Betovergrootouders Vanderhoek-de Jong

BETOVERGROOTOUDERS VANDERHOEK-DE JONG

Inleiding

Dit is een pro-memorie document. Niet definitief of compleet. Het is ook enkel geschreven vanuit het perspectief van de kinderen van WILLEM VAN DER HOEK (1906-1961) en ELIZABETH DE JONG (1910-1989) die 21 juni 1935 met elkaar trouwden en over de periode 1936-1954 twaalf kinderen kregen: Bonne, Klaas, Neeltje, Fokje, Jan Wolter, Jacob Willem, Hiltje Elizabeth, Janke Frederika, Antje Janna Wilhelmina, Peter Jurjen, Hendrik Willem en Jurjen Klaas.

Willem en Elizabeth (“Lyske”) vernoemden hun kinderen op een traditionele manier en werden daarbij door de natuur geholpen. Twee zonen om te beginnen die respectievelijk naar de vader van Willem (BONNE VAN DER HOEK - 1875-1943) en de vader van Lyske (KLAAS PIERS DE JONG - 1853-1930) konden worden vernoemd. De behoefte aan het geven van modieuze namen werd niet overwogen. Twee dochters volgden en de oudste ging Neeltje heten naar de moeder van Willem (NEELTJE ROEM - 1871-1937) en de tweede Fokje naar de moeder van Lyske (FOKJE SCHIPPERS - 1870-1936). De meisjes hebben in hun leven regelmatig pogingen gedaan een minder ouderwets klinkende aanspreeknaam (Nelleke of Foka of wat niet al) bij de mensen erin te krijgen. Dat is maar bij weinigen gelukt.

Na de eerste vier kinderen kwamen er, zonder planning, nog acht volgende. Het vijfde kind (1941) was een zoon en de familie van Willem was weer aan de beurt voor vernoeming. Dat kreeg dus de naam van zijn broer, hij had maar één broer (JAN WOLTER VAN DER HOEK - 1909-1945). Het zesde kind (1943) was weer een zoon. Lyske had vier broers en de oudste, oom Jaap, werd vernoemd: Jacob Willem. De naam van Willem werd als tweede voornaam toegevoegd. Dit gebeurde ook bij de naamgeving van het zevende kind (1945). Willem had vier zusters en de oudste werd vernoemd: Hiltje Elizabeth. De naam van Elizabeth (Lyske) werd als tweede voornaam toegevoegd. Zowel bij Jacob als bij Hiltje/Hillie de signatuur van vader Willem respectievelijk moeder Elizabeth.

Meer dan zeven kinderen was ondenkbaar en kwam in de familie eigenlijk ook niet voor. Wel bij Willem en Lyske. Er volgden nog vijf: Janke Frederika (Janneke, 1947) vernoemd naar de oudste zus van Lyske en naar de jongste van Janke’s oudere halfzussen (tante Frederikje, dochter van pake Klaas en Jantje de Roos); Antje Janna Wilhelmina (Anneke, 1949) vernoemd naar alle zussen van Willem tegelijk op de oudste Hiltje na, want die was al vernoemd immers via Hiltje Elizabeth (1945). Peter Jurjen (1951) vernoemd naar de oudere broers van Lyske na de reeds vernoemde oudste broer Jacob: de naam Peter staat voor Pier, maar oom Pier emigreerde in 1929 naar de USA (Kalamazoo, Michigan) en was sindsdien al lang als Peter the Young bekend. Hendrik Willem (1952) vernoemd naar de jongste broer van Lyske, oom Hendrik, want van Willems kant die aan de beurt was waren geen vernoembare directe mannelijke familieleden meer over (aan Freerk, Tamme of Jaldert werd niet gedacht). Jurjen Klaas (1954) was twaalfde kind uit het huwelijk van Willem en Lyske met voor vernoeming de De Jongs weer aan de beurt. Van de vier broers van Lyske was de naam van broer Jurjen nog niet als eerste voornaam gebruikt. Dat kon nu, Jurjen Klaaszn, werd Jurjen Klaas.

Wanneer na Anneke (1949) nog meer dochters waren geboren in plaats van de drie zoons Peter, Henk en Jurjen hadden wij ook zeker zussen gehad met de namen Geeske, Trijntje (Tinie) of Joltje/Jeltje.

Binnen dit verslag wordt, zoals hierboven al gesteld het perspectief van de kinderen van Willem en Lyske aangehouden. Dat zijn dus Bonne (1935) tot en met Jurjen (1954). Die hebben intussen, want we zijn gemiddeld rond een halve eeuw of meer verder, ook andere perspectieven erbij gekregen. In familiale lijn bijvoorbeeld door te trouwen en kinderen te krijgen. Voor die kinderen is de voorfamilie VanderHoek-deJong slechts de helft van alle voorfamilies. Voor kleinkinderen nog maar een kwart van alle voorfamilies. Voor allerlei bestaande leden van de familie is er geen biologisch verband met die voorfamilie VanderHoek-deJong, hooguit een sociaal verband. Daarom is dit verhaal niet compleet en ook nog om andere redenen.

Die andere redenen zijn bijvoorbeeld, vanuit het perspectief van de genoemde kinderen van Willem en Lyske, dat alle mogelijke archief-informatie niet is opgespoord en bekeken.

In de afgelopen drie maanden is broer Klaas Willemsz Van der Hoek (1936) te Stiens wonend, actief bezig geweest bepaalde documenten de voorfamilie betreffend in het Ryksargyf te Leeuwarden (huwelijksaktes, geboorteaktes, overlijdensaktes) op te vragen en te lezen. Via de sinds kort ontstane Internet-mogelijkheden was het mij mogelijk hem op mogelijke bronnen te wijzen. Dankzij Klaas is het verhaal over de voorfamilie completer geworden en ook beter gedocumenteerd. Maar het aantal bronnen voor informatie is nog lang niet uitgeput.

Doordat de archieven van voor rond 1750 vrijwel ontbreken in de meeste gevallen, kan het zijn dat verder gezoek slechts op details nog iets kan toevoegen. Wanneer je mannelijke en vrouwelijke afstammingslijnen in dezelfde mate serieus neemt (de bloedlijnen zijn altijd dubbelop en gaan zowel via de man als de vrouw) ontstaan kennisgaten rond voorfamilie al snel. Doordat de naam van de echtgenote en voormoeder die minstens zo belangrijk was, in de administratieve notering werd weggelaten.

Dit is een voorlopig document. Hier kan meer aan worden toegevoegd. Dit document houdt zich bovendien vooral bezig met de betovergrootouders van de kinderen van Willem en Lyske. Voorfamilie daaromheen wordt wel genoemd, voorzover we ervan weten.

In een volgend document (met plaatjes) zullen de grootouders en ouders (Bonne & Neeltje, Klaas & Fokje resp. Willem & Elizabeth) veel ruimere aandacht krijgen. In 2003 bijvoorbeeld is de 150ste viering van het geboortejaar van Pake Klaas te vieren (KLAAS PIERS DE JONG - geboren 1853). Het lijkt me een goed idee om in familiaal verband een document (met plaatjes) betreffende hem te maken. Nu, in 2001. De 250ste viering van het geboortejaar van FREERK TAMMES (1751-1841) de man die maakte dat de familienaam VAN DER HOEK voor hem en zijn nakomelingen in de in 1811 begonnen registratie Burgerlijke Stand als vast, in mannelijke overdrachtslijn bij huwelijken en kinderen, werd geformaliseerd.

Met zijn zoon WOLTER FREERKS VAN DER HOEK (1795-1849) beginnen we het overzicht van betovergrootouders van de kinderen van Willem en Lyske. Hij is één van in totaal 16 betovergrootouders. Hij zorgde, langs de weg van de Burgerlijke Stand-administratie, voor de doorgave van de VanderHoek-achternaam. Vijftien andere betovergrootouders zorgden in gelijke mate voor “ons” ontstaan. Alle zestien verdienen aandacht, pro-memorie aandacht.

In mei 2001 (VanderHoeken-familiedag) is het een kroonjaar voor de familie. De man die ons VAN DER HOEK deed heten werd 250 jaar geleden geboren.

Overigens geinteresseerd in verdere rapporten en nadere beschrijvingen (met plaatjes) waar je maar wilt en kunt.

Jan Wolter Van der Hoek (1941) met dank aan broer Klaas die archieven raadpleegde.

I. DE OVERGROOTOUDERS ETCETERA

Om het document over betovergrootouders begrijpelijk te maken, de ouders van onze overgrootouders, is het misschien nodig die overgrootouders te noemen, de grootouders en de ouders.

Minstens over grootouders en ouders zijn volgende documenten (met plaatjes) te maken. Documenten met een boel nadere vertellingen en anecdotes.

De overgrootouders zijn acht in getal. Vier echtparen met kinderen. Van die kinderen was er één per echtpaar die onze grootvader of grootmoeder werd:

JAN WOLTERS VAN DER HOEK (zelf gaf hij voorkeur aan het patroniem WOUTERS - 1835-1927) trouwde 1861met HILTJE JANS LUKKES (1840-1915). Uit dit huwelijk werden drie dochters en twee zoons geboren. Jongste kind en zoon was opa Bonne (1875-1943). WILLEM ROEM (1826-1907) trouwde ook in 1861 met ANTJE VAN BEEK (1832-1905). Uit dit huwelijk werd één dochter geboren, opoe Neeltje (1871-1937). In 1900 trouwden Bonne en Neeltje te Naaldwijk (Zuidholland) want daar was de Friese Bonne toen terecht gekomen. Vierde kind en eerste zoon was vader Willem (1906-1961). Toen Willem acht jaar was verhuisde het gezin van Naaldwijk (Zuidholland) naar Heerenveen (Friesland). Voorfamilies ROEM/VANBEEK zijn verder nog niet bekend. Pake PIER DE JONG