De Betovergrootouders

Wolter Freerks Van der Hoek & Grietje Bonnes Bouwma(N)

Generatie 5 VAN DER HOEK (betovergrootouders)

WOLTER FREERKS VAN DER HOEK en GRIETJE BONNES BOUWMA (overgrootouders van WILLEM VAN DER HOEK (1906-1961)) JAN JOHANNES LUKKES en BONJÉ DURKS WOUDSTRA (idem) NICOLAAS ROEM en ANGENITA MULDER (idem) CHRISTIAAN VAN BEEK en NEELTJE VAN LEEUWEN (idem)

WOLTER FREERKS VAN DER HOEK & GRIETJE BONNES BOUWMA(N)

1. Wolter Freerks VAN DER HOEK, geb. 17-8-1795 te Benedenknijpe, gedoopt 6-9-1795, arbeider en schipper, overl. 30-9-1849 te Het Meer op 54-jarige leeftijd, tr. 10-6-1821 te Bovenknijpe met
2. Grietje Bonnes BOUWMA, ook BOUWMAN of BOUMAN geschreven, geb. 27-4-1799 te Rotstergaast (de Gaast), ged. 2-6-1799 te Oudeschoot, overl. 6-9-1882 te Het Meer, 83 jaar oud, weduwe.

Bij het huwelijk van Wolter en Grietje wordt het document van de Nationale Militie Provincie Vriesland overlegd waaruit blijkt dat Wolter, lichting 1815, bij de uitloting voor de dienstplicht het lot nr 3 trok, zodat hij in dienst moest (één jaar actief en vier jaar paraat). De naam van het regiment, derde bataljon, is helaas niet meer te lezen, anders hadden we zijn signalement kunnen opzoeken. Bij de handtekening staat: “Wolter Freerks verklaart niet te kunnen schrijven.” Trouwens, in 1811 bij de familienaamregistratie volstaat ook Freerk Tammes, de vader van Wolter, met het zetten van een kruisje.

Uit het huwelijk: Hendrikjen Van der Hoek, geb. 7-9-1822 te Langezwaag, overl. 19-10-1822, 7 weken oud. De beide beppes van Hendrikjen overleden in het zelfde jaar: (stief-)oma Lamkjen BAKKER, die Grietje Bonnes BOUWMA van de wieg af had verzorgd, sterft 13-2-1822, 42 jaar oud; oma Hendrikjen Wolters (BIJMA) (kw 33), de moeder van Wolter Freerks VAN DER HOEK, sterft 4-10-1822, 58 jaar oud, twee weken voor de dood van baby Hendrikjen. Bonne Wolters Van der Hoek, geb. 26-4-1824 te Langezwaag, overl. 16-5-1824, 3 weken oud. Hendrikje Van der Hoek, geb. 12-7-1825 te Langezwaag, overl. 16-4-1863 (Schot), 38 jaar oud, ongehuwd. Bonne Wolters Van der Hoek, geb. 28-10-1828 te Langezwaag, overl. 11-12-1914 (Schot, Het Meer), 86 jaar oud, ongehuwd. Hij woonde samen met zijn broer Freerk, die in 1901 weduwnaar was geworden, in een huisje bij de Asbrug te Het Meer. In dat huisje vond begin 1916 het jonge gezin van Bonne VAN DER HOEK (kw 4) en Neeltje ROEM (kw 5), met zes jonge kinderen, een eerste onderdak. Oom Bonne was toen al overleden. Freerk Wolters Van der Hoek, geb. 25-4-1832 te Akkrum (Utingeradeel), overl. 6-3-1925 (Schot/Aengw), 92 jaar oud, weduwnaar. Trouwt 13-5-1871 met zijn nicht Afke KROM, dochter van Joukjen Freerks Van der Hoek (zie kw 32/33). Uit dit huwelijk geen kinderen. Afke overlijdt 27-3-1901, 71 jaar oud. Blijkens de geboorteakte van Freerk was het gezin (Wolter Freerks, Grietje Bonnes en de twee kinderen Hendrikje en Bonne) van Langezwaag naar Benedenknijpe verhuisd en was Wolter praamschipper geworden. Freerk werd in het schip geboren, te Akkrum. In de akte wordt Wouter in plaats van Wolter geschreven: “Wouter Freerks VAN DER HOEK, 36 jaar, praamschipper gedomicilieerd te Beneden Knijpe, (..) welke ons heeft verklaard dat op den 25 dag dezer maand april n.m. te 5 uur in zijn praamschip liggende te Akkrum uit hem en dezelfs huisvrouw Grietje Bonnes BOUMA, oud 32 jaar, zonder beroep, is geboren een zoon, aan hetzelve zij de voornaam geven van Freerk Wouter.” Jan Wolters Van der Hoek (kw 8), geb. 6-4-1835 (Hask), overl. 23-9-1927 te Terband, 92 jaar oud, weduwnaar. Ook in de Haskerlandse geboorteakte wordt Wouter in plaats van Wolter geschreven. Het gezin woont nu te Nijehaske en met de schipperij is het wellicht alweer gedaan, want Wolter wordt vermeld als zonder beroep: “Wouter Freerks VAN DER HOEK, 39 jaar, zonder beroep, wonende te Nije Haske, (..) welke ons verklaard heeft dat op den 7e dag van april des avonds 9 uur te Nije Haske uit hem en zijn echtgenote Grietje Bonnes BOUMA, 35 jaar, zonder beroep, is geboren een zoon genaamd Jan Wouter.” Van Nijehaske verhuist men vervolgens naar Terband aan de overkant van de Heerensloot. Daar wordt het laatste kind geboren: Joldert Wolters Van der Hoek, geb. 19-7-1841 (Aengw), overl. 2-7-1857, bijna 16 jaar oud. In de Aengwirdense geboorteakte wordt weer Wolter geschreven. Hij is arbeider: “Wolter Freerks VAN DER HOEK, 45 jaar, arbeider, wonende te Terband, (..) heeft verklaard dat v.m. 8 uur ten zijnen huize is geboren een zoon uit Grietje Bonnes BOUMA. Zij geven hem de naam Joldert Wolters.”

De jongste zoon Joldert is 8 jaar, wanneer betovergrootvader Wolter Freerks op 54-jarige leeftijd overlijdt, “arbeider te Beneden Knijpe” (het dorp waar Wolter ook werd geboren), op 30 september 1849 des nachts om 2.30 uur in huis nr 238 te Het Meer/Heerenveen. De jongen wordt 15 jaar en 50 weken oud. Oudvader Freerk Tammes die in 1811 de familienaam VAN DER HOEK in ons voorgeslacht introduceerde, overleed in 1841 (⇒ kw 32) en toen leek het er nog op dat via zoon Wolter genoeg zonen waren geboren die de gekozen familienaam konden overdragen. Achteraf moeten we constateren dat van de 7 kinderen die betovergrootouders Wolter en Grietje kregen, alleen de zoon Jan Wolters VAN DER HOEK dit deed. Via zijn zonen Wouter en Bonne VAN DER HOEK.

Tweehonderd jaar later zijn alleen in de “Bonne-lijn” nog overdragers van de VAN DER HOEK-naam bestaand (er zijn andere VAN DER HOEK-geslachten, maar die hebben met de onze niets te maken of ooit te maken gehad), volgens het systeem waarbij een familienaam alleen via mannelijke nazaten aan volgende generaties wordt doorgegeven.

JAN JOHANNES LUKKES & BONJÉ DURKS WOUDSTRA

1. Jan Johannes LUKKES, geb. 23-1-1813 te Het Meer, timmerman, overl. 17-4-1869 te Heerenveen, 56 jaar oud, trouwt 19-5-1838 met
2. Bonjé Durks WOUDSTRA, geb. 18-2-1815 te Tholen, Zeeland, overl. 29-03-1876 (Aeng 34), 62 jaar oud, weduwe.

Wanneer Jan Johannes wordt geboren, den ’s avonds ten agt uren, is zijn vader, Johannes Cornelis Lukkes (kw 36), 42 jaar oud, huisman, wonende in Het Meer. De vader van Bonjé, Durk Eelkes Woudstra (kw 38), is bij haar geboorte al 67 of 68 jaar oud. Hij is turfschipper en zo kon het gebeuren dat Bonjé in het Zeeuwse havenstadje Tholen wordt geboren. Het extract uit het register van geboorte der gemeente Tholen: “Simon van Dijk, oud 63 jaren, van beroep dagloner, wonende te Tholen wijk C nr 225, dewelke ons heeft aangeboden een kind van den vrouwelijke seye. Geboren den 18 van de maand Februari de jaars 1815 te Tholen ten 5 uur in de morgen in wijk C nr 225, uit Dirk Hillekes, turfschipper, en zijne huisvrouw Jacoba van der Werf, wonende te De Jouwer in Vriesland, waaraan zij verklaren te geven de naam Bonjé.” De huwelijksakte betreffende Jan Johannes en Bonjé Durks meldt: “Jan Johannes Lukkes, 25 jaren, timmermansknecht, geboren en wonende in het Meer, zoon van Johannes Cornelis Lukkes, in het Meer overleden 30 augustus 1829, en van Hiltje Hannes Ronduite, zonder beroep, wonende het Meer, en Bonjé Dirks Woudstra, 23 jaren, zonder beroep, geboren te Tholen Prov. Zeeland, wonende in het Meer, dochter van Dirk Eelkes Woudstra, abusievelijk in het geboorte-extract gesteld onder de naam “Dirk Hillekes”, te Joure overleden 24 september 1817, en van Jacobje Wiebes van der Werf, zonder beroep, gehuwd met Wilt Haayes Swart, wonende in het Meer, korenmolenaar.” Na het overlijden van Dirk is Jacobje (kw 39) hertrouwd met weduwnaar Wilt Haayes Swart.

Jan Johannes Lukkes is timmerman te Het Meer en Bonjé Dirks Woudstra stiefdochter van de molenaar aldaar.

Uit hun huwelijk: Hiltje Jans Lukkes (kw 9), geb 29-2-1840, in 1861 getrouwd met Jan Wolters VAN DER HOEK (kw 8) Durk Jans Lukkes, geb. 13-6-1842, overl. 14-12-1860, 18 jaar, ongehuwd Johannes Jans Lukkes, geb. 7-10-1844, overl. 1-7-1848, 3 jaar oud Jacoba Jans Lukkes, geb. 9-8-1847, trouwt 30-5-1878 (Schot 65), 30 jaar oud, met Jan Tjibbeles KAMP, weduwnaar van Akke Johannes Smit die 25-5-1877 was overleden, 43 jaar oud (Hask 72), in het kraambed – ook de baby dood. Jan Tjibbeles Kamp trouwt een jaar later met Jacoba. Hun eerste kind wordt slechts 1 jaar oud (Jan Kamp, overl. 6-5-1880, Aeng 29). Op 5-6-1885 wordt een dochter geboren: Bonjé Kamp (Hask 106). Het gezin leek hierna verder onvindbaar, tot we bericht uit Grand Rapids/Michigan tegenkwamen: geb aldaar 11-5-1887 een dochter Sadie Kamp. Waarschijnlijk in 1886 zijn Jan Tjibbeles KAMP en Jacoba Jans LUKKES naar Amerika geëmigreerd. Verdere gegevens te Grand Rapids na te zoeken. Johannes Jans Lukkes, geb. 6-5-1852. Johannes trouwt 3-12-1876 met Bontje DIJKSMA uit Oudeschoot, geb. aldaar 14-3-1851. Johannes is 24, zijn ouders zijn overleden. Moeder Bonjé, 61 jaar oud, nog maar kort ervoor (29-3-1876), vader Johannes, 56 jaar, zeven jaar geleden. Net zoals zijn vader is Johannes timmerman. Welke kinderen het huwelijk van Johannes en Bontje opleverde, nog niet nagetrokken. Bontje DIJKSMA ovl 10-12-1925, 74 jaar oud (Schot 171), Johannes LUKKES ovl 16-3-1926, 73 jaar oud (Schot 40). Hij volgde haar snel. Van de vijf kinderen uit het huwelijk van de betovergrootouders Jan en Bonjé was onze overgrootmoeder Hiltje (kw 9) de eerste en oudste. Twee broertjes sterven jong (18 en 3 jaar oud), alleen zus Jacoba (geëmigreerd naar de VS) en broer Johannes blijven over.

Jan Johannes Lukkes is 55 wanneer hij 31-12-1868, samen met zijn collega Roel Egberts SLUITER die van dezelfde leeftijd is, naar het gemeentehuis te Heerenveen gaat om de verdrinkingsdood te melden van zijn 6 jaar oude kleindochter Grietje Jans Van der Hoek, oudste dochter van Hiltje. Timmerman Roel Sluiter was 6 jaar eerder ook op dat gemeentehuis aanwezig voor de geboorteaangifte van deze Grietje.

Enkele maanden later overlijdt Jan Johannes Lukkes zelf, 17-4-1869, 56 jaar oud. Uit de overlijdensakte: “Eeltje Engberts Boomsma, oud 56 jaar, koopman, wonende te Heerenveen, en Jan Molle Prins, oud 54 jaar, timmerknecht, wonende te Heerenveen, verklaren dat Jan Luckes, oud 56 jaar, timmerman, geboren in Het Meer, wonende te Heerenveen, gehuwd met Bonjé Durks Woudstra, zonder beroep wonende aldaar, zoon van Johannes Cornelis Luckes en Hiltje Hannes, 17 april 1869 ’s morgens 3 uur in het huis nr 50 te Heerenveen is overleden.” Betovergrootmoeder Bonjé Durks Woudstra wordt 61 jaar. Als weduwe van timmerman Jan Lukkes overlijdt ze zeven jaar later, 29-3-1876, te Heerenveen (Aengw 34). Het timmerbedrijf wordt door zoon Johannes voortgezet. Dochter Jacoba is 28 en nog niet getrouwd. Aan de Grintdyk te Oranjewoud was een jaar eerder Bonne Van der Hoek (kw 4) geboren, achteraf gezien de jongste zoon van dochter Hiltje (kw 9).

NICOLAAS ROEM & ANGENITA MULDER 
 20. Nicolaas (Pieterszn) ROEM, geb 6-10-1799 te Naaldwijk, vlassersknecht, overl 7-8-1834, slechts 34 jaar oud, trouwt te Naaldwijk 20-4-1822 met 21. Angenita MULDER, geb 25-3-1801 te Den Haag, overl 21-2-1879 te Naaldwijk, 78 jaar oud. Zij trouwt (2) Naaldwijk 16-5-1857 met Pieter VAN DIJK.

Uit dit huwelijk: Willem Roem, geb. 3-5-1826 te Naaldwijk (kw 10). Pieter Roem, geb. 7-3-1829 te Naaldwijk, overl. 17-1-1890, 70 jaar oud. Hij trouwt op 7-5-1859 te Naaldwijk met de 40-jarige Johanna KEMMERS, weduwe van Hendrik KLAPWIJK (1818-1856, 29-4-1842 te Naaldwijk met Johanna getrouwd). Zij was dochter van Arij KEMMERS en Aagje Joosten BENTVELSEN en 30-10-1819 geboren. Ze overlijdt 12-2-1890, 80 jaar oud, aan een zware buikgriep. Pieter overleed ruim drie weken eerder. Pieter werd stiefvader van overlevende kinderen uit het eerste huwelijk van Johanna: Clasina Klapwijk (geb 1841, 1885 te Naaldwijk getrouwd met Jacobus van Noppen), Jan Gerrit Klapwijk (geb 1848, 1878 te Delft getrouwd met Antje Bijzen, 8 kinderen), Gerrit Klapwijk (geb 1852, 1881 te Hof van Delft getrouwd met Maria Eygenraam, 4 kinderen, Gerrit is mandenmaker/tuinder, ovl 1888, 36 jaar oud). Met Johanna Kemmers krijgt Pieter de eigen zoon Nicolaas Roem (1860) die 23-8-1890 trouwt met Klazina PRINS, geb. 15-11-1859, overl. 16-1-1898, 38 jaar oud. Uit dat huwelijk twee dochters. Klazina Prins was dochter van Martinus Prins (1823-1896) en Jannetje VALSTAR. Nicolaas Roem en Klazina Prins hadden de voorouders Willem Pietersz Valstar (1668-1737) en Johanna Blom gemeen (vgl kw 332 en 333). Van de twee dochters van Nicolaas en Klazina heeft waarschijnlijk alleen Johanna Jannetje Roem de volwassen leeftijd bereikt. Haar tante Hendrika Prins, drie jaar jonger dan moeder Klazina, ontfermde zich over het meisje (Hendrika was getrouwd met Marinus van Dalen en kreeg geen (eigen) kinderen). Johanna Jannetje ROEM trouwt 18-3-1920 te Naaldwijk met Willem Marcelis AUGUSTINUS uit Loosduinen. Er is een Jannetje Johanna Roem (28 jr) die 27-3-1924 trouwt met Hendrikus KAMPANJE (25 jr). Of dit dezelfde is moet nog worden nagezocht.

Johannes Roem, geb. 29-9-1831, overl. 8-4-1867, 35 jaar oud. Hij trouwt 3-11-1860 te Naaldwijk (akte 37) met de 45-jarige Hendrika Berendina HULSCHER, weduwe van Cornelis REDEKER (ovl te Naaldwijk 8-8-1857, 41 jaar oud, “boodschaplooper”). Hendrika, geb 20-2-1816 te Zutphen, dochter van Bernardus HULSCHER en Gardina RUNNEBOOM, was 30 toen ze 7-5-1845 (Zutphen akte 21), trouwde met de uit Naaldwijk afkomstige Cornelis REDEKER, zoon van Hendrik Redeker en Jaapje VAN DER EIJK. Ze gaan te Naaldwijk wonen en krijgen daar 5 dochters, van wie drie als baby overlijden. Toen Johannes ROEM in 1860 met Hendrika trouwde, waren alleen de dochters Dina Jacoba REDEKER en Martina REDEKER nog in leven. Laatstgenoemde ovl 20-3-1865 te Naaldwijk, 15 jaar oud. Dina wordt 75 en ovl 4-6-1923 te Delft, weduwe van Adrianus VAN MOURIK. Johannes ROEM blijft kinderloos. Hendrika HULSCHER wordt 60 jaar oud en ovl 16-9-1876 te Naaldwijk (akte 112).

Angenita Mulder blijft na overlijden van Nicolaas ROEM achter met drie zoontjes van resp 8 (Willem), 5 (Nicolaas) en 2 (Johannes) achter. Ze trouwt ruim 20 jaar later, 56 jaar oud, 16-5-1857 te Naaldwijk met Pieter van Dijk (akte 13), zoon van Pieter en Wilhelmina VAN DIJK. Volgens de akte is hij 25 jaar oud.

CHRISTIAAN VAN BEEK & NEELTJE VAN LEEUWEN

1. Christiaan VAN (DER) BEEK, gedoopt 13-7-1788 te Naaldwijk, overlijdt aldaar 28-1-1866, 77 jaar oud, trouwt 28-11-1828, 40 jaar oud met de 23-jarige
2. Neeltje VAN LEEUWEN, geb. 11-9-1805 te Naaldwijk, overl aldaar 20-6-1861.

Uit dit huwelijk (minstens): Antje van Beek, geb. 8-4-1832 te Naaldwijk (kw 11).

Christiaan is bijna 43 wanneer Antje wordt geboren, Neeltje is dan 26. Ze wordt 55 en overlijdt in 1861, ruim een maand na het huwelijk tussen dochter Antje en schoonzoon Willem Roem (kw 10).

DE JONG – LIJN

Jacob Piers de Jong & Geeske Oenema

Generatie 5 DE JONG (betovergrootouders) JACOB PIERS DE JONG en GEESKE JOCHUMS OENEMA (overgrootouders van ELIZABETH DE JONG (1910-1989)) FOKKE FEDDES VELDSTRA en LIJSBERT HANZES FRANKENA (idem) ANNE PIETERS SCHIPPER en TRIJNTJE HENDRIKS KYLSTRA (idem) HENDRIK DURKS WIEKEL en FOKJEN JANS VAN FLEEREN (idem)

JACOB PIERS DE JONG & GEESKE OENEMA

1. Jacob Piers DE JONG, geb. 3-2-1797 te Oosterzee, ged. 19-2-1797 Oosterzee, overl 29-11-1850 te Haskerhorne, 53 jaar oud, boer, trouwt 11-6-1824 te Doniawerstal met
2. Geeske Jochums OENEMA, geb. 26-12-1801 te Westermeer, ged. 17-1-1802 te Joure, overl 4-8-1879 te Haskerhorne, 77 jaar oud, rentenierse.

Volgens de huwelijksakte van 1824 is Jacob Piers dan boerenknecht, 27 jaar, en was hij niet uitgeloot voor de militaire dienst. Hij had het lotnummer 12 (lichting 1817) “hetwelk tot heden niet opgeroepen zijnde hem tot genen dienst heeft verplicht.”

De eerste drie kinderen uit het huwelijk van Jacob en Geeske worden te Doniaga geboren. De zes anderen te Haskerhorne. Het kerkboek van de Hervormde kerk Haskerhorne-Oudehaske schrijft Jacob en Geeske per 25-7-1832 als overgekomen van de kerk Tjerkgaast-Doniaga in. Jacob wordt eerst 1834 als lidmaat ingeschreven (belijdend lid).

Betovergrootvader Jacob Piers is 14 jaar oud in 1811. Zijn vader Pier Jacobs (kw 38) overleed in 1806 en moeder Epkjen (kw 39) was door huwelijk met boerenzoon Klaas Douwes DOUMA een nieuw gezin begonnen. De zes kinderen van haar en Pier hoorden als stief-kinderen van Klaas Douma tot dat gezin. Bij de naamsregistratie van 1811 worden ze niet gemeld. Pas daarna komen ze als DE JONG in de akten.

Jacob groeide op in het boerenbedrijf van zijn stiefvader en/of van zijn oom Hans FRANKENA (kw 54), broer van Epkjen. Oom Hans was in die tijd ook te Doniaga in bedrijf en dat Epkjen na overlijden van Pier vanuit Oosterzee te Doniaga terecht kwam kan hiermee hebben samen gehangen. De samenhang kan nog blijken. Oom Hans ging niet lang erna terug naar Haskerhorne. In dit deel van het familieverhaal is sprake van regelmatig vestigingsverkeer tussen Haskerhorne en dorpjes in Doniawerstal.

We zien dat de zonen van Pier Jacobs en Epkjen uit Doniaga vertrekken. De boerderij van stiefvader Klaas DOUMA is niet voor hen bedoeld maar wel voor de jongere halfbroer Douwe DOUMA uit huwelijk van Klaas en Epkjen? Zo kan het geweest zijn. Wanneer deze Douwe oud genoeg is om het bedrijf over te nemen, vertrekt ook Jacob Piers om te Haskerhorne voor zichzelf verder te gaan.

Negen kinderen uit het huwelijk van Jacob Piers en Geeske Jochums OENEMA:

Pier Jacobs de Jong, geb. 20-5-1825 te Doniaga (kw 12). Jogchem (Jochum) Jacobs de Jong, geb. 7-11-1828 te Doniaga (Donia 59), overlijdt 8-8-1902, 73 jaar (Hask 97), gehuwd, trouwt 15-5-1857 (Schot 21) met Pietertje Pieters SIERDSMA, deze overlijdt 17-9-1906, 74 jaar (Hask). Uit het huwelijk de kinderen: Jakob (28-2-1858), Antje (7-6-1866) en Geeske (17-12-1871). Pietertje is dochter van Pieter Geerts SIERDSMA en Antje Thees YKEMA die 14-6-1828 trouwden (Hask 13). De vader van Pieter SIERDSMA wordt in 1811 niet genoemd, maar ws waren zijn ouder Geert Pieters (Haskerhorne) en Martzen Jacobs (Haskerhorne) die 22-5-1796 aldaar trouwden. Geert Pieters Sierdsma ovl 17-1-1829, 65 jaar, weduwnaar (Schot 10). De ouders van Antje Thees YKEMA waren Thee Klazes YKEMA en Pietertje Feikse OOSTING. In 1811 meldt haar vader zich te Haskerhorne met de kinderen Jantje (7), Antje (4) een Klaas (1). De door Jochum aangetrouwde familie heeft dus al diepere Haskerhornster wortels. Epke Jacobs de Jong, geb. 1-4-1831 (Donia 27), overl 21-11-1842, 11 jaar (Hask 28). De derde zoon van Jacob en Geeske wordt nog net te Doniaga geboren. Gezin verhuist in het volgende jaar naar Haskerhorne. Helaas wordt Epke er slechts 11 jaar oud. Trijntje Jacobs de Jong, geb. 14-3-1833 te Haskerhorne (Hask 27), overl 25-9-1865, 32 jaar oud. Zij trouwt 4-11-1864 (Hask 49) met Feite Ytzens DE HAAN die eerder 20-4-1856 (Hask 6) was getrouwd met Itske NAUTA (Idske Harings Nauta). Uit dat huwelijk waren vier kinderen geboren, waaronder 23-3-1861 een tweeling, Ytzen en Haring. Itske overlijdt 14 dagen later, 5-4-1861, 30 jaar oud (Wymbritseradeel 63). Ytzen wordt 11 maanden oud, Haring 32 jaar. Trijntje is 31 wanneer ze met de weduwnaar trouwt. In het volgende jaar, 12-9-1865, wordt een dochter Geeske geboren (Wym 276), overlijdt Trijntje, 25-9-1865 (Wym 175), en vervolgens ook baby Geeske, 27-11-1865, zes weken oud. De eerste dochter van Jacob en Geeske trouwt dus met Feite DE HAAN, 36 jaar oud, veehouder te Loënga (Wymbrits), die al voor de tweede keer weduwnaar is. Trijntje is 31 dan. De bevalling van haar eerste kind maakt een eind aan haar leven. Feite trouwt 16-9-1876 vierdens met de weduwe Sytske Jentjes BOSMA (Baarderadeel 36). Overlijdt 19-8-1897, 69 jaar oud, gehuwd (Hask 120). Klaas Jacobs de Jong, geb. 24-4-1835 (Hask 48), overl 20-3-1852, 16 jaar (Hask 6). Jacobje Jacobs de Jong, geb. 22-2-1837. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand denkt abusievelijk dat het om een jongetje gaat. Geslacht bij vonnis d.d. 23 januari 1856 verbeterd in vrouwelijk (Hask 29). Dan is Jacobje bijna 19. Misschien had ze trouwplannen en kwam daardoor de vergissing in de akte aan het licht. Wanneer ze plannen had om met Jentje Jans DE GLEE te trouwen hebben ouders misschien dwars gelegen. Jentje is ruim twee jaar jonger en nog beslist minderjarig, geb. 23-10-1839 Schot. Ze moeten wachten tot 2-10-1863 voordat het huwelijk (Hask 42) mag doorgaan. Jentje is dan bijna 24 en Jacobje is 26. Uit het huwelijk worden de kinderen Jacob (1865, overlijdt 1 maand oud), Jacob (1866) en Antje (26-1-1870, Hask) geboren. Jentje de Glee wordt slechts 30 jaar, overlijdt 14-10-1870 (Hask 132). - Jacobje trouwt tweedens 1-11-1874 met de 44-jarige weduwnaar Tiede Romkes DE JONG (huwelijksakte Donia 1874 nr 30), zoon van Romke Sikkes DE JONG en Jikke Pieters BIJMA volgens akte bij zijn overlijden, en krijgt bij hem nog drie kinderen: Oene (1876), dochter Jikke (1878) en Pieter (1880). Het wordt een druk huishouden want Tiede had uit eerste huwelijk al 8 kinderen. Eerste vrouw Afke Beenes BLES werd 39 jaar en stierf 15-4-1874 met kind in haar negende kraambed. - Jacobje tenslotte overlijdt 19-4-1905, 68 jaar oud (Hask 44), Tiede 25-9-1908, 78 jaar oud (Donia 58). Bij het overlijden van Jacobje (des avonds 6 uur, aangevers: Laadze HOLTROP, 57 jaar, koopman, en Pieter SCHAAFSMA, 42 jaar, koopman) wonen ze te Haskerhorne. Tiede de Jong overlijdt drie jaar later in Doniaga. Alle kinderen van hem, bij Afke en bij Jacobje, zijn in Doniawerstal geboren. De Haskerhornster periode moet dus pas na 1880 zijn begonnen. Zie ook de voetnoot. Minne Jacobs de Jong, geb. 15-7-1839 te Haskerhorne, overl 1-9-1914, 75 jaar oud, gehuwd (Hask 62). Trouwt 26-10-1866 met Lolkjen DE VRIES (Donia 30). Minne is dan 27 jaar, van beroep koopman, wonende te Haskerhorne, en Lolkjen is 23, van boerenbedrijf, geb 11-9-1843 te Broek, dochter van Pieter Durks DE VRIES en Marijke Thomas ENGELSMA, wonende te Broek. Minne en Lolkje krijgen de kinderen: Geeske (1867), Geeske (1869), Maria (1871), Jacob (1883), doodgeboren (1885). Lolkje overlijdt 10-8-1924, 78 jaar, weduwe (Donia 58).

De dochter Geeske de Jong, 2-9-1869 te Joure geboren, trouwt 25-5-1890 met Jelle VAN DER HOEK, geb 1-12-1868 te Joure, 21 jaar en schipper van beroep, zoon van Rouke Jelles VAN DER HOEK, koopman te Joure, en van Gatske Hylkes DE JONG, 30-7-1887 te Joure overleden. In de betreffende huwelijkakte staat Minne Jacobs de Jong als veehouder te Haskerhorne vermeld. Jelle Roukes VAN DER HOEK en Geeske Minnes DE JONG krijgen samen de dochters Gatske (geb 3-5-1891) en Lolkje (geb 16-11-1894) en dan overlijdt Geeske, 15-7-1895, 25 jaar oud. Haar dochter Gatske VAN DER HOEK wordt slechts 18 jaar oud en overlijdt 31-1-1910 te Oudehaske (maar aangifte te Leeuwarden akte 60).

Oene Jacobs de Jong, geb. 21-6-1842 (Hask 47), trouwt 4-6-1869 met Trijntje SCHAAP (Uting 23) en krijgt met haar een dochter: Geeske 1-10-1870 (Hask 181). Helaas overlijdt Oene kort erna, 3-1-1871, 28 jaar oud (Hask 4). Weduwe Trijntje hertrouwt 3-11-1872 met Eldert Meines JANSMA (Hask 46), geb. 12-3-1835, zoon van Meine Klazes JANSMA en Maaike Jeens VAN DER LAAN, weduwnaar van Akke Fokkes MINNESMA. Epke Jacobs de Jong, geb. 9-8-1844 (Hask 95). De eerste zoon Epke wordt slechts 11 jaar en overlijdt november 1842. De tweede Epke overlijdt 31-3-1845, zeven maanden jong (Hask 8).

Na overlijden van de tweede Epke worden geen kinderen meer uit het huwelijk van betovergrootouders Jacob Piers en Geeske Jochums geboren. Zeven kinderen zijn nog in leven. Met de Epkes ging het mis.

Vijf jaar na het overlijden van de jongste zoon Epke gaat het mis met Jacob Piers de Jong zelve. Hij overlijdt 29-11-1850, 53 jaar oud. Overlijdensakte extract: “Feike Klaas YKEMA, 65 jaar, boer, en Roel Sikkes OOSTING, 60 jaar, boer, beide wonende in Haskerhorne, hebben verklaard dat Jacob Piers de Jong, oud 51 jaar, boer, geboren te Oosterzee, wonende te Haskerhorne, gehuwd met Geeske Jochums Oenema, zoon van Pier Jacobs de Jong, overleden, en Epkjen Meyes Frankena, boerin te Doniaga, op den 29 november 1850 in het huis met nr 4 in Haskerhorne is overleden.”

Feike YKEMA en Roel OOSTING die het overlijden van Jacob Piers DE JONG aangeven zijn van bekende Haskerhornse families. Zie hierboven bij schoondochter Pietertje Pieters SIERDSMA, getrouwd met Jacobs tweede zoon Jochum.

Oudvader Pier Jacobs (kw 48) wordt weinig ouder dan 35 jaar. Betovergrootvader Jacob Piers DE JONG weinig ouder dan 50 jaar. De respectievelijke weduwes overleven hen vele jaren. Oudmoeder Epkjen Meyes Frankena (kw 49) begint nog een tweede huwelijk. Betovergrootmoeder Geeske Jochums Oenema is bijna 49 wanneer Jacob Piers overlijdt. Ze gaat als “boerinne” en daarna als “renteniersche” verder en wordt wordt 77 jaar oud, ovl 4-8-1879 te Haskerhorne.

Haar oudste zoon, Pier Jacobs DE JONG (kw 12), was bij het overlijden (1850) van zijn vader 25 jaar en het huis uit. Getrouwd in 1846 met Joltje Fokkes VELDSTRA (uit Haskerhorne) en gemeld als boer te Haskerdijken, vanuit Haskerhorne gerekend aan de noordoostelijke overkant van de Hasker polders, een aantal kilometers verderop. Overgrootvader Pier Jacobs trekt rond 1855 nog verder van Haskerhorne vandaan en start een bedrijfje (boerderij, paardenfokkerij, veenbaas) te Nieuwehorne in het Schoterlandse gebied voorbij Mildam en Katlijk. Zie bij hem (kw 12).

FOKKE FEDDES VELDSTRA & LIJSBERT HANZES FRANKENA

1. Fokke Feddes VELDSTRA, geb. 6-10-1791 te Haskerhorne, overl aldaar 12-5-1861, 69 jaar oud, trouwt 8-12-1820 met de 20-jarige
2. Lijsbert Hanzes FRANKENA (Lysbeth), geb. 3-7-1800 te Doniaga, overl 17-12-1871 te Haskerhorne (huis nr 5), 71 jaar oud, weduwe.

Betovergrootvader Fokke Veldstra is te Haskerhorne geboren en heeft daar zijn hele leven gewoond. Hij was boer/veehouder en zette waarschijnlijk het bedrijf voort van zijn vader Fedde Veldstra die in 1758 ook al daar werd geboren en “huisman te Haskerhorne” was. Dat voor 1740 de VELDSTRA-tak wellicht vanuit de Zevenwouden naar Haskerhorne verhuisde is een ander onderwerp (Werkdocumenten 1 en 2).

Met betovergrootvader Fokke zitten we volop te Haskerhorne begin 19de eeuw. Zijn grootvader van moederskant is Jan Hendriks SCHOKKER (kw 106) die als vervener/ veenbaas uit Wanneperveen (“Gieterse immigranten”) zijn vader, Hendrik Berends SCHOKKER (kw 212), naar de Hasker verveningsgebieden volgde.

Betovergrootmoeder Lijsbert Hanzes Frankena is te Doniaga (Doniawerstal, westkant van het Tjeukemeer) geboren, waar haar vader Hans Meyes FRANKENA (kw 54) rond 1800 als boer/veenbaas werkzaam was. Hans Meyes verhuist na 1810 naar Haskerhorne en in 1820 vonden de jonge Fokke VELDSTRA en Lijsbert FRANKENA elkaar daar dusdanig dat een huwelijk volgde.

Uit het huwelijk acht dochters en twee zonen (heb geduld met weer een lange lijst):

Janke Fokkes Veldstra, geb 5-5-1821 te Haskerhorne. Ovl 8-10-1869 (Schot 218), 68 jaar oud, weduwe. Zij trouwt 18-12-1842 (Hask 37), 21 jaar oud, met Harmen Jacobs CLOO, zoon van Jacob Tymens CLOO en Hylkjen Gerrits KELDERHUIS. Harmen werd 9-8-1816 te Nijehaske geboren, was boer te Oudehaske, ovl 6-6-1876, 59 jaar oud (Schot). Janke en Harmen krijgen acht kinderen: Jacob (1843), Grietje (1845), Hieke (1847), Fokke (1850), Gerrit (1853), Lijsbert (1856), Margjen (1859) en Joltje (1862). Joltje Fokkes Veldstra, geb 18-3-1823 te Haskerhorne, ovl 10-4-1900, 77 jaar oud, weduwe (kw 13). Trouwt Pier Jacobs DE JONG (kw 12). Grietje Fokkes Veldstra, geb 5-4-1825 te Haskerhorne, ovl 4-1-1845, ’s middags om 4 uur in het huis met nummer 3 te Haskerhorne, 19 jaar oud, ongehuwd (Hask 1). Ze was naaister van beroep. Jacobje Fokkes Veldstra, geb 1828, ovl 21-12-1828, oud 10 maanden (Hask 43). Fedde Fokkes Veldstra, geb 20-1-1830 te Haskerhorne. Het was bitter koud. Fedde overlijdt 22-1-1881 (Hask 9: ’s nachts ten eenen ure te Haskerhorne in de huizinge nr 6 – de aangifte werd gedaan door de twee Haskerhornster veehouders Minne Jacobs DE JONG, 41, en Klaas Meinesz JANSMA, 50 jaar. Fedde werd 51 jaar. Hij trouwt 9-5-1869 (Hask 5) op 39-jarige leeftijd, veehouder te Haskerhorne, met Akke Kerstes POSTMA, die dan 32 is, geb 8-3-1837 te Sint-Johannesga, ovl 30-8-1889 (Hask 126, 51 jaar oud, weduwe), dochter van Karst Willems POSTMA en Saakjen Jans AKKERMAN. De beide ouders van Akke waren overleden. Van Fedde leeft moeder Lijsbert Hanzes FRANKENA nog, “veehoudersche te Haskerhorne”. Uit huwelijk van Fedde en Akke twee kinderen bekend: Fokke (1870) en Saakjen (1871). Jacobjen Fokkes Veldstra, geb 9-1-1832 te Haskerhorne, ovl 21-6-1906, 74 jaar oud, weduwe (Schot 108). Trouwt 10-5-1867 (Hask 6) op 35-jarige leeftijd met Hendrik GREEVELINK, die 38 is, geb 28-3-1829 te St.Johannesga (Schot), zoon van Johannes Tjerks GREEVELINK en Geertje Hendriks DE GLEE. Uit het huwelijk van Jacobjen en Hendrik wellicht de kinderen Johannus (1868 Schot), Geertje (1871 Schot) en Johannes (1873 Schot). Hansje Fokkes Veldstra, geb 22-2-1833 te Haskerhorne, overl 2-2-1913 (Utingeradeel 7), 79 jaar, weduwe, trouwt 29-4-1858 (Utingeradeel) met Ids Sybes SCHAAP, ovl 1-6-1896, 60 jaar oud (Ut 37), zoon van Siebe Wouters SCHAAP en Anna Cornelis ROMKEMA. Uit huwelijk van Hansje en Ids: Elisabeth, Grietje, Fokke, Sybe, Anna en Aaltje Idses Schaap (Utingeradeel). Margjen Fokkes Veldstra, geb 2-5-1836 te Haskerhorne, ovl 26-9-1908, 72 jaar oud, weduwe (Schot 177). Trouwt 9-5-1862 (Hask 10) met Roelof Jans HOLTROP, geb 9-9-1836 te Delfstrahuizen, van beroep boerenbedrijf, zoon van Jan Ypes HOLTROP en Sietske Foekes DIJKSTRA. Zij krijgen vermoedelijk de kinderen: Sytske (28-2-1863 Schot) en Elizabeth (6-9-1864 Schot) etc. Hans Fokkes Veldstra, geb 12-7-1838 te Haskerhorne, overl 3-5-1916 (Utingeradeel), 77 jaar, gehuwd. Hans werd voor de lichting 1857 van de Nationale Militie ingeschreven en kreeg bij de loting het nummer 26, wat foute boel was. Terwijl zijn oudere (en enige) broer in 1849 het geluk had een hoog nummer te trekken, wees het lot Hans aan voor vervulling van de dienstplicht. Misschien vonden zijn ouders dit begrotelijk en kon vader Fokke zijn jongste zoon op de boerderij niet missen. In ieder geval trok hij de beurs open (een remplacant of “verwisselaar” vroeg vaak vele honderden toenmalige guldens) en werd op 30-4-1857 niet Hans maar zijn vervanger ingelijfd bij het Regiment Grenadiers en Jagers. Hans trouwt 9-5-1869 (Hask 6), 30 jaar oud, veehouder te Haskerhorne, met de 25-jarige Bregtje Thaekes DE GROOT, zonder beroep te Akmarijp. Aktenr 6 in het Haskerlandse huwelijksregister van 1869, aktenr 5 in datzelfde register was voor oudere broer Fedde, zie hierboven, die dezelfde dag trouwt en in dezelfde zaal. De broers konden de receptie leuk combineren. Bregtje Thaekes DE GROOT is 9-3-1844 te Akmarijp geboren (Utingeradeel 13), dochter van Thaeke Murks DE GROOT en Uilkjen Hylkes HYLKEMA. Ze overlijdt 30-3-1919, 75 jaar oud, weduwe. Uit het huwelijk van Hans Veldstra en Bregtje werden zes kinderen geboren (Utingeradeel): Thaeke (1870), Fokke (1874), Uilkje (1877), Fedde (1881), Elisabeth (1883) en Hiltje (1886). Het huwelijk duurt op een week na 47 jaar, want 3-5-1916 overlijdt Hans Veldstra, 77 jaar oud, veehouder te Akmarijp. Fokjen Fokkes Veldstra, geb 19-10-1841 te Haskerhorne, overl 8-3-1916 te Terkaple (Utingeradeel), 74 jaar oud, ongehuwd gebleven. In de overlijdensakte staat ze als zonder beroep vermeld, maar wat wil je, met 74. De aangifte wordt gedaan door Hendrik KROES, 38 jaar, arbeider te Terkaple, en Durk VISSER, veldwachter te Oldeboorn. Kroes namens de buurt waarschijnlijk en veldwachter Visser als toegevoegd getuige op het grietenijhuis te Akkrum. Zeker in de moddertijd viel de tocht van Terkaple of Akmarijp naar Akkrum niet mee. Bijna twee maanden later (3-5-1916) gaat dezelfde Hendrik Kroes opnieuw naar Akkrum om het overlijden van Hans Fokkes Veldstra, veehouder te Akmarijp, broer van Fokje, te melden. En opnieuw is daar dan veldwachter Durk Visser aanwezig om de akte mede te tekenen.

Fokke Feddes wordt 69 jaar, veehouder te Haskerhorne, 1861 overl aldaar in een huis zonder nummer (ongeno.). Lijsbert Hanzes (Hannes) wordt 71 jaar, overl 1871, weduwe, “renteniersche”, overl te Haskerhorne in huis nr 5.

Betovergrootouders Fokke Feddes VELDSTRA en Lijsbert Hanzes FRANKENA kregen tien kinderen, vooral dochters. Tweede dochter Joltje Fokkes VELDSTRA (kw 13) werd overgrootmoeder binnen onze familie, door huwelijk met Pier Jacobs DE JONG (kw 12).

De twee zonen van Fokke en Lijsbert, Fedde en Hans, leverden geen uitgebreid VELDSTRA-nageslacht op (via mannelijke lijn, familienaamvernoemingen). Wij hebben vooral de DE JONG-lijn voor ogen, die volgde uit huwelijk van Joltje en Pier.

De voornaam Joltje komt in akten soms als Jeltje voor. Dit is dan foute lezing want Joltje is de naam die voor haar meest voorkomt en ook langs familielijn bleef overgeleverd.

ANNE PIETERS SCHIPPER & TRIJNTJE KYLSTRA

1. Anne Pieters SCHIPPER, geb. 27-10-1776 te Steggerda, overl aldaar 1-7-1867, 90 jaar oud, arbeider, trouwt op 34-jarige leeftijd 10-3-1811 met
2. Trijntje Hendriks KIJLSTRA, geb. ca 1787 te Drachten, overl te Steggerda 15-1-1864, 77 jaar oud.

Met betovergrootvader Anne SCHIPPER komen we op “familiewortels” die beslist in de Stellingwerven worden teruggevonden rond en voor 1800. De Stellingwerven, voor latere familietelgen verduidelijkt, is het deel van Friesland bezuiden de Tjonger-rivier, waar van oudsher geen Friese taal werd gesproken maar een Saksisch (Drents/Overijssels) dialect. Tijdens de Middeleeuwen vormden de Stellingwerven een natuurlijk, aanvullend onderdeel van de Drentse of Overijsselse jachtgronden waar de bisschop van Utrecht aanspraak op maakte (Oversticht) en zijn zaakgelastigden, heren van Vollenhove (Overijssel), toezicht op hielden. Dit is te beknopt samengevat, maar het kwam er ongeveer op neer.

Hoewel de Stellingwerven minstens na 1400 meededen aan Fries beleid, bleven ze “Saksers” en ging de bevolking zeker in het westelijk deel nooit Fries praten.

Hoe het met betovergrootvader Anne Pieters SCHIPPER zat, kunnen we achteraf niet meer bepalen. Dat betovergrootmoeder Tryntje Hendriks KYLSTRA oorspronkelijk wèl uit het boven-Tjongerse afkomstig is, lijkt te bewijzen. Rond 1787 te Drachten geboren en haar ouders en grootouders zijn daar en in het gebied boven Drachten ws terug te vinden.

Betovergrootmoeder Tryntje en ook jaar jongere broer Jelke zijn rond 1810 woonachtig te Steggerda (Weststellingwerf, op de grens met Overijssel), hoewel afkomstig uit de buurt van Rottevalle (boven Drachten, NO-Friesland). Hoe dit mogelijk kwam, kan nog worden uitgezocht.

Tryntje is rond 24 jaar wanneer zij te Steggerda trouwt met Anne, 34 jaar. De huwelijksbevestiging is 10-3-1811. Eind 1811, familienaamregistratie, meldt zich Anne Pieters SCHIPPER te Steggerda met een kind: Pieter, 3 maanden oud.

Deze zoon Pieter werd 13-10-1811 te Steggerda geboren, zeven maanden na de formele bevestiging (kerkelijk) van het huwelijk tussen Anne en Pieter.

Anne en Trijntje worden per 30-3-1836 als belijdende leden van de Hervormde gemeente te Steggerda ingeschreven. Toen was Anne zestig.

In de overlijdensakte van Trijntje Hendriks Kielstra (1864) staat aangetekend dat aan de aanwezigen de namen van haar ouders onbekend zijn. De geburen waren kennelijk vergeten het bij vertrek aan de hoogbejaarde weduwnaar Anne te vragen. Bij het overlijden van Anne Pieters Schipper (1867) verhaspelt men de naam van zijn moeder tot Rinske Riens in plaats van Rinske Heeres:

“Aangifte door Anne Jans de Groot, 60 jaar, arbeider te Steggerda, en Sjoerd Jans Velzenga, 37 jaar, arbeider te Finkega. Van overlijden van Anne Pieter Schipper, 90 jaar, zonder beroep, wonende te Steggerda, geboren aldaar. Weduwnaar van Trijntje Hendriks Kielstra. Zoon van Pieter Annes Schipper en Rinske Riens. Overleden 1 juli ’s nachts half drie in het huis nummer 115 te Steggerda. De mannen die aangifte deden, verklaarden niet te kunnen schrijven daar ze dat niet geleerd hadden. Derhalve heeft één van ons ondertekend (gem.ambt).”

Kinderen uit het huwelijk van Anne Pieters SCHIPPER en Tryntje Hendriks KYLSTRA:

Pieter Annes Schipper, geb. 13-10-1811 te Steggerda, trouwt 26-9-1838 (WSW 46), 26 jaar oud, met de bijna 21-jarige Grietje HOEK, geb. 16-10-1817 te Broek op Langedijk (NrdHoll). Steggerda grenst aan Frederiksoord waar sinds 1821 vestiging begint van “opvoedingskolonies” vanuit de Maatschappij van Weldadigheid. Rond 1835 bestaat dit project al rond 15 jaar. Grietje HOEK (vanuit NoordHolland) woont er dan. Pieter SCHIPPER (Steggerda) wordt verliefd. Ze trouwen 26-9-1838, maar het duurt nog 11 maanden voordat Grietje formeel uit het gezin van haar (kolonie-) ouders wordt ontslagen. Pieter en Grietje trekken daarna naar Alkmaar waar zoon Anne Pieters 17-5-1840 wordt geboren. – De indruk bestaat dat Pieter SCHIPPER de moeite deed uit liefde voor Grietje HOEK. Per 8-11-1840 besluit de subcommissie Alkmaar van de Maatschappij van Weldadigheid dat Pieter en Grietje tot kolonie-ouders te Frederiksoord, preciezer: kolonie 3 WILLEMSOORD, worden benoemd. Dit houdt in dat Pieter met gezin in een betaalde functie te Willemsoord terecht komt. Als “kolonie-ouder” krijgt hij te maken met vnl weeskinderen uit Amsterdam en Rotterdam die hij binnen gezin aan een opvoeding moet helpen.

Pieter en Grietje krijgen te Willemsoord nog 6 kinderen: Neeltje (10-3-1843), Arien (8-9-1844), Jurjen (10-2-1847, overl 14-7-1854), Trijntje (18-11-1849), Hendrik (4-9-1852) en Jurritje (5-9-1855). In 1858 bouwde de Maatschappij van Weldadigheid nieuwe boerderijen waar kolonisten als vrije boer aan het werk konden. Pieter Annes Schipper werd ook zo’n kolonist-vrijboer te Frederiksoord, maar voelde zich daar kennelijk niet goed in. Per 1-1-1862 wordt hij weer als kolonist ingeschreven en per 3-1-1862 wordt gemeld dat zijn oudste zoon Anne Pieters (21 jaar nu) uit de kolonie is weggelopen (gedeserteerd, in 1859 waren de kolonies door de Staat overgenomen, en de bewoners golden min of meer als “in staatsdienst”). De zoon nam de verandering kennelijk niet. Het hele gezin deed dat niet en “deserteerde” vijf maanden later, 2-5-1862. Pieter en Grietje trekken naar Twente, ambt Almelo (werk in textielfabrieken?), waar Pieter in 1876 overlijdt, 64 jaar oud, en Grietje in 1879, 62 jaar oud. Dochter Trijntje trouwt vermoedelijk 29-8-1868 in Ambt Almelo met Adriaan SCHLOSSER. Jongste dochter Jurritje trouwt in Ambt Almelo 14-10-1876 met Willem BAKHUIS. Andere kinderen nog niet getraceerd.

Hendrik Annes Schipper, geb. 6-12-1813 te Steggerda. Trouwt 9-5-1845 met Jacobje HULSTRA. Huwelijksakte: “Hendrik Annes Schipper, oud 31 jaren, arbeider, woonachtig te Steggerda, geboren aldaar. Hebbende overlegd het vereischte Certificaat van voldoening van de wet op de militie. Zoon van Anne Pieters Schipper, van beroep arbeider, en van Trijntje Hendriks. En Jacobje Hulstra, oud 40 jaren, van beroep boerendienstmeid, woonachtig te Idzardigaburen te Oldeholtpa, meerderjarige, natuurlijke, niet-erkende dochter van Grietje Jelles Hulstra, van beroep arbeidster, wonende te Zevenhuizen Provincie Groningen.” Jacobje overlijdt 1-4-1869 ’s morgens 5 uur in het huis nr 32 te Nijeholtwolde, “74 jaar, wonende te Nijeholtwolde, geboren te Oldeholtpa, gehuwd met Hendrik Annes Schipper”. (Wanneer ze bij overlijden 74 was, moet ze bij huwelijk 50 zijn geweest). Overlijdensakte van Hendrik niet in Friese archieven. Vermoedelijk overleden te Steenwijkerwold in 1898. Jelke Annes Schipper(s), geb. 5-4-1816 te Noorderdrachten (Small 15). Jelke trouwt 28-7-1843 te Steggerda met Aaltjen BROUWER, “oud 28 jaar, van beroep dienstmeid, woonachtig te Steggerda, doch aldaar nog geen zes maanden gevestigd geweest. Voor dezen het laatst gewoond hebbende te Ijsveen, gemeente Steenwijkerwold, geboren te Steenwijkerwold, dochter van Gerrit Piers BROUWER, timmerman, en Hendrikjen Fransen VAN ASFEN, Blesdijke.” Kinderen uit het huwelijk zijn niet bekend. Aaltjen overlijdt vroeg en Jelke, arbeider te Noordwolde, hertrouwt 20-8-1853. Zijn nieuwe echtgenote wordt Sjoukje Riens EKHART, “32 jaar, geboren te Surhuizum, arbeidster te Noordwolde, weduwe van Jan Simons FRISO, dochter van Rienk Pieters EKHART, arbeider, en van Antje Ruurds DIJKSTRA, wonende Veenhuizen, gemeente Norg.” Ook kinderen uit dit huwelijk zijn niet bekend. Jelke wordt slechts 43 en overlijdt 12-11-1859 ’s middags 3 uur, in huis nr 122 wijk B te Noordwolde. Renske Annes Schipper, geb. 11-12-1819 te Blesdijke (WSW 216). Haar naam verder niet tegengekomen. Jurjen Annes Schipper, geb. 4-9-1822 te Oldetrijne (kw 14). Overgrootvader door huwelijk van dochter Fokje (kw 7) met Klaas Piers DE JONG (kw 6). Tetje Annes Schipper(s), geb. 25-5-1825 te Steggerda. Geen huwelijk bekend. Vermoedelijk overleden te Steenwijkerwold in 1875. Jantje Annes Schipper(s), geb. 15-11-1828 te Steggerda. De jongste zus van pake Jurjen trouwt 27-10-1860, 31 jaar oud (WSW 64) met Alexander Johannes MAAS. Op 17-8-1861 wordt aangifte gedaan van de geboorte van zoontje Anne MAAS (WSW). Daarna gaat het gezin waarschijnlijk de grens over naar Steenwijkerwold. In Steenwijkerwold overlijdens van Alexander Maas (1867) en Jantje Schipper (1876).

Geboorte-aangifte van Jantje gebeurt op 17-11-1828 te Wolvega door de heer Lambertus Petrus Prins, 29 jaar, Med.Doctor en Vroedmeester, woonachtig te Wolvega. Hij meldt dat het gaat om een dochter “uit Trijntje Hendriks Kijlstra, huisvrouw van Anne Pieters Schippers, aldaar woonachtig, doch thans te Steenwijkerwold Prov. Overijssel zijnde te werken en daardoor afwezig”.

HENDRIK DURKS WIEKEL & FOKJE VAN FLEEREN

1. Hendrik Durks WYKKEL (of WIEKEL), geb. 23-2-1780 te Luinjeberd (Aengwirden), ged. 2-4-1780 in de Hervormde kerk te Terband, zoon van Durk Rinzes (kw 60) en Maaike Hendriks (kw 61), overl 20-6-1861, 81 jaar oud, schoenmaker te Nieuwehorne (in overlijdensakte Wykel geschreven), trouwt (1) 20-4-1804 te Nieuwehorne met GRIETJE HANZES, die 20-6-1812 overlijdt (Schot 1812 blad 5), 36 jaar oud, uit dit huwelijk 3 kinderen; trouwt (2) op 40-jarige leeftijd 26-11-1820 met
2. Fokjen Jans VAN FLEEREN, geb. te Delfstrahuizen 3-2-1801, ged. 12-2-1801, dochter van Jan Andries (kw 62) en Pytjen Jans (kw 63), overl. 9-2-1860, 60 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Pietje Hendriks Wykel, geb.(aang) 20-9-1821, waarschijnlijk jong overleden. Jan Wiekel, geb.(aang) 16-11-1823, overl. 13-8-1824, oud 9 maanden (Jan Hendriks Wykkel) Trijntje Hendriks Wyckel, geb.(aang) 11-1-1826, overleden 20-7-1865 (Schot 156), 41 jaar oud, gehuwd. Trouwt 19-11-1848 (Schot 70) met Willem Martens DE JONG, zoon van Marten Willems DE JONG en Antje Tjibbes KERKHOF. Hij overlijdt 5-7-1898 (Schot 153), 71 jr, opnieuw gehuwd. Het huwelijk met Trijntje begint met een kind dat levenloos te wereld komt, 3-8-1849. Vervolgens enkele kinderen tot en met dochter Yntske De JONG, geb 9-7-1864 te Nieuwehorne (trouwt 17-6-1889 te Heerenveen met Willem DE VOS, overlijdt 15-4-1926 te Tjalleberd). Jan Hendriks Wykkel, geb (aang) 27-12-1828 (Schot). Geen gegevens. Rintze Hendriks Wyckel, geb.(aang) 17-9-1833, overleden 8-1-1915 (Schot), 81 jaar oud, weduwnaar. Hij trouwt op 50-jarige leeftijd, 7-10-1883 (Schot 66), met Margjen DE VOS? Durk Hendriks Wyckel, geb.(aang) 19-12-1836. Trouwt 11-5-1862 (Schot 28) met Margjen DE JONGE. Janke Hendriks Wiekel, geb. 20-1-1840 (aang) 22-1-1840 (kw 15). Bontje Hendriks Wiekel, geb.(aang) 26-3-1842. Trouwt 7-11-1880 (Schot 85) met Gerrit Sakes BOSMA, geb. te Oudeschoot 22-7-1836, arbeider. Gerrit was eerder, 11-5-1865, getrouwd met Rinskjen Gooitzes BROUWER, geb te Oranjewoud, dochter van de timmerman Gooitzen Foppes Brouwer en Antje Sakes VISSER. Gerrit was zelf zoon van Sake Ydes BOSMA (geb te Nieuwehorne 28-3-1802, arbeider, ovl te Mildam 12-4-1863, zoon van Yde Sakes BOSMA en Janke Jans PUNTER) en Hiltje Gerrits BLOEMSMA (geb te Nijehaske 1-12-1800, naaister, getr. 14-5-1826, ovl te Katlijk 17-8-1881, dochter van Gerrit Hendriks BLOEMSMA en Ykke Abeles BIJLSMA).

Hendrik Durks Wykkel was 24 toen hij in 1804 trouwde met de 28-jarige GRIETJE HANZES. De drie kinderen uit dit eerdere huwelijk (voor dat met Fokje van Fleeren): Durk Hendriks Wykkel, geb 1804, overleden 2-1-1879 (Schot 1), 74 jaar oud, weduwnaar. Trouwt 14-5-1837 (Schot 24) met Jeltje Hanzes WOUDSTRA. Op 10-7-1839 aangifte van een zoon Hans Durks Wykkel (Schot). Deze trouwt 1-6-1862 (Schot 48) met Eelkjen Alberts VEENSTRA en overlijdt 3-1-1873 (Schot 1), 33 jaar oud, gehuwd. Hans Hendriks Wykel, geb 1806, overleden 6-2-1846 (Schot 22), 39 jaar, gehuwd. Hans trouwde 13-6-1841 (Schot 48) met Aaltje Jans DE VRIES. Maike Hendriks Wykel, geb 1810, overleden 21-8-1881(Schot 167), 71 jaar, gehuwd. Trouwt 23-11-1843 (Schot 66) met Jacob Aebeles DE JONG.

Toen Hendrik Durks Wykkel voor de tweede maal trouwde was hij een weduwnaar van 40 jaar oud. Zijn ouders waren al overleden zodat Hendrik nogal een boel papieren diende te overleggen om tot dit huwelijk, met de 19-jarige Fokje Jans van Fleeren gerechtigd te raken. De huwelijkse bijlagen van 26-11-1820 houden allereerst een verklaring van onvermogen in:

Verklaring van onvermogen. Hendrik Durks Wykkel, schoenmaker, en Fokje Jans van Fleeren, zonder beroep, beide te Nieuwehorne woonachtig, verklaren onvermogend te zijn om de kosten welke op hun voorgenomen huwelijk zullen komen te vallen, te kunnen bestrijden. Bewijs van overlijden van vorige echtgenote van Hendrik. Eerste echtgenote GRIETJE HANZES overleed 20-6-1812 in de tijd van de Franse bezetting. De overlijdensakte moest uit de archieven van de toen bestaande Mairie Mildam worden gehaald. Het extract luidt: “In het jaar 1812 op den twintigsten der maand Juni is te Nieuwehorne overleden in het huis nr 30 Grietje Hanzes, oud 36 jaar, huisvrouw van Hendrik Durks Wykkel, schoenmaker aldaar, nalatende drie kinderen bij gemelde huisman in echte verwekt.” Uittreksel uit geboorteregister voor Hendrik. Dat geboorteregister bestond nog niet. Het doopboek van de Hervormde gemeente Aengwirden leverde wel een uittreksel betreffende doop te Terband 2-4-1780 van Hendrik, geboren 23-2-1780, zoon van Durk Rinzes en Maaike Hendriks, echtelieden en woonachtig te Luinjeberd. Maar Durk en Maaike waren sindsdien reeds lang overleden en niet meer raadpleegbaar. Verklaring van bekenden met Durk en Maaike. Hendrik wist vier getuigen op te trommelen “de welke verklaarden zeer wel gekend te hebben Durk Rinzes en Maaike Hendriks, in leven echtelieden woonachtig te Luinjeberd, en te weten dat zij aldaar overleden zijn voor ruim dertig jaar. Dat deze echtelieden de ouders zijn geweest van Hendrik Durks Wykkel ten wiens verzoeke de comparanten dit attesteerden.” Van de vier getuigen noemt een “voor reden van wetenschap” dat hij met de moeder van de verzoeker, met Maaike Hendriks dus, gehuwd is geweest. De andere drie stellen dat ze de ouders van Hendrik zo goed kenden dat ze ook weten dat zijn grootouders aan weerszijden zijn overleden. De verantwoordelijke ambtenaar doet verder geen moeite: “Waarna wij deze akte hebben opgemaakt op ongezegeld papier, welke ingevolge certificaat van de Heer Grietman ad interim van Schoterland in den 20 oktober 1820 behoorlijk geregistreerd zal worden uitgereikt en hebben de getuigen deze akte getekend.” Uittreksel geboorteregister voor Fokje. De Hervormde gemeente St.Johannesga leverde extract betreffende de doop van Fokje te Delfstrahuizen 12-2-1801, “dogter van Jan Andries en Pijtjen Jans.” Geboren 3-2-1801. Militiedocument. Hoewel Hendrik in 1820 al veertig was, ver voorbij de dienstplicht-tijd, werd kennelijk aan hem, zoals aan alle jongemannen die trouwden, ook gevraagd het bewijs van vervulde dienstplicht, voorzover aan de orde, te overleggen. Bij Hendrik luidde het officiële bericht: “tot geen dienst verplicht”.

Fokje overlijdt 9-2-1860, 60 jaar oud, en Hendrik het jaar erop, 20-6-1861, 81 jaar oud, ’s ochtends 3 uur in huis nr. 16 te Oudehorne.

BIJLAGEN

KWARTIERSTATEN: Roelof BAKKER, getrouwd met Janke DE JONG (“tante Janke”) Grietje DE BOER, getrouwd met Jurjen (Klaas) DE JONG (“oom Jurjen”) Klaas VAN DER VEEN, getrouwd met Geeske DE JONG (“tante Geeske”) Jelmer BAKKER, getrouwd met Tryntje DE JONG (“tante Trientsje”) Jellie VAN DER VEEN, getrouwd met Hendrik DE JONG (“oom Hendrik”)

KWARTIERSTAAT ROELOF BAKKER, getrouwd met JANKE DE JONG

Roelof Bakker (1892-1943), trouwt 3-6-1920 met Janke DE JONG. Geboorte 26 januari 1892 Ængwirden prov. Friesland akte nr.12: VerschenenTheunis Bakker oud 27 jaar, Arbeider wonende te Tjalleberd, verklaart dat op de 25ste januari 's namiddags te 3 uur te Tjalleberd een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit Hiltje van der Duim zijne echtgenote, zonder beroep, bij hem inwonende, het welk kind de voornaam wordt gegeven van Roelof.

Huwelijk 3-6-1920 Opsterland akte nr.110. Roelof Bakker 28 jaar, Arbeider, geb. te Tjalleberd wonende te Tijnje, zoon van Theunis Bakker 55 jaar, veehouder te Hoornsterzwaag en van Hiltje van der Duim overleden. En Janke de Jong 26 jaar, zonder beroep geboren te Mildam en wonende te Tijnje, dochter van Klaas Piers de Jong 66 jaar, melkknecht en van Fokje Schippers oud 50 jaar zonder beroep wonende te Loworth, Duitsland, hierbij tegenwoordig.

Ouders: Theunis Bakker (1864- Hiltje van der Duim (1863-1900) Geboorte 1863 23 nov. Opsterland akte 361. Gerrit Durks van der Duim oud 36 jaar, Arbeider wonende te Terwispel verklaart dat de 21ste november 's nachts om 11.30 uur te Terwispel een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit Harmina Annes van Sinderen welk kind hij verklaarde de voornaam te geven Hiltje.

Geboorteakte Opsterland 1864 nr 273: Geboren Theunis Bakker, 25-9-1864, zoon van Roelof Harmens Bakker en Geeske Theunis de Leeuw. Kinderen voor en na Theunis geboren, worden te Aengwirden aangegeven. Aanmelding van Theunis in Opsterland (Langezwaag) wijst op een tijdelijk andere situatie.

Huwelijk 26 mei 1891 Aengwirden akte nr. 7: Theunes Bakker oud 26 jaren, geboren te Langezwaag, Arbeider wonende te Tjalleberd meerderjarige zoon van Roelof Harmens Bakker Arbeider en Geesje Theunis de Leeuw zonder beroep, hierbij tegenwoordig en hun toestemming tot dit huwelijk gevende, En Hiltje van der Duim oud 27 jaren geboren te Terwispel, Dienstmeid wonende te Tjalleberd, dochter van Gerrit Durks van der Duim overleden, en Harmina Annes van Sinderen zonder beroep wonende te Terwispel. De Milicien Theunis Bakker geboren 25 sept 1864 te Langezwaag, wonende te Tjalleberd,Arbeider. Krijgt van het Regiment Grenadiers en Jagers toestemming tot het aangaan van een huwelijk. De verlofganger wordt er aan herinnerd dat alle regelingen van kracht blijven aangaande de Militie. Certificaat van onvermogen tot betalen der kosten van acten en stukken welke zij tot het aangaan van een huwelijk nodig zijn.   Overlijden 14 april 1900 Opsterland akte nr. 99: Jan Dragstra 48 jaar, arbeider te Terwispel en Jelle Haanstra 38 jaar arbeider te Terwispel verklaren dat op 14 april voormiddag 9.30 uur te Terwispel is overleden Hiltje van der Duim, oud 36 jaar, gehuwd met Theunis Bakker. Overlijdensakte van Theunis Bakker moeten we nog vinden. Werd hij ouder dan 80 (overleden na 1943)?

Grootouders: Roelof Harmens Bakker Geboorteakte Aengwirden 1836 nr 74: Geboren Roelof Bakker, 25-11-1836, zoon van Harmen Hendriks Bakker en Jantje Roelofs Petter. Geeske Theunis de Leeuw Geboorteakte Opsterland 1835 blad nr 40: Geboren Geeske de Leeuw, 2-4-1835, dochter van Theunis Jans de Leeuw en Ibeltje Sytzes de Vries.

Huwelijksakte Aengwirden 1862 nr 9: Huwelijk per 5-4-1862 van Roelof Bakker en Geeske de Leeuw. Geboorteakte Aengwirden 1862 nr 59: Geboren Harmen Roelofs Bakker, 1-9-1862. Geboorteakte Opsterland 1864 nr 273: Geboren Theunis Bakker, 25-9-1864. Geboorteakte Aengwirden 1867 nr 29: Geboren Jan Roelofs Bakker, 12-4-1867. Geboorteakte Aengwirden 1869 nr 105: Geboren Mintze Roelofs Bakker, 13-12-1869. Geboorteakte Aengwirden 1872 nr 127: Geboren Jantje Roelofs Bakker, 25-10-1872. Geboorteakte Aengwirden 1875 nr 144: Geboren Ybeltje Bakker, 14-11-1875. Geboorteakte Aengwirden 1875 nr 145: Geboren Akke Bakker, 14-11-1875.

Overlijdensakte Aengwirden 1916 nr 11: Overleden Geeske de Leeuw, 7-2-1916, 81 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Aengwirden 1925 nr 90: Overleden Roelof Bakker, 29-11-1925, 89 jaar, weduwnaar. “Overleden te Tijnje”.

Gerrit Durks van der Duim Geboorte 1826 22 sept. Opsterland nr 102: Dirk Jans van der Duim, 20 jaar, Arbeider wonende te Luxwold meldt de geboorte van een kind van het mannelijke geslacht. 22ste dezes maand, 's morgens 7 uur te Luxwold. Moeder Sijtske Gerrits Visser. Wij geven hem de naam Gerrit. Harmina Annes van Sinderen Uittreksel uit het Register van geboorte Akten der gemeente Blokzijl. Uit voormelde Register blijkt, dat: Harmina dochter van Anne van Sinderen en Marigje Dirks van Dijk op den 23sten Juni des jaars 1823 is geboren.

Huwelijk 1852 20 nov. Opsterland nr. 86: Gerrit Durks van der Duim 26 jaar geb. Luxwold Arbeider wonende Terwispel zoon van Durk Jans van der Duim arbeider en Sijtske Gerrits Visser Terwispel. En Harmine Annes van Zinderen, 29 jaar geboren te Blokzijl van beroep Dienstmeid, dochter van Anne Hotzes van Zinderen, Arbeider, en Margjen Dirks van Dijk, wonende te Gorredijk. Nationale Militie Provincie Friesland: Gerrit Durks van der Duim Luxwold 22 sept 1826, Arbeider zoon van Durks en Sijtske  Gerrits Visser Arbeiders Luxwold, Opsterland. Loting van 1845 nr.75 hetwelk, tot heden, niet opgeroepen zijnde, hem tot gene dienst heeft verplicht. “Wij, Burgemeester van Opsterland, Prov. Friesland, certificeren bij deze, op het getuigenis van ons gedaan door Bene Lijster, Luxwolde, Veldwachter, wonende te Gorredijk, en Douwe Molles Duursma, Veldwachter wonende te Hemrik, zijnde van competenten ouderdom en bij ons bekend als geloof verdienende personen, binnen deze Gemeente, dat Gerrit Durks van der Duim, Arbeider en Harmina Anna van Zinderen, Dienstmeid, beide wonende te Terwispel wegens behoeftige omstandigheden niet in staat zijn om de kosten te kunnen betalen welke zouden vallen op de bewijsstukken, die bij de voltrekking van het door hen voorgenomen huwelijk vereischt worden, en alzoo ten volle aanspraak hebben op de voorregten en vrijstellingen bij de wet van 3 oct. 1843 aan behoeftige personen bij het aangaan van hun huwelijk toegekend.” (3 nov 1852)

Zij krijgen de kinderen (allen Opsterland): Durk, Anne, Sytze, Sytske, Markus, Hiltje en Trijntje.   Overlijden 6-10-1887 Opsterland akte 234. Tjeerd Jetzen van Zwol 45 jaar, vervener te Terwispel, en Durk Stobbe 30 jaar, veldwachter te Lippenhuizen verklaren dat Gerrit van der Duim oud 61 jaar, Arbeider geboren te Luxwold, gehuwd met Harmina Annes van Sinderen, zoon van Durk Jans van der Duim en van Sijtske Gerrits Visser, 6 oktober 1887 is overleden.

Overlijden 20 maart 1902 Opsterland akte nr.54. David Reinhart 57 jaar, arbeider te Terwispel en Albert Schokker 57 jaar, arbeider  te Terwispel, verklaren dat de 20ste maart 1902 des voormiddags te negen uur te Terwispel is overleden Harmina Annes van Zinderen weduwe van Gerrit Durks van der Duim, oud 79 jaar van beroep zonder, geboren te Blokzijl wonende Terwispel, dochter van Anne Hotzes van Zinderen en van Margjen Dirks van Dijk beiden overleden.

Overgrootouders: Harmen Hendriks Bakker Geboren ca 1806. Overleden 28-3-1891, 84 jaar oud, gehuwd (Aengw 19). Trouwt 1833 met Jantje Roelofs Petter.

Jantje Roelofs Petter Geboren ca 1810. Huwelijksakte Aengwirden 1833 nr 6: Huwelijk Harmen Hendriks Bakker en Jantje Roelofs Petter op 29-9-1833. Geboorteakte Aengwirden 1834 nr 6: Geboren Jan Bakker, 22-1-1834. Geboorteakte Aengwirden 1836 nr 74: Roelof Bakker, 25-11-1836. Geboorteakte Aengwirden 1839 nr 33: Akke Bakker, 11-5-1839. Geboorteakte Aengwirden 1842 nr 6: Hendrik Bakker, 4-2-1842. Geboorteakte Aengwirden 1847 nr 23: Harmen Harmens Bakker, 20-4-1847.

Jantje Roelofs Petter wordt 52 jaar oud, ovl 2-6-1862, gehuwd (Aengw 29).

Teunis Jans de Leeuw Geboren 5-10-1797 te Luxwoude, gedoopt 31-7-1808 te Langezwaag. Zoon van Jan Bartelts (Jan Bartels) LEEUW en Martzen (Martje/Margjen) Willems HOEKSTRA.

Hij trouwde (1) op 7-4-1822 (Aengw 9) met Jantje Simons DAM. Deze overlijdt 21-8-1823 (Opst ). Uit dit huwelijk de dochter Harmina (Hermine).

Hij trouwt (2) op 7-5-1824 (Opsterl 23) met Ibeltje Sytzes de Vries. Uit dit huwelijk de kinderen: Sytze (1825), Martzen (1827), Geeske (1830), Jan (1832), Geeske (1835), Willem (1837), Antje (1840), Minze (1843) en Albertje (1846).

Theunis Jans de Leeuw wordt 76, overlijdt 22-3-1874, weduwnaar (Opsterland 59).

Ibeltje Sytzes de Vries Geboren ca 1800. Dochter van Sietze Jans de Vries. Trouwt 7-5-1824 (zie hierboven) met Teunis Jans de Leeuw en uit dit huwelijk genoemde 9 kinderen.

Ibeltje Sytzes de Vries wordt 65, overlijdt 17-6-1865, gehuwd (Opsterland 125). Teunis is bijna 9 jaar weduwnaar.

Durk Jans van der Duim Gedoopt 2-2-1806 te Drachten..Jongste zoon van Jan Hendriks DUIMKE en Hiltje Jans HELD. Trouwt 16-12-1824 met Sytske Gerrits Visser (Opsterland 62 suppl 6). Ovl 6-5-1882, 76 jaar, gehuwd (Opsterland 111). Na overlijden van Sytske trouwt hij 28-9-1868 met Jantjen (Klazes) Dragt (Opsterland 78).

Sytske Gerrits Visser Geboren ca 1800. Dochter van Gerrit Annes en Trijntje Klazes. Trouwt 16-12-1824 met Durk Jans van der Duim (Opsterland 62 suppl 6). Ovl 23-2-1867, 67 jaar, gehuwd (Opsterland 48).

Kinderen van Durk Jans van der Duim en Sytske Gerrits Visser: Geboorteakte Opsterland 1825 nr 98: Geboorte Hiltje, 8-8-1825. Ovl 10-9-1837. Geboorteakte Opsterland 1826 nr 102: Geboorte Gerrit, 22-9-1826. Ovl 6-10-1887, gehuwd. Getrouwd met Harmina van Sinderen. Geboorteakte Opsterland 1829 nr 112: Geboorte Jan, 16-10-1829. Ovl 26-10-1829. Geboorteakte Opsterland 1830 nr 110: Geboorte Jan, 27-9-1830. Ovl 24-9-1880, gehuwd. Getrouwd met Antje van Zwol (Opst 1853 akte 84). Geboorteakte Opsterland 1833 nr 37: Geboorte Trijntje, 30-3-1833. Trouwt 19-12-1851 met Gauke Annes Stobbe (Opst 89). Geboorteakte Opsterland 1835 nr 140: Geboorte Mettje, 28-11-1835. Ovl 4-12-1835. Geboorteakte Opsterland 1836 nr 144: Geboorte Mettje, 17-12-1836. Ovl 27-2-1839. Geboorteakte Opsterland 1839 nr 32: Geboorte Hendrik, 23-2-1839. Ovl 11-3-1893, gehuwd. Getroued met Rinkjen van den Berg en later Antje Zwarts? Geboorteakte Opsterland 1842 nr 59: Geboorte Klaas, 7-5-1842. Ovl 27-6-1843. Geboorteakte Opsterland 1844 nr 54: Geboorte Klaas, 7-4-1844. Ovl 20-5-1898, gehuwd. Getrouwd met Trijntje Gerrits Smid.

Anne Hotzes van Sinderen Geboren ca 1786. Huwelijksakte Smallingerland 1823 nr 3: Huwelijk Anne Hotzes van Sinderen en Margje Dirks van Dijk, 25-1-1823. Overlijdensakte Opsterland 1875 nr 32: Overlijden Anne Hotzes van Zinderen, 5-2-1875, 88 jaar, weduwnaar.

15.Margjen Dirks (Durks) van Dijk Geboren ca 1790. Overlijdensakte Opsterland 1862 nr 41: Overlijden Margjen Durks van Dijk, 26-2-1862, 71 jaar, geb te Genemuiden, wonende te Gorredijk. Gehuwd met Anne Hotzes van Sinderen, arbeider, wonende te Gorredijk, dochter van Durk Gerrits van Dijk en Hiltje van Dijk, beiden overleden.

Uittreksel uit het Register van geboorte Akten der gemeente Blokzijl. Uit voormelde Register blijkt, dat: Harmina dochter van Anne van Sinderen en Marigje Dirks van Dijk op den 23sten Juni des jaars 1823 is geboren.

Dit uittreksel als bijlage bij de 1852-huwelijksakte van Harmina van Sinderen en Gerrit van der Duim geeft aan dat zij, Harmina, te Blokzijl werd geboren. Maar haar ouders zijn een halfjaar eerder wel te Beetsterzwaag getrouwd en woonden daarna ook in Opsterland.

Een schippersfamilie, zie hierna.

Betovergrootouders: 16.Hendrik Simons Bakker 17. Grietje Harmens Mink Huwelijk 3-5-1795, attestatie afgegeven naar Giethoorn door Hervormde gemeente Terband (Aengwirden): Hendrik Simons Bakker (Tjalleberd) en Grietje Harmens Mink (Giethoorn). Huwelijk 10-5-1795 te Giethoorn. Hendrik Simons Bakker was ook te Giethoorn (?) geboren, zoon van Simon Hendriks Bakker en Geesje Simons Bosch. Grietje Harmens Mink is dochter van Harm Coops MINK en Aaltje Alberts MAAT.

Roelof Harmens Petter Geboren ca 1770 te Giethoorn (?). Ovl 16-10-1856 te Tjalleberd, oud 85 jaar, weduwnaar (Aengw 82). Gehuwd 11-11-1798 te Rohel (St Johannesga) met Margje (Marrigjen) Jans Dam uit Oudehaske. Margje Jans Dam Geboren ca 1775 te Oudehaske. Ovl 25-5-1854 te Tjalleberd, oud 80 jaar, gehuwd, dochter van Jan Hendriks Dam en Jantje Willems Dutman. Bij het overlijden van Margje zijn nog 5 meerderjarige kinderen in leven, 1 zoon en 4 dochters: Harmen Roelofs Petter, geb ca 1800 te Rotsterhaule, gehuwd 1826 te Tjalleberd met Trijntje Vos (1803-1859), ovl 29-2-1880 (schrikkeldag!), 79 jr oud, weduwnaar (Aengw 15). Jentien Roelofs Petter, geb ca 1802, gehuwd 27-1-1836 met Albert Corporaal, ovl 7-8-1859. 57 jr oud, weduwe (Aengw 35). Annechien (Annigjen) Roelofs Petter, geb ca 1806, gehuwd 26-4-1830 met Dirk Ynzes Stelma (Aengw 11). Op 22-7-1830 wordt een zoontje Ynze Stelma geboren (Haskerl), daarna verdwijnt het gezin uit de Friese archieven. Jantje Roelofs Petter, geb ca 1810, trouwt 29-9-1833 met Harmen Hendriks Bakker. Zie 9. Hendrikje Roelofs Petter, geb ca 1811, gehuwd 22-8-1859 met Jan Jans Tuiten (weduwnaar), ovl 22-12-1879, 68 jr oud, gehuwd (Aengw 99).

Bij naamsregistratie 1811 meldt zich (Friesland) niemand met de familienaam PETTER.

1. Jan Bartelts (de) Leeuw Gedoopt 15-12-1754 te Beulake (Overijssel), zoon van Bartelt Jacobs de Leeuw en Meintje Jans Dragt. Melding in doopregister: “Is gedoopt Jan Bartels Leeuw, zoon van Bartelt Jacobs Leeuw en Mensje Jans Dracht. Na dat die ter zelver tijt in den staet des huywelijks bevestigt waren sijnde dan Egte Luijden, wonende in de Beulakre.”

Hij trouwde 23-7-1786 te Luxwoude met Martzen Willems Hoekstra. Bij naamsregistratie 1811 meldt hij zich te Langezwaag met familienaam LEEUW en kinderen: Barteld (23), Willem (21), Jan (19), Geert (17), Teunis (14), Mintze (9), Geertje (7) en Gepke (3). Kleinkinderen (via Barteld): Marrigje (2) en Jan (9 maanden).

1. Martzen Willems Hoekstra Trouwt 23-7-1786 te Luxwoude met Jan Bartelts Leeuw. Uit dit huwelijk (zie ook hierboven): Barteld Jans de Leeuw (geb 25-10-1788 te Luxwoude), Willem (4-5-1790 Luxwoude), Jan (30-10-1792 Tjalleberd), Geert (ca 1795 Luxwoude), Teunis (5-10-1797 Luxwoude), Mintze (29-3-1803 Luxwoude), Geertje (28-5-1805 Luxwoude, ovl 26-11-1827 Luinjeberd) en Gebke (5-7-1808 Langezwaag).

2. Sietze Jans de Vries Geboren ca 1777? Bij naamsregistratie 1811 meldt hij zich te Langezwaag met de kinderen: Antje (13), Ibeltje (11), Albertje (9), Hans (6) en Mettje (3), allen te Luxwoude. Ovl 12-3-1824, 46 jaar oud, gehuwd (Sytze Jans de Vries, overlijdensakte Opsterland 1824 blad nr 5)?

Huwelijksakte Opsterland 1823 nr 14: Huwelijk Albertje Sytzes de Vries en Sytze Popkes Teyema, 1-5-1823. Huwelijksakte Opsterland 1824 nr 23: Huwelijk Ibeltje Sytzes de Vries en Teunis Jans de Leeuw, 7-5-1824. Huwelijksakte Opsterland 1825 nr 46: Huwelijk Antje Sytzes de Vries en Jan Jans Bouwer, 7-10-1825. Huwelijksakte Opsterland 1828 nr 12: Huwelijk Hans Sytzes de Vries en Trijntje Jans Bouwer, 21-2-1828. Huwelijksakte Opsterland 1837 nr 49: Metje Sytzes de Vries en Harmen Andries Oord, 7-11-1837. Overlijdensakte Opsterland 1848 nr 48: Trijntje Jans Bouwer, 28-12-1848, 43 jaar, gehuwd. Huwelijksakte Opsterland 1850 nr 55: Huwelijk Hans Sytzes de Vries en Feikjen Synes van der Schief, 9-7-1850. Overlijdensakte Opsterland 1865 nr 125: Ibeltje Sytzes de Vries, 17-6-1865, 65 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Opsterland 1880 nr 48: Antje Sytzes de Vries, 1-3-1880, 80 jaar, weduwe. Overlijdensakte Opsterland 1881 nr 93: Hans Sytzes de Vries, 9-4-1881, 75 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Opsterland 1890 nr 229: Overlijden Metje Sytzes de Vries, 16-10-1890, 81 jaar, weduwe. Overlijdensakte Opsterland 1891 nr 21: Overlijden Albertje Sytzes de Vries, 11-1-1891, 87 jaar, weduwe.

1. Echtgenote van Sietze Jans de Vries Gegevens uit hierboven genoemde akten te halen.

2. Jan Hendriks Duimke (van der Duim)

3. Hiltje Jans Held Overlijdensakte Opsterland 1824 blad nr 19: Overlijden 25-7-1824, Jan Hendriks van der Duim, 63 jr, gehuwd. Van Rottevalle. Overleden te Terwispel. Namen ouders niet bekend. Bij naamsregistratie 1811 wordt familienaam DUIMKE geschreven. Adres is dan Zuiderdrachten 191. Kinderen: Mettje (26, Akkrum) Hendrik (24) Klaaske (21) Jan (15) Jelle (12) Jitske (10) Durk (5). Zie 12. Jan en Hiltje trouwden 29-2-1784, Drachten. Hiltje Jans Held is gedoopt 21-10-1764 te Drachten, dochter van Jan Rutgers en Hendrikje Oenes (Annes). Zij overlijdt 23-3-1848 te Ter Idzerd (WSW).

4. Gerrit Annes (Visser)

5. Trijntje Klazes Ouders van Sytske Gerrits VISSER, ca 1800 geboren en getrouwd met Durk Jans VAN DER DUIM. Zie 13.

6. Hotze Annes van Sinderen Geboren 8-3-1744 te Beetsterzwaag, zoon van Anne Freerks en Hendrikje van Sinderen. Schipper van beroep. De kinderen van Anne Freerks en Hendrikje van Sinderen kregen de familienaam van hun moeder mee. Hotze komt ook als Hotze Ulbes van Sinderen voor (naar zijn grootvader, ds Ulpianus van Sinderen, Beetsterzwaag). Zijn vader, Anne, liet op een bepaald moment Hendrikje onbehoorlijk in de steek, wat door de VAN SINDERENs niet licht werd opgevat. Op 1-1-1769 te Gorredijk getrouwd met

7. Harmina Lucas Hellendoorn Geboren ca 1748, dochter van Lucas Hellendoorn en Marijke Roels. Overleden 9-4-1826 te Drachten.

Kinderen: Ulbe ca 1772 (ovl 1817) Lucas ca 1778 (ovl 1832 “in het schip, in de stadsgracht van Leeuwarden”) Anne ca 1786 (ovl 1874)

Bij naamsregistratie van 1811 melden zich in Friesland (buiten Leeuwarden etc) vijf gezinshoofden die de naam VAN SINDEREN aannemen: Lukas Hotzes van Sinderen, Zuiderdrachten 172. Op zelfde adres ook Jelle Liebbes van der Veen en de weduwe Neeltje Kornelis, weduwe van Jacob Keimpes Posthuma, met kinderen: Pope (43, Zevenhuizen), Baukjen (33), Trijntje (27, Oudega) die dus POSTHUMA als familienaam krijgen. Lucas Hotzes van Sinderen overlijdt 15-11-1832, 54 jaar oud, gehuwd, zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Lucas Hellendoorn (Smallingerland 29), “overleden in het schip, in de stadsgracht te Leeuwarden.” Rindert Ulbes van Sinderen, Noorderdrachten 190, met kinderen: Ulbe (15), Fokjen (13), Sjoukjen (7), Elyas (3) en Janke (1). Sipke van Sinderen, Stavoren, met kinderen: Johannes (39, St.Jacobs), Baukje (37, St.Johannesga). Ulbe (27, Holwerd), Grietje (24, Broekerhaven), Janke (19, Stavoren). Ulbe Sipkes van Sinderen, Holwerd, met kinderen: Jelle (2 ½ ), Christina (6 maanden). Ulbe Hotzes van Sinderen, Suameer, met zoon Hotze (7).

De naam VAN ZINDEREN komt eenmaal voor: Atze Ulbes van Zinderen, Gorredijk, geen kinderen gemeld.

Op 21-2-1817 overlijdt Ulbe Hotzes van Sinderen (Smallingerland akte 4), zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Hellendoorn. Hij is 44 jaar oud en weduwnaar.

1. Durk Gerrits van Dijk
2. Hiltje van Dijk. Ouders van Margjen van Dijk (zie 15). Verdere informatie volgens bij haar gemelde akten.

Oudouders:

Simon Hendriks Bakker Geesje Simons Bosch

De ouders van Hendrik Bakker (zie 16).

Harm Coops Mink Aaltje Alberts Maat

Harm en Aaltje zijn te Giethoorn geboren. Ze trouwen daar 24-3-1771. Twee dochters bekend: Margjen Harmens Mink, geb te Giethoorn, ovl 24-2-1815 te Wanneperveen. Trouwt (1) 16-2-1794 te Giethoorn met Albert Geert Ruiters, zoon van Geert Stevens en Jantje Jans Ruiter, en (2) 30-5-1795 met Albert Kiers KAPPE, geb Wanneperveen 1750, ovl Wanneperveen 4-8-1817. Grietje Harmens Mink (zie 17).

1. Harmen Hendriks Petter (?)
2. Annigje Jacobs Drost (?) Ouders van Roelof Harmens Petter (zie 18). Of deze zoon is van Harmen Hendriks PETTER en Annigje Jacobs DROST (Giethoorn) is een mogelijkheid. Maar nog niet via archieven aangetoond.

Harmen en Annigje trouwen 17-1-1753 te Giethoorn. Zoon Jacob Harms PETTER trouwt (1) 21-2-1789 te Giethoorn met Geesje Koops BAAS, en (2) 4-1-1795 met Geesje Jans HAZE, dochter van Jan Jacobs Haze en Lammigje Hendriks SMIT. Zoon Geert Harms PETTER trouwt 10-3-1793 te Giethoorn met Cornelisje Jans Haze, dochter van Jan Jacobs HAZE en Lammigje Hendriks SMIT. Genoemde Jan Jacobs Haze was zoon uit eerste huwelijk van Marchje Jans (zie 71). Hij trouwt 7-2-1762 te Giethoorn.

1. Jan Dam

2. NN Ouders van Margje Jans Dam (zie 19). Margje werd ca 1775 geboren. “Jan Dam” niet in gezinsreconstructies Giethoorn (Johan Gaal).

3. Bartelt Jacobs de Leeuw Gedoopt 12-2-1730 te Beulake (Overijssel), zoon van Jacob Jans Leeuw en Geesje Bartelts. Trouwt 15-12-1754 te Beulake met Meinsjen Jans Dragt.

4. Meintje Jans Dragt Geboren 17-4-1735, dochter van Jan Theunis Dragt en Geertje Sanders. Trouwt 15-12-1754 te Beulake met Bartelt Jacobs de Leeuw. Uit dit huwelijk: Jan Bartelts Leeuw (geboren te Zwartsluis?), gedoopt 15-12-1754 te Beulake, Geesjen (21-10-1757 Beulake, jong overleden), Jacob (17-2-1760 Beulake), Theunis (29-11-1761 Beulake), Geesjen, Geertjen. Meintje Jans Dragt overlijdt 6-12-1812 te Luinjeberd (Aengwirden).

5. Hendrik (Duimke?) 49. Ouders van Jan Hendriks Duimke (zie 24).

6. Jan Rutgers (Held)

7. Hendrikje Oenes (of Annes) Ouders van Hiltje Jans Held (zie 25).

8. Anne Freerks, schipper, misschien te vaak van huis Geboren ca 1710, schipper, overleden voor 1759. Getrouwd met Hendrikje van Sinderen. Ze woonden te Beetsterzwaag, maar de schipper was erg vaak van huis terwijl Hendrikje met kinderen te Beetsterzwaag bleef. Hun kinderen kregen ook de familienaam van moeder: VAN SINDEREN.

9. Hendrikje van Sinderen Gedoopt te Beetsterzwaag 1-1-1712, dochter van dominee Ulpianus (Ulbe) VAN SINDEREN sr. Overleden na 17-4-1767.

Kinderen uit het huwelijk van Anne en Hendrikje (behalve 2 die jong overleden): Hiltie, gedoopt 20-2-1738 Ulbe, gedoopt 7-2-1742, op 17-4-1767 te Amsterdam getrouwd, zilversmid te Amsterdam Hotze (zie 28), gedoopt 8-3-1744, getrouwd 1-1-1769 Sipke, gedoopt 7-2-1749, getrouwd 21-4-1771, smid te Holwerd, ovl 23-2-1816.

Dit rijtje is ontleend aan de brief van Hotse van Sinderen, zilversmid te Dokkum, broer van Hendrikje, aan hun gezamenlijke broer Ulpianus van Sinderen jr, predikant te Nieuw Amsterdam (New York). Brief is gedateerd 28-6-1753 en was bedoeld om Ulpianus jr uitvoerig te informeren over het overlijden van vader Ulpianus sr en hoe het er in de familie voorstond. Volgens de brief hebben de broers hun zwager Anne Freerks niet zo hoog (“je weet wel wat voor man hij is”). De zilversmid bericht dat Anne zijn dochter (Hiltie,15 jaar oud) op een naaischool heeft gezet wat hem (Anne) in de volgende twee jaar 50 guldens aan schoolgeld gaat kosten. Hendrikje woont met de andere drie kinderen, Ulbe, Sipke en Hotze, in de pastorie. Bij haar ouders dus. In de brief volgt hierna een passage betreffende Anne. Deze passage is grotendeels weggeschrapt. Er valt enigszins uit op te maken dat de schipper Anne met de noorderzon is vertrokken (“ik weet niet waarheen”), dat hij “alles” meenam en te gelde maakte? In ieder geval schijnt Anne zich onmogelijk te maken bij de VAN SINDEREN-familie. De kinderen van Anne en Hendrikje, en verdere nakomelingen, krijgen de familienaam van hun moeder mee. Alleen de zoon Hotze (zie 28), schipper zoals zijn vader Anne, vernoemt via een zoon in diens voornaam zijn vader (Anne Hotzes van Sinderen, zie 14).

1. Coops Harmen Mink
2. Marchje Peters Timmerman

Ouders van Harm Coops Mink (zie 34). Coop en Marchje trouwen te Giethoorn 22-1-1744. Nog verder in te vullen.

1. Albert Harmens Maat
2. Marchje Jans

Ouders van Aaltje Alberts Maat (zie 35). Albert Harmens Maet is ca. 1710 te Giethoorn geboren. Daar trouwt hij 20-3-1740 voor de kerk met Marchje Jans. Deze is ook uit Giethoorn afkomstig. Voor Marchje Jans (Mergien Jans) is het een tweede huwelijk. Zij was 19-2-1736 al getrouwd met Jacob Jans Hase uit Giethoorn. Uit dat huwelijk werden een zoon Jan (gedoopt 21-11-1736) en een dochter Gesien (gedoopt 17-8-1738) geboren. Jacob Jans Hase is in 1738 of 1739 overleden. Marchje trouwt hierna met Albert Maat. Bij de Volkstelling van 1748 blijkt dat Marchje en Albert toen drie kinderen hadden. Het huisgezin bestond in 1748 uit:

Albert Herms Maat en vrou Mergien Jans. Kinderen boven 10 jaar: Jan Jacobs Haase en Gesien Jacobs Haase (de kinderen uit het eerste huwelijk van Marchje). Kinderen beneden 10 jaar: Niesien, Aeltien en Herm Albers Maat. Knechten en meiden: Gesien Roelofs Drabbe. Inwonenden en kostgangers: geen. Schoutambt Giethoorn.

Genoemde zoon Herm (Harmen) is rond 1775 van Giethoorn naar St.Johannesga getrokken (verveningen). Hij trouwde met Sim Douwes en zij werden mede-voorouders van Wiebe de Klein.

1. Ulpianus (Ulbe) Hotzes van Sinderen Geboren te Dokkum 6-5-1672, gedoopt 12-5-1672, zoon van Hotze van Sinderen en Janke Ulbes. Kreeg de voornaam Ulbe maar verlatiniseerde deze tot Ulpianus, zoals destijds voor gestudeerden niet ongewoon. Trouwt 14-4-1700 te Dokkum met Hendrikien Halbetsma. Is van 1700-1715 “huispedagoog” bij het gezin van grietman en grootgrondbezitter Augustinus LYCKLAMA à NIJEHOLT te Beetsterzwaag. Wordt per 1-5-1715 Hervormd predikant voor Beetsterzwaag en Olterterp. Overlijdt 11-5-1753, om 8 uur v.m., te Beetsterzwaag, vijf dagen na zijn 81ste verjaardag.

2. Hendrikien Sipkes Halbetsma Gedoopt te Dokkum 20-8-1676, dochter van Sipke (Scipio) Halbetsma, advocaat te Dokkum, en Catharina Stinstra. Trouwt 14-4-1700 te Dokkum met Ulpianus van Sinderen. Gaan te Beetsterzwaag wonen. Volgens volkstelling van 1749 is ze dan nog in leven, maar in 1753 wordt ze niet meer genoemd.

Kinderen: Hotze, geb te Beetsterzwaag 12-2-1702. Trouwt 11-11-1731 te Dokkum met Geertje JILDERDA, dochter van de zilversmid Pytter Ritskes Jilderda, bij wie Hotze wellicht in de leer was. Hij is later zelf zilversmid te Dokkum (aan de Groote Breedstraat) en schreef in 1753, na overlijden van hun vader, de uitvoerige brief aan zijn broer te Nieuw Amsterdam (New York). Aan deze brief, zie voetnoot, zijn hier vele gegevens ontleend. Over zichzelf meldt Hotze in deze brief dat het met hem en de zijnen best wel goed gaat, hoewel hij merkt dat zijn gezichtsvermogen en krachten minder worden. Hij is dan 51. Tussen 1733 en 1749 worden van hem en Geertje te Dokkum 7 kinderen gedoopt, waarvan 5 jong overlijden. Resteren 2 over wie Hotze in 1753 kan berichten. Zijn zoon Ulbe is dan 20 jaar oud en studeert sinds een jaar te Franeker. Vader Hotze meldt trots dat hij van veel kanten goede berichten krijgt over Ulbes vorderingen. Zodat hij goede hoop heeft dat zijn zoon het kan afmaken (“if I can afford as long as he is supposing to do his study”). Over zijn dochter Trijntie meldt Hotze in 1753 dat ze inmiddels 18 jaar is, bijna zo lang als haar moeder, langer dan haar broer, en altijd vrolijk van aard. In 1763 trouwt Trijntje te Dokkum met Harmanus VAN ASSEN. Vermoedelijk zoon van de “alderman” (stadsbestuurder) VAN ASSEN die, volgens schrijven van Hotze, aan Ulbe een zilveren zwaard cadeau gaf toen deze aan de Franeker universiteit was toegelaten. Van Assen sr is in 1753 overleden, zo meldt Hotze aan zijn broer. (De schoonzoon Harmanus van Assen wordt later ook “alderman” van Dokkum.) Ulbe (Ulpianus jr), in 1753 dominee te Nieuw Amsterdam (New York). Trijntje, in 1753 eveneens te Nieuw Amsterdam (New York). Vermoedelijk daar met haar broer naartoe getrokken en voor hem het huishouden verzorgend. Janke, geb te Beetsterzwaag ca 1710. Trouwt ca 1733 met Rindert Jacobs, kuiper te Dronrijp. Haar man overlijdt voor 20-2-1743 en Janke verhuist dan naar Drachten. In 1753 is ze nog steeds weduwe. Broer Hotze meldt in zijn brief van 1753 dat Janke goed de kost verdient. Haar zoon Japik (gedoopt te Dronrijp als Jacob 21-2-1734) werkt op een schip en verdient “al meer dan 100 guldens”. Haar zoon Ulbe (geb ca 1740) werkt als smidsknechtje en draagt ook al aardig bij. (Ulbe werd zelf smid te Gorredijk, weten we achteraf, en trouwt tweemaal, eerst in 1762 en daarna in 1773. Zijn kinderen uit beide huwelijken kregen de famielienaam VAN ZINDEREN, met een Z). De dochter Hindrikien (gedoopt te Dronrijp 31-1-1739) is volgens haar oom een goede wolspinster die op haar 14de haar moeder al in lengte overtreft. Janke en Rindert hebben nog een andere dochter gehad, die echter jong overleed. HENDRIKJE, gedoopt te Beetsterzwaag 1-1-1712. Trouwt met de schipper Anne Freerks. Zie hierboven. Sipke, geboren ca 1715 te Beetsterzwaag. Trouwt ca 1740 (met NN) en krijgt een zoon Ulbe, die 2-12-1742 wordt gedoopt. Zowel moeder als kind zijn in 1749 niet meer in leven en Sipke is in 1753 nog steeds weduwnaar. Hij is schoenmaker en imker. Broer Hotze schrijft in 1753 dat hij niet goed weet wat over Sipke te melden. Misschien gaat hij trouwen met Janke Hofman, schrijft hij. We zien allemaal dat het heel goed tussen hen gaat, “maar de tijd zal leren”. In de Engelse vertaling over Sipke: “He is a bit slow, as his bees are. He never had so many of them and they never did as well as now. He has plans to buy a horse and a tilbury for pleasure.”

1. Harmen Coops Mink
2. Lammigje Harms Broek Huwelijk Giethoorn 20-4-1701. Uit dit huwelijk de kinderen: Grietje Harmens Mink, geb te Giethoorn, trouwt aldaar 15-8-1733 met Andries Jans OORT, weduwnaar van (1) Trijntje Wolters en (2) Hendrikje Hendriks. Coop Harmens Mink (zie 68).

Lammigje Broek, geb ca 1683, trouwt na ovl van Harmen op 24-10-1734 te Giethoorn met Harmen Hendriks BAAS, geb rond 1691. En na ovl van deze Harmen in oktober/november 1744 te Giethoorn met Harm Geerts, afkomstig van Ootmarsum. Harmen BAAS was eerder getrouwd met Grietje Andries POSCH. Toen Lammigje in 1744 trouwde met Harm Geerts, was ze 60 jaar. Zoon Coop (zie 68) uit huwelijk met Harmen was in januari 1744 inmiddels al getrouwd. Over Harm Geerts, de derde echtgenoot, wordt gemeld dat hij van Ootmarsum afkomstig is. Dat is uit het Overijsselse Twente, tegen de Duitse grens aan. Wellicht was hij een ook reeds bejaarde weduwnaar en turfschipper van beroep geweest. Vanuit Twente kwamen begin 18de eeuw oa. schippers naar het gebied rond Giethoorn (verveningen). Zoals eind 18de eeuw verveners en schippers vanuit het gebied rond Giethoorn nieuw werk zochten en vonden in de Friese laagveengebieden van Schoterland, Haskerland en Aengwirden. In laatstgenoemde contreien treffen we nakomelingen van Harmen en Lammigje vervolgens ook aan.

1. Peter Timmerman

2. NN Ouders van Marchje Peters Timmerman (zie 69).

3. Harmen Maat

4. NN Ouders van Albert Harmens Maat (zie 70). Over deze ouders, vóor 1700 geboren, ontbreekt informatie. Ze hebben te Giethoorn of in de streek rond Giethoorn gewoond. Maar registers waarin zij voorkomen zijn niet gevonden.

Enkele personen uit nog eerdere generaties (voorzover bekend):

1. Hotze Ewert van Sinderen

2. Jancke Ulbes Ouders van ondermeer Ulbe Hotzes van Sinderen (zie 114) die dominee werd te Beetsterzwaag. Deze Ulbe werd 6-5-1672 geboren. Hotze en Jancke trouwen 25-2-1660 (Gerecht Dokkum): Hotze Ewert van Sinderen, geboren te Sneek, en Jancke Ulbes, uit Dokkum.

3. Sipke (Scipio) Hiddes Halbetsma

4. Catharina Joostes (Rinia) Stinstra Ouders van ondermeer Hendrikien Halbetsma (zie 115), die trouwt met Ulbe Hotzes van Sinderen (zie 115). Hendrikien werd 20-8-1676 te Dokkum gedoopt. Scipio (verlatinisering van Sipke) en Catharina trouwen 18-4-1669 (Gerecht Dokkum): Scipio Halbetsma, advocaat van het Hof van Friesland en der beide rechten doctor, en Catharina Joostes Stinstra, Dokkum. Huwelijk ook vermeld in trouwregister Hervormde gemeente Dokkum. Was dit tweede huwelijk voor Scipio? Gerecht Dokkum registreert 20-8-1659 ondertrouw van Jan Janses BOOM (Dokkum, “hij is mede-burgemeester”) en Antie Sipckes HALBETSMA. Per 18-4-1669 het huwelijk tussen advocaat Scipio Halbetsma en Catharina Joostes Stinstra. Andere meldingen tot 1811: Huwelijk 19-9-1697 Hervormde gemeente Ternaard: Hidde Sipkes VAN DER SLUIS (Ternaard) en Antje Sipkes HALBETSMA (Ternaard). Huwelijk, derde proclamatie 14-4-1700 Hervormde gemeente Ternaard: Ulpianus van Sinderen (Beetsterzwaag) en Hendrikjen Halbetsma. “Hij is kandidaat in de theologie.” “Gehuwd te Aalsum”. Huwelijksbevestiging 14-4-1700 in trouwregister Hervormde gemeente Aalsum Wetsens: Ulpianus van Sinderen (Beetsterzwaag) en Hendrikien Halbetsma (Ternaard). Huwelijk, derde proclamatie van 16-6-1700 Hervormde gemeente Ternaard: Haringh Arjens (Leeuwarden) en Wytske Halbetsma (Ternaard). “Gehuwd te Ternaard.” Huwelijk, derde proclamatie 28-6-1705 Hervormde gemeente Ternaard: Theodorus Halbetsma (Ternaard) en Aurelia Hanja (Franeker). “Hij is substituut-secretaris van Westdongeradeel.” “Gehuwd te Ternaard.” Huwelijk 5-11-1713 Hervormde gemeente Ternaard: Marten Everts (Ternaard) en Antje Halbetsma (Ternaard). 11-9-1740 trouwt te Holwerd de dominee Scipio Halbetsma (Holwerd) met Grietje Monsma (Sneek). Deze Scipio kan kleinzoon zijn geweest van de advocaat Scipio Halbetsma. Via zoon Theodorus? Huwelijk 29-4-1764 Hervormde gemeente Holwerd: Theodorus Halbetsma (Dokkum) en Dieuke Visscher (Dokkum). Huwelijk 7-6-1795 Hervormde gemeente Holwerd: Sipke Halbetsma (Dokkum) en Grietje Idzes van der Meulen (Holwerd). Huwelijk, derde proclamatie 28-5-1809 Hervormde gemeente Holwerd: Marten Bartels (Stavoren) en Margarethe Halbetsma van Sinderen (Holwerd). “Met attestatie naar elders”.

De familienaam HALBETSMA is tot ver voor 1811 in gebruik. In 1811 is er slechts één geregistreerde naamsaanneming: Sjoerd Symons HALBETSMA te Blija, met kinderen Antje (44 jaar oud) en Symon (43 jaar oud). Maar bij de kinderen wordt het ook al Halbertsma. Elders Halbesma, vooral Halbersma. Geen familieverbanden vaak.

NB.: 20-2-1685 gedoopt te Dokkum Hidde HALBETSMA die zijn oudste zoon Sipke noemt. Deze Hidde Halbetsma trouwt 7-5-1713 te Vledder met Romelia Jacobus SINNEMA (geb 19-3-1689 te Beetsterzwaag) en vestigt zich als zilversmid te Gorredijk (Sipke wordt 9-7-1713 te Gorredijk geboren). Hidde ovl 21-12-1762 te Gorredijk.

NB.: Hendrikje Halbertsma, gedoopt 20-8-1676 te Dokkum, gehuwd 14-4-1700 te Aalsum met Ulbe van Sinderen, dochter van Scipio Halbetsma en Catharina Rinia STINSTRA. Scipio geb ca 1645 te Kollum, zoon van Hidde Buwes en Wytske Sipckes HALBETSMA, trouwt 18-4-1669 te Dokkum, ovl 29-9-1700 te Dokkum. Catharina geb ca 1647 te Dokkum, dochter van Joost RINIA en Antje Hendricks STINSTRA, ovl na 15-12-1693 te Ternaard.

1. Ewert van Sinderen 457. Ouders van Hotze Ewerts van Sinderen (zie 228) die in 1672 te Dokkum trouwt, “afkomstig van Sneek”. Ewert is misschien rond 1640 geboren. De familienaam VAN SINDEREN die vanouds in gebruik is, is nog niet “verklaard”.

2. Hidde Buwes

3. Wytske Sipckes HALBETSMA Ouders van de advocaat Scipio Halbetsma. Hidde Buwes is ca 1610 te Ee (bij Dokkum) geboren, zoon van Buwe Hiddes en Yck Luytzen. Trouwt voor 9-5-1634 met Wytske, overlijdt ca 1666. Wytske Sipckes is 10-10-1614 te Kollum geboren/gedoopt, dochter van Sipcke Lubbes en Gerck Hendrix. Ze overlijdt voor 16-6-1666. De familienaam HALBETSMA schijnt door haar te zijn ingebracht.

4. Joost Rinia

5. Antje Hendricks Stinstra Ouders van Catharina STINSTRA. Joost Rinia is voor 1617 geboren (Lermis?) en was burgemeester van Dokkum. Hij trouwt 8-1-1632 te Dokkum met Antje Hendricks STINSTRA. Over haar nog geen verdere informatie.

6. Buwe Hiddes

7. Yck Luytzen Ouders van Hidde Buwes, grootouders aan vaderskant van Scipio Halbetsma (zie 230). Buwe Hiddes is ca 1570 geboren en ca 1625 overleden. Trouwt voor 26-8-1607 met Yck Luytzen die overlijdt in de periode 1633-1646. De regio van herkomst (Opsterland of noordelijker in Friesland) is nog onduidelijk.

8. Sipcke Lubbes (Halbetsma)

9. Gerck Hendricks

10. …. Rinia 925.

11. Hendrick Stinstra 927.

KWARTIERSTAAT GRIETJE DE BOER, getrouwd met JURJEN DE JONG

Grietje de Boer, trouwt ca 1924 met Jurjen DE JONG. Tante Griet is 30-9-1900 te Heeg (Wymbritseradeel) geboren, des nachts half een. Haar vader Jetze DE BOER is dan 46 jaar oud, van beroep wegwerker, wonende te Heeg. Grietje is dochter uit tweede huwelijk van Jetze, die op 40-jarige leeftijd weduwnaar wordt en twee jaar later hertrouwt.

Ouders: Jetze Ikes de Boer (1854-1937) In het jaar 1854 op 4 sept. Gemeente Wonseradeel, verscheen Ike Jetses de Boer 26 jaar, Arbeider wonende te Hieslum welke ons verklaarde dat op de 3e september des avonds 8 uur te Hieslum een zoon is geboren uit zijn huisvrouw Tiettje Rientses Stremler oud 31 jaar. Zij noemen hem Jetze.

Jetze heeft een eerste huwelijk 8-8-1878 (Wonseradeel 94) met Grietje SCHOTANUS, ovl 14-4-1894 te Heeg, 37 jaar oud, geb 25-11-1856, dochter van Rimmer Bottes Schotanus en Uilkje Johannes Fortuin. Uit dit huwelijk werden 8 kinderen geboren: Tietje (1878), Rimmer (1880), Uilkje (1882-1921, ovl 39 jr, gehuwd), Yke (1884), Grietje (1885, werd slechts 2 maanden oud), Grietje (1886-1893, ovl 6 jaar oud), Trijntje (1889) en Botje (1891-1893). Jongste dochter wordt 2 jaar oud, ovl 4-12-1893. Moeder Grietje Schotanus ovl 5 maanden later.

Jetze trouwt ruim 2 jaar later 26-9-1896 (Wymb 85) met de 28-jarige Ida Sakes DE BOER. Huwelijksakte: Jetze DE BOER, 42 jaar, wegwerker, wonende te Heeg, en Ida DE BOER, 28 jaar, dienstmeid, wonende te Heeg.

Ida Sakes de Boer (1868-1902) Zij is 1-2-1868 te Follega (Lemsterland) geboren, dochter van Sake Siebes DE BOER, ovl 9-2-1890 te Eesterga (Lemsterland), 51 jaar oud, en Grietje Wiegers DOEVE(N), ovl 11-1892 te Eesterga, 58 jaar oud. Jetze en Ida DE BOER krijgen de kinderen: Sake (1897), Rients (1899), Grietje (1900) en Hendrik (1902). Moeder Ida overlijdt een week na de geboorte van Hendrik, Ida is 34 jaar oud dan, 15-10-1902 (Wymb134). Tante Griet heeft haar moeder Ida nauwelijks gekend. Haar vader Jetze, geboren 3-9-1854 te Hieslum (Wonseradeel), zoon van Ike Jetzes DE BOER en Tietje Rientzes STREMLER overlijdt 2-4-1937, 82 jaar oud (overlijdensakte Wymbritseradeel 1937 nr 31).

Het schijnt dat Jetze 21-8-1915 een derde huwelijk begon (Wymb 73), nu met Akke van der Brug. Hij is dan 69, Akke is 60.

Grootouders: 4.Ike Jetzes de Boer (1828-1904) Geboorteregister van Wymbritseradeel 1828: “Jetze Ikes de Boer, oud 27 jaar, Arbeider wonende te Heeg heeft ons een zoon voorgesteld die op 24 augustus is geboren uit zijn huisvrouw Zuster Hendriks Veenema. Te Heeg geboren, voornaam Ike.”

5.Tietje Rients Stremler (1823-1906) De familienaam van grootmoeder Tietje komt als STREMLER en STREMLAAR voor (haar voornaam ook als Tiettje en haar patroniem als Rienses, Rients of Rientzes). Tietje is 30-7-1823 te Warns (Hemelumer Oldeferd) geboren, dochter van Rients Bokkes Stremlaar en Jaaitske Hettes Kuiper.

De grootouders van vaderskant Ike Jetzes DE BOER en Tietje Rienses STREMLER zijn beide nog in leven wanneer “tante GRIET” in 1902 wordt geboren. Zij wonen te Parrega (Wonseradeel, aan de Zuiderzeekust). Bekenden voor haar zijn ze nooit geworden, want pake Ike ovl 2-7-1904, 75 jaar oud, te Parrega, en beppe Tietje ovl 23-10-1906, 83 jaar oud.

Ike en Tietje trouwen 20-7-1854 (Wonseradeel 83). Zoon Jetze is 6 weken later te Hieslum geboren. Uit huwelijksakte 20-7-1854: “Ike Jetses de Boer, 25 jaar, geboren te Heeg, Boerenknecht wonende te Parrega, zoon van Jetse Ikes de Boer, Arbeider wonende te Gaastmeer, en van Zuster Hendriks Veenema, overleden. En: Tietje Rientses Stremler, 30 jaar, geboren te Warns, Dienstmeid, wonende te Dedgum, dochter van Rients Bokkes Stremler en van Jaaitske Hettes Kuiper, beide overleden.” Militie lichting 1847: Ike Jetses de Boer is ingelijfd geworden bij het 8e Regiment Infanterie en de tijd van 5 jaren hebbende gediend behoorlijk uit de dienst ontslagen.

Kinderen: Jetze, geb 3-9-1854 (Wonseradeel 130). Zie 2. Rients, geb 8-1-1857 (Won 9) Hendrik, geb 22-5-1859 (Won 177) Grietje, geb 5-3-1862 (Won 88).

Sake Siebes de Boer (1838- Grietje Wiegers Doeven (1834- Ida (zie 3) is 1-2-1868 te Follega (Lemsterland) geboren, dochter van Sake Siebes DE BOER, ovl 9-2-1890 te Eesterga (Lemsterland), 51 jaar oud, en Grietje Wiegers DOEVE(N), ovl 11-1892 te Eesterga, 58 jaar oud. Sake is 11-1-1838 geboren, als zoon van een hoogbejaarde vader? Zie 12. Grietje is 19-9-1834 geboren (Lemsterl 54), dochter van Wieger Koops Doeven en Pietertje Bouwes Haagsma.

Sake en Grietje trouwen 17-5-1863 (Lemsterl 26). Kinderen uit het huwelijk: Siebe, geb 4-3-1864 (Lemst 9) Pietertje, geb 24-3-1866 (Lemst 10) Ida, geb 1-2-1868 (Lemst 5). Zie 3. Wieger, geb 3-2-1871 (Lemst 5) Wiebigje, geb 25-2-1873 (Lemst 27) Hendrikje, geb 27-9-1876 (Lemst 140).

Overgrootouders: Jetze Ykes de Boer (1800-na 1860) Suster Hendriks Venema (1799-1843) Huwelijk 1825 op 12 juli Jetze de Boer: “Jetze Ikes de Boer, Arbeider wonende te Heeg, geboren onder Stavoren, 24 jaar, zoon van Yke Tjalkes de Boer, Arbeider, en Jeltje Jetses de Jong, wonende te Stavoren. En Zuster Hendriks Veenema, Arbeidster wonende te Heeg, geboren te Oudega, oud 25 jaar, dochter van Hendrik Klaas Veenema, Vischer, wonende te Gaastmeer en van Boukjen Anskes overleden te Oudega.” Extract Doopboek Stavoren: Jetze, zoon van Yke Tjalkes de Boer en Jeltje Jetzes is geboren te Stavoren den 20 september van het jaar 1800 en gedoopt op 5 oktober 1800. Militie. Jetze Ykes de Boer loting 1819 is uit hoofde van dienst zijns broeders voor 1 jaar vrijgesteld. Signalement: lengte 1 el 720 st, aangezicht ovaal, voorhoofd ordinair, ogen bruin, neus groot, mond ordinair, kin idem, haar blond, wenkbrouwen idem, merkbare tekenen geen. Extract overlijdensreg. Wymbrits.(bij tweede huwelijk van Jetze): 1843 op 5 juni is te Gaastmeer overleden Suster Hendriks Venema, 43 jaar, z.b. geboren te Idzega wonende te Gaastmeer, huisvrouw van Jetze Ykes de Boer. Zuster Hendriks Veenema (geboren te Idsega) ovl 5-6-1843 te Gaastmeer, 43 jaar oud. Extract uit het reg. der Hervormde gemeente te Oudega: In het jaar 1799 op 25 november is te Idzega geboren en 1 december 1799 gedoopt: Zuster, dochter van Hendrik Klazes en Boukje Aukjes.

Uit het huwelijk van Jetze en Suster : Jeltje de Boer, 24-2-1826 (Wymb 47). Jong overleden. Ike de Boer (Yke), 24-8-1828 (Wymb 130). Zie 3. Hendrik de Boer, 14-2-1831 (Wymb 29) Jeltje de Boer, 30-11-1833 (Wym 205) Levenloos kind, 20-11-1836 (Wym 83) Baukjen de Boer, 1-12-1837 (Wym 217) Levenloos kind, 15-3-1842 (Wym 29). Ruim een jaar hierna overlijdt moeder Suster.

Jetze de Boer is op 8 juni 1844 voor een tweede maal getrouwd: “Jetze Ykes de Boer, 43 jaar, geboren te Stavoren, Arbeider, wonende te Gaastmeer, weduwnaar van wijlen Zuster Hendriks Venema, zoon van Yke Tjalkes de Boer en Jeltje Jetzes. En Tjiets Ages van der Veer, 40 jaar, geboren te Sneek z.b. wonende te Gaastmeer, weduwe van Hendrik Wienand Postma, dochter van Age Joukes van der Veer en Jantjes Gatzes, beiden overleden.” Extract reg. van overl. Gem Wymbrits.(bij derde huwelijk van Jetze): In het jaar 1854 op 27 september, is te Gaastmeer overleden Tjitske Ages van der Veer oud 50 jaar, geboren te Sneek wonende te Gaastmeer, huisvrouw van Jetze Ykes de Boer, Arbeider te Gaastmeer. Andere huwelijkse bijlagen (bij tweede huwelijk van Jetze): ~ Extract geboorte Herv. Gem. te Sneek: In het jaar 1803 de 1e november, is te Sneek geboren Tjiets, dochter van Age Joukes en Jantje Gatzes. ~ Extract overl. Wymbrits.: In het jaar 1840 op 24 juli is te Gaastmeer overleden Hendrik Wienand Postma oud 42 jaar, Arbeider geboren te Oudega wonende te Gaastmeer, echtgenoot van Tjitske Ages van der Veer. ~ En natuurlijk een certificaat van onvermogen.

Jetze de Boer is op 22 oktober 1859 voor een derde maal getrouwd: “Jetze Ykes de Boer 59 jaar, geboren te Stavoren Arbeider, wonende te Gaastmeer, weduwnaar van Tjitske Ages van der Veer, zoon van Yke en Jeltje. En Akke Wiebes van der Brug 48 jaar, geboren te Heeg van beroep Dienstmeid wonende te Gaastmeer , doch vroeger te Nijland, dochter van Wiebe Cornelis van der Brug en Liebeth Tjallings beide overleden.” Extract doopregister Herv. Gem. Heeg: Wiebe Kornelis als vader en getuige en Liesbeth Tjallings als moeder hebben een dochter geboren de 2e van de wintermaand in 1810 en laten dopen de 23e van de wintermaand, met name Akke.

Rients Bokkes Stremler (1787-1833), meester-smid te Warns Extract geboorteregister Schettens: 1787 op 18 maart is geboren en den zelfden dag gedoopt een zoontje waarvan vader is Bokke Stremler en moeder Feikjen Rientzes echtelieden te Schettens en genoemd Riens. Jaaitske Hettes Kuiper (1792-1828) Uit dit huwelijk in ieder geval Tietje Stremler, geb 30-7-1823 te Warns. Zie 5. ~ Extract overlijden Hemelum: 1828 op 15 november, is te Warns overleden Jaaitske Hettes echtgenote van Riens Bokkes Stremler gewoond hebbende te Warns, 36 jaar oud.

Zes maanden na overlijden van Jaaitske trouw Rients met de weduwe Atje Berends de Vries Huwelijk 1829 op 18 juni R.B.Stremler: “Rients Bokkes Stremler geboren te Schettens van beroep Meester Smid te Warns, oud 42 jaar, weduwnaar van Jaaitske Hettes, te Warns gewoond hebbende , zoon van Bokke Harmens Stremler in leven Hovenier van beroep en Feikje Rientzes z.b. in leven echtelieden. En Atje Berends de Vries geboren te Stavoren en als Dienstmeid te Warns woonachtig, oud 43 jaar weduwe van Cornelis Jans Helekers in leven Veldwachter te Hemelum gewoond , dochter van Berend Everts de Vries in leven Huisman en Janke Jans Bakker.”

Akte van bekendheid Rients Bokkes Stremler. Smid te Warns. Getuigen: Dirk Bokkes Stremler, Boer te Schettens. Fokke Deates Plantinga, Boer onder Witmarsum Douwe Douwes de Boer, Boer te Schettens. Pieter Siemons Baarda, Boer te Schettens, Verklaren dat zij zeer wel gekend hebben de moeder van de requisant boven genoemd de welke genaamd was Feikjen Rienstra, in leven huisvrouw van Bokke Harmens Stremler, gewoond hebbende te Schettens, als mede zijn grootouders van vaders zijde, genaamd Harmen Jans en Tietje Bokkes in leven echtelieden te Pingjum, gelijk zij verklaarden insgelijks te hebben gekend de grootouders aan moeders zijde genaamd Rients Wiebes en Klaske Joukes in leven echtelieden onder het behoor der stad Bolsward gewoond hebbende, en dat zij weten en met zekerheid aan hen bekend is, dat alle deze opgenoemde assedenten op hun woonplaatsen bij hunne namen genoemd, voor eenen lange tijd zijn overleden. ~ Extract uit doopregister: 1787 10 febr. Baptizata est Athje filia legitima Berent Everts et A Aaltje Frankes conjug umsa, bapt. Agatje Frankes . Bij Starrien in de Zuide Meer.

1828 op 13 februari is te Hemelum overleden Joannes Heleken in leven Veldwachter aldaar gewoond hebbende . Echtgenoot van Antje Berends de Vries in de ouderdom van 69 jaar. 1822 op 12 maart is overleden te Staveren Berent Everts de Vries 66 jaar, Huisman wonende onder Stavoren, laatst echtgenoot van Janke Jans Bakker, zoon van Evert Berends en Richt Starkes beide overleden.

Rients Bokkes Stremler wordt 45 jaar. Hij overlijdt 11-6-1833 te Warns, gehuwd, ouders onbekend (bij de aangevers), man van Attje Berends de Vries. Dochter Tietje, uit eerste huwelijk, is dan 9 jaar oud.

Siebe Jolles de Boer (ca 1760-1852) Ida Sakes Gaastra (ca 1799-1879)

MET VOORBEHOUD: Siebe Jolles de Boer, ovl 3-1-1852 (Lemsterland 1), 91 jr, gehuwd, zoon van Jolle Siebes en Jeltje Jans. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Lemmer Siebe Jolles de Boer, met de kinderen: Jeltie (15), Griette (13), Jolle (11), Wiebren (10), Margie (8), Jan (7) en Rinske (5). Dochter Jeltje Siebes de Boer trouwt 16-8-1821 (HemOl 12) met Jan Hendriks van der Meer. Zoon Jolle Siebes de Boer trouwt 2-5-1824 (Lemsterl 12) met Akke Joostes de Boer. Hij ovl 14-4-1854, 54 jr, wed (Lemsterl 8), Akke 30-5-1845, 48 jr gehuwd (Lemsterl 12).

Op 18-12-1836 (Lemsterl 36) trouwt Siebe Jolles de Boer met Ida Sakes Gaastra. Uit dit huwelijk wordt 11-1-1838 Sakes Siebes de Boer geboren (Lemsterl 4). Zie 6. Is zijn vader 77 en zijn moeder 40..? Bij de geboorteakte staat genoteerd: Kind staat alleen vermeld in de Tienjarentafel. Ovl Ida Gaastra 21-2-1879, 80 jr, weduwe (Lemsterl 14).

Wieger Koops Doeve (ca 1809-1877) Pietertje Bouwes Haagsma (ca 1803-1862) Huwelijk 20-3-1831 (Lemsterl 4). Ovl Wieger Doeve 17-5-1877 (Lemsterl 47), 68 jr, weduwnaar. Ovl Pietertje Bouwes Haagsma 21-6-1862 (Lemsterl 15), 57 jr, gehuwd.

Betovergrootouders: 16. Yke Tjalkes de Boer (1771-1845), geb te Molkwerum, poldermolernaar te Stavoren Jeltje Jetzes de Jong (1773-1845)

Ike Tjalkes en Jeltje Jetzes trouwen 4-6-1797 te Molkwerum.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Yke Tjalkes de Boer te Stavoren, met de zonen: - Tjalke (13). Geb 10-2-1798 te Molkwerum en daar gedoopt 28-2-1798. Jetze (11). Geb 20-9-1800 te Stavoren. Zie 8. Marten (9). Ovl 22-3-1864, 61 jr, weduwnaar (Stav 3). Jan (1). Kennelijk tweeling met Anne. Anne (1). Ovl 10-2-1897, 86 jr, gehuwd (Stav 1). Na 1811 is nog geboren een zoon Duije (ovl 21-7-1896, 82 jr, weduwnaar (Stav 8)) en als nakomertje de dochter Antje Ykes de Boer (ovl 26-1-1884, 63 jr (Stav 1)).

Yke en Jeltje overlijden in maart 1845 te Stavoren met slechts twee dagen verschil. Terwijl hun vader nog niet is begraven moeten de jongste zonen Anne en Duije (geb na 1811) opnieuw naar het stadhuis om overlijden van moeder te melden: Overlijden 1845 op 19 maart Yke de Boer: Anne Ykes de Boer 34 jaar, en Duije Ykes de Boer 30 jaar, Arbeiders wonende te Stavoren en zonen van oveledene verklaren, dat: Yke Tjalkes de Boer oud 73 jaar, Poldermolenaar, geboren te Molkwerum, wonende te Stavoren, echtgenoot van Jeltje Jetzes de Jong, zoon van Tjalke Zaanes en van Antje Freerks beide overleden, de 19e maart n.m. 10 uur te Stavoren wijk 6 nr. 44 is overleden. En 2 dagen later: Overlijden 1845 op 21 maart Jeltje de Jong: Anne Ykes de Boer 34 jaar en Duije Ykes de Boer 30 jaar, beide Arbeider wonende te Stavoren zonen van de overledene verklaren, dat: Jeltje Jetzes de Jong 71 jaar, z.b. geboren te Molkwerum en wonende te Stavoren, weduwe van Yke Tjalkes de Boer overleden te Stavoren, dochter van Jetze Haijtzes en van Dieuwkje Martens beiden overleden, op den 21 maart n.m. 10 uur te Stavoren wijk 6 nr. 44 is overleden.

1. Hendrik Annes Venema 19.Jacobjen Foppes (Baaima)

2. Bokke Harmens Stremler (1754-1819) Feikjen Rientzes

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Schettens Bokke Harmens STREMLER, met de kinderen: Dirk (26). Ovl 5-4-1839 (Wonseradeel), 53 jr oud. Trouwt 21-5-1814 (mairie Witmarsum) met Tatia Klinkenburg. Kinderen: Bokke, Trijntje, Frans, Folkert, Frans, Trijntje, Feike, Feikje. Tatia ovl 2 dagen na Dirk: 7-4-1839, 49 jr oud. Rients (24). Zie 10. Klaaske (22). Ovl 16-4-1836 (Wonseradeel), 47 jr oud. Trouwt 29-4-1815 (Arum) met Symon Jans Pollema. Boukje (20). Of Froukje? Ovl 15-10-1862 (Wonseradeel), 72 jr oud. Trouwt 4-12-1819 met Jan Siebrens Janstra. Feikje (17). Ovl 17-5-1864 (Wonseradeel), 70 jr oud. Trouwt 11-5-1816 (Witmarsum) met Ulbe Tjeerds Wytsma. Harmen (12). Ovl 7-9-1844 (Wonseradeel), 46 jr oud. Trouwt 22-5-1819 met Geertje Wypkes de Boer. Een dochter Tryntje wordt 1-11-1821 te Arum geboren.

Overlijdens reg. Wonseradeel.1819: Op 5 september is te Schettens overleden Bokke Harmens Stremmeler, oud 65 jaar, van beroep Hovenier, geboren te Pingjum wonende te Schettens, zoon van Harmen Jans en van Ietje Bokkes, zijnde gehuwd geweest het laatste met Trijntje Annes Glinstra bij dezelve nalatende 6 kinderen waarvan 5 uit een vorig huwelijk. Die vijf, onder wie zoon Rients, zijn kinderen uit het huwelijk met Feikjen Rientzes.

1. Hette Kuiper

2. NN

3. Jolle Siebes (de Boer)

4. Jeltje Jans

5. Sake (Gaastra)

6. NN

7. Koop Wichers Doeve (ca 1770-1826)

8. Wiebigjen Jans de Jong (Wiepkje) (ca 1779-1827) Ovl Koop Wiegers Doeve 18-9-1826 (Lemsterl 18), 57 jr, gehuwd, geb te Muggenbeet (NW Overijssel), echtgenoot van Wiebigjen Jans de Jong. Ovl Wiebigje Jans de Jong 21-1-1827 (Lemsterl 6), 47 jr, weduwe.

Doopgetuige 1815 (Lemsterl 19) bij doop van Lubbertus LASKER: Koop Wiegers Doeve, 44 jr, turfmaker.

1. Bouwe Jacobs Haagsma (ca 1752-1827)
2. Grietje Martens van der Goot (ca 1763-1828) Huwelijk 29-5-1791: Bouwe Jacobs, Indijken, en Grietje Martens, Indijken. Getrouwd te Oosterzee. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich te Follega Bouwe Jacobs HAAGSMA, met de kinderen: Jacob (35, wonend te Joure; kinderen: Jan (8) en Bouwe (1)) Angenitje (29, wonend te Delfstrahuizen) Marten (19) Rimke (17) Hylke (15) Jantje (11) Pietertje (8). Zie 15.

Ovl 13-10-1827 (Lemsterl 65) Bouwe Jacobs Haagsma, 75 jr, gehuwd, zoon van Jacob Hylkes en Agnietje Jannes. Ovl 19-6-1828 (Lemsterl 19) Grietje Martens van der Goot, 65 jr, weduwe, dochter van Marten Stoffels en Jantje Pieters.

Verdere documentatie:

• Tjalke Zaanes (kw 32) en Antje Freerks (kw 33) trouwen vóor 1770 in Wymbritseradeel (?) Jetse Haitses (kw 34?) en Dieuwke Harms (kw 35?) trouwen 19-5-1764 te Nijhuizum. Hij afkomstig uit Workum. Jacob Hylkes (kw 60) bij Quotisatie 1749: beginnend huysman te Dijken (Doniaw), gezin van 2 volwassenen en 1 jong kind. Aanslag 24 Cgldns. Zoon Bouwe (zie 30) is ca 1752 geboren. Marten Stoffels (kw 62), Wyckel, en Jantie Pieters (kw 63), Wyckel, trouwen 5-4-1761 te Wyckel. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich geen Marten Stoffels VAN DER GOOT. Er melden zich ca 20 gezinshoofden die de VAN DER GOOT naam kiezen en vrijwel alle zijn die te Wyckel of naaste omgeving (het stadje Balk) woonachtig. Met patroniem Martens (van der Goot): Berent (Wyckel, geen kinderen gemeld), Nanne (Harich, getr met Kornelia Ikes Woudsma, kind Marten (4 1/2)), Pieke (Wyckel, zoon Jolle Pieters (1)) en Stoffel (Follega, kinderen: Marten (5), Folkert (4) en Jantje (2)). Met name de laatste twee kunnen broers van Grietje Martens van der Goot (zie 31) zijn. Stoffel Stoffels (kw 124 ?), Wyckel, en Hylk Emkes (kw 125 ?), Harich, trouwen 25-3-1731 te Wyckel. Stoffel Stoffels komt bij Quotisatie 1749 niet meer voor. Tenzij als “gealimenteerde” te Bolsward. Wicher Koops Doeve (kw 56 ?) getrouwd met Jacobje Koops Bunt (kw 57 ?). Laatstgenoemde geb 1751 te Blokzijl (NW Overijssel), gedoopt 14-4-1775 te Blokzijl, dochter van Coop Jacobs Bunt (kw 114 ?). Melding bij M.Hensen. Koop Wiegers Doeve (kw 28) is ca 1770 geboren. Hofstee-genealogie noemt een Arends Koop DOEVEN. Bij jvdmolen.geo een Trijntje Koops DOEVEN, geb 1788, getrouwd met Tijmen Alberts GROEN. Jantje Koops DOEVEN, geb ca 1775 te Kalenberg (NW Overijssel), ovl na 1842. Trouwt 6-10-1799 te Ossenzijl met Klaas Jacobs DE WEERD. Dochter van Coop P(i)eters en Geesjen Thunis. Bron: Genealogie De Weerd. Koop Hendriks Doeve (kw 112 ?), gedoopt 1695 te Blokzijl, ovl na 1748, zoon van Hendrik Koops Doeve (kw 224 ?) en Jantje Hendriks (kw 225 ?). Trouwt 1721 te Blokzijl met Tijmentje Ruijter (kw 113 ?). Bron: “Vriezenveners”. Hendrik Koops Doeve (kw 224 ?), geb ca 1666. Trouwt 1691 te Giethoorn met Jantje Hendriks (kw 225 ?). Bron: “Vriezenveners”.

KWARTIERSTAAT KLAAS VAN DER VEEN, getrouwd met GEESKE DE JONG

Klaas van der Veen, 25-4-1928 getrouwd met Geeske DE JONG.

Ouders 2. TAEKE VAN DER VEEN, geb 7-7-1866 te Lekkum, in het schip, zoon van turfschipper Lieuwe Klazes van der Veen en van Trijntje Harmens Alkema. Uit geboorteakte: LIEUWE KLAZES VAN DER VEEN, 34 jaar, Turfschipper, wonende te Lekkum in het schip, verklaarde dat op den 7de dezer maand juli n.m. te 10.00 uur te Lekkum in het schip een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit hem, declarant, en zijne huisvrouw TRIJNTJE HARMENS ALKEMA, oud 34 jaar, z.b. wonende aldaar in het schip. Zij geven hem de naam TAEKE. Getuigen: Haye Jacobs Bethlehem, 38 jaar, veldwachter wonende te Huizum, en Jacob Postma, 32 jr, schipper wonende te Leeuwarden. Trouwt 1-8-1891 (Lwrddeel 78) op 25-jarige leeftijd, van beroep schipper, geboren te Lekkum en wonende aldaar, met 3. TRIJNTJE KRAMER, 26 jaar, geb 17-10-1864 te Franeker (akte 205), dienstmeid wonende te Leeuwarden, dochter van Cornelis Kramer en Janke Steinfort. Kinderen uit dit huwelijk: Lieuwe, geb 20-12-1892 – Lwrddl 230 Kornelis, geb 17-1-1894 – Lwrddl 16 Tryntje, geb 12-5-1895 – Lwrddl 125 Janke, geb 9-7-1899 – Lwrddl 120 Klaas, geb ca 1904 – Klaas trouwt 25-4-1928 (Snakkerburen 171 Leeuwarden) met Geeske DE JONG Pytje, geb 22-9-1906 te Emmen (“tante Pytsje Veenstra” uit Nieuweschoot).

De geboorteaangifte van in ieder geval de vier oudste kinderen is in Leeuwarderadeel gedaan. In 1906 woont het gezin te Emmen (Drenthe). Data en plaats van overlijden van Taeke en Trijntje nog even onbekend. Wellicht toch in Friesland, na 1942. Lekkum was de “thuishaven” voor deze turfschippersfamilie/brandstofhandelaren. De overlijdens van Trijntje Alkema, de moeder van Taeke, en van Lieuwe van der Veen, de vader van Taeke, in resp. 1888 te Groningen en 1902 te Veendam, worden beide in Leeuwarderadeel in akte vastgelegd. Rond 1900 was in Noord-Nederland de streek boven Emmen vrijwel nog het enige grote turfwinningsgebied. In ieder geval zoon Klaas VAN DER VEEN was brandstoffenhandelaar te Leeuwarden, voordat hij na 1950 met gezin naar Australië emigreerde.

LIEUWE KLAZES VAN DER VEEN, geb 21-10-1832 (Lwrddl 66), zoon van Klaas Lieuwes van der Veen en Hendrikjen (Hinke) Meintes Bijlsma. Uit geboorteakte: KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, 24 jr, Schippersknecht wonende in het schip, zonder vaste woonplaats, gedomicilieerd te Leeuwarden, verklaarde dat op de 20ste oktober, om half twaalf des nachts, onder het behoor van de dorpe Lekkum in het schip voormeld, geboren is een kind van het mannelijke geslacht, uit hem en zijn huisvrouw HINKE MEINES BIJLSMA, oud 28 jr, aan het welk zij de naam geven van LIEUWE. Getuigen: Hylke Jelles Biesma, 38 jr, kastelein, en Durk Joukes Kramer, 39 jr, landbouwer, beide wonende te Lekkum. Trouwt 16-7-1856 (Lwdl 44) op 23-jarige leeftijd, Turfschipper, geboren te Lekkum en wonend daar in het schip, zoon van (zieboven), echtelieden van turfschippersbedrijf, mede in het schip onder het behoor van Lekkum woonachtig, met 5. TRYNTJE HARMENS ALKEMA, 24 jr, geb 12-2-1832 te Leeuwarden, z.b. aldaar woonachtig, dochter van Harmen Hendriks Alkema, Kalkbrander, en van wijlen Akke Doedes Kamstra. Trijntje is 17 bij het huwelijk en er meldt zich al een eerste kind. De kinderen zijn: Klaas, geb 25-2-1857 (Lwdl 17) – hij wordt 82 en overlijdt 8-9-1939 te Leeuwarden (akte 540), weduwnaar Harmen (?) Meinte, geb 18-12-1861 (Lwdl 53) Doede, geb 11-6-1864 (Lwdl 32) TAEKE, geb 7-7-1866 (Lwdl 35) (zie 2). Hendrikje, geb 8-5-1869 (Lwdl 24) Akke, geb 30-5-1871 (Lwdl 32) Aafke, geb 1-4-1873 (Lwdl 23)

Trijntje Alkema wordt 56 jaar oud en overlijdt te Groningen 18-11-1888. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel.: “In het jaar 1888 den 28e dag der maand November hebben wij ontvangen een uittreksel uit het register voor de aangaven van overlijden in de Gemeente Groningen houdende: dat TRIJNTJE ALKEMA, oud 56 jr, z.b., geboren te Leeuwarden, wonende in de Gemeente Leeuwarderadeel, vrouw van LIEUWE VAN DER VEEN, op den 18e November dezes jaren te Groningen is overleden.” Wanneer zoon Taeke (zie 2) trouwt is Trijntje al overleden. Lieuwe van der Veen wordt 70 jaar oud en overlijdt te Veendam 13-12-1902. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel wordt per 31-12-1902 opgemaakt: “Ingeschreven het navolgende ingevolge artikel 50 van het Burgerlijk Wetboek opgemaakte uittreksel uit het register van overlijdens der gemeente Veendam: Uit het overlijdensregister van voormelde gemeente blijkt dat aldaar op den 13den der maand december van het jaar 1902 is overleden: LIEUWE VAN DER VEEN, oud 70 jaar, van beroep Binnenschipper, laatst gewoond hebbende te Leeuwarderadeel, geboren aldaar, weduwnaar van TRIJNTJE HARMENS ALKEMA, zoon van Klaas Lieuwes van der Veen en van Hinke Meintes Bijlsma, beiden overleden.

1. CORNELIS KRAMER, geb 6-11-1836 te Franeker (akte 67), arbeider, zoon van Folkert Cornelis Kramer en Trijntje Sieds Pinxter. Trouwt 28-8-1864 (Fran 66) op 27-jarige leeftijd met
2. JANKE STEINFORT, 35 jr, geb 27-11-1828 (Franeker 88), dochter van Dirk Jacobs Steinfort en Pietje Heins van Erkens. Uit huwelijksakte: Cornelis Kramer, oud 27 jr, geb te Franeker, van beroep arbeider wonende te Franeker, zoon van Folkert Cornelis Kramer overleden en van Trijntje Sieds Pinxter, zb wonende te Franeker. Janke Steinfort, oud 35 jr, arbeidster geboren en wonende te Franeker, dochter van Dirk Jacobs Steinfort en Pietje Heins van Erkens. Getuigen: Jochum Spoelstra, 48 jr, schoenmaker, Hendrik Mulder, 40 jr, arbeider, Gerben Kroegen, 33 jr, turfdrager, Jacob Berkenpas, 30 jr, arbeider. Allen geen familie van bruid of bruidegom. Onder ede werd verklaard dat Trijntje Sieds PINXTER en PINKSTER éen en dezelfde persoon is. Militiedocument: Cornelis Kramer is door de militieraad uit hoofde van gebreken van de dienst vrijgesteld. Bewijs van onvermogen: getuigen Jacob Geerts Brugsma, timmerman, en Gerben Kroegen, turfdrager. Beiden wonend te Franeker. Kinderen uit het huwelijk: TRIJNTJE, geb 17-10-1864 (zie 3) Pietje, geb 25-11-1866, wordt 6 maanden oud (Fran 222) Pietje, geb 21-9-1868 (Fran 185) Folkert, geb 1-8-1871 (Fran 138)

Janke Steinfort is laatste kind (“nakomertje”) uit huwelijk van Dirk en Pietje. Ze is 9 jaar wanneer Dirk overlijdt en blijft ongehuwd tot na het overlijden van haar moeder in 1863. Dan is Janke 34 jaar oud. Ze trouwt met de jongere Cornelis Kramer. Janke Steinfort wordt 74 jaar en ovl 13-5-1903 (Franeker 69). Cornelis Kramer wordt 70 jaar en ovl 8-10-1907 (Franeker 107).

1. KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, geb 5-10-1808 te Aalsum (Oostdongeradeel), zoon van Lieuwe Pieters van der Veen en Aagtje Klazes. Trouwt 15-1-1832 (Leeuwarden akte 2) met
2. HENDRIKJE (Hinke) MEINTES BIJLSMA, geb 29-3-1804 te Grouw, gedoopt 29-4-1804 te Gorredijk, dochter van Meinte Takes Bijlsma en Antje Uilkes Trip. Uit huwelijksakte: Klaas Lieuwes van der Veen, oud 23 jaar, Schipper, geboren te Aalsum, gedomicileerd in Leeuwarden, zoon van Lieuwe Pieters van der Veen, Schipper, en van Aagtje Klazes van der Woude, echtelieden, gedomicileerd te Leeuwarden. Hendrikje Meintes Bijlsma, oud 27 jaar, geboren te Gorredijk, wonende te Leeuwarden, dochter van Meinte Takes Bijlsma overleden, en Antje Uilkes Trip, Schippersche, wonende te Leeuwarden.

Militiedocument bij huwelijk meldt dat Klaas uit hoofde van eenig kind voor een jaar is vrijgesteld. Kennelijk bleef dat zo want Klaas was inmiddels al 23. Klaas was 1 meter 66 (1 El 664 Str), aangezicht smal, ogen zwart, neus klein, mond idem, kin rond, haar bruin, wenkbrauwen idem, geen merkbare tekenen.

Kinderen uit het huwelijk: LIEUWE, geb 20-10-1832 (Lwdl 66) (zie 4). Meinte, geb 22-12-1833 (Lwdl 105: “Ouders woonachtig te Leeuwarden”, deze Meinte is jong overleden) Aafke, geb ca 1836 (ovl 3-1-1918, 81 jaar oud, weduwe, Dantumadeel akte 1) Meinte, geb 20-1-1839 (Lwdl 5) Aaltje, geb 2-11-1844 (Lwdl 94; Aaltje wordt 68 en overlijdt, weduwe, 31-12-1912 te “Dennenoord”, Zuidlaren, overlijdensakte Leeuwarden 1913 nr 8)

Klaas Lieuwes van der Veen wordt 58 jaar en overlijdt 27-8-1865 te Heerenveen. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel (Lwrdl 38) meldt: “In het jaar 1865 5e Sept hebben wij ontvangen een extract uit het overlijdensregister der Gemeente Schoterland houdende dat KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, oud 58 jaren, Schipper, geboren te Aalsum, wonende te Lekkum, gehuwd met HINKE MEINTES BIJLSMA, z.b. wonende te Lekkum, zoon van Lieuwe Klazes van der Veen en Aagtje verder onbekend beiden overleden, in leven echtelieden, op den 27e der maand Augustus dezes jaar te Heerenveen is overleden.” Hendrikjen Meintes Bijlsma overlijdt als weduwe, 78 jaar oud, 15-12-1882 (Leeuwarden akte 575).

1. HARMEN HENDRIKS ALKEMA, geb ca 1797 te Leeuwarden, zoon van Hendrik en ……. Trouwt 15-10-1820 te Leeuwarden (Lwd 144) met
2. AKKE DOEDES KAMSTRA, geb ca 1798 te Lutkewierum (Hennaarderadeel), dochter van Doede Rientzes Kamstra en Tryntje Jans KUINDERSMA.

Welke kinderen behalve Tryntje Kamstra (zie 5) uit dit huwelijk zijn geboren, moet nog worden uitgezocht (overzicht geboorten Leeuwarden).

Harmen komt in het Register van Stemgerechtigden te Leeuwarden van 1824 voor als H.H. Alkema, 26 jaar oud, kalklasser van beroep, sinds 4 jaar alhier woonachtig. Dat is dus sinds 1820 toen hij met Akke trouwde. Verder geen “passende” ALKEMA’s van voor die datum nog in Leeuwarden gevonden. De overlijdensakte van Harmen (Leeuwarden 1880 nr 301) biedt misschien uitkomst.

Akke wordt slechts 35 jaar oud. Ze overlijdt 2-2-1834 (Lwrdn 67). Dochter Tryntje heeft in haar jeugd met drie stiefmoeders te maken gehad. Harmen Alkema trouwde voor een tweede maal 11-5-1836 (Lwrdn 63). De tweede echtgenote, Antje Siebes BULSMA, overlijdt het jaar erop al, 31-7-1837, 29 jaar oud (Lwrdn 401). Het derde huwelijk van Harmen is 18-11-1840 (Lwrdn 157). De derde echtgenote, Janke Baukes BOSCH, is rond 40 jaar oud. Zij overlijdt 7-11-1847 (Lwrdn 757), 48 jaar oud. Het vierde huwelijk van Harmen is 3-6-1849 (Lwrdn 105). De vierde echtgenote is Hyke Wybrens DIJKSTRA, bij huwelijk ca 45 jaar oud (weduwe). Zij overlijdt 15-1-1874, 69 jaar oud (Lwrdn 42). Dochter Trijntje Alkema uit het eerste huwelijk is ca 16 jaar oud, wanneer haar vader voor de vierde maal trouwt. Trijntje trouwt zelf in 1856, 22 jaar oud, met Lieuwe van der Veen (zie 12). Harmen wordt 84 en overlijdt als veelvoudig weduwnaar 5-6-1880 (Lwrdn 301).

12. FOLKERT CORNELIS KRAMER, geb 13-2-1806 te Midlum, gedoopt te Midlum 9-3-1806, zoon van Cornelis Fransen Kramer en Antje Pieters Vlassinga. Trouwt 9-5-1830 (Franekeradeel akte 15) met Sytske Baukes Smid, die echter 11 maanden later overlijdt (10-4-1831, 27 jr, Hennaarderadeel 5). Hij trouwt dan 16-1-1836 (Franekeradeel 1) met 13. TRIJNTJE SIEDS PINKSTER (ook PINXTER), geb 21-5-1815 te Franeker (akte 40), dochter van Sied Gerrits Pinkster en Antje Jochums.

Uit huwelijksakte 1830, eerste huwelijk: “Folkert Kornelis Kramer, van beroep tichelaar, wonende onder Sweins, geboren te Midlum, 24 jr, zoon van Cornelis Fransen Kramer, van beroep ovenknecht, en Antje Pieters Vlassinga, onder Sweins woonachtig. Sytske Baukes Smid, arbeidster, wonende en geboren onder Finkum, 26 jr, dochter van Bauke Rienks Smid, arbeider in Sweins woonachtig, en van Syke Pieters Ruarda overleden. Getuigen: de 2 vaders en 2 ambtenaren.” Moeder Syke Pieters Ruarda was 3 jaar eerder te Sweins overleden, 18-5-1827, 59 jr oud, huisvrouw van Bauke Rienks Smid. Zij was te Kornwerd geboren, dochter van wijlen Pieter Hanzes Ruarda en van Sytske Hendriks, nog in leven te Kornwerd. Omtrent de tijd en plaats van geboorte van de bruid Sytske Baukes Smid moest een akte van bekendheid worden opgemaakt. Haar vader Bauke, arbeider onder Sweins, en haar broer Rienk Baukes Smid, arbeider onder Peins, getuigden samen met vier uit Finkum overgekomen collega’s onder ede “te weten dat dezelve geboren is uit een wettig huwelijk van Bauke Rienks Smid, den eerstgenoemde comparant, en diens wijlen huisvrouw Sijke Pieters, op Oude Leye onder Finkum, den 26e december 1803.” Folkert en Sytske vonden kennelijk een woning in het naburige Welsrijp (Hennaarderadeel), want daar overlijdt Sytske al het volgende jaar, 10-4-1831. De aangifte wordt gedaan door Folkert zelf, 25 jr, tichelaar, en Murk Jacobs Lam, 56 jr, timmerman te Welsrijp (bij wie misschien de kist werd besteld). Misschien ging het om een verkeerd aflopende eerste zwangerschap.

Uit huwelijksakte 1836, tweede huwelijk: “Folkert Cornelis Kramer, arbeider, 29 jr, geboren te Midlum, wonende te Berlikum, weduwnaar van Sytske Baukes Smid, overleden te Welsrijp, zoon van Cornelis enz. en Antje enz. (zie boven). Trijntje Sieds Pinxter, z.b., 20 jr, geboren en wonende te Franeker, dochter van Sied Gerrits Pinxter overleden, en Antje Jochums, wonende te Franeker.” Militiedocument: “De Kommanderende Officier der eerste Afdeling mobiele Friesche schutterij permitteert mits dezen aan Folkert Cornelis Kramer, schutter bij de Compagnie van het 2e Bataillon der genoemde Afdeling, zich in het huwelijk te begeven met Trijntje Sieds Pinkster, Leeuwarden 15 december 1835.”

Kinderen uit het huwelijk(allen te Franeker): CORNELIS, geb 6-11-1836 (zie 6) Antje, geb 21-5-1838, jong overleden Sied, geb 30-1-1840 Jochum, 12-7-1841 Antje, 27-3-1843 Janke, 29-12-1844.

Folkert wordt slechts 40 jaar oud en ovl 2-12-1846 (Franeker 62).

Na overlijden van Folkert trouwt Trijntje Pinxter 22-10-1848, inmiddels 33 jaar, met de weduwnaar Harm Prakken STRIJKER, 37 jaar oud,.en krijgt nog de kinderen Johanna (1848), Hendrik (1853) en Gerrit (1855). Harm STRIJKER werd 25-1-1809 te Hoogeveen geboren als zoon in het Drentse schippersgezin Geuchien Pieters Strijker en Lamina Harms Prakken. Hij was eerder getrouwd geweest met Mary Boxem of Marie Boxen en woonde te Smilde (Dr).

Harm Strijker wordt 62 jr en ovl 24-2-1871 (Fran 32). Trijntje Pinxter wordt 71 en ovl 28-2-1887 (Fran 21): “Sijbe Siesling, oud 70 jr, en Willem Roosma, oud 30 jr, beiden schippers wonende te Franeker, verklaren dat Trijntje Pinxter, oud 71 jr, z.b. geboren en wonende te Franeker, weduwe van Harmen Strijker, dochter van Sied Gerrits Pinxter en van Antje Jochums beide overleden, op den 28e februari laatstleden n.m. te 2.00 uur in de huizinge Wijk TO nr 2 alhier is overleden.” (Wijk TO = Tweede Oost)

1. DIRK JACOBS STEINFORT, geb ca 1779 te Wijnaldum, ovl 10-1-1848 (Franeker akte 8), 68 jr, gehuwd. Trouwt ca 1808 met
2. PIETJE HEINS VAN ERKENS, geb ca 1788, ovl 22-5-1863 (Franeker akte 88), 75 jr, weduwe, dochter van Hein Tjallings van Arkens en Antje Rinses.

De familienaam wordt in 1811 te Franeker als VAN ERKENS ingevoerd, maar de aangever Hein Tjallings tekent VAN ARKENS. Dat meent hij ook want op oudste dochter Pietje na gebruikt vrijwel iedereen verder de Van Arkens-naam. Pietje was al getrouwd met Steinfort in 1811 en heeft de ambtelijke afwijking misschien nooit opgemerkt. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Durk Jacobs STEINFORT te Franeker met kinderen Jacob (3) en Antje (1). Durk (Dirk) en Pietje zijn dus vermoedelijk rond 1808 getrouwd. Kinderen uit het huwelijk (Franeker): Jacob, geb ca 1808 Antje, geb ca 1811 Klaas, geb 1-7-1814 Rintje, geb 29-3-1817 Jetske, geb 23-10-1819 Theunis, geb 11-12-1822 Janke, geb 3-7-1825, jong overleden JANKE, geb 27-11-1828 (zie 7).

Overlijdensakte Dirk Jacobs Steinfort, 1848 te Franeker: “Pieter Gerrits van der Laan, 49 jr, schoenmaker, Sytze Jacobs Roorda, 27 jaar, kooltjer, wonende te Franeker, verklaren dat DIRK JACOBS STEINFORT, 68 jr, arbeider, geboren te Wijnaldum, wonende te Franeker, gehuwd met PIETJE HEINS VAN ERKENS, zoon van Jacob Klasens en van Jetske Jans, beide overleden, op den 10e januari v.m. 11.00 uur alhier is overleden.”

Overlijdensakte Pietje Heins van Erkens, 1863 te Franeker: “Jolke van der Veen, 39 jr, z.b., en Nicolaas Hergaarden, 53 jr, schoenmaker te Franeker, hebben verklaard dat PIETJE HEINS VAN ERKENS, oud 75 jr, z.b., geboren en wonende te Franeker, weduwe van DIRK STEINFORT, dochter van Hein Tjallings van Erkens en van Antje Rintjes Hiemstra, beide overleden, op den 22e mei ’s avonds 6.00 uur is overleden.”

1. LIEUWE PIETERS VAN DER VEEN, geb ca 1765, ovl 13-10-1839, 74 jr, gehuwd (Lwddl 29). Trouwt 8-6-1806 te Aalsum (Oostdongeradeel) met
2. AAGTJE KLAZES (VAN DER WOUDE).

Bij huwelijk (1806) wordt gemeld dat Lieuwe uit Veenwouden komt, Aagtje uit Aalsum. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Lieuwe Pieters van der Veen, wonend te Betterwird, met één zoon: Klaas, 5 jaar oud (zie 8). In het doopregister van de Hervormde Gem. Aalsum staan vermeld Lieuwe Pieters en Aagtje Klazes, wonend op de Streek onder Aalsum, als ouders van: Pieter, geb 5-3-1807, gedoopt te Aalsum 29-3-1807. Deze Pieter overlijdt 2 jaar oud 9-8-1809 “in ’t schip te Betterwird”. KLAAS, geb 5-10-1808, gedoopt te Aalsum 30-10-1808.

In Militiedocument bij huwelijksakte van Klaas (1832) wordt gemeld dat deze enig kind is. Uit huwelijksakte blijkt ook dat Lieuwe en Aagtje, schippers te Leeuwarden, toen nog in leven waren. Lieuwe ovl 7 jaar later, 74 jr oud volgens overlijdensakte. Hij was dus ruim 40 toen hij met Aagtje trouwde. Eerdere trouwmelding betreffende hem niet gevonden. Misschien was hij zoon van Pieter Pieters (Hardegarijp) en Rigtjen Beernts (Veenwouden) die 16-4-1758 te Veenwouden trouwen.

1. MEINTE TEEKES BIJLSMA, geb ca 1770 te Gorredijk, schipper, ovl te Gorredijk 27-5-1831, 60 jr oud, zoon van Teeke Ates en Antje Sytzes, gehuwd met
2. ANTJE UILKES TRIP, geb 1771, ovl 28-2-1842 (Opsterl 7), 70 jr oud, weduwe.

Ouders van Hinke Meintes Bijlsma (zie 9). En misschien ook van Piertje Meintes Bijlsma, die 8-6-1842 te Leeuwarden overlijdt, 34 jaar oud, gehuwd (Leeuwarden akte 341)?

Controleer: Overlijdensakte MEINT TAEKES BIJLSMA (Opsterland nr 15), ovl 26-5-1831, 60 jaar, gehuwd. Overlijdensakte DOETJE MEINTES BIJLSMA (Opsterland nr 8), ovl 30-1-1858, 53 jaar, gehuwd.

1. HENDRIK (ALKEMA)

2. nn Ouders van Harmen Hendriks ALKEMA (zie 10). Harmen trouwt 1820 te Leeuwarden en wordt daar in 1824 als stemgerechtigde vermeld (26 jaar oud). Ouders tot dusver niet vermeld gevonden.

3. DOEDE RIENTZES KAMSTRA, geb ca 1748, zoon van Rients en …. . Trouwt ca 1785 (?) met

4. TRYNTJE JANS KUINDERSMA, geb ca 1765, dochter van Jan Sybes Kuindersma en Akke. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Lutkewierum (Mairie Wommels) Doede Rientzes die de familienaam KAMSTRA aanneemt en als kinderen meldt: Jan (19 jaar oud); trouwt 20-7-1817 te Franeker met Luutske Douwes BOERSMA (Franeker akte 17)? AKKE (13) (zie 11). Antje (10) Siebe (7); ovl 29-6-1826, 23 jaar oud, ongehuwd (Henn 10) Corneliske (5); ovl 9-2-1828, 22 jaar oud, ongehuwd (Henn 3) Tryntje (3); trouwt 16-8-1835 te Leeuwarden met Hein VAN DER KAMP (Lwdn 159)?

Doede is in 1811 al een 60-plusser, want overlijdt 2-2-1820, 72 jaar oud, gehuwd (Hennaarderadeel akte 3).

1. CORNELIS FRANSEN KRAMER, ovl te Zweins (?) na 14-10-1833.
2. ANTJE PIETERS (VLASSINGA), geb ca 1766 te Dongjum, ovl 14-10-1833 te Zweins (Fradl 11), 67 jr, gehuwd, dochter van Pieter Pieters en Janke Pieters.

Ouders van Folkert Cornelis Kramer (zie 12). Deze Folkert werd 13-2-1806 te Midlum, bij Harlingen, geboren.

Cornelis Kramer is tichelaar en in 1830, rond 60 jaar, ovenknecht bij de steenbakkerij te Sweins. Zijn zoon Folkert is eveneens tichelaar. Het is merkwaardig dat we tot dusver nog geen overlijdensakte van Cornelis Fransen Kramer hebben kunnen vinden. Wel van Antje Pieters: zij overlijdt 14-10-1833 in huizinge Nr 15 te Zweins, gehuwd met Cornelis Fransen Kramer, arbeider te Zweins. Op 23-6-1844 overlijdt te Zweins een Cornelis Fransen Kramer, 74 jr, gehuwd (Frandl 10). Deze wordt in de akte potschipper genoemd, geb te Spannum, gedomicilieerd te Zweins, gehuwd met Sytske Tjerks, zoon van Frans Jans en Renske Baukes. Overleden in een vaartuig liggende te Zweins. Wanneer dit “onze” Cornelis Fransen is, zou hij na het overlijden van Antje Pieters weer getrouwd zijn en, misschien bracht Sytske Tjerks die handel met zich mee, nog potschipper zijn geworden, varend handelaar in aardewerken voorwerpen. Maar we hebben hierover niet de nodige documenten gevonden. De voornaam van zoon Folkert (mogelijke vernoeming) biedt geen aanknopingspunt.

“Onze” Cornelis Fransen Kramer meldt zich in 1811 niet bij de naamsregistratie. Dat doet wel een Cornelis Fransen Kramer te Stiens. Die meldt dan de kinderen: Frans, 23,Pytter, 19, Rinse, 15, Janke, 11, Jan, 9, FOLKERT, 6. Ziehier, wel een Folkert en nog wel van dezelfde leeftijd als “onze” te Midlum geboren Folkert Kramer (zie 12). Is die Cornelis in 1811 te Stiens misschien toch “onze” Cornelis, getrouwd met Antje Pieters, dochter van Pieter Pieters en Janke Pieters? De tegenkandidaat is een Cornelis Fransen Kramer, gehuwd met Antje VOLKERTS. Na overlijden van Antje trouwt deze Cornelis op 17-5-1815, 65 jr oud, metselaar, geboren en wonende te Leeuwarden, zoon van Frans Jacobs Kramer en Lidia Janssens, met Janneke Eggink, weduwe van Lambertus Conrady, oud 58 jr, dochter van Wouter Eggink (1783 te Kollum overleden) en Liesbeth Jansen. Gemelde Cornelis overlijdt 22-2-1846, 76 jr oud, geboren te Leeuwarden, wonend te Huizum, weduwnaar van Janke Wouters Eggens, zoon van Frans Cornelis en van Lidia, beiden overleden. Merk op hoe in deze overlijdensakte onduidelijkheid over voornamen is ingeslopen.

1. SIED GERRITS PINKSTER, geb ca 1776, tichelaar, ovl 27-7-1855 (Franeker 36), 78 jr, gehuwd

2. ANTJE JOCHUMS, geb ca 1776, ovl 18-1-1862 (Franeker 17), 85 jr, weduwe. In 1811 Sied Gerryts PINKSTER te Franeker met kinderen: Gerryt, 9 Jochum, 1. Na 1811: Trientje, 18-10-1812 TRIJNTJE wordt 21-5-1815 geboren. (Zie 13) Sybren, 24-8-1817 Jelle, 20-9-1820, wordt 13 weken oud. PINKSTER-naam wordt vaak als PINXTER geschreven. Sied bij overlijden: Sierd Gerrits Pinkster.

3. JACOB KLASENS STEINFORT, geb ca 1750, ovl vóor 1811 te Barradeel (Wijnaldum)?

4. JETSKE JANS, geb ca 1762, ovl 2-11-1828, 66 jr oud, gehuwd (2de huwelijk?), Barradeel akte 29 (?) Ouders van Dirk Jacobs Steinfort (zie 14). De namen staan vast, de data nog niet. “Jacob Klase(n)s Steinfort” zal voor 1811 zijn overleden. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Franeker behalve Dirks Jacobs Steinfort ook een Klaas Jacobs Steinfort (geen kinderen vermeld). Te Tzum de boerenknecht Pieter Jacobs Steinfort (geen kinderen vermeld). Verder een Bauke Pieters van Steinfort (tekent “Van Stenvoorte”) te Franeker (kinderen Aurelia van 8 en Pieter van 5) en te Oosterbierum Harmen Klazes Steinfort en Lieuwe Hessels Steinfort. Niet gemeld maar wel bestaand te Franeker: Sybren Jacobs Steinfort. Om het verhaal volledig te krijgen zal nog moeten worden doorgevorst.

Genoemde Harmen Klazes STEINFORT te Oosterbierum (Barradeel) kan een broer van Jacob Klasens zijn geweest. Want Jacob woonde in ieder geval te Wijnaldum (Barradeel) toen daar ca 1778 zoon Dirk (zie 14) werd geboren. Nog geen trouwregistermeldingen. Allerlei STEINFORT-gegevens uit de omgeving van Harlingen, Franeker en Barradeel, maar precieze relaties nog niet aangewezen.

1. HEIN TJALLINGS VAN ARKENS, geb ca 1763, ovl 25-6-1828, 65 jr, gehuwd (Barradeel 17)

2. ANTJE RINTJES HIEMSTRA, geb ca 1764, ovl 29-1-1843, 78 jr, weduwe (Franeker akte 4). Bij familienaamregistratie van 1811 meldt zich Hein Tjallings te Franeker die tekent met VAN ARKENS, maar ingeschreven wordt als VAN ERKENS, met kinderen: PIETJE (23 jr). (Zie 15) Janke (20) Dirkje (13). Geb 21-2-1798 te Franeker, tr 9-5-1824 te Dongjum (Franekeradeel) met Dirk Ferks ANEMA, ovl 24-1-1835 te Sexbierum (Barradeel), 36 jr oud, dochter van Hein Tjallings VAN ARKENS en Antje Rinzes. Tjalling (9) Jetske (6) Aafke (3). Ook te Franeker meldt zich in 1811 Maijke Tjallings, weduwe van Johannes Ymes, met kinderen Jantje (25), Eeke (19) en Yme (14). Zij laat de familienaam VAN ERKENS registreren.

3. UILKE HENDRIKS TRIP, geb ca 1736, zeilmaker, ovl 5-4-1814 te Gorredijk, 78 jr oud, weduwnaar.

4. (naam echtgenote ook niet vermeld in overlijdensakte Uilke) Ouders van Antje Uilkes Trip (zie 19). Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich te Gorredijk Uilke Hendriks TRIP met dochters Peerkjen (54 jr), Hinke (52), ANTJE (46) en kleinkinderen via zijn overleden zoon Hendrik: Uilke (20), Haring (18), Luitsen (16), Imkjen (12) en Sibbeltje (8).

5. RIENTS (KAMSTRA)

6. nn Ouders van Doede Rientzes KAMSTRA (zie 22).

7. JAN SYBES KUINDERSMA

8. AKKE Ouders van Tryntje Jans KUINDERSMA (zie 23). Bij naamsregistratie van 1811 melden zich in Friesland 7 gezinshoofden die de familienaam KUINDERSMA kiezen, daarvan wonen er 5 te Lutkewierum, woont er 1 in het buurdorp Bozum, de 7de is weduwe te Bolsward (?). Drie van deze gezinshoofden hebben zoals Tryntje (zie 55) het patroniem Jans, namelijk: Gabe Jans te Lutkewierum, met kinderen: Tryntje (16 jaar oud, wonend te Oosterend), Jan (13 jaar), Akke (11), Holke (7) en Antje (2). Na 1811 nog minstens een zoon Jelle Gabes Kuindersman geboren, die 5-12-1835 overlijdt (Henn 15), 22 jaar, ongehuwd, zoon van Gabe Jans KUINDERSMA en Janneke Holkes WIEREMA. Yntje (Yntze) Jans te Bozum, met kinderen: Akke (3), Jantje (bijna 1). Sybe Jans te Lutkewierum, met kind: Tryntje (1 ½ jaar oud). Sybe is ca 1808 getrouwd met Hinke Jans STELLINGWERF? Hij overlijdt 1-4-1836, 65 jaar, gehuwd (Henn 4).

Deze drie kunnen broers van Tryntje (zie 55) zijn geweest. Tryntje is ca 1765 geboren, broer Sybe ca 1771. De lijn is nog verder te onderzoeken. DTBL Hennaarderadeel voor 1811 nog niet gedigitaliseerd. Tryntje is de enige van het stel die te Leeuwarderadeel woonachtig was en daar overlijdt.

KWARTIERSTAAT JELMER BAKKER, getrouwd met TRYNTJE DE JONG

Jelmer Bakker, trouwt in 1927 met Trijntje DE JONG. Oom Jelmer is 1-2-1904 te Gauw, oostelijk van Sneek, geboren. Hij was de oudste zoon van Wabe Bakker, maar werd vernoemd naar de grootvader aan moederskant. Eerder dan Jelmer werd de dochter Akke geboren, 24-10-1901, vernoemd naar de grootmoeder aan vaderskant, Akke WARTENA. “Wabe Bakker 23 jaar, van beroep Arbeider wonende te Gauw die mij verklaarde , dat op den 24e oktober des nachts om half een te Gauw een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren, uit hem en zijn huisvrouw Klaaske de Groot z.b. wonende aldaar. We noemen haar Akke.”

Ouders: Wabe Bakker (1878- na 1943?) Klaaske de Groot (1872- na 1943?) Wabe trouwt 12-5-1900 met Klaaske DE GROOT. Volgens de huwelijksakte: Wabe BAKKER, 22 jaar, geboren te Gauw, van beroep Boerenknecht, wonende te Gauw doch verblijvende te Terzool, zoon van Bauke BAKKER, van beroep Arbeider, wonende te Gauw en van (diens) overleden echtgenote Akke WARTENA. En Klaaske DE GROOT, 28 jaar, geboren te Terzool, van beroep Boerenmeid, wonende te Gauw, dochter van wijlen de echtelieden Jelmer Jentjes DE GROOT en Vokeltje Jarigs WIERINGA. De dorpjes Gauw (Wymbritseradeel) en Terzool (Rauwerderhem) liggen slechts zo’n vijf kilometer bij elkaar vandaan. Het dorpje Sybrandaburen (Rauwerderhem) ligt er aan dezelfde dyk nog tussen. Klaaske is zes jaar ouder dan Wabe, haar ouders zijn beiden gestorven. De voornaam Jelmer die aan de oudste zoon uit het huwelijk wordt gegeven, komt van de Klaaske-kant. Klaaske is in Terzool geboren maar woont bij huwelijk te Gauw, terwijl het bij Wabe net andersom is. Uit de huwelijkse bijlagen het Militie-document betreffende Wabe: 7e Regiment Infanterie. Toestemming tot het aangaan van een huwelijk. Op grond der beschikking van de Minister van Oorlog d.d. 11 april 1892, VIIe Afd no. 72 verleent de commanderende officier van gemeld korps, namens de Minister van Oorlog bij deze toestemming tot het aangaan van een huwelijk aan den milicien Bakker Wabe der lichting van 1897 uit de gemeente Wymbritseradeel prov. Friesland. De verlofganger wordt eraan herinnerd, dat hij, door het aangaan van een huwelijk in geen geval wordt ontheven van het volbrengen der verplichtingen, welke hij krachtens de Militiewet heeft te vervullen, zodat hij deswege ook niet zal worden vrijgesteld van werkelijken dienst waartoe hij voor herhalingsoefeningen of uit andere hoofde, mocht worden opgeroepen. Amsterdam, den 20 april 1900. De commandant officier vermeld De Kolonel Goudschaal.

Klaaske DE GROOT, Jelmers moeder, is 10-2-1872 te Terzool geboren. Ze is 5 wanneer haar vader Jelmer Jentjes DE GROOT 23-9-1877 te Terzool overlijdt, 47 jaar oud. Haar moeder Fokeltje Jarigs WIERINGA is 26-4-1899 overleden “oud 66 jaar en negen maanden, z.b., geboren te Terzool, wonende te Gauw, weduwe van Jelmer de Groot.” Dus is Klaaske zonder ouders wanneer ze in 1900 met Wabe trouwt. Haar moeder is het jaar ervoor overleden, niet meer wonend in Terzool (Rauwerderhem) maar in Gauw (Wymbritseradeel). Waarschijnlijk vond zij met jongste dochter Klaaske onderdak bij haar zoon Jarich DE GROOT, die te Gauw was gaan werken en wonen.

Grootouders: Bauke Bakker (1852-1917) Akke Wartena (1856-1891) Bauke BAKKER, geboren 12-2-1852 te Gauw, 23 jaar, van Boerenbedrijf te Gauw, zoon van Thomas Jans Bakker van bedrijf Landbouwer en Trijntje Harkes Molenaar, z.b., echtelieden wonende te Gauw, trouwt 22-5-1875 met de 18-jarige Akke WARTENA.

Akke is 3-8-1856 geboren te Terzool (Rauwerderhem). De huwelijksakte meldt: “van Boerenbedrijf, wonende te Oosterwierum, dochter van Wabe Ruurds Wartena en Eelkje Freerks de Wolf, beide, gelijk mede de grootouders aan vaders en moeders zijde, overleden. Waarover Johannes Kuperus van bedrijf Kuiper wonende te Oosterwierum voogd en Auke Ruurds Wartena van bedrijf Arbeider wonende te Roordahuizum, toeziend voogd is, beide hierbij tegenwoordig en hunne toestemming aan het hierna vermelde huwelijk gevend.”

Het huwelijk van Bauke BAKKER en Akke WARTENA houdt slechts 16 jaar stand doordat Akke 25-11-1891 overlijdt, 36 jaar oud. “In het jaar 1891 den 25e november is te Gauw overleden Akke Wartena, 36 jaar en ruim 3 maanden oud, geboren te Terzool, z.b. wonende te Gauw, echtgenote van Bauke Bakker, Arbeider aldaar.” In die 16 jaar baarde Akke tien kinderen, zes dochters en vier zoons, geen twee- of meerlingen (Tryntje, Wabe (geb 10-12-1877, zie 2), Thomas, Eelkje, Jeltje (ovl 18-4-1938, 56 jr, gehuwd, Rauw 14), Gelkje, Antje, Wytske, Hylke en Freerk).

Bauke Bakker is 25 jaar, van beroep Arbeider, wonende te Gauw, wanneer hij op het gemeentehuis van Wymbritseradeel te Sneek de aangifte doet, “dat op 10 december des morgens om 8 uur te Gauw een kind van het mannelijk geslacht uit hem en zijn huisvrouw Akke Wartena is geboren welk kind hij verklaarde de voornaam Wabe te geven.” Getuigen: Harke Bakker 30 jaar, Landbouwer wonende te Gauw en Gabe Elzer, 37 jaar, Klerk te Sneek. Neef Harke vergezelde Bauke voor het doen van de aangifte.

Bauke Bakker ovl 18-3-1917 (Wymb 33), 65 jr, weduwnaar. Wonende te Gauw, overleden te Sneek (Sneek akte 64).

Jelmer Jentjes de Groot (1830-1879) Fokeltje Jarigs Wieringa (1832-1899) De ouders van Klaaske, Jelmer en Fokeltje, getrouwd 5-5-1853 (Rauwerderhem akte 3) kregen negen kinderen, zes dochters en drie zoons: Jentje (1854), Janke (1855-1938), Jarich (1857), Berber (1861), Tetje (1863), Pier (1865), Gatske (1867), Tryntje (1870) en tenslotte Klaaske (10-2-1872, geboorteakte Rauw 1872 nr 15).

Jarich, de tweede zoon, trekt weg uit Terzool. Wanneer hij 9-5-1885 trouwt (bijna 8 jaar na overlijden van vader Jelmer) woont moeder Fokeltje nog te Terzool, maar werkt Jarich als boerenknecht te Offringawier en hij trouwt met een meisje uit Gauw. Uit zijn huwelijksakte: “Jarich de Groot 28 jaar, geboren te Terzool Boerenknecht, wonende te Offringawier, zoon van Jelmer Jentjes de Groot, overleden en van Fokeltje Jarichs Wieringa z.b. wonende te Terzool. En Willemke de Jong 25 jaar, geboren te Gauw van bedrijf Dienstmeid, dochter van Klaas Pieters de Jong Arbeider en Trijntje Klazes van der Meer wonende te Gauw.” Uit het huwelijk van Jarich DE GROOT en Willemke DE JONG wordt op 8-9-1897 een zoon Jelmer DE GROOT geboren en Jarich woont dan zeker te Gauw. Uit de geboorteakte: “Jarich de Groot 39 jaar, van beroep Arbeider wonende te Gauw die ons verklaart dat op den 8e dag van september des avonds ten 11 ure te Gauw een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit hem comparant en zijn huisvrouw Willemke de Jong z.b. wonende aldaar aan welk kind hij verklaart de voornaam te geven van Jelmer. Getuigen: Tjipke Walstra 24 jaar, Boerenknecht won. Te Sneek en Gabe Ælzer 56 jaar, klerk te Sneek.

Deze gegevens betreffende Jarich geven we hier als mogelijke verklaring voor het feit dat de weduwe Fokeltje WIERINGA en haar jongste dochter Klaaske DE GROOT eind 19de eeuw niet meer te Terzool maar te Gauw woonachtig zijn.

Fokeltje WIERINGA, moeder van Klaaske DE GROOT, grootmoeder van Jelmer BAKKER, werd 25-7-1832 geboren (Rauw 34) als dochter van Jaring Meines WIERINGA en Janke Gerbens HAANSTRA. Zij ovl 26-4-1899 (Wymb 49), 66 jr, weduwe.

Jelmer Jentjes DE GROOT wordt 31-5-1830 in Utingeradeel (blad 17) ovl 23-9-1879 (Rauw 46), 49 jr, gehuwd.

Overgrootouders: Thomas Jans Bakker (1806-1883) Tryntje Harkes Molenaar (1814-1893) Thomas Jans BAKKER trouwt in 1830 eerst met Antje Atzes GROENEVELD. Volgens de huwelijksakte: Thomas Jans Bakker, Boerenknecht, geboren en wonende te Gauw oud 23 jaar, zoon van Jan Jarichs Bakker en van Hylkjen Roels Hoekstra. En Antje Atzes Groeneveld geboren en wonende te Sybrandaburen 19 jaar, dochter van Atze Ypes Groeneveld, Boer, en Jantje Tjallings de Boer, Boerin wonende te Sybrandaburen. De bijlagen bij de huwelijksakte zijn vrijwel onleesbaar geworden, maar door het tweede huwelijk van Thomas hadden we een tweede kans. Antje GROENEVELD overlijdt 16-11-1842 op 32-jarige leeftijd. Ze wordt in de overlijdensakte “winkelbediende” genoemd, zoals Thomas drie jaar later “winkelier”. Hij veranderde dus van hoofdberoep.

Thomas trouwt 22-3-1845 opnieuw, nu met Tryntje Harkes MOLENAAR. Volgens de huwelijksakte: Thomas Jans Bakker, 38 jaar, van beroep Winkelier, geboren en wonende te Gauw, weduwnaar van Antje Groeneveld , zoon van Jan Jarigs Bakker en Hylkjen Roels Hoekstra beide overleden. En Trijntje Harkes Molenaar, oud 31 jaar, geboren te Langweer van beroep Dienstmeid, wonende te Gauw dochter van Harke Lieuwes Molenaar en Baukje Gerbens, beiden van beroep Schipper wonende te Langweer. Het Militie-document bij de huwelijksakte meldt dat Thomas Jans Bakker, geboren te Gauw op 17 februari 1806, van beroep Boerenknecht, zoon van Jan en van Hylkje Hoekstra van beroep Boer, wonende te Gauw binnen de gemeente Wymbritseradeel voor de militie is ingeschreven; dat aan hem vervolgens bij de loting van 1825, is ten deel gevallen het nr. 25, en hij vervolgens door de Militieraad, zitting hebbende gehouden te Heerenveen uit hoofde van de dienst eens broeders in 1825, 1826 en 1827 telkens voor een jaar en in 1828 wegens het overlijden in dienst, is vrijgesteld.

Omdat Thomas in 1845 geen ouders of grootouders meer in leven heeft die voor zijn herkomst garant kunnen staan, moet hij zich op andere bronnen beroepen. Zeven buurtgenoten verschijnen voor de notaris om te verklaren “dat zij wel kennen Thomas Jans Bakker en dat hij de zoon is van Jan Jarichs Bakker en van Hylkjen Roels Hoekstra, gevende voor reden op waarom hij hiervan geen ander bewijs kan produceren dan dat hij jong zijnde niet gedoopt is omdat zijn ouders tot de Doopsgezinden behoorden.” De betreffende getuigen zijn: Rintje Sijbrens de Vries, Arbeidster te Gauw. Anne Ulbes van Dijk, Boer te Gauw. Jan Sipkes Lanting, Koemelker te Gauw. Hantje Jans Speerstra, Boer te Gauw. Anske Johannes de Vries, Boer te Sybrandaburen. Jacob Sytzes Sietsma, Boer te Goenga. Willem Sjoerds Alberda, Boerenknecht te Gauw.

“In het jaar 1814 23 februari, is uit Harke Lieuwes Molenaar, oud 25 jaar, Schipper te Langweer, en uit Baukje Gerbens, een kind van het vrouwelijk geslacht geboren. Aan het welk de naam is gegeven van Trijntje.”

Het winkeliers-bestaan van Thomas Jans BAKKER lijkt rond 1850 ook weer afgelopen. Uit zijn huwelijk met Tryntje Harkes MOLENAAR wordt 12-2-1852 de zoon Bauke BAKKER geboren en volgens de betreffende akte is Thomas dan weer boer: Thomas Jans Bakker, 45 jaar, Boer, wonende te Gauw, verklaart dat op den 12e februari, des avonds 7 uur te Gauw, een zoon is geboren uit Trijntje Harkes Molenaar, verklaart ons de voornaam te geven van Bauke. Thomas en Tryntje, resp. 38 en 31 jaar bij huwelijk, krijgen geen kinderrijk gezin. Na bijna zeven jaar huwelijk wordt in ieder geval de zoon Bauke levensvatbaar geboren. Het lijkt erop dat hij naar zijn moeder Baukje wordt vernoemd en dat kan op een reeks van mislukte zwangerschappen wijzen.

Overlijden Thomas Bakker 9-5-1883: “Sjoerd Albeda, 44 jaar, Arbeider te Gauw, en Gerrit de Jong, 26 jaar, z.b. te Gauw verklaren, dat: Thomas Bakker, 76 jaar en bijna 5 maanden, van bedrijf Landbouwer, geboren en wonende te Gauw, echtgenote van Trijntje Molenaar, z.b. wonende aldaar, zoon van Jan Bakker en Hylkjen Hoekstra beide overleden, op den 9e mei v.m. 4 uur te Gauw is overleden.”

Overlijden Trijntje Molenaar 12-8-1893: “Gerrit Korfmaker, 37 jaar, Koopman te Gauw en Sjoerd Baarda, 26 jaar, Koemelker te Gauw, verklaren, dat: Trijntje Molenaar oud 79 jaar en ruim 5 maanden, geboren te Langweer, z.b. wonende te Gauw, weduwe van Thomas Bakker, dochter van wijlen de echtelieden Harke Molenaar en Baukjen Gerbens, op den 12 aug v.m. 9 uur te Gauw is overleden.”

Wabe Ruurds Wartena (1832-1873) Geb 12-10-1832 (Rauw 45), zoon van Ruurd Aukes Wartena en Trijntje Wabes Jellema. Ovl 3-6-1873 (Rauw 33), 40 jr, weduwnaar. Eelkje Frederiks de Wolf (1826-1861) Geb. 12-1-1826 (Eelkje Wolf, Idaarderadeel 3), dochter van Johan Frederik Wolf en Wytske Hinnes Hoekstra.Ovl. 19-12-1861 (Eelkjen Freerks de Wolf, Rauw 14), 34 jr, gehuwd. Wabe Ruurds WARTENA en Eelkje Frederiks DE WOLF trouwen 11-5-1852 (Rauwerderhem akte 4). Bij dat huwelijk werd een zoon Freerk WARTENA erkend die 18-4-1851 (Rauw akte 29) was geboren en dus inmiddels ruim 1 jaar oud. Er worden nog de dochters Tryntje (14-7-1853), Wietske (24-9-1854), Akke (3-8-1856) en Feikje (11-3-1859) geboren. Akke WARTENA was 5 toen te Terzool haar moeder Eelkje overleed (19-12-1861, 35 jaar oud) en 16 toen haar vader Wabe (3-6-1873, 40 jaar oud) stierf. Haar grootvader van vaderskant, Ruurd Aukes WARTENA, is in 1871 overleden (3-5-1871), te Rauwerd, 73 jaar oud, toen echtgenoot van Sytske Sint DE JONG. Haar grootmoeder van vaderskant, Trijntje Wabes JELLEMA, de eerste echtgenote van Ruurd Aukes, stierf 2-3-1847 te Rauwerd. Aan vaderskant was de familienaam: WARTENA, maar die familie woonde te Rauwerd en Terzool. Terwijl moeder Eelkje echt in het dorp Wartena (Idaarderadeel) is geboren.

Jentje Klazes de Groot (1800 Nes bij Akkrum - ?) Janke Tjerks Westerterp (1805 Oldeboorn – Terzool (?) 1867) Een DE GROOT-generatie eerder: Jelmer Jentjes DE GROOT wordt 31-5-1830 in Utingeradeel (blad 17) geboren. Zoon van Jentje Klazes DE GROOT en Janke Tjerks WESTERTERP die 23-5-1829 met elkaar trouwden. Uit dit huwelijk zijn behalve Jelmer (1830) de dochters Trijntje (1832) en Berber (1838) geboren. Uit de huwelijksakte (Utingeradeel 1829 nr 12): “Jentje Klazes de Groot oud 29 jaar, van Boerenbedrijf, wonende te Nes en aldaar geboren den 2 mei 1800, zoon van Klaas (Eisge) de Groot in leven Boer en van Berber Jelmers Huisman gewoond hebbende te Nes. En Janke Tjerkes Westerterp 24 jaar, z.b. wonende te Oldeboorn en daar geboren op 29 maart 1805, dochter van Tjerk Klazes Westerterp, Boer wonende te Oldeboorn, en van Trijntje Geerts de Jong, overleden.” Uit de huwelijks bijlagen blijkt dat Trijntje Geerts DE JONG, 47 jaar oud werd, ovl 4-11-1820, geboren te Heerenveen, wonende te Oldeboorn, dochter van Geert Jacobs, overleden, en van Feikje Popkes wonende te Langezwaag. Voor Jentje is een “akte van kennelijkheid” nodig. Zeven getuigen verklaren onder ede Jentje Klazes DE GROOT zeer wel te kennen als zoon van Klaas Eisge DE GROOT en Berber Jelmer HUISMAN. Jentje voldeed aan zijn diensplicht “door nummerverwisseling”. Hij betaalde dus zijn vervanger. Volgens Militie-signalement was hij een stevige knaap van ruim 1 meter 70: “Aangezicht Lang, Voorhoofd Stijl, Ogen Blauw, Neus Groot, Mond Idem, Kin Rond, Haar Licht bruin, Wenkbr. Idem. Merkbare tekenen gene.

Janke Tjerks Westerterp ovl 8-1-1867 (Rauw 2), 61 jr, gehuwd. Ovl Jentje Klazes de Groot nog onbekend.

Jaring Meines Wieringa Janke Gerbens Haanstra Fokeltje was hun eerste kind en oudste dochter. Huwelijk 1831 Rauwerderhem 4 juni: Jarich Meinisz Wieringa 27 jaar, zoon van Meine Jarichs Wieringa overl. 18 febr. 1822 en van Fokeltje Meines overl. 12 nov. 1810. En Janke Gerbens Haanstra wonende en geboren te Terzool, dochter van Gerben Pieters Haanstra, Boer en Tettje Hanzes. Vijf getuigen verschijnen voor de “akte van bekendheid”. Jarich zit immers zonder vader en moeder. De vijf getuigen slaan die twee over en “verklaren wel te weten dat Jarich Meinesz Wieringa de kleinzoon van vaders zijde was van Jarich Douwes ten tijde Landbouwer te Terzool en Hiltje Piers aldaar overleden, de eerste 19 september 1774 en laatstgenoemde 5 november 1772.” De Nationale Milite laat weten dat Jarich uit hoofde van gebreken finaal is vrijgesteld.

In totaal werden zeven kinderen geboren uit het huwelijk van Jaring (Jarich) en Janke, eerst vijf dochters, later nog twee zonen Meine: Fokeltje (1832-1899), Tetje (1834-1860), Pierkjen (soms Sierkjen geschreven, 1837-1866), Gerbrig (1839-..), Meintje (1842-1869), Meine (1849, werd slechts 3 weken oud), Meine (1851-1934). De jongste zoon Meine die uiteindelijk 82 jaar oud wordt, is 16 wanneer zijn vader Jarig Meines WIERINGA overlijdt (14-2-1867, 63 jaar oud, Rauw 9) en 18 wanneer zijn moeder Janke Gerbens HAANSTRA overlijdt (28-3-1869, 56 jaar oud, Rauw 21). Oudste zus Fokeltje is bij deze gebeurens resp. 34 en 36 jaar oud, op haar twintigste getrouwd met Jelmer Jentjes DE GROOT, en al moeder van een zevental kinderen. Nog niet van Klaaske (geboren 1872).

Betovergrootouders: Jan Jarings Bakker Hylkjen Roels Hoekstra Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich in de Mairie Nijland gezinshoofd Jan Jarigs BAKKER, met de zonen Jorre (23 jaar), Lolke (11), Jelle (8) en Thomas (5). Hij noemt geen dochters en geen kleinkinderen. Hij is eind 1811 ca 58 jaar oud (met jonge zonen). Jan Jarigs is volgens overlijdensakte te Terhorne geboren. “Jan Idzes Boorsma, 29 jaar, en Sjoerd Alberts Alberda, 60 jaar, beiden Boeren te Gauw woonachtig en geburen van overledene verklaren, dat: Jan Jarings Bakker, oud 72 jaar, Boer, geboren te Terhorne wonende te Gauw, nalatende zijn huisvrouw met name Hielkjen Roels, op den 8e januari n.m. 4 uur te Gauw is overleden.” Het gezin woonde ook te Terhorne en verhuisde rond 1803 naar Gauw waar Thomas (kw 8) is geboren. Zoon Lolke werd nog in Terhorne geboren. Hij wordt slechts 23 en overlijdt, ongehuwd, op 8-11-1823 te Gauw.

Harke Lieuwes Molenaar (ca 1789-1849) Baukjen Gerbens (Zwaagstra?) (ca 1783-1860) Harke Lieuwes Molenaar geb ca 1789, ovl 18-7-1849, 60 jr, geh (Doniaw 8, overleden in de gemeente Weststellingwerf, WSW 106). Harke was schipper van beroep, maar had zijn domicilie te Langweer. Hij trouwt er 17-5-1811 (Doniaw 7): Harke Lieuwes en Baukjen Gerbens. Er worden zes kinderen geboren: Lieuwe Harkes Molenaar (29-6-1812, wordt slechts 21 weken). Trijntje (23-2-1814, Doniaw 8, tr 22-3-1845 (Wymb 7) met Thomas Jans Bakker (zie 9). Gerbrig (23-8-1816, Doniaw 41, tr 18-4-1840 (Wymb 14) met Douwe Klazes Fortuin, ovl 20-3-1856 te Workum, 39 jr, geh (Workum 3)). Lieuwe (9-3-1819, Doniaw 17, tr 12-1-1845 (Westdong 4) met Saakje Sjoerds van Lekkum, ovl 3-12-1884, 65 jr, gehuwd (Westdong 115). Kinderen geboren in Westdongeradeel: Catherina (1846, ovl in Small 13 jr oud), Baukje (1847), levenloos (1850), Harke (1851), Simkje (1852), levenloos 1854. Kinderen geboren in Smallingerland: Harke (1856), Sjoerd (1857). In Westdongeradeel: levenloos (1861). Gerben (10-1-1822, Doniaw 7, tr 17-2-1850 (Sneek 3) met Trijntje Bloksma. Dochter Trijntje geb 24-12-1850, moeder Trijntje ovl 10-1-1851, 36 jr, geh (Sneek 2). Gerben tr 30-1-1853 (Sneek 2) met Wypkjen Walstra: 2 zoontjes Henderikus slechts enkele maanden, Harke (1857), Jeltje (1861), Henderikus (1863), Baukje (1865). Sytske (14-3-1825, Doniaw 7, tr 15-12-1844 (Workum 29) met Sieds Heins Heinsius, ovl 6-2-1858, 32 jr, gehuwd (Workum 30)).

Baukjen Gerbens, geb ca 1783, ovl 23-7-1860, 77 jr, wed (Doniaw 14). Ze heeft dan de familienaam ZWAAGSTRA. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Rintje Gerbens Zwaagstra, vermoedelijk haar broer (tr 24-11-1811 met Geeske Meinderts, Doniaw 17).

Ruurd Aukes Wartena Tryntje Wybes Jellema In de voetnoot wordt gesteld dat de grootmoeder aan moederskant van Akke WARTENA waarschijnlijk niet HAMSTRA heette, maar HOEKSTRA. Verder staat hierboven te lezen dat Johannes KUPERUS, kuipenmaker te Oosterwierum, wegens overlijden van de ouders van de minderjarige Akke, voor haar als voogd optreedt, en Auke Ruurds WARTENA, arbeider te Roordahuizum, als toeziend voogd. Genoemde Auke WARTENA (geb 1830) is de twee jaar oudere broer van de overleden vader Wabe WARTENA (geb 1832). Johannes KUPERUS was getrouwd met hun oudste zus, Maaike Ruurds WARTENA (geb 1822). Ruurd Aukes WARTENA en Tryntje Wabes JELLEMA kregen eerst vier dochters (Maaike, Hinke, Akke en een tweede Akke) voordat de zonen Auke en Wabe werden geboren. Het is deze aangetrouwde oom Johannes KUPERUS die als voogd optreedt voor de dochters uit het huwelijk van de overleden Eelkje en Wabe, na overlijden van Wabe in 1873. In ieder geval als voogd voor Akke WARTENA. We moeten concluderen dat hij en de WARTENA-familie steeds nauwe contacten onderhielden, ook nadat zijn huwelijk met Maaike Ruurds WARTENA ongelukkigerwijs vroeg eindigde door overlijden van Maaike 7-1-1850 (Baarderadeel 1850 akte 2). Maaike werd slechts 27 jaar oud. Johannes Gjalts KUPERUS en Maayke Ruurds WARTENA trouwden 21-5-1843 (Rauwerderhem akte 9). Beiden begin 20. Het huwelijk kende misschien allerlei mislukte zwangerschappen, een dochter Akke Johannes Kuperus wordt wel geboren, maar overlijdt 4 maanden oud 12-12-1849. Maaike overlijdt vier weken later. Ze wonen inmiddels te Oosterwierum waar Johannes zijn kuipmakersbedrijf heeft. Wanneer in 1873 zijn zwager Wabe Ruurds WARTENA overlijdt, is Johannes al bijna aan zijn bronzen huwelijksjubileum toe met Tettje Pieters HEMSTRA. Hij hertrouwt ruim tien jaar na het overlijden van Maaike op 6-11-1861 met de weduwe Tettje HEMSTRA die eerder getrouwd was met Pieter Gerbens HOITINGA VAN IDSINGA (ovl 1-4-1857, 45 jaar oud, Baarderadeel akte 28). Vanwege gevorderde leeftijd worden uit het huwelijk van Johannes KUPERUS en Tettje HEMSTRA geen kinderen geboren. Wel overlijdt 29-5-1864 Grietje Pieters HOITINGA VAN IDSINGA, slechts 11 jaar oud (Baarderadeel 61). Johannes en Tettje raakten, na dit vele verdriet, misschien bijzonder ontvankelijk voor de tien jaar later verweesd geraakte jonge dochters van Wabe en Eelkje. Johannes wordt door de WARTENA-familie als voogd geaccepteerd en in ieder geval het 18-jarige nichtje Akke WARTENA woont formeel ook te Oosterwierum wanneer ze 25-5-1875 trouwt met Bauke BAKKER.

Johan Friedrich Wolff Wytske Hinnes Hoekstra Johan Friedrich WOLFF kwam uit Duitsland. Hij overlijdt 23-10-1829 te Leeuwarden, akte Idaarderadeel 16 na 28-10 geregistreerd, “56 jaar oud, arbeider, geboren te Sisselheuf, in Hannover, wonende te Wartena, gehuwd zijnde, des zelfs familie onbekend.” Wytske Hinnes HAMSTRA, overleed 21-9-1859 te Wartena, “oud 62 jaar, z.b., geboren en wonende te Wartena.”

Klaas Eesges de Groot (ca 1748-1826) Berber Jelmers Huisman (ca 1759-1826) Klaas Eesges (Eisges) de Groot, geb ca 1748, ovl 5-8-1826 (Uting 11), 78 jr, gehuwd. Berber Jelmers Huisman, geb ca 1759, ovl 10-8-1826 (Uting 14), 67 jr, weduwe. Berber was slechts 5 dagen weduwe. Waren ze slachtoffers van de algemene sterfte na de watersnoodramp van 1825? Huwelijk 10-2-1782 (Herv.kerk Akkrum): Klaas Eesges, Akkrum, en Berber Jelmers, Grouw. Jentje Klazes de Groot (zie 12) is jongste kind uit dit huwelijk geweest.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Klaas Eesges DE GROOT zich, wonend te Nes (bij Akkrum), met de kinderen: Symen (24), Fettje (22), Eesge (20), Jelmer (17), Doetje (16), Ruurdje (Ruittje?, 13) en Jentje (11). Het kan zijn dat Focke Eesges KLEEFSTRA een broer van hem was (kinderen: Hotze 21, Gatscke 19 (Olterterp), Fettje 17, Jelle 16, Eesge 14, Antje 11, Klaas 9, Jentje 7 en Neltje 4. Deze Fokke is ca 1755 geboren, ovl 3-11-1818 (Rauw 12), 63 jr, weduwnaar. Hij was 4-8-1793 te Akkrum gehuwd met Rigtje Jelles.

(Kw 48.) Bij de belastingquotisatie van 1749 wordt Eesge Jentjes te Oldeboorn genoemd, geen beroep vermeld, gezin van 2 volwassen en 4 jonge kinderen, aanslag 32 Cgldns en 17 stuivers. Deze trouwde 25-5-1740 (attestatie afgegeven door Oldeboorn-Nes): Eesge Jentjes, Akkrum, en (Kw 49.) Fetje Douwes, Nes. (Kw 50. en 51.) Berber kan dochter geweest zijn uit huwelijk van Jelmer Dirks en Doetje Eeltjes, 18-7-1745 te Grouw.

Tjerk Klazes Westerterp (ca 1765-1839) Trijntje Geerts de Jong Tjerk Klazes Westerterp, geb ca 1765, ovl 28-8-1839 (Uting blad 13), 73 jr, weduwnaar. Trijntje Geerts de Jong, geb ca 1773, ovl 3-11-1820 (Uting blad 12), 47 jr, gehuwd. Huwelijk 13-9-1801 te Oldeboorn. Bij de naamsregistratie van 1811 is vader Klaas Tjerks WESTERTERP (zie 52) te Oldeboorn nog in leven en als familiehoofd meldt deze ook zijn kleinkinderen. Van zoon Tjerk noemt hij zes kinderen, met een oudste zoon Klaas van 14 jaar oud, die in ieder geval niet uit het huwelijk met Trijntje kan stammen. Eerder huwelijk van Tjerk Klazes met Lijsbet Wisses 7-6-1795 te Oldeboorn. Tjerks kinderen (1811): Klaas (14), Elizabeth (9), Feikjen (8), Janke (4), Fokeltje (2) en Jantje (30 weken). Grootvader was wellicht niet sterk in het onthouden van leeftijden. Janke Tjerks Westerterp (zie 13) was in ieder geval niet 4 maar 6 jaar oud in 1811. In ieder geval 19-9-1814 werd nog een zoon Uiltje Tjerks geboren.

(52.) Klaas Tjerks huwt 3-4-1762 te Oldeboorn met (53.) Janke Uiltjes. Hij overlijdt 27-10-1823 (Uting 15), 86 jr, weduwnaar. Janke is vermoedelijk voor 1811 overleden. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Klaas de dochter Japkjen (48 jr), de zoon Tjerk (zie 26) en de overleden zoon Uiltje vanwege diens kinderen. Dochter Japkjen is inmiddels weduwe van Jan Wybrens. Van haar een dochter Gettje (18, Oldeboorn). De kinderen van Tjerk zijn hierboven genoemd. Die van wijlen Uiltje Klazes zijn: Bauke (14), Janke (12), Stijntje (10), Akke (8), Klaas (3) en Trijntje (1).

Meine Jarings Wieringa Fokeltje Meintes Een WIERINGA-generatie eerder: Meine Jarings WIERINGA meldt zich bij naamsregistratie van 1811, boer te Terzool, met een zoontje Jaring (7). Meine Jarigs uit Terzool trouwde 20-9-1801 met Fokeltje Meintes, ook uit Terzool. Dit wordt vermeld in het trouwregister van de Hervormde gemeente aldaar (Poppingawier etc), met de kanttekening: “gehuwd voor de Doopsgezinde gemeente.” Meine Jarings WIERINGA overlijdt 18-2-1822 voormiddags 10 uur in het huis nr 22 te Terzool: “boer, geboren en wonende te Terzool, weduwnaar van Fokeltje Meintes, zoon van wijlen Jarich Douwes en Hiltje Piers”. Hij was ruim 60 toen hij met Fokeltje trouwde. Misschien om alsnog een opvolger voor de boerderij te krijgen, wat lukte. Zoon Jaring is rond 18 wanneer zijn vader overlijdt. Lang heeft Jaring moeder Fokeltje niet mee mogen maken, want deze overlijdt al op 12-11-1810.

Thomas Jans Hornstra en Gerben Pieters Haanstra beiden wonende te Terzool verklaren dat: Pier Jarichs Wieringa in leven gewoond hebbende te Terzool 85 jaar, op den 5e juli 1815 ten zijnen huize is overleden. Dit is een oudere broer van Meine Jarings WIERINGA geweest die ruim 6 jaar vóór hem overlijdt. De aangevers bij het overlijden van Pier zijn Thomas Jans Hornstra en Gerben Pieters HAANSTRA, bij het overlijden van Meine: Gerben Pieters HAANSTRA, 37 jaar, en Hette Meinte JELLEMA, 26 jaar, boeren, beide wonende te Terzool.

Gerben Pieters Haanstra Tetje Hanzes Ferwerda Buurman Gerben HAANSTRA wordt de schoonvader van Jaring MEINES (zie 14). Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Gerben Pieters HAANSTRA, boer te Terzool, met een dochter Boukjen van 1 jaar oud. Hij trouwde 23-9-1810 (Herv.gemeente Terzool) met Tettje Hanzes (FERWERDA). Uit dit huwelijk volgens de opgave van 1811 een dochter Boukjen van 1 jaar. In oktober 1811 (Rauwerderhem blad 1, de Burgerlijke Stand begon) melding van het overlijden dat al 26-5-1811 plaatsvond, van de dochters Janke, Gatske en Sybrig, “drieling, allen kort na de geboorte overleden.” Van de tweede dochter Janke Gerbens HAANSTRA vonden we geen BS-melding, we kennen de geboortedatum dankzij bijlage bij haar huwelijksakte: “In het jaar 1812 9 juni des avonds 4 uur is te Terzool geboren een dochter van Gerben Pieters HAANSTRA en Tettje Hanzes, genaamd Janke.” In BS-register zes en een halfjaar later melding van de geboorte van Wabe HAANSTRA, 7-12-1818 (Rauw 58 ~ Wabe Haanstra overlijdt 18-10-1876, 57 jaar oud, gehuwd).

Gerben Pieters HAANSTRA, geb 1784, wordt 73, ovl 16-2-1858. Tetje Hanzes FERWERDA, gedoopt 15-10-1784 te Rauwerd, wordt 87, ovl 18-4-1872 te Terzool. Beider overlijdensakten geven nog wat aanvullende informatie betreffende buurmannen Jentje (zie 12) en Wabe Ruurds (zie 10): 1858: “Jentje Klazes de Groot 57 jaar en Wabe Ruurd Wartena 25 jaar, beide Landbouwers wonende te Terzool, geburen verklaren, dat: Gerben Pieters Haanstra, 73 jaar, Landbouwer wonende te Terzool geboren te Terhorne, gehuwd met Tettje Henzes Ferwerda, Boerin wonende te Terzool, zoon van Pieter Nolkes en Janke Gerbens, 16 febr. 1858 v.m. 3uur te Terzool op nr. 5 is overleden.” 1872: “ Willem Jans Jansma 55 jaar, Landbouwer te Terzool, en Wabe Ruurds Wartena 40 jaar, Landbouwer te Terzool, geburen van overledene verklaren, dat: Tettje Hanzes Ferwerda 87 jaar, geboren te Rauwerd, z.b. wonende te Terzool, weduwe van Gerben Pieters Haanstra, dochter van Hans Ferwerda en moeders naam onbekend, 18 april 1872 n.m. half drie te Terzool in huis nr. 5 is overleden.”

(60.) Pieter Nolkes en (61.) Janke Gerbens trouwen 16-11-1783. Van hun nakomelingen gaat een deel HENSTRA heten en een ander deel HAANSTRA. (120.) Pieter Nolkes is zoon van Nolke Pieters en (121.) Fokjen Douwes.

(62.) Tetje Hanzes Ferwerda is dochter van Hans Hotzes en (63.) Gatske Sybes, die 28-5-1775 te Rauwerd trouwen.

(124.) Hans Hotzes is zoon van (248.) Hotze Clases FERWERDA, schoolmeester en organist te Irnsum, en (249.) Sibbeltje Hanzes, die 27-7-1749 te Rauwerd trouwen. Hotze kwam in 1737 met eerste echtgenote naar Irnsum vanuit Oosthem/Abbega/Folsgare. Sibbeltje Hanzes ovl 22-1-1785 te Rauwerd.

Toen wij als neven en nichten bij Oom Jelmer en Tante Tryntsje weleens logeerden, die in Wommels (Hennaarderadeel) woonden, was Oom Jelmer de 50 gepasseerd en vooral actief als postbode voor Wommels en omgeving. Destijds een interessant beroep.

KWARTIERSTAAT JELLIE VAN DER VEEN, getrouwd met HENDRIK DE JONG

Jellie van der Veen, trouwt ca 1936 met Hendrik DE JONG. Ouders: Jane van der Veen (Bolsward 1879-1936) Sytske Runia (Schraard 1876 – Bolsward na 1943) Op 17-2-1906 trouwt te Bolsward Jane VAN DER VEEN met Sytske (⇒ Sitie, Sita) RUNIA. Huwelijksakte Bolsward 1906 nr 3: “Jane VAN DER VEEN, 26 jaar, schipper, geboren en wonende te Bolsward, zoon van Hendrik VAN DER VEEN en Teuntje DIJKSTRA, beiden z.b. wonende te Bolsward.” En: “Sytske RUNIA, 29 jaar, naaister, geboren en wonende te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER, z.b., wonende te Schraard. Vader overleden.” Jane van der Veen is 23-11-1879 te Bolsward geboren (akte 177), hij wordt 56 en ovl 1-3-1936 tijdens een bezoek aan Sneek. Zijn overlijden te Sneek wordt aangemeld door Romke NIJDAM, 45 jaar, winkelier te Bolsward. Hij was wellicht samen met Jane VAN DER VEEN te Sneek aanwezig, toen laatstgenoemde daar overleed. Doet aangifte te Sneek. Door de ambtenaren van de Burgerlijke Stand te Bolsward wordt die aangifte vervolgens overgenomen: “Te Bolsward ontvangen een extract uit het register van overledenen der Gemeente Sneek, waaruit blijkt, dat op 1 maart 1936 des n.m. te half vier te Sneek is overleden VAN DER VEEN, JANE, oud 56 jaar, brandstoffenhandelaar, geboren en wonende te Bolsward, echtgenoot van RUNIA, SYTSKE, zoon van VAN DER VEEN, HENDRIK en van DIJKSTRA, TEUNTJE, beiden overleden.” De carrière van de vader van Jellie ging van schipper tot brandstoffenhandelaar. Zij was rond 20 toen haar vader plots overleed. Sytske RUNIA is 17-11-1876 geboren te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER. Zij is na 1943 overleden. Kinderen in ieder geval: Hendrik, ovl 21-12-1915, 5 jaar oud (Bolsward 106) Jellie. Zie 1.

Grootouders: Hendrik van der Veen (Bolsward 1841-1922) Teuntje Dijkstra (Bolsward 1844-1922) Huwelijk: 8-4-1866 (Bolsward 7). Hendrik (Janes) van der Veen, geb 30-12-1841 te Bolsward (akte 77), zoon van Jane Sjoerds van der Veen (zie 8) en Rinske Wigles Kuipers (zie 9). Hij ovl 26-4-1922, 80 jr, gehuwd (Bolsward 52). Teuntje (Johannes) Dijkstra, geb 25-1-1844 te Bolsward (akte 7), dochter van Johannes Klazes Dijkstra (zie 10) en Geiske Jans Lammertsma (zie 11). Zij overlijdt in hetzelfde jaar als echtgenoot Hendrik, 15-11-1922, 78 jr, weduwe (Bolsward 103). Kinderen: Johannes, 3-1-1867 (Bols 1), wordt 18 weken. Rinske, 14-2-1868 (Bols 7), ovl 1924, 56 jr (Bols 29?). Geiske, 6-3-1869 (Bols 8), jong overleden. Johannes, 31-12-1870 (Bols 46), wordt 6 maanden. Nieske, 23-11-1872 (Bols 36), wordt 6 jaar oud. Johannes, 19-11-1874 (Bols 40) Jane, 17-12-1876 (Bols 196), wordt 4 weken. Geiske, 22-1-1878 (Bols 16), wordt 8 maanden. Jane, 23-11-1879 (Bols 177), ovl 1-3-1936, 56 jr. (Zie 2) Klaas, 6-7-1884 (Bols 89)?

Bauke Hendriks Runia (Schraard 1842 – 1896) Janke Johannes Kramer (1841- 1918) Huwelijk 19-5-1866 (Wonseradeel akte 65). Bauke Runia, geb 15-5-1842, zoon van Hendrik Scheltes RUNIA en Baukjen Baukes REITSMA (Wonseradeel). Sytske was rond 20 toen haar vader Bauke 15-6-1896, 54 jr oud, te Schraard overleed. Janke Kramer, geb 19-2-1841 (Wonseradeel 23), dochter van Johannes Bottes KRAMER en Jeltje Douwes BROUWER. Janke ovl 28-3-1918, 77 jr, weduwe, te Rinsumageest (Dantumadeel) waar zoon Hendrik was gaan wonen. Kinderen: Hendrik Runia, geb 4-3-1867 (Wonser 22). Trouwt 10-8-1895 met Jantje DE RUITER (Wymbr 84), geb 6-12-1865 (HemOld 175), dochter van Harmen Jans de Ruiter en Petertje Lummigje Kuiper. Uit huwelijk van Hendrik en Jantje wordt 16-10-1896 te Bolsward (akte 147) een dochter Petertje Lummigje Runia geboren. Het gezin verhuist hierna naar Rinsumageest (Dantumadeel), waar in ieder geval nog de dochters Janke (1898, ovl 18-12-1914, 16 jr (Dant 198)), Grietje (1899) en Jeltje (1901) worden geboren. Oma Janke Kramer (1841-1918) vond op oudere leeftijd kennelijk onderdak bij zoon Hendrik want zij overlijdt te Rinsumageest.. Jantje de Ruiter ovl 22-10-1926 (Dantum 135), 60 jr, gehuwd. NB: Ovl te Leeuwarden (ws in het ziekenhuis). Jeltje, 9-10-1868 (Wonser 81) Baukje, 26-11-1870 (Wonser 93) Trijntje, 12-9-1873 (Wonser 82) Sytske, 17-11-1876 (Wonser 100). (Zie 3)

De broer Schelte Hendriks RUNIA trouwt met de zus Trijntje Johannes KRAMER. Zij krijgen de kinderen: Jeltje (1866), tweeling Hendrik en Baukje (1867), Hendrik (1869), Johannes (1871), Janke (1873), Pietje (1874) en Johannes (1876). Enkelen jong overleden.

Overgrootouders: Jane Sjoerds van der Veen (Koudum ca 1801- Rinske Wigles Kuipers (ca 1802 – Bolsward 1873) Huwelijk 6-12-1829 (Hemelumer Oldeferd 13). Voor Jane een tweede huwelijk. Hij was eerst getrouwd 25-6-1825 (HemOld 9) met Rinkje Siebrens Postma. Rinske Kuipers ovl 6-7-1873 (Bolsw 22), 71 jr, weduwe. Kinderen (gezin is later naar Bolsward verhuisd; nog nagaan waar eerdere kinderen geboren en waar en wanneer vader Jane is overleden): Sjoerd, 1830, ovl 5-1-1913 (Bolsw 1), 82 jr, gehuwd. Nieske, 1832, ovl 31-3-1912 (Bolsw), 79 jr, weduwe. Johannes, 28-4-1836 Lieuwe, 1839, ovl 16-5-1923 (Bolsw 39), 84 jr, gehuwd met Aat Jans Konst. Hendrik, 30-12-1841 te Bolsward, ovl 26-4-1922 (Bolsw 52), 80 jr, gehuwd. Zie 4.

Johannes Klazes Dijkstra Geiske Jans Lammertsma Huwelijk 27-3-1831 (Bolsward 5). Johannes Klazes Dijkstra, geb 1806, ovl 3-1-1858 (Bols 1), 51 jr, gehuwd. Geiske Jans Lammertsma, geb 1805, ovl 12-8-1849 (Bols 30), 44 jr, gehuwd. Kinderen: Klaas, 11-3-1832, wordt 12 weken. Foekje, 23-6-1833. Harmentje, 15-3-1835. Fokeltje, 8-7-1837, wordt 15 maanden. Fokeltje, 11-8-1839. Klaas, 15-10-1841. Teuntje, 25-1-1844. Zie 5. Gerrit, 21-3-1846, wordt 3 jaar oud.

Hendrik Scheltes Runia (1810-1859) Baukjen Baukes Reitsma (1809-1885) Huwelijk 25-1-1834 (Wonseradeel 1). Hendrik Scheltes Runia, geb 1810, ovl 14-12-1859 (Wonser 81), 49 jr, gehuwd. Baukjen Reitsma, geb 1809, ovl 29-12-1885 (Wonser 246), 76 jr, weduwe. Kinderen: Pietje, 9-9-1834 Sytske, 14-5-1836 Jeltje, 20-9-1837 Schelte, 27-8-1840. Trouwt met Trijntje Johannes Kramer. Bauke, 15-5-1842. Zie 6. Trouwt met Janke Johannes Kramer. Zie 7. Lieuwe, 28-3-1844 Sibbeltje, 15-5-1848. Ovl 17-12-1928, 80 jr (Bolsw 82). Hessel, 1-11-1850. Ovl 11-2-1936, 85 jr, weduwnaar (Bolsw 11).

Johannes Bottes Kramer Jeltje Douwes Brouwer Huwelijk 11-6-1836 (Wonseradeel 47). Kinderen: Trijntje, 14-6-1838 (Wonser 88), ovl Wonser 1893? Getrouwd met Schelte Hendriks RUNIA. Janke, 19-2-1841 (Wonser 23). Zie 7. Getrouwd met Bauke Hendriks RUNIA. Zie 6. Douwe, 14-1-1844 (Wonser 6, tweeling), ovl Wonser 1889 Botte, 14-1-1844 (Wonser 7, tweeling), tr 6-7-1865 (Wonser 107) met Henderika Jans Porten, ovl in 1928 te Workum. Johannes Bottes Kramer, ovl 29-4-1857 (Wonser 19), 45 jr, gehuwd. Jeltje Brouwer, ovl 24-3-1886 (Wonser 88), 73 jr, weduwe. Beiden dus van ca 1812. Niet in BS.

Betovergrootouders: Sjoerd Lieuwes van der Veen (Arum (?) ca 1774 - Koudum 1814) Antje Janes (Koudum ca 1782 – 1834) Huwelijk 9-6-1793 te Koudum: Sjoerd Luiwes, Arum, en Antie Janes, Koudum. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Sjoerd Lieuwes VAN DER VEEN te Koudum, met kinderen: Hiltje (16) Lieuwe (13) Jane (10). Zie 8. Foekjen (4). Ovl 11-10-1812, 5 jr oud. Tjitske (16 weken). Ook in 1811 meldt zich Sake Lieuwes VAN DER VEEN te Arum, met zonen: Lieuwe (18), Jan (15), Booyer (12), Focke (10), Eeke (8), Sjoerd (1 1/2). Wellicht broer van Sjoerd. Sjoerd Lieuwes van der Veen ovl 6-8-1814 (HemOld 16), 40 jr. Antje Janus ovl 28-4-1834 (HemOld 23), 51 jr, weduwe.

Wigle Kuipers (ca 1763 – Bolsward 1827) NN Huwelijk te Bolsward? Wigle Kuipers ovl 13-2-1827 (Bolsw 18), 64 jr, gehuwd.

Klaas Dijkstra NN

Jan Lammertsma NN Jan Lammertsma, geb ca 1774, ovl 15-2-1855, 81 jr, weduwnaar (Sneek akte 8). In 1811: Jan Lammerts Lammertsma, geen kinderen (had de naam al?). Verder nog uitzoekbaar.

Schelte Hendriks Runia (ca 1784- Bolsward 1838) 25. Sietske Cornelis Huwelijk ca 1809? Schelte Runia, geb ca 1784, ovl 5-3-1838 (Bols 6), 53 jr, gehuwd. Sietske Cornelis, geb ca 1785. WEIDEMA of DUURSMA. Aktenonderzoek nog nodig. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Schelte geen gegevens: “had naam (RUNIA) al.” Kinderen: Hendrik, geb ca 1810. Zie 12. Trijntje, 2-1-1813 Cornelis, 15-3-1815 Antje, 1-12-1817 Dirk, 7-11-1820 Hinke, 17-8-1824.

Bauke Douwes Reitsma NN Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Bouke Douwes REITSMA te Schraard, met kinderen: Ynskje (7), Douwe (5) en Bouwkjen (3. Zie 13).

Botte Taekes Kramer (?) Trientje Ruurds (?) Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Botte Taekes KRAMER te Exmorra (Mairie Tjerkwerd, Wonseradeel) met kinderen Tjitske (7), Bottje (7) en Ruurd (4). Daarna geen registraties gevonden tot 5-2-1815 als een dochter wordt geboren (Wons 8) van Botte Taekes Kramer en Trientje Ruurds. Johannes (zie 14) is ca 1812 geboren.

Douwe Brouwer NN

Trouwregisters van vóor 1812 uit Bolsward en omgeving nog niet via Internet te raadplegen.

Nicolaas is 35 wanneer hij 26-1-1898 weduwnaar wordt van zijn (eerste) vrouw, Klazina PRINS. Zie bij kw 10/11 (Willem ROEM en Antje VAN BEEK). Dit verschilt nogal van wat omke Freerk in de regenton gedaan zou hebben. Vrouw Neeltje Roem viert die dag haar 48ste verjaardag. Maar dat staat er niet bij in de notulen. Willem stond op de derde plaats van de lijst. Toen de ARP in 1948 naar 2 zetels ging, viel hij weer af, maar bleef als directe vervanger volop ingeschakeld. Toen lijsttrekker Wouter VAN DER KAM (van de kledingzaak waar Bonne voor werkte) zich in 1958 wegens hoge leeftijd niet meer beschikbaar stelde, nam Willem diens zetel over. Ook op 8-11-1939 wordt in Oranjewoud Fokje Van der Hoek geboren, de tweede dochter van Willem & Elizabeth. Familieberichten Utrechts Nieuwsblad. De oude CPN ging op in GROEN-LINKS en vooral in Oost-Groningen waren partijleden het met deze beslissing niet eens. We hebben niet alle archiefmogelijkheden uitgeprobeerd, maar doen aan (gegronde) veronderstellingen. Er is een Koert Stek die slechts 14 jaar oud wordt en 12-4-1848 te Leeuwarden (akte 336?) overlijdt. Maar nog onbekend of dit een zoon van Berend en Jantje was. De familienaam ENGELS heeft niet met afkomst uit Engeland te maken. Het is een patroniem (mansnaam). Miep RUSCH is 2-5-1865 geboren (WSW 163), dochter van Jan Pieter RUSCH en Stientje WINTERS, wonende te Willemsoord. Ze overlijdt 8-9-1940 (Heerenveen 261), 75 jaar oud, weduwe. Van het huwelijk van Miep RUSCH en Wybe WEERMAN (ca 1889) geen akte in Friesland, wellicht Steenwijk e.o. of Diever. Getuigen bij het huwelijk: Pals Gerrits JONGSCHAAP te Wolvega, bode, 41 jaar, Lykle Pieters BERKENBOSCH, 64 jaar, voerman te Noordwolde, Jochem DRAGT, 28 jaar, bakker te Wolvega, en Jolke Reinders TIMMERMANS, 23 jaar, wagenmaker. Jantje Klazes WEERMAN wordt 73 en overlijdt 4-6-1877 als weduwe. Overlijdensakte WSW met de aantekening: Te Steenwijk overleden. Namen ouders onbekend. Niet diep onderzocht, maar gezien latere vernoemingen meest waarschijnlijk. De echtgenote van Klaas Gabriëls WEERMAN heeft de naam Hendrikje Wybes SCHOTERKAMP. Er is in 1811 geen gezinshoofd in Friesland die de naam SCHOTERKAMP laat registreren. Volgens Meertens Instituut zou “Weerman” oudsher een adresnaam zijn geweest (vergelijk van Wieren). Verwezen wordt naar Groningen. Bij de volkstelling van 1947 waren er 380 dragers van de naam WEERMAN in Nederland: slechts 3 in Groningen, tegen 69 in Friesland en 139 in Drenthe. Vooral Drents dus. In Noord-Holland 102 waarvan 68 te Amsterdam. In Zuid-Holland 34 waarvan in den Haag 22. Op 20-11-1826 overleed Wemmigjen Wybes SCHOTERKAMP, 49 jaar oud, gehuwd (WSW 271). De enige Schoterkamp-meldingen wat dit betreft in de Stellingwerven. Overlijdensakten van Wemmigjen Wybes en Hendrikjen Wybes SCHOTERKAMP vertellen misschien nog iets over hun ouders. Overigens begon ook een oudere broer van Hiltje, Klaas Wybes WEERMAN, als ongehuwde vader. Zijn zoon geb 27-11-1852 (WSW 329) werd ook Wybe genoemd, de wat oudere Wybe WEERMAN dus. Aangifte van de geboorte van deze Wybe werd gedaan door Maria PORTINGEN. Het kind werd vier weken later 24-12-1852 erkend bij huwelijk van de ouders Klaas Wybes WEERMAN en Maria VERMEEREN. Pieter Berends DE JONG en Sybrigjen Jans EBBES (soms ook EKKES) trouwden 28-7-1822 (Haskerl 38). Pieter overleed toen zoon Sybren 5 was, op 11-3-1845, 48 jr, gehuwd, boerenknecht, wonende te Nijehaske, geboren te Jubbega, zoon van Pieter Harmens DE JONG en Martje Meeles BLOEMSMA. Sybrigjen wordt 85, ovl als weduwe op 17-4-1886 (Haskerl 48). Op de begraafplaats Garfield Park Cemetery, Paris Township, Kent County, Michigan (USA), ligt een Hiltje DE JONG-WEERMAN begraven, geb. 1838, ovl 1910. Melding op internet. Het is een plaats (nu de stad Kentwood) direct ten oosten van Grand Rapids, Michigan. Met het stoomschip “Rotterdam” komen op 10-6-1893 een Pieter DE JONG (26 jr) en een Siebergje DE JONG (21) aan op Ellis Island, New York. De leeftijden kloppen. Van beiden staat vermeld dat ze US-citizen zijn, wat zou inhouden dat het gezin al eerder was geemigreerd (van voor 1892 geen Ellis Island-registratie) en dat Pieter en Siebergje “even” …. Maar dit zijn foute speculaties. Pieter had als bestemming Chicago en Siebergje New York en er reisde een Martje (?) DE JONG (22) met hen mee, bestemming New York, die geen US-citizen was en we verder ook niet kennen. Ze stapten te Rotterdam op de boot, het scheepsdocument meldt “Germany” als land van herkomst. We hopen ooit vollediger informatie tegen te komen. En anders? Tja. Akte: Wybe WEERMAN, 31 jaar, pakhuisknecht te Heerenveen, en Wieger VAN DIJK, 37 jaar, pakhuiskencht te Heerenveen, verklaren als levenloos te hebben aangegeven een kind van het mannelijk geslacht hetwelk ter wereld gebracht is door Maria Elisabeth RUSCH, z.b., echtgenote van Wybe WEERMAN voornoemd, 14 juni 1890 v.m. 4 uur te Heerenveen. Akte: Wybe WEERMAN, 37 jaar, apothekersknecht te Heerenveen, verklaart dat op 23 maart (1896) te Heerenveen is geboren uit Maria Elisabeth RUSCH een dochter genaamd Antje. Getuigen: Willem Frederik DUISENBERG, 31 jaar, bakkersknecht, en Lammert VAN HERWEYNEN, 24 jaar, tuinman. (Noot: Bakkersknecht Willem Frederik DUISENBERG, werd die niet grootvader van Wim DUISENBERG, minister van Financiën onder premier Den Uyl, later eerste president-directeur van de Centrale Europese Bank die ons de “euro” bezorgde?) Akte: Wybe WEERMAN, 39 jaar, apothekersknecht te Heerenveen, verklaart dat op 7 mei 1898 te Heerenveen is geboren uit Maria Elisabeth RUSCH een dochter genaamd Janna Pietronella. Getuigen: Anne DE JONG, 45 jaar, besteller, en Marten RAM, 49 jaar, koopman. Akte: Wybe WEERMAN, 42 jaar, apothekersknecht te Heerenveen, en Jan Geerts OTTEN, 65 jaar, straatreiniger te Heerenveen, welke ons als levenloos hebben aangegeven een kind van het mannelijk geslacht, hetwelk ter wereld is gebracht door Maria Elisabeth RUSCH, op 11 februari 1901 v.m. half tien te Heerenveen. Getuigen: Hendrik FABER, 43 jaar, veldwachter, Harmen BAKKER, 42 jaar, veldwachter, Harm WIND, 32 jaar, klerk, en Jouke KORT, 24 jaar, klerk. De meisjesnaam Wilhelmina was in die tijd vrij populair dankzij de jonge en geliefde koningin Wilhelmina. Overigens waren de VAN DER HOEKEN in het algemeen niet overdreven Oranjegezind. Rond 1960 heeft nichtje Fokje een paar jaar daar ook gewerkt. Jan (John) VANDERHOEK, de zoon van Jan Wolters VAN DER HOEK en Mintje HIEMINGA, werd in Canada ook onderwijzer en speelde daar als hoofdonderwijzer en onderwijsbegeleider te Vancouver/Edmonton een belangrijke rol in het Christelijk onderwijs. Vermoedelijk nog steeds. Getuigen bij het huwelijk zijn Harmen BAKKER, 60 jaar, veldwachter, Romke DE VRIES, 53 jaar, concierge, Fokke GROEN, 33 jaar, ambtenaar, Harm WIND, 50 jaar, ambtenaar. De eerste drie wonend te Heerenveen, laatstgenoemde te Nijehaske. Spannum, dorpje in Hennaarderadeel, noordelijk van Wommels, ten zuiden van Welsrijp, ten zuidoosten van Tzum en Franeker. Zonder stuiting betekent dat te Sassenheim niemand het huwelijk wenste te voorkomen. Aangevers: Dirk Joostes VENEMA, 55 jaar, schoenmaker te Benedenknijpe, en Jan DE GROOT, 50 jaar, venter, wonende te Het Meer. Zo zij het. Het kan ook zijn dat er een ambtelijke fout is gemaakt waardoor drie gelijke akten als apart in het archief werden opgenomen (het ging om 1 of 3 levenloos geboren zonen). Het krijgen van 2- of 3-lingen is over het algemeen erfelijk. We hebben geen andere blijken van 2- of 3-lingen in betrokken familielijnen. Kan beter worden onderzocht. In Beneden Knijpe (Nieuw Brongerga) was al een school voor 1635. Deze was ook Christelijk (Hervormd) zeker tijdens de rond 40 jaar dat Siebe Jans MEYER (1783-1874) er hoofdonderwijzer was. Maar na invoering van de leerplicht werd deze school “openbaar”. De Gereformeerden kozen daarom voor een eigen School met den Bijbel (heet nu “De Pream”). Naar de geliefde hoofdonderwijzer Siebe Jans MEYER is later de hoofdstraat door De Knipe vernoemd (Meyerweg). Siebe Jans MEYER is een oudvader van Jan DE LEEUW (1941-2002), geliefd onderwijzer te Nijkerk (Gdl), getrouwd met Hillie VAN DER HOEK. Zie Bijlage. Op dezelfde dag werd aan de VanderSluislaan te Oranjewoud vierde kind en tweede dochter van broer Willem geboren: Fokje Van der Hoek. Vernoemd naar oma Klaaske VAN DER LAAN. Deze is 1-4-1942 overleden, vijf maanden voor geboorte van Klaske. Gerrit VIS, 48 jaar, aanspreker wonende Het Meer, verklaart “daarvan uit eigen wetenschap kennis dragende, dat op 1 april dezes jaars, des namiddags half tien te Beneden Knijpe is overleden VAN DER LAAN, KLAASKE, oud 61 jaar, z.b., geboren te Heerenveen, wonende te Beneden Knijpe, gehuwd met HIEMINGA, JAN, dochter van VAN DER LAAN, FRANKE, en BOSCHKER, RINSKJE, beiden overleden.” JAN HIEMINGA, ex-onderwijzer, verhuist hierna naar Steenwijk, waar hij na 1950 overlijdt. Over het SS-regiem in Crackstate tijdens de laatste maanden van de bezetting o.a. het boek van Boltendal “De Heeren en de Anderen”. Ik heb geen bron. Het is me zo ooit verteld toen ik ernaar vroeg. Mij ooit verteld door Willem en/of Lyske. Men zou nog een plankje met zijn naam erop bij een graf langs die weg hebben gevonden, herinner ik me uit een verhaal. Ik denk dat dit ter geruststelling werd verzonnen. Het mij eerlang vertelde verhaal: Op het belastingkantoor te Oosterwolde had Jan een onbetrouwbare collega die hem misschien uitdaagde. Hij deelde klappen uit en die collega meldde hem vervolgens bij de politie/SS die hem kwam halen. Beschrijving van de door Jan nagelaten bezittingen te Oosterwolde. Een totale waarde van 1.483 gulden, waaronder een Erres-stofzuiger (geschatte waarde 25 gldn), een Ideal-naaimachine met ombouwkast (40 gldn), drie gegalvaniseerde tobben (25 gldn), een kinderstoel (3 gldn) en een wieg (5 gldn, wieg staat op de vliering van het huis). Huisgenoot en vriend te Eindhoven van Jan Wolter VANDERHOEK (de volgende generatie, zoon van Willem VAN DER HOEK) emigreerde in 1968 naar Canada en kwam daar, te Toronto, Mintje en dochters tegen bij ontmoetingen van oud-Nederlanders. Zijn verslagen zijn spaarzaam en incompleet gebleven. Ik (Jan Wolter) dacht dat de enige zoon van Jan en Mintje ook Jan Wolter heette maar dat bleek niet zo te zijn. Op de naam “Jan Wolter VANDERHOEK” werd door de dochters van Mintje onzeker gereageerd. Die “speurtocht” liep daarmee vast en ik stuurde niet bij. De bijnaam “Wolter” kent men te Canada niet. Toen vriend Cees naar Vancouver verhuisde kreeg hij wel te maken met een schoolhoofd John VAN DER HOEK met fundamentalistisch-christelijke instelling. Dit nog verder na te trekken. De aanduiding “arbeider” in toenmalige overlijdensakten kan allerlei soorten van beroepen betreffen. Punt is dat Wolter bij overlijden zeker niet meer als schipper gold. Meldenswaardig is dat bruidegom Jan een toevoeging op de huwelijksakte laat schrijven. De naam van zijn vader is Wolter geschreven, maar dit zou volgens hem Wouter moeten zijn. Hij vond kennelijk dat de Friese uitspraak (“Wôter”, in ieder geval geen “l”-klank) door de schrijfwijze Wolter geen recht werd gedaan. Door zijn bezwaar van toen kom je Wouters en Wolters tegen. Waarom Jan op dat moment (even) taalpurist werd, blijft onachterhaalbaar. Zijn grootmoeder wordt geschreven Hendrikjen Wolters en zijn overgrootvader Wolter Jans. Met respect voor Jans kloeke kanttekening, hebben wij dat in ons verhaal niet veranderd. Bij en na hem kom je in akten Wouter en Wouters tegen. Jans zoon, grootvader Bonne VAN DER HOEK, koos (misschien onbewust) voor Wolters en in onze tak bleef dat zo. Die overlijdens zijn een constatering vanuit de akten die we meer dan een eeuw later tegenkwamen. Opa Bonne Van der Hoek werd in januari 1875 in een huis aan de Grintdyk geboren, volgens familieverhaal. Jachin-notulen 20-10-1890: “Knol [zondagsschoolonderwijzer te Nieuwebrug] komt de Afdeeling vragen om een tweede onderwijzer op Nieuwebrug, daar hij alleen het werk niet meer af kan. Op voorstel van Busstra wordt W.v.d.Hoek uitgenoodigd die functie waar te nemen. Deze neemt voorloopig die benoeming aan.” Jachin-notulen van 21-1-1891: Er zijn zes zondagsscholen, namelijk te Heerenveen, Oranjewoud, Nieuwebrug, Oudehaske, Luinjeberd en Tjalleberd. “Nieuwebrug met K.Knol en W.v.d.Hoek als onderwijzers.” Jachin-notulen van 15-4-1891: “Door den secretaris wordt medegedeeld: dat W.v.d.Hoek wegens vertrek bedankt als lid.” Volgens familieverhaal: Hij werkte bij de Spoorwegen en verhuisde naar Amsterdam. De gezinskaart (lopende tot en met 1939) betreffende Wolter en zijn gezin in het Amsterdamse Gemeente Archief is slecht leesbaar en voorzien van een dikke reep plakband over de kolommen met geboortedata etc die de aantekeningen daarin onleesbaar maakt. We moeten dus verder zoeken. De kinderen in volgorde van vermelding: Hiltje, Pieter (ovl 12-4-1904), Jan, Jan, Jantje, Wolter, Geert, Aukje, Pieter (geb 2-11-1905) en Geertje. Rond 1950 hadden de kinderen VanderHoek in Oranjewoud spaarboekjes bij de Rijkspostspaarbank die eens per jaar voor rentebijschrijving naar Amsterdam moesten worden opgestuurd, “oom Pieter” stuurde bij terugzending weleens een groet mee (zo herinner ik me dat tenminste, - Jan). Het ging om dubbeltjes en centen uiteraard. Jan: “Begin 1959 viel het besluit dat ik aan de Vrije Universiteit te Amsterdam Nederlandse taal- en letterkunde zou gaan studeren. In april ging ik met vader naar een kennismakingsdag in Amsterdam en op zoek naar een studentenkamer. Dat lukte eigenlijk vrij snel die middag: Jacob van Lennepkade 69, tweehoog (kamer vierhoog). Na afloop zijn we nog bij “oom Pieter en tante Elsje” (Pieter was in werkelijkheid een neef van vader) aan de Admiraal de Ruyterweg op theevisite geweest. Toen ik in Amsterdam studeerde heb ik ze nooit bezocht.” Vergelijk de situatie anno 1950. Door verhuizing over een afstand van slechts 100 meter, van Van der Sluislaan 9 naar Koningin Julianaweg 18, viel het gezin VAN DER HOEK kerkelijk en ook qua schoolgang (christelijke lagere school) plots niet meer onder Heerenveen, maar onder Oudeschoot. Rond die tijd trouwens werd het westelijke (dichtstbebouwde) deel van Oranjewoud ten behoeve van bestemmingsplannen aan het dorp Heerenveen toegevoegd. Dertig jaar daarna werd Oudeschoot omgedoopt tot Heerenveen-Zuid. Geert Willems JONKMAN werd 19-9-1808 te Noordwolde geboren, zoon van Willem Geerts JONKMAN en Fijtje (Feikje) Jans. Deze twee trouwden te Noordwolde 31-8-1806. Vermoedelijk voor Willem Geerts een tweede of derde huwelijk. Hij is bijna 50 en Fijtje ca 27. Zoon Geert wordt te Noordwolde geboren, maar het echtpaar verhuist daarna van de Stellingwerven naar Utingeradeel. Daar wordt 20-3-1813 (Uting 5) nog een dochter Femmigjen Jonkman geboren. Twee weken later overlijdt Feikjen Jans, 34 jr (Uting 3). Willem Jonkman wordt 79 en ovl 27-3-1835 te Oudehaske (Haskerdijken? – Hask 8). Hij kocht de dienstplicht van een persoon die met nummer 21 werd ingeloot. Misschien de zoon van een boer of veenbaas die er wel een paar honderd gulden voor over had om zijn zoon binnen het bedrijf en buiten de kazerne (9-12 maanden, plus vier jaar oproepbaar) te houden. Johannes was ruim 20 en vond het misschien wel goede handel. Dit is nog niet gebeurd. Bij de militaire metingen stond de el voor 1 meter. Palmen stonden voor 10 centimeter, duimen voor 1 cm en strepen voor millimeters. In het geval van Geert werd de lichaamslengte als minder dan 1 meter 55 centimeter vastgesteld en werden precieze maten, want toch onvoldoende lengte, wellicht niet meer op papier gezet. Dat hij slechts 1 meter (1 el) hoog was, zoals in de akte gemeld, lijkt onwaarschijnlijk. Het militaire document meldt voor hem bruine ogen, ronde kin, zwarte haren en zwarte wenkbrauwen. Bijzondere merktekenen: geen. Informatie Idzinga “Vriezenveners”. Zie ook André Idzinga “Vriezenveners”. De EENKHOORN-familie wordt genoemd in het verzameloverzicht “Oude families uit Genemuiden” door H.W.Hammer (Huissen 2000). Daarin wordt Sijmen Wolters EENKHOORN genoemd, geb 1754 te Genemuiden en aldaar overleden 18-4-1827, mattemaker. Deze Sijmen was getrouwd met Trijntje VAN REES. Vermoedelijk waren zij grootouders van de Sijmen EENKHOORN, weduwnaar, met wie BONTJE VAN DER HOEK in 1905 trouwt. In en rond Genemuiden nog steeds Eenkhoorn-geslachten. Nazaten van Bontje nog niet gesignaleerd. Westland: Poldergebied ten zuiden van ’s Gravenhage en westelijk van Delft, jullie kennen het wel. Vanaf de negende eeuw begonnen hier (zoals in Friesland) regionale bedijkingen en ontginningen en vormden zich heemraadschappen. Begin 14de eeuw, rond 1315, werd een gezamenlijk Hoogheemraadschap Delfland gevormd met onderscheid tussen de Oostambachten en de Westambachten (Oostland en Westland). Hiervan is de benaming Westland bewaard gebleven. Wat was dan “west”? Volgens J.G.de Ridder (Uit de Geschiedenis van het Westland, 1979): “De grens tussen oost en west liep toen van het noord-west-einde van de Kastanjewatering langs de Tanthofskade-Hareweg naar Kethel en vandaar langs de Harg, ongeveer ter hoogte van Spieringshoek naar het westen afbuigend door de Babberspolder.” Dit lijkt ons een voor ieder begrijpelijke aanduiding. Ook de steden Delft en Den Haag behoren tot het Hoogheemraadschap Delfland dat in het westen aan de Noordzee grenst en van Hoek van Holland tot voorbij Scheveningen in die zee golfbrekers (strandhoofden) aanlegde, zeventig in totaal. De bekendste is wellicht de Pier van Scheveningen. Achternaam VAN DOP of VAN DORP. Of zijn zonen in het bedrijf stapten en het overnamen, is nog onduidelijk. Wieden en pootgoed uitzetten is overigens een tijdrovende bezigheid waarmee je tot op hoge leeftijd kunt bezig zijn. Het bouwen van kassen etc. is meer jongemannenbezigheid. “Men zocht naar andere teelten, ook naar nieuwe verkoopmethoden in de vorm van veilingverkoop, en ging gebruik maken van glas voor de verbouw van groenten en fruit. Reeds tevoren had men gebruik gemaakt van glazen ramen (‘plat glas’) die vóór de druivenbomen tegen de muren geplaatst werden, voorlopers dus van de latere serres en warenhuizen. Langzamerhand verdwenen de muurkassen.” (de Ridder, pag 13) Wolter Freerks Van der Hoek, oud 54 jaren, arbeider te Beneden Knijpe, wonende het Meer nr.238, gehuwd met Grietje Bonnes Bouma, zoon van Freerk Tammes en Hendrikje Wolters. Overleden 30-9-1849 ’s nachts om 2.30 uur in het huis nummer 238 Heerenveen. De buurschap Het Meer aan de oostkant van Heerenveen wordt al vaak gewoon Heerenveen genoemd. In de overlijdensakte van Wolter kom je beide plaatsnamen tegen betreffende dezelfde woning. Overlijdensakte: “Gerhardes OOSTINGA, 46 jaren, schoenmaker in Het Meer, en Uiltje Johannes DEN HAAN, 72 jaar, zonder beroep te Het Meer, verklaren dat Grietje Bonnes BOUMAN, oud 83 jaren, zonder beroep, geboren te Gaast, wonende in Het Meer, weduwe van Wolter Freerks VAN DER HOEK, dochter van Bonne Jans BOUMAN, 6 september ’s middags 2 ure te Het Meer huis nr 42 is overleden.” Jonge vader Wolter Freerks Van der Hoek is 29 jaar, arbeider, wonende te Langezwaag. Hij doet 14-7-1825 aangifte van de geboorte van dochter Hendrikje die 12 juli werd geboren, des avonds ten 11 ure ten zijne huize te Langezwaag. Twee klerken van het kantoor te Beetsterzwaag tekenen als getuigen. Hendrikje Wolters Van der Hoek wordt bijna 38 jaar oud en blijft ongehuwd, “zonder beroep”. Ze overlijdt 16-4-1863 des ochtends 2 ure in huis nr 12 in Het Meer. Moeder Grietje Bonnes Bouma, “arbeidster, wonende in Het Meer”, is in leven. De overlijdensaangifte wordt gedaan door Hendrik de Haan, 52 jaar, molenmaker op Het Meer, en Karst Jitzes de Ruiter, 47 jaar, brievengaarder, wonende ten dorpe het Meer. – Genoemde Karst de Ruiter is getrouwd met Jeltje Wilts Swart, dochter van de korenmolenaar te Het Meer, en halfzus van Bonjé Durks Woudstra (kw 19). De jongere broer van Hendrikje, Jan Wolters Van der Hoek, trouwt 2-6-1861 met Hiltje Jans Lukkes (kw 9), oudste dochter van genoemde Bonjé. Hendrikje zal bij dit huwelijk nog aanwezig zijn geweest. Vader Wolter Freerks Van der Hoek was nog dezelfde dag te Beetsterzwaag om bij de Burgerlijke Stand de geboorte aan te melden. Uit de akte: “Wolter Freerks Van der Hoek, oud 33 jaar, arbeider, wonende te Langezwaag, welke ons een kind van het mannelijk geslacht heeft voorgesteld, de 28ste dezer maand des morgens te 5 ure ten zijnen huize te Langezwaag uit hem, declarant, en Grietje Bonnes Bouma, dezelfs huisvrouw, geboren en aan het welk hij verklaard heeft de voornaam Bonne te willen geven.” Mede ondertekend door twee klerken van het grietenijkantoor te Beetsterzwaag. “Izaak VAN GELDEREN, oud 61 jaar, slager, wonende te Het Meer, en Jacob HEIDA, 67 jaar, koopman, wonende Het Meer, verklaren dat Bonne Van der Hoek, oud 86 jaar, arbeider, geboren te Langezwaag, wonende Het Meer, ongehuwd, zoon van Wolter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma, beiden overleden, den 11den december 1914 voormiddag ten 4 ure te ’t Meer is overleden.” Het familieverhaal over de twee bejaarde “vrijgezellen” die tot schrik van Neeltje daar niet al te hygiënisch leefden, moet dus worden herzien. De Friese staartklok binnen de familie schijnt wel bij Bonne en Freerk te hebben gehangen. Door wetswijziging in 1992 kan een familienaam nu ook formeel langs vrouwelijke lijn worden doorgegeven: kinderen kunnen de familienaam van hun moeder krijgen. Maar dat gaat niet zomaar. Er moeten afspraken voor gemaakt worden en juridische procedures voor worden gevolgd. Wie heeft daar behoefte aan? Hoe belangrijk is het eigenlijk? Op de generatie Kinderen VAN DER HOEK – DE JONG die uit zeven zonen en vijf dochters bestaat, zijn via de natuurlijke en mannelijke lijn (overdracht van familienaam via zonen en hun nakroost, het systeem sinds 1811) alleen Wim en Martin VAN DER HOEK, zonen van Klaas en Ria, Jelte, Rense en Auke VAN DER HOEK, zonen van Jan en Petra, en Bram VAN DER HOEK, zoon van Peter en Grietje, gevolgd. Ook Ruben VAN DER HOEK, onder de hoede van Jurjen en Tiny, moet hier gemeld worden, maar vanuit een andere achtergrond.

In de overlijdensakte heet hij Jan Luckes. In het jaar 1876 den 29sten maart is te Heerenveen overleden Bonjé Durks Woudstra, oud 61 jaar, zonder beroep, geboren te Tholen, wonende te Heerenveen, dochter van Durk Eelkes Woudstra en Jakobje Wiebes van der Werf, weduwe van Jan Lukkes. Aangifte door Jan Harmes KEMPES, 44 jaar, kleermaker te Heerenveen, en Sijbren Jozefs WITTEVEEN, 32 jaar, koopman te Heerenveen. In 1811 meldt zich Wytze Tjebeles KAMP te Tjalleberd met de kinderen Annegjen (7), Tjebele (4) en Jeltje (1). Zoon Tjebele Wytzes KAMP trouwt 2-11-1831 te Drachten: Tjebele Wytzes KAMP, 24 jaar oud, geboren te Tjalleberd, zoon van Wytze Tjebeles Kamp en Harmke Hendriks STEENBERGEN, en Hinke Ates VAN VEEN, oud 36 jaar, geboren te Drachten, dochter van Ate Pytters en Froukjen Sjoerds VAN VEEN. Jan Tjibbeles Kamp is ca 1832 geboren. Hij trouwt 9-5-1862 (Opsterland 8) met Akke Johannes SMID. Uit dat huwelijk ook kinderen. Deze trouwt in 1915 te Grand Rapids met Karst BERGSMA, geb 5-1-1887 te Pingjum (Friesland), zoon van Jilles Karst BERGSMA en Fokeltje ANDELA, ovl te Grand Rapids 23-1-1950. Sadie Kamp ovl 2-4-1968 aldaar. Kinderen: Julius, John, Kenneth en Jane BERGSMA. De voornaam “Sadie” is van de bijbelse naam Sara afgeleid. Jan Johannes Lukkes, van beroep timmerman, wonende te Heerenveen, verklaart dat op de 6de mei ’s namiddags 2 uur te Heerenveen een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit zijn echtgenote Bonjé Durks Woudstra, zonder beroep, bij hem inwonende. Verklaren hem de voornaam Johannes te geven. Volgens huwelijksakte: Bontje Dijksma, oud 25 jaar, zonder beroep, geboren en wonende te Oudeschoot, binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Assen, dochter van Keimpe Jacobs DIJKSMA, arbeider, en Sjoukjen Annes VAN DER KERK, wonende te Oudeschoot. De afkondiging van het voorgenomen huwelijk vond ook te Assen, de Drentse hoofdstad, plaats. “De ambtenaar van de Burgerlijke Stand der gemeente Assen verklaart dat alhier op zondagen den 19den en 29sten november 1876 hebben plaats gehad en zonder sluiting zijn afgelopen de afkondigingen van het voorgenomen huwelijk van Johannes Lukkes en Bontje Dijksma”. (tekst ingekort) Toen deze Johannes voor de lichting ter Militaire Dienst in 1872 werd ingeschreven, kreeg hij bij de loting het nummer 46 en werd “door den militieraad uit hoofde van enige wettige zoon van de dienst” vrijgesteld. Mooi toch. Reden zal vooral geweest zijn dat vader Johannes, timmerman, kort ervoor was overleden. Jan Johannes, timmerman in wording, was belangrijk voor het gezinsinkomen.

Aldus Prins/Klapwijk-genealogie. Volgens Naaldwijkse huwelijksakte was ze dochter van Christina Kemmers en vader onbekend. Misschien opgegroeid in het gezin van Arij Kemmers en Aagje Bentvelsen. Informatie over Prins bij K.Ruigrok (internet). Op de website familieprins.nl wordt gemeld dat Martinus PRINS, jongste zoon van Arie PRINS, te Naaldwijk werd geboren en te Honselersdijk overleed. Hij trouwt 30-11-1844 te Naaldwijk met Jannetje VALSTAR, naaister van beroep, geb 24-3-1821 te Naaldwijk en ovl 25-2-1891 te Honselersdijk. Ze krijgen 12 kinderen, van wie 4 jong sterven en 3 andere geen kinderen nalaten. Klazina was zevende kind, genoemde Hendrika achtste. Martinus PRINS trok naar Honselersdijk omdat hij daar bij de buitenplaats Endeldijk een kavel grond met huis en schuur kon pachten om voor eigen rekening een tuinbouwbedrijfje te beginnen (bessen, boomgaarden enz.). Na zijn dood in 1896 zette oudste zoon Arie PRINS er het bedrijf voort. Gegevens jongere broers volgens Peter Eering (internet). Deze noemt Willem niet. Incompleet. Eering noemt Angenita “Agneeta” maar dat zal door zijn Californische thuisbasis komen. Opmerkelijk is dat hij Nicolaas ook een andere (eerdere) echtgenote toeschrijft zonder een trouwdatum te noemen (ook geen kinderen): Wilhelmina Louisa BURGER. Nicolaas was 21 toen hij met Angenita trouwde. Dat eerste huwelijk moet hij dan op nog jongere leeftijd hebben gesloten en het heeft, waarschijnlijk door vroeg overlijden van Wilhelmina, maar kort geduurd. Bezoeken aan het Gemeentearchief van Naaldwijk moeten op deze en soortgelijke vragen nog een antwoord geven. Anne Sietzes VAN DER KERK (1797-1883) was timmerman te Oudeschoot. Hij begon de huizenbouw langs de weg naar Mildam. De buurtschap die ontstond kreeg in de volksmond de naam Anneburen. Joltje de Jong, oud 20 jaar, zonder beroep, dochter van Klaas Piers DE JONG en Jantje DE ROOS, overleden, met Klaas PRAKKEN, oud 27 jaar, winkelier, geboren te Huizum, wonende te Oranjewoud, zoon van Jacob PRAKKEN, overleden, en Cornelia BRON, winkelierseke, wonende te Oranjewoud. Jacob Klazes PRAKKEN en Kornelia BRON trouwen 17-5-1873 (Lwddl 55) te Huizum (nu zuidelijk deel van de stad Leeuwarden). In 1874 wordt daar zoon Klaas geboren, in 1876 een dochter Trijntje. Klaas VANDERHOEK Wzn in bericht 31-3-2001: “Wat ik mij nog van haar (Joltje) kan herinneren is dat ze getrouwd was met KLAAS PRAKKEN en in Oranjewoud woonde, schuin tegenover de O.L.school. Een van tweeën, Joltje of Klaas is in 1953 overleden. Dit was in de tijd van de Februaristorm (ramp in Zeeland). Vader en moeder moesten op begrafenis maar het kerkhof was haast niet te bereiken vanwege omgewaaide bomen.” Klaas de Jong, oud 30 jaren, vervener te Mildam, verklaart dat op 4 augustus 1883 ’s avonds 11 uur te Mildam zijn dochter Aaltje is geboren, uit zijn echtgenote Jantje de Roos. Jetske de Jong en Gerrit Marcus VEENEMA trouwen 2-4-1880 in Doniawerstal (akte 4). Jetske is geboren 21-10-1855 (Donia 32), als dochter van Klaas Durks DE JONG en Antje Jentjes DIJKSTRA. Gerrit Marcus VEENEMA is geboren 10-8-1853 (Aengwirden 67), zoon van Marcus Baniers VEENEMA en Hend(e)rina KOEDIJK. Geboren 15-12-1885 namiddags 3 uur. Klaas Piers, de vader, is dan 32 jaar oud, vervener te Mildam. Harmen HOEKSTRA is geboren 18-3-1831 (Hask 43), als zoon van Klaas Berends HOEKSTRA en Geertje Harmens TOERING. Harmen was eerst 5-5-1861 (Hask 11), 32 jaar, getrouwd met de 24-jarige Ybeltje Willems RAADSVELD. Een dochter Geertjen uit dat huwelijk wordt 24-10-1862 geboren. Op 29-10-1864 gaat het mis bij de volgende bevalling, doodgeboren zoontje en Ybeltje overlijdt enkele dagen later, 4-11-1864, 27 jaar oud. Dochter Geertjen wordt slechts 4 jaar oud en overlijdt 29-11-1866. Harmen is een 38-jarige weduwnaar (en weer kinderloos), wanneer hij 13-10-1867 (Hask 42) trouwt met Maria NIJMEYER, geb 6-11-1837, dochter van Kier Barteles NIJMEYER en Tryntje Abes DE BOER. Maria is op drie weken na 30 jaar oud. Dochters Geertjen (23-7-1868) en Trijntje (27-10-1869) worden geboren, een zoon Klaas (27-8-1871), een zoon Kier (11-6-1874, ovl 15-5-1901, 26 jr) en jongste zoon Thijs (17-4-1881). Maria NIJMEYER overlijdt 4-10-1902, oud 64 jaar, gehuwd (Hask 123). Harmen Klazes HOEKSTRA overlijdt 20-7-1915, oud 84 jaar, weduwnaar (Hask 51). Voor vrijstelling vanwege broederdienst gold “dat van een even aantal broers de helft en van een oneven aantal broers de kleinere helft in dienst moest”. Het HOEKSTRA-gezin telde 3 zonen. Broer Kier werd slechts 26 en overleed 15-5-1901. Ik baseer me hier op de meldingen door Elizabeth (1910-1989) die achteraf haar vader “geen echte boer” vond, zoals ze haar schoonvader Bonne “geen echte kleermaker” vond. Maar ze maakte de beide heren natuurlijk bewust slechts in hun nadagen mee. Klaas Piers was 57 toen dochter Elizabeth werd geboren. Sinds de voorvorige ijstijd maakt de Rijn vanaf Wesel een sterke bocht naar het westen, de “Nederlanden” in. De ijswal kwam vanuit het Noorden tot daar en drukte er een zand- en kleirug omhoog (vgl Mehrhoog) die de Rijn deed afbuigen. Lohrwardt ontstond als een vruchtbare strook boerenland in de uiterwaarden. Gut Hübsch bevond zich in een bocht van de Rijn en de ondergrond bleek vol kiezelgrind. De grazige weiden voor Klaas’ melkkoeien (en ook Gut Hübsch) zijn aan grindgraverij midden 20ste eeuw verloren gegaan. In plaats ervan ontstonden twee grote meren en aan de Rijndijk een vogelreservaat dat nog Hübsche Gründort wordt genoemd. Het gebied gaat volgens de plannen fungeren als één van de wateropvanggebieden voor het geval de Rijn vanuit het zuiden weer eens teveel water ineens aanvoert. Zie aparte notitie/herinneringen.

Volgens het verhaal (van Lyske) gebeurde dit in 1921. Maar mogelijk gebeurde het al bij de eerste verhuizing in 1917, toen Klaas tenslotte de boerderij te Weidum kocht. We houden het verhaal van Lyske aan. Eind-jaren 40 (20ste eeuw) speelden we als kinderen aan de Van der Sluislaan wel winkeltje met die vreemde biljetten (Jan). Over de precieze aard van zijn (levenbedreigende) ziekte van toen zijn we niet ingelicht. Volgens Lyske was het kantje-boord. Vader Willem (1906-1961) herstelde, gelukkig, en bleef verder gezond. Maar zie verder straks documentatie Willem & Lyske. In de akten familienaam voor voornaam. Bijv Schippers Fokje en De Jong Klaas. Wij nemen die methode niet over. Merk op dat beppe Fokje nog als wonend te Oranjewoud staat vermeld. Ik (Jan) heb niet gevolgd wanneer die ruiming plaats vond. De jaarlijkse Pinkstermarkt te Oudeschoot gaf gelegenheid om door Oudeschoot te zwalken. Verder kwam ik eigenlijk nooit in de buurt van de Hervormde kerk. Midden jaren 50 waren de graven van Klaas & Fokje, met stenen, volgens mijn herinnering nog aanwezig. Toen ik rond 1980 er weer eens kwam, was alles weg (bovengronds alleen?). Aanvullen. De bedoelde neef Pier de Jong is zoon van Epke de Jong, jongere broer van Klaas, en Gatske JELLEMA. Neef Pier is 5-11-1884 te Oudehorne/Nijehorne geboren. Trouwt 19-6-1909 (Ferwerderadeel akte 37) met Aaltje HOMSMA. Hij emigreert in 1914 naar Amerika, via het schip “Rijndam”, en arriveert op Ellis Island 4-3-1914, 29 jaar oud, samen met echtgenote Aaltje (25) en de dochters Joltje (3) en Gatske (1). Als referentie noemt hij zijn vriend Jouke KALSBEEK die te Grand Rapids woont (Michigan), 1108 West Leonard Street. Het beroep van neef Pier is “gardener” en zijn bestemming in 1914 is ook Grand Rapids. In 1922 woont hij westelijker (Brooton, Minnesota). En zijn jonge neef Pier gaat nog westelijker (Marlon, North-Dakota). – Genoemde Jouke KALSBEEK, zoon van Meeuwes Kalsbeek (Huizum, Verlengde Schrans), emigreerde al op 18-jarige leeftijd naar Amerika. Op Ellis Island ingeschreven 3-10-1911 (schip “Noordam”). Hij noemt als referentie dan A.HIJMA (West Leonard Street, Grand Rapids). Deze HIJMA is vermoedelijk al ver voor 1890 naar de VS geemigreerd. Nog aan te vullen. Jan Wolter. Mogelijk nog aan te vullen. De voornaam Jane (voor Johannes, Johan, Jan) lijkt vooral in en rond Bolsward voor te komen. Getuigen: klerken en bode ter secretarie. De staatsraad voor de Militie verklaart dat Jane VAN DER VEEN buiten de oproeping was gebleven en inmiddels tot geen dienst meer verplicht. Dorpje enkele kilometers noordwestelijk van Bolsward. Jacob Piers de Jong, 28 jaren, boerenknecht, wonende te Doniaga. Zijn echtgenote: Geeske Jochums Oenema. Een zoon op de 20e mei, ’s avonds 8.30 uur. De naam is Pier. In het jaar 1900 de 10de april verschenen Gerrit MEESTERS, 61 jaar, turfmaker te Mildam, en Johannes MAAT, 33 jaar, koopman te Mildam, bij het kantoor van de Burgerlijke Stand om aangifte te doen van het overlijden van Joltje Veldstra, oud 77 jaar, zonder beroep, geboren te Haskerhorne, wonende te Mildam, weduwe van Pier Jacobs de Jong, dochter van Fokke Feddes Veldstra en Lijsbert Hanzes Frankena, beide overleden, op den 10den april dezes jaar ’s nachts half twee te Mildam. Haskerdijken: Boerendorp in het uiterste noorden van Haskerland, hemelsbreed zo’n vijf kilometer boven Oudehaske en Haskerhorne, maar via de weg op grotere afstand. Historisch befaamd omdat in 1225 op deze plaats de norbertijnse monnik Doda zich terugtrok die in de jaren ervoor in een kluis woonde op de hoge heide in de buurt van het tegenwoordige Bakkeveen, op de grens van Friesland en Drenthe, waar hij vanwege zijn vroomheid veel bezoekers kreeg. Het schijnt dat hij zich o.a. fel verzette tegen de heidense gebruiken van bloedwraak. De kluizenaar vond de aandacht voor zijn persoon misschien wat te veel worden en verhuisde daarom naar het slecht toegankelijke “Haskerwoud”. Hij kwam er 30-3-1231 om het leven bij instorting van de door hem gebouwde kapel. Collega-monniken stichtten direct daarop en op dezelfde plaats een klooster (van augustijner koorheren) dat als Haskerconvent (Maria’s Rozendal) bekend werd. In 1402 werd het een dubbelklooster, in 1465 werd er de kloosterhervorming doorgevoerd. Het Haskerconvent volgde een tamelijk eigen koers, maar overleefde de reformatie niet en werd in 1576 in de beginjaren van de Tachtigjarige oorlog verwoest. De “Spaanse” stadhouder Rennenberg wees in 1579 de gronden en bezittingen toe aan de Staten van Friesland. De dorpsnaam Haskerdijken verwijst waarschijnlijk naar de bepolderingsaktiviteiten van de middeleeuwse kloosterlingen. Ook wordt wel gesteld dat de Grietenij Haskerland haar naam en bestaan aan het Haskerconvent heeft te danken. We gaan er hier verder niet op in. Toen overgrootvader Pier Jacobs de Jong rond 1850 boer te Haskerdijken was, tijdelijk zoals we weten, telde de streek ruim 40 behuizingen en 250 inwoners “die meest hun bestaan vinden in den handel in hooi, vee en turf”. Zijn grootvader Jacob Piers de Jong (kw 24) overleed in 1850 in Haskerhorne huis nr 4. Zijn grootmoeder Lijsbert Hanzes Frankena (kw 27) in 1871 in Haskerhorne huis nr 5. De akte meldt dat zij geen bloed- of aanverwanten van de 32-jarige Jacob waren. Siebold Sipkes YKEMA (1821-1892) is 58 jaar in 1879, in 1855 getrouwd met Wybigjen VAN DEN BERG, zij kregen 8 kinderen. Hij heeft Pier Jacobs de Jong in diens Haskerhornster tijd zeker wel gekend en daarmee ook de zoon Jacob Piers. Klaas Meines JANSMA (1830-1903) is 49 jaar in 1879. Weduwnaar van Janke Alles HOSPER en 9-9-1877 getrouwd met (weduwe) Grietje Klazes OTTER. Vermoedelijk was hij minder dan Siebold YKEMA met de DE JONG-familie bekend. Eefjen Jans JONKERS was dochter van Jan Luitjens JONKERS en Immigje Geerts KRAAK. Laatstgenoemde overleed 13-2-1852 in huis nr 9 van wijk 5 te Noordwolde, 82 jaar oud, geboren te Blesdijke, wonende te Noordwolde, weduwe, dochter van Geert Jans en Aaltje Jans. Elslo: Ontginnningsdorp aan de grens met Drenthe. Buurschappen: Tronde en Zuidhorn. Taal: Stellingwerfs. Dirk of Durk, het komt beide voor. Derk wil men ook nog weleens schrijven. De ambtenaar doet het en in die tijd waren lezen en schrijven (geen algemeen schoolonderwijs) minder controleerbaar voor de meesten. Boyl: Dorp tussen Noordwolde en Elsloo, het oostelijkste dorp van Weststellingwerf. Buurschappen: Boekelte, Rijsberkampen. Taal: Stellingwerfs. Naam van het dorp wordt ook als Buil, Boil of Buijl geschreven. Vermoedelijk een plaatsbeschrijving: hoogte, heuveltje. Is er een juiste verklaring nog te vinden? We hebben nog geen “reden” gevonden. Er kunnen familierelaties hebben meegespeeld. Een relatie is Trijntje VAN DIJK die herbergierster was te Idskenhuizen. Deze Trijntje is dochter van Anna Jochums OENEMA, jongste zus van Geeske Jochums OENEMA, de schoonmoeder van Joltje. Deze aangetrouwde nicht is 20 jaar jonger dan Joltje. Vader Pier Jacobs de Jong, 25 jaar oud, doet de geboorteaangifte: “Boer, wonende te Haskerdijken, verklaart dat op 25 april 1851 des avonds om 11 ure te Oudehaske een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit declarant en dezelfs echtgenote Joltje Fokkes Veldstra, zonder beroep aldaar.” Ze geven haar de naam Geeske Piers. Getuigen zijn Herman Jacob CLOO, 34 jaar, boer te Oudehaske, en Gerrit DE VRIES, winkelier te Joure. Wij weten dat Herman Jacob CLOO (Harmen Jacobs) getrouwd was met het twee jaar oudere zusje van Joltje, namelijk Janke Fokkes Veldstra (huwelijk van 18-12-1842, zie kw 26/27). Pier en Joltje woonden te Haskerdijken, maar Joltje zal in de boerderij van Harmen Cloo (zus Janke, moeder Lijsbert) zijn bevallen. Take Wybes BULTSMA, ovl 23-10-1876 te Wolvega. Interessant in al zulke gevallen is welke andere niet-dienstplichtige, want niet ingeloot, tegen betaling de dienstplicht overnam. Een buurjongen die wel tijd had? Een “beroepsmatige” nummerverwisselaar die dit vaker deed? Op 16-4-1804 in Nijeholtwolde geboren en 20-5-1805 gedoopt: Taeke, zoon van Wybe Douwes en Hendrikje Jans. Zonder dat certificaat mocht een jongeman niet trouwen in die tijd. Taeke blijkt tot geen dienst verplicht. Ovl 2-3-1831 des avonds 11 uur in huis nr 35 te Nijeholtwolde Wybe Douwes BULTSMA, 69 jr, boer, wonende en geboren te Nijeholtwolde. Gehuwd met Hendrikje Jans DIJK. Zoon van Douwe Jans en Antje Wybes. Ovl 7-3-1832 nm 2 uur in huis nr 35 te Nijeholtwolde Hendrikjen Jans DIJK, 62 jr. Geboren aldaar. Dochter van Jan Jans DIJK en Jeltje Jans. Weduwe van Wybe Douwes BULTSMA. Ovl 19-11-1811 vm 6 uur te Wolvega Douwe Jans, 76 jr, rentenier aldaar, zoon van Jan Bult en naam moeder de aangevers onbekend. Ovl 14-3-1821 nm 1 uur in huis nr 33 te Oldeholtpade: Antje Wybes BULD, 87 jaar, renteniersche, wonende te Oldeholtpade, geboren te Mildam, dochter van Eybe Jelles en van Ebeltje Uilkes, beiden overleden. Uit overlijdensakte: Bokke Jans STOKER, 31 jr, en Hendrik Eizes HOFSTRA, 48 jr, beiden arbeiders wonende te Wijnjeterp en bekenden van de overledene, verklaren dat Hendrik Foppes PALMBOS, oud 75 jaar, arbeider, geboren te Hoornsterzwaag, wonende te Wijnjeterp, gehuwd aan Wytske Wiebes PLANTINGA, zoon van Foppe zijnde de verdere namen van de vader en namen van de moeder aan de aangevers onbekend, op den 8ste maart van dit jaar des morgens ten 5 ure aldaar in het huis nr 47 is overleden. Uit overlijdensakte: Hendrik DIRKSEN, 54 jr, en Dirk KLEISMA, 53 jr, aansprekers beiden wonende te Leeuwarden, verklaren dat: op 28 september v.m. 11.00 uur is overleden Taeke BULTSMA, 39 jr, Kommies bij de Rijksbelastingen, geboren te Oudehaske, wonende te Leeuwarden, man van Jeltje DIJKSTRA, zoon van Jelle Taekes BULTSMA, overleden, en van Geeske Piers DE JONG, huishoudster, wonende te Leeuwarden. Ype Annes BOSMA, oud 27 jaar, boer, geboren en wonende te Mildam, zoon van Anne Ypes BOSMA (overleden) en Antje Andries PENNENGA, thans echtgenote van Sytze Bartels LUGTENVELD, trouwt 21-3-1847 met Lijsbeth SIEBRENS WOUDSTRA, oud 27 jaar, geboren en wonende te Oudeschoot, zonder beroep, dochter van Siebren Hendriks WOUDSTRA, landbouwer te Oudeschoot, en Jantje Hendriks ZANDSTRA. Nog niet volledig nagezocht. Epke Piers de Jong, oud 33 jaar, koopman, wonende te Akmarijp, verklaart dat op 19 april ’s morgens 9 uur een kind van het mannelijk geslacht uit Epken de Jong en Gatske Jellema is geboren. Ze geven hem de naam Jelle. Epke de Jong, 42 jaar, koopman, wonende te Oudeschoot, verklaart dat 8 juli namiddags 7 uur te Oudeschoot is geboren uit Gatske Jellema een dochter. Ze geven haar de naam Jeltje. Jouke Kuperus, 40 jaar, stationschef, wonende te Oudeschoot, en Hendrik Doosje, 28 jaar, spoorwegwerker te Oudeschoot, verklaren dat Gatske Jellema, oud 39 jaar, zonder beroep, geboren te Nieuwehorne, wonende te Oudeschoot, getrouwd met Epke de Jong, 17-9-1899 des avonds 9 uur is overleden. Zie meldingen Bruinsma. Epke en Grietje woonden in een huis “op het DOUWE EGBERTS-terrein” te Joure. Aanspreker Eit Brouwer te Snikzwaag meldt het overlijden van EPKE DE JONG, oud 79 jaar, geboren te Oudehorne. Overleden te Snikzwaag op 5 oktober 1936, echtgenoot van GRIETJE POUTSMA, eerder weduwnaar van GATSKE JELLEMA, zoon van PIER JACOBS DE JONG en JOLTJE FOKKES VELDSTRA. Holwerd: Grootste dorp van Westdongeradeel in het Noorden van Friesland tegenover het eiland Ameland. Tussen Ameland en Holwerd was lang een (tamelijk) droge verbinding. Het was een ingewikkeld verhaal met veel drukte eromheen. Zie elders. Yntze Jans VAN DER HONING trouwt 12-5-1861 met Ykke Sakes BOSMA. Hij werd 14-4-1830 te Katlijk geboren als zoon van Jan Hendriks VAN DER HONING en Tettje Andries WASLANDER, die 14-5-1820 trouwden. Jan Hendriks, ook TUINSTRA genoemd, geb 14-12-1789 te Oranjewoud, bijker van beroep, ovl 13-5-1834 te Katlijk, 44 jr oud, zoon van Hendrik Jans en Antje Wybes. Tettje Andries werd 8-2-1794 te Oudeschoot geboren, ovl 3-1-1852 te Katlijk, 57 jr, weduwe. Oudere zus van Gerrit Sakes BOSMA die 7-11-1880 (tweede huwelijk) trouwt met Bontje Hendriks WIEKEL, zus van Janke. Jantje Wijkel (= Janke Hendriks Wiekel), 58 jaar oud, zonder beroep, wonende te Mildam, verklaarde dat op 11 juni 1897 in haar bijzijn des avonds half twaalf te Katlijk een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit Trijntje Schippers, zonder beroep, echtgenote van en inwonende bij Jan VAN DER HONING, arbeider, wonende te Katlijk, beroepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf aangifte te doen. Zij vermeldt haar de voornaam te geven van Tetje. Emailbericht 8-12-2001. Elizabeth DE JONG (1910-1989, kw 2) maakte over haar grootvader Jurjen SCHIPPERS, de vader van Trijntje en Fokje, ook meestal “laagdunkende” opmerkingen: kromprater, Ommenaar. Was er een familietrek? Naar Yntze VAN DER HONING (maar niet Yntze Jans) werd de laan te Mildam van Schoterlandseweg naar Weversbuurt “Yntzelaan” genoemd (sinds 1963 grotendeels omgedoopt tot Van Aylvalaan). Yntze, geb 14-5-1876 te Nieuwehorne, woonde lange tijd aan de westkant van deze laan. Later te Oranjewoud, Brongerga, waar hij het kerkhof verzorgde. Hendrik trok bij lichting 1887 militie Schoterland nr 122 en hoefde niet in dienst. Vastgesteld werd, in Schoterland en Haskerland, dat Hendrik en Janke onvermogend waren tot betaling van kosten vallende op de stukken die tot het aangaan van een huwelijk benodigd zijn. Ook hier certificaat van onvermogen op beide echtelieden. Anne trok bij lichting 1893 militie Schoterland het nr 32 en had dus in dienst gemoeten. Maar hij werd door de militieraad van de dienst vrijgesteld “op grond van lichaamsgebreken vermeld onder nr 322 van het algemeen visitatiereglement.” Lichaamsgebrek 322: “regenboog-uitzakking” (prolapsus iridus). Anne had dus slechte ogen. Tjitske overlijdt 17 juni 1909 namiddags half twee te Katlijk. Aangifte wordt gedaan door de geburen Phlippus WASLANDER, 30 jaar, arbeider te Katlijk, en Klaas VAN DER HONING, 57 jaar, idem. Oldeholtwolde: Het is slechts een klein dorp of buurtje, schrijft Van der Aa rond 1850, waar men niet meer dan ruim 70 inwoners telt, die zich meest toeleggen op de landbouw. “Een klein gedeelte van de landen van dit dorp ligt binnen den Weerdijk, doch het meeste, naar de Kuinder liggende, is laag wei- en hooiland, met kostbare klijngronden, en echter wordt er tot nog toe geen turf van eenig belang gegraven, omdat de uitvoer zeer bezwaarlijk is, wegens de ondiepten die aldaar in de rivier de Kuinder zijn.” De rivier de Kuinder is de rivier de Tjonger. De verveners, Schoterlandse Compagnons, vanuit Heerenveen dachten eind 16de eeuw ook de turf gemakkelijk via de Tjonger te kunnen afvaren en stuitten op dezelfde ondiepten. Uit de Haskerlandse akte: Overleden 29 oktober 1908 ’s nachts om 4 uur te Oudehaske. Aangifte door Theake Frankes DE JONG, 59 jaar, arbeider te Oudehaske, en Jan JONKMAN, 28 jaar, smid te Oudehaske. Uit de Schoterlandse akte: Een duizend negen honderd acht te Oudehaske is overleden Jurjen Schipper, geboren te Oldetrijne, oud 86 jaar en bijna 3 maanden, zonder beroep, wonende te Nieuweschoot, weduwnaar van Janke Wyckel, zoon van Anne Pieter Schipper en Trijntje Hendriks Kijlstra. Huwelijksakte: Feite Ytzes DE HAAN, 36 jaar, veehouder, wonende te Loënga, weduwnaar van Idske NAUTA, zoon van Ytzen Feites DE HAAN, overleden, en van Trijntje Sippes TJAARDA, zonder beroep wonende te Joure. Trijntje Jacobs DE JONG, 31 jaar, zonder beroep wonende te Haskerhorne, dochter van Jacob Piers DE JONG, overleden, en van Geeske Jochums OENEMA, veehoudersche wonende te Haskerhorne. – Feite de Haan was veehouder te Loënga bij Scharnegoutum (Wymbritseradeel), maar afkomstig uit Joure waar zijn vader een boerenbedrijf had. Hij was 28-11-1827 geboren en werd voor de lichting 1846 ingeschreven in het Haskerlandse register voor de Nationale Militie. Bij de loting kreeg hij het nummer 34 en dat hield in dat hij in dienst moest. Maar hij ging niet. Miltiedocument: “Dat hem bij de loting is ten deel gevallen No. 34 en dat hij enen nummerverwisselaar heeft gesteld, die op den eersten mei 1846 is ingelijfd bij het 3de Regiment en op den 16 januari 1848 is overleden.” Het is maar een verhaal hoor. We weten niets van deze mogelijke jeugdliefde. In de overlijdensakte van TIEDE DE JONG (Donia 1908 nr 58) staat dat hij, eerst weduwnaar van Afke BLES was, laatst van Jacobje Jacobs DE JONG, was geboren te Haskerhorne, zoon van Romke Sijmens DE JONG en Jikke Pieters BIJMA, beiden overleden. De aangevers maakten hier een fout? Volgens geboorteakte werd Tiede 28-4-1830 in Doniawerstal geboren (Donia 33) als zoon van Romke Sjoerds DE JONG en Jikke Pieters ZIJLSTRA. Minne doet in 1881 te Haskerhorne mede aangifte van de dood van Fedde Fokkes VELDSTRA, broer van zijn schoonzus Joltje Fokkes Veldstra (kw 13). Jelle VAN DER HOEK, van beroep schippersbedrijf, werd met nr 4 ingeloot voor de militaire dienst, maar werd door de Militieraad “op grond van eenigen wettigen zoon van den dienst vrijgesteld.” Pieter de Jong, 30 jaar, bakker te Joure, en Tjitse Hesselius, 29 jaar, slager te Joure, doen de aangifte van het overlijden van Geeske, oud 25 jaar en ruim tien maanden, op 15 juli 1895 v.m. 10.30 uur te Joure. Trijntje SCHAAP is 21-5-1848 te Broek geboren, dochter van Siebe Wouters SCHAAP en Anna Kornelis ROMKEMA. In 1869 boerenbedrijf te Akmarijp. Oene had bij lichting 1861 voor de Nationale Militie het nr 55 en hoefde niet in dienst. Klaas Meinesz JANSMA doet in 1881 samen met Minne Jacobs DE JONG aangifte van het overlijden van Fedde Fokkes VELDSTRA. Deze Klaas is de vijf jaar oudere broer van Eldert Meines JANSMA die met de weduwe van Oene Jacobs DE JONG trouwt. Ons-kent-ons in Haskerhorne. Zo staat in de akte. Moet 53 jaar zijn. Uit overlijdensakte: 69 jaren, veehouder te Haskerhorne, gehuwd met Lijsbert Hanzes Frankena, zoon van Fedde Fokkes Veldstra en Grietje Jans Schokker. Overleden in ongenummerd huis te Haskerhorne. Uit huwelijksakte: Fokke Feddes Veldstra, 29 jaren, boer, geboren en wonende te Haskerhorne, zoon van Fedde Fokkes Veldstra, overleden, en Grietje Jans Schokker, boerin. Trouwt met Lijsbert Hannes Frankena, oud 20 jaren, geboren te Doniaga, wonende te Haskerhorne, dochter van Hans Meyes Frankena, overleden, en Joltje Jacobs, van beroep boerin. Uit overlijdensakte: Lijsbert Hannes Frankena, geboren te Doniaga, 3 juli 1800, renteniersche, wonende te Haskerhorne, weduwe van Fokke Feddes Veldstra, dochter van Hans Meyes Frankena en Jeltje Jacobs. Overleden te Haskerhorne huis nr 5. “Huisman” was een in die tijd gebruikelijke benaming voor een boer met eigen erf en eigen bedoening (“huis”). Zes maanden na huwelijk van Fokke en Lijsbert. Dus Lijsbert was al zwanger toen ze trouwde. Een lang niet ongebruikelijk feit, maar toch even te melden. De aangifte van overlijden wordt gedaan door de buurmannen, boer Sipke Klazes YKEMA (59 jaar) en boer Murc Eitzes JANSMA (37 jaar). “Sedert de vorige felle vorst, tot heden altoos vermeerderende, verzeld van stijven Oostenwind en heldere lucht. De vorst is zoodanig in de huizen doorgedrongen, dat het tot den haard vriest; niettegenstaande sterk vuren kan men naauwelijks beletten dat alle vogtige voorwerpen tot op den tafel daarvan aangedaan worden. Deze toestand van den vorst en felle koude zal grotelijks de ellende van een menigte menschen vermeerderen , bij het algemeen gebrek van turf en brandstof, behoefte aan voedsel en deksel, vooral onder den gemenen stand. Aardappels bij vele menschen nog in voorraad, en tot nog toe buiten den vorst gehouden, zullen niet langer daarvoor bewaard kunnen blijven.” Dagboekaantekening Doeke Wijgers Hellema, 3-2-1830. Minne Jacobs DE JONG is zwager van Joltje, de zus van Fedde. Joltje was immers in 1846 getrouwd met Pier Jacobs de Jong (kw 12), oudste broer van Minne. Zie kw 24/25. Fedde werd voor de lichting 1849 in het Haskerlandse register ingeschreven, maar trok bij de loting No. 46, “dat buiten de oproeping gebleven zijnde, hem tot geen dienst heeft verplicht.” Hij werd ingeschreven als Tjerk Hendrik maar dat moest worden veranderd. Op de geboorteakte is aan de rand bijgeschreven: Bij vonnis van de Rechtbank van eersten aanleg zitting houdende te Heerenveen van den negenden oktober 1833 ingeschreven op nummer 38 van geboorte van het jaar 1834 is gelast dat de namen van Tjerk Hendrik zullen worden gehouden voor nietig en dat inplaats van dezelver zal worden gelezen Hendrik. Zo wordt 19-2-1834 het jongetje dat al bijna 5 is nu alleen als Hendrik Greevelink ingeschreven. Wat waren de bezwaren? Hendrik trok een hoog nummer en ontliep daarmee de dienstplicht. De familienaam wordt als GREEVELINK geschreven in de registers of als GREVELINK dan wel GREVELING. Bij naamsregistratie 1811 vervangen ambtenaren de afsluitende “k” (Overijssels) door een “g”, maar niet ieder in de familie is het daarmee eens. Johannes Tjerks wordt GREEVELINK geschreven bij zijn huwelijk 14-2-1827 (Schot 8) met Geertje de Glee. In 1811 is hij 11 jaar, zoon van Tjerk Jans GREVELING uit Sint-Johannesga. Op Ryksargyf-internet staat Johannes daar abusievelijk als “Johanna” vermeld, hoewel uit de opsomming wel blijkt dat het om een zoon gaat en niet om een dochter. Het is deze Johannes Tjerks Greevelink die in 1851 in het oosten van Oudehaske een fraaie boerenplaats koopt (met voorhuis uit 1751) die daarna “De Greveling” wordt genoemd. Zijn grootvader was Jan Tjerks Greveling, belangrijke Gieterse veenbaas te St.Johannesga , die in 1766 mede de “Remonstrantie over het regt van vergraving der laage veenen” ondertekende (zie ook Hendrik Berends SCHOKKER, kw 212, - Jacobjen Fokkes Veldstra was achterkleindochter van de Gieterse veenbaas Schokker, zoals Hendrik Greevelink achterkleinzoon was van de Gieterse veenbaas Jan Tjerks Greveling). Nog na te zoeken. Ook overlijden van Hendrik is onduidelijk. Ryksargyf-internet meldt overlijden Hendrik GREENELINK (mogelijk tikfout) 9-6-1899 (Schot 94), 70 jaar, gehuwd. Klopt niet met geboortejaar 1834. Gegevens nog niet bevestigd. Verder onderzoek nodig. Interessant misschien: Als Jan Ypes HOLTROP vader was van Roel en broer van de Grietje Ypes HOLTROP die met Lykle Sakes POUTSMA trouwt, dan hebben we het gegeven dat een tante van Margje de eerste vrouw was van genoemde Lykle en een tante van Roel de tweede vrouw van dezelfde Lykle. Nog te bevestigen. De naam Thaeke geeft diverse schrijfproblemen: Thake, Taeke en Teke komen ook voor. Thaeke Murks overleed 26-1-1868 te Akmarijp, boer 68 jaar oud. Bij het huwelijk van Hans en Bregtje waren alleen de twee moeders nog in leven: “veehoudersche” Lijsbert te Haskerhorne en “veehoudersche” Uilkjen te Akmarijp. Huwelijk 19-5-1839 (Hask 13): Taeke Murks de Groot en Uilkjen Hylkes Hylkema. Taeke is dan rond 40 jaar oud. Hij is afkomstig uit Akmarijp. Bij naamsregistratie 1811 meldt zich zijn vader Murk Tekes de Groot te Akmarijp, met zonen: Teke (11), Pier (8) en Douwe (1) en de dochters Duike (15), Jeltje (12) en Maike (6). Hij was getrouwd met Breghtje Piers. Aangifte door Hendrik KROES, 38 jaar, arbeider te Terkaple, en Durk VISSER, 37 jaar, veldwachter te Oldeboorn. Zie ook Fokjen Fokkes VELDSTRA. De weg vanuit Joure naar het Noorden, richting Akkrum, ging via het dorpje Snikzwaag, passeerde direct daarna de grietenijgrens tussen Haskerland en Utingeradeel, liep door Akmarijp en vervolgens Terkaple aan de Terkappelster Poelen, tussen deze Poelen en het Sneeker Meer door om bij het dorpje Terhorne aan de noordkant van de Poelen in oostelijke richting naar Akkrum af te buigen. Het was in dit gebied vanzelfsprekend een dijk (dyk) die als weg diende. Terkaple was een dorpje met verspreide bebouwing. Haskerhorne, huis ongenummerd, misschien tien jaar later huis nr. 5. Doordat nieuwbouw plaats vond moesten de huizen/boerderijen van het dorp bij tijd en wijle hernummerd worden. Bij hernummering kan dezelfde plaats een ander nummer krijgen. In 1749 telde Haskerhorne 25 gezinshoofden (huizen?) en 117 inwoners. In onze voorfamilie treffen we huisnummers tot en met 24 aan. Honderd jaar later telde Haskerhorne 22 huizen en ongeveer 150 inwoners. En weer honderd jaar later (1950) circa 375 inwoners. Een bescheiden dorpje was het midden 19de eeuw, “anderhalf uur ten westen van Heerenveen, ter wederzijde van den rijweg tusschen Heerenveen en de Joure, en zuidwestelijk van de Overspitting.” Het land zuidelijk van de rijweg wordt omschreven als “hoog bouwland en van eenen hoog veenigen aard”. Terwijl het noordelijk gedeelte laag, venig, zeer uitgebreid en weinig bewoond is. “De dorpschool, welke in het jaar 1837 aanmerkelijke verbeteringen heeft ondergaan, wordt door een gemiddeld getal van 40 leerlingen bezocht.” Te Haskerhorne in zuidelijke richting de weg Doniawerstal in, richting het Tjeukemeer, via respectievelijk de dorpjes Ouwsterhaule, Ouwster-Nijega en Oldeouwer. Waar onze Oenema-voorfamilie woonde. Dit verder niet nagezocht. Zie noemingen in de tekst.

Ook KIELSTRA geschreven. De documentatie is nog lang niet afgerond. Finkega (Vinkega) en Steggerda liggen naast elkaar op de meest zuidelijke zandrug van Friesland, tegen de grens met Overijssel aan. Na afloop van de Franse bezetting was er zorg over de enorme armoede in de steden. In december 1816 meldde het Ministerie van Binnenlandse Zaken in een rapport dat rond 190.000 mensen in een uitzichtloze positie verkeren. Op 6 maart 1818 wordt door particulieren de Maatschappij van Weldadigheid opgericht om projecten van werkverschaffing te stimuleren. Een belangrijke initiatiefnemer is de genieofficier Johannes van den Bosch met de publicatie die hij aan prins Frederik opdraagt: Verhandeling over de mogelijkheid, de beste wijze van invoering en de belangrijke voordelen eener Algemeene Armeninrigting in het Rijk der Nederlanden, door het vestigen eener Landbouwende kolonie in deszelfs Noordelijk gedeelte. Van den Bosch pleit ervoor paupers en werklozen in te zetten bij de ontginning van de heidevelden in Drenthe. In dienst van de Maatschappij der Weldadigheid, met de mogelijkheid dat ze na enige tijd pachtboer kunnen worden. Met prins Frederik als voorzitter vergadert op 22 juni 1818 de Commissie van Weldadigheid voor de eerste maal. Besloten wordt te starten met een proefkolonie. Bijna 15.000 gegoede burgers hadden zich inmiddels al laten inschrijven als lid van de Maatschappij van Weldadigheid. In 1821 wordt in de westpunt van Drenthe, tussen Steenwijk (Overijssel) en Noordwolde (Friesland), met een kolonie gestart die naar de prins wordt genoemd: Frederiksoord. In volgende jaren breidt deze kolonie zich oostelijk uit met Wilhelminaoord, onder Noordwolde, en westelijk met Willemsoord, onder Steggerda (Kolonie 3). Idee van begin 19de eeuw. Wanneer het met de geplaatste kinderen niet goed ging, werden ze wegens slecht gedrag gedeporteerd naar de gesloten strafkolonies Ommerschans of Veenhuizen. Nijeholtwolde: “Aan den straatweg van Heerenveen naar Wolvega. Men telt er 180 inwoners, die meest van den landbouw en de veenderij leven.” (van der Aa, rond 1850) Hij meldt ook dat hier in de buitenlanden naar de Tjonger toe ooit een soort turf werd gegraven, de “Holtwolder Akkerturf”, die voor de beste van de gehele provincie gehouden werd. “Bij den watervloed van Februarij 1825 was dit dorp als in eene bouwval herschapen. Vele huizen waren ingestort of weggedreven, zoo dat men hunne standplaats niet meer herkennen kon. Een vijftal menschen en bijna al het vee kwam hierbij om.” Eesveen. De Steenwijkerwoldse akten (Zwolle) moeten nog worden gelezen. Nog te verzekeren via akteninzage. De overledene te Steenwijkerwold wordt Alexander Maas geschreven en kan ook een kind zijn geweest. In 1901 overlijdt te Enschede een Alexander Johannes Maas (voluit). De regel was dat jongemannen, voorzover ingeloot en geschikt bevonden, op hun 20ste verjaardag of daaromtrent onder de wapens kwamen. Zij werden dan in de legerplaatsen opgeleid en bleven ongeveer een jaar van huis (of langer, in geval van oorlog). Vijf jaar lang bleven ze onder de wapens. Het bewijs van vervulde dienstplicht werd hen pas na die vijf jaar toegestuurd. Dit Militiedocument moest bij huwelijk worden overlegd, dan wel een toestemming tot het huwelijk van de militaire commandant. Sommige mannen zullen om deze reden wellicht later zijn getrouwd dan ze eigenlijk hadden gewild. Voor Hendrik Wiekel gold de dienstplicht niet omdat hij al 30 was toen (onder Franse bezetting) genoemde regels werden ingevoerd. Maar de vraag naar het Militiedocument hoorde destijds bij het opmaken van iedere huwelijksakte. Het Nederlandse leger (de Nationale Militie) had jaarlijks een bepaald aantal nieuwe dienstplichtigen nodig, Iedere grietenij of gemeente had een vastgesteld aantal te leveren. In aanmerking komende jongemannen werden op geschiktheid gekeurd. Alle geschikt bevondenen kregen de opdracht om op een bepaald tijdstip, met z’n allen, aanwezig te zijn op een locatie waar ze vervolgens ieder uit een “grabbelton” blindelings een lot met nummer moesten halen. De lage nummers, naargelang de hoeveelheid nieuwe dienstplichtigen die grietenij of gemeente moest leveren per lichting, betekenden “inlijving”. Ingeloten konden aan de dienstplicht ontkomen wanneer ze een vervanger (remplacant) wisten te vinden die bereid was in hun plaats de dienstplicht op zich te nemen. Die vervanger moest uiteraard gekocht worden en er golden forse tarieven. De vervangers bleken lang niet altijd betrouwbaar. Doeke Hellema schrijft 1-3-1826 in zijn dagboek hierover: “Reeds is de looting van de jongelieden afgekondigd tot de Militie; er vallen verscheidene in die jaren van looting, waartegen die jonge lieden tot den dienst geschikt, en vooral in den behoeftigen stand, welke of een ambacht leeren of een goed loon bij den Boer verdienen, zeer tegen aanzien, dewijl zij moeten uittrekken als het lot hen treft, zijnde onvermogend, om een Remplaisant te koopen.” Binnen de familiekring van Hellema waren op dat moment jongemannen van dienstplichtleeftijd en hij had er een hard hoofd in. Terecht want ze werden ingeloot. Bij de Hellema’s was er geld om vervangers te kopen en dat werd ook gedaan, maar familiehoofd Doeke leerde al snel de schimmige handel, opgedreven prijzen en onbetrouwbare kandidaten kennen. Aangifte gedaan door Tjeerd Tijes DE VRIES, 30 jaar, arbeider, en Harmen Klazes DE BOER, 28 jaar, boer, beiden wonend te Oudehorne. Vergelijk Genealogie door Klaas de Winkel. Getrouwd met Geert Luites HOEN. Oom Roelof Bakker heeft via deze DE LEEUW-afstamming voorouders gemeen met JAN DE LEEUW (1941-2002), getrouwd met HILTJE (Hillie) VAN DER HOEK. Een deel van het Roelof-verhaal past dus ook in de kwartierstaten van de kinderen van Hillie: Theunis-Jan DE LEEUW en ELLEN DE LEEUW. Zie ook Genealogie Bosma/Bergh. Volgens een brief van 28-6-1753 geschreven door zijn oom Hotse VAN SINDEREN, zilversmid te Dokkum, aan diens broer Ulpianus VAN SINDEREN Jr., predikant te Nieuw Amsterdam (New York), was Hotze Annes toen 11 jaar oud. Genoemde datum, 8-3-1744, kan doopdatum zijn geweest. Trouwregister Hervormde Gemeente Gorredijk meldt huwelijk 7-2-1762 te Gorredijk van Janke VAN SINDEREN en ene Albert Tjebbes. Volgens trouwregister van Hervormde Gemeente Drachten trouwden daar 1-6-1777 Jacob Keimpes, Zuiderdrachten, en Neeltje Kornelis, Zuiderdrachten. Neeltje Kornelis is 8-10-1829 overleden, 86 jaar oud, weduwe, dochter van Kornelis Pieters en Trijntje Wietzes (overlijdensakte Smallingerland 1829 blad nr 27). Jelle Libbes van der Veen overlijdt 29-1-1839, 67 jaar oud, gehuwd, zoon van Libbe Wiebes en Tjitske Jelles (overlijdensakte Smallingerland 1839 blad 4). Trouwregister Hervormde Gemeente Beetsterzwaag meldt 2-11-1753 eerste proclamatie van voorgenomen huwelijk van Sipke VAN SINDEREN, Beetsterzwaag, en Sjoukjen Korneles, Beetsterzwaag. Met de aantekening: gehuwd te Beetsterzwaag. Deze Sipke was een oom van Hotze, broer van zijn moeder Hendrikje van Sinderen (zie hierna). Trouwregister Hervormde Gemeente Drachten meldt 3-7-1803 eerste proclamatie van het voorgenomen huwelijk van Ulbe Hotzes VAN SINDEREN, Noorderdrachten, en Lipkjen Jans, Bergum. Het gaat hier om Liepkje Jans DUSSELAAR die 18-3-1845 overlijdt “in het schip toen te Suawoude liggende”, echtgenote van Ulbe Hotzes van Sinderen. Zie ook kwartierstaat FREEK KUIPERS. Genealogie KAPPE. Brief is als “Hutse letter” (brief van Hotse) gepubliceerd via Internet door de Amerikaanse afstammeling R.Billard (rootsweb). In het Engels vertaald (2000) door een van de Nederlandse afstammelingen, ds. Marinus den Dekker (Dordrecht), zoon van Dirk den Dekker en Margaretha van Sinderen. De moeder van WIEBE DE KLEIN (Wiebe getrouwd met Fokje Van der Hoek) is Jantje MAAT. Afstammelinge via zoonslijnen van Albert Maat en Margje Jans uit Giethoorn anno ca 1750. Zie Kwartierstaat Wiebe de Klein. Zoon Ulbe wordt 4-1-1733 te Dokkum gedoopt. Na zijn grootvader Ulpianus sr en oom Ulpianus jr was hij de derde Ulbe die te Franeker theologie ging studeren. In 1758 werd hij te Amsterdam als Hervormd predikant aangesteld en vervolgens als zendeling uitgezonden naar Nederlandsch Oost-Indië (nu Indonesië), waar hij 7-5-1772 overlijdt op het eiland Banda, 39 jaar oud. Voor de broer en zus in New York hoeft de naam van Janke Hofman geen nadere verklaring. Janke is een hun nichtje, dochter van Trijntje, zus van Ulpianus van Sinderen sr, en Jacob Jans HOFMAN. Janke Hofman werd 16-5-1716 te Beetsterzwaag gedoopt en werkt bij het domineesgezin van oom Ulpianus als hulp in de huishouding. In 1753 wordt ze 37 jaar. Anders dan broer Hotze verwacht, komt het tussen Sipke en Janke niet tot een huwelijk. Nog in hetzelfde jaar trouwt Sipke wel, voor een tweede maal. Op 2-11-1753 te Beetsterzwaag met Sjoukjen Kornelis. Merkwaardig is dat het trouwregister nogeens extra meldt “gehuwd te Beetsterzwaag”, terwijl beiden daar staan ingeschreven. Maar misschien waren ze beiden fysiek al naar Lippenhuizen verhuisd, waar ze in ieder geval in 1756 staan vermeld. De kerkelijke huwelijksdienst “moest” in het kerkgebouw van vader, ds. VAN SINDEREN. Gegevens uit Kwartierstaat WARRINK. Zie Genealogie OORD(T). Benoeming 29-3-1669. Varkevisser-website. Deze Hidde is Hidde Scipio Halbetsma, een broer van Hendrikje dus, volgens Sjollema-website. Zijn zoon Joost Hiddes HALBERTSMA wordt 16-8-1723 te Gorredijk geboren en overlijdt 26-6-1788 te Grouw. Bergh/Bosma-genealogie. Deze geeft dus nog wat oudere informatie. Laten we die even melden en straks nazoeken. Misschien een oorspronkelijk uit Duitsland afkomstige tak? Genealogie Familie Lasker. Taeke had voor de Nationale Militie lichting 1885 Leeuwarderadeel het nr 98 “dat buiten oproeping gebleven zijnde, hem tot geen dienst heeft verplicht.” Ook zijn vader Lieuwe, die in 1851 het nr 80 trok, ontsnapte aan de dienstplicht. Een fout in de akte: Hendrikje is geboren te Grouw (vermoedelijk in het schip) en 4 weken later gedoopt te Gorredijk, de “thuishaven” van haar ouders. Het jaar ervoor is Meinte te Gorredijk overleden. Antje overlijdt 10 jaar later ook te Gorredijk. Of betreft dit slechts inschrijvingen? Midlum ligt in westelijk puntje van Franekeradeel, 3 km zuidelijk van Wijnaldum (Barradeel), op korte afstand oostelijk van Harlingen. Oude Leye is een buurschap noordelijk van Finkum (Leeuwarderadeel). Niet ver van de dorpjes Sweins en Peins in Franekeradeel. Het dorpje Welsrijp ligt dichtbij Sweins in de noordelijke uitloper van Hennaarderadeel. Kornwerd (Wonseradeel) en Midlum (westelijk van Franeker, Franekeradeel) liggen beide dichtbij Harlingen. Folkert was geboren te Midlum, woonde rond zijn 10de te Stiens, ging daarna met zijn ouders mee naar Sweins, trouwde daar en ging wonen te Welsrijp. Na overlijden van eerste vrouw en bij huwelijk met Trijntje woont hij te Berlikum. Het nieuwe stel gaat te Franeker wonen. Wellicht bij de moeder van Trijntje, de weduwe Antje Jochums. Folkert Cornelis KRAMER, oud 30 jr, Arbeider wonende te Franeker, welke ons verklaard heeft dat zijne huisvrouw Trijntje Sieds PINXTER, oud 21 jaar, op den 6e november (1836) is bevallen van eenen zoon waaraan zij de voornaam geven van Cornelis. Genealogie Hendrik Hendriks LUNEBORGER. Dirk Jacobs STEINFORT, oud 29 jr, Arbeider wonende te Franeker, welke ons heeft verklaard dat zijne huisvrouw Pietje Heins van Erkens op den 27e dezer maand november (1828) is bevallen van een dochter waaraan zij de voornaam geven van Janke. Dit alles nalezend lijkt me toch meest waarschijnlijk dat “onze” Cornelis in 1811 bij Stiens woonde (toen bij het Wynser Tichelwerk werkte?), daarna naar Zweins verhuisde (tichelwerk bij Kingma State) en op late leeftijd nog in de potschipperij stapte. Hij zal het tichelwerk te Midlum hebben geleerd. Maar we missen helaas nog de ondersteunende informatoe. (JW) Geboorteakte Trijntje: “Sierd Gerrits Pinxter, 38 jr, tichelaar en woonachtig in deze gemeente (Franeker) welke ons heeft verklaard dat zijn huisvrouw Antje Jochums op den 21e mei v.m. 3.00 uur in het huis Wijk EW nr 83 alhier is bevallen van een dochter welke hij aan ons vertoond heeft en aan denzelve de naam gegeven heeft van Trijntje.” Getuigen: Sipke Sijbes Bosma, oud 50 jr, vischjager, en Pieter Klazes Dijkstra, 34 jr, bakker, beide wonende in deze gemeente. Wijk EW = Eerste West. De familienaam (van) Erkens komt vooral in Limburg voor. Ook de familienaam Steinfort zou uit die richting afkomstig kunnen zijn, of van nog verder zuidelijk: het Duitse graafschap Steinfort. Schrijfwijzen: Jarigs, Jarings, Jarichs. Oosterwierum ligt in Baarderadeel aan de Zwette, daar waar deze vaart de grens vormt tussen Baarderadeel en Rauwerderhem. Het gemeentehuis van Wymbritseradeel stond/staat in Sneek, hoewel Sneek geen deel (meer) van de grietenij/gemeente vormde. De steden Sneek en IJlst, beide in het hart van Wymbritseradeel gelegen, kregen eeuwen terug elk een eigen bestuur. Deze Gabe Elzer kwamen we als klerk op het gemeentehuis van Wymbritseradeel te Sneek al eerder in aktes tegen. “Jan Pieter Westra 50 jaar, Veldwachter en Johannes Yentes Bootsma 26 jaar, Boer, beiden te Gauw verklaren, dat: Antje Atzes Groeneveld 32 jaar, Winkelierster geboren Sybrandaburen wonende te Gauw echtgenote van Thomas Jans Bakker Winkelier wonende te Gauw, dochter van Atze Ytes Groeneveld en Jantje Tjallings de Boer, Boer wonende Sybrandaburen, is overleden 16 november 1842 des morgens om 9 uur te Gauw.” De Militie-documentatie gebaseerd op de situatie van 1825 toen Thomas nog boerenknecht was. Broer Lolke ovl 8-11-1823 (23 jaar, ongehuwd). Men deed lang over de beslissing. Dat Bauke thuis hard nodig was mag worden afgeleid uit het Militie-document bij zijn huwelijksakte dat meldt dat “Bauke Bakker in het inschrijvings register van Wymbritseradeel van het jaar 1871 voor de ligting van het jaar 1872 is ingeschreven, dat hem bij de loting is ten deel gevallen nr. 8 en dat hij eenen nummerverwisselaar heeft gesteld die op den 7e mai 1872 is ingelijfd bij het 3e regiment Infanterie en nog is dienende. (Leeuwarden 21 april 1875).” Zo’n nummerverwisselaar of remplacant was niet goedkoop maar vader Thomas had het er kennelijk voor over om Bauke “thuis” te houden. Ryksargyf meldt Wietze Ruurds WARTENA als vader. Maar waarschijnlijk is dit een verschrijving. In 1811 noteert de Mairie Rauwerd betreffende Auke Ruurds WARTENA: “Geen gegevens. Had de naam al.” Iets dergelijks ook betreffende Wabe Pyters JELLEMA: “Houdt de naam. Geen gegevens.” Geen gegevens houdt in dat kinderen en eventuële kleinkinderen niet staan vermeld. Er is waarschijnlijk nog iets anders aan de hand. We zagen hiervoor al dat de BAKKER-familie van oudsher Doopsgezind was, die liet zich niet (graag) registreren omdat de Doopsgezinde richting formeel “verboden” was. De WARTENA-familie was zeer zeker ook Doopsgezind. Op 12-3-1797 trouwen voor het Gerecht Idaarderadeel te Grouw Auke Ruurds en Feikjen Heeres. Aantekening op de akte: “Bruid en bruidegom zijn doopsgezind”. De proclamatie van het voorgenomen huwelijk moest in de thuisdorpen plaats vinden en daar was alleen het trouwregister van de Hervormde gemeente. Zo meldt het trouwregister van de Hervormde gemeente Idaard/Aesgum/Friens een derde proclamatie per 12-3-1797 van het voorgenomen huwelijk van Auke Ruurds te Friens met Feikjen Heeres uit Rauwerd en dat attestatie is verzonden naar Grouw. Een formele melding want op diezelfde dag traden Auke en Feikjen voor het gerecht te Grouw in het huwelijk. ~ De vermoedelijke ouders van Auke Ruurds waren Ruurd Wybrens te Wartena en Claaske Aukes te Boornbergum die 17-5-1772 met elkaar trouwen. Ook hier slechts melding van een derde proclamatie van de Hervormde gemeente Wartena (attestatie naar Boornbergum) per die datum betreffende Ruurd. Nog te raadplegen overlijdensakte Rauwerderhem 1839 nr 4: overlijden van Auke Ruurds WARTENA per 23-4-1839, 64 jaar oud, gehuwd. ~ In 1811 woont te Friens nog een Sjoerd Ruurds WARTENA, ongehuwd. Deze huwt kort erop met Mintje Sjoerds HOEKSTRA. Op 13-3-1818 (Idaarderadeel akte 16) wordt een zoon Sjoerd WARTENA geboren. Vermoedelijk werd deze zoon de vader van Sjoerd WARTENA, geboren 27-7-1843 te Grouw (ovl 2-5-1917 te Lochem), die als Doopsgezinde predikant zes Friese gemeenten diende en een van de eersten was die in het Fries ging preken (It is mei sizzen net to dwaen, 1914, bron: Encyclopedie van Friesland, 1958). De getuigen zijn: Sijmen Klazes DE GROOT, 41 jaar, schutter van slachtvee, Fetze Willems KOOPMANS, 45 jaar, koopman, Auke Ates VAN DER PLOEG, 63 jaar, timmerman (deze drie wonend te Akkrum), Hendrik Fokkes HOFSTRA, 54 jaar, koopman, Hessel Klaas VAN DER LEEN, 43 jaar, boer, Ruurd Willems BALSMA, 62 jaar, boer (deze drie wonend te Nes) en Geert Klazes DE JONG, slager te Joure. De getuigen die dit verklaren zijn: Tjipke Obbes BOERSMA, 81 jaar, wonende Poppengawier, Klaas Bottes BAKKER, 58 jaar, vissteker, Willem Freerks WIERINGA, 52 jaar, werkman, en de onderwijzer de jeugd te Terzool, Johannes Hendriks OOSTERHOFF, 47 jaar. Op internetsite-Ryksargyf staat de dorpsnaam Grouw, maar dit is een transcriptiefout. Het gaat om het dorp Gauw (Mairie Nijland). Dochter Trijntje is 17 jr wanneer ze zoon Anne Molenaar krijgt 27-9-1868. Erkenningsakte 20-1-1887. Controleer Geeske Meinderts SCHUIT, ovl 19-6-1847, 59 jr, wed (Doniaw 7). Dat aan de grootmoeder van Akke, Wytske Hinnes, bij overlijden van deze grootmoeder de familienaam HAMSTRA wordt toegeschreven (had HOEKSTRA moeten zijn) en dat dit door verwarring bij aangevers met (stieftante) Tettje HEMSTRA kwam, kan niet worden gedocumenteerd. Grootmoeder Wytske overlijdt in 1859 en toen was Tettje HEMSTRA al wel weduwe, maar van een relatie van Tettje met Johannes KUPERUS kon toen nog nauwelijks sprake zijn en zeker was Johannes toen nog niet belast met de voogdij over de kleindochters van Wytske. De HAMSTRA/HOEKSTRA-kwestie vraagt andere “oplossingen”. Het is de vraag of zij wel Wytske Hinnes HAMSTRA heette. Zo wordt ze wel vermeld in de overlijdensakte (Idaarderadeel 1859 nr 28) die overigens ook meldt dat ze ongehuwd was. Vermoedelijk heette ze Wytske Hinnes HOEKSTRA zoals in de geboorteakte van Eelkje Wolf (12-1-1826, Idaarderadeel 3) staat. Vader is Johan Frederik WOLF. Wytske en de Duitser Johan schijnen nooit formeel, voor de Burgerlijke Stand, te zijn getrouwd. ~ In 1811 meldt zich te Wartena voor de naamsregistratie Hinne Douwes HOEKSTRA, met de kinderen Douwe (27), Fokje (23), Anne (22), Eelkjen (20), Wytske (15) en Willemke (11). Hinne Douwes uit Opeinde en Ietje Anes uit Wartena trouwen op 18-6-1786, derde proclamatie te Wartena. Misschien van de Doopsgezinde richting (dit wordt niet vermeld). Hinne Douwes HOEKSTRA overlijdt 9-2-1841, 80 jaar oud, gehuwd (Idaarderadeel 1841 akte 4). Herinneringen nog te verzamelen. Tryntsje was jong toen ze met Jelmer trouwde en volgens zeggen merkte ze tegen jongste zus Lyske wel op dat zij eigenlijk met Willem, maar die kende ze nog niet toen ze trouwde, had moeten trouwen. Lyske en Tryntsje waren goede zussen, maar dat het echt boterde tussen de twee kan niet worden gezegd. Tryntsje was “eigenwiis” en niet geheel tevreden. Ik mocht haar wel (JW) hoewel dat gerecht van brood/appel-soep (?) dat ze mij en broer Jacob bij logeerpartijen voorzette (een huisgerecht) steeds wennen bleef. Wel voedzaam, denk ik. Misschien wat te sterk gekruid met kaneel. Getuigen: klerken en bode ter secretarie. De staatsraad voor de Militie verklaart dat Jane VAN DER VEEN buiten de oproeping was gebleven en inmiddels tot geen dienst meer verplicht. Dorpje enkele kilometers noordwestelijk van Bolsward. Overlijdensakte Bolsward 1918 nr 35: NB Overleden te Rinsumageest. Overlijdensakte Dantumadeel 1918 nr 41, met volledige oudersnamen: Johannes Kramer en Jeltje Brouwer. Ook Wiggeles geschreven. Sietske Cornelis WEIDEMA ovl 25-5-1854 (Bols 15), 73 jr, wed. Dan wel: Sietske Cornelis DUURSMA ovl 25-10-1859 (Bols 46), 72 jr, wed.

Kwartieren VanderHoek-DeJong Groot/Overgroot/Betovergrootouders – april 2003

PAGE

PAGE 38