De Oudovergrootouders

Generatie 6: Oudouders

GENERATIE 6: OUDOUDERS

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland): 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (1754-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (..-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

c) DE JONG-kwartier (Friesland): 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland): 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748-1807) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland):

1. Freerk Tammes VAN DER HOEK, geb Terwispel (Opsterland, FR) september 1758, doop 9-11-1758, een week of zes oud, ovl te Bovenknijpe (Schoterland, FR) 1–10-1841, in huis nr 123 te Bovenknijpe, oud “negentig jaren”, trouwt 17-5-1789, hij van Kortezwaag, zij van Oranjewoud, hij 30, zij 24, met
2. Hendrikjen Wolters (BIJMA), gedoopt 24-2-1765 te Katlijk (Schoterland, FR), overleden 4-10-1822 te Bovenknijpe, in de namiddag rond 5 uur in huis nr 124 te Bovenknijpe, 58j oud, huisvrouw van Freerk Tammes Van der Hoek, arbeider, wonende in de Bovenknijpe, nalatende haren man en vier kinderen bij denzelven in echt verwekt.

De familie-achternaam VAN DER HOEK hebben we aan oudvader Freerk Tammes te danken. Toen eind 1811 (invoering registers van Burgerlijke Stand onder Frans bewind) ook in Friesland de gezinshoofden zich met kinderen en eventuele klein- of achterkleinkinderen moesten melden en daarbij een (familie)naam dienden te kiezen die voor het geheel ging gelden, liet oudvader Freerk bij de Mairie Knijpe de familie-achternaam VAN DER HOEK inschrijven. Het is onbekend waarom. De naam komt in de afstamming niet eerder voor. Eind 1811 is Freerk Tammes gezinshoofd (zijn vader Tamme Freerks in 1806 op hoge leeftijd te Terwispel overleden) en is van zijn broers alleen de oudere Sierd Tammes nog in leven. Deze woont enkele kilometers oostelijker in het dorp Schurega (Mairie Mildam) en laat de achternaam SEINSTRA inschrijven. De naam “Seinstra” kan als keuze voor een beroepsnaam worden gezien: seine of zinge = “zeis”, het beroep van maaiersknecht. Bij de naam ‘Van der Hoek” denk je aan een plaatsbepalingsnaam. Maar het is onduidelijk welke “Hoek” door Freerk is bedoeld. Mocht hij een “Hoek” hebben bedoeld. Er zijn verschillende mogelijkheden bedacht. Daarvan zou er eentje meest overtuigend kunnen zijn. De “Hoek” bij de Knijpe, waar de Hogedijk vanaf de Schoterlandse Compagnonsvaart richting Langezwaag (polderdijk) Benedenknijpe en Bovenknijpe scheidt. Het ontwikkelingsdorp Luxwoude (Luuksterhoek) boven de Knijpe waar oudvader Freerk voor 1809 een tijdlang woonde. Het is onduidelijk. Het schoolsysteem destijds in Friesland was weinig (algemeen) ontwikkeld. In andere van onze voorfamilies komen schoolopleidingen en schoolmeesters (van winterscholen, want in de zomer niet) wel voor. In de VAN DER HOEK-“afscheiding” valt te melden dat oudvader Freerk Tammes in 1811 het document betreffende achternaamkeuze met een kruisje als handmerk ondertekent. Hij kon de naam wel zeggen maar niet schrijven misschien. Dat geeft weer bedenkingen. Evenzo ondertekent zijn oudere broer Sierd Tammes het document betreffende achternaamkeuze bij de Mairie Mildam met een kruisje. Hij kon de achternaam wel zeggen (niet VAN DER HOEK, maar SE(I)NSTRA), niet schrijven misschien. De leerplicht werd bijna 100 jaar later binnen Nederland ingevoerd,, tegen allerlei politieke onwil in.

Oudmoeder Hendrikjen Wolters trouwt 17-5-1789 met Freerk Tammes en vanuit dat huwelijk, hij 30, zij 24, ontstaat het nageslacht met VAN DER HOEK-achternaam (doordat Freerk in 1811 die achternaam laat inschrijven). Oudmoeder Hendrikjen is jongste dochter uit een familie van boeren uit de streek langs de Tjonger-rivier in zuidoost-Friesland. De Tjonger scheidde Friesland van de Saskische Steliingwerven, min of meer. Haar (voor-)familie leefde er al sinds (honderden?) jaren en komt regelmatig voor als dorpsrechter. Dat betekent hooguit dat die voorvaders binnen de context van toen een bepaalde inspraak of zeggenschap hadden, op lokale schaal. Bij het huwelijk van 17-5-1789 (Hervormde Kerk Kortezwaag) wordt gemeld dat Freerk van Kortezwaag afkomstig is, dat is ten zuiden van zijn geboorteplaats Terwispel, en Hendrikjen van Oranjewoud. Oranjewoud was een bijzondere naam voor het deel van het Schoterwoud (tussen Oudeschoot en De Knijpe), dat door de Friese Oranjes tot zomerverblijf werd gekozen, ontgonnen en verbouwd.

Bij overlijden van oudvader Freerk Tammes VAN DER HOEK, ovl 1-10-1841, aangifte 2-10-1841 (door de geburen Gerrit Piers HORNSTRA, oud 73 jaar, arbeider, en Rein Jacobs SOET, oud 37 jaar, koopman), wordt ingeschreven dat hij 90j oud werd. Mogelijk is informatie gevraagd uit het doopregister van de kerk te Terwispel en toen de doopdatum 5-3-1752 gemeld van Freerk Tammes, zv Tamme Freerks (kw 64) en Eeuwkjen Jalderts (kw 65). Dat dezelfde ouders ruim 6j later opnieuw een Freerk Tammes laten dopen (de eerste kennelijk jong overleden) wordt bij de raadpleging niet opgemerkt. Redelijke aanname lijkt dat oudvader Freerk Tammes te Twerwispel is gedoopt 9-11-1758, een week of zes oud. En dat hij bij overlijden te Bovenknijpe in 1841, niet “90 jaar” oud was, maar overleden is rond zijn 83ste verjaardag.

Het huwelijk van 17-5-1789 is gemeld in het trouwregister van zowel de Hervormde Gemeente Langezwaag-Kortezwaag-Luxwoude (Fredrik Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud) als van de Hervormde Gemeente Oudeschoot-Nieuweschoot-Mildam- Rottum-Katlijk (Freerk Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud). Ten oosten van Heerenveen en De Knijpe grensden die kerkelijke gemeentes aan elkaar, met de Schoterlandse Compagnonsvaart als scheidslijn. Kortezwaag ligt boven de vaart, in Opsterland. Katlijk, waar Hendrikjen is gedoopt, grenst eraan, bezuiden de vaart, in Schoterland. Oranjewoud was het bosdorp westelijk van Katlijk. Oorspronkelijk Schoterwoud geheten werd het tot Oudeschoot gerekend en toen en later vaak ook als Oudeschoot aangeduid. Dat Oranjewoud voor haar staat vermeld, is bijzonder. Maar mogelijk gevolg van onduidelijke plaatsbepaling uit die tijd.

Bij de naamaanneming van 1811 laat oudvader Freerk Tammes (hij is dan 53) zich bij de Mairie Knijpe inschrijven onder de naam VAN DER HOEK. Zijn oudere broer Sierd Tammes dan wonend te Jubbega-Schurega (Mairie Mildam) laat zich inschrijven onder de naam SEINSTRA (abusievelijk eerst LENSTRA).
— Hun vader Tamme Freerks (kw 64) in 1806 te Terwispel overleden had geen inbreng meer in achternaamkeuze. De nog levende zonen Freerk en Sierd kozen in 1811 ieder voor zich een naam. De Sierd-tak ging SEINSTRA heten, de Freerk-tak VAN DER HOEK.

Oudouders Freerk Tammes en Hendrikjen Wolters trouwen 17-5-1789 kerkelijk te Kortezwaag. Hun eerste kind wordt vijf maanden later geboren. De dochter Eeuwkjen Freerks, geb 19-10-1789, wordt niet te Kortezwaag gedoopt, maar 15-11-1789 te Terwispel. Hoe dat precies in elkaar steekt is slechts te vermoeden. In Terwispel was Tamme Freerks, de vader van Freerk, destijds woonachtig (in tweede huwelijk). Volgende kinderen worden geboren te Benedenknijpe (1792-1798), te Luxwoude (1801-1804) en te Aduard (prov Groningen, 1809). Daarna wordt Freek Tammes vermeld als wonende te De Knijpe (Bovenknijpe). In 1811 meldt hij daar de kinderen: Joukjen (19, wonend Langezwaag), Wolter (15), Grietje (13), Tamme (7) en Joldert (2.5 jr oud).

Kinderen uit huwelijk van Freerk Tammes en Hendrikjen Wolters:

Eeuwkjen Freerks, geb 19-10-1789, doop Terwispel 15-11-1789. Geb vijf maanden na huwelijk van Freerk en Hendrikjen. In 1811 niet meer genoemd. Mogelijk is ze jong overleden. Joukjen Freerks VAN DER HOEK, geb 3-3-1792, doop Benedenknijpe 25-3-1792, ovl 7-11-1832 te Bovenknijpe, 40j oud, tr (1) 4-7-1819, zij 27, hij 32, met Freerk Freerks POSTMA, tr (2) 26-7-1829, zij 37, hij 27, met Arend Alberts KROM. Joukjen trouwt eerst, 27j oud, in 1819, en tweed in 1829, 37j oud. In tweede huwelijk moeder van Afke Arends KROM die ongehuwde dochter blijft tot na haar veertigste. Afke trouwt dan met Freerk Wolters VAN DER HOEK, haar ook ongehuwd gebleven neef. Meer over Joukjen Freerks VAN DER HOEK bij 32.2. Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16), geb Benedenknijpe 17-8-1795, doop 6-9-1795. Getrouwd met Grietje Bonnes BOUMAN (kw 17). Betovergrootouders in onze lijn. Verhaal zie kw 16-17. Grietje Freerks VAN DER HOEK, geb Benedenknijpe 4-9-1798, doop 16-9-1798, ovl Joure 17-12-1882, 84j oud, weduwe. Zie 32.4. Hiltje Freerks, geb Luxwoude 25-10-1801, doop 22-11-1801. Vermoedelijk jong overleden. In 1811 niet genoemd. Tamme Freerks VAN DER HOEK, geb Luxwoude 13-3-1804, doop 15-4-1804. In 1811 7 jaar oud. We moeten aannemen dat hij voor 4-10-1822 is overleden. Bij overlijden van moeder Hendrikjen Wolters wordt immers gesteld dat zij haar man en vier kinderen nalaat. En kinderen Joukjen, Wolter, Grietje en Joldert zijn dan nog in leven. Zoon Tamme Freerks VAN DER HOEK moet volgens deze melding tussen 1811 en 1822 zijn overleden, op jonge leeftijd, ouder dan 7, hooguit 18j oud. Overlijden buiten Friesland (in Friesland niet gemeld). We zoeken nog. Joldert Freerks VAN DER HOEK, geb Aduard (prov Groningen) 11-2-1809, beroepsmilitair, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud, gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant) met Maria BRENDEL, geb te Nijmegen, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DER HAM. Op 2-10-1811 doet Freerk Tammes te de Knipe (Schoterland 4) aangifte van de geboorte van een zoon Joldert, geb 11-2-1811 volgens de akte (nog na te lezen). Hij was rijkelijk laat met deze aangifte (8 maanden na geboorte van het kind). Eind 1811, bij de naam-registratie, noemt hij een zoon Joldert, 2.5 jaar oud. Aan te nemen is dat het om een zoon Joldert gaat die niet in 1811 maar in 1809 werd geboren en naar opgave bij huwelijk in 1842 te Breda, geboren te Aduard in Groningen. Bij overlijden van Joldert 1887 te Doesburg wordt Bovenknijpe als zijn geboorteplaats genoemd. Joldert wordt beroeps-militair en trekt ca 1830 als conducteur bij de artillerie naar Brabant en garnizoens-plaatsen elders. Zie meer hierover bij 32.7.

32.2. JOUKJEN FREERKS VAN DER HOEK (1792-1832)

Geboren zaterdag 3-3-1792 te Benedenknijpe (Schoterland, FR), doop zondag 25-3-1792. Bij naamsaanneming van 1811 meldt vader Freerk dat Joukjen, dan 19, te Langezwaag (Opsterland, FR) woont. Dat dorp ligt ca 3 km noordoostelijk van De Knipe. Joukjen zal als boerendienster hebben ingewoond bij een boerengezin aldaar.

Joukje(n) trouwt zondag 4-7-1819, in de huwelijksakte boerendienster genoemd die te Langezwaag woonde maar sinds enkele maanden in De Knipe is gevestigd. Joukjen is bij huwelijk 27 (volgens de akte 26) en is in de voorbereiding op het huwelijk waarschijnlijk bij haar ouders te Bovenknijpe, huizinge nr 124, ingetrokken. Joukjen trouwt in De Knipe met Freerk Freerks POSTMA, volgens de akte 33j oud, boerenarbeider, geboren en wonende te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), zoon van Freerk Freerks “in de jare 1786 te Sneek” overleden, en Foekjen Jans, volgens de akte van 1819 broodverkoopster te Oldeboorn (bollenloopster, boldraagster).

Huwelijk 30-4-1780 te Scharnegoutum (Wymbritseradeel, FR) van Freerk Freerks, Sybranda-buren (Rauwerderhem, FR), en Foekjen Jans, Scharnegoutum. Dopen niet gemeld. Freerk Freerks senior is volgens de akte van 1819 in 1786 te Sneek overleden. Ik heb geboortedatum 10-6-1786 voor Freerk Freeks junior (maar ben de bron kwijt). Zijn achternaam POSTMA kan van “posthuum” komen: geboren na overlijden van vader Freerk Freerks. De akte van 1819 stelt Freerk Freerks geboren en wonende te Oldeboorn. Of hij werkelijk te Oldeboorn geboren is, blijft een vraag. In de akte van 1819 wordt moeder Foekjen Jans broodverkoopster te Oldeboorn genoemd. Wanneer zij dezelfde is als de Foekjen Jans die er (Utingeradeel) 2-1-1828 overlijdt, 75j oud, weduwe, was ze in 1819 al ca 67j oud. Dat ze nog broodverkoopster was is niet onmogelijk. Circa 34j oud toen echtgenoot te Sneek overleed en daarna niet weer getrouwd? Het is allemaal mogelijk. Gegevens ontbreken.

Uit huwelijk van Joukjen Freerks VAN DER HOEK en Freerk Freerks POSTMA worden te Bovenknijpe waar ze wonen, twee kinderen geboren: (1) Foekjen Freerks POSTMA in 1820 en (2) Freerk Freerks POSTMA in 1825, de derde Freerk Freerks in deze rij. De tweede, de echtgenoot van Joukjen Freerks VAN DER HOEK, overlijdt 1-10-1826, des morgens om 1 uren in het huis nr 96 te Boven Knijpe, 39 jaar oud. Bij zijn overlijden is Joukjen 34, moeder van 2 jonge kinderen. Een tweede huwelijk volgt binnen drie jaar, 26-7-1829, de nieuwe echtgenoot is Arend Alberts KROM, bijna tien jaar jonger dan Joukjen. Vooraf aan dit huwelijk koopt Joukjen volgens notarisakte van 19-1-1829 winkelierse te Benedenknijpe, weduwe van Freerk Freerks POSTHUMA (niet POSTMA genoemd in deze akte), een huis en boerderij te Bovenknijpe, koopsom 360 gld, van broer en zus Jolle Pieters BOLTJES, bakker te Bovenknijpe, en Rigtje Pieters BOLTJES, gehuwd met Klaas Idskes BEELTJE. Joukjen wordt winkelierse te Benedenknijpe genoemd. Verkocht ze ook brood, zoals haar schoonmoeder? Ze koopt huis en boerderij van Jolle Boltjes, bakker te Bovenknijpe. Joukjen overlijdt 7-11-1832 in huizinge 108 te Bovenknijpe en veel later 15-2-1840 meldt notarisakte royement van een tot dusver niet afgedane schuld op haar naam. Wie betaalde uiteindelijk? (Notaris G.Peeting te Heerenveen, Royement, akte niet aanwezig, betreft een inschrijving te Heerenveen – Tjebbe Eits DE VRIES te Heerenveen, schuldeiser, Joukjen Freerks VAN DER HOEK te Knijpe, schuldenaar.) De schuldeiser is schoonzoon van korenmolenaar Wilt Hayes ZWART (zie Jacobje Wiebes VAN DER WERF, kw 39) die met diens zoon de meel-malerij voortzette. Nam Joukjen een bakkerij over en bleven na haar overlijden meelrekeningen onbetaald? Het valt niet meer na te gaan. Dat het royement van de schuld pas ruim 7 jaar na haar sterfdatum plaatsvindt (akte niet aanwezig) doet je van alles bedenken.

Door overlijden van Joukjen 7-11-1832, 40 jaar oud, in het huis nr 108 te Boven Knijpe, duurt haar tweede huwelijk ook maar kort: weduwe van Freerk Postma, echtgenote van Arend Albert Krom, arbeider te Boven Knijpe. Nalatende 2 kinderen uit het eerste huwelijk en 1 uit het laatste huwelijk. Arend Alberts KROM, geb Benedenknijpe 20-3-1802, doop 2-5-1802, zv Albert Arends (KROM) en Afke Alberts (HEIDSTRA), ovl Opsterland 13-10-1838, 36j, gehuwd, tr (1) te De Knipe 26-7-1829, hij 27, zij 37, weduwe, met Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr (2) Schoterland 22-9-1833, hij 31, weduwnaar, zij 34, met Vroukjen Uilkes VAN DE SINGEL, geb 20-7-1799 in de Compagnie onder Oudehorne, doop Oudehorne 8-9-1799, dv Uilke Lommes VAN DE SINGEL en Marijke Hotzes. Arend was 10j jonger dan Joukjen. Hij is 30 wanneer Joukjen overlijdt. Het “bedrijf” van Joukjen te Boven Knijpe zet hij niet voort (misschien wilde hij dat niet, vanwege lopende leningen/schulden). Hij hertrouwt vrij snel met de 34-jarige Vroukjen uit de Kompenije en gaat te Langezwaag (Opsterland) wonen waar 7-11-1836 uit het huwelijk de dochter Marijke KROM wordt geboren en Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Aan de “kwestie Boven Knijpe” voorzover nog lopend, kon hij dus helemaal niet meer een oplossing bieden.

De drie kinderen van Joukjen Freerks VAN DER HOEK: (1) Foekjen Freerks POSTMA 1820-1900, zie 32.2.1 (2) Freerk Freerks POSTMA 1825-1890, zie 32.2.2 (3) Afke Arends KROM 1830-1901, zie 32.2.3 De twee kinderen uit eerste huwelijk van Joukjen zijn 12 (Foekjen) en bijna 7 (Freerk) als Joukjen overlijdt. Of ze met de jonge stiefvader Arend KROM mee verhuisden in diens tweede huwelijk naar Langezwaag en daar ook woonden als Arend in 1838 er overlijdt is waarschijnlijk. Foekjen is dan 18, Freerk bijna 13. Mogelijk is ook dat Foekjen als boerendienster toen al uit was gaan wonen en dat broertje Freerk als boerenknecht haar volgde. Beiden vinden we terug rond Langweer (Doniawerstal), waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer (weduwnaar) Pieter Klazes VAN DIJK, en Freerk in 1854 met Ytje BAKKER, dochter van de agent van politie aldaar.

32.2.1. Foekjen Freerks POSTMA (1820-1900) Geb te Bovenknijpe (Schoterland, FR) 7-2-1820, ovl te Langweer (Doniawerstal, FR) 17-1-1900, 79j oud, weduwe, trouwt 16-9-1852 te Langweer, zij 32, hij 40, met de weduwnaar Pieter Klazes VAN DIJK, boer te Langweer. Foekjen was zwanger, de gezamenlijke zoon Freerk wordt 6 maanden later geboren. Een week voor de bevalling laten Pieter en Foekjen 25-2-1853 bij de notaris te Langweer testament opmaken. Pieter heeft uit eerste huwelijk twee zonen, voor wie de erfrechten moeten worden vastgelegd. Pieter is 22-2-1812 te Langweer geboren, tweede zoon van Klaas Willems VAN DIJK en Pietertje Pieters. Zijn vier jaar oudere broer Willem verlaat het familiebedrijf en trekt naar Haskerhorne (Haskerland, FR), waar hij 14-5-1836 trouwt met Grietje Feddes KOOIKER. In datzelfde jaar, op 7-12-1836, overlijdt onverwacht vader Klaas, 59j oud. De dan 24j oude Pieter zet samen met zijn moeder Pietertje Pieters het bedrijf te Langweer voort. Pieter trouwt 29-11-1844, hij 32, zij 26, met Geeske Rintjes LANDMAN, geb 6-12-1817, dv Rintje Jolles LANDMAN en Froukje Jelles NAUTA. Er worden twee zonen geboren, voordat Geeske 12-4-1848, 30j oud, overlijdt. Pietertje Pieters (VAN DIJK of DIJKSTRA), de moeder van Pieter, overlijdt 25-10-1847, 64j oud, weduwe. De boerderij te Langweer mist binnen een half jaar zowel de oude als de jonge boerin. Hierna komt gaandeweg Foekjen Freerks POSTMA het verhaal inwandelen, 32j, nog ongehuwd. Ze krijgt relatie met de boer te Langweer en raakt zwanger. Huwelijk 16-9-1852 te Langweer en binnen de volgende twaalf jaar krijgt de ooievaar het druk bij dit boerenbedrijf. Van de twee zonen uit het eerste huwelijk van Pieter Klazes VAN DIJK, Rintje en Klaas, wordt Klaas slechts 6 jaar oud, geb 18-8-1847, ovl 16-5-1854. Oudste zoon Rintje Pieters VAN DIJK, geb 18-5-1845, wordt 70j oud, ovl 13-12-1915 te Sloten (FR), gehuwd. Hij overleeft stiefmoeder Foekjen ruimschoots. Rintje is 32 als vader Pieter 17-10-1867 te Langweer overlijdt. Hij is 8-12-1865 in Gaasterland getrouwd met Antje Jacobs WIERSTRA, en landbouwer te Tjerkgaast (Doniawerstal, FR), dorp bij Sloten. Het overlijden van vader Pieter leidt tot een akte van boedelbeschrijving met Rintje Pieters VAN DIJK, landbouwer te Tjerkgaast, en Foekjen Freerks POSTMA, landbouwer te Langweer, weduwe van Pieter Klazes VAN DIJK, als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters VAN DIJK, als de twee belanghebbende partijen. Rintje kwam misschien met oudste rechten redelijk bemiddeld uit deze (kleine?) nalatenschap. Stiefmoeder Foekjen bleef met kinderen te Langweer wonen.

De kinderen van Foekjen en Pieter VAN DIJK (Langweer): Freerk, geb 1-3-1853, ovl 14-4-1860, 7 jaar oud. Pietertje, geb 13-10-1854, trouwt 9-12-1876 met Pieter Jolles HOEKSTRA en krijgt de kinderen Pietertje (4-4-1880) en Pieter (28-8-1885). Geeske, geb 20-5-1856 (Donia 24), trouwt 10-5-1882 met Sytze Wybes PEKEMA, en krijgt de kinderen Foekje (5-10-1884), Pietertje (27-9-1888) en Wybe (8-10-1891). Geeske wordt 58, ovl 12-3-1915, gehuwd. Klaas, geb 20-2-1858, blijft ongehuwd, ovl 17-4-1934, 76 jaar oud. Jouwkje, geb 26-12-1859, blijft ongehuwd, ovl 19-11-1927, 67 jaar oud. Levenloos, 10-3-1863 (tweeling, zoontjes). Freerkje, geb 12-4-1864 (Donia 32), trouwt 21-6-1891 met Dirk MEINESZ, geen kinderen bekend. Freerkje wordt 74, ovl 31-7-1938, gehuwd.

15-2-1868 Langweer, notaris R. Barends Boedelscheiding - Foekje Freerks Postma, boerin te Langweer, weduwe van Pieter Klazes van Dijk als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters van Dijk - Rintje Pieters van Dijk, landbouwer te Tjerkgaast - Geeske Rintjes Landman, in leven gehuwd met Pieter Klazes van Dijk, erflater - Klaas Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Geeske Rintjes Landman, erflater - Freerk Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Foekje Freerks Postma, erflater.

32.2.2. Freerk Freerks Postma (1825-1890) Geb te Bovenknijpe 11-11-1825, ovl 16-12-1890 Haskerland, 65j, gehuwd, tr 7-4-1854, hij 28, zij 24, met Ytje Popkes BAKKER, geb Doniawerstal 12-6-1829, ovl 10-2-1900, 70j oud, weduwe (Hask 31), dv Popke Sjoerds BAKKER en Jeltje Wiebes ZIJLSTRA.

Freerk is mogelijk in kielzog van zus Foekjen te Langweer (Doniawerstal) beland. Zij trouwt er in 1852, 32j oud, met boer en weduwnaar Pieter VAN DIJK, 40j oud. Freerk trouwt er in 1854, 28j oud, met de 24-jarige Ytje Popkes BAKKER, een maand na geboorte van kind uit zijn relatie met deze Ytje. Zij draagt weliswaar de achternaam BAKKER maar komt niet uit bakkersgezin. Haar vader Popke Sjoerds BAKKER is 4-2-1800 geboren te Oldeouwer (Doniawerstal), zv Sjoerd Binkes, boer aldaar (“huisman”), en Hotske Wouters, wonend op de Scharren (streek oostelijk van Oldeouwer en het Tjeukemeer, verveningsgebied, boven Rotsterhaule, Schoterland, FR). Zoon Popke (derde zoon) gaat niet door in het boerenbedrijf en wordt agent van politie te Langweer. Wel een BAKKER, geen boer: veldwachter. Trouwt eerst (1824, Wymbritseradeel) Jeltje Wiebes ZIJLSTRA, geb 20-10-1806 te Uitwellingerga, ovl 15-2-1842 te Langweer, 35j, gehuwd, dv Wybe Frankes en Ytje Gerbens. Uit haar vrij korte huwelijk met Popke Sjoerds BAKKER volgen 8 kinderen, Ytje is derde kind, eerste dochter. Na overlijden van Jeltje, 15-2-1842, trouwt Popke Sjoerds BAKKER 31-5-1844 met Richtje Hendriks ALKEMA. Verdere 5 kinderen worden geboren.

Freerk Freerks POSTMA (beide ouders al sinds lang overleden), jonge arbeider te Langweer beland, is 28j wanneer hij trouwt met Ytje Popkes BAKKER, 24j oud, dv van de politie-agent ter plekke. Het huwelijk volgt na geboorte van eerste kind uit hun relatie. Zij trouwen en zijn rond 35j getrouwd. Veel kindersterfte. Gegevens betreffende “duurzame” nabestaanden (Jeltje, Freerk, Popke) nog toe te voegen.

Kinderen uit huwelijk Freerk POSTMA en Ytje BAKKER:

Joukjen POSTMA, geb 17-3-1854 (Doniawerstal), kind erkend bij huwelijk ouders 7-4-1854). Dochter Joukjen overlijdt, 8 maanden oud. Jeltje POSTMA, geb 30-3-1856 (Donia 13), trouwt 19-10-1876 (Donia 30) met Uilke VAN DER KOOI. Geen kinderen bekend. Jeltje wordt 38, ovl 26-2-1895 (Donia 11), gehuwd. Freerk, geb 27-9-1858 (Donia 35), overlijdt na 13 maanden. Freerk POSTMA, geb 12-3-1860 (Donia 29), trouwt 13-8-1882 (Hask 28) met Trijntje POOL. Kinderen: Ytje (1883), Sjouke (1885), Jantje (1888), Jeltje (1890), Janke (1894) en Freerk (1896). Popke, geb 17-11-1862 (Donia 76), ovl 1-9-1865 (Hask 114), bijna 3 jaar oud. Popke POSTMA, geb 25-11-1865 (Hask 184), geen huwelijk bekend, geen gegevens. Mogelijk elders. Joukje, geb 10-2-1868 (Hask 25), ovl na 16 maanden. Joukje, geb 11-9-1870 (Hask 162), ovl na 11 maanden.

32.2.3. Afke Arends KROM (1830-1901) Geb 12-3-1830 te Bovenknijpe, ovl Het Meer 27-3-1901, 71j, gehuwd, dv Arend Alberts KROM en Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr 13-5-1871, zij 41, hij 39, met Freerk Wouters VAN DER HOEK, geb Utingeradeel 25-4-1832 (zijn vader is praamschipper, wonende te Benedenknijpe), ovl te Heerenveen (Aengwirden), 6-1-1925, 92j oud, weduwnaar, zv Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) en Grietje Bonnes BOUMA(N) (kw 17). De huwelijksbevestiging voor de Burgerlijke Stand vindt 13-5-1871 plaats op het gemeentehuis van Schoterland te Heerenveen. Als getuigen treden op: de bode des bestuurs Johannes Hermans BANNING (42 jaar), de veldwachters Yntze Boukes DE GROOT (63 jaar) en Ale VAN IJZINGA (51 jaar), en de klerk(se) Anna ROOMKENS (30 jaar). Van de wederzijdse ouders is in 1871 alleen Freerks moeder Grietje Bonnes nog in leven (ovl in 1882, 83j oud).

Afke en Freerk zijn volle nicht/neef van elkaar. Uit het huwelijk zijn geen kinderen geboren.

Afke is 3j oud als haar vader Arend Alberts KROM op 22-9-1833 opnieuw trouwt. Nu met Vroukjen Uilkes VAN DE(R) SINGEL, hij 31, zij 34. Arend en Vroukjen (Froukjen) verhuizen naar Opsterland (Langezwaag), waar 7-11-1836 de dochter Marijke KROM wordt geboren en vader Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Afke is dan 8, halfbroer Freerk POSTMA bijna 12, halfzus Foekjen POSTMA 18j oud. Misschien was Foekjen al uitwonend en is Freerk ook vrij snel hierna als boerenknecht uitbesteed. We treffen deze twee uiteindelijk beide aan te Langweer (Doniawerstal) waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer Pieter Klazes VAN DIJK, weduwnaar, en Freerk in 1853 een kind verwekt bij Yttje BAKKER, dochter van de agent van politie Popke Sjoerds BAKKER aldaar, en na de geboorte van dit kind alsnog met Yttje trouwt.

Aan te nemen is dat de jonge Afke KROM en haar 6 jaar jongere halfzus Marijke KROM bij stiefmoeder/moeder Vroukjen blijven wonen. Afke kan handig op de kleine Marijke letten, terwijl Vroukjen in een betrekking voor de kost zorgt. Afke is 15, wanneer Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL, zij 44, weduwe, hij 57, weduwnaar, mogelijk zwager van Vroukjen, oudere halfbroer van Arend Alberts KROM, te Opsterland (akte 38) 9-5-1845 trouwt (2) met Harmen Baukes BONSWIJK, geb ca 1788 te Benedenknijpe, zv Bauke Harmens en Aafke Alberts, ovl Schoterland 7-3-1861, 73j, gehuwd, tr (1) te Tjalleberd (Aengwirden) 30-5-1812 met Yttje Jans JETTEN (later TUITEN of TUYTEN), ovl Opsterland 16-9-1844, 59j, gehuwd, tr (2) Opsterland 9-5-1845 met de weduwe Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL.

Mogelijk was Harmen Baukes BONSWIJK oudere halfbroer van Arend Alberts KROM en trouwde weduwnaar Harmen met jongere schoonzus (en weduwe) Vroukjen. Dit is een aanname (of vermoeden) die/dat we nog even aanhouden. Moeder Aafke Alberts (HEIDSTRA) trouwt De Knipe 14-3-1790 met Bauke Harmens (BONSWIJK?) en De Knipe 7-6-1801 met Albert Arends (KROM?). Vroukjen VAN DER SINGEL overlijdt 21-1-1877, 77 jaar oud (Schot 17).

Afke Arends KROM, dochter van Joukjen VAN DER HOEK, had de halfzus Marijke Arends KROM, dochter van Vroukjen VAN DER SINGEL. Deze Marijke, geb Langezwaag 16-11-1836, ovl te Nieuwehorne 16-1-1915, 78j, weduwe trouwt, 27 jaar oud, 15-5-1864 (Schot 41) met Wiebe Feitzes TALSMA, ook 27, geb te Nieuwehorne 30-10-1836, ovl aldaar 22-8-1909, 72j oud, zv Feitze Sakes TALSMA en Geeske Hendriks VAN DER HONING. Uit huwelijk van Marijke en Wiebe 5 kinderen: (1) Feitze Talsma, geb Nieuwehorne 20-12-1864, ovl 9-12-1894, 29j, ongehuwd. (2) Froukje Talsma, geb 13-7-1868, tr 13-5-1894 met Pieter VAN DER BIJ. (3) Geeske Talsma, geb 12-8-1871, tr 17-5-1896 met Markus IDZINGA. (4) Arend Talsma, geb 25-1-1874, ovl 9-8-1910, 36j, ongehuwd. (5) Hendrik Talsma, geb 3-7-1876, tr (1) 10-2-1901 met Antje BOS, hij 24, zij 19. Op 24-10-1901 een dochter Marijke geboren (rest onbekend). Antje ovl 28-9-1910, 28j oud. Hendrik Talsma tr (2) 18-1-1912 met Rigtje BOS, hij 35, zij 19, jongere zus van overleden Antje. Dit gebeurt met legitimatie van een kind.

32.4. GRIETJE FREERKS VAN DER HOEK (1798-1882)

Vierde kind en laatste dochter uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters (BIJMA). Grietje geboren Benedenknijpe (Schoterland, FR) dinsdag 4-9-1798, doop zondag 16-9-1798, ovl te Joure (Haskerland, FR) zondag 17-12-1882, 83j oud, weduwe, tr (Aengwirden akte 4) zondag 18-3-1832, zij 33, hij 24, met Kerst Libbes DE VRIES, geb te Joure (Haskerland, FR) 15-9-1807, doop 18-10-1807, ovl aldaar 18-12-1850, 43j oud, gehuwd, zv Libbe Rintjes DE VRIES en Akke Hendriks DE VRIES. Grietje Freerks is 23 wanneer moeder Hendrikjen overlijdt. Mogelijk, ze was de enige dochter nog in huis, nam ze de huishoudelijke taken in De Knipe een tijd over. Indien dit zo was: rond 1830 is ook haar jongste broer Joldert (in militaire dienst in de zuidelijke provincies), het huis uit, oudste zus Joukjen (winkelierse) is met gezin in het dorp komen wonen, vader Freerk (inmiddels de 70 gepasseerd) kan het zo wel redden. Grietje vindt een betaalde dienstbetrekking, zo gaat dit bedachte verhaal dan verder, in het Aengwirdense deel van Heerenveen: zij weet huis te houden. Ze trouwt 18-3-1832 te Aengwirden, zelfstandig wonend, 33j oud, met de 24-jarige Kerst Libbes DE VRIES uit Joure (Haskerland, FR). Het huwelijk is te Aengwirden ingeschreven (grietenijhuis aan de Fok te Heerenveen), maar de bruiloft wellicht te Joure gevierd. Vader Freerk, zus Joukjen en broer Wolter VAN DER HOEK zullen aanwezig zijn geweest. Grietje en Kerst gaan te Joure wonen. Dat zus Joukjen in hetzelfde jaar, 7-11-1832, te De Knipe overlijdt, was niet te voorzien. Maar het gebeurde wel en Grietje zat toen hoogzwanger te Joure, haar dochter Hendrikjen wordt een maand later, 16-12-1832, daar geboren.

Kerst Libbes DE VRIES is oudste zoon uit huwelijk van Libbe Rintjes DE VRIES, die geboren werd 21-5-1786 te Zuiderdrachten (Smallingerland, FR), zv Rintje Liebbes en Japke Diemers. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Japke Diemers, wonend Noorderdrachten 374, weduwe van Rintje Libbes DE VRIES, de kinderen nog in leven aan, dat zijn er 8, de helft woont nog te Drachten, dochter Grietje (26) te Beetsterzwaag, dochter Rinske (24) te Leeuwarden, dochter Wimke (22) te Joure en ook oudste zoon Libbe (29) te Joure. Zijn moeder Japke Diemers woont op adres Noorderdrachten 374 “samen” met de weduwnaar Jan Gerrits DE VOS die ook oudere kinderen heeft uit een eerste huwelijk. De vader van Kerst, Libbe Rintjes (1782-1859), uit Drachten afkomstig, trouwt 30-11-1806, hij 20, zij 23, beiden afkomstig van Joure (houdt in dat Libbe al op jonge leeftijd naar Joure verhuisde) met Akke Hendriks, geb 3-10-1783 te Joure, dv Hendrik Annes en Engeltje Kerstes. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Hendrik Annes DE VRIES te Joure met enkel één dochter: Akke (28). Die is dan dus al met Libbe Rintjes getrouwd. Zijn schoonmoeder, Engeltje Kerstes, is 25-4-1753 te Joure geboren (daar overleden 15-6-1815, 62j, gehuwd), dv Kerst Annes en Sybrig Jelles. Engeltje is bakkersdochter. Bij de Quotisatie van 1749 wordt haar vader Kerst Annes te Joure al vermeld als backer, kan de kost winnen, aanslag 26 Cgldns. Engeltje trouwt 19-5-1776 te Joure met Hendrik Annes, afkomstig van Idskenhuizen. Engeltje overlijdt te Joure in 1815, Hendrik Annes 15-2-1824, 76j, weduwnaar. Vlak voor zijn overlijden wordt de bakkerszaak te Joure verkocht. Notarisakte van 9-2-1824 meldt Hendrik Annes DE VRIES te Joure als erflater en zijn dochter Akke Hendriks DE VRIES te Joure, gehuwd met Libbe Rintjes DE VRIES, als verkoopster van een huis en bakkerij te Joure, koopsom 1400 gldn, Johannes Brugts te Leeuwarden als koper.

Kerst Libbes DE VRIES is 17 wanneer de bakkerij te Joure door zijn ouders van de hand wordt gedaan, 24 wanneer hij 18-3-1832 trouwt met Grietje Freerks VAN DER HOEK, tien jaar ouder dan hij. Notarisakte van 26-4-1832 meldt dat hij een visaak huurt (van Auke Jans Schotanus te Oudehaske, voor 2 jaar, huursom 136 gldn). Op 16-12-1832 wordt te Joure uit huwelijk met Grietje de dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES geboren. Ging de jonge echtgenoot van Grietje voor het gezinsinkomen in de zoetwatervisserij? Mogelijk. Op 6-1-1836 wordt uit het huwelijk ook een zoon Libbe geboren, ovl 16-12-1837, nog geen 2j oud. Geen verdere kinderen meer gemeld. Kerst overlijdt 18-12-1850, 43j oud, Grietje is dan 52. Zij wordt 83 en overlijdt als weduwe zondag 17-12-1882 te Joure. Rentenieren was er (mogelijk) niet bij. Denkbaar is dat Grietje samen met dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES actief kluste. Haar dochter touwde 23-5-1869, zij 37, hij 29, nog met de winkelierszoon Johannes Jans STEUNEBRINK.

(1) Hendrikjen Kerstes DE VRIES, geb Joure 16-12-1832, ovl aldaar 23-9-1885, 52j oud, gehuwd, tr 23-5-1869, zij 37, hij 29, met Johannes Jans STEUNEBRINK, geb Joure 26-2-1840, ovl aldaar 24-11-1913, 73j, weduwnaar, zv Jan Jans STEUNEBRINK en Froukje Hermanus BRAUNIUS. Uit huwelijk van Hendrikjen en Johannes Steunebrink worden 2 kinderen geboren: (1) Grietje Steunebrink, geb Joure 13-6-1870, ovl aldaar 7-12-1881, 11j oud, en (2) Jan Steunebrink, geb Joure 27-8-1873, ovl aldaar 15-7-1874, 10m oud. Geen verdere nakomelingen dus in deze VANDERHOEK-lijn.

32.7. Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887)

Geb te Aduard (prov Groningen) mogelijk 11-2-1809, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud (volgens de akte, waarschijnlijk werd hij 78), gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant), hij ca 32, zij 22, met Maria BRENDEL (ook: PREENE), geb 7-4-1820 te Nijmegen (prov Gelderland), ovl Doesburg 4-7-1903, 83j oud, weduwe, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM. Bij zijn huwelijk te Breda 3-11-1842 wordt Aduard (Groningen) als geboorteplaats vermeld. Bij zijn overlijden te Doesburg 22-4-1887 wordt Bovenknijpe (Friesland) als geboorteplaats. Aduard lijkt meest juist (door man zelf aangegeven). Feit is dat vader Freerk Tammes pas op 2-10-1811 te Knijpe aangifte doet van het bestaan van deze zoon, in de aanloop naar de naamsregistratie van december 1811. Bij die registratie meldt hij dat Joldert dan 2.5 jaar oud is. Volgens de “geboorte-aangifte” van 2-10-1811 zou Joldert op 11-2-1811 zijn geboren. Dit lijkt een ambtelijke vergissing. Bij zijn overlijden te Doesburg in 1887 is de akte uit Knijpe gebruikt.

Zeker is wel dat Joldert Freerks VAN DER HOEK rond 1830 in aanmerking kwam voor militaire dienst (toen de Zuidelijke Nederlanden zich als België gingen afscheiden en er oorlog werd gevoerd). Zeer zeker is dat hij beroepsmilitair (conducteur bij de artillerie) is geworden en tot zijn pensioen is gebleven. Joldert verdwijnt uit Friesland, trouwt in 1842 in de garnizoensstad Breda met Maria BRENDEL, 22j, dochter van de Nijmeegse nagelsmid Lodewijk BRENDEL. Minstens tot en met 1854 wonen Joldert en Maria te Breda, daarna in de garnizoenssteden Geertruidenberg, ‘s Hertogenbosch, weer Breda, Utrecht, Delft en Arnhem, om uiteindelijk te Doesburg met pensioen te gaan. Uit het huwelijk worden minstens 9 kinderen geboren. De Friese naam Joldert wordt in de buiten-Friese akten niet altijd correct geschreven: Jolderik, Jalt, Jalderik etc. Zijn militaire functie “conducteur” (geleider) bij de artillerie hield in dat hij verantwoordelijk was voor de trein, vervoer en plaatsing, van een geheel van kanonnen en mortieren. In zijn tijd gebeurde dat nog met echte paardenkracht. Hij zal de rang van onderofficier hebben gehad.

Kinderen uit het huwelijk (geboortegevens ontbreken nog):

(1) Ludovicus Joldert VAN DER HOEK, geb te Breda ca 1843, ovl te Arnhem 23-12-1887, 44j oud, gehuwd, tr 11-6-1873 te Arnhem, hij 29, spoorwegbeambte, zij 21, met Cornelia Esselina VAN VEEN, geb te Gouda ca 1852, dv Jan VAN VEEN en Wilhelmina BONGERTS. De huwelijksakte meldt dat Ludovicus spoorweg-beambte is, zijn vader conducteur, en de moeder van de bruid baker van beroep. De beroepsnaam “conducteur” voor zijn vader heeft met militaire dienst te maken en niet met spoorwegen, mogen we aannemen (Joldert was in 1873 al met militair pensioen toch?). Ludovicus en Cornelia hebben een voor huwelijk geboren kind dat bij huwelijk wordt gewettigd. Mogelijk was dit de dochter Wilhelmina (Willemina) die 22-5-1895 trouwt te Arnhem, 21j, geb te Arnhem, met de agent van politie Johannes HUURDEMAN, 28j, geb te Hoevelaken, zv Johannes HUURDEMAN, arbeider, en Grietje (van) MIDDELAAR. Het is nog onbekend of verdere kinderen uit huwelijk van Ludovicus en Cornelia worden geboren. Hij overlijdt 1887, 44j oud, te Arnhem. Weduwe Cornelis Esselina VAN VEEN trouwt daar (2) 30-10-1889, zij 38, hij 35, met Cornelis TIMMER, agent van politie, geb te Maarsseveen (prov Utrecht), zv Gerrit TIMMER, arbeider, en Willemijntje KIEFT.

(2) Frederik Jolderik VAN DER HOEK, geb Breda ca 1846, ovl Arnhem 8-11-1899, 53j, gehuwd, van beroep geleider, tr (1) Arnhem 3-5-1876, hij 30, militair, zij 24, met Johanna Maria Claassen, geb te Bemmel (Lingewaard, Gelderland), dv Hermanus CLAASSEN, rijksbakenmeester, en Helena NUIJ, tr (2) Arnhem 22-6-1898, hij 52, munitiewerker, weduwnaar, zij 49, met Gesina Maria Peters, geb te Nijmegen, dv Gerardus PETERS, kleermaker, en Wilhelmina NIJENHUIS. Uit eerste huwelijk een zoon: Jolderik Carel VAN DER HOEK, geb Arnhem ca 1877, ovl Arnhem 25-3-1930, verzekeringsinspecteur, gehuwd met Cornelia BOEKHOUT. Frederik overlijdt ruim een jaar na huwelijk met Gesina. Deze wordt 74 en overlijdt als weduwe te Arnhem 22-3-1924.

(3) Petronella VAN DER HOEK (Peternella), geb Geertruidenberg ca 1848, ovl Doesburg 16-10-1902, 54j, weduwe, tr 31-10-1876 te Doesburg, zij 28, zij 27, met Gerardus WORM, geb Nijmegen 15-2-1849, schoenmaker, ovl 20-10-1901 te Drempt (nabij Doesburg, gemeente Hummelo en Keppel), 52j, gehuwd, zv Johan Hendrik WORM, schoenmaker, en Maria VAN HOUT. In akten betreffende Petronella (huwelijk, overlijden) wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. – In het schoenmakersgezin te Doesburg geboren: (1) Maria Magdalena WORM, geb ca 1877, ovl Doesburg 29-10-1889, 12j. (2) Johannes Hendrikus WORM, geb ca 1878, ovl Nijmegen 13-2-1937, 58j oud. (3) Gerardus Jaldrikkes WORM, geb ca 1880, tr 3-5-1902 te Rheden (Velp), hij 22, slager, zij 23, dienstbode, met Aaltje JANSEN, geb te Velp, dv Cornelis Jansen, tuinman, en Willemina IJzerman. (4) Frederik WORM , geb ca 1880 (tweeling?), ovl Doesburg 11-4-1884, 4j. (5) Peternella WORM, geb ca 1882, ovl Nijmegen 14-9-1942, 60j, weduwe, tr 6-10-1921 te Nijmegen, zij 39, hij 59, horlogemaker, met Walterus Wilhelmus GREMMEN, geb te Altforst (Land van Maas en Waal), zv Floris Gremmen, postbode, en Petronella van der Weerden. (6) Albertus WORM, geb ca 1887, tr 30-7-1913 te Arnhem, hij 26, kleermaker, zij 24, met Wilhelmina Petronella LEENDERS, geb te Arnhem, dv Hendricus Wilhelmus Leenders en Cornelia Putters, werkvrouw.

(4) Henrica VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1849, ovl Doesburg 2-3-1907, 57j oud. In akte wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. Geen huwelijksgegevens gevonden.

(5) Cornelis Petrus VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1852, ovl te Schoonhoven (Zuidholland) 1-6-1870 (aangifte Doesburg 7-6-1870), 18j oud, in militaire dienst als kannonier 2e klasse. In akte wordt zijn moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL.

(6) Karel VAN DER HOEK, geb Breda ca 1854, ovl Nijmegen 12-8-1889, 35j oud, tr 7-1-1887 te Roosendaal (Noordbrabant), met Adriana VAN VEGHEL, geb Roosendaal en Nispen, dv Jacobus VAN VEGHEL en Johanna BEENS. In huwelijksakte ouders van Karel vermeld als Jalt Freerik VAN DER HOEK en Maria BRENDEL.

(7) Dirk Johannes VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1857, ovl Doesburg 5-4-1903, 46j oud, schoenmaker, beroep vader: conducteur. Bij overlijden van Dirk is moeder Maria BRENDEL nog in leven. Zij overlijdt 3 maanden later te Doesburg, 83j oud. Vader Joldert was in 1887 al overleden, dat beroep vader alsnog wordt vermeld, is merkwaardig. In overlijdensakte van Dirk geen melding van huwelijks-relatie. Aan te nemen is dat hij vrijgezel bleef.

(8) Catharina VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1859, ovl Doesburg 13-1-1924, 64j, gehuwd, tr 5-12-1895 te Doesburg, zij 36, hij 36, met Albertus Arnoldus ALFERINK, weduwnaar van haar zus Margaretha, onderwijzer, ovl als weduwnaar 30-9-1932, 73j oud.

(9) Margaretha Jalderika VAN DER HOEK, geb Delft ca 1862, ovl Doesburg 26-4-1895, 33j oud, gehuwd, tr 19-7-1887 te Doesburg, zij 25, hij 27, met Albertus Arnoldus ALFERINK, onderwijzer, geb te Neede (Gelderland), ovl 30-9-1932, 73j oud, weduwnaar van Catharina VAN DER HOEK, zv Jacobus ALFERINK, houtdraaier, en Aaltjen GROOT KORMELINK.

Maria PREENE of Maria BRENDEL Dat de echtgenote van Joldert Freerks VAN DER HOEK in de akten betreffende haar kinderen geboren in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch als Maria PREENE wordt vermeld, is mogelijk gevolg van aktenverwarring bij de aangifte in deze garnizoenssteden. Om de een of andere reden wordt haar vader bij huwelijk Nijmegen 13-12-1815 ingeschreven als Ludovicus PRENEN, geb Nijmegen 23-9-1793, zv Philippus PRENEN en Maria DE JONGH volgens de akte. Drie jaar eerder, Nijmegen 19-12-1812, trouwde zijn oudere broer als Matthias Jacobus BRENDEL, geb Nijmegen 7-8-1789, zv Philippe BRENDEL en Marie DE JONG. Vader en zonen zijn nagelsmeden, en het is mogelijk dat de BRENDEL-naam naar dit beroep verwijst. Philippus BRENDEL ovl Nijmegen 4-12-1823, 62j oud, is volgens de overlijdensakte zoon van ene Adam BRENDEL en geboren (gedoopt) te Auftersmit. Zo meldt het archief. Auftersmit klinkt Duits (Nijmegen grenst zoals bekend aan het gebied rond Kleve, Duitsland), maar een plaats met die naam heb ik tot dusver niet kunnen vinden. Verdere kinderen van de nagelsmid Philippus BRENDEL hebben in akten na 1811 de BRENDEL-naam, alleen bij huwelijk van Ludovicus (Lodewijk) wordt PRENEN geschreven. En hieruit onstaat een benoemingsrommeltje. Hij is 22, nagelsmid, zij 19, naaister, wanneer hij te Nijmegen 13-12-1815 trouwt met Petronella VAN DEN HAM, geb 3-6-1795 te Steenbergen (Westbrabant, boven Breda), ovl Nijmegen 27-5-1858, 62j, dv Arnoldus VAN DEN HAM en Catharina RAEKERS. Er was al een voorhuwelijks kind, geb Nijmegen 9-4-1813, toen Petronella 17 was: Catarina, dat door het huwelijk bijna drie jaar later wordt gewettigd. Was deze “misstap” van de jong-verliefden oorzaak dat Lodewijk niet de BRENDEL-naam mocht gebruiken? Hij staat in de huwelijksakte van 1815 vermeld als Ludovicus PRENEN. Kinderen: (1) De voorhuwellijkse dochter, geb Nijmegen 9-4-1813, Catarina PRENEN, tr Nijmegen 7-9-1843, zij 30, hij 30, met Cornelis DIEPENDAAL, daglooner, geb te Egmond-Binnen (Noordholland), zv Pieter Diependaal en Anna Putters. Bij huwelijk wettiging van een uit de relatie al geboren kind. (2) Johannes PRENEN (“PRENTEN” geschreven), geb Nijmegen 11-10-1816, ovl als Johannes BRENDEL 22-1-1817, 3 mnd oud. Mogelijk werd aangifte van dit baby-overlijden door naaste bekenden gedaan die van BRENDEL-naam uitgingen. (3) Maria BRENDEL, geb Nijmegen 7-4-1820, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM, hij 26, Petronella 24. Maria, in 1842 getrouwd met de militair Joldert Freerks VAN DER HOEK, is het enige kind uit huwelijk van Lodewijk en Petronella dat bij geboorte met achternaam BRENDEL wordt ingeschreven. Als moeder in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch gaat ze als Maria PREENE in de akte. Begrijpelijk, maar niet juist. (4) Catharina PRENEN, geb Nijmegen 10-4-1825, ovl 28-5-1826, 1j oud. Vader is korporaal. Derde dochter uit het huwelijk wordt opnieuw naar moeder van Petronella vernoemd, zoals de voorhuwelijkse dochter Catarina. Catharina ovl 13 maand oud. Dat Lodewijk (of Ludovicus) PRENEN, rond 30j oud, genoemd wordt als korporaal, moet inhouden dat hij het nagelsmid-bedrijf te Nijmegen vaarwel zei (na overlijden in 1823 van vader Philippus BRENDEL door oudere broer Matthias voortgezet) en dat hij beroepsmilitair werd in de rang van korporaal. (5) Louisa BREENEN, geb Tilburg in maart 1831, bekend door overlijden Nijmegen 3-8-1831, 5 maanden oud. Omdat de Zuidelijke Nederlanden (België) een afscheidingsoorlog begonnen en “wonnen”, was er mobilisatie. Lodewijk kan te Tilburg gekazerneerrd zijn geweest. Louisa is laatste kind uit zijn huwelijk, wordt te Tilburg geboren en overlijdt 3 maanden later te Nijmegen.

De kwestie Maria PREENE of Maria BRENDEL heeft deze achtergrond. Vader Ludovicus PRENEN dan wel Lodewijk BRENDEL (BREENEN), wat maakt het uit? PETRONELLA VAN DEN HAM, echtgenote van Lodewijk en moeder van Maria BRENDEL overlijdt Nijmegen 27-5-1858, 62j oud.

Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887), laatste kind uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters BIJMA, vertrekt rond zijn 20ste uit Friesland naar Brabant en wordt beroepsmilitair. Diverse familietakken in Brabant en Gelderland door hem ingezet.

1. Bonne Jans BOUWMAN (ook: BOUMAN, BOUMA), geb 9-3-1774 te Oudeschoot (Schoterland, FR), doop 17-3-1774, ovl 29-8-1852 te Jubbega-Schurega (Schoterland, FR), 78 j, gehuwd, tr (3) 20-11-1825 te Oudehorne (Schoterland, FR), hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES, tr (2) 10-5-1801 te Oudeschoot, hij 27, zij 23, met Lamkjen Jelles (BAKKER), tr (1) 10-6-1798 te Oudeschoot, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Nieuweschoot, Grietje Jans, Rotstergaast, met
2. Grietje Jans (BIJMA), geb ca 1777, ovl in 1799 te Rotstergaast-Nieuweschoot (Schoterland, FR), ca 22j oud, in kraambed van eerste kind.

Uit huwelijk van Bonne en Grietje: Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17), geb 27-4-1799 in de Gaast (Rotstergaast), doop 2-6-1799 Oudeschoot, ovl Het Meer (Schoterland, FR) 6-9-1882, 83j oud, weduwe, tr 10-6-1821 met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

Oudmoeder Grietje Jans is ca 22j oud geworden. Geboorte/doopdatum onbekend omdat haar ouders Jan Wolters BIJMA (kw 34) en Fokje Hendriks (kw 35) hun pasgeborenen niet laten dopen (geen melding in doopregisters). Gemakkelijk te verklaren wanneer het vermoeden klopt dat Fokje Hendriks uit doopsgezinde familie stamt, te De Knijpe (Schoterland, FR), die niet doet aan kinderdoop (doopsgezind = volwassenendoop, doop na belijdenis). Fokje Hendriks liet misschien kinderdoop niet toe en Jan Wolters, in kerkelijke richting “hervormd” opgevoed, schikte zich daarin (niet zo kerkelijk, misschien). Huwelijk in Hervormde kerk was indertijd voor wettiging van het huwelijk de meest gebruikelijke weg. Huwelijk van Grietje Jans ca 21j oud met Bonne Jans, 24j, 10-6-1798 wordt bevestigd in Hervormde kerk te Oudeschoot, 2-6-1799 wordt daar de dochter Grietje Bonnes gedoopt, 27-4-1799 geboren te Rotstergaast. Dat de baby Grietje wordt genoemd (niet Fokje of Lamkje naar grootmoeders) past in verhaal dat moeder Grietje Jans in kraambed van eerste kind is overleden, 21 of 22j oud. Tussen 27-4 en 2-6-1799.

Bij de naamsregistratie van 1811 laat Bonne Jans te Oudehorne (mairie Mildam) de naam BOUWMAN registreren. Met kinderen: 1. Grietje, 12 jaar oud. 2. Jelle, 8 jaar oud. 3. Lamkjen, 5 jaar oud. 4. Jan, 4 jaar oud. 5. Roel, 1 jaar oud. Jan Wolters BIJMA te Rotstergaast, grootvader van Grietje, meldt bij deze registratie, twee eigen kinderen (nog in leven) en kleinkind Grietje te Oudehorne. Dochter van overleden Grietje. De (1799) overleden Grietje krijgt door deze vermelding alsnog BIJMA-naam. Haar dochter Grietje wordt Grietje Bonnes BOUWMAN.

Bonne Jans tr (2) Nieuweschoot 10-5-1801, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Oudeschoot, Lamkjen Jelles, Mildam, met Lamkjen Jelles (BAKKER), geb 19-2-1779 (Lammegien) te Noordwolde (Weststellingwerf, FR), doop 21-2-1779, ovl 13-2-1822 te Oudehorne, 42j, dochter van Jelle Klazes (Jelle Claessen) BAKKER en Sjoukjen Roelofs.

Uit tweede huwelijk van Bonne Jans BOUWMAN 8 kinderen: Jelle Bonnes BOUMA(N), geb Oudeschoot 17-4-1803, doop Mildam 8-5-1803, ovl 15-7-1867, 64j, gehuwd (Schoterland), tr 25-4-1824, hij 20, zij 26, met Japikjen Yntzes WYBENGA, geb Nieuwehorne, dv Yntze Wiebes WYBENGA en Lijske Barteles. In archief van notaris Peeting te Heerenveen akte van 16-6-1840 verkoop van enig levend vee, boerengereedschappen en huismeubelen, opbrengst 1148 gld, door Wiebe Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Barteld Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Jelle Bonnes BOUMA te Nieuwehorne, Evert Beerends Neef te Langezwaag en Jacob Sytzes Buik te Jubbega Schurega. En akte van 31-7-1840 verkoop van een partij te velde staande rogge en boekweit, opbrengst 542 gld door hetzelfde vijftal. Lamkjen Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 5-1-1806, doop 2-2-1806, tr 21-5-1826, zij 20, hij 20, met Jan Johannes VAN DER MEER, geb Sonnega (Weststellingwerf, FR), zv Johannes Jans VAN DER MEER en Sjoukjen Jans Jan Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 26-12-1807, doop 24-1-1808, tr (1) 30-4-1837, hij 29, zij 25, met Hiltje Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens, tr (2) 16-6-1867, hij 59, zij 24, met Kornelisjen Sytzes BERGSMA, geb Oudehorne, dv Sytze Meints BERGSMA en Grietje Jacobs BLOKZIJL. Roel Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 9-12-1810, doop 13-1-1811, ovl 18-3-1880, 69j, gehuwd (Schoterland), tr (1) 7-6-1846, hij 35, zij 32, met Sytske Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens Libbe Bonnes BOUMAN, geb Oudehorne 22-9-1813, ovl 29-12-1859, 46j, gehuwd (Haskerland), tr Doniawerstal 11-6-1847 met Reinskje Buddes KOOPMANS Sjoukje Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 28-6-1816, ovl 24-9-1838, 22j, ongehuwd (Schoterland) Ayze Bonnes, geb Oudehorne 12-12-1818, ovl 3-1-1819, oud ruim 3 weken, ‘s morgens 6 uren te Oudehorne in huis nr 2. Jantjen Bonnes, geb Oudehorne 2-2-1822, ovl 8-2-1894, 73j, gehuwd (Weststellingwerf), tr WSW 30-3-1848 met Kornelis Boelen OOSTERDIJK.

Tien dagen na geboorte van dochter Jantjen overlijdt Lamkjen Jelles BAKKER 13-2-1822, 42j oud. Het huwelijk van (stief)dochter Grietje Bonnes Bouwman (kw 17) met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) op 10-6-1821 heeft ze nog wel mogen meemaken. Grietje Bonnes heeft vier jaar huwelijk met Wolter Van der Hoek achter de rug, twee bevallingen en evenzoveel babies die na enkele weken overlijden, wanneer haar vader Bonne Jans voor de derde keer in het huwelijk treedt.

Bonne trouwt (3) op 20-11-1825 te Oudehorne, hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES (Schot 56). “Bonne Jans Bouma, oud 51 jaren, huisman, geboren te Oudeschoot en wonende te Nieuwehorne, weduwnaar van Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 te Oudehorne overleden, zoon van Jan Libbes 1 november 1809 overleden en van Lamkjen Haitzes.” In de akte wordt de naam van oudmoeder Grietje Jans Bijma, de eerste vrouw van Bonne, niet vermeld. Over Marijke: “Marijke Uilkes de Vries, oud 22 jaren, dienstmeid, geboren in de Compagnie onder Oudehorne, dochter van Uilke Lammerts de Vries en van Marijke Hotzes, echtlieden, wonende te Oudehorne.”

Uiteindelijk duurt dit derde huwelijk van oudvader Bonne Jans het langst: 27 jaren, beeindigd door zijn overlijden 29-8-1852 te Jubbega Schurega (Schoterland, FR), 78j oud. In zijn overlijdensakte wordt eerste echtgenote Grietje Jans BIJMA wèl vermeld: “Frank Jans Davids, 38 jaren, scheerenslyper te Heerenveen, en Jan Jans Bergsma, 27 jaren, arbeider te Jubbega Schurega woonachtig, verklaren dat Bonne Jans Bouma, oud 78 jaren, arbeider, geboren te Oudeschoot, wonende te Jubbega Schurega, eerst weduwnaar van Grietje Jans Bijma, daarna van Lamkjen Jelles Bakker, en laatstens gehuwd met Marijke Uilkens de Vries, zonder beroep aldaar (Jubbega Schurega) woonachtig, zoon van Jan Libbes en Lamkjen Haitzes, 29 augustus 1852 voormiddag 11 uur in het huis nr 126 te Jubbega Schurega is overleden.”

Uit derde huwelijk van Bonne Jans BOUMA(N) 6 kinderen/dochters: Marijke Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 7-2-1827, ovl 1-3-1894, 67j, wed (Schoterland), tr 30-10-1853, zij 26, hij 26, met Keimpe Jans VAN DER WAL, geb Jubbega Schurega, zv Jan Luitzens VAN DER WAL en Korneliske Harmens Martjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 5-11-1828, ovl 15-4-1909, 80j, wed (Schoterland), tr 17-5-1857, zij 28, hij 32, met Gerrit Beerends BLOEMSMA, geb Jubbega Schurega, zv Beerend Melis BLOEMSMA en Jeltje Gerrits JONKER Aukje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 12-2-1831, ovl 4-3-1831, 3 weken oud Aukjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 22-1-1833, ovl 7-1-1860, 26j, ongehuwd. Uilkje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 15-5-1835, tr (1) Opsterland 17-5-1860 met Jan Wybes AANS, tr (2) Opsterland 30-4-1885 met Andries VAN DER DRAAI. Uit eerste huwelijk de kinderen: Wiebe Aans (1861), Bonne Aans (1866), Hepke Aans (1869), Markus Aans (1872) en Antje Aans (1876). Jan Wybes AANS ovl 1-6-1877, 43j, geh (Opsterland). Bij tweede huwelijk is Uilkje 50j oud, Andries VAN DER DRAAI is 51, weduwnaar van Jantje Klazes VEENSTRA, ovl 16-9-1883. Andries van der Draai geb 15-11-1832, zoon van Jan Oebeles VAN DER DRAAI en Ike Andries VAN DEN BOS, ovl 2-5-1907, 74j, geh (Opsterland). Uilkjen moet na april 1907 zijn overleden, ergens, we weten nog niet waar. Sjoukjen Bonnes BOUMAN, geb Jubbega Schurega 11-4-1842, ovl 6-5-1926, 84j, gehuwd (Opsterland), tr 16-6-1870 Opsterland met Wytze Ruurds KORT. Oudvader Bonne Jans is 68 wanneer dochter Sjoukjen wordt geboren. Hij is niet meer huisman/boer te Oudehorne/Nieuwehorne maar is verhuisd naar Jubbega Schurega. Bij zijn overlijden tien jaar later wordt hij arbeider genoemd wat ongeveer inhoudt dat hij als bejaarde man niet meer het boerenbedrijf uitoefende. Het kan zijn dat zijn oudere zonen dit overnamen. Derde echtgenote Marijke Uilkes DE VRIES loopt tegen de 40 bij verhuizing naar Jubbega en geboorte van Sjoukjen. Marijke werd in de Compagnie onder Oudehorne geboren (dat is: Jubbega Schurega) en dat kan aan de verhuizing hebben meegewerkt. Na overlijden van Bonne in 1852 trouwen de oudere dochters nog met jongens uit Jubbega Schurega, jongste dochters Uilkje en Sjoukje trouwen resp in 1860 en 1870 aan de overkant van de Schoterlandse Compagnonsvaart in Opsterland. Weduwe Marijke overlijdt 28-9-1875 in Opsterland (akte 239), 72j, weduwe. Deze lijnen niet verder nagetrokken. Oudvader Bonne Jans BOUWMAN was op jonge leeftijd kort gehuwd met de even jonge Grietje Jans BIJMA, die overlijdt 1799 in eerste kraambed dat door dochter Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17) wordt overleefd. Zij trouwt later met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

1. Johannes Cornelis LUKKES (Jannes), geb 16-4-1771 in Het Meer (Schoterland, FR), doop op belijdenis 3-5-1801, huisman, ovl 30-8-1829 te Het Meer in huis nr 38, 60j oud, nalatende vrouw en zes kinderen, tr 20-2-1803 te Het Meer, hij 32, zij 23, met
2. Hiltje Hanzes RONDUITE, geb 25-3-1779 te Nijehaske (Haskerland, FR), doop 4-4-1779, ovl 9-6-1839, 61 jaar oud, weduwe. De akte van overlijden meldt: “Sieger Teyes VAN DER LAAN, 66 jaar, timmerman, en Ytzen Minnes BLINKSMA, 42 jaar, rentenier, wonende Het Meer, geburen, verklaren dat Hiltje Hanzes Ronduite, oud 61 jaar, geboren te Nije Haske, dochter van Hans Jans Ronduite en Jantje Geerts Brouwer, weduwe van Johannes Cornelis Lukkes, is overleden op 9 juni 1839 in huis nr 25 in Het Meer”.

Jannes Cornelis was eerst, 7-5-1797, getrouwd met Ymkjen Wybes (WIERDA). Uit dit huwelijk de dochters Saakje (geb Het Meer 28-5-1798, gedoopt 24-6-1798) en Froukjen (geb Het Meer 16-2-1800, gedoopt 16-3-1800). Deze meisjes en ook de moeder Ymkjen zijn vroeg overleden. Op 20-2-1803 trouwt Jannes met Hiltje Hanzes. Merkwaardig is dat Jannes 3-5-1801, 30j oud, zich kerkelijk laat dopen (doop op belijdenis, Hervormde kerk). Het is niet meer na te gaan of dit voor of na overlijden van Ymkjen Wybes en dochters gebeurde. Eerste kind van Jannes en Hiltje Hanzes is 24-1-1803 geboren, vier weken voordat hun huwelijk 20-2-1803 kerkelijk wordt bevestigd. Dit kind wordt een halfjaar na geboorte gedoopt, 7-8-1803.

Jan Cornelis LUCKES vermeld als gebuur (Lwrder Corurant 7-4-1829) bij de publieke verkoop van ‘een perceel zoo vergraven als onvergraven HOOI- en KLIJNLAND, groot ongeveer een bunder twee en tachtig vierkante roeden, gelegen in Het Meer onder Luinjeberd, grietenij Aengwirden”. Betreffend perceel grenst in het zuiden aan land in gebruik bij Jan Cornelis LUCKES, volgens deze melding.

Uit huwelijk met Hiltje Ronduite: Jantje (Janke) Johannes LUKKES, geb 24-1-1803, doop 7-8-1803, ovl 13-1-1848, 44 jaar oud, gehuwd, tr (1) 19-4-1829, zij 26, hij 29, met Ubele Iebeles STAMHUIS, geb ca 1800 te Lippenhuizen (Opsterland, FR), ovl 4-4-1840 te Heerenveen (Schoterland, FR), 40j oud, zv Iebele Ubeles STAMHUIS en Hesseltje Gerbens. Zijn ouders trouwden 22-5-1796 binnen de Doopsgezinde gemeente te Lippenhuizen, waardoor doopdatum voor hem ontbreekt. Uit huwelijk van Janke en Ubele de kinderen: Johanna (geb Het Meer 14-11-1829), Hesseltje (geb Het Meer 13-7-1832), Hiltje (geb Heerenveen 12-1-1835) en Ibele (geb Heerenveen 4-9-1837). Janke wordt weduwe te Heerenveen in april 1840. Op 3-11-1842 bevalt ze van een dochter, Trijntje LUKKES, dochter van Janke Johannes LUKKES. Naam van de vader niet vermeld. Janke trouwt (2) 4-2-1845, zij 42, hij 43, te Heerenveen met Sikke Tobias HUIZINGA, geb Heerenveen 9-2-1802, ovl als kolonist te Ommerschans (Overijssel) 8-2-1854, 52j, weduwnaar. Uit dit tweede huwelijk de zoon Tobias HUIZENGA, geb 9-5-1846 te Het MEER. – Of Sikke de biologische vader was van Trijntje LUKKES, voor zijn huwelijk met Janke geboren, valt niet te bepalen. Hij trouwde 2-12-1821 te Heerenveen, hij 19, zij 22, met Elizabeth Helena Hendriks PRINS, geb 1-11-1799, doop 24-11-1799, dochter van Hendrik Siegers PRINS, tapper/kastelein te Heerenveen, en Antje Koens. Uit huwelijk van Sikke en Antje eerst 3 dochters: Antje (geb Heerenveen 22-5-1822, tr 28-5-1848 met Reitze Folkerts FEERSMA), Jeltje (geb Haskerland 13-2-1824, ovl 28-8-1826) en Sara (geb Aengwirden 15-11-1825, ovl 6-9-1826). Bij vrijwel gelijktijdig overlijden van de twee jongsten is Sikke 24j.
— Misschien ging het daarna mis in het huwelijk. Sikke was niet ingeloot voor militaire dienst, maar gaat via nummerverwisseling (akte van 24-3-1830) als plaatsvervanger voor Jouke Pieters Veltman te St.Nicolaasga, op 28-jarige leeftijd alsnog de kazerne in. Hij kon niet voorzien (en wie wel) dat in augustus/september 1830 rellen in Brussel zouden uitbreken die in een afscheidingsoorlog België/Nederland uitmondden. Mobilisatie dus en Sikke niet tien maanden van huis, maar enkele jaren onder de wapens. Hij kwam heelhuids uit deze periode.
— Uit zijn huwelijk met Elizabeth PRINS wordt Heerenveen 26-4-1836 nog een kind geboren, zoon Tobias Sikkes HUIZINGA. Het huwelijk eindigt met echtscheiding (echtscheidingsakte 30-11-1844). Sikke trouwt 4-2-1845, drie maanden na passeren van deze akte, met weduwe Janke Johannes LUKKES, zij 42, hij 43. Een zoon Tobias wordt 9-5-1846 geboren te Het Meer, Janke overlijdt 13-1-1848 te Heerenveen, 44j oud. De buitenechtelijk geboren dochter Trijntje Lukkes overlijdt te Heerenveen 23-5-1848, 5j oud. Antje HUIZINGA, enig overgebleven kind uit eerste huwelijk van Sikke trouwt. 26j oud, 28-5-1848, hierboven al gemeld, met Reitze Folkerts FEERSMA, 26j, geb Heerenveen, zv Folkert Klazes FEERSMA en Martjen Reitzes DE GRAAF.
— Sikke Tobias HUIZINGA overlijdt rond 6 jaar later, 8-2-1854, 54j oud, kolonist te Ommerschans (Overijssel). Ommerschans was samen met Veenhuizen (Drenthe) “straf”-kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, voor minder-handelbare personen, naast de ontginningskolonies te Frederiksoord en Willemsoord. Mogelijk solliciteerde Sikke, na alle trammelant, bij de Maatschappij en kwam hij zo als kolonievader/bewaker eerst in Veenhuizen en daarna in Ommerschans terecht. Zeker lijkt dat hij al in 1848 naar Veenhuizen ging, samen met overgebleven stiefkinderen (kinderen van Janke LUKKES uit haar huwelijk met Ubele STAMHUIS). Stiefdochter Hesseltje STAMHUIS ovl 16-1-1849 te Norg/Veenhuizen, 17j oud, en de dochter Hiltje STAMHUIS ovl 1-7-1852 te Veenhuizen, 17j oud (overlijdens gemeld in administratie te Norg en te Heerenveen). Sikke ovl 8-2-1854, kolonist te Ommerschans, 54j oud, overlijden een maand later, 7-3-1854, ingeschreven te Heerenveen. Hij was dus nog wel te Schoterland ingeschreven en kan onvrijwillig naar Veenhuizen/Ommerschans zijn gegaan.
— Janke Johannes LUKKES (1803-1848) kreeg 5 kinderen. Overlijden van drie (Hesseltje, Hiltje en Trijntje) hier genoemd. Uit huwelijk met Ubele STAMHUIS nog dochter Johanna (geb 1829), geen verdere gegevens, en zoon Ibele (geb 1837), mogelijk als Ybele STAMHUIS ovl 14-4-1914, 76j, weduwnaar (Opsterland 59). Aktes nog te vinden. Geen groot nageslacht. De Tobiassen (geb 1836 resp 1846) zijn ook nog even onvindbaar. Indruk bestaat dat Sikke Tobias HUIZINGA als echtgenoot en (stief-) vader behoorlijk veel problemen maakte. Froukje Johannes LUKKES, geb 17-7-1805 te Het Meer, doop 4-8-1805, ovl 4-6-1877, 71j, weduwe, tr 8-5-1825, zij 19, hij 24, met Hendrik Durks JAGER, geb 30-12-1801 te Luinjeberd (Aengwirden, FR), doop 18-1-1802 te Tjalleberd, ovl 10-5-1849, 48j, gehuwd, zv Durk Jacobus en Egbertje Andries (DRIEST). Uit huwelijk van Froukje LUKKES en Hendrik JAGER: dochters Egbertje (geb Het Meer 17-4-1826), Hiltje (Het Meer 14-11-1828), Durkje (30-3-1834), Johanna (8-11-1836, ovl 14-11-1852, 16j), Trijntje (11-3-1841) en zoon Durk Hendriks JAGER (10-5-1844, ovl Akkrum 7-1-1905, 60j, geh, tr 19-5-1867 te Akkrum met schippersdochter Stijntje Pieters SYTEMA. Hans Johannes LUKKES, geb 25-10-1807 te Het Meer, doop 15-11-1807, ovl 1880 te Steenwijkerwold (Overijssel), 83j oud, weduwnaar, tr 25-4-1830, hij 22, timmermansknecht te Het Meer, zij 23, met Wytske Molles VAN DEN AKKER, geb 10-10-1806 te Nieuwehorne, ovl 12-2-1865 te Wolvega (Weststellingwerf, FR), 58j, gehuwd, dv Molle Keimpes VAN DEN AKKER, huisman, wonende te ZestienRoeden onder Tjalleberd, en van Antje Hendriks NIJENHUIS (Molle en Antje gehuwd 22-5-1803 te Nieuwehorne). Hans Johannes LUKKES wordt als timmerman te Het Meer minstens tot en met 1855 genoemd. Verhuist daarna naar Wolvega en overlijdt te Steenwijkerwold.
— Uit huwelijk van Hans en Wytske 9 kinderen (geboren Het Meer): - (1) Johannes Hanzes LUKKES, geb 3-3-1831, ovl 26-5-1879, 48j, gehuwd, timmerman, tr 30-5-1852, hij 21, zij 21, met Fokje Jurjens HARTKAMP, geb te Tjalleberd, dv Jurjen Roelofs HARTKAMP en Trijntje Murks LIEUWES. - (2) Molle Hanzes LUKKES, geb 26-5-1833, timmerman en koopman, ovl 13-8-1907, 74j, gehuwd, tr Wolvega 7-5-1858, hij 24, zij 26, met Sjoerdje Tjabels VAN DER VEEN, geb 25-4-1832 te Oldelamer (Weststellingwerf, FR), ovl 4-10-1902 te Nieuweschoot (Schoterland, FR), dv Tjabel Gerbrands VAN DER VEEN en Trijntje Sjoukes VAN DER VEEN. Molle Hanzes woonde tot 1870 te Wolvega en daarna te Nieuweschoot. Na overlijden van Sjoerdje trouwt hij nog 24-9-1903, hij 70, zij 45, met Loltje BUSAAN, wed van Sietze Bosma. - (3) Hiltje Hanzes LUKKES, geb 4-10-1835, ovl 1919 te Steenwijkerwold, 83j, weduwe, tr Wolvega 10-5-1862, zij 26, hij 29, met Roelof Reitzes LEMSTRA, geb 9-12-1832 te Oldelamer, ovl 1912 te Steenwijkerwold, 79j, gehuwd, zv Reitze Jans LEMSTRA en Sibbigjen Hessels GORTSTRA. - (4) Keimpe Hanzes LUKKES, geb 13-6-1838, ovl 1892 te Steenwijkerwold, 64j, weduwnaar, tr Wolvega 24-4-1863, hij 24, zij 24, met Jeltje Jans OOSTERKAMP, geb 3-12-1838 te Spanga (Weststellingwerf, FR), ovl 1887 te Steenwijkerwold, 49j, gehuwd, dv Jan Alberts OOSTERKAMP en Trijntje Jans BULDSMA. - (5) Kornelis Hanzes LUKKES, geb 10-1-1841, ovl Weststwerf 14-1-1897, 56j, weduwn, tr 31-3-1870 te Oudeschoot (Schoterland, FR), hij 29, zij 20, met Hielkjen HEIDSMA, geb Oudeschoot 3-6-1849, ovl Weststwerf 29-6-1892, 48j, gehuwd, dv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER. - (6) Jan Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, tr 14-4-1871 te De Knijpe, hij 27, zij 23, met Rinskjen DE GROOT, geb 9-6-1847 te Langezwaag (Opsterland, FR), dv Auke Wytzes DE GROOT en Jeltje Barteles TERPSTRA. Jan is in 1871 koemelker te Sneek, waar in 1873 ook eerste kind uit het huwelijk wordt geboren. Volgende kinderen (1875 en 1878 een tweeling) geboren te Benedenknijpe. In 1879 in notarisakten wordt Jan gemeld als werkman te Nieuweschoot (de akten gaan over boedelscheiding binnen zijn schoonfamilie). Volgende 4 kinderen worden te Nieuweschoot-Rottum geboren. Na 1889 geen verdere meldingen meer over Jan Hanzes Lukkes en Rinskjen de Groot in Friese registers. Een bekwame koemelker of melkerijchef was overal welkom. Bijvoorbeeld in het Duitse Rijnland. - (7) Antje Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, ovl Haskerland 12-8-1940, 96j, weduwe, tr Schoterland 31-3-1870, zij 26, hij 35, met Klaas Teyes WASLANDER, geb Rotstergaast 19-9-1843, ovl Schoterland 31-1-1907, 72j, gehuwd, zv Teye Egberts WASLANDER en Blijke Theunis BLOK. Antje en Klaas WASLANDER gaan te Rottum wonen, waar 8 kinderen worden geboren. - (8) Dochter, levenloos 24-1-1847. - (9) Geeske (Geesje) Hanzes LUKKES, geb 26-6-1849, ovl Opsterland 23-1-1881, 31j, gehuwd, tr Schoterland 26-10-1871, zij 22, hij 24, met Jan Jans HEIDSMA, geb 2-8-1847 te Oudeschoot, zv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER (ook de schoonouders van broer Kornelis Hanzes LUKKES). Het huwelijk van Geeske met Jan HEIDSMA duurt door haar overlijden in 1881 slechts 10 jaar. Er zijn 4 kinderen geboren. Mogelijk is Geeske overleden (met baby) in kraambed van het vijfde kind. Jan Heidsma was (los) arbeider/dagloner en het jonge gezin trok in die 10 jaar langs allerlei tijdelijke vestigingen. Kinderen: (1) Jinke HEIDSMA, geb 3-2-1872 te Rottum (Schoterland), ovl Schoterland 12-4-1896, 24j, gehuwd, tr Schoterland 29-10-1893, zij 21, hij 34, met Anne DIJKSMA, geb Oudeschoot, zv Keimpe Jacobs DIJKSMA en Sjoukje Annes VAN DER KERK. (2) Jan HEIDSMA, geb 24-7-1875 te Teroele (Doniawerstal), ovl 1-8-1885 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 1-8-1885 Schoterland, 15-8-1885 Uithuizen (prov Groningen)), waar vader Jan toen woonachtig was. (3) Hans HEIDSMA, geb 20-8-1877 te Katlijk, ovl 1878 aldaar. (4) Hinke HEIDSMA, geb 9-5-1879 te Katlijk, ovl 28-5-1881 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 28-5-1881 te Schoterland, 1-6-1881 te Opsterland).
— Na overlijden van Geeske LUKKES, 31j, Opsterland 1881, is Jan HEIDSMA naar Uithuizen gegaan in Noord-Groningen. De Geeske-kinderen voorzover nog in leven, overlijden te Oudeschoot (bij de familie). Jan HEIDSMA tr (2) 10-5-1890 te Stedum (prov Groningen), hij 42, weduwnaar van Geeske Hanzes LUKKES, zij 27, met Jantje WESTERHOF, geb te Den Boer (Groningen). Bij huwelijk wettiging van 2 kinderen: Jan en Jantje waren voor 1890 al behoorlijk intiem. Het nieuwe gezin leeft in noordelijjk Groningen voort. Cornelis Johannes LUKKES, geb 6-3-1811 te Het Meer, doop 24-3-1811, ovl 10-3-1833 in hospitaal te Eindhoven, 22j oud. Cornelis had de pech dat hij in 1831 aan de beurt was voor militaire dienstplicht, juist toen België zich losmaakte van Nederlands bewind. De oorlog eindigde 23-12-1832 toen een Frans leger de Nederlanders uit de citadel van Antwerpen joeg, met vele doden en gewonden. Cornelis stierf twee maanden later in het militair hospitaal te Eindhoven. Het formele bericht daarvan volgde weer ruim twee maanden later (24 mei 1833, Provincie Vriesland, Schot 46): “Ten gevolge van een authentiek extract uit het overlijdensregister der Stad Eindhoven ons bij missive van den 4 april 1833 no 108, dat Cornelis Lukkes, flankour bij het Eerste Bataillon Achttiende Afdeling Infanterie, oud 22 jaren, geboren en laatst woonachtig te Schoterland Het Meer, Provincie Vriesland, zoon van Johannes Lukkes, overleden, en Hiltje Hanzes Ronduite, zonder bedrijf in Het Meer, op de 10 maart 1833 in het Hospitaal te Eindhoven is overleden.” Het bericht van de dood van Cornelis betekende dat jongere broer Jan Johannes Lukkes (kw 18) die in 1833 aan zijn dienstplicht moest beginnen, het bericht van de Gouverneur kreeg dat hij van die plicht werd ontslagen. Jan Johannes LUKKES (kw 18) (Luckes in geboorteakte en ook in overlijdensakte 1869: Jan LUCKES, ovl 17-4-1869, 56j, gehuwd), geb 23-1-1813. Van militaire dienst vrijgesteld doordat oudere broer Cornelis in militaire dienst was en als gevolg daarvan overleed (1833 in hospitaal te Eindhoven). Jan Johannes LUKKES, timmerman te Het Meer, trouwt 19-5-1838 met Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19). Als betovergrootouders in onze kwartierstaat verder rond hen gemeld in deel Generatie 5. Trijntje Johannes LUKKES (Luckes in geboorteakte), geb 15-1-1820 te Het Meer, ovl 22-8-1857 te Franeker (FR), 37j, gehuwd, tr 15-5-1842, zij 22, hij 30, met Jelle Baekes DE GROOT, geb 26-12-1811 (mairie Mildam), zoon van Baeke Yntzes DE GROOT en Antje Jans KOOPMAN. Uit huwelijk van Trijjntje en Jelle zeker 3 kinderen: (1) Johannes Jelles DE GROOT, geb 29-12-1843 te Oranjewoud, (2) Antje DE GROOT, geb 4-1-1852 te Franeker, (3) Beke DE GROOT, geb 18-3-1854 te Franeker.
— Trijntje overlijdt 22-8-1857, 37j, gehuwd. Jelle trouwt opnieuw 7-11-1858 te Franeker met Geertrui HILSTRA (1830-1904), maar overlijdt niet veel later, 28-5-1861 (Franeker), 48j oud.

1. Durk Eelkes WOUDSTRA (Dirk), geb ca 1747, overl 24-9-1817 te Joure, 70j, schipper, trouwt (1) 14-2-1773, hij van Nijehaske, zij van Uitwellingerga, met Akke Jarigs MENGER, vermoedelijk overleden 18-6-1807 buiten Friesland. Trouwt (2) 25-9-1808 te Joure op ca 60-jarige leeftijd met de 18-jarige
2. Jacobje Wiebes VAN DER WERF, geb 10-8-1790 (gedoopt 26-8-1790) te Sneek, overl 1-4-1853, 62j, weduwe, eerstens van Durk Eelkes Woudstra en laatst van Wilt Haayes Zwart. Zij trouwt (2) 3-1-1819 met Wilt Hayes Swart, korenmolenaar te Het Meer, zij 28j, weduwe, hij 52j, weduwnaar.

Uit tweede huwelijk (Durk en Jacobje): Reinskjen (Rinske), geb 5-12-1809 te Joure en daar gedoopt 24-12-1809, ovl 31-5-1850 te Heerenveen, 40j oud. Trouwt 23-9-1827, 17j oud, met Pieter Hendriks BOSMA, 27j oud, geb 7-3-1800, ovl 12-7-1859, 59j oud, kuiper (ovl in huis nr 227 te Heerenveen), zv Hendrik Jans BOSMA en Aaltje Jans. Kinderen van Reinskjen en Pieter: Jacoba (1829-1895), Hendrik (1831-1862), Dirk (1835, jong overleden), Aaltje (1838), Bonje (1840) en Dirk (1843). Bonne, geboorteaangifte Mairie Joure 5-9-1812, dit kan ook de dag van geboorte van Bonne zijn geweest (niet te controleren). Overlijdens-aangifte betreffende dit zoontje dat waarschijnlijk jong is overleden, ontbreekt te Joure en elders waar we zochten. Schipperskind in de tijd van nog niet allesomvattende Burgerlijke Stand, stel ik maar even. Bonjé, geb te Tholen, ZEELAND, 18-2-1815 (kw 19).

Oudvader Durk was schipper (men zeilde toen nog) tussen Friesland en Zeeland/Westbrabant. Zijn laatste kind, betovergrootmoeder Bonjé WOUDSTRA (kw 19), 18-12-1815 te Tholen (Zeeland), wordt geboren tijdens een reis. Dit had traditie want twee kinderen uit Durks eerste huwelijk werden ook tijdens een reis geboren: Bontje Durks 25-8-1778 bij Gouda (Tergouw, Zuidholland) en Lammert Durks WOUDSTRA 7-4-1780 te Steenbergen (Westbrabant). Het regelmatige verblijf van Friese schippersfamilies in Zeeuwse en Westbrabantse havenplaatsen leidt tot verliefdheden en huwelijken aldaar. O.a. Eelkes derde zoon, Jaring Eelkes WOUDSTRA, trouwde (1839) en vestigde zich te Zevenbergen (W.Brabant), en Eelkes kleinzoon Jaring Lammerts WOUDSTRA deed dat al eerder (1825), op 17-jarige leeftijd, ook te Zevenbergen. De kleinzoon Pieter Lammerts WOUDSTRA trouwt in 1829 te St.Maartensdijk (eiland Tholen, Zeeland), maar door overlijden van jonge vrouw en eerste kind in het kraambed (1830) was dit huwelijk van korte duur, Pieter keerde weer naar Friesland terug. Eelkes kleindochter Elisabeth VAN SLOTEN, dochter van Akke Eelkes WOUDSTRA, overlijdt te Zevenbergen in 1848, 24j oud, ongehuwd. De Jouster schipper Dirk Eeltjes WOUDSTRA (zo geschreven) liet 17-5-1816 door notaris J.van Steenbergen te Breda testament inschrijven, dus toen was hij, drie maanden na geboorte van dochter Bonje te Tholen, ook in de omgeving.

Toen hij in mei 1816 te Breda testament liet opmaken, was hij tegen de 70j oud en nog steeds op reis. Wellicht had hij met (schoon)zonen meer dan eén tjalk in bedrijf. Notarisakten maken duidelijk dat hij nog in 1813 (23-4-1813) voor 242 frs een tjalk (erbij?) kocht van Jelke Johannes Leertouwer, collega-schipper te Nijehaske (Heerenwal, Heerenveen). Hij financierde dat wellicht met een lening van 400 frs bij Jantje Klazes, weduwe van Franke Jeeps te Heerenveen. Aflossing van die lening (cessie) deed hij binnen vijf maanden (archief notaris Mooi, Oldeboorn). Dat hij hoognodig, desnoods te Breda, een testament moest laten maken, had misschien te maken met problemen van zijn oudste zoon Eelke Durks WOUDSTRA, mede-schipper. Deze overlijdt 23-6-1816, een maand later, pas 40j oud. Er kan iets met hem gebeurd zijn (de overlijdensakte geeft geen duidelijkheid). Oudvader en schipper Durk Eelkes WOUDSTRA laat 24-9-1817 het leven, 70j oud. Op 6-2-1818 wordt voor de directe erfgenamen door notaris Van Eyck te Joure een inventaris opgemaakt. Tekst van de akte bij overlijden (in 1817) van Durk Eelkes WOUDSTRA: “In het jaar een duizend achthonderd zeventien den zes en twintigsten der maand September zijn voor ons, grietman-officier van de Burgerlijke Stand der grietenij Haskerland provincie Vriesland gecompareerd: Freerk Nijbert TIJLEMANS, oud dertig jaren, van beroep zeilmaker, en Sikke Douwes NIJMAN, van de (dienst der) Belastingen, beide naaste geburen. Welke ons verklaard hebben, dat DURK EELKES WOUDSTRA, oud zeventig jaren, van beroep schipper, wonende op de Joure, echtgenoot van JACOBJE WIJBES VAN DER WERF, op den 24sten der maand September des voormiddags ten zes uren in het huis no. 109 op de Joure is overleden.” De comparanten wisten niet zoveel over de bejaarde buurman/schipper. Over diens eerdere huwelijk, met Akke Jarings MENGER, en nagelaten kinderen geen woord. Het huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs MENGER (de MENGER-naam toen al gebruikt) wordt in 1773 gemeld in de trouwregisters van de Herv.Gem. van Oudehaske-Haskerhorne en van Nijehaske-Haskerdijken. Huwelijksbevestiging te Oudehaske. Durk is van Nijehaske, Akke van Uitwellingerga volgens de registers. Uitwellingerga ligt langs de vaart tussen Joure en Sneek. Een tiental kilometers verwijderd van Oudehaske.

Kinderen uit huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs (Jarings Menger): Rigt Dirks, geb 20-11-1773, gedoopt 27-3-1774 te Oudehaske, ouders wonen te Oudehaske. Geen verdere meldingen gevonden. Eelke Durks WOUDSTRA, geb ca 1776, geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (aangifte Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure zijn kinderen nog in leven en zijn kleinkinderen voorzover kinderen van zijn zoons (die van de dochters meldt hij niet). Zoon Eelke is volgens die melding dan 35j, wonend St.Johannesga, met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), Jaring (2). Eelke overlijdt in 1816, 40j oud (vader Durk nog in leven). Kersje Jans is met 31j al weduwe. Zus Bontje Jans WOUDSTRA overlijdt 24-9-1817, 27j oud. Met de weduwnaar van haar zus, Hendrik Jans WIND, trouwt Kersje in 1824. Completer verhaal hieronder: 38.2 Eelke Durks WOUDSTRA Bontje Dirks, geb 25-8-1778 te Tergouw (bij Gouda, Zuid-Holland), gedoopt 31-3-1782, ruim 3j oud, te St.Johannesga, ouders woonachtig te Rotsterhaule, ovl voor 1812, hooguit 33j oud. Bontje is als schipperskind bij Gouda geboren. Ze is ruim 3 jaar na geboorte gedoopt. Op 14-6-1801 is er te Joure huwelijk van Bontje Dirks met Jan Jans de Vries. Uit dit huwelijk dopen van kinderen Akke (7-11-1802), Akke (29-9-1805), Age (10-1-1806) en Lysbet (8-10-1809). De dochter Lysbet is 26-9-1809 geboren en vader Jan Jans de Vries 14-10-1809 overleden te Joure (volgens register). Bij naamsaanneming 1811 meldt Durk Eelkes WOUDSTRA dochter Bontje niet, zodat is aan te nemen dat ook zij toen was overleden. De kinderen van Bontje voorzover nog in leven waren dus wees eind 1811 en zijn bij de naamsaanneming niet geregistreerd. Aan te nemen is dat ze de DE VRIES-naam gingen dragen (hun vader staat al in 1801 als DE VRIES vermeld). Jan Jans de Vries is geen broer van Sybren Jans de Vries met wie Trijntje, jongere zus van Bontje, in 1802 te Joure trouwt. Lammert Durks (Dirks) WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), ovl 7-11-1824 (Haskerland 19), 44j oud, trouwt te Joure 13-3-1803 met Trijntje Pieters CATH. Bij naamsaanneming van 1811 worden de kinderen Durk (8), Pieter (6), Berber (2) en Jaring (1/4) ingeschreven. Na 1811 volgen nog 3 dochters Akke (1813, ovl na 2 dagen; 1815, ovl na 3 jaar; 1821, wordt 30j oud, ovl 30-1-1852, gehuwd). Lammert ovl 1824 wordt 44j, Trijntje Pieters CATH, dochter van Pieter Lubberts CATH, wordt bijna 80j oud en overlijdt 6-3-1860. Completer verhaal hieronder: 38.4 Lammert Dirks WOUDSTRA Trijntje Dirks WOUDSTRA, geb 7-12-1783 te Rotsterhaule, ovl 28-12-1832 te Joure, 49j, gehuwd, trouwt te Joure 30-5-1802, zij 18, hij 28j oud, met Sybren Jans DE VRIES, geb 14-2-1774 te Joure, zoon van Jan Gellius en Sentje (Syntje) Gerbens, ovl 8-2-1847, 72j, weduwnaar. Sybren is uurwerkmaker te Joure. De op jonge leeftijd gehuwde Trijntje krijgt binnen de eerste zes jaren van haar huwelijk 3 kinderen en verder geen. De Jouster uurwerkmaker blijkt over een zathe met landen te Akmarijp te beschikken die hij verhuurt, volgens notarisakte uit 1819, voor de som van 135 gld per jaar (aan Andries Lykeles Feddema, huisman te Terhorne). De drie kinderen uit hun huwelijk: (1) Syntje, geb 17-11-1803, tr 9-1-1825 met Hendrik Berends KETELLAPPER; (2) Dirk Sybrens DE VRIES, geb 16-2-1806 – hij gaat via nummerverwisseling (24-1-1825) “vrijwillig” (tegen betaling) in militaire dienst en trouwt pas op 49-jarige leeftijd in Kollumerland (FR) met Geeske Geerts DOBBER; (3) Jan Sybrens DE VRIES, geb 7-7-1808 te Joure, tr 21-2-1844 te Workum (FR), hij 35, zij 26, met Christiana Elisabeth DOHRMAN, geb te Amsterdam, dochter van Christiaan Friedrich Dohrman en Elisabeth Holm.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 18j wanneer ze te Joure, dochter van de uurwerkmaker Wiebe Eelderts VAN DER WERF (kw 78), trouwt met de ca 60-jarige Jouster schipper Durk Eelkes WOUDSTRA, weduwnaar van Akke Jarigs MENGER. Diens kinderen voorzover nog in leven zijn 7 (Trijntje) tot 15j (Eelke) ouder dan Jacobje en stuk voor stuk getrouwd en met eigen gezin. De jonge Jacobje hoeft niet “stiefmoeder” te spelen en wordt al direct ingetrouwde beppe voor meer dan tien kleinkinderen (van Durk). Samen met Durk krijgt ze 3 kinderen (zieboven): Rinske, Bonne en Bonjé (kw 19). Dat laatstgenoemde 18-12-1815 te Tholen is geboren geeft aan dat Jacobje ook meevoer op reizen naar Zeeland/W.Brabant. Durk overlijdt te Joure 24-9-1817, Jacobje is dan 27j en houdt aan het huwelijk de 2 jonge dochters over. Slechts ruim een jaar blijft zij weduwe: ze trouwt (2) 3-1-1819, met Wilt Hayes SWART (ook: ZWART), korenmolenaar, wonend te Het Meer, 52j oud, weduwnaar, ovl 7-1-1846 te Heerenveen, 79j oud.

Wilt Hayes is 26-10-1766 gedoopt te Gorredijk Herv.Gem, zoon van Haye Jans en Aukjen Wilts. Hij was de jongste uit dit gezin en had 1 oudere broer: Jan Hayes, gedoopt 14-3-1756 te Gorredijk. Bij de naamsaanneming van 1811 meldt deze de naam SWART (zonder kinderen, tekent “ZWART”), Wilt Hayes meldt zich niet maar gaat ook de naam SWART gebruiken of: dit was al een gebruikelijke bijnaam voor de familie. De schrijfwijze, Swart dan wel Zwart, blijft in ambtelijke stukken afwisselend voorkomen (Zwart wint na ca 1840). Oudere broer Jan Hayes ZWART ovl 22-1-1845 te Gorredijk, 88j, weduwnaar, is 6-1-1793 te Gorredijk getrouwd met Popkjen Laurenses en kreeg 5-12-1793 de dochter Wapke. Popkje en Wapke zijn misschien kort hierop overleden, en Jan Hayes ging als weduwnaar nog ca 50j door. Wilt Hayes (SWART) is 34j oud wanneer hij 19-1-1800 trouwt binnen de Doopsgezinde Gemeente Heerenveen met Jeltje Kerstes. Zij is van dezelfde leeftijd. Ze volgen de Doopsgezinde regel en laten hun (4) kinderen niet dopen. Jeltje Kerstes overlijdt 29-8-1817, 52j oud, in Het Meer (Schoterl 21). Wilt Hayes trouwt 3-1-1819 met de jonge weduwe van de Jouster schipper Durk Eelkes WOUDTRA, Jacobje Wiebes, Jacobje 28, Wilt 52j oud.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt door haar tweede huwelijk echtgenote van de korenmolenaar van Heerenveen. Deze woont weliswaar in Het Meer, de buurt direct oostelijk langs de Compagnonsvaart van Heerenveen, maar de molen staat in de kern van Heerenveen, aan de westkant van de “Dragt”, bij de Molenwijk. Deze wind-korenmolen (“De Windhond” later “Volharding” genoemd) is in de eerste helft van de 19de eeuw de enige korenmolen voor Heerenveen en omgeving en kennelijk bijzonder productief.

Wilt Hayes volgt als molenaar Pieter Harings Romkes op. Misschien was Wilt al langer in de molen werkzaam. We zijn hierover nog onvoldoende gedocumenteerd. Volgens een publicatie “De sfeer van Weleer” door drs. D.M.Bunskoek, over eertijdse molens te Heerenveen, was Pieter Harings Romkes sinds 1811 molenaar/eigenaar van deze enige korenmolen in die tijd te Heerenveen en kwam Wilt Haijes ZWART daarna en namen diens zoon (Wilt overleden in 1846), Kerst Wilts Zwart, en schoonzoon Tjibbe Eits de Vries samen de molen over. Citaat: Zij bedienden de klanten zelf met paard en wagen. In 1849 kwam daar echter tijdelijk de klad in, toen het paard vanwege een veeziekte moest worden afgemaakt. In datzelfde jaar werd de molen publiek verkocht en in de Leeuwarder Courant omschreven als "een hechten en steeds in besten staat onderhouden wind-korenmolen, voorzien van drie paar maalsteenen". Overdracht van de molen van Pieter Harings Romkes aan Wilt Hayes Zwart zou per notarisakte moeten zijn vastgelegd. Maar een dergelijke akte is (ons nog) niet bekend. De documentatie over Pieter Harings Romkes en diens vertrek als molenaar is ook niet compleet. De korenmolenaar Wilt Hayes Zwart, sinds 1819 getrouwd met oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF, koopt in 1825 of eerder, wonende in Het Meer, zekere huisstede en grond, bebouwd met een huizinge, gequoteerd met nr 148, c.a. gelegen aan de oostzijde van de straat de Dragt te Heerenveen, strekkende zich vanuit de straat ten westen tot oostwaarts in de scheidsloot. Hij gaat dus aan de Dracht te Heerenveen wonen, een heel korte wandeling van de molen vandaan (misschien was er geen woning bij de molen, molenhuis, of werd deze nog door Pieter Romkes bewoond). Dat Wilt dat huis aan de Dracht kocht (verkoopster was Antje Durks Brouwer, weduwe van Jan Lykles Kuiper, winkelierster) blijkt uit het archief van de Schoterlandse Veencompagnie. Op 31-12-1825 bericht de boekhouder van de compagnie de verpachting voor 2.80 gldns per jaar, te voldoen op Maria Magdalenadag, van het perceel aan de korenmolenaar: de grondrechten behoorden nog steeds tot de Compagnie. Een maand later 31-1-1826 volgt een borderel voor 56 gldns en 31-8-1843 een dito. De korenmolen leverde een tijdlang goede inkomsten, hoewel we daar achteraf geen duidelijk beeld van kunnen maken. In tot dusver bekend geworden notarisakten komt Wilt Haayes Zwart (te Het Meer) per 2-3-1831 voor als verkoper van een stukje klynland in de 4e stelle te Terband. En per 18-2-1834 als obligatienemer (schuldenaar) voor 500 gldn van de Kerkvoogdij der Doopsgezinde Gemeente Heerenveen (schuldeiser). Het is onduidelijk waar dit voor nodig was. De obligatie werd 23-6-1846 geroyeerd, een halfjaar na het overlijden van Wilt. Volgens notarisakte van 31-12-1844 verkoopt Wilt Hayes ZWART (te Het Meer), hij is dan 78j oud, de windkorenmolen met het woonhuis, de grond en het erf te Heerenveen, voor 5000 gldn aan zoon Karst Wilts ZWART te Heerenveen en schoonzoon Tjibbe Eits DE VRIES te Heerenveen, ieder voor de helft waarschijnlijk. Volgens genoemde bron (Bunskoek) brachten zij het gemalen meel zelf met paard en wagen naar hun klanten. Wilt kan dit ook al hebben gedaan. Dat de jonge opvolgers van de nalatenschap van Wilt geen eigen succes weten te maken, wordt al snel duidelijk. In 1849 raken ze door veeziekte hun paard kwijt en een nieuw paard schijnt niet te vinden. Volgens de bron Bunskoek (jaar 1849 wordt genoemd, maar 1848 lijkt meer waarschijnlijk) besluiten ze dan het molenbedrijf van de hand te doen via een publieke veiling. In hetzelfde jaar verschijnt in Noord-Heerenveen de nieuwe windkorenmolen “Welgelegen” (Tjepkema’s molen), een concurrent met grotere capaciteit en service. De oude windkorenmolen te Heerenveen, nu sinds kort in bezit van Kerst Wilts ZWART en Tjibbe Eits DE VRIES, wordt volgens akte per 23-1-1849 (notaris Peeting) door hen voor 9.440 gldns verkocht aan het echtpaar Siebe Jeips Hoekstra en Joukje Lommes Heida uit Oldeboorn. Het huis, staande bij de molen te Heerenveen wordt volgens dezelfde akte door Tjibbe Eits DE VRIES daarbij apart voor 1.000 gldns aan dit echtpaar verkocht. De zwagers Kerst en Tjibbe schaffen de molen af en richten zich op andere bedrijvigheden.

Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 28j oud, weduwe met twee dochters, wanneer ze 3-1-1819 met korenmolenaar Wilt Hayes SWART trouwt, 52j oud, weduwnaar met (zeker) drie kinderen uit zijn eerste huwelijk: Geeske, Akke en Karst (Kerst) Wilts ZWART. Uit haar huwelijk met de korenmolenaar wordt 1 dochter geboren:

1. Jeltje Wilts SWART, geb Het Meer 18-4-1821, ovl 28-11-1888, 67j, weduwe, tr 5-2-1842, zij 20, hij 25, met Karst Jitzes DE RUITER, geb 19-4-1816 te StJohannesga, wonend te Langezwaag, koopman, zoon van Jitze Sierds DE RUITER en Aaltje Karstes BINNINK te Langezwaag woonachtig. Het huwelijk van Jeltje en Karst schijnt bijna kinderloos te zijn gebleven (een zoon Jacobus Karstes wordt in 1851 geboren, maar overlijdt al een maand later). Karst Jitzes DE RUITER is 54j geworden, ovl Het Meer 8-11-1870. In 1863 wordt hij gemeld als postbeambte, brievengaarder, wonende ten dorpe Het Meer, wanneer hij een van de aangevers is van het overlijden van Hendrikje Wolters VAN DER HOEK.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt 62j, ovl 1-4-1853. Testament opgemaakt 11-9-1850 (notaris Van Voorst, Heerenveen). Tekst overlijdensakte: “In het jaar 1853 2 april zijn voor mij, Anne Meinesz, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Gemeente Schoterland, provincie Vriesland, verschenen: Roelof Johannes VOS, 64 jaar, timmerman, en Sjoerd Jans KOOPMANS, 39 jaar, bakker, beide wonende te Heerenveen, verklaard hebbende dat JACOBJE WIEBES VAN DER WERF, 62 jaar, zonder beroep, geboren te Sneek, wonende te Heerenveen, eerstens weduwe van DURK EELKES WOUDSTRA en laatst van WILT HAAYES ZWART, dochter van WIEBE EELDERTS VAN DER WERF en RINSKE JACOBS, op den eersten der maand april des ochtends ten twee ure in het huis nummer 50 te Heerenveen is overleden.”

Wilt Hayes SWART uit Gorredijk trouwt in 1800 met Jeltje Kerstes, Doopsgezinde Gemeente te Heerenveen. Na overlijden van Wilt 7-1-1846, meldt een notarisakte (notaris Peeting te Heerenveen) 6-6-1846 verkoop van 7/8 aandelen in de waarde van een huis te Heerenveen voor een koopsom van 2100 gld, de zoon Karst Wilts Zwart te Heerenveen als koper. En Jacobje Wiebes VAN DER WERF te Heerenveen, weduwe van de vader van Karst (maar niet moeder van Karst) als verkoper, samen met Geeske Wilts ZWART, wonend te Delft (Zuid-Holland, gehuwd met Romke Wiebrens SCHUT), Akke Wilts ZWART te Heerenveen (gehuwd met Tjibbe Eits DE VRIES) en Karst Jitzes DE RUITER te Het Meer, gehuwd met Jeltje Wilts ZWART. Al eerder en meer direct na overlijden van Wilt 7-1-1846, namelijk 24-2-1846, is er de notarisakte (Peeting) over verkoop van diverse huismeubels en verdere roerende goederen met een opbrengst van 240 gldns. Tjibbe Eits de Vries en de erven Wilt Haayes ZWART als verkopers genoemd (Tjibbe getrouwd met Akke Wilts).

Eelke Durks WOUDSTRA (ca 1776-1816) Geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure dat zijn zoon Eelke 35j is, woont te St.Johannesga (Schoterland), met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), en Jaring (2). Eelke is zoon van Durk en Akke Jarings MENGER. Uit huwelijk met Kersje worden na 1811 nog de zonen Klaas en Harmen geboren. Van Eelke geen doopdatum. Het kan zijn dat hij ergens tijdens een reis is geboren, zoals later een zus te Gouda, een broer te Steenbergen en een (half)zus te Tholen. Vader Durk zeilde regelmatig van Friesland naar Zeeland en de zwangere vrouw voer mee.

Schipperszoon Eelke Durks is ca 25j oud wanneer hij 18-1-1801 in St.Johannesga (Herv.Gem) trouwt met Kersje Jans, 16j oud. Een voor Kersje vroeg huwelijk, mogelijk vooraf aan een nieuwe zeiltocht richting Zeeland die veel tijd in beslag kon nemen en Kersje (Kerstje, Karstje) gaat mee. Eelke en Kersje zijn verliefd en dan kan je beter voor zo’n reis alvast trouwen. Het is vertrouwd, binnen de familie: Eelke en Kersje zijn (vermoedelijk) neef en nicht.

Uit het huwelijk worden 7 kinderen geboren voordat Eelke 23-6-1816, 40j oud, overlijdt. Kersje Jans, geb 22-11-1784 te Rotsterhaule (bij StJohannesga, Schoterland, FR), is 31 wanneer dit gebeurt. Schoonvader Durk Eelkes, schipper te Joure, overlijdt in het volgende jaar. De vader van Kers(t)je, Jan Kerstes, al veel eerder. Op 24-9-1817 overlijdt ook de jongere zus van Kersje, Bontje Jans WOUDSTRA, 27j oud, gehuwd met Jan Hendriks WIND, twee kinderen nalatend. Mogelijk neemt Kersje de zorg over deze kinderen op zich. Zeker is wel dat er 17-5-1822 uit relatie tussen weduwe Kersje en weduwnaar Jan een dochter wordt geboren, aanvankelijk Bontje WOUDSTRA genoemd, dochter van Kersjen Jans WOUDSTRA, aangifte door Jan Hendriks WIND, moeder is weduwe van Eelke Durks Woudstra. En 30-4-1824 een tweede dochter, Hendrika Jans WIND, dochter van Jan Hendriks WIND junior en Kerstjen Jans WOUDSTRA. Vijf maanden na deze geboorte trouwen Kersje en Jan formeel, 22-9-1824, zij 39, hij 40j oud. De dochter Bontje WOUDSTRA gaat sindsdien Bontje Jans WIND heten. Op 10-3-1826 volgt de geboorte van een zoon Hendrik Jans WIND, maar deze overlijdt na 6 maanden, 27-9-1826. En om het gezinsdrama nog groter te maken: Jan Hendriks Wind overlijdt het jaar erop, 19-6-1827, 43j oud. Kersje is 43 en voor tweede maal weduwe.

Zij heeft 5 oudere kinderen uit haar eerste huwelijk, 2 jongere kinderen uit haar tweede huwelijk en 2 oudere kinderen uit het huwelijk van Jan Hendriks WIND en haar zus Bontje Jans WOUDSTRA nog in leven. Het huwelijk tussen Jan Hendriks WIND en Bontje Jans werd 24-2-1811 bevestigd (hij uit StJohannhesga, zij uit Rotsterhaule). Drie kinderen worden geboren (StJohannesga): (1) Jan Jans WIND(T), 17-11-1811, (2) Elisabeth (Liesbert) Jans WIND, 14-1-1814, en (3) Hendrik Jans WIND, 31-3-1816, ovl 14-9-1816. Bontje overlijdt, zoals gemeld, 24-9-1817. Kersje is rond of kort na 1830 van StJohannesga (Schoterland) met de kinderen verhuisd naar Lemmer (Lemsterland). Misschien verhuisde ze oudere kinderen achterna. Voor de schippers onder hen was Lemmer aan de Zuiderzee aantrekkelijker geworden als vestigingsplaats dan Rotsterhaule aan het Tjeukemeer. Uit huwelijk van Jan Hendriks WIND en Bontje Jans WOUDSTRA: Jan Jans WINDT, geb 17-11-1811 StJohannesga, ovl 27-7-1881 te Workum (FR, aan Zuiderzee), 69j oud, gehuwd. Huurt 10-3-1838 (notaris te Lemmer) a 1150 gld voor 5 jaren van zijn oom Kerst Jans Woudstra te Lemmer een tjalkschip “de Drie Gezusters”. Borg staan zijn zwager Teunis Gosses VAN DAM te Lemmer en zijn stiefbroer Dirk Eelkes WOUDSTRA te Lemmer. Het schip was de vorige dag door oom Kerst op veiling te Lemmer voor 1000 gldn gekocht, via de gemachtigde Cornelis Sleeswijk, van Helmer Roelofs Siegers te Middelburg. Trouwt 20-2-1848 (Balk, Gaasterland) met Catrina Pieters POPPES. Ca 1760 van Lemmer naar Workum verhuisd. Elisabeth Jans WIND (Liesbert), geb 14-1-1814 StJohannesga, ovl 28-3-1898 te Leeuwarden, 84j oud, weduwe. Trouwt 18-2-1838 (Lemsterland) met Teunis Gosses VAN DAM. Uit relatie/huwelijk van Jan Hendriks WIND en Kerstje Jans WOUDSTRA: Bontje Jans WIND (Bontje Woudstra), geb 17-5-1822 Rotsterhaule, ovl 10-9-1897 te Stompwijk (ZH, onder Leiden), 75j oud. Trouwt 1-7-1855 (Lemsterland) met Klaas Siebes KOOISTRA. Ze krijgen 6 kinderen, zie Kooistra-bronnen. Verhuizen naar buiten Friesland. Hendrika Jans WIND, geb 30-4-1824 StJohannesga, ovl 20-3-1911 te Rotterdam (ZH), 80j oud. Trouwt 26-3-1863 te Dinteloord (Westbrabant) met Dingeman MEIJER, zij 38j, hij 67j oud.

Kinderen uit huwelijk van Eelke Durks WOUDSTRA (ovl 1816, 40j oud) en Kersje Jans WOUDSTRA (1784-1855):

Akke Eelkes WOUDSTRA, geb 24-10-1801 Rotsterhaule, gedoopt 8-11-1801, ovl 29-2-1840 Lemsterland, 39j, weduwe. Trouwt 1-2-1821, 19j oud, te Sloten (FR) met Barend Jacobs VAN SLOTEN, oud 26 jaren, varensgezel, geboren te Workum en woonachtig te Sloten. Volgens de akte is Akke 18j oud, zonder beroep, geboren te Rotsterhaule en wonende te StJohannesga. Haar moeder (weduwe Kersje) is aldaar woonachtig en schippersche. Akke uit schippersgezin trouwt jong met de ook met varen grootgebrachte Barend. Denkbaar is dat de 26-jarige varensgezel werkte op het (of een) “Woudstra”-schip en dat de twee zo met elkaar in contact kwamen. De kinderen uit het huwelijk worden niet in Sloten, maar in Rotsterhaule en vanaf 1828 in Lemmer (Lemsterland, FR) geboren. Van 1824 of daaromtrent dateert een dochter Elisabeth die niet te Rotsterhaule is geboren en van wie we geen geboorteakte kennen. Als schipperskind tijdens een reis geboren (zie de andere voorbeelden binnen de familie)? Kinderen uit het huwelijk: (1) Eelke geb 4-4-1822, ovl 21-5-1822 Rotsterhaule; (2) Elisabeth VAN SLOTEN, geb ca 1824, geen geboorteaangifte bekend, ovl 18-10-1848 te Zevenbergen (Westbrabant), 24j oud, ongehuwd (overlijdensaangifte 1-11-1848 te Schoterland) ; (3) Eelke geb 17-4-1826 Rotsterhaule; (4) Jacob geb 9-11-1829 Lemsterland; (5) Jan geb 27-10-1831 Lemsterland, ovl 5-11-1851 te Sloten, 20j, ongehuwd; (6) Harmen geb 3-7-1838 Lemsterland (“vader overleden”). – Varensgezel Barend Jacobs VAN SLOTEN wordt 45j en ovl 20-5-1838. Akke Eelkes WOUDSTRA ovl 29-2-1840, 39j, jonge kinderen nalatend (Lemsterland). Haar moeder Kersje, is bij overlijden van Akke 56j oud en kan nog jaren mee (in Lemsterland). Jan Eelkes WOUDSTRA, geb 27-4-1803 Rotsterhaule, gedoopt 19-5-1803, schipper, ovl 28-5-1829 (Lemsterland akte 34, wonend te StJohannesga), 26j oud. Trouwt 3-7-1825, 22j, geb te Rotsterhaule, met Hendrikje Berends KETELLAPPER, 17j, geb te Rotsterhaule. Uit het huwelijk 2 dochters: (1) Kersje 12-3-1827 Rotsterhaule (geboortaakte meldt: vader is schipper en afwezig, zonder vaste woonplaats), ovl 18-7-1829, 2j oud; (2) Beerendtje (Berendje) 1-4-1829 Rotsterhaule. Korte metten: schipper Jan Eelkes ovl 28-5-1829, 26j oud (Lemsterland), peuter Kersje 18-7-1829 (Schoterland), moeder Hendrikje 18-4-1830, 22j oud (Schoterland) en baby Berendje 19-1-1831 (Schoterland). Einde van jong gezin. Durk (Dirk) Eelkes WOUDSTRA, geb 29-7-1805 Rotsterhaule, gedoopt 2-9-1805, schipper, later winkelier te Lemmer, ovl 8-2-1884, 78j oud, gehuwd (Lemsterland). Trouwt 6-4-1836 te Lemmer met Antje Gabriels DE JONG, ovl 19-1-1893, 83j, weduwe. De tweede zoon van Eelke Durks en Kersje Jans (eerste zoon Jan in 1829 vroeg overleden) vervolgt de schipperstraditie van de familie. Hij koopt voor 860 gldn op 12-2-1834 (notarisakte) een tjalkschip . Twee jaar later trouwt hij met Antje Gabriels de JONG en krijgt voorzover bekend (Lemsterland) 5 dochters en 1 zoon: (1) Klaaske geb 14-7-1836, ovl 29-6-1888, 51j, gehuwd; (2) Kersje geb 29-3-1838; (3) Zwaantje geb 9-7-1840, ovl 22-11-1898, 58j, gehuwd; (4) Janke geb 26-7-1843, (vader afwezig, is schipper), ovl 20-7-1865, 22j, ongehuwd; (5) Eelke Dirks WOUDSTRA geb 27-8-1846 (vader afwezig, is schipper), (6) Aaltje 16-9-1849 (vader afwezig, is schipper). Janke Eelkes WOUDSTRA, geb 25-4-1807 Rotsterhaule, gedoopt 31-5-1807 (naam vader Hijlke geschreven), ovl 13-5-1879 Lemsterland, 72j oud, ongehuwd. Jaring Eelkes WOUDSTRA, geb 14-6-1809 Rotsterhaule, gedoopt 16-7-1809, trouwt 5-5-1839 te Zevenbergen (Westbrabant) met Adriana Jacoba HOGA, dochter van Adam Johannesz HOGA (Friese schipper, zie bij kw 76) en Adriana VAN EECKEREN. Jaring en Adriana krijgen te Zevenbergen 1841-1856 acht kinderen: (1) Eelke Dirks 6-6-1841, (2) Kersje 21-10-1843, (3) Adam Johannes 19-3-1845 (tr aldaar 6-12-1872 met Elisabeth Seip), (4) Jan Herman 7-7-1846, (5) Cornelia Adriana 8-5-1848 (tr aldaar 7-3-1873 Johannes Ruijtenberg), (6) Dirk Nicolaas 28-6-1851, ovl 6-4-1852, (7) Dirk Nicolaas 1-10-1852, ovl 4-5-1870, (8) Jan Herman 26-8-1856. Klaas Eelkes WOUDSTRA, geb 11-12-1812 Harmen Eelkes WOUDSTRA, geb 21-4-1815

Lammert Dirks WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), doop 31-3-1782, bijna 2j later dus, te StJohannesga-Rotsterhaule, ovl 7-11-1824 te Joure (Hask 19), 44j oud, gehuwd. Trouwt 13-3-1803 te Joure, hij 22, zij 21, met Trijntje Pieters CATH, geb 12-2-1782 te Joure, doop 31-3-1782, dochter van Pieter Lubberts (CATH) en Berber Geerts. De weduwe Trijntje Pieters CATH wordt bijna 80, ovl 6-3-1860. Uit haar huwelijk met Lammert zijn 11 kinderen geboren:

Dirk (Durk) Lammerts WOUDSTRA, geb 23-12-1803 Joure. Nummer-verwisseling voor Nationale Militie 19-1-1822 met Ulbe Feyes de Vreede te Joure. Trouwt 12-2-1826 te Joure, hij 23, zij 24, met Martje Sikkes VRIJMANS, gedoopt 2-2-1802 aldaar, ovl 21-5-1831, 29j, gehuwd, dochter van Sikke Douwes Vrijmans en Antje Bonnes. Dirk en Martje krijgen 9-9-1828 een niet-levensvatbare zoon (aangegeven “levenloos”) en 12-10-1830 een zoon Sikke. Martje ovl 21-5-1831, gehuwd, zoontje Sikke 14-11-1834, 4j oud. De jonge Dirk, gehuwd met de ook nog jonge Martje, leent volgens notarisakten 13-2-1827 1000 gld van zijn oudtante Tettje Lubberts Cath (obligatie). Volgens akte van 21-1-1828 is hij eigenaar van een veer en schip varend van Joure op Leeuwarden en verkoopt hij dit eigendom. In akte van 19-1-1829 is pas sprake van verkoop door Dirk Lammerts WOUDSTRA van het gehele veer en schip varend van Joure op Leeuwarden, voor een bedrag van 3.010 gld. Koper is jonkheer Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen te Joure. De jonkheer zal niet zelf zijn gaan schipperen. Bleef Dirk veerman en schipper in loondienst? Uit Friese archieven is geen tweede huwelijk van de jonge weduwnaar en ook geen overlijdensdatum bekend. Pieter Lammerts WOUDSTRA, geb 8-4-1805 Joure. Nummerverwisseling voor Nationale Militie 2-2-1824 met Jacob Sjoerds Nieuwhof te Joure. Pieter trouwt, 20j oud, (1) te Joure 17-4-1825 met Lieuwkje Gerbens GROUSTRA die na 2j overlijdt 6-11-1827, 23j, gehuwd. Een zoon Lammert Pieters WOUDSTRA is 27-10-1825 geboren. Pieter, weduwnaar, 24j oud, trouwt (2) te StMaartensdijk (Tholen, Zeeland) 23-7-1829 met Jannetje STEKETEE, 20j, dochter aldaar van Kornelis Steketee, schipper, en Huigje Polderman, winkelierster. Pieter Lammerts WOUDSTRA heet in de huwelijksakte te StMaartensdijk schipper te Joure. Zijn moeder Trijntje Pieters CATH (zijn vader Lammert inmiddels overleden) staat vermeld als winkelier te Joure. Ook dit tweede huwelijk van Pieter duurt niet lang. Een zoon, Cornelis Pieterse WOUDSTRA, wordt 26-5-1830 geboren en overlijdt 3 dagen later, moeder Jannetje Steketee overlijdt in dezelfde kraamweek, 3-6-1830 StMaartensdijk. De jonge schipper is 28 en al tweemaal weduwnaar als hij 29-7-1833 (Hask 12) terug in Haskerland trouwt (3) met Akke Boeles HEIDA, 19j oud, geb 8-11-1813 te De Knijpe, dochter van Boele Pieters Heida en Hantje Jochums Lemstra. Ook dit derde huwelijk verloopt problematisch. Er is melding van geboorte van een zoon (Schoterland) 5-4-1836} “levenloos”, een dochter Trijntje Pieters WOUDSTRA 3-3-1837 Benedenknijpe, en een dochter Hantje Pieters WOUDSTRA 31-12-1839 Heerenveen. Pieter Lammerts WOUDSTRA bleef misschien teveel schipper en uithuizig. Feit is dat zijn derde huwelijk eindigde met echtscheiding, vonnis arrondissementsrechtbank Heerenveen 23-2-1848 en aangifte 21-7-1848 (Schoterland 59). Mogelijk was hij door alles heen de draad kwijt geraakt. Bekend is wel dat hij in het jaar erop 14-4-1849, 44j, gescheiden, overlijdt (Schot 42). Jaring Lammerts WOUDSTRA, geb 28-3-1807 Joure Berber Lammerts WOUDSTRA, geb 8-10-1808 Joure, ovl 25-1-1879 te Brouwershaven (Zeeland), koopvrouw, 69j, weduwe, trouwt 8-6-1834 te Joure met (achter)neef Jan Lammerts WOUDSTRA, schipper, ovl 9-7-1841 op de Zuiderzee, 50j oud. Uit hun huwelijk worden 5 kinderen geboren. Na overlijden van Jan Lammerts WOUDSTRA verlaat Berber Friesland en gaat zij te Brouwershaven wonen, zonder te hertrouwen. Zie verder bij kw 76. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 15-5-1813 Joure, tweeling met een broertje dat vrij direct overlijdt en deze Akke 2 dagen later. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 12-1-1815, ovl 23-11-1818, 3j oud Tetje Lammerts WOUDSTRA (Fetje), geb 4-2-1816, trouwt 5-1-1851 met Willem Jans WAPSTRA Eelke Lammerts WOUDSTRA, geb 1-5-1817 Joure Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 3-2-1819 Joure

Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 10-5-1821 Joure, trouwt 27-5-1849 (Haskerland 29) met Geert Sytzes BORDUIN, overlijdt 30-1-1852, 30j oud, gehuwd.

VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

Uit het handschrift van Mairie Mildam 1811 is LENSTRA gelezen. Maar volgende meldingen houden SEINSTRA in. Bij latere meldingen Burgerlijke Stand komen daar weer variaties op, tot en met ZINGSTRA. In deze zijtak van de familie ontstaan lijnen door andere schrijfwijzen rond SEINSTRA. In 1811 ontstaat al meteen het verschil in benaming tussen gerelateerde takken, doordat oudste broer Sierd de “Seinstra”-naam begint. En jongere broer Freerk de ‘VAN DER HOEK”-naam. Twee maanden eerder, 17-12-1839, vindt de verkoop aan verschillende gegadigden plaats van een zathe, landen en heidevelden te Jubbega-Schurega die bij elkaar zo’n 7000 gulden oplevert. Deze opbrengst moet over 17 aandeelhoudende partijen worden verdeeld. Zes van die partijen zijn kinderen of kleinkinderen van Jan Wolters BIJMA (1750-1829, kw 70), onder wie Grietje Bonnes BOUMA (kw 17), schoonzus van de overleden Joukjen VAN DER HOEK. Schoonzus Grietje (en broer Wolter VAN DER HOEK) hadden een plotse meevaller van enkele honderden guldens. Ik mag niet beweren dat zij met een deel hiervan “de schuld van Joukjen” afkochten. Zoon van Wybe Sytzes PEKEMA en Aaltje Sybes SCHAAP. Sytze werd 16-5-1855 geboren (Hask) en overlijdt 5-11-1932 (Hask). Zoon van Jelle Sjoerdszoon MEINESZ en Brechtje Dirks VAN DER GAAST. Vader Jelle is 12-6-1828 geboren (Hemelumer Oldeferd 33), zoon van Sjoerd Jelles MEINESZ en Rinkse Jans KLIJNSTRA. Dirk werd geboren te Sloten. Hij overlijdt 29-12-1941, 77 jaar oud, weduwnaar (Gaasterland 1942 nr 2, NB: Overleden te Heerenveen). Uilke VAN DER KOOI is 14-6-1837 geboren en was dus bijna 40 toen hij met Jeltje trouwde. Hij was zoon van Jacob Uilkes VAN DER KOOI en Korneliske Piers JAGER. In 1811 meldt zich te Teroele (mairie Langweer) Uilke Romkes VAN DER KOOI, met kinderen: Antje (16), Klaaske (14), en de zonen Romke (12), Jochem (9), Wibren (6), Kornelis (4) en Jacob (1 maand). Uilke trouwde 7-12-1794 te Teroele met Margjen Jochems. Hij overleed 14-5-1835, 71 jaar oud, gehuwd (Donia 5). Harmen Baukes (Boukes) BONSWIJK is ca 1788 te De Knipe geboren. Geen doopmelding. Trouwmelding van zijn ouders 14-3-1790 te De Knipe: Bauke Harmens en Aafke Alberts, beiden Benedenknijpe. Wanneer de meldingen kloppen was hij een voorhuwelijks kind. In 1811 meldt hij (als enige) de naam BONSWIJK aan. Hij woont dan te Tjalleberd (Aengwirden) waar hij 30-5-1812 trouwt met Ydigjen (Ytje) Jans TUITEN (JETTEN). Uit dat huwelijk de kinderen: (1) Uilken, De Knijpe 3-8-1816, (2) Yttje, Rottum, 10-3-1819, (3) Bauke, Het Meer 31-8-1822, (4) Jan, Benedenknijpe 13-3-1825. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich geen VAN DER SINGEL. Toch gaat Uilke Lommes, de vader van Vroukjen, daarna met die familienaam de akten in. Uilke Lommes te Bovenknijpe trouwt 23-2-1793 met Marijke Hotzes, ook Bovenknijpe. Het huwelijk wordt kerkelijk niet in De Knijpe bevestigd, maar in de Hervormde kerk te Langezwaag. Uilke Lommes VAN DER SPIEGEL overlijdt 26-9-1840 (Schot 105), 72j oud. Marijke Hotzes 4-8-1849, 79j oud. De halfzus van Afke, Marijke KROM, is duidelijk naar deze grootmoeder vernoemd. Wilhelmina VAN DER HOEK en poltieagent Johannes HUURDEMAN gaan niet te Arnhem wonen maar te Utrecht en later Eemnes en Hilversum. Een dochter Louise tr 8-8-1917, 21j geb Utrecht, te Hilversum met Gerrit VAN DE SCHOOTBRUGGE, 22j, geb Kampen (Overijssel), sigarensorteerder. Een dochter Gerarda tr 7-1-1920, 19j geb Eemnes, te Hilversum met Pieter VAN VELSEN, 22j, geb Hilversum, koopman. En een zoon Johannes tr 10-5-1922, 25j, geb Utrecht, meubelmaker, te Hilversum met Gijsbertje LANKREIJER, 23j, geb Hilversum. Jelle Klasen Bakker doop Noordwolde 11-3-1742, zv Claas Reinderts en Jantjen Jelles, ovl 15-4-1815, 73j oud, ’s morgens 8 uur in huis nr 183 te Noordwolde, weduwnaar van Antje Meines. Jelle en Antje waren 19-2-1786 te Noordwolde getrouwd. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt hij dochters Baukjen, 36 Wolvega, en Lammigjen, 33 Nijehorne. Die dochters zijn uit eerder huwelijk van Jelle, met Sjoukjen Roelofs, Noordwolde 2-8-1772. Uit dat huwelijk 4 dochters: Jantien (1773), Baukjen (1776), Lammegien (1779) en Hendrikje (1782). Van die vier waren in 1811 dus nog 2 in leven. Bij overlijden van Lamkjen (1822) haar ouders niet vermeld. In de overlijdensakte van haar zus Boukje Jelles Bakker (2-1-1837 Weststellingwerf, 59 jaar, arbeidster, geboren te Noordwolde, wonend te Wolvega in ongenummerd huis, weduwe van Reinder Lammerts Elzinga) gebeurt dit wel: Jelle Klazen en Sjoukje Roelofs. Jan Hendriks Scholte, 35 jaren, huisman, en Pieter Alberts Hoeve, 62 jaren, arbeider, als geburen, verklaren dat Lamkjen Jelles Bakker, oud 42 jaren, huisvrouw van Bonne Jans Bouman, huisman te Oudehorne, nalatende 7 kinderen bij gemelden harer man in echte verwekt, namiddags 5 uren in het huis nr 2 in Oudehorne is overleden. De scheresliep kon niet schrijven als zulks nimmer geleerd hebbende. Dit was hem niet kwalijk te nemen. Een groot deel van de bevolking was nooit naar school geweest en had nooit schrijven geleerd. In vele akten kom je de aantekening nog lang tegen. Algemene schoolplicht werd pas in 1902 ingevoerd. Andries VAN DER DRAAI is kleinzoon van Lolkjen Tammes, halfzus van Freerk Tammes VAN DER HOEK. Lolkjen is dochter uit tweede huwelijk van Tamme Freerks (kw 64). Hendrik Durks JAGER is zoon uit derde huwelijk van Durk Jacobus (JAGER). Diens eerste huwelijk was Aengwirden 17-11-1782 met de weduwe Maaike Hendriks (kw 61), moeder van schoenmaker Hendrik WIEKEL (kw 30). Reitze Jans LEMSTRA is zoon van Jan Jurjens (LEMSTRA, kw 126) Jan Jans HEIDSMA is achterkleinzoon van Freerk Sierds (kw 128). Jan HEIDSMA was boer op “Jagtlust” te Nieuweschoot/Oudeschoot. Zijn dochter Hielkjen tr met Kornelis Hanzes LUKKES, zijn zoon Jan HEIDSMA met Geeske Hanzes LUKKES. Volgens Amerikaanse immigratielijsten arriveren met stoomschip “Noordam”, vanuit Rotterdam vertrokken, 14-7-1913 te New York de broers Johannes en Cornelis LUKKES met hun gezinnen. Hun referentie in de VS is neef K. LUKKES, die al te Springfield (Zuid-Dakota, USA) gevestigd is. Hun “borg” in Europa is oudste broer Auke LUKKES te Stockheim (Duitsland, bij Düren).
— Johannes LUKKES is 29, farm laborer, heeft 250 dollar bij zich, de echtgenote Maria (26), geb te Düren, en de ook te Düren geboren kinderen: Engelberd (9), Rinskje (5), Jan (2) en Cecilia (1). Cornelis LUKKES is 26, farm laborer, heeft 90 dollar bij zich, de echtgenote Metje (22), van Friese komaf, en het zoontje Wilhelm (3), geb te Düren.
— Jan Hanzes en Rinskje zijn welhaast zeker naar Duitsland vertrokken en daar overleden. Oudste zoon Auke (geb Benedenknijpe 8-8-1875) woont te Stockheim wanneer zijn jongere broers Johannes (geb Rottum 28-7-1883) en Cornelis (geb Nieuweschoot 12-10-1889) van daaruit naar Amerika emigreren. Nog aan te vullen. Van die 8 kinderen zijn/schijnen 6 ongehuwd gebleven: (1) Wietske WASLANDER, geb 23-10-1870, ovl 12-11-1890, 20j, ongehuwd. (2) Teye WASLANDER, geb 19-10-1872, ovl 23-10-1890, 18j, ong. (3) Hans WASLANDER, geb 7-12-1875, ovl Rotstergaast 28-11-1958, 82j. (4) Egbert WASLANDER, geb 27-12-1876, ovl 15-3-1966, 89j. (5) Blijke WASLANDER, geb 1-3-1879, ovl 27-3-1947, 68j, gehuwd, tr 12-5-1904, beiden 25, met Anne DE JONG, geb StJohannesga, ovl Assen 16-7-1950, 75j, wednr (Blijke en Anne begr te StJohannesga), zv Jan Martens DE JONG en Aaltje Harmens VAN DER KLOK. (6) Jan WASLANDER, geb 6-3-1881, ovl 15-1-1964, 82j, begr Nieuweschoot, in zelfde graf Geesje OOSTERKAMP, geb Opsterland 7-9-1893, ovl 26-5-1966, 72j, dv Hessel OOSTERKAMP en Harmke HEIDA. Waarschijnlijk waren Jan en Geesje echtpaar, maar gegevens niet gevonden. (7) Antje WASLANDER, geb 24-2-1883, ovl 31-5-1938, 55j. (8) Molle WASLANDER, geb 6-5-1887, ovl Rotstergaast 17-12-1960, 73j.
— Op de gehuwde Blijke na, zijn alle kinderen (en ouders Antje LUKKES en Klaas Teyes WASLANDER) begraven te Nieuweschoot (bij de klokkestoel). Alleen Jan met partner Geesje, anderen zonder (mogelijke) partner. De dochter Antje in 1938 in graf bij vader Klaas (ovl 1907). Moeder Antje (ovl 1940) daar weer naast. De zonen (later overleden) begraven op aparte locaties. In het schrift van Jan Rinkes die vanaf 1802 overlijdens te Joure noteerde staat onder 1807 “den 18 Juny is overleeden de vrouw van Durk Eelkes.” Deze regel is na de overlijdens van oktober 1807 ingeschreven, wat aannemelijk maakt dat schippersvrouw Akke niet in Joure maar tijdens een reis bijvoorbeeld in West-Brabant is overleden en daar ook begraven. Waren Eelke en Kersje neef en nicht, zijn vader Durk Eelkes en haar moeder Janke Eelkes broer en zus? Huwelijk 21-12-1783: Jan Kerstes, Rotsterhaule, en Janke Eelkes, StJohannesga. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Janke Eelkes te Rotsterhaule, weduwe van Jan Karsten, als WOUDSTRA (eerst ingeschreven als WOUTSTRA), met kinderen: Kersje (26, wonend StJohannesga), Karst (25j, schipper) en Bontje (21j). Wie zich over de wezen ontfermde is ons nog niet bekend. PM: (a) Huwelijk 16-5-1824 te Bolsward (akte 12) van Hieltje Douwes Hollander met Akke Jans de Vries. Deze Akke ovl 21-3-1860 (Bolsward 15), weduwe, volgens de akte 57j oud. Uit dit huwelijk zijn 10 kinderen geboren: 6 zonen (tweemaal een Jan) en 4 dochters (geen Bontje erbij). Niet “onze” Akke (akten nog te raadplegen)? (b) Huwelijk 29-4-1837 (Wymbritseradeel 22) van Age Jans de Vries en Baukjen Aedes Jorwerda. Deze Age ovl 2-8-1860 (Wymb 165), 53j, gehuwd. Uit dit huwelijk zijn 6 kinderen geboren: 3 zonen (eenmaal Jan) en 3 dochters (geen Bontje). Niet “onze” Age (akten nog te raadplegen)? Omdat de ouders zo vroeg overleden en de kinderen van Bontje op heel jonge leeftijd in een ander gezin zijn terecht gekomen (waar weten we nog niet) kan het zijn dat ze dochters eerder naar de nieuwe moeder vernoemden en door gebrek aan dochters aan vernoeming van Bontje die ze nauwelijks hadden meegemaakt, niet toekwamen. Dochters van Akke: Jeltje, Marijke, Jeltje, Riemke. Dochters van Age: Akke, Tjepkjen, Marijke. Raadpleging van de akten van hier vermelde Akke en Age zal duidelijk maken dat zij niet “onze” Akke en Age Jans de Vries waren en dit verhaal niet thuishoren. Indien wel: een kleine verrassing. Mogelijk: onzin. Bij naamsaanneming van 1811 meldt Sintje Gerbens te Joure, weduwe van Jan Geljus DE VRIES, haar kinderen en kleinkinderen. Gellius of Geljus: latijnse vorm voor Jelle. Er zit een rooms-katholieke lijn in deze uurwerkmakersfamilie. Aanname dat het de bedoelde persoon betreft. NB: de nummerverwisseling in verband met de militaire dienstplicht (een ingelote jongeman kon ruilen met iemand wiens nummer niet werd ingeloot, zodat de laatste de dienstplicht overnam – het kostte (de vader van) de ingelote vaak een fors bedrag) is bij dit geval wat merkwaardig. Het gaat om nummerverwisseling met Jacob Sjoerds NIEUWHOF te Joure, gesecondeerd door diens vader. Op 2-2-1824 vond voor deze Jacob nummerverwisseling plaats met Pieter Lammerts WOUDSTRA, neef van Sybren. Op 24-1-1825 met Sybren Jans DE VRIES. Mogelijk was Pieter voor de Nationale Militie onhoudbaar en vroeg vader Nieuwhof binnen de Woudstra-familie om een nieuwe kandidaat die de resterende verplichting (nu nog 4 jaar) voor Jacob op zich wilde nemen. Van de Dracht, de hoofdstraat in het dorp Heerenveen bezuiden de Compagnonsvaart, ging een pad naar de molen, dat op oude kaarten Rogmolensteeg en later Molensteeg heet (nu Molenstraat). De Molenwijk (nu als straat, voor een deel, Gedempte Molenwijk) werd vanaf de vaart vóór 1700 aangelegd ten behoeve van de houtzaagmolen, voor het erheen drijven van de boomstammen, die iets zuidelijker stond, ongeveer op de plaats van het huidige Molenplein. De molens zijn sinds lang gesloopt. In 1849 wordt in Noord-Heerenveen (Aengwirden) de wind-korenmolen “Welgelegen” gebouwd (Tjepkema’s molen) die als gebouw bewaard bleef en sinds kort ook weer als molen (historisch monument, trekpleister voor bezoekers) door vrijwilligers in bedrijf is gebracht. De oude korenmolen bij de Dracht/Molenwijk verdween door deze concurrentie. In 1849 nog wel met poeha in de aanbieding gedaan. Pieter Harings Romkes, roomskatholiek, afkomstig van Woudsend (Wymbritseradeel), zoon van Haring Romkes en Pietje Sybes. De roomskatholieke richting wordt in zijn tijd officieel niet geduld zodat allerlei gegevens ontbreken. Waarschijnlijk is hij rond 1780 te Woudsend geboren, wat inhoudt dat hij nog tamelijk jong was toen hij in 1806 (ondertrouw Gerecht Wymbritseradeel 14-11-1806) met Antje Pieters (BLINKSMA) uit Heerenveen trouwde. Ze gingen wonen aan de Heerenwal (Nijehaske-Heerenveen) en kopen daar 22-2-1811 (akte notaris Mooi te Oldeboorn, maar rond die tijd ook aan de Heerenwal gevestigd) een huis en bakkerij van Hille Braaksma. Koopsom 2838 gldns, een voor die tijd fors bedrag dat de jonge Pieter Harings Romkes mogelijk vanuit erfenisclaims kon betalen (in 1813 een notariele cesssie-akte tussen hem en oudere broer Romke Harings Romkes, zeilmaker te Woudsend). Pieter schijnt in 1811 ook de korenmolen te Heerenveen te hebben gekocht, toeleverancier van de bakkerij. Dure plannen die mogelijk mislukten, zodat de oudere en meer ervaren Wilt Hayes na een aantal jaren de molenaar wordt. Over Pieter Harings Romkes zwijgen verder de (Friese) archieven. Hij is gescheiden (rooms-katholieken mochten dat niet) volgens akte van 22-5-1834 die meldt dat Antje Pieters BLINKSMA gescheiden van Pieter Haring Romkes een “huis met stede, grond en erf te Het Meer” verkoopt, voor 160 gldn. Antje Pieters BLINKSMA ovl 15-1-1848, 66j, gehuwd (2de huwelijk? geen gegevens), Pieter lijkt verdwenen. Uit het op een scheiding geeindigde huwelijk zijjn minstens 3 kinderen geboren. De Romkessteeg in Heerenveen (tussen Dracht en Molenplein) is vernoemd naar een kleinzoon van het stel, Petrus Harings Romkes (1842-1922), die op de noordelijke hoek van deze steeg als een van de laatste boeren in het centrum van Heerenveen daar nog bedrijf had.

Hendrikje Wolters VAN DER HOEK, 38j, ongehuwd, schoonzus van Hiltje Jans LUKKES die dochter is van Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19), overlijdt te Het Meer 16-4-1863. Barend Jacobs is 2-3-1794 te Workum (doop 9-3-1794) geboren, zoon van Jacob Heins en Lijsbert Barends. Die twee krijgen te Workum ook de dochter Doetje 12-11-1795 (wordt 62j oud, weduwe) en daarna te Sloten de dochter Lolkjen 31-3-1798 (wordt 56j oud, weduwe). Jacob Heins gebruikt na 1811 (hij meldt zich niet bij de registratie) de naam VAN SLOTEN. Hij is ook varensgezel van beroep volgens akte van 1821. In zijn overlijdensakte (Sloten) 24-10-1825, 57j oud, wordt hij brandknecht genoemd: varend bestaan verruild voor functie aan de wal bij de stedelijke brandweer? Elisabeth Barends METTING ovl 27-1-1884 Sloten, 70j, weduwe. Akte nog te lezen. Bij overlijden van de 24-jarige Elisabeth te Zevenbergen zijn haar ouders te Lemsterland al sinds jaren overleden. Waarom de aangifte van haar overlijden nog doorgestuurd naar Schoterland? Het schijnt een goed ingevaren tjalk. Verkoopster is Antje Hettinga, weduwe van de Langweerster schipper Hendrik Cornelis Voordewind. Sikke Douwes VRIJMANS was te Joure ontvanger van de impost van turf (impositie om turf te vervenen, belastinginning). Alle veenbazen moeten bij hem langs. De dochter Martje is 24 als ze trouwt met Dirk Lammerts WOUDSTRA, zoon van turfschipper. Haar vader is dan ruim een half jaar eerder te Joure overleden 3-6-1825, 77j oud, weduwnaar.

Generatie 6: Oudouders

GENERATIE 6: OUDOUDERS

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland): 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (1754-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (ca 1750-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

c) DE JONG-kwartier (Friesland): 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland): 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748-1807) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland)

1. Pieter Klaeszn ROEM, doop 7-9-1760 te Charlois (Rotterdam, “Charloy”), ovl 4-5-1810 te Naaldwijk, 49j oud, tr Naaldwijk 8-5-1791, ondertrouw per 20-4-1791 ook te Charlois vermeld, hij 30, zij 25, met
2. Johanna WIJNANDS (Wijnandts, Weijnans, Weyland), geb 9-3-1766 te Naaldwijk, ovl 2-1-1853 aldaar, 86j, weduwe. Zij tr (2) Naaldwijk 31-12-1814, zij 48, hij 57, met de weduwnaar Arie Jansz VAN DER EIJK, watermolenaar, geb Maasland 23-10-1757. In huwelijksakte van 31-12-1814 wordt Johanna genoemd als “Johanna WEIJLAND, 47j, weduwe van Pieter KOENE, dv Adrianus WEIJLAND en Leijsje WESSTEIJN”. Dus “KOENE” ipv ROEM en “WESSTEIJN” ipv VALSTAR. Mogelijk had de ambtenaar een moeilijk handschrift. Ruim een maand na huwelijkssluiting wordt 8-2-1815 de zoon Maghiel VAN DER EIJK geboren, die we verder in BS-registers niet meer tegenkomen. Arie Jansz VAN DER EIJK, weduwnaar van Cornelia BOEKESTEIJN, 57j oud, watermolenaar te Naaldwijk, geb Maasland 1757, zv Jan VAN DER EIJK en Jacoba (Jaapje) VAN DER ELST. De tweede echtgenoot van Johanna overlijdt te Naaldwijk 7-7-1823, 66j oud. Daarmee wordt Johanna opnieuw weduwe, wat ze bijna 30j zal blijven, ovl 2-1-1853, 86j oud.

Pieter ROEM en Johanna WIJNANDS (Weyland) laten 11 kinderen dopen; in Burgerlijke Stand vanaf 1811 vinden we van hen alleen nog de zonen Nicolaas (kw 20) en Adrianus ROEM terug: Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 4-9-1791 (minder dan 4 mnd na huwelijk). Maria ROEM, doop Naaldwijk 15-11-1792, getuige Elisabeth VALSTAR (moeder van Johanna). Ariaantje ROEM, doop Naaldwijk 15-3-1795, getuige Elisabeth VALSTAR. Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 23-7-1797, getuige Martijntje WIJNAND (zus van Johanna). Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 16-9-1798, getuige Catharina VALSTAR. Nicolaas ROEM (kw 20), doop Naaldwijk 6-10-1799, getuige Matje WIJNAND (= Magdalena WIJNAND, zus van Johanna). Via huwelijk met Angenita MULDER (kw 21) een van de betovergrootvaders in deze VAN DER HOEK-kwartierstaat. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1800, getuige Catharina VALSTAR. David ROEM, doop Naaldwijk 11-4-1802, getuige Magdalena WIJNAND. David ROEM, doop Naaldwijk 28-8-1803, getuige Martijntje WIJNAND. (11) David ROEM, doop Naaldwijk 17-4-1808. Het elfde en laatste kind.

(10)Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1806, getuige Magdalena WIJNAND, ovl Naaldwijk 1-10-1883, 76j oud, weduwnaar, tr Naaldwijk 19-5-1832, hij 25, zij 21, met Johanna VAN DEN BOS, geb ca 1811 te sGravenzande, ovl Naaldwijk 24-6-1861, 52j, gehuwd, dv Hendrik VAN DEN BOS en Philippina Helena SCHEGGELMAN.

Uit huwelijk van Adrianus en Johanna zijn te Naaldwijk 14 kinderen geboren, van wie 9 jong overlijden: Pieter 20-9-1836 (wordt 3 mnd), Hendrika 18-4-1839 (wordt 17 mnd), Maria 1-11-1840 (wordt 17 mnd), levenloos 25-11-1841, Hendrik 12-2-1844 (wordt 13 wkn), Adrianus 1-2-1848 (wordt 8 mnd), Maartje 21-5-1849 (wordt 20 wkn), Elisabeth 4-1-1852 (wordt 12 mnd) en David 29-3-1855 (wordt 5 mnd). Hun 5 kinderen die de babyleeftijd wel overleven: (1) Johanna ROEM, geb 5-3-1833, ovl 8-12-1916, 83j, weduwe, tr (1) 14-5-1859, zij 26, hij 25, met Gerrit MIDDELBURG, geb Naaldwijk 10-11-1833, ovl 24-5-1860, 26j, gehuwd, zv Cornelis MIDDELBURG en Antje VAN DER HOEVEN. Johanna tr (2) 16-5-1863, zij 30, hij 33, met Laurens KLEER, geb Naaldwijk 23-7-1829, ovl 25-6-1867, 37j, gehuwd, zv Cornelis KLEER en Gerritje VAN LUIJK.
— Door vroeg overlijden van haar echtgenoten duurde eerste huwelijk van Johanna slechts 1 en het tweede huwelijk slechts 4 jaar. Geen kinderen (?). (2) Helena Philippina ROEM, geb 25-12-1834, ovl Delft 10-10-1873 (Leentje ROEM), 38j, gehuwd, tr 3-6-1865, zij 30, hij 44, met Arend VAN DER SMIENT, geb Hof van Delft, zv Cornelis VAN DER SMIENT en Elizabeth IJZERMAN. (4) Pieter ROEM, geb 20-11-1837, ovl 19-1-1892, 54j oud, gehuwd, - in overlijdensakte 55j oud en met geboortedatum 20-9-1836 -, tr 29-5-1869, hij 31 – hier klopt de akte wel - , zij 34, met Jacoba VAN BEEK, geb te Naaldwijk, dochter van Christiaan VAN BEEK (kw 22) en Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), zus van Antje VAN BEEK (kw 11). Willem (Nicolaas) ROEM (kw 10 - grootvader) tr 1862 met Antje en zijn neef Pieter (Adrianus) ROEM tr 1869 met haar zus Jacoba. (9) Hendrika ROEM, geb 10-2-1845, ovl 3-6-1918, 73j, gehuwd, tr 19-5-1868, zij 23, hij 29, met Cornelis MOOR, geb Monster, zv Gillis MOOR en Cornelia Johanna KOEN. (12) Nicolaas ROEM, geb 1-9-1850, tr 9-8-1873, hij 22, zij 23, met Wilhelmina Louisa BURGER, geb Naaldwijk, dv Kornelis BURGER en Adriana MONNA.

1. Willem MULDER, ovl Naaldwijk 8-4-1825 (? Niet in Genlias), trouwt vóór 1800 met
2. Albertina Elizabeth VAN LOON (Allebarta, Alberdina, Elisabeth, Betje), weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP (Mittendorf), gedoopt te Buuren (Betuwe, Gelderland) 1-4-1754, van beroep “doopvrouw”, ovl te Naaldwijk 6-2-1825, “des middernacht één uur in het huis staande in Wijk A nommer 94”.

Aan oudvader Willem MULDER hebben we de Willem-vernoemingen in onze kwartierstaat te danken (Willem Roem, Willem Van der Hoek etc.), Maar veel aansluitende info over hem hebben we nog niet. Volgens een melding is hij twee maanden na overlijden van Albertina zelf ook te Naaldwijk overleden. De overlijdensakte van Albertina wordt in Genlias gemeld, maar die van Willem niet. Oudmoeder Albertina Elizabeth VAN LOON is 1754 te Buuren (Betuwe) gedoopt. Toen ze met Willem MULDER trouwde, was ze weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP en had uit dat huwelijk de zoon Johannes MIDDENDORP, geb 12-1-1795, doop 21-1-1795 in de Evangelisch-Lutherse kerk te ‘s Gravenhage. Omdat MIDDENDORP ook MITTENDORF wordt geschreven, gecombineerd met de Lutherse doop, was haar eerste echtgenoot mogelijk uit Duitsland afkomstig. De zoon Johannes MIDDENDORP doet in 1825 de aangifte van het overlijden te Naaldwijk van zijn moeder. Wanneer en waar Albertina voor de eerste maal trouwde, weten we niet. Of uit dat huwelijk meer kinderen werden geboren dan die ene zoon Johannes in 1795, toen Albertina al 40j oud was, wordt ook niet gemeld. Bij doop krijgt hij de voornaam van zijn vader mee (was die dood?).

Johannes MIDDENDORP, de in 1795 geboren zoon uit het eerdere huwelijk van Albertina trouwt 1-11-1814 te Naaldwijk met Magdalena (Leentje) Weijnands (Wijnand). Beiden 19j oud. Johannes staat als mandenmaker vermeld. Hij gaat met Magdalena te Naaldwijk wonen, ze krijgen er 9 kinderen. Magdalena WEIJNANDS is dochter van Martinus WEIJNANDS (Wijnland). Angenita MULDER, halfzus van Johannes, trouwt 8 jaar later in dezelfde familie want met Nicolaas ROEM, zoon van Johanna WIJNANDS (kw 41), jongere zus van Martinus.

Uit huwelijk van Willem MULDER en Albertina Elizabeth VAN LOON: Wilhelmina MULDER, geb ca 1798 te ‘s Gravenhage, ovl Naaldwijk 25-7-1849, 51j, weduwe, tr 26-4-1818 te Naaldwijk met Pieter Hendriksz VAN DER STOK, zij 20j, geb ‘s Gravenhage, hij 24j, geb Rotterdam, zoon van Hendrik van der Stok en Jannetje Tielemans. Wilhelmina en Pieter krijgen te Naaldwijk de kinderen: Hendrik (1820), Albertina (1822), Jannetje (1824), Willem (1827), Pietje (1830) en Agnies (1832). Pieter VAN DER STOK wordt 54 en ovl te Naaldwijk 26-5-1848. Angenita MULDER (kw 21), geb ‘s Gravenhage 25-3-1801, ovl Naaldwijk 21-2-1879, gehuwd (1) Naaldwijk 20-4-1822 met Nicolaas ROEM (kw 20) en (2) Naaldwijk 16-5-1857 met Pieter VAN DIJK. Angenita en Nicolaas worden grootouders van Neeltje Roem die in 1900 trouwt met Bonne VAN DER HOEK.

1. Jacobus VAN (DER) BEEK, geb ca 1750 te ‘s Gravenhage, ovl 27-4-1810 te Naaldwijk, ca 60j, gehuwd, tr (2) Naaldwijk 19-8-1792, hij 42, zij 19, met Geertrui VAN OOIJEN, geb Naaldwijk 23-5-1773, ovl aldaar 12-45-1831, 57j, weduwe, dv Wijnand VAN OOIJEN en Willemijntje BIJL, tr (1) 21-2-1779 te Naaldwijk, hij ca 30, zij 31, met de jonge weduwe
2. Geertruy(d) LAARMAN, gedoopt sGravenzande 30-4-1747, ovl te Naaldwijk 12-10-1789, 42 jaar oud, tr (1) Naaldwijk 13-10-1765, zij 18, met J.T. Heijnechius (nog na te zoeken, geen kinderen bekend).

Oudvader Jacobus VAN BEEK is ongeveer 30j oud bij zijn huwelijk te Naaldwijk met Geertruy LAARMAN, ongeveer van zijn leeftijd maar reeds weduwe. Oudmoeder Geertruy overlijdt ruim 10 jaar later, 42j oud. Uit het huwelijk worden 6 kinderen geboren, van wie betovergrootvader Christiaan VAN BEEK (kw 22) de jongste zal worden: moeder Geertruy overlijdt wanneer Christiaan zestien maanden oud is. Misschien in een zevende zwangerschap. Drie jaar na overlijden van Geertruy trouwt vader Jacobus, hij 42, zij 19, met Geertruy (alweer) VAN OOIJEN. Zij krijgen samen nog eens 6 kinderen. Gegevens over het beroep van Jacobus ben ik nog niet tegengekomen. Aan te nemen is dat hij werkzaam was in een agrarisch beroep (mogelijk tuinbouw).

Uit huwelijk Jacobus en Geertruy LAARMAN: Jacobus VAN DER BEEK, 27-8-1780 (doop Naaldwijk). Wilhelmina VAN DER BEEK, 30-6-1782 (doop Naaldwijk). (Johannes) Hendrik VAN BEEK, geb Naaldwijk 2-12-1784, ovl aldaar (moeder vermeld als Gerritje Laarman) 4-7-1865, 80j, gehuwd, tr te Monster 26-5-1827, hij 42, zij 23, met Maartje VAN OOSTEN, geb Monster 16-1-1804, dv Abraham VAN OOSTEN en Adriana VAN SPRONSEN. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 17-3-1829, tr 6-6-1867, hij 38, zij 34, met Jannetje van der Burg). Egbert VAN BEEK, geb Naaldwijk ca 1786, tr Naaldwijk 10-11-1816, hij 30, zij 30, met Martijntje DOORDUIJN, geb Naaldwijk, dv Cornelis DOORDUIJN en Josina SOLLEVELD. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 24-12-1820) Willemijntje VAN DER BEEK, 27-5-1787 (doop Naaldwijk). Christiaan VAN BEEK (kw 22), 13-7-1788 (doop Naaldwijk), tr Naaldwijk 28-11-1828, hij 40, zij 23, met Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), dv Arend VAN LEEUWEN (kw 46) en Antje VREUGDENHIL (kw 47).

Uit huwelijk Jacobus en Geertrui VAN OOIJEN: Willem VAN DER BEEK, 17-8-1794 (doop Naaldwijk). Carel VAN BEEK, geb 7-1-1799 te Naaldwijk, aldaar ovl 21-8-1847, tr 22-7-1826 te Naaldwijk, hij 27, zij 30, met Anna (Antje) VAN OUDENDIJK, geb 1-7-1796, dochter van Hendrik VAN OUDENDIJK en Engeltje Aijse MONNA, ovl te Naaldwijk 23-10-1883. Ze krijgen de kinderen: Engelina Cornelia, Johannes en Johanna. Jacobus VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 29-5-1800. Willem VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 17-6-1801 (gedoopt 21-6-1801). Willem VAN BEEK, geb Naaldwijk 21-8-1802 (doop 29-8-1802), ovl aldaar 23-8-1861, 58j, gehuwd, tr Naaldwijk 11-5-1850, hij 47, zij 25, met Catharina VAN DE WAGE, geb te Naaldwijk, dv Ekiza VAN DE WAGE en Catharina VERSCHUUR. Kinderen: Jacobus, 16-10-1850 (5 maanden na huwelijk), Nicolaas, 9-6-1860 (ovl 21-9-1860, 15 weken oud, moeder Johanna van der Wagen genoemd). Wijnand VAN BEEK, geb Naaldwijk 9-3-1804 (doop 18-3-1804), ovl aldaar 16-3-1874, 70j, geen partner genoemd, mogelijk ongehuwd gebleven.

1. Arend Gerritsz VAN LEEUWEN, gedoopt 6-2-1763 te Monster (Westland), arbeider, ovl te Naaldwijk 8-10-1830, 67 jaar oud, tr te Naaldwijk 12-5-1788, hij 25, zij 23, met
2. Antje VREUGDENHIL, gedoopt 28-4-1765 te Naaldwijk, ovl aldaar 26-11-1829, 64 jaar oud. Uit dit huwelijk (minstens): Neeltje van Leeuwen (kw 23) trouwt 1828 te Naaldwijk met Christiaan Van Beek (kw 22). Zij worden grootouders van de Neeltje ROEM die in 1900 te Naaldwijk trouwt met Bonne VAN DER HOEK. Geertje VAN LEEUWEN, geb 1802 te Naaldwijk, ovl na 1850. Trouwt 27-2-1824 te Naaldwijk met Klaas Joostz VAN DER ENDE, geb 1801 te De Lier, wonende te Naaldwijk, ovl aldaar tussen 1841 en 1850, zoon van Joost Azn VAN DER ENDE, geb 4-3-1770 te De Lier, ovl 9-10-1830 te Naaldwijk, en Alida VAN DER LEE, geb 21-2-1767 te De Lier, ovl 3-7-1828 te Naaldwijk. Geertje en Klaas krijgen de kinderen: Aaltje (1824-1850), Joost, Gerrit (1827-1841), Alida, Joost en Arend (1837-1846) VAN DER ENDE.

c) DE JONG-kwartier (Friesland)

1. Pier Jacobs (DE JONG), geb 12-11-1762 te Joure (Haskerland, FR), doop 25-11-1762, ovl 26-9-1806 te Oosterzee (Lemsterland, FR), 43 jaar oud, zes kinderen nalatend, tr 5-5-1796 te Haskerhorne (Haskerland, FR), hij 33 Haskerhorne, zij 24 Langweer, met
2. Epkjen Meyes FRANKENA, doop 24-11-1771 Langweer (Doniawerstal, FR), ovl 1-9-1857 te Doniaga (Doniawerstal), in huis nr 13, 85j, echtgenote van Klaas Douwes DOUMA. Epkjen tr (2) te Doniaga 28-1-1810, zij 38, hij 24, met Klaas Douwes DOUMA, geb 13-4-1785 te StNicolaasga-Doniaga, doop 24-4-1785, zv Douwe Hylkes en Antje Claases, boer, ovl 3-1-1871 te Doniaga, des morgens ten 7 ure in huis nr 13, 85j, weduwnaar.

Oudvader Pier Jacobs is zoon van Jacob Minnes (kw 96), zoals oudmoeder Joltje Jacobs (kw 55) een dochter is van Jacob Minnes. Pier overlijdt in 1806. Andere kinderen van Jacob Minnes gaan in 1811 en later de achternaam MINNESMA gebruiken. De kinderen van overleden Pier en de inmiddels met Klaas Douwes DOUMA getrouwde oudmoeder Epkjen Meyes worden bij de naamsregistratie van 1811 niet aangemeld. In de registers hierna wordt hen de achternaam DE JONG meegegeven.

Pier Jacobs en Epkjen Meyes vestigen zich te Oosterzee (Lemsterland, FR) aan de zuidwestelijke oever van het Tjeukemeer. Daar wordt, 9 maanden na huwelijk, het eerste kind geboren en gedoopt. Ook de volgende 5 kinderen worden te Oosterzee (Lemsterland) geboren en gedoopt. Pier overlijdt er in 1806, 43j oud. Echtgenote Epkjen is dan 34. Epkjen verhuist met de 6 kinderen naar Doniaga (Doniawerstal), boerendorp aan het Tjeukemeer, enkele kilometers noordelijk van Oosterzee. Haar broer Hans Meyes FRANKENA (kw 54) heeft daar een boerenbedrijf en biedt mogelijk onderdak. Deze broer is getrouwd met Joltje Jacobs (kw 55), een jongere zus van de overleden Pier Jacobs. In het kerkboek Herv.gemeente Tjerkgaast/Doniaga wordt Epkjen Meyes, weduwe van Pier Jacobs, per 8-8-1808 als overgekomen van Oosterzee ingeschreven. Te Doniaga komt weduwe Epkjen in contact met de jonge boer Klaas Douwes DOUMA met wie ze 28-1-1810 trouwt, zij 38, hij 24. Kinderen uit dit tweede huwelijk van oudmoeder Epkjen Meyes FRANKENA: (1) Antje(n) Klazes DOUMA, geb Doniaga 27-6-1811 (des avonds om 11 uur), ovl 27-12-1821 (namiddag 2 uur in de huizing nr 12 te Doniaga), 10j oud. (2) Douwe Klazes DOUMA, geb 9-11-1812 (des morgens om 3 uur), ovl 11-11-1861, twee dagen na zijn 39ste verjaardag (des nachts half een, in huizinge nr 13 te Doniaga), veehouder aldaar. Jonge boer Klaas Douwes DOUMA wordt “tweede vader” van het zestal kinderen dat Epkjen inbrengt. Aan te nemen is dat zoon Douwe DOUMA door vader Klaas als rechtmatige opvolger in het boerenbedrijf wordt gezien en dat de twee zonen uit eerste huwelijk van Epkjen er een tijdlang werkten als boerenknecht, totdat ze besluiten naar elders te vertrekken.

Zoon Douwe Klazes DOUMA trouwt 30-12-1836, hij 24, zij 20, met Angeniet(je) Gerrits HAAGSMA, geb 12-3-1816 te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 3-6-1889, 73j, weduwe, dv Gerrit Jacobs Haagsma, boer te Dijken, en Antje Hendriks KOOPMANS. Uit huwelijk van Douwe en Angeniet worden 4 dochters geboren: (1) Antje DOUMA, geb 28-1-1838. (2) Epkjen DOUMA, geb 16-10-1840. (3) Nantje DOUMA, geb 7-3-1846. (4) Klaaske DOUMA, geb 29-1-1853. Het overlijden van zoon 11-11-1861, 39j oud, maakt een eind aan de DOUMA-opvolging. Vader Klaas (1785-1871) is dan 75j oud. Moeder Epkjen is 1-9-1857 overleden, op 2-10-1857 wordt via de notaris (Van der Ley, Langweer) inventaris opgemaakt. Haar kinderen uit eerste huwelijk hebben Doniaga allang verlaten. Angenietje Gerrits HAAGSMA, weduwe van Douwe, wordt als boerin te Doniaga aangemerkt. Ruim 5 jaar na overlijden van Douwe wordt een boedelbeschrijving gemaakt (20-2-1867, notaris Barends, Langweer), misschien betreffende de DOUMA-zathe maar dat is niet zeker (is akte nog aanwezig?), want Angenietje is ook mede-erfgename van de HAAGSMA-zathe in Dijken. Zij is 12-3-1816 daar geboren. Haar vader Gerrit Jacobs HAAGSMA is al 7-8-1830 overleden (64j oud), maar haar moeder Antje Hendriks KOOPMANS, bij overlijden van Gerrit 50j (Gerrit en Antje trouwden 1-3-1801, hij ca 35, zij ca 21), zette het bedrijf voort. Boerin Antje KOOPMANS wordt 87, ovl 16-2-1868. De HAAGSMA-boerderij te Dijken (zathe en landen) wordt uiteindelijk 8-2-1873 definitief verkocht aan de jonkheer Frans Julius Johan VAN EYSINGA te Leeuwarden, kamerlid (parlement te Den Haag) voor 58.000 gldn. De verkopende partijen zijn Hylke Gerrits HAAGSMA, landbouwer te Dijken, zus Angenietje Gerrits HAAGSMA, boerin te Doniaga, weduwe van Douwe Klazes DOUMA en nakomelingen van overleden broer Jelle Gerrrits HAAGSMA.

Klaas Douwes DOUMA overlijdt in 1871, 85j oud. Schoondochter Angenietje, 54j, weduwe van zoon Douwe, beheert dan de DOUMA-zathe te Doniaga en is door eigen erfenis niet onbemiddeld. Uit haar huwelijk met Douwe zijn alleen dochters geboren. De dochter Epkjen DOUMA is 9-9-1866 overleden, 25j, gehuwd met Gosse POSTMA 27-5-1864, geen kinderen. Na overlijden van Angeniet, boerin te Doniaga, 3-6-1889, 73j oud, volgt een boedelscheiding (21-11-1889, notaris Van der Meer, Langweer). - Oene Klazes de Jong te Doniaga (re: gehuwd met Nantje DOUMA) - Doede Wiebrens Jaarsma te Tjerkgaast (re: gehuwd met Klaaske DOUMA) - Aant Symens Visser te Oosterzee (re: zoon van Antje DOUMA) - Anne Frankes de Jong te Uitwellingerga (re: gehuwd met Trijntje VISSER, dochter van Antje DOUMA) - Douwe Symens Visser te Sneek (re: zoon van Antje DOUMA) - Klaas Symens Visser te Uitwellingerga (re: zoon van Antje DOUMA) - Douwe Klazes Visser, in leven weduwnaar van Angenietje Gerrits Haagsma, erflater (re: de klerk die de index maakte, raakte de weg hier kwijt, want Angenietje is de erflater en zij was in leven weduwe van Douwe Klazes DOUMA).

Bij overlijden van Angenietje is haar dochter Epkjen al ruim 20 jaar dood (geen kinderen) en dochter Antje al bijna 20 jaar (wel kinderen). De dochters Nantje en Klaaske leven nog en krijgen ieder hun deel van de nalatenschap, terwijl het part van overleden Antje onder haar kinderen wordt verdeeld. Antje DOUMA trouwde 11-5-1860, zij 22, hij 30, met Symen Aants VISSER, landbouwer/boer te Uitwellingerga (Wymbritseradeel). Zij krijgen 5 kinderen (een zoon Gerben overlijdt jong). Antje wordt 32, ovl 10-5-1870. De dochters Nantje (geb 1846) en Klaaske (geb 1853) trouwden allebei te Doniaga 14-5-1875, een gecombineerd bruiloftsfeest. In 1889 heeft Nantje vijf DE JONG-kinderen op haar naam staan, en Klaaske acht JAARSMA-kinderen.

Kinderen uit huwelijk van Pier Jacobs (1762-1806) en Epkjen Meyes (FRANKENA, 1771-1857):

(1) Jacob Piers DE JONG (kw 24), geb Oosterzee 3-2-1797, boer, ovl Haskerhorne 29-11-1850, 53j oud, gehuwd, tr 11-6-1824 te Doniaga met Geeske Jochums OENEMA (kw 25), geb Westermeer 26-12-1801, ovl Haskerhorne 4-8-1879, 77j oud, weduwe/rentenierse. Jacob en Geeske zijn bet-overgrootouders in ons VAN DER HOEK-verhaal. Volledige aandacht bij kwartiernummers 24/25. (2) Lijsbert Piers DE JONG, geb Oosterzee 6-8-1798, ovl Wyckel (Gaasterland, FR) 13-2-1887, 88j, weduwe, tr 4-6-1825 (Haskerland) met Yke Klazes LANDSMA, geb Westermeer 30-12-1800, boer, ovl 1-2-1881 te Wyckel, 80j, gehuwd. Zie hieronder 48.2.

(3) Afke Piers DE JONG, geb Oosterzee 8-3-1800, ovl Idskenhuizen (Doniawerstal) 25-7-1876, 76j, gehuwd, tr 6-5-1826, zij 26, wonende te Doniaga, hij 22, geboren en wonende te Legemeer, met Bartle Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal) 29-4-1804, doop StNicolaasga 10-5-1804, boer, ovl Idskenhuizen 3-8-1881, 77j, weduwnaar. Zie hieronder 48.3.

(4) Meyke (Maike, Meike) Piers DE JONG, geb Oosterzee 30-10-1801, ovl Idskenhuizen 7-6-1878 (voormiddags 8 uur in huis 38A), 76j, weduwe, tr 28-5-1823, zij 21 te Doniaga, hij 26, timmerman te Idskenhuizen, met Jan Franzes HAVEN, geb 3-7-1796 te Hommerts (Wymbritseradeel, FR), ovl Idskenhuizen 22-11-1865. Zie hieronder 48.4.

(5) Sietske (Sytske) Piers de Jong, geb Oosterzee 7-6-1803, ovl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”, tr 22-6-1827, 24 jaar oud, naaister, met Bauke Meyes VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer, geb 28-9-1800 te Heeg, wonende te St.Nicolaasga, oud 27 jaar. Zie hieronder 48.5.

(6) Franke Piers de Jong, geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 19-12-1805, boer, ovl Irnsum (Rauwerderhem, FR) 14-12-1889, 84j oud, weduwnaar, tr (1) Doniawerstal 27-5-1836, hij 30, zij 23, met Jetske Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 13-12-1812, ovl Irnsum (in huis nr 20) 22-6-1850, 37j oud, gehuwd, dv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske Jans VAN DER MEER. Zie hieronder 48.6.

48.2. Lijsbert Piers DE JONG Geb Oosterzee (Lemsterland) 6-8-1798, ovl Wyckel (Gaasterland) 13-2-1887, 88j, weduwe, tr 4-6-1825 (Haskerland), zij 26, bedrijfsdienstmaagd, hij 24, boerenzoon, met Yke Klazes LANDSMA, geb Westermeer (Haskerland) 30-12-1800, ovl 1-2-1881 te Wijckel, 80j, gehuwd, zv Klaas Ykes LANDSMA en Jantje Gosses. Lijsbert en Yke krijgen 5 dochters, de eerste 4 in Haskerland, de jongste, Klaaske Landsma, in 1839 in Doniawerstal. Dat hoeft geen verre verhuizing voor het gezin te zijn geweest, want Joure/Westermeer (Haskerland) ging aan de westkant over in Broek (Doniawerstal). Notarisakte van 1832 meldt Yke Landsma te Joure als huurder van een perceel hooiland in het Broeksterschar (Noordbroek) voor het seizoen 1832, huursom 6 gld. De vader van Yke is ruim een jaar voor datum van deze notarisakte overleden, Yke trad voor eigen rekening op, hoewel geruggesteund door Wytze VAN SLAGEREN te Joure, als borg en medehuurder. Vader Klaas Ykes LANDSMA, ovl Haskerland 29-12-1830, 66j, gehuwd. Bij naamsregistratie van 1811 heeft deze Klaas, wonend Westermeer, de naam LANDSMA in laten schrijven. Hij meldt bij die gelegenheid twee kinderen: Yke (11j oud) en Antje (5j oud). Op 5-10-1813 wordt hij nog vader van een dochter Hiltje. Zijn dochters blijven ongehuwd, overlijden 22j oud, Antje ovl 1-10-1828, 22j oud, en Hiltje 25-6-1832, 17j oud.

Lijsbert Piers DE JONG (1798-1887) is 55j getrouwd geweest met Yke Klazes LANDSMA, tot diens overlijden. Ze krijgt 5 dochters uit dit huwelijk. Zowel Yke als Lijsbert overlijden, hoogbejaard, te Wyckel (Gaasterland). Volgens de registratie worden de eerste twee dochters uit het huwelijk Antje genoemd. De eerste geboren 1826, de tweede 1830. Antje is de voornaam van de grootmoeder van Yke (Antje Meints) en ook van zijn zus Antje LANDSMA die in 1828, 21j, overlijdt. Dat hij dochter Antje, geboren 1830, naar haar vernoemt, is begrijpelijk. De Antje-vernoeming van 1826 en de dubbele vernoeming is ongebruikelijk. Maar zo staat het geregistreerd. Na de twee dochters Antje volgen Epkje, vernoemd naar de moeder van Lijsbert, en Jantje, vernoemd naar de moeder van Yke.

Antje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 6-3-1826, ovl Doniawerstal 5-3-1886, 60j, weduwe, tr Doniawerstal 19-5-1849, zij 23, hij 33, met Auke Fritskes HEPKEMA, geb Doniaga 6-8-1815, ovl 19-11-1874, 59j, vrachtrijder, koopman, boerenarbeider, boer te Doniaga, zv Fritske Hepkes HEPKEMA en Ypkjen Jacobs BAAYMA. Uit huwelijk van Antje LANDSMA enj Auke HEPKEMA: (1) Ypkjen, geb Doniaga 1-6-1851, ovl 6-5-1852, 11 mnd. (2) Hepke Aukes Hepkema, geb Doniaga 22-6-1853, ovl 10-2-1942, 88j, ongehuwd gebleven. (3) Ypkjen Aukes Hepkema, geb Doniaga 8-12-1856, ovl 28-4-1936, 79j, weduwe, tr 16-5-1879, zij 22, hij 27, met Johannes Klazes VAN DER MEER, ovl 6-1-1924, 71j, gehuwd, zv Klaas Johannes VAN DER MEER en Janke Jans VAN DER WEG. Uit huwelijk van Ypkjen en Johannes: Yke (1892), Klaaske (1894), Epkje (1899). (4) Yke Aukes HEPKEMA, geb Doniaga 5-2-1862, ovl 1943, 81j, in Ohio (USA). Yke tr (1) 28-4-1887 te Sloten (FR), hij 25, kuipersknecht, zij 28, met Janke JONGSMA, geb te Rotterdam, dv Jacob Ages JONGSMA en Annigje Jans DE VRIES. Bij huwelijk hadden Yke en Janke waarschijnlijk al emigratie naar Amerika in het hoofd. Want 16 maanden later wordt in Ohio (USA) hun eerste kind geboren: Auke HEPKEMA (August F. Hepkema), geb 26-8-1888 in Ohio, ovl Los Angelos (California, USA) 8-10-1957, 69j oud. Misschien bleef hij enig kind uit dit huwelijk en overlijdt Janke niet lang hierna. De zoon Auke (August) Hepkema tr 1909 met (vermoedelijk) Gertrude KOOPMAN, drie kinderen genoemd: Robert, Jeannette, Roger. Yke is te Ohio getrouwd (2) met (vermoedelijk) Wilhelmina REY, in de Nederlandse “kolonie”, een zoon Christian Hepkema, geb 17-1-1911, ovl 30-6-1990, 79j. HEPKEMA-gegevens USA verder nog wat onduidelijk (privacy). Antje Ykes LANDSMA (1826-1886) maakt emigratie van haar jongste zoon naar de USA net niet meer mee. Auke Fritskes HEPKEMA (1815-1874) is in 1874 al overleden, 59j, boer te Doniaga. Hij volgde zijn vader Fritske Hepkes Hepkema (1776-1860) op als boer. Deze werd 83 en de oudere broer Jacob Fritskes Hepkema (1807-1872) had al veel eerder het familiebedrijf verlaten om een eigen zaak te beginnen in het naburige St.Nicolaasga: in 1850 vermeld als postbode en winkelier aldaar, later als boer/landbouwer en winkelier. Jongere broer Auke zette het familiebedrijf voort. Ik vind geen akte van overdracht, maar na 1860 verkoopt Jacob wel percelen te Doniaga (erfdeel?) en Auke trekt geld van derden aan. Volgens notarisarchieven leent hij 15-3-1862 (obligatie) 1000 gulden van Oene Jogchums OENEMA, collega-boer te Doniaga (afgelost 28-4-1866), houdt hij 30-4-1862 boelgoed roerende goederen (opruiming van overbodige spullen, opbrengst 764 gld) en leent hij eind van dat jaar 22-12-1862 nog een bedrag van 1500 gld (obligatie) van Jacob Tjaarda, stadschirurgijn te Akkrum (afgelost 11-5-1866). Midden-1866 komt hij kennelijk vrij van verplichtingen en kan hij (tot overlijden in 1874) met eigen middelen het bedrijf voortzetten. Daarna moet Antje met kinderen het doen. Antje Ykes LANDSMA (de tweede), geb Haskerland 27-2-1830, ovl Lemsterland 26-12-1849, 19j, ongehuwd, verdronken onder Oosterzee. “Onder Oosterzee” een groot aantal vaarten en sloten en ook de zuidkant van het Tjeukemeer. Het kan zijn dat de 19-jarige Antje met een clubje ging schaatsen en door het ijs zakte (hoe was het ijs op Tweede Kerstdag 1849, wie waren haar vrienden en vriendinnen). Misschien was ze op weg naar haar zus Antje (de eerste) die een halfjaar eerder te Doniaga trouwde met Auke Fritskes Hepkema. Via het Tjeukemeer is Doniaga vanuit Oosterzee snel te bereiken. Epkje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 1-6-1832, ovl Lemsterland 20-2-1859, 26j, gehuwd, tr Lemsterland 16-5-1856, zij 23, hij 24, met Wybe Dirks DE HAAN, geb Lemsterland 18-7-1831, ovl 21-12-1884, 53j, zv Dirk Roelofs DE HAAN en Tetje Jans KOOPMAN. Epkje krijgt uit huwelijk met Wybe drie kinderen: (1) zoon levenloos 12-3-1857, (2) zoon levenloos 17-11-1857, (3) Dirk (Durk), geb 11-10-1858, ovl 30-6-1859, 8 mnd. Dit zoontje overlijdt 4 mnd na overlijden van de 26-jarige Epkje. Het ging totaal niet goed met de bevallingen. - Weduwnaar Wybe Dirks DE HAAN trouwt (2) Lemsterland 15-6-1860, hij 28, zij 19, met Annigjen Luites PEN, geb Lemsterland 18-6-1840, ovl 8-5-1875, 34j, dv Luite Volkens PEN en Sietske Lucas DE BOER. Uit huwelijk Wybe en Annigjen: Tetje (1861), Lute (1862), Lute (1866) en Sytske (1872). Jantje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 23-1-1835, ovl Lemsterland 27-11-1906, 71j, gehuwd, tr Lemsterland 19-5-1861, zij 26, hij 27, met Douwe Beerends SIETSMA, geb Lemsterland 26-1-1834, ovl aldaar 29-1-1915, 81j, weduwnaar, zv Beerend Sietzes SIETSMA en Foekjen Bouwes DIJKSTRA. Een dochter Foekjen Sietsma geboren Lemsterland 2-11-1862, ovl Lemsterland 19-9-1927, 64j, gehuwd, is enkel uit huwelijk van Jantje en Douwe bekend. Deze Foekjen trouwt 10-5-1889, zij 26, hij 30, met Johannes DIJKSTRA, geb Nijeholtwolde (Weststellingwerf) 13-7-1858, ovl Lemsterland 23-3-1833, 74j, weduwnaar, zv Rein Jans DIJKSTRA en Uilkje HOEKSTRA. Foekjen en Johannes krijgen de Dijkstra-kinderen: (1) Rein, geb Doniawerstal 6-2-1891, (2) Douwe, geb Doniawerstal 7-9-1892, (3) Jantje, geb Schoterland 3-5-1894, (4) Uilke, geb Schoterland 4-2-1897, (5) Jan, geb Schoterland 31-7-1900. Klaaske Ykes LANDSMA, geb Doniawerstal 19-9-1839, ovl Gaasterland 19-12-1904, 65j, gehuwd, tr Doniawerstal 23-5-1863, zij 23, hij 28, met Stoffel Hielkes VAN DER GAAST, geb Doniawerstal 22-10-1834, ovl Gaasterland 25-10-1905, 71j, weduwnaar, zv Hielke Piers VAN DER GAAST en Jantje Stoffels VAN DER GOOT. Klaaske en Stoffel krijgen negen kinderen: (1) Hielke, geb Doniawerstal 17-2-1864. (2) Liesbert VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland) in 1866, tr aldaar 27-5-1888, zij 22, hij 24, met Wiebren DE BOER, geb Nijemirdum (Gaasterland), zv Sybren Bouwes DE BOER en Pietertje Harings NAUTA. (3) Jantje, geb Gaasterland 7-2-1868. (3) Epkje VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland) 4-8-1870, tr aldaar 7-5-1891, zij 20, hij 21, met Pier Fokkes DE HAAN, geb Dijken (Doniawerstal), zv Fokke Klazes DE HAAN en Epkjen Barteles HOEKSTRA. (4) Hielke VAN DER GAAST, geb Wyckel 2-11-1872, tr Aaltje SCHILSTRA. (5) Ike (dochter), geb Wyckel 11-2-1875. (6) Eile, geb Wyckel 29-4-1876, ovl 2-2-1878, 1j. (7) Hendrikjen VAN DER GAAST, geb Wyckel 2-7-1878, tr 16-5-1901, zij 22, hij 27, met Jelle BOSMA, geb Oudemirdum (Gaasterland), zv Hains Jelles BOSMA en Pietje Jans VAN DER ZEE. (8) Uilkje VAN DER GAAST, geb Wyckel 8-10-1884, tr 7-5-1908, zij 23, hij 28, met Stoffel VAN RIJS, geb Sondel, zv Herke Jans VAN RIJS en Antje Stoffels OP DE HOEK.

48.3. Afke Piers DE JONG Geb Oosterzee (Lemsterland) 8-3-1800, ovl Idskenhuizen (Doniawerstal) 25-7-1876, 76j, gehuwd, tr 6-5-1826, zij 26, wonende te Doniaga, hij 22, geboren en wonende te Legemeer, met Bartle Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 29-4-1804, doop StNicolaasga 10-5-1804, ovl Idskenhuizen 3-8-1881, 77j, wed (geboren te Legemeer, van beroep veehouder, wonende te Idskenhuizen, overl. 1 uur p.m. in de huizinge 10a te Idskenhuizen), zv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske (Jitske) Jans VAN DER MEER. Op 15-11-1841 overlijdt Johannes Bartles Hoekstra, 64j, weduwnaar, te Legemeer. Zoon Bartle is dan 37, heeft uit huwelijk met Afke Piers DE JONG vijf kinderen in leven. Hij koopt 2 maanden na overlijden van zijn vader voor 22.753 gldn zathe en landen te Langweer (Legemeer) van betrokkenen, onder wie zijn oudere zus Doetje Johannes HOEKSTRA, dan weduwe van Douwe Hettes GRIEPSTRA. Of hij hiermee de andere erfgenamen uitkocht, kan uit lezing van de akte blijken (nog niet gelezen dus). De totale som van bijna 23.000 gulden kan hij niet in de knip hebben gehad. Er kunnen onderhandse regelingen zijn getroffen, die hij jaar na jaar moest voldoen. Uit notariëel archief is bekend dat hij in april 1849 een uitverkoop (“boelgoed”) doet van roerende goederen (opbrengst 1136 gldn), mogelijk samenhangend met verkoop van een huis en schuur etc te StNicolaasga en Tjerkgaast (opbrengst 4794 gldn). Een kwart eeuw later en Bartle is dan de 70j gepasseerd, komt hij in notaris-archief voor door aankoop van hooiland te Tjerkgaast voor 2800 gld (22-12-1875) en door leningen (obligaties) van 2500 gld (15-12-1879) en 1500 gld (3-5-1880) bij geldschieter Jan Jans RINKES te Joure. Hij was inmiddels (1874) van Legemeer naar Idskenhuizen gegaan waar Afke Piers 25-5-1876 overlijdt (Afke en Pier laten 12-4-1875 voor zich testament notuleren). Op 4-6-1879 wordt notariëel een boedelbeschrijving gemaakt en binnen het jaar erna gaat 70-plusser Bartle nog de leningen bovengenoemd aan. Na zijn overlijden, 3-8-1881 te Idskenhuizen, 77j oud, is er binnen de maand door kinderen “boelgoed van roerende goederen” (31-8-1881, opbrengst 7041 gld) en volgt 6-5-1882 boedelscheiding, “scheiding van onroerende goederen te Idskenhuizen”. De nalatenschap wordt verdeeld over de zonen Johannes (te Idskenhuizen), Pier (te Dijken) en Klaas (te Dijken), de dochter Epkjen (te Dijken, echtgenote van Fokke Klazes DE HAAN) en de 5 kinderen van overleden oudste dochter Jetske/Jitske Barteles HOEKSTRA (uit haar huwelijk met Broer Klazes VAN DER MEER).
— Op 22-5-1882 (dit alles via notaris Zijlstra te Langweer) worden de nog lopende obligaties bij de Jouster geldschieters Jan Jans Rinkes en Inne Jans Rinkes geroyeerd door omzetting in een obligatie ten laste van gezamenlijk de drie zonen Johannes, Pier en Klaas Barteles HOEKSTRA en schoonzoon Fokke Klazes DE HAAN: “een bestaande schuld van 8000 gld en een nieuwe geldlening van 6000 gld”. Vermoedelijk moest er gemoderniseerd worden.

Een akte van 11-1-1877 (notaris Zijlstra, Langweer) is misschien nog interessant omdat deze is opgemaakt na overlijden van Afke Piers en voordat haar weduwnaar Bartle Johannes, rond 75, wonend te Idskenhuizen, nieuwe leningen afsluit. Voorf 1027 gldn wordt een strook grond te Legemeer verkocht aan het gemeentebestuur van Doniawerstal en als verkopende partij staat niet enkel Bartle Johannes vermeld, maar staan ook zijn zonen Johannes (Idskenhuizen), Pier (Teroele) en Klaas (Dijken) als verkopers in de akte, naast dochter Epkjen (Dijken, mede-vertegenwoordigd door haar echtgenoot Fokke Klazes DE HAAN) en Broer Klazes VAN DER MEER te StNicolaasga, weduwnaar van dochter Jitske Barteles Hoekstra (als vader van en voogd over Jeltje, Bartele, Klaas, Afke en Sjoerdtje Broers VAN DER MEER, uit zijn huwelijk met overleden Jitske geboren). De nalatenschap was na overlijden van Afke in feite al verdeeld. Bartle kon niet meer alleen beslissen. Hij ging daar nog wel enkele jaren mee door, in andere gevallen.

Kinderen van Afke Piers DE JONG en Bartele Johannes HOEKSTRA:

(1) Johannes, geb Legemeer 17-1-1827, ovl 21-1-1827, 4 dgn oud.

(2) Jitske Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 9-5-1830, ovl 20-5-1863, 33j oud, gehuwd, tr 9-5-1851, zij 21 (het is haar verjaardag), hij 22, met Broer Klazes VAN DER MEER, geb Haskerland 3-9-1828, ovl Lemsterland 4-3-1916, 87j, weduwnaar, zv Klaas Broers VAN DER MEER en Jeltje Jolles VEENING. Broer Klazes VAN DER MEER trouwt 7 maanden na overlijden van Jitske (2) Doniawerstal 12-12-1863 met Antje DIJKSTRA.
— Uit huwelijk van Jitske en Broer de kinderen VAN DER MEER (Doniawerstal): (1) Jeltje, geb 18-4-1852. (2) Bartele, geb 19-8-1855. (3) Klaas, geb 13-3-1858. (4) Afke, geb 3-10-1860. (5) Sjoerdtje, geb 3-2-1863. Jitske Bartles HOEKSTRA overlijdt 3 maanden na geboorte van dochter Sjoerdtje. Twintig jaar later delen haar 5 kinderen mee in de Hoekstra-nalatenschap, na overlijden in 1881 van pake Bartle Johannes (zie boven).

(3) Epkjen, geb Legemeer 27-10-1832, ovl 23-6-1833, 7 mnd oud.

(4) Epkje(n) Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 20-5-1834, ovl 4-3-1915 te Sneek, 80j, weduwe, tr Doniawerstal 11-5-1860, zij 25, hij 29, met Fokke Klazes DE HAAN, geb Akkrum (Utingeradeel, FR) 17-2-1831, ovl Doniawerstal 17-12-1899, 68j, gehuwd, zv Klaas Johannes DE HAAN en Gerbrig Fokkes DE JONG. Fokke stamt van DE HAAN-familie uit Akkrum en omstreken. Bij naamsregistratie 1811 meldt zich Douwe Klazes DE HAAN te Akkrum met kinderen: Klaas (42j), Sjoukjen (40j) en Johannes (37j). De zoon Johannes Douwes is begin 1800 te Akkrum getrouwd met Janke IJsbrands uit Oldeboorn (attestatie afgegeven 4-1-1800). Huwelijksbevestiging en dopen ontbreken, maar (schoon)vader Douwe meldt in 1811 de kleinkinderen via Johannes en Janke: Tryntje 11, Ysbrant 9, Douwe 6, Klaas 4, Uiltje 1. Volgens die melding is Klaas Johannes DE HAAN ca 1807 te Akkrum geboren. Hij trouwt Utingeradeel 9-5-1829, hij 21 (geb Akkrum, zv Johannes Douwes DE HAAN en Janke Ysbrands BRANDSMA), zij 22, met Gerbrig Fokkes DE JONG, geb Westermeer (Haskerland), dv Fokke Fokkes DE JONG en Tryntje Joostes VAN DER HOEK. Klaas en Gerbrig trouwen Utingeradeel (Gerbrig is al zwanger) en daar worden dochter Janke (20-12-1829) en zoon Fokke (17-2-1831) nog geboren. Het jonge gezin (Klaas Johannes is dan rond 25j oud) vestigt zich een aantal jaren te Aengwirden bij Heerenveen, waar zonen Johannes (8-9-1833) en Kerst (19-12-1836) worden geboren. Daarna verhuizing naar Dijken (Doniawerstal), waar 5 verdere kinderen worden geboren: Kerst (24-2-1839) en dochters Janke (5-11-1841), Janke (15-2-1843), Trijntje (12-5-1846) en Jeltje (15-2-1850). Oudste zoon Fokke Klazes DE HAAN (1831-1899) groeit op in boerenbedrijf te Dijken. Van daaruit trouwt hij 11-5-1860, zij 25, hij 29, met de boerendochter Epkje Barteles HOEKSTRA uit het naburige Legemeer. Zeven kinderen worden te Dijken geboren. Wanneer Fokke in december 1899 overlijdt, is Epkje 65. Zonen en dochters, op jongste zoon Kerst Fokkes na, hebben de boerderij te Dijken dan al verlaten om elders voor zichzelf te beginnen. Op 27-2-1902 overlijdt zoon Kerst, 28j oud, ongehuwd. Het wordt nu tijd beslissingen te nemen met en voor de boerin-weduwe Epkje. In april 1904 wordt boelgoed gehouden (akte notaris Spannenburg te Lemmer 13-4-1904): “verkoop van enig vee en boerengereedschappen”, opbrengst 14.770 gldn. Als verkopende partij meldt de notaris Epkje, boerin te Dijken, weduwe van Fokke Klazes DE HAAN (de klerk schrijft in register: Epkje Kooistra), haar zonen Bartele DE HAAN, landbouwer te Idskenhuizen, Johannes DE HAAN, landbouwer te Scharren, en Pier DE HAAN, landbouwer te Hommerts, en haar schoonzonen Anne GIETEMA, landbouwer te Eesterga, gehuwd met dochter Gerbrig DE HAAN, en Jacob Kornelis, landbouwer te Deersum, gehuwd met dochter Jitske DE HAAN. Mogelijk trekt Epkje nu weg en verhuist zoon Pier van Hommerts naar het bedrijf te Dijken. Epkje overlijdt 4-3-1915, 80j oud, te Sneek en 13-12-1915 volgt boedelscheiding (akte notaris Faber te Langweer): scheiding van vastigheden te Langweer c.a., waarde 27.330 gldn. De nalatenschap wordt verdeeld over Pier DE HAAN te Dijken, Bartele DE HAAN te Idskenhuizen (de klerk schrijft in register: Bauke de Haan), Johannes DE HAAN te Follega, Anne GIETEMA te Allingawier en Jacob Kornelis te Gauw. Pier DE HAAN bleef (mogelijk) boer op het familiebedrijf.

Uit huwelijk van Epkje en Fokke de kinderen DE HAAN (Doniawerstal):

Gerbrig Fokkes DE HAAN, geb Dijken 27-3-1861, ovl Bolsward 2-7-1926, 65j, gehuwd, tr Doniawerstal (Dijken/Langweer) 14-5-1887, zij 26, hij 27, met Anne (Heins) GIETEMA, geb Baarderadeel 7-2-1860, ovl Bolsward 25-1-1938, 77j, weduwnaar, zv Hein Joukes GIETEMA en Trijntje Annes DE GROOT. Hein Joukes, boerenknecht, en Trijntje Annes, gehuwd te Offingawier (Wymbritseradeel, FR), zijn direct na huwelijk naar Baarderadeel verhuisd, benooorden Offingawier. Daar worden kinderen Jouke, 19-9-1856, Anne 7-2-1860 en Antje 20-9-1862 geboren. Verhuizing naar Eesterga (Lemsterland, FR), bij Oosterzee, volgt ca 1864. Zoon Ypke geboren aldaar 29-4-1865.
— Anne GIETEMA groeit dus op te Eesterga en ontmoet daar Gerbrig DE HAAN uit vrij naburig Dijken en hier komt huwelijk van 14-5-1887 uit voort, zij 26, hij 27.
— Uit het huwelijk worden 9 kinderen geboren: (1) Trijntje GIETEMA, geb Doniawerstal 12-4-1888. (2) Fokke GIETEMA, geb Doniawerstal 23-11-1889. (3) Hein GIETEMA, geb Lemsterland 1-6-1891. (4) Bartele GIETEMA, geb Lemsterland 27-1-1893. Verder te Lemsterland: (5) Jouke, 23-4-1894. (6) Epkje, 10-6-1896. (7) Johannes, 2-3-1898. (8) Antje, 12-3-1900. In Wonseradeel 23-9-1908 (9) nog een dochter levenloos geboren. In 1904 wordt in notarisakte Anne GIETEMA genoemd als landbouwer te Eesterga (Lemsterland) in 1915 als wonend te Allingawier (Wonseradeel, FR, dorpje bij Makkum). Anne en Gerbrig zijn hooguit 1908 van Eesterga naar Allingawier verhuisd. Ze zijn beiden 45-plussers, de afstand is relatief ver. In 1926 (Gerbrig), resp 1938 (Anne) overlijden ze te Bolsward. Vul maar aan het verhaal. Bartele Fokkes DE HAAN, geb Dijken (Doniawerstal, FR) 5-8-1862, landbouwer te Idskenhuizen, ovl Huis ter Heide (Doniawerstal) 13-4-1935, 72j, weduwnaar, tr Lemsterland 17-5-1889, hij 27, zij 25, met Dieuwke KOLK, geb Follega (Lemsterl) 3-1-1864, ovl Huis ter Heide 22-9-1933, 69j, gehuwd, dv Sint Jelles KOLK en Fokje Annes LANDMAN. Bartele en Dieuwke begraven te Legemeer. Kinderen uit het huwelijk: (1) Epkje DE HAAN, geb Follega 12-4-1890, ovl Oudeschoot 16-2-1964, 73j, wed, tr Doniaw 10-5-1912, zij 22, hij 23, met Siebren FEENSTRA, geb 13-5-1889, ovl Oudeschoot 26-1-1960, 70j, gehuwd, zv Douwe FEENSTRA en Geertje HOEKSTRA. (2) Fokje DE HAAN, geb StNicolaasga 15-10-1892, tr Haskerland 24-5-1917, zij 24, hij 30, met Binze BERGER, geb Oudehaske 24-5-1917, zv Berend Gerrits BERGER en Doike KOOIMAN. (3) Sint DE HAAN, geb Wymbr 12-6-1898, ovl Doniaw 25-6-1970, begr te Legemeer, tr Trijntje VAN DER SCHOOT, geb Schoterl (Rottum?) 23-3-1899, ovl 13-12-1975, begr te Legemeer, dv Jan VAN DER SCHOOT en Korneliske BAKKER.
— Vanaf 1900 wordt Bartele Fokkes DE HAAN vermeld als landbouwer te Idskenhuizen. Klaas (Fokkes) DE HAAN, geb Dijken 30-6-1864, ovl 15-2-1874, 9j oud. Jitske Fokkes DE HAAN, geb Dijken 7-6-1865, ovl Sneek 31-12-1938, 73j, weduwe, tr Doniawerstal 21-5-1892, zij 26, hij 23, met Jacob KORNELIS, geb Haskerland 14-7-1868, ovl Sneek 6-1-1936, 67j, gehuwd, zv Abe Jacobs KORNELIS en Janke Ysbrands DE HAAN. Kinderen uit huwelijk van Jitske en Jacob: (1) Janke, geb Haskerland 5-5-1893. (2) Fokke, geb Doniawerstal 24-7-1894. (3) Abe, geb Doniawerstal 19-6-1895. (4) Kerst, geb Doniawersral 11-2-1897. (5) Ysbrand, geb Rauwerderhem 8-12-1898. (6) Epkje, geb Rauwerderhem 22-11-1899. In 1904 meldt notarisakte Jacob KORNELIS als landbouwer te Deersum (Rauwerderhem, boerenstreek tussen Sneek en Leeuwarden, langs de oude Middelzeedijk) en in 1915 als wonend te Gauw (Wymbritseradeel, ongeveer drie km ten zuiden van Deersum, aan de overkant van de Sneeker Trekvaart). Johannes Fokkes DE HAAN, geb Dijken 6-11-1866, ovl Joure (Haskerland, FR) 29-6-1928, 61j, gehuwd, tr Jutrijp (Wymbritseradeel, FR) 9-5-1896, hij 29, zij 23, met Hotske (Gerlofs) KEULEN, geb Jutrijp 10-7-1872, ovl Sneek 24-3-1949, 76j, weduwe, dv Gerlof KEULEN en Durkje ZANDSTRA. Grafzerk te Legemeer van Hotske. In 1904 wordt Johannes genoemd als landbouwer te Scharren en in 1915 als wonend te Follega (Lemsterland, FR). Uit huwelijk met Hotske enkel kraam bekend van een ll dochter, Doniawerstal 27-12-1897.. Pier Fokkes DE HAAN, geb Dijken 18-9-1869, ovl na 1943?, tr (1) Gaasterland 7-5-1891, hij 21, zij 20, met Epkje VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland, FR) 4-8-1870, ovl 27-1-1894, 23j, gehuwd, dv Stoffel Hylkes VAN DER GAAST en Klaaske Ykes LANDSMA. Na overlijden van Epkje in 1894 trouwt Pier (2) Sloten 2-5-1896, hij 26, zij 28, met Piertje VAN DER GAAST, geb Sloten (FR) 23-6-1867, ovl Doniawerstal 21-1-1931, 63j, gehuwd, dv Pier Hylkes VAN DER GAAST en Baukje Roelofs KUNST. Kinderen uit huwelijk van Pier Fokkes en Epkje Stoffels: (1) Fokke, geb Doniaw 17-2-1892. (2) Stoffel, geb Doniaw 1-3-1893. Kinderen uit huwelijk van Pier Fokkes en Piertje Piers: (3) Baukje, geb Doniaw 8-2-1897. (4) Fokke, geb Doniaw 5-2-1898. (5) Epkje, geb Wymbr 23-7-1899. (6) Pier, geb Wymbr 23-12-1900. (7) Epkje, geb Wymbr 13-8-1902. (Meldingen van na 1902 nog niet publiek). Kerst Fokkes DE HAAN, geb Dijken 5-11-1873, ovl aldaar 7-2-1902, 28j, ongehuwd.

(5) Johannes Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 1-4-1836, boerenzoon te Legemeer, boer te Idskenhuizen, ovl Idskenhuizen 20-1-1900, 63j, ongehuwd. Oudste zoon van Afke Piers DE JONG en Bartele Johannes HOEKSTRA (nadat eerste zoon Johannes, 1827, slechts 4 dagen leefde) en was in die hoedanigheid waarschijnlijk eerste knecht en beoogd opvolger. De twee jongere broers, Pier en Klaas, vertrekken uit het bedrijf. Beiden trouwen zij op zaterdag 23-5-1868, Johannes is dan 32, ongehuwd en hij zal ook ongehuwd blijven. Volgens notarisakte van 14-12-1855 (notaris Van der Ley, Langweer), Johannes is dan 19, boer te Legemeer, tekent hij een huurcontract voor 5 jaar met Freerk Uiltjes HUISTRA, boer te Dijken, voor huur van hooiland tegen de som van 180 gld per jaar. Vader Bartele geeft hem kennelijk dan al die (beperkte) vrijheid: zijn zwager Jan Franzes HAVEN (1796-1865), timmerman te Idskenhuizen, getrouwd met Meijke Piers DE JONG, is met de jonge neef Johannes medehuurder en kan de te betalen huursom wel aan. Verder komt Johannes notariëel alleen voor rond 1880, na overlijdens van ouders Afke en Bartele, in de registratie van boelgoeden, boedelscheidingen en lopende schulden. Het eindresultaat is dat hij het boerenbedrijf te Idskenhuizen (in 1874 werd het van Legemeer naar Idskenhuizen verplaatst) blijft voortzetten. Hij bleef ongehuwd en laat geen testament na, volgens notarisregistratie. Over de verdeling van het bezit ook nog geen meldingen gevonden. Bij zijn overlijden zijn alleen zus Epkjen en broer Pier nog in leven. Ik heb de indruk dat laatstgenoemde zich vooral over het spul te Idskenhuizen ontfermde.

(6) Pier Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 23-4-1838, boer te Idskenhuizen (1868) en Teroele (1877), ovl 29-4-1916, 78j, wed, tr 23-5-1868, hij 30, zij 21, met Grietje Johannes DE JONG, geb Doniawerstal 16-6-1846, ovl 23-8-1912, 66j, gehuwd, dv Johannes Jetzes DE JONG en Hiltje Johannes HOEKSTRA.

Pier en Grietje zijn neef en nicht. Haar moeder Hiltje Johannes HOEKSTRA is jongste zus van zijn vader Bartele Johannes HOEKSTRA. Hiltje, geb 20-4-1815, ovl 25-2-1849, 34j, weduwe, tr (1) 30-12-1836, zij 21, hij 25, met Gerben Jacobs HEERINGA, geb Doniawerstal 4-3-1811, ovl 29-7-1843, 32j, gehuwd, zv Jacob Heeres HEERINGA en Tietje Gerbens. Hiltje tr (2) 18-6-1845, zij 30, hij 31, met Johannes Jetses DE JONG, geb Doniawerstal 15-10-1813, ovl 19-12-1848, 35j, gehuwd, zv Jetse Klases DE JONG en Grietje Pieters. Een dramatisch verloop. Grietje Johannes DE JONG is 2j wanneer binnen drie maanden haar beide ouders overlijden. Uit eerste huwelijk van Hiltje blijven ook 4 HEERINGA-kinderen verweesd achter. De familie, van 3 kanten, moet het opvangen. Gerben Jacobs HEERINGA, koopman te StNicolaasga, is 25 en staat 2 maanden voor zijn huwelijk met Hiltje, wanneer hij (akte notaris Van der Ley te Langweer 28-10-1836) voor 900 gld een huis en schuur te StNicolaasga koopt van Pieter Jans HOOGLAND, boer te Doniaga. Op de pof zo schijnt, want per 3-6-1837 pas wordt royement van zijn schuld aan Hoogland genoteerd, nadat Gerben, boer te StNicolaasga, een kwartiertje eerder voor 900 gld zijn 1/6 aandeel in zathe en landen te Tjerkgaast aan oudere broer, Johannes Jacobs Heeringa, boer te Oldeouwer, heeft verkocht. Dat was Gerbens aandeel in de te verwachten erfenis van het ouderlijk bedrijf te Tjerkgaast. Het vervalt nu aan Johannes en Gerben kan Hoogland afkopen. Gerben en Hiltje als jong echtpaar wonen te StNicolaasga en krijgen er in vlot tempo kinderen. Volgens akte van 2-8-1841 (notaris Ruardi, Sloten) leent Gerben, hij is dan 30, drie kinderen van 1-4 jaar oud, 1100 gldn (obligatie) van Rinke Eelkes DE JONG, landbouwer te Idskenhuizen. Deze schuld wordt pas 27-6-1872 (notaris Barends, Langweer) geroyeerd, bijna 30j na overlijden van Gerben, 29-7-1843, 32j oud. Al die tijd bleef de schuld “aan de familie”. Bij overlijden van Gerben is Hiltje 28 en moeder van 4 prille kinderen. Twee jaar later trouwt ze opnieuw, 18-6-1845, zij 30, hij 31. De dag ervoor wordt inventaris opgemaakt (notaris Van der Ley, Langweer, 17-6-1845) om mogelijk erfgoed voor kinderen uit eerste huwelijk veilig te stellen c.q. schuld-aansprakelijkheid af te schermen. Met nieuwe echtgenoot Johannes Jetses DE JONG, boerenzoon te StNicolaasga, wordt het kindertal van Hiltje tot 5 uitgebreid: Grietje Johannes DE JONG, geb 16-6-1846. Volgens akte van 17-3-1847 (notaris Van der Ley) leent Johannes Jetses 500 gld (obligatie) van eveneens boer Rinke Eelkes DE JONG te Idskenhuizen bij wie Hiltje via Gerben al flink in het krijt staat. Het is niet bekend hoe en wanneer deze nieuwe schuld is afgelost. Wel dat Johannes Jetses het jaar erop overlijdt, 19-12-1848, 35j, en Hiltje niet veel later, 25-2-1849, 34j. Op 12-10-1850 vindt boedelscheiding plaats, Hiltje Johannes HOEKSTRA als erflater, haar broer Bartele Johannes, boer te Legemeer, en anderen als delers van de nalatenschap. Achttien jaar later trouwt neef Pier Barteles, hij 30, zij 21, met nichtje Grietje Johannes.

Uit huwelijk van Pier Barteles Hoekstra en Grietje Johannes de Jong:

Bartele Piers HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 27-3-1869, ovl Teroele (Doniaw) 4-5-1939, 70j, weduwnaar, begr te Ypecolsga (Wymbr), tr Wymbr 11-5-1895, hij 26, zij 22, met Gerbrigje DE VRIES, geb Ypecolsga 8-5-1873, ovl Teroele 19-7-1938, 65j, gehuwd, begr te Ypecolsga, dv Jentje DE VRIES en Jetske WIERDA. Kinderen: geen? Geboorte van levenloos kind Doniawerstal 4-10-1901 en Hemelumer Oldeferd 14-1-1905. Bij boelgoed 26-4-1917 (na overlijden van vader Pier te Teroele 29-4-1916) woont Bartele te Elahuizen (Hemelumer Oldeferd), streekdorp aan het Fluessenmeer. Johannes Piers HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 10-6-1870 Pieter, geb Idskenhuizen 17-4-1872 Pieter, geb Idskenhuizen 29-12-1873 Klaas Piers HOEKSTRA, geb Teroele 2-10-1876, ovl Woudsend (Wymbr) 28-2-1947, 70j, gehuwd (begr te Ypecolsga), tr Doniaw 7-5-1909, hij 32, zij 28, met Maike Martens VISSER, geb Harich (Gaasterland) 28-3-1881, ovl Woudsend 25-10-1954, 73j, weduwe (begr te Ypecolsga), dv Marten Annes VISSER en Gettje Stoffels BOERSMA. Afke, geb Teroele 1-12-1877 Pier Piers HOEKSTRA, geb Teroele 27-12-1879, ovl StNicolaasga 1-1-1966, 86j, weduwnaar (begr te Legemeer), tr Wymbritseradeel 21-10-1922, hij 42, zij 37, met Dieuwer Abes TJALMA, geb Oudega (Hemelumer Oldeferd)13-8-1885, ovl Tjerkgaast (Doniaw) 14-6-1962, 76j, gehuwd, dv Abe TJALMA en Jacobjen VAN DER WAL. Franke Piers HOEKSTRA, geb Teroele 2-5-1881, ovl Sneek 19-5-1956 (begr te Legemeer), 75j, gehuwd, tr met Romkje ATTEMA, geb Hommerts (Wymbr) 12-12-1886, ovl Dokkum 24-10-1960 (begr te Legemeer), 73j, weduwe, dv Cornelis ATTEMA en Janke DE GROOT. Hiltje Piers HOEKSTRA, geb Teroele 28-4-1890, ovl Oosthem (Wymbr) 7-5-1957 (begr te Folsgare, Wymbr), 67j, gehuwd, tr Wymbr 9-5-1914, zij 24, hij 26, met Douwe HIEMSTRA, geb Abbega (Wymbr) 11-1-1888, boerenbedrijf, ovl Oosthem 7-10-1967 (begr Folsgare), 78j, weduwnaar, zv Symen HIEMSTRA en Yke REITSMA.

(7) Klaas Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 11-12-1840, boer te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 5-7-1886, 45j, gehuwd, tr 23-5-1868 met Attje Reins ANNEMA, geb Legemeer 9-10-1846, ovl 10-6-1920, 73j, weduwe, dv Rein Andries ANNEMA en Gettje Koops RINKEMA. De jongste zoon van Afke Piers DE JONG trekt, zoals broer Pier, weg uit Legemeer (oudste broer Johannes runt daar met vader het bedrijf). Pier trekt naar Idskenhuizen, vader plus Johannes gaan daar in 1874 ook naar toe, en Pier verhuist vervolgens naar Teroele. Klaas trekt naar Dijken. NB: Legemeer, Idskenhuizen, Dijken en Teroele zijn boerenstreekdorpjes vlak bij elkaar. Vader Bartele investeerde mee in de uitbreiding binnen deze streek. Na overlijden van vader Bartele te Idskenhuizen in 1881, 77j oud, en tot het eind actief met nemen van nieuwe hypotheken en obligaties, volgt boedelscheiding en overname van verplichtingen door de drie resterende zonen, Johannes, Pier en Klaas, en hun zwager Fokke DE HAAN, die zoals Klaas te Dijken bedrijf heeft. Het overlijden van Klaas kort erop, 5-7-1886, 45j oud, komt ongelukkig uit. Ruim 2 maanden later, 21-9-1886, wordt inventaris opgemaakt via notaris Sj. HAAGSMA te Bozum (Baarderadeel, FR). Ik wil nog een verklaring: Bozum heeft niets met Dijken te maken en ligt geheel buiten de regio. In het klerkenregister (de index) worden Atje Reins ANNEMA te Dijken vermeld, “weduwe van Klaas Barteles Hoekstra, deelgenoot en voor zich, tevens als moeder van en voogd over Geertje, Afke, Rein, Bartele, Koop, Andries en Epkjen Hoekstra”, en Pier Bartels HOEKSTRA te Teroele, broer van overleden Klaas, “curator over de ongeboren vrucht, tevens als toeziend voogd.” Atje Reins ANNEMA, weduwe van Klaas Barteles HOEKSTRA, blijft te Dijken wonen (zij overlijdt 1920, 73j oud). Uit een notarisakte van 1898 (notaris Van der Meer, Langweer) valt af te leiden dat zij daar als boerin bezig bleef (verhuring).

Kinderen uit huwelijk van Klaas Barteles HOEKSTRA en Atje REINS ANNEMA:

(1) Geertje HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 8-1-1869 (vernoemd naar beppe “Gettje” Koops Rinkema), ovl Woudsend 5-9-1934, 65j, weduwe (begr te Ypecolsga), tr Doniaw 23-8-1889, zij 20, hij 21, met Kornelis VAN DER KOOY, geb Smallebrugge (Doniaw) 29-9-1867, ovl Indijk (Wymbritseradeel, begr te Ypecolsga: Cornelis R. van der Kooij) 21-6-1913, 45j, gehuwd, zv Rudolphus Kornelis VAN DER KOOY en Martje Gerlofs OP DE HOEK. Kornelis en Geertje vestigen zich te Indijk (bij Woudsend/Ypecolsga) en krijgen de kinderen: Atje (1893), Rudolphus (1894, wordt 8 wkn), Johanna (1896), Afke (1897), Rudolphus (1899), Afke (1901). (2) ll dochter, 24-3-1871, dus verder niet genoemd (was een “Afke” geweest). (3) Afke HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 22-3-1872, ovl 28-3-1963, 91j, wed, (begr te De Knijpe), tr Doniaw 8-5-1897, zij 25, hij 26, met Hans Wiebes VEENBAAS, geb Benedenknijpe 2-1-1871, ovl Jorwerd (Baarderadeel, begr te De Knijpe) 13-6-1916, 45j, gehuwd, zv Wiebe Hanzes VEENBAAS en Anna Jans BOUWER. Uit inventarisakte Jorwerd 29-8-1916 blijkt dat 6 kinderen uit huwelijk van Hans Veenbaas en Afke Hoekstra dan in leven zijn: Anna, Wiebe, Atje, Klaas, Jan en Geertje Veenbaas. (4) Rein Klazes HOEKSTRA, geb 30-3-1875, ovl 29-9-1960, 85j, wed (begr te Legemeer), tr Doniaw 30-5-1902, hij 27, zij 28, met Stijntje WIELINGA, geb 3-12-1873, ovl Doniaw 20-11-1935, 61j, gehuwd (begr te Legemeer), dv Jouke Klazes WIELINGA, timmerman te Idskenhuizen, en Ynskjen Eizes EIZEMA. Rein en Stijntje hebben na huwelijk langdurig gewoond te Wyckel (Gaasterland). (5) Bartele (Klazes) HOEKSTRA, geb 8-7-1877. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (6) Koop (Klazes) HOEKSTRA, geb 18-6-1879. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (7) Andries (Klazes) HOEKSTRA, geb Dijken 12-3-1882, ovl 26-11-1963, 81j (begr te Legemeer), tr Schoterland 5-5-1910, hij 28, zij 25, met Geeske DE JONG, geb Nijelamer (Weststellingwerf) 21-9-1864, ovl 10-12-1964, 80j (begr te Legemeer), dv Jan Jans DE JONG en Annigje Freerks WIND. (8) Epkje, geb 28-4-1883. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (9) Klaske, geb Dijken 20-2-1887, de ongeboren vrucht in inventarisakte van 21-9-1866, wordt 7 maanden na overlijden van Klaas geboren. Zij wordt naar hem vernoemd. Klaske (Klazes) HOEKSTRA, geb Dijken 20-2-1887, ovl StNicolaasga 2-1-1958, 70j (begr te Doniaga), tr Doniaw 11-5-1911, zij 24, hij 25, met Folkert Geerts SEMPLONIUS “op de Noed” bij Doniaga 6-3-1886, ovl StNicolaasga 24-2-1963 (begr te Doniaga), zv Geert Folkerts SEMPLONIUS en Meike Tjitzes VAN DER LEY.

48.4. Meyke Piers DE JONG (Maike, Meike) Geb Oosterzee 30-10-1801, ovl Idskenhuizen 7-6-1878 (voormiddags 8 uur in huis 38A), 76j, weduwe, tr 28-5-1823, zij 21, hij 26, timmerman te Idskenhuizen, met Jan Franzes HAVEN, geb 3-7-1796 te Hommerts (Wymbritseradeel, FR), ovl Idskenhuizen 22-11-1865 (voormiddags 10 uur in huis 38A), 68j, gehuwd, zv timmerman Frans Sikkes HAVEN en Tetje Attes.

Kinderen huwelijk van Meyke Piers en Jan HAVEN:

(1) Tetje Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 15-6-1824, ovl 26-12-1857 te Hemelum (Hemelumer-Oldeferd, FR), 33j, gehuwd, tr 9-5-1845, zij 20, hij 26, met Jelle Jans BREIMER, bakkersknecht te Idskenhuizen, geb 9-4-1819 Lemsterland, FR, ovl 31-1-1900 te Hemelum, 80j, gehuwd (na overlijden van Tetje Jans HAVEN trouwt hij in 1759 met haar jongste zus Anke Jans HAVEN), zv Jan Hendriks BREMER en Trijntje Jacobs DE JONG (dochter van Jacob Annes en Afke Jeltjes). Direct na hun huwelijk verhuizen Jelle Breimer en Tetje Haven naar Hemelum (bij Warns, Hemelumer Oldeferd, FR), waar ze een eigen bakkerszaak beginnen. Uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en bakker Jelle Jans BREIMER vijf kinderen. Zie 48.4.1. (2) Pier Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 10-3-1827, timmerman, ovl 23-8-1871, 44j, gehuwd (in tweede huwelijk), tr (1) 4-6-1859, hij 32, zij 24, met Grietje Rinkes DE JONG, geb 4-1-1835, ovl 30-7-1861, 26j, dv Rinke Eelkes DE JONG en Hendrikjen Pieters DIJKSTRA. Pier tr (2) 24-5-1867, hij 40, zij 31, met Marijke Gerbens WIJNJA (akte huwelijkse voorwaarden 22-5-1867), geb Wymbritseradeel 25-7-1835, ovl 12-4-1901, 65j, gehuwd (na overlijden van Pier in 1871 trouwt zij 15-6-1878, 42j oud, met Wopke de Jong), dv Gerben Romkes WIJNJA en Antje Aukes PIERSMA. Pier Jans HAVEN was timmerman, zoals zijn vader en zijn broer Frans, maar komt in notarisakten ook als veehouder voor. Het is goed mogelijk dat hij timmerbedrijf en veehouderij combineerde. Uit zijn huwelijk met Marijke WIJNJA zijn geen kinderen geboren. Zijn (kortstondige) eerste huwelijk met Grietje Rinkes DE JONG gaf hem de zoon Jan Piers Haven, geb Idskenhuizen 16-2-1860. De jongen is 1j wanneer moeder Grietje overlijdt, 7 wanneer vader Pier trouwt met Marijke, 11 wanneer vader Pier overlijdt, en 18 wanneer stiefmoeder Marijke trouwt met de weduwnaar Wopke de Jong. Dit verhaal nog verder aan te vullen. Jan Piers HAVEN tr 7-5-1882 met Tietje Tiedes DE JONG, zeven kinderen worden geboren, Jan overlijdt 23-12-1930, 70j, Tietje 1-8-1935, 73j (Doniawerstal). – (3) Epkjen Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 20-3-1832, ovl 28-4-1919, 87j, weduwe, tr 16-5-1856, zij 24, hij 28, met Tjitse Annes VAN DER LEY, geb 17-3-1828, ovl 27-8-1903, 75j, zv Anne Tjitses VAN DER LEY en Antje Willems VAN DIJK. Epkjen trouwt met boerenzoon Tjitse en wordt boerin te Boornzwaag (Doniawerstal, FR, aan de Langweerderwielen). Vijf kinderen worden geborenl, vier dochters, een zoon: Antje 11-2-1857, Meike 22-5-1861, zoon Anne 17-11-1863, Tettje 9-2-1866, Janna 29-12-1868. – (4) Anke Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 8-2-1837, ovl Hemelum 19-6-1906, 69j, weduwe, tr 19-6-1859 te Hemelum, zij 22, hij 40, met Jelle Jans BREIMER, weduwnaar van zus Tetje Jans HAVEN. Denkbaar is dat Anke bij ziekte en overlijden van oudste zus Tetje (ovl Tweede Kerstdag 1857) naar Hemelum afreisde om het bakkersgezin zorg te bieden. Anderhalf jaar later trouwt ze met Jelle. Het huwelijk levert 5 verdere Breimer-kinderen op. Zie 48.4.4. – (5) Frans Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 23-6-1839, timmerman, tr 26-5-1865 met Antje Ykes ZWART. Uit dit huwelijk vijf zonen: Jan HAVEN 22-4-1866, Yke HAVEN 19-10-1867, Sikke HAVEN 29-8-1868, Jentje HAVEN 4-5-1871 en Pier HAVEN 19-9-1872. Het gezin is ca 1885 geëmigreerd naar Amerika. Volgens notarisakte van 28-1-1887 was Frans Jans HAVEN toen wonend te Grand Rapids, Michigan, USA.

Na overlijden 7-6-1878 van weduwe Meyke Piers: 6-7-1878 Langweer, notaris J.�Zijlstra Inventaris - Frans Jans Haven te Idskenhuizen (mede) als voogd over Jan Piers Haven - Pier Jans Haven, in leven weduwnaar van Grietje Rinkes de Jong, erflater - Tjitze Annes van der Ley te Boornzwaag als toeziend voogd - Epkje Jans Haven te Boornzwaag, gehuwd met Tjitze Annes van der Ley - Trijntje Jelles Breimer te Heeg, gehuwd met Albert Kaspersma - Huite Alta te Oosterbierum, gehuwd met Meike Jelles Breimer - Jelle Jans Breimer te Hemelum (klerk schijft Jacob Jelles), weduwnaar van Tettje Jans Haven, gehuwd met Anke Jans Haven als voogd over Pier Jelles Breimer - Meike Piers de Jong, in leven weduwe van Jan Franzes Haven, erflater; beiden in leven woonachtig te Idskenhuizen

48.4.1. Kinderen uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 30-4-1846, ovl aldaar 22-9-1858, 12j oud. (2) Meike Jelles BREIMER, geb Hemelum 11-4-1849, ovl Oosterbierum (Barradeel, FR) 7-3-1879, 29j oud, gehuwd, tr 2-4-1874, zij 23, hij 28, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 21-10-1916 te Amsterdam (NoordHolland), 71j oud, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER. Zijn moeder ovl 1865 te Makkum, 48j, zijn vader ovl 1872 te Makkum, 55j. Op 8-6-1870 een boedelscheiding, betr een houtzaagmolen, 2 houtstekken en 4 woningen te Makkum. In de index van die akte wordt Huite niet vermeld. Mogelijk omdat hij nog inwonende zoon was van Dirk Piers. Meike en Huite gaan wonen te Oosterbierum in Barradeel, aan de Waddenzeekust boven Harlingen. Uit het huwelijk geen kinderen, Meike ovl 29j oud. Huite trouwt in 1882 te Hemelum (2) met haar jongere (half)zus Tettje Jelles BREIMER, zie 48.4.4. (3) Trijntje Jelles BREIMER, geb Hemelum 3-5-1851, ovl Heeg/Oudega (Wymbritseradeel, FR) 9-1-1936, 84j, weduwe, tr 15-5-1875 (Wymbritseradeel), zij 24, hij 29, met Albert KASPERSMA, geb 12-8-1845, ovl 24-3-1910, 64j gehuwd, zv Kornelis Sytzes KASPERSMA en Dieuwke Symens VAN DER WAL.
— Trijntje Jelles BREIMER is 22 en ongehuwd wanneer ze 8-9-1873 te Idskenhuizen (Doniawerstal) bevalt van een dochter: Stijntje BREIMER. Akte van erkenning door de moeder 17-5-1899 (Wymbritseradeel), mogelijk vanwege verloving dan van Stijntje met Jacob FENNEMA, huwelijk in 1901. Vader van Stijntje blijft onbekend.
— Trijntje trouwt bijna 2 jaar na geboorte van Stijntje met Albert KASPERSMA te Heeg (Wymbritseradeel). Uit dit huwelijk 8 kinderen: Tetje (1875), Dieuwke (1877), Meike (1879), Pietje (1881), Cornelis (1884), Jelle (1886), Tetje (1888) en Pier (1890).
— Na overlijden van Albert KASPERSMA 24-3-1910 wordt 15-7-1910 notariëel inventaris opgemaakt van te vererven bezittingen. Weduwe Trijntje BREIMER woont te Oudega (Wymbritseradeel) en geldt nog als voogd over de jongste zoon Pier (dan 19j). Verdere kinderen wonen te Gaastmeer, bezuiden Oudega, aan het Heegermeer/Fluessen: de dochter Stijntje BREIMER, gehuwd met Jacob Fennema, de KASPERSMA-dochters Maaike/Meike, Pietje (gehuwd met Theunis STECK) en Tetje, en de KASPERSMA-zonen Cornelis (toeziend voogd) en Jelle. Oudste KASPERSMA-dochter woont te Workum (gehuwd met Meindert VAN DEN AKKER). (4) Jacob Jelles BREIMER, geb Hemelum 12-3-1853, tr 13-5-1877 te Oudemirdum (Gaasterland, FR) met Hansje Hanzes Dijkstra, geb 27-10-1855 (Gaasterland), dv Hans Jacobs Dijkstra en Wiepkje Jans Poppes. Bij haar geboorte was vader Hans reeds 5 maanden overleden (ovl 24-5-1855, 39j, Gaasterl akte 9). Uit huwelijk van Jacob en Hansje een dochter Tettje geb 21-2-1878 (Doniawerstal) en een zoon Jelle Jacobs BREMER geb 27-11-1879 (Gaasterland). De jonggehuwden lijken nog niet gesetteld. In notarisakte van 19-5-1879, dus voor geboorte van zoon Jelle, wordt Jacob wonend te Bakhuizen (Gaasterland, FR) genoemd. Dat is slechts enkele kilometers bezuiden Hemelum, waar zijn vader woont. Na 1879 komen Jacob, Hansje en kinderen niet meer voor in Friese archieven (ook niet bij GENLIAS). (5) Pier Jelles BREIMER, geb Hemelum 2-12-1855, ovl 8-5-1935 Leeuwarderadeel, 79j, weduwnaar, tr 9-5-1879 te Hemelum, hij 23, zij 24, met Hinke MEINA, geb 7-2-1855 te Hemelum, ovl 18-11-1911 te Leeuwarden, 56j, gehuwd, dv Bernardus Siegers MEINA en Doetje Pekes HOOGEBOOM. Uit huwelijk van Pier en Hinke Meina slechts 1 kind gevonden: Jelle Piers BREIMER geb 3-9-1879, vier maanden na huwelijk, te Barradeel, ovl aldaar 29-11-1879, twee maanden oud. Bleef dit huwelijk verder kinderloos? NB: Meike Jelles, 6 jaar oudere zus van Pier, verhuist, na huwelijk in 1874 met Huite ALTA, naar Barradeel (Oosterbierum). Mogelijk is de jonge Pier dankzij Meike en Huite ook daar terecht gekomen (zus Meike overlijdt er 7-3-1879, 29j, zwager Huite gaat terug naar Hemelum).

48.4.4. Kinderen uit huwelijk van Anke Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 17-7-1861 (“BREEMER”), ovl 10-8-1861, 3 weken oud. De eerste Jan Jelles BREIMER, zv Tettje Jans HAVEN, was 22-9-1858, 12j oud, overleden. (2) Tettje Jelles BREIMER, geb Hemelum 20-11-1862, ovl te Amsterdam 12-1-1943, 80j oud, weduwe, tr 27-1-1882 te Hemelum, zij 19, hij 36, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl Amsterdam 21-10-1916, 71j, gehuwd, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER, weduwnaar van Meike Jelles BREIMER, de oudste halfzus van Tettje (Meike ovl 7-3-1879 te Oosterbierum, Barradeel, 29j oud).
— Huite WALTA was met Meike naar Oosterbierum in NW-Friesland verhuisd (huwelijk bleef kinderloos), vestigt zich na overlijden van Meike te Hemelum, waar hij bijna 3 later trouwt met het jonge halfzusje van Meike. Uit het huwelijk met Tettje 2 kinderen: dochter Maria ALTA, geb Hemelum 17-6-1882 (geboren binnen 5 maanden na huwelijk), ovl Amsterdam 11-6-1961, en zoon Jelle ALTA, geb Hemelum 18-6-1885, ovl Amsterdam 21-11-1963. Huite en Tettje zijn van Friesland naar Amsterdam verhuisd, mogelijk in 1906 (gezinskaart nog raadplegen). Na overlijden van Huite ALTA aldaar in 1916, 71j oud, komt weduwe Tettje BREIMER in notarisakten te Friesland (voor familie) als gunster van leningen (geefster van obligaties) voor. In de jaren rond 1920, rond 60j oud, gold ze mogelijk als een “bemiddelde weduwe” die bereid was leningen te verstrekken. (3) Cornelia Jelles BREIMER, geb Hemelum 8-3-1866, ovl 20-4-1866, 6 weken oud. (4) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 23-6-1867 (5) Frans Jelles BREIMER, geb Hemelum 18-3-1873.

48.5. Sietske (Sytske) Piers DE JONG Geb 7-6-1803 te Oosterzee, overl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”, tr Doniaw 22-6-1827, zij 24, naaister, hij 27, schoolonderwijzer, met Bauke Meyes VAN SLAGEREN, geb 28-9-1800 te Heeg (Wymbr), wonende te St.Nicolaasga (Doniaw), ovl 31-12-1890, oudjaarsna-middag 16.30 uur te Langweer, “oud 90 jaren, geboren te Heeg, oud ontvanger dezer gemeente, wonende te Langweer, weduwnaar van Sijtske Piers de Jong, zoon van Meije Hendriks van Slageren en van Akke Boukes, beide overleden, in leven echtelieden te Heeg”.

Bij de naamregistratie van 1811 laat Meye Hendriks SLAGER zich te Heeg inschrijven, met de kinderen: Beitske 24, Jetske 23, Hendrik 21, Boukje 19, Wytze 14, Bouke 11 en Durk 8. Meye oefent het slagersberoep uit en zijn zonen Hendrik en Durk volgen hem daarin te Heeg op. Mogelijk kwamen er binnen het gezin toch bezwaren tegen een (deze) beroepsnaam als blijvende achternaam, want niet lang erna wordt een aanpassing gemaakt: VAN SLAGEREN werd het en bleef het. Een uniekere naam. Misschien door jongere zoon Bouke (Bauke) bedacht die schoolmeester gaat worden. De zoon Wytze werd boer te Heeg. Meye Hendriks kwam niet “van Slageren” maar van Idzega, tegenover Heeg aan de westkant van de tussenliggende poelen. Zijn vader Hendrik Meyes, getrouwd met Jetske Willems, was er veehouder (“arm boer” volgens Quotisatie 1749). Meye, geb te Idzega 9-4-1756, was een latere zoon uit het huwelijk van veehouder Hendrik. Meye wordt een bekwame en gewaardeerde slager.

Sietske Piers DE JONG trouwt in Doniawerstal 1827 met slagerszoon uit Heeg, Bauke Meyes VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer te StNicolaasga. Uit hun huwelijk worden 8 kinderen geboren, 7 dochters, 1 zoon: Epkje (1829), Akke (1831), zoon Meye (1832, ovl 1864, ongehuwd), Pierke (1835), Beitske (1837, ovl 1839), Beitske (1839), Lijsbert (1841) en Afke VAN SLAGEREN (1845). Het gezin groeit de onderwijzerswoning uit. In 1843 wordt (voor 623 gld) een eigen huis en erf te StNicolaasga gekocht, eind 1845 volgt aankoop van nog iets groters aldaar: winkelhuis en erf voor 1153 gld. Bauke was niet louter afhankelijk van het (ongetwijfeld karige) onderwijzers-inkomen, dankzij familie-slagersbedrijf en nalatenschappen. De onderwijzer te StNicolaasga beschikt, zeker vanaf 1844, over diverse percelen hooiland her en der in de omgeving (StNicolaasga, Idskenhuizen, Tjerkgaast etc) die hij jaarlijks aan boeren verhuurt. In 1852 staat hij voor het eerst in notarisakten vermeld als “ontvanger te Langweer”. Hij is dan ruim 50 en heeft een kwarteeuw schoolmeesterbestaan achter de rug.

Kinderen van Sietske en Bauke:

(1) Epkje VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 7-5-1829, ovl Doniawerstal 5-1-1909, 79j, weduwe, tr 30-5-1858, zij 29, hij 32, met Claas Beenes BLES, geb 2-3-1826 te Echten (Lemsterland, FR), ovl Doniawerstal 22-3-1907, 81j, gehuwd, zv Beene Clazes BLES en Tiettje Jans DE JONG. Kinderen van Epkje en Claas: (1) Beene BLES, geb 4-6-1861, ovl 18-4-1863. (2) Beene BLES, geb 13-10-1864, tr 11-5-1889 met Tietje REGELING.

(2) Akke VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 5-1-1831, ovl Aengwirden (wonend Schoterland) 25-12-1915, 84j, weduwe, tr (1) Doniawerstal 22-5-1853, zij 22, hij 28, met Lou(w)rens Libbes LEISTRA, geb Smallingerland 24-2-1825, ovl Rauwerderhem 7-12-1872, 47j, gehuwd, zv Libbe Tjeerds LEISTRA en Richtje Hidzers FOKKEMA. Akke tr (2) Rauwerderhem 20-5-1874, zij 43, hij 52, met Andries RIESBERG, geb ca 1822 te Kampen (Overijssel), ovl Schoterland 23-3-1910, 88j, gehuwd, zv Johan Harmen Riesberg en Maria Sophia Schwab. Akke bleef kinderloos.

(3) Meye VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 10-12-1832, ovl 28-1-1864, 31j, ongehuwd.

(4) Pierke VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 18-1-1835, ovl 16-8-1883, 48j, gehuwd, tr Doniawerstal 30-5-1858, zij 23, hij 24, met Jan Melis VAN DER SLUIS, geb Doniawerstal 11-6-1833, ovl na 1883, zv Melis Poppes VAN DER SLUIS en Koentje Abes WALSTRA. Kinderen van Pierke en Jan: (1) Melis VAN DER SLUIS geb 3-11-1859. (2) Bauke VAN DER SLUIS geb 23-5-1861. (3) Sietske VAN DER SLUIS geb 19-4-1863. (4) Abe VAN DER SLUIS geb 17-6-1867.

(5) Beitske VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 15-3-1837, ovl 19-3-1839, 2j oud.

(6) Beitske VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 23-5-1839, ovl 5-4-1931, 91j, weduwe, tr Doniawerstal 14-5-1864, zij 24, hij 29, met Andries Symons DROST, geb Menaldumadeel (FR, ten westen van Leeuwarden) 16-11-1834, ovl Doniawerstal 4-5-1900, 65j, gehuwd, zv Symon Jacobs DROST en Klaaske Andries HETTEMA. Beitske bleef kinderloos.

(7) Lijsbert (Lijsbeth, Elisabeth) VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 3-5-1841, ovl Schoterland 3-9-1911, 70j, gehuwd, tr Schoterland 15-5-1864, zij 23 geb St.Nicolaasga (Doniawerstal), hij 20 geb Oudeschoot (Schoterland), met Albert Klazes OTTER, geb Oudeschoot 18-2-1844, zv Klaas Alberts OTTER en Finne Klazes JANSMA, ovl Oudeschoot 19-7-1921, 77j, weduwnaar. De op een na jongste dochter van Sietske en Bauke wordt, anders dan de oudere zussen die kinderloos bleven of relatief weinig kinderen kregen, moeder van een 10-tal kinderen. Uit huwelijk met Albert OTTER te Oudeschoot: (1) Finne geb 6-4-1865. (2) Sytske geb 4-2-1867. (3) Klaas geb 5-11-1868. (4) Bauke geb 1-10-1870. (5) Antje geb 19-12-1872. (6) Epkjen geb 2-2-1875. (7) Siebren geb 9-4-1877. (8) Klaas geb 18-3-1881. (9) Akke geb 15-5-1883. (10) Grietje geb 25-2-1885.

(8) Afke Baukes VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 4-7-1845, ovl Doniawerstal 1-3-1887, 41j, gehuwd, tr (1) 2-5-1868, zij 22, hij 26, met Klaas Klazes GRONDSMA, geb Doniawerstal 22-9-1841, ovl 5-3-1872, 30j, gehuwd, zv Klaas Johannes Grondsma en Akke Aukes Piersma. Afke tr (2) Doniawerstal 9-6-1877, zij 31, hij 26, met Hendrik MEINIS, geb 16-10-1850 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 1-8-1935 (gemeente Heerenveen, FR), 84j, gehuwd, zv Meine Harmens Meinis en Anna Hendriks Alkema. Na overlijden van Afke in 1887 trouwt Hendrik MEINIS 9-5-1889 (Schoterland), hij 38, zij 36, met Minke STERKENBURG, geb te Scharnegoutum (Wymbr), dv Frederik Sterkenburg en Lamkjen Spandauw. Kinderen van Afke VAN SLAGEREN uit huwelijk met Klaas GRONDSMA: (1) Akke Grondsma geb 5-11-1869 (geb 6 maanden na huwelijk). (2) Klaaske Grondsma geb Langweer 23-3-1872 (posthuum want vader Klaas overlijdt 18 dagen voor geboorte van Klaaske). Klaaske GRONDSMA trouwt Smallingerland, FR, 19-12-1896, zij 24, hij 42, met Hendrik STERK, geb te Heukelum (Limburg). Kinderen van Afke VAN SLAGEREN uit huwelijk met Hendrik MEINIS: (3) Anna Meinis geb 8-6-1878. (4) Sietske Meinis geb Tjerkgaast 27-5-1880, tr 3-7-1912, zij 32, hij 28, met Aaldert DE WITH, geb te Joure, zv Pieter Jacobs DE WITH en Elisabeth Freerks TACONIS. (5) Beitske Meinis, geb Tjerkgaast 3-8-1882, tr 20-5-1909 (Schoterland), zij 26, hij 28, met Eeltje ROMKEMA, geb te Joure (Haskerland), zv Klaas ROMKEMA en Antje VAN DER ZEE. (6) Meintje Meinis, geb Tjerkgaast 6-5-1884, tr Schoterland 13-10-1909, zij 25, hij 35, met Arjen WOLTMAN, geb te Heerenveen (Aengwirden), zv Jacob WOLTMAN en Elisabeth Freerks TACONIS. (7) Epkje Meinis, geb 18-2-1887.

Afke Baukes VAN SLAGEREN overlijdt 1-3-1887, 41j oud, twee weken na geboorte van haar zevende kind. Zeven dochters, dat is niet mis.

48.6. Franke Piers DE JONG Geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 19-12-1805, doop 22-12-1805, ovl Irnsum (Rauwerderhem, FR) 14-12-1889, 84j oud, weduwnaar, tr (1) Doniawerstal 27-5-1836, hij 30, zij 23, met Jetske Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 13-12-1812, ovl Irnsum (in huis nr 20) 22-6-1850, 37j oud, gehuwd, dv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske Jans VAN DER MEER. Franke tr (2) te Irnsum 1-12-1860, hij 54, zij 36, met Gertje Johannes DE JONG, geb 1-2-1824 te Friens (Idaarderadeel, FR), ovl 2-3-1887 te Irnsum, 63j, gehuwd, dv Johannes Fokkes DE JONG en Klaaske Rijntjes UILKEMA.

Franke beleeft zijn 27ste verjaardag in militaire dienst. Hij wordt (weer) opgeroepen vanwege de kwestie met de Zuidelijke Nederlanden (België). De Tiendaagse Veldtocht vond augustus 1831 plaats, daar was hij niet bij betrokken. In november 1832 werd hij gemobiliseerd en op 1-12-1832 verliet hij Friesland “op mars naar Naarden om gedetacheerd te worden bij het batallion artillerie schutterij 2e afd 2e bat 1e comp”. Bij de artillerie had men mannen nodig die met trekpaarden om kunnen gaan. Franke komt ongedeerd terug.

Uit huwelijk van Franke en Jetske zijn 7 kinderen geboren. De eerste 2 te Idskenhuizen. Franke betrekt mogelijk in 1839 (geen akte gevonden) een boerderijtje te Westermeer/Joure (Haskerland). In 1840 wordt daar het volgende kind geboren. En er is de notarisakte (Joure) van 29-4-1839: Franke leent 1200 gld (obligatie) van zijn zwager Jan Franzes HAVEN, timmerman te Idskenhuizen, met schoonvader Johannes Barteles HOEKSTRA te Legemeer en stiefvader Klaas Douwes DOUMA te Doniaga als borgen. Het geld kan hij nodig hebben gehad voor de verhuizing. Tien jaar later verlaat hij Haskerland met gezin en vertrekt naar Irnsum (Rauwerderhem). Franke is dan ca 45j oud. Jetske is 37, bevalt 23-2-1850 van zevende kind uit het huwelijk (“levenloos”, Haskerland) en overlijdt, vier maanden erna, zelf 22-6-1850 te Irnsum. Dus zit Franke op zijn verdere adres en in zijn volgende verantwoordelijkheden als weduwnaar. Hij hertrouwt 1-12-1860, hij 54, zij 36. Met Gertje krijgt hij geen kinderen. Ze blijven wel ruim 25 jaar een paar. Van de 3 zonen die Franke meebracht, overlijden in het voorjaar van 1862 oudste zoon Pier (24j) en jongere zoon Jacob (18j). Resteren zonen Johannes en Klaas en dochter Jitske. De zoon Johannes Frankes DE JONG is inmiddels (1860) getrouwd en verhuist naar Langweer (Doniawerstal), landbouwer te Langweer. De dochter Jitske Frankes DE JONG trouwt in 1866 met Hendrik Wytzes DE BOER. In 1868 komt hij Johannes met gezin terug van Langweer en vestigt zich ook te Irnsum (vader Franke is inmiddels 60-plusser). Johannes is getrouwd met Gerbrigje Piers HOFSTRA. De zoon Klaas Frankes DE JONG, 8 jaar jonger dan Johannes, blijft in het bedrijf van zijn vader, trouwt 1873 met Trijnte Piers HOFSTRA, jongere zus van Gerbrigje.

Na overlijden van vader Franke 14-12-1889, 84j, te Irnsum, verdelen de drie overgebleven kinderen in alle vrede de nalatenschap (notaris Terpstra, Akkrum, 13-3-1890, onderhands stuk): Johannes Fokkes DE JONG te Irnsum, Jetske Fokkes DE JONG te Oldeboorn, gehuwd met Hendrik Wytzes DE JONG (! Klerk had De BOER moeten schrijven op registerindex), Klaas Fokkes DE JONG te Irnsum. Noot: Zoon Johannes woonde te Akkrum (Utingeradeel) merendeels en niet te Irnsum (Rauwerderhem). Het is slechts een 6-tal kilometers tussen de beide dorpen. De “grens” tussen Utingeradeel en Rauwerderhem wordt gevormd door de belangrijke vaarweg Nieuwe Wetering (bij Oude Schouw, tegenwoordig Prinses Margriet-kanaal).

Kinderen van Franke Piers DE JONG en Jetske Johannes HOEKSTRA:

(1) Pier Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen (Doniawerstal) 6-9-1837, ovl Irnsum (Rauwerderhem) 14-2-1862, 24j, ongehuwd.

(2) Johannes Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen 22-10-1838, boer (landbouwer) te Langweer, Irnsum en Akkrum, ovl Utingeradeel 9-4-1925, 86j oud, weduwnaar, tr te Irnsum 1-12-1860, hij 22, zij 21, met Gerbrigje Piers HOFSTRA, geb 21-2-1839 te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), ovl Utingeradeel 1-7-1900, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEIZER.

Johannes en Gerbrigje trekken naar Langweer (Doniawerstal). Daar worden hun eerste drie kinderen geboren. Op 9-5-1868 houdt Johannes er boelgoed, van roerende goederen. Opbrengst 5.982 gld. De notaris Bakker te Langweer schrijft hem dan in als landbouwer te Langweer. Op 13-5-1868, vier dagen later, schrijft hij Johannes in als te Irnsum. Mogelijk heeft de verhuizing in die week plaats gevonden. Johannes en Gerbrigje blijven niet in Irnsum, waar vader Franke en broer Klaas hun bedrijf hebben, maar vestigen zich te Akkrum (Utingeradeel). In 1886 houdt hij er boelgoed, in 1890 huurt hij hooiland bij Oldeboorn. Kinderen uit huwelijk van Johannes en Gerbrigje: Harmke, geb Doniawerstal (Langweer) 17-4-1864 Jacob, geb Doniaw 23-9-1865 Jetske Johannes DE JONG, geb Langweer 5-1-1867, ovl Utingeradeel 30-10-1941, 74j, weduwe, tr Akkrum 5-5-1887, zij 20, hij 24, met Jan Heeres MINK, geb 26-2-1863, ovl 29-3-1922, 59j, gehuwd, zv Heere Jans MINK en Klaaske Klazes DE VRIES. Uit huwelijk van Jetske en Jan de kinderen: (1) Heere Jans MINK, geb Akkrum 26-10-1888, tr 22-5-1919, hij 30, zij 24, met Roelofje DE VOS, geb Terband, dv Jan de Vos en Niesje Jans SLANGE. (2) Gerbrigje MINK, geb Rauwerd (Rauwerderhem) 4-8-1891. (3) Klaaske MINK, geb Rauwerd 22-5-1893, ovl te Leeuwarden 20-3-1910, 16j oud. (4) Harmke MINK, geb Rauwerd 18-9-1895. (5) Janke MINK, geb Akkrum 10-8-1902. Geertje, geb Utingeradeel (Akkrum) 12-3-1870, tweeling, ovl 8-4-1873, 3j. Franke Johannes DE JONG, geb Nes-Akkrum 12-3-1870, tweeling, ovl Akkrum 7-3-1933, 62j, gehuwd, tr 20-5-1897, hij 24, zij 26, met Antje Wiggeles VAN DER MEER, geb Terhorne (Utingeradeel) 18-10-1870, ovl Akkrum 20-2-1955, 74j, weduwe, dv Wigle Folkerts VAN DER MEER en Djieuwertje Johannes LAWANT. Uit huwelijk van Franke en Antje: (1) Djieuwertje DE JONG, geb Akkrum 23-5-1898, zij 23, hij 25, met Hendrik DE LEEUW, geb Akkrum, zv Atze Bartles DE LEEUW en Akke Jans WEDMAN. (2) Johannes DE JONG, geb Akkrum 1-2-1901. (3) geboorten na 1902 nog niet aangevuld. Pier, geb Akkrum 19-6-1874 Geertje, geb Akkrum 24-4-1878, ovl 3-6-1879, 1j. Geertje Johannes DE JONG, geb Akkrum 15-11-1880, tr Idaarderadeel (Grouw) 14-5-1904, zij 23, hij 23, met Jan (Gerrits) OKKEMA, geb Grouw 31-7-1880, zv Gerrit Harmens OKKEMA en Dieuwke Jans NEISINGH.

(3) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland (Joure/Westermeer) 25-3-1840. Wel geboorteaangifte, geen overlijdensaangifte. Mogelijk ging het om “levenloos” geboren.

(4) Jitske Frankes DE JONG, geb Joure 18-7-1841, ovl Utingeradeel 6-8-1896, 55j, gehuwd, tr 20-5-1866 Utingeradeel, zij 24, hij 35, met Hendrik Wytzes DE BOER, geb Oldeboorn (Utingeradeel, FR) 18-9-1830, ovl …. (in of na 1903), zv Wytze Hendriks DE BOER en Yke Tjitzes HARINGSMA. Notarisakte van 18-9-1903 (notaris Oppedijk, Oldeboorn) meldt boedelscheiding betreffende een weiland te Oldeboorn, waarde 6700 gld, met Hendrik Wytzes DE BOER te Heerenveen, weduwnaar van Jitske Frankes DE JONG, en zijn zonen Wytze, te Heerenveen, en Franke, te Koudum als partijen. De bejaarde weduwnaar schijnt van Akkrum naar Heerenveen getrokken, maar overlijdensmelding niet gevonden. Is hij met zoon Wytze verhuisd naar een elders, ons nog onbekend? Kinderen uit het huwelijk van Jitske Frankes DE JONG en Hendrik DE BOER: (1) Jetske Hendriks DE BOER, geb 10-3-1869, ovl 21-3-1869, 12 dgn. (2) Wytze Hendriks DE BOER, geb Oldeboorn (Utingeradeel) 3-11-1870, ovl ….., tr Utingeradeel 23-5-1895, hij 24, zij 23, met Johanna ROELENGA, geb Jubbega-Schurega (Schoterland), dv Elzerd Annes ROELENGA en Marijke Johannes BOS. Kinderen Marijke (1896), Jitske (1897) en Wimke (1900) in Utingeradeel geboren. In 1903 wonend te Heerenveen. Verdere gegevens nog te vinden. (3) Jetske Hendriks DE BOER, geb 30-10-1873, ovl 5-1-1874, 2 mnd. (4) Franke Hendriks DE BOER, geb 15-5-1875, ovl 4-7-1876, 1jr. (5) Franke Hendriks DE BOER, geb 21-7-1879, ovl Wonseradeel 26-8-1940, 61j, gehuwd, tr 27-3-1903 te Koudum (Hemelumer-Oldeferd, FR), hij 23, zij 19, met Klaaske VAN DER MOLEN, geb Hemelumer-Oldeferd 29-12-1883, dv Yke VAN DER MOLEN en Johanna Wabes SCHAPER.

5) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland 20-6-1843, ovl Irnsum 31-3-1862, 18j, ongehuwd.

(6) Klaas Frankes DE JONG, geb Westermeer (Haskerland) 1-1-1847, ovl Rauwerderhem 13-10-1927, 80j, weduwnaar, tr Rauwerderhem 10-5-1873, hij 26, zij 21, met Trijntje Piers HOFSTRA, geb 1-3-1852 te Rauwerd (Rauwerderhem, FR), ovl 23-1-1914, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEYZER.

(7) zoon levenloos, Haskerland 23-2-1850, daarna overlijden van moeder Jetske HOEKSTRA 22-6-1850 te Irnsum.

48.6.2. Vernoeming KEYZER, KEIZER – hoe zo?

In combinatie met de voorgaande noot: “men” scheen het niet precies te weten. Achterafpraat: Formeel zou het KEYZER hebben moeten zijn, en vandaar mogelijk KEIJZER of KEIZER. Bij de naamsaanneming van 1811 meldt zich te Harlingen Trijntje Ypes KOSTER, weduwe van Gerryt KEYZER, voor haar (en diens) zonen Harmen en Gerrit KEYZER. Trijntje Ypes Koster overlijdt te Harlingen 4-3-1820, 48j, weduwe. Zij geeft haar zonen de achternaam KEYZER mee en waarom? Was dat misschien de scheepsnaam? De kwestie is een bijkomstigheid in onze kwartierstaat. Harmen (1793) en Gerrit (1794) worden te Birdaard (Dantumadeel) geboren, in dorp aan de vaarweg richting zee. Te Birdaard trouwt 4-3-1792 Gerrit Harmens, afkomstig van Oldeboorn, met Trijntje Ypes, afkomstig van Birdaard. Hij is 1770 (doop 28-10-1770 Oldeboorn-Nes) geboren, zv Harmen Sjoerds, grootschipper, en Romkjen Jans. Harmen en Romkjen zijn 3-4-1763 te Oldeboorn getrouwd. Harmen was toen 33j, gedoopt Oldeboorn-Nes 21-8-1729, zv Sjoerd Dircks, schuitevoerder, en Eltje Harmens, bij hun huwelijk, 11-11-1725 te Oldeboorn: hij van Oldeboorn, zij van Gorredijk. Bij geboorte van Gerrit Harmens (1770) is zijn vader grootschipper, dat betekent meestal handelsvaart op buitenlanden (koopvaardij).

1. Jochum Oenes OENEMA, geb 16-2-1775 te Oldeouwer (Doniawerstal, FR), huisman te Westermeer (Haskerland, FR) en na 1820 te Doniaga (Doniawerstal, FR), kerkvoogd in beide dorpen, ovl 27-3-1848 te Doniaga, 73j, weduwnaar, trouwt 5-5-1799, hij 24, zij 26, te Langweer (Doniawerstal) met
2. Trijntje Klazes (DE JONG), geb 2-6-1772 te Indijken (Doniawerstal), doop 21-6-1772 te Langweer, ovl 31-1-1834 te Doniaga, 61j, gehuwd.

Oudouders Jochum en Trijntje hebben zich na hun huwelijk te Westermeer bij Joure (Haskerland, FR) gevestigd. Daar worden hun kinderen geboren. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt oudgrootvader Oene Wytses (kw 100) te Oldeouwer de OENEMA-naam, mede voor zijn drie zonen: Wytse 38, Ouwsterhaule (met dochters Geeske, Klaaske en Antje), Jochem 36, Westermeer (met kinderen Geeske, Klaas en Oene), en Harmen 34, Oldeouwer (met kinderen Oene, Antje en Egbert). Jochum, huisman/boer te Westermeer, is in notarisakten regelmatig terug te vinden als verhuurder in kwaliteit. Dat houdt in dat hij tevens optrad als administrateur/kerkvoogd voor de N.H. gemeente van Westermeer en later van Doniaga. In de vanaf 1811 geregistreerde akten komt hij per 10-6-1812, hij is dan 37, als lastgever in kwaliteit al voor bij de verstrekking van volmachten aan makelaars te Amsterdam. De kerk te Westermeer bezit diverse percelen weid- en hooilanden, ook met huis en schuur, die worden verhuurd. In de verhuurcontracten van 1813 wordt Jochum, boer te Westermeer, als administrateur vermeld, vanaf 1813 als kerkvoogd, samen met Hylke Martens Hylkema, ook huisman te Westermeer. Oenema en Hylkema zijn samen kerkvoogd te Westermeer minstens tot en met 1819. Volgens akte per 21-9-1818 worden nieuwe huurcontracten gemaakt voor een huis en landerijen, een zathe en landerijen en ook een huis en herberg. In 1819 tekenen ze in kwaliteit nog samen voor nieuwe verhuur van 5 percelen weidland (4-2-1819) en van een zathe en landen te Haskerdijken (31-8-1819). Jochum Oenes OENEMA is kort hierna van Westermeer naar Doniaga verhuisd. Geen notariële akten rond deze verhuizing nog aangetroffen. In akte van 15-6-1826 wordt hij als huisman te Doniaga vermeld (huurder van onroerend goed aldaar). En in akte van 1-7-1830 als administerend kerkvoogd van de Herv.Gem. Sint-Nicolaasga. Hij is dan 55 en boer te Doniaga, dat kerkelijk bij St.Nicolaasga (Doniawerstal. FR) werd gerekend. Volgens akte van 25-5-1829 zou hij nog betrokken gebleven zijn bij de Armvoogdij te Snikzwaag (Joure/Westermeer) omdat zijn naam, Jochem Oenes OENEMA te Doniaga, samen met Hessel Mintjes POL te Doniaga, en de Armvoogdij te Snikzwaag, voorkomt als verhuurder van 9 percelen land.

Uit het huwelijk: Geeske Jochums OENEMA (kw 25), geb Westermeer 26-12-1801 en op de Joure gedoopt den 17 januari 1802. Geeske trouwt 11-6-1824 te Doniaga met Jacob Piers DE JONG (kw 24). Claas, geb Westermeer 10-3-1805, doop 24-3-1805. Jong overleden. Klaas Jochums OENEMA (Claas), geb Westermeer 2-1-1806, doop 18-1-1807, ovl Westermeer 12-5-1835, 29j, tr 25-12-1831 (Lemsterland), hij 25, zij 20, met Afke Alberts VAN DER GAAST, geb ca sept 1811 te Eesterga (Lemsterland, FR), ovl Westermeer 16-5-1854, 42j, weduwe, dv Albert Eiles VAN DER GAAST en Antje Wiebes GAASTRA. De jonggehuwden Klaas en Afke gaan te Westermeer wonen (ouders van Klaas wonen te Doniaga en Klaas woonde daar rond zijn 20ste ook). Daar worden de zonen: Jo(g)chum (1833) en Albert (1835). Klaas overlijdt twee weken na geboorte van zoon Albert. Hij wordt dus slechts 29j oud. Afke is bij zijn overlijden ook nog maar 26. Zij hertrouwt Haskerland 13-5-1838 (op 19-4-1838 maakt notaris inventaris op) met Eeuwke (Yke) Sipkes Ykema, 21j, geb Haskerdijken 28-8-1816, ovl 21-5-1849, 32j, gehuwd, zv Sipke Klazes Ykema en Tjitske Eeuwkes (Uilkes) DE JONG. Uit tweede huwelijk van Afke geen kinderen. De twee zonen van Klaas en Afke worden 56 resp 58j oud, circa tweemaal de leeftijd die hun vader bereikte: (1) Jogchum (Jochem) Klazes OENEMA, geb Westermeer 17-2-1833, ovl Haskerland 7-10-1889, 56j, gehuwd, tr Schoterland (Rotsterhaule) 31-12-1857, hij 24, zij 28, met Jacobje Roels OOSTING, geb Haskerhorne 22-10-1829, ovl 23-5-1904, 74j, weduwe, dv Roel Feikes OOSTING en Wytske Jacobs SLOF. (2) Albert Klazes OENEMA, geb Westermeer 30-4-1835 (twee weken voor overlijden van zijn vader), ovl Haskerland 1-6-1893, 58j, gehuwd, tr 11-5-1860, hij 25, zij 22, met Pietertje Willems VAN DIJK, geb Haskerhorne 1-6-1837, ovl 23-1-1915, 77j, weduwe, dv Willem Klazes VAN DIJK en Grietje Feddes KOOIKER. Na overlijden van Albert OENEMA in 1893 (1 juni, notabene op de verjaardag van Pietertje, zij wordt die dag 56) trouwt weduwe Pietertje op 8-9-1898, zij 61, hij 69, met de weduwnaar Jan Gerbens DIJKSTRA. -
— Kinderen uit huwelijk van Jogchum Klazes OENEMA en Jacobje Roels OOSTING: - (1) Afke OENEMA, geb Rotsterhaule (Schoterland) 5-5-1855, ovl Haskerland 16-9-1916, 58j, gehuwd, tr Haskerl 24-5-1891, zij 33, hij 37, met Roelof HOOGEBOOM, geb te Oudega (Hemelumer-Oldeferd, FR), zv Karst Freerks HOOGEBOOM en Jeltje Pieters KLIJNSMA. Uit huwelijk: Karst HOOGEBOOM, geb Hakserl 2-9-1892, Jeltje Jacobje HOOGEBOOM 10-6-1900. - (2) Roel OENEMA, geb Joure 27-11-1860, tr Irnsum (Rauwerderhem, FR) 21-4-1887, hij 26 (geb “Grouw”), zij 39, met Jeltje SYTZEMA, geb Drachten, ovl Irnsum 19-3-1909, 61j, gehuwd, dv Bouwe SYTZEMA en Grietje Johannes ARENDZ. Uit dit (voor Jeltje) late huwelijk enkel de dochter Jacobje OENEMA, geb Irnsum 22-6-1890, tr aldaar 3-2-1916, zij 25, hij 30, met Johannes POSTMA, geb te Grouw, zv Hylke POSTMA en Martje KOOISTRA. - (3) Klaas OENEMA, geb Joure 11-12-1862, tr Idaarderadeel 16-5-1891, hij 28, zij 29, met Janke DE JONG, geb Boornbergum (Smallingerland, FR), dv Wytze Tjeerds DE JONG en Wikje Ates REITSMA. - (4) Albert OENEMA, geb Joure 6-12-1864, tr Doniawerstal 17-5-1895, hij 30, zij 28, met Wietske BOUMA, geb Rotsterhaule 26-4-1867, dv Hendrik Douwes DOUMA en Meinsje Thijsses DE LEEUW. Uit huwelijk: Jacobje OENEMA, geb Oudehaske, tr Utingeradeel 18-5-1922, zij 25, hij 25, met Tjeerd FEENSTRA, geb Terhorne, zv Tjipke FEENSTRA en Aaltje ALGRA; Meinsje OENEMA, ovl Rauwerderhem 4-1-1931, 32j, ongehuwd; Hiltje OENEMA, ovl Haskerland 4-10-1920, 17j. – (5) Wietske OENEMA, geb Joure 23-9-1868, tr Haskerland 27-5-1894, zij 25, hij 26, met Petrus JONGBLOED, geb Joure, zv Auke Johannes JONGBLOED en Antje Lammerts ONDERWEEGS. – (6) Swobkje OENEMA, geb Joure 8-3-1871. -
— Kinderen uit huwelijk van Albert Klazes OENEMA en Pietertje Willems VAN DIJK: Geen. Oene Jogchums OENEMA, geb Westermeer 27-5-1809, doop 11-6-1809, ovl Doniaga (Doniawerstal) 7-2-1874, 64j (volgens aangevers 74j), weduwnaar. Trouwt 29-4-1836, hij 26, zij 27, met Foekje Martens VAN DER WEG, geb Doniaga 1-4-1809, doop 9-5-1809, ovl Doniaga 5-8-1873, 64j, gehuwd, dv Marten Nannes en Janke Jans. Zie verder 50.4. Anna Jogchums OENEMA, geb Westermeer 3-4-1813, ovl Doniawerstal 25-1-1896, 82j, weduwe, tr 23-3-1838, zij 24, hij 37, met Meine Peschiers VAN DIJK, geb 12-3-1799, doop Wyckel (Gaasterland, FR) 17-3-1799, ovl Doniawerstal 17-3-1872, 73 jaar oud, gehuwd, zv Paschier Pieters en Janke Minnes. Uit huwelijk van Anna Oenema en Meine van DIJK in Doniawerstal de kinderen: (1) Jogchum VAN DIJK, geb 3-2-1839. (2) Jelle VAN DIJK, geb StNicolaasga 19-12-1840, ovl Idskenhuizen 8-4-1914. (3) Trijntje VAN DIJK, geb StNicolaasga 31-10-1843, herbergierster, ovl Idskenhuizen 25-11-1915. 50.4. Oene Jogchums OENEMA Geb Westermeer (Haskerland) 27-5-1809, doop 11-6-1809, ovl Doniaga (Doniawerstal) 7-2-1874, 64j (volgens aangevers 74j), weduwnaar. Trouwt 29-4-1836, hij 26, zij 27, met Foekje Martens VAN DER WEG, geb Doniaga 1-4-1809, doop 9-5-1809, ovl Doniaga 5-8-1873, 64j, gehuwd, dv Marten Nannes en Janke Jans. Door de verhuizing van het Oenema-gezin van Westermeer naar Doniaga krijgen de kinderen daar hun contacten. Zo ook Oene. Oudere broer Klaas Jogchums OENEMA trekt na huwelijk in 1831 naar Westermeer, Oene blijft te Doniaga en zet boerenbedrijf van zijn vader er voort. Volgens notariëel archief ruimt hij 28-4-1843 het erf op (boelgoed roerende goederen, opbrengst 280 gld). Moeder Trijntje is dan al overleden (in 1834), vader Jogchum is inmiddels 68 en draagt over (ovl in 1848). Oene is boer/landbouwer te Doniaga tot en met zijn dood in 1874, 64j oud. Uit hun huwelijk zijn 3 dochters geboren en de zoon Jogchum die het bedrijf verder voortzet.

Volgens notarisakte (Van der Ley, Langweer) van 15-3-1862 leent Oene, boer te Doniaga 1000 gld aan Auke Fritskes HEPKEMA, boer te Doniaga (obligatie, royement 8-4-1866), een buurman die we in onze kwartierstaat ook tegenkomen als echtgenoot van Antje Ykes LANDSMA, dv Lijsbet Piers DE JONG. Op naam van Oene Jogchums OENEMA staat (notaris Schaafsma, Lemmer) per akte van 4-12-1872 de aankoop voor 2200 gld van een winkelhuis en herberg te Doniaga. Koper is Oene Jogchums OENEMA, landbouwer te Doniaga. Verkoper is Marten Gerbens KOK, winkelier en kastelein te Doniaga. Bij deze aankoop is Oene 63. Mogelijk wilde hij via verhuizing de boerderij volledig voor zoon Jogchum vrijmaken. Helaas overlijdt hij 7-2-1874 en kunnen we een verhaal over Oene als herbergier niet vertellen. Misschien was het enkel een belegging (en voor winkelier/herbergier Marten Kok een oudedagsvoorziening: Kok ovl 30-10-1880, 79j, diens echtgenote Wiepkjen Jeltes Dijkstra 21-10-1876, 65j). Einde herberg te Doniaga? Zoon Jochum Oenes OENEMA koopt in 1884 voor ruim 27.000 gld een veel groter erf.

Kinderen uit huwelijk van Oene en Foekjen:

• (1) Janke Oenes OENEMA, geb Doniaga 15-12-1837, ovl 12-11-1863, 25j, gehuwd, tr 17-5-1860, zij 23, hij 25, met Hans Gijsberts ROSKAM. Kind uit het huwelijk: Foekjen Hanzes ROSKAM, geb 9-10-1861, ovl 3-5-1864, 2j. Janke overlijdt als erg jonge moeder. Volgens notarisakte van 5-2-1864 wordt inventaris opgemaakt door Hans Gijsberts ROSKAM, arbeider te Idskenhuizen, “en anderen”, mogelijk de OENEMA-familie die rechten van peuter Foekjen wil beschermen. De vader Hans is immers ook pas 29 en kan nog van alles beginnen. Onvoorzienbaar dat het jonge kind drie maanden later ook overlijdt. -
  — Het was (voor ons) een tijdje vruchtenloos zoeken in registers voordat we “ontdekten” dat hij als Hans BOSMA is ingeschreven, geb StNicolaasga (Doniawerstal) 28-12-1834, zv de 21-jarige, ongehuwde, Aukjen Elderts BOSMA. Zijn moeder trouwt 8-6-1836 met Gijsbert Hanzes ROSKAM, hij 25, zij 23, en het voorhuwelijkse kind van Aukjen wordt bij die gelegenheid “erkend”. Sindsdien gaat hij Hans Gijsberts ROSKAM heten. -
  — Gijsbert Hanzes ROSKAM (1809-1887) is te Sondel (Gaasterland) geboren en gaat met Aukjen te Nijemirdum (Gaasterland) wonen. Daar worden dochters Eelkjen Gijsberts ROSKAM (27-11-1837) en Sjetske Gijsberts ROSKAM (2-12-1839) geboren. Vanaf 1840 wordt Gijsbert (indien dit dezelfde is) vermeld als kastelein te Harich (Gaasterland). Aukjen overlijdt 29-4-1842, 31j oud, en Gijsbert trouwt (2) Gaasterland 1-2-1843, hij 33, zij 37, met Petronella Annes Hof, geb Joure. Uit dit huwelijk worden Lijsbert (21-7-1843), Anne (3-10-1845) en Pieter Gijsberts ROSKAM (1-5-1848) geboren. Petronella en Gijsbert krijgen in 1850 en 1852 nog een dochter resp zoon “levenloos geboren”. Gijsbert Hanzes ROSKAM ovl 18-2-1887, 77j, gehuwd, Petronella HOF ovl 14-10-1890, 84j, weduwe. -
  — Hans Gijsberts ROSKAM is na overlijden van Janke Oenes OENEMA en hun dochter Foekjen in een onbekend jaar verhuisd naar Molkwerum (Hemelumer-Oldeferd, FR), dorp aan de Zuiderzee, tussen Hindeloopen en Stavoren. Daar trouwt hij 18-6-1873, hij 38, zij 40, met Trijntje Berends VAN DER SLUIS, geb 7-7-1832, ovl 2-4-1899, 66j, gehuwd. Trijntje is in 1873 weduwe van Sierk Cornelis DE JONG (ovl 9-8-1867, 38j), bij wie ze 3 dochters en 1 zoon had. Uit huwelijk van Hans en Trijntje geen kinderen geboren. Hans is boer te Molkwerum en wordt 95j oud, ovl 11-3-1930 (Hemelumer-Oldeferd). Zonder eigen nakomelingen.

• (2) Jogchum OENES OENEMA, geb Doniaga 21-4-1840, ovl 28-7-1885, 45j, gehuwd, tr Oosterzee (Lemsterland) 9-5-1873, hij 33, zij 24, met Fimmigje Fritskes BOERSMA, geb Oosterzee 20-5-1848, ovl Doniawerstal 28-8-1930, 82j, gehuwd, dv Fritske Jochems BOERSMA en Albertje Siemens KOK. Na overlijden van Jogchum trouwt Fimmigje 10-9-1886 met Haring Alles HETTINGA, bij wie ze nog de kinderen Alle HETTINGA (1887) en Pietje HETTINGA (1893) krijgt.

De enige zoon uit het huwelijk van Oene Jogchums OENEMA en Foekje VAN DER WEG (zijn ouders in 1873 resp 1874 overleden) koopt 24-11-1884 (notaris Zijlstra, Langweer) van Wikje Sophia BUMA, weduwe van Hector Arend Johannes VAN SMINIA, voor 27.764 gulden een huizinge met erf, schuur, tuin, weide en hooilanden en een molenerf te Doniaga. Een relatief grote investering en Jogchum (44j) heeft optimistische plannen. Die plannen blijken niet haalbaar. Jogchum overlijdt 8 maanden later. Volgens notarisakten leent hij 21-5-1885 2000 gldn van de kerkvoogdij Doniaga en neemt hij 13-6-1885 een lening van 20.000 gulden van de boer Rintje GERBESMA te Langweer (later notaris) zodat hij de weduwe VAN SMINIA kan afbetalen. Per 29-6-1885 volgt overdracht van opstal. Overdracht van opstal - Wikje Sophia Buma te Oudkerk, weduwe van Hector Arent Johannes van Sminia als voogd over Arent Johannes, Wiardus Willem, Maria, Hobbe van Baerdt, Catharina Maria Rolina en Hector Willem Menno van Sminia - jonkheer Johan Aemelius Abraham van Panhuis te Groningen als toeziend voogd - Joan Roell te `s Gravenhage als curator over Cornelia Anna de Beaufort - jonkheer Arent Johan Vegelin van Claerbergen te Joure - Grietje Jans Landman te Doniaga, weduwe van Herre Tjitskes Rijpkema als moeder van en voogd over Sipkje, Maaike en Marijke Herres Rijpkema - jonkheer Jan Hendrik Frans Karel van Swinderen te Rijs - Jelle Gosses Bosma te St. Nicolaasga - Binnert Philip baron van Harinxma thoe Slooten te Leeuwarden als voogd over Clara Feyona van Harinxma thoe Slooten - Rijnhard baron van Harinxma thoe Slooten te Beetsterzwaag - Johan Sippo baron van Harinxma thoe Slooten te Leeuwarden - jonkheer Hendrik Maurits van der Goes te Leeuwarden,gehuwd met Johanna Maria van Harinxma thoe Slooten - Jochum Oenes Oenema te Doniaga

Jochum overlijdt een maand later, 45j oud. Hij kan zijn plannen niet uitvoeren. Laat vrouw Fimmigje BOERSMA, 37j, met jonge kinderen en aanzienlijke hypotheken na. Het is niet allemaal gedocumenteerd (via notarisakten) maar Fimmigje (Femmigje) lijkt zichzelf en de kinderen goed uit de situatie te hebben gered. Zij trouwt ruim een jaar na overlijden van Jogchum OENEMA op 10-9-1886, zij 38, hij 47, met Haring Alles HETTINGA, geb Hemelumer-Oldeferd 5-9-1839, zv Alle Teeuwis HETTINGA en Akke Jelles ZOETHOUT. Haring is een ongehuwd gebleven boer (o.a. Tjerkgaast). Fimmigje en hij krijgen een relatie, eerste kind uit het huwelijk wordt al na 4 maanden geboren. Haring vestigt zich te Doniaga en over problemen met aflossing van schulden is daarna geen melding. Femmigje en Haring krijgen samen 5 kinderen: (1) Alle Hettinga geb 1-2-1887. (2) Akke Hettinga, 12-2-1888. (3) Gooitske Hettinga, 25-3-1889. (4) Betje Hettinga, 4-8-1891 (jong overleden). (5) Pietje Hettinga, 26-3-1893.

In de 12 jaar huwelijk van Jogchum, boer te Doniaga, en Fimmigje zijn 7 kinderen geboren: (1) Oene, geb 23-3-1874, in 1903 nog te Doniaga. (2) Albertje OENEMA, geb Doniaga 15-4-1875, ovl Lemsterland 14-3-1899, 23j, gehuwd, tr Lemsterland 7-5-1897 met Ruurd KOOPMANS. (3) Foekje OENEMA, geb Doniaga 11-2-1877, ovl Kollumerland 31-12-1907, 30j, gehuwd, tr Doniawerstal 17-9-1904 met Uiltje HETTINGA. (4) Fritske OENEMA, geb Doniaga 14-7-1878, ovl 16-8-1899, 21j, ongehuwd. (5) Fokeltje (Vogeltje) OENEMA, geb Doniaga 12-9-1880, ovl Lemsterland 25-12-1924, 44j, gehuwd, tr Doniawerstal 29-5-1903 met Sierd NIEUWENHOUT. Per 10-5-1905 akte ontheffing voogdij (notaris Spannenburg, Lemmer) betreffende Vogeltje OENEMA te Oosterzee, gehuwd met Sierd NIEUWENHOUT, haar moeder Femmigje BOERSMA te Doniaga, gehuwd met Haring HETTINGA, en haar oom Symen Fritskes BOERSMA, wagenmaker te Oosterzee, die kennelijk als toeziend voogd was aangesteld. (6) Jogchum OENEMA, geb Doniaga 27-5-1882, tr Doniawerstal 5-5-1911 met Margje KRIKKES. (7) Anne, geb 11-6-1884, ovl 18-4-1885, 10 mnd (zijn vader ovl 28-7-1885, 45j).

2-5-1903 Langweer, notaris W.�Ferwerda Hypotheek - Haring Hettinga, vader van Alle, Akke, Gooitske en Pietje Hettinga, debiteur, tevens als medevoogd over Vogeltje en Jochum Oenema - Femmigje Boersma te Doniaga, debiteur, tevens als moeder van en voogd over Vogeltje en Jochem Oenema - Ruurd Koopmans te Echten, debiteur - Oene Oenema te Doniaga, debiteur - Foekje Oenema te Doniaga, debiteur - Dirk Laan te Wormerveer, crediteur

• (3) Trijntje Oenes OENEMA, geb Doniaga 11-12-1842, ovl Doniawerstal 9-11-1877, 34j, gehuwd, tr Doniawerstal 28-5-1869, zij 26, hij 24, met Anne Wiebes DE BOER, geb Doniawerstal 14-9-1844, ovl 22-8-1891, 46j, weduwnaar, zv Wiebe Annes DE BOER en Anke Gerbens WESTRA.

Kinderen uit huwelijk van Trijntje en Anne de Boer: Foekje DE BOER, geb 18-11-1870, ovl 6-2-1871, 2 mnd. Foekje DE BOER, geb 30-12-1871, ovl 10-7-1877, 5j. Wiebe DE BOER, geb 16-3-1875, tr Haskerland 2-6-1898, hij 23, geb Doniaga, zij 24, geb Heerenveen, met Henderika AARTSMA, dv Klaas AARTSMA en Berber STELLINGWERF.

• (4) Fokeltje Oenes OENEMA (Vogeltje), geb Doniaga 14-8-1845, tr Lemsterland 9-5-1873, zij 27, hij 29, met Jan Hermanus VISSER, geb Lemsterland 2-2-1844, zv Andries Lupkes VISSER en Pietje Jans WITTEVEEN. Uit huwelijk van Fokeltje en Jan Hermanus: geen kinderen vermeld.

• Fedde Fokkes VELDSTRA, geb 3-9-1758 te Haskerhorne, ovl aldaar 22-5-1812, 53j oud, gehuwd, tr 9-1-1791 te Haskerhorne, hij 32, zij 22, met

• Grietje Jans SCHOKKER, geb 4-12-1768 te Nijehaske, ovl te Haskerhorne 13-9-1827, 58j oud. Overlijdensaangifte betreffende Fedde in 1812 wordt gedaan door de geburen Sierd Pieters Sierdsma, 52j, en Fokke Meints VELDSTRA, 29j, neef van de overledene, beide uit Haskerhorne. Zij geven aan dat hij 50j oud werd (is: 53). Huisman te Haskerhorne. Veehouder, zoals zovelen in die tijd. Fedde trouwde 1791 met Grietje Jans SCHOKKER, dochter uit een veenbazen-familie van Gieterse (Overijsselse) herkomst (zij geboren 1768 te Nijehaske, FR).

Kinderen uit huwelijk Fedde VELDSTRA en Grietje SCHOKKER:

Fokke Feddes VELDSTRA (kw 26), geb Haskerhorne 6-10-1791, doop 16-10-1791, ovl 12-5-1861, tr Haskerhorne 8-12-1820, hij 29, zij 20, met Lijsbert Hanses FRANKENA (kw 27), geb Doniaga 3-7-1800, ovl Haskerhorne17-12-1871. Betovergrootouders binnen deze kwartierstaat. Zie verder: kw 26/27. Fokke was 20 eind 1811 en ingeloot voor de (onder Napoleon) ingevoerde militaire dienstplicht. Via nummerverwisseling met Lykele Frankes SCHEPER te Oudehaske (akte 6-4-1812 bij notaris Mooi te Oldeboorn) nam laatstgenoemde als plaatsvervanger de oproeping over. Vader Fedde, die een maand later zou overlijden (onvoorzien), zal de premie aan Lykele nog hebben geregeld. Premiebedrag hier niet vermeld. Bij nummerverwisseling voor broer Jan twee jaar later wordt 700 gld betaald. Baukjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 14-3-1794, doop 6-4-1794, ovl 7-3-1864, 70j, weduwe, tr 17-5-1829, zij 35, hij 36, met Wytze Klazes DE VRIES, geb Westermeer 6-10-1792, ovl 1-4-1854, 61j, gehuwd, zv Klaas Gabes DE VRIES, boer te Haskerhorne, en Bontje Wytzes. Uit huwelijk 1 kind: Klaas, geb 11-10-1834, ovl 20-10-1862, 28j, ongehuwd. Jan Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 7-5-1796, doop 15-5-1796, ovl 14-10-1863 Aengwirden, 67j, wednr, tr 24-5-1823, hij 27, zij 19, met Roelofje Hendriks PIJLMAN, geb Oudehaske 22-2-1804, ovl 30-6-1834 Haskerland, 30j, gehuwd, dv Hendrik Hendriks PIJLMAN en Aaltje Jans MEYER. Uit huwelijk van Jan en Roelofje 5 kinderen: (1) Grietje Jans Veldstra, geb Oudehaske 18-4-1824, ovl 8-11-1907, 83j, wed. (2) Aaltje, geb 4-4-1826, ovl 22-12-1826, 8 mnd oud. (3) Grietje, geb 8-2-1828 Aengwirden. (4) Hendrik Jans Veldstra, geb 29-8-1831, ovl 3-12-1902, 71j, wed. (5) Roelofjen Jans Veldstra, geb 16-6-1834, ovl 6-3-1862, 27j, gehuwd. Moeder Roelofje overlijdt 2 weken na geboorte van dochter Roelofje. – De kinderen worden in Haskerland geboren behalve de derde dochter (in Aengwirden) die ook Grietje wordt genoemd, zoals de eerste dochter. Er is maar 1 overlijden van een Grietje Jans Veldstra vermeld: 1907, 83j oud, leeftijd van de eerste dochter.
– Jan Feddes Veldstra had een nummer voor Militaire Dienst dat werd ingeloot. Zoals bij Fokke werd nummer-verwisseling gekocht (akte 17-1-1814 notaris Mooi te Oldeboorn) en ging Hans Ynzes de Jong te Oudehaske als plaatsvervanger voor Jan in dienst. Het aan Hans Ynzes te betalen bedrag was 700 gldn. – De broers Fokke en Jan zetten het boerenbedrijf te Haskerhorne samen voort, waarbij oudste broer Fokke op de ouderlijke plaats blijft (moeder Grietje SCHOKKER daar in 1827 overleden). Notarisakte van 5-3-1830 meldt dat Jan te Oudehaske daar een perceel hooi- en rietland koopt (voor 156 gld). En een notarisakte van 13-12-1853 (hij is dan 57) dat hij in kwaliteit samen met Beene Luiten Krikke en Jacob Anthony Bijsterbosch 4 percelen kaphout op wortel (opbrengst 186 gld) verkoopt. Verkoper in kwaliteit houdt in dat hij als kerkvoogd of in andere bestuursfunctie optrad. Jan wordt in deze akte te Oudehaske gemeld, tien jaar later overlijdt hij in het naburige Aengwirden. Janke Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 20-1-1799, doop 17-2-1799, ovl aldaar 27-9-1818, 19j, ongehuwd. Aukje(n) Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 17-3-1802, doop 4-4-1802, ovl Aengwirden 4-3-1848, 45j, gehuwd, tr (1) Haskerhorne 27-8-1823, zij 21, hij 25, met Jacob Jans SYMONS, ovl Aengwirden 13-10-1826, 28j, gehuwd. Uit dit huwelijk 1 kind: Jan Jacobs Symons, geb Haskerland 18-12-1823 (vier maanden na huwelijk van Aukje en Jacob), ovl Aengwirden 22-11-1908, 84j, gehuwd. Aukje tr (2) Aengwirden 23-2-1828, zij 25, hij 20, met Kornelis Berends SCHIPPERS, geb te Giethoorn (Overijssel), zv Berend Geerts SCHIPPER en Grietje Gerrits DAM, Kornelis ovl Aengwirden 7-10-1858, 50j, weduwn. Uit dit huwelijk 8 kinderen: Berend (1829), Fedde (1831), Grietje (1834), Margje (1837), de tweeling Geesje en Janke (1840), Kornelis (1843) en Aukje Kornelis Schippers (1846). Margjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 22-5-1806, doop 1-6-1806, ovl aldaar 5-11-1826, 20j, ongehuwd.

1. Hans Meyes FRANKENA, geb 3-6-1759 te Akmarijp (Utingeradeel, FR), ovl 6-8-1816 te Haskerhorne (huis nr 18), 57j oud (geen namen van ouders vermeld), trouwt, wonend bij Langweer, 4-6-1797 te Haskerhorne, hij 38, zij 24, met
2. Joltje Jacobs (MINNESMA), geb 24-12-1772 te Haskerhorne, doop aldaar 10-1-1773, overl aldaar 8-4-1825 (huis nr 18, des avonds 5 uur, boerin geboren en wonende te Haskerhorne), 52j oud, weduwe.

In kerkregisters betreffende dit huwelijk te Langweer (attestatie naar Haskerhorne 28-5-1797) en te Haskerhorne (huwelijksbevestiging 4-6-1797): Hans Meies, Langweer, en Joltje (Jeltje) Jacobs, Haskerhorne. Hans Meies is bij huwelijk 38j oud. Er zijn geen meldingen over een mogelijk eerder huwelijk van Hans. Hans werd in 1759 te Akmarijp (Utingeradeel) geboren, ten noorden van Joure (Haskerland). Zijn vader Meye Frankes (kw 108) woonde op afwisselende plekken en Akmarijp was een zo’n plek. Gezin woonde later bij Langweer (Doniawerstal). In 1797 trouwt Hans Meyes met attestatie van Langweer naar Haskerhorne (Haskerland), 38j oud, met Joltje Jacobs, 24j oud. Hun eerste kind wordt in 1798 in Ouwsterhaule (Doniawerstal) geboren, vlak daarna vestigt Hans zich als boer (huisman) te Doniaga (Doniawerstal). Mogelijk dankzij hem verhuisde jongste zus Epkjen Meyes (kw 29) in 1806, met 5 kinderen, weduwe geworden van Pier Jacobs (kw 28), van Oosterzee naar Doniaga. Epkje is niet alleen zus van Hans, maar ook schoonzus want Pier was broer van echtgenote Joltje. Terwijl Epkje te Doniaga hertrouwt en blijft wonen (gehuwd met de boer Klaas Douwes DOUMA), is Hans Meyes rond 1811 naar Haskerhorne verhuisd. Daar overlijdt hij in 1816, 57j oud. Als Hans Meyes FRANKENA, maar bij de registratie van 1811 meldt hij zich niet (de wachtrijen waren veel te lang en een veehouder heeft koeien te verzorgen en op vaste tijden te melken), dus ook niet zodanig. Formeel had zijn toen hoogbejaarde moeder Lijsbert Hanzes (kw 99), als gezinshoofd nog in leven, dit te Langweer moeten/mogen doen. Maar ook zij meldt zich niet. Wel meldt zich jongere broer Lammert Meyes FRANKENA te Langweer met deze naam, die vervolgens als familienaam wordt gebruikt (soms FRANKEMA geschreven).

Uit huwelijk van Hans Meyes en Joltje Jacobs 4 kinderen, drie dochters en een zoon: Aafke Hanzes Frankena (Afke), geb 14-11-1798 te Ouwsterhaule (Doniawerstal, FR), doop 25-11-1798, ovl 2-5-1850, 51j, gehuwd, tr Haskerland 8-3-1828, zij 29, hij 24, met Andries Oebeles PLATJE, geb De Knijpe (Schoterl) in 1804, ovl Doniawerstal 22-4-1896, 92, wednr, zv Oebele Thijsses PLATJE en Sjoukjen Roels.
— Aafke en Andries krijgen 4 kinderen die allevier jong overlijden: (1) Hans (3-12-1828 Haskerland, jong overleden), (2) Hans (geb 2-1-1832 Doniawerstal, ovl 5-2-1832, 4 weken oud), (3) Oeble (8-5-1833 Doniaw, ovl 14-1-1834, 8 mnd oud) en (4) Oeble (10-12-1836 Doniaw, ovl 17-10-1858, 21j, ongehuwd). Aafke wordt 51j en overlijdt 2-5-1850.
— Andries trouwt nog in hetzelfde jaar 26-10-1850, hij 46, zij 28, met Trijntje Douwes DIJKSTRA, geb Follega (Lemsterl) 13-8-1821, ovl Doniaw 28-11-1886, 65j, gehuwd, dv Douwe Bouwes DIJKSTRA en Doeike Jans SLUMP en krijgt nog vijf kinderen: (5) Douwe PLATJE, geb 31-8-1851, ovl Smallingerl 26-9-1876, 25j, ongehuwd. (6) Duike PLATJE, geb 15-2-1853, ovl Doniaw 1-5-1929, 76j, gehuwd met Okke Sjoerds VISSER. (7) Sjoukjen PLATJE, geb St.Nicolaasga (Doniaw) 16-4-1855, ovl Assen (Drenthe), geregistreerd Ooststellingwerf, FR, 1-11-1930, 75j, wed van Gosse ZANSTRA. (8) Roelof PLATJE, geb 22-11-1857, ovl 19-8-1858, 9 mnd. (9) Oebele Andries PLATJE, geb 22-1-1860, ovl Doniaw 1-7-1936, 76j, wednr, tr 11-5-1889, hij 29, zij 26, met Hendrikje Haayes HUITEMA, geb Aengwirden 8-5-1863, ovl Sneek, geregistreerd Doniawerstal, 23-6-1919, 56j, geh, dv Haaye Eits HUITEMA en Rinskje Botes EIZEMA.
— Dankzij Oebele en Hendrikje (1 dochter, 5 zonen) toch nog voortzetting van PLATJE-naam in volgende generaties. Lijsbert Hanzes Frankena (Lysbeth), geb 3-7-1800 te Doniaga (kw 27), tr Haskerhorne 28-12-1820 met Fokke Feddes VELDSTRA (zie kw 26). Betovergrootouders in ons VANDERHOEK-verhaal. Meye Hanzes FRANKENA, geb Doniaga 25-10-1804, veehouder, ovl 19-3-1875, namiddags 2 uur, in huis nr 24 Haskerhorne, 70j, tr Haskerland 26-2-1832, hij 27, zij 23, met Hendrikje Feddes KOOIKER, geb Haskerhorne 19-8-1808, doop 2-10-1808, ovl 2-12-1890, 82j, weduwe, dv Vedde Hanzes KOOIKER en Sjoukjen Aukes BIJZITTER. Uit huwelijk van Meye en Hendrikje 3 zonen en 2 dochters. Zie 54.3. Jacobje Hanzes FRANKENA, geb Doniaga 27-3-1807, doop 12-4-1807, ovl Haskerland 28-11-1826, 19j, gehuwd, tr Haskerland 27-5-1826, zij 19, hij 26, met Lykele Sakes POUTSMA, geb Elsloo (Ooststellingwerf, FR) 1800, ovl Haskerland 4-3-1888, 88j, gehuwd, zv Sake Jannes POUTSMA en Minke Lykeles. Na overlijden van Jacobje trouwt Lykele POUTSMA Haskerland 18-3-1832, hij 32, zij 25, met Grietje Ypes HOLTROP, geb Delfstrahuizen (Schoterland), dv Ype Bernardus HOLTROP en Klaaske Ydes MIEDEMA.
— Epke Piers de Jong, kleinzoon van Lijsbert Hanzes FRANKENA (kw 27), trouwt in tweede huwelijk 1904 (toevallig) met een kleindochter van Lykele Sakes POUTSMA en Grietje Ypes HOLTROP.

54.3. Meye Hanzes FRANKENA en Hendrikje Feddes KOOIKER

Enige zoon Meye Hanzes FRANKENA (1804-1875) gaat in 1832 trouwen met Hendrikje KOOIKER, maar omdat zijn beide ouders al zijn overleden en niet in persoon kunnen getuigen moet een akte van kennelijkheid (bekendheid), volgens gebruik van toen, aan de ambtenaar van dienst worden voorgelegd. In dit geval geen getuigenverklaringen maar notariswerk: “geboren te Doniaga den 25sten oktober 1804, blijkens doopextrakt door den heer Assessor Officier van den Burgerlijken Stand der grieteny Doniawerstal afgegeven, wonende te Haskerhorne, meerderjarige zoon van wijlen Hans Meyes Frankena en Joltje Jacobs, in leven echtelieden, huislieden te Haskerhorne en aldaar overleden en wel den eersten den 6den augustus 1816 en den laatste den 8sten april 1825, blijkens overlijdensextracten door ons afgegeven. Zijnde mede alle deszelfs grootouders overleden en wel die van vaders zijde met name Meyes Frankes, te Langweer voor meer dan 30 jaren, zonder den juisten tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid opgemaakt door de notaris Tjalling Sijbrandus VAN DE LEY, residerende te Langweer, en Lijsbert Hanzes, mede te Langweer den 14den januari 1815, hetgeen ons blijkt uit een overlijdensextract door voornoemde autoriteit der grieteny Doniawerstal afgegeven. En die van moeders zijde met name Jacob Minnes en Aafke Piers, in tijden echtelieden, huislieden te Haskerhorne, alwaar voor den jare 1806 en dus voordat de overlijdensaantekeningen wierden gehouden, zonder mede de juiste tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid geparafeerd voor den notaris Douwe DE VRIES, residerend te Joure.” Een certificaat van de gouverneur van de provincie Friesland dat Meye aan zijn verplichtingen ten aanzien van de Nationale Militie heeft voldaan.

Meye Hanzes FRANKENA is de enige zoon uit huwelijk van Hans Meyes en Joltje Jacobs, geb Doniaga 25-10-1804, opgegroeid te Haskerhorne, wordt veehouder aldaar. Vader Hans overlijdt er 6-8-1816, 57j oud, Meye is dan 11. Moeder Joltje overlijdt 8-4-1825, 52j oud, boerin, Meye is dan 20. Hij trouwt 26-2-1832, 27j oud (zie “akte van kennelijkheid” hierboven geciteerd), met de Haskerhornster jongedochter Hendrikje Veddes KOOIKER, 23j oud. Het huwelijk duurt ruim 40 jaar: Meye overleden 1875, 70j, Hendrikje 1890, 82j.

Kinderen uit het huwelijk:

(1) Vedde Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 25-11-1834, ovl 24-4-1915 Aengwirden, 81j, gehuwd. Oudste zoon Vedde zal als knecht in bedrijf van zijn vader zijn opgegroeid. Wanneer vader Meye 19-3-1875 overlijdt, 70j oud, is Vedde, 40, al wel sinds ruim een jaar getrouwd, 7-11-1873, maar niet met een jonge vrouw met wie hij voor verdere opvolging kan zorgen. Hij blijft kinderloos. Hij is 39 wanneer hij trouwt met Atje VAN DER HOEK, 55j, weduwe (kinderloos), geb Snikzwaag (Doniawerstal, bij Joure) 29-11-1818, ovl Haskerland 9-2-1888, 69j, gehuwd, dv Klaas Wiebes VAN DER HOEK en Jeltje Johannes BROEKSTRA. Na overlijden van Atje trouwt Vedde 25-4-1891 Doniawerstal, hij 56, zij 49, met alweer een weduwe Jitske Fokkes DIJKSTRA, geb 24-3-1843 Doniawerstal, ovl 31-1-1922, 78j, weduwe, dochter van Fokke Tjebbes DIJKSTRA en Jantje Klazes DE VRIES.

(2) Hans Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 26-11-1836, ovl 11-11-1918 Aengwirden, 81j. Tweede zoon Hans zal zoals oudere broer Vedde ook als knecht in het bedrijf van zijn vader zijn opgegroeid. Hans wordt oud, en blijft ongehuwd.

(3) Sjoukje(n) Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 8-2-1839, ovl 5-4-1926 te Oppenhuizen (Wymbritseradeel, FR), 87j, weduwe, tr 1-9-1866, zij 22, hij 33, met Pieter Piers TIERSMA, veehouder, geb 19-6-1833 te Goïngarijp (Doniawerstal), ovl 9-11-1915 te Scharnegoutum (Wymbritseradeel), 82j. Vergeleken met haar broers en jongere zus Jacobje trouwt Sjoukje op de “heel jonge” leeftijd van 22. Weliswaar met een man van 33. Werd zij nu “vrouw TIERSMA” of “vrouw PIERSMA”? De schrijfwijze van de achternaam verschilt of is onduidelijk te lezen. Pieter Piers is 1833 geboren als zoon van Pier Pieters PIERSMA en Antje Brugs BERGSMA, die bij huwelijk 3-5-1828 staan ingeschreven als Pier Pieters TIERSMA en Antje Brugts BERGSMA. De achternaam “Piersma” is beter te verklaren en komt bij registratie van 1811 vaker voor dan “Tiersma”. Slechts 2 aan elkaar gerelateerde gezinshoofden (Waling(s) TIERSMA) worden in 1811 gemeld. Het lijkt een van de diverse verschrijvingen in ambtelijke stukken van die tijd dat we met dit Piersma/Tiersma-probleem achteraf kunnen stoeien. Feit is dat PIERSMA ook TIERSMA ging heten. En dat Sjoukje FRANKENA (bij haar overlijden FRANKEMA geschreven) drie TIERSMA-kinderen kreeg: (1) Pier Pieters TIERSMA, geb Goïngarijp 28-12-1867, tr Utingeradeel 9-5-1890, hij 22, zij 24, met Gerbrigje Gerbens BROUWER, geb Akmarijp, dv Gerben Hotzes BROUWER en Geertje Pieters TIERSMA. (2) Hendrikje Pieters TIERSMA geb 12-10-1869. (3) Meye Pieters TIERSMA geb 26-11-1871. Gezin is later verhuisd van Doniawerstal naar Wymbritseradeel. Deze lijn nog verder te bestuderen.

(4) Jacobjen Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 6-2-1841, ovl Doniawerstal 6-5-1932, 91j, weduwe, tr 26-5-1878 (Haskerland), zij 37, hij 42, met Luitjen Yckes YCKEMA (Ykema), geb 21-4-1836 te Sloten (FR), ovl 27-11-1912 te Wijckel (Gaasterland, FR), 76j, gehuwd, zv Ycke Luitjens YCKEMA en Janneke Idzes BERGSMA. Uit dit huwelijk 2 dochters te Wijckel geboren: Hendrikje Ykema 6-11-1879, Janneke Ykema 13-4-1882.

(5) Jan Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 4-6-1848, ovl 18-7-1911, 63j, weduwnaar, tr 2-6-1882 (Doniawerstal) met Trijntje GERBENSMA, geb 2-8-1853 (Doniawerstal), ovl 13-9-1900 Haskerland, 47j, gehuwd, dv Ieme Gerbens GERBENSMA en Antje Douwes GRIJPSMA. Uit huwelijk 2 dochters: Antje Frankena 26-5-1884, Hendrikje Frankena 6-11-1889.

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland)

1. Pieter Annes (SCHIPPER), doop Steggerda (Weststellingwerf, FR) 21-7-1748, boerenbedrijf, ovl aldaar 22-7-1807, 59 jaar oud, tr 16-5-1773 te Steggerda met
2. Rinske Heeres (Reinst, Reynst), doop Noordwolde-Boyl (Weststellingwerf. FR, mogelijk geb te Rijsberkampen aldaar) 10-2-1754, ovl te Steggerda, begraven aldaar (Rensje Heeres) op 17-4-1810, 56j.

Uit het huwelijk (doopregister Hervormde gemeente Steggerda-Vinkega):

Jantje Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 4-8-1774, ovl (op haar doopdag toevallig) 4-8-1860 des morgens om 8 uur in huis nr 57 te Steggerda, 85j, weduwe van Sybren Gerbens VISSER (Visscher). Huwelijk 19-7-1795, zij 21, hij 28, te Steggerda. Sybren, geb 13-9-1766 te Nijeholtwolde (WSW, FR), doop 21-9-1766, zv Gerben Sigersz en Barber Siberinus (Barbertje Sybrens), arbeider, ovl 3-10-1842 des nachts halfeen in huis nr 36 te Steggerda, 76j, gehuwd. Uit dit huwelijk geen kinderen gemeld in doopregisters en ook niet door Sybren Gerbens zelf bij naamsregistratie in 1811. Anne Pieters SCHIPPER (kw 28), doop Steggerda 27-10-1776, ovl aldaar 1-7-1867, 90j, tr 10-3-1811 met Trijntje Hendriks KIJLSTRA (kw 29), zie deel Betovergrootouders. Andriesjen Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 27-12-1778, ovl Wolvega 13-6-1836, 57j, weduwe, tr 31-12-1812 (mairie Sonnega, WSW 17), zij 34, hij 48, met Jetze Poppes BOERSMA, 48j, weduwnaar van Jantje Pieters (SIERDSMA). Uit het huwelijk geen kinderen gemeld, ook niet uit het eerste huwelijk van Jetze die volgens de akte te Nieuweschoot (Schoterland, FR) werd geboren, zv Poppe Sijmens Boersma en Geertje Eisberts (doop Rottum 6-3-1763: Jetse, doop 24-11-1765 Oudeschoot: Jetske), bij huwelijk met Andriesjen is hij huisman/boer te Nijelamer (mairie Sonnega, Weststellingwerf, FR). Jetze tr (1) 10-5-1795 te Oudeschoot, Jetse Poppes, Rotstergaast, Jantje Pytters, Oudeschoot. Jantje Pieters ovl Nijelamer 9-2-1812, geb 19-1-1755 te Rotstergaast, doop 26-1-1755, dv Pyter Sierts en Trijntje Luitjes, is bij huwelijk 39j, Jetze 32. Jetze tr (2) mairie Sonnega met Andriesjen 31-12-1812. Jetze ovl 31-12-1828, 64j (oudjaarsdag en huwelijksdag). Andriesjen wordt 57 en overlijdt te Wolvega 13-6-1836. Geen notarisakten. Hendrik Pieters SCHIPPER, geb Steggerda 21-5-1781, doop 24-5-1781, ovl 23-2-1865 te Noordwolde, 83j, arbeider, tr 17-12-1823, hij 42, zij 20, met Jantje Klazen BESTEVAAR, geb Oldetrijne 13-12-1803, doop 1-1-1804, ovl Noordwolde 24-1-1870, 67j, weduwe, dv Klaas Dirks (BESTEVAAR) en Trijntje Dirks (MOERMAN). Hendrik meldt zich bij naamsregistratie 1811 als schipper te Steggerda, en met de naam SCHIPPER. Geen kinderen, want nog vrijgezel. Het is mogelijk dat de achternaam SCHIPPER(S) die door broers en zussen later ook wordt gebruikt aan Hendrik is te wijten. Schipper Hendrik SCHIPPER is 42j wanneer hij eindelijk eens trouwt. Uit de huwelijkse bijlagen blijkt dat zowel Jantje als Hendrik een certificaat van onvermogen kregen: in enen behoeftigen toestand verkerend en niet in staat om de kosten te betalen. Kinderen uit het huwelijk: (1) Pieter Hendriks SCHIPPER, geb Nijelamer 23-9-1824, ovl Nieuweschoot 19-11-1878, 53j, gehuwd, tr Aengwirden 5-5-1855, hij 30, zij 23, met Grietje Hendriks WITMUS, geb Rottum 26-10-1831, ovl Nieuweschoot 24-9-1879, 47j, weduwe, dv Hendrik Hendriks WITMUS en Trijntje Jochums KELDER. Pieter en Grietje krijgen 8 kinderen: Jantje 5-2-1857 Opsterland, Trijntje 16-4-1858 Opsterland, Hendrik 9-11-1860 Opsterland, en vervolgens te Nieuweschoot (Schoterland) Aaltje 8-2-1863, Klaas 27-3-1865, Klaas 4-9-1867, Hendrikje 16-6-1870, Lutje 10-3-1873. (2) Klaas Hendriks SCHIPPER, geb Sonnega 10-3-1829. (3) Rinze Hendriks SCHIPPER, geb Oldetrijne 10-11-1832. (4) Trijntje Hendriks SCHIPPER, geb Oldetrijne 27-12-1835. (5) Heere Hendriks SCHIPPER, geb Noordwolde 15-6-1840. (6) Auke Hendriks SCHIPPER, geb Noordwolde 29-10-1844. Stijntje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 6-12-1783. tr ca 1810 (geen vermelding in register) met Geert Jakobs RIESENBRIJ (Riezenbrij) die bij de naamsregistratie 1811 (Steggerda) een dochter Annegjen noemt van 1 jaar oud. Dit meisje (Annichjen) wordt slechts 3 jaar oud, ovl 9-6-1814. Andere kinderen uit het huwelijk: Jakob (geb 27-9-1812, ovl 24-5-1855, 42 jaar, gehuwd, trouwde 10-5-1844 (WSW 27) met Jantjen Jans OOSTERDIJK), de dochters Rinske (geb 6-10-1815), Fettje (geb 14-4-1820) en Pietertjen (geb 30-7-1822), zoon Pieter (geb 22-2-1825, arbeider/timmerman, ovl 10-10-1892, 67 jaar, gehuwd, trouwde 18-4-1856 (WSW 22) met Geesjen Annes VRIND) en een dochter Janke (geb 16-2-1828, ovl in maart 1901 te Gronau in Duitsland, 73j, weduwe, trouwde 28-3-1851 (WSW 21) met Sytze Nammes MENGER). Geert Jakobs RIESENBRIJ overlijdt 12-3-1832, 47 jaar oud. Stijntje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 24-12-1870, 87 jaar (WSW 215). Claasje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 2-10-1786, doop 8-10-1786. Trouwt vermoedelijk 1810 of 1811 (geen melding in registers gevonden) met Gerbrand Hendriks KROL. Gerbrand te Noordwolde doet aan de naamsregistratie van 1811 mee en meldt dan geen kinderen. Ook zijn moeder Trijntje Alberts, weduwe van Hendrik Jans KROL, gaat naar de mairie. Ze meldt 6 kinderen onder wie Gerbrand van 26 jaar oud. Claasje en Gerbrand waren dus nagenoeg van dezelfde leeftijd. Ze schijnen steeds te Noordwolde te hebben gewoond en krijgen er 9 KROL-kinderen: Hendrik KROL (geb 26-11-1812, ovl 21-4-1866, 53 jaar oud, gehuwd), Renske KROL (geb 27-8-1814, ovl 24-9-1881, 67 jaar oud, gehuwd), Jan KROL (geb 6-12-1816, ovl 21-3-1896, 79 jaar oud, weduwnaar), Pieter KROL (geb 7-12-1816, ovl 31-12-1902, 86 jaar oud, weduwnaar), Heere(s) KROL (geb 7-10-1819, ovl 9-1-1820, oud 13 weken, N.B. Leeftijd naar schatting), Trijntjen KROL (geb 8-3-1821, ovl 3-12-1875, 54 jaar oud, gehuwd), Jantje KROL (geb 19-4-1825, ovl 15-4-1888, 63 jaar oud, gehuwd), Jurjen KROL (geb 29-8-1827, ovl 13-10-1827, oud 6 weken), en Dirk KROL (geb. 25-1-1830, ovl 7-1-1894, 63 jaar oud, gehuwd). Gerbrand Hendriks KROL overlijdt 17-6-1847, oud 62 jaar, gehuwd (WSW 121). Claasje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 8-2-1875, 88 jaar oud, in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde (WSW 31). Bijna exact tien jaar eerder overleed broer Hendrik Pieters SCHIPPERS, 83 jaar oud, in huis nr 116 Wijk B te Noordwolde. En ruim 4 jaar eerder, kerstavond 1870, overleed er zus Stijntje Pieters SCHIPPERS, 87 jaar oud, in huis nr 113. Een Noordwoldster bejaardenconcentratie? Cornelisjen (Corneliske, Korneliske) Pieters SCHIPPERS, geb 13-1-1789, doop 25-1-1789 te Steggerda, ovl 27-2-1867, ‘s avonds half tien in huis nr 23A te Blesdijke. Zij is ca 1810 getrouwd (geen melding in registers gevonden), zij ca 21, hij ca 31, met Johannes Eisen DE GRAAF, ovl 15-11-1846, 67j, gehuwd, namen van zijn ouders bij de aangevers niet bekend. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Johannes zich niet. Mogelijk was hij van rooms-katholieke herkomst, RK-gedoopt te Steggerda 1-7-1779, zv Henricus Thissen en Cunigunda Jans, ouders wonend te Blesse, peter: Eisen Thissen, vermoedelijk jongere broer van Henricus Thissen. Uit huwelijk van Henricus en Cunigunda (Kunne) kerkelijk ingezegend 7-4-1763 te Steggerda (de RK-parochie van Steggerda had een regionale functie) 4 kinderen uit doopregister bekend: (1) Matthias, doop in Steggerda Overburen 15-2-1766, in huis gedoopt, ouders afkomstig uit Blesse, peter: Eysche Hendricks. (2) Joannes, doop Steggerda 11-3-1769, doopheffer: Joannes Jans. (3) Gertrudia, doop Steggerda 18-1-1773, doopheffer: Fardo Hendriks, Blesdijke. (4) Johannes Eisen, doop Steggerda zoals hierboven vermeld. Kennelijk vernoemd naar zijn peter/oom Eisen Thissen. Tweede voornaam dan Eisen en niet een patroniem Eises. In 1812 wordt hij als DE GRAAF (Jannes Eyses) genoteerd na geboorte van dochter Klaasjen. Cornelisjen Pieters SCHIPPERS wordt moeder van 9 kinderen volgens registers van Burgerlijke Stand (Weststellingwerf, FR), 6 dochters om te beginnen, daarna zoon Eise DE GRAAF (1823). Geboren te Peperga (Weststellingwerf, FR), boerenstreek gelegen tussen Steggerda en De Blesse-Blesdijke. Kinderen uit het huwelijk: (1) Klaasjen de Graaf, geb 20-5-1812, ovl 29-12-1866, 54j, gehuwd. (2) Rensjen de Graaf, geb 11-10-1813, ovl 6-12-1813, 9 weken oud. (3) Renske de Graaf, geb 20-10-1814, ovl 28-3-1900, 85j, weduwe. (4) Jantjen de Graaf, geb 10-11-12816. (5) Andriesje de Graaf, geb 9-3-1819. (6) Annigjen de Graaf, geb 26-6-1821. (7) Eindelijk een zoon: Eise DE GRAAF, geb 11-10-1823 te Peperga, ovl 1-1-1867, 43j, gehuwd. (8) Dochter: Pietertje Johannes de Graaf, geb 22-8-1826 te Peperga, ovl 12-1-1877, 50j, gehuwd. (9) Zoon: Pieter Johannes de Graaf, geb 26-5-1829, ovl 11-1-1891, 61j, gehuwd. De Graaf-lijnen tot dusver buiten ons onderzoek gebleven. Jurjen Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 30-9-1791, doop 9-10-1791, overleden in 1854 te Steenwijkerwold (Overijssel), ca 63j oud? In 1875 overlijdt Lutske BROUWER te Nieuwehorne (Schoterland, FR), 28-2-1875, ‘s nachts 1 uur in huis nr 10 te Nieuwehorne, weduwe van Jurjen SCHIPPERS. Zij wordt 76j, “geboren en wonende te Nieuwehorne, dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents”, volgens de aangifte. Geen registratie gevonden van mogelijk huwelijk tussen Jurjen en Lutske en van eventuële kinderen uit dit huwelijk (deze relatie). Bij overlijden van de weduwe Lutske BROUWER in 1875 te Nieuwehorne wordt haar vader als “Bene Jilderts” vermeld. Een vergissing van de meldende buurmannen (altijd interessant hoe ze tot die vergissing konden komen), want de vader heet Bene Klases. De tekst “geboren en wonende te Nieuwehorne” is wel correct, maar het grootste deel van haar leven woonde Lutske er niet. Ze werd er geboren 23-12-1798, doop 13-1-1799, dv Bene Klases en Wobbeltje Sybberens, en verhuisde als peuter al mee van Nieuwehorne naar Vinkega (bij Steggerda waar Jurjen SCHIPPERS is geboren). Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Beene Klasen BROUWER te Vinkega 8 kinderen in leven: Klaas 22, Sybren 20, Trijntje 18, Eltjen 14, Lutske 13, Jelle 10, Janke 6 en Aukjen 4. De kinderen tot en met Lutske in doopregister Nieuwehorne, de volgende drie in doopregister Vinkega. Doop van Jelle in 1801. Dus ca 1800 vond de verhuizing plaats. Vergelijk oa de huwelijksmeldingen van de te Nieuwehorne geboren oudste broer van Lutske en van haar jongere zus Janke te Vinkega geboren: Klaas Bienen BROUWER trouwt 1822, 32 jaar oud, van boerenhuize, wonende te Peperga, geboren te Nijhoorn, zijn ouders wonen dan te Vinkega; Janke Benes BROUWER trouwt 1829, 24 jaar oud, geboren te Vinkega (moeder Wobbigje Sybrands 3-5-1826 te Vinkega overleden). Lutske (Vinkega/Steggerda) trouwt met Jurjen (geen huwelijksmelding in registers voorzover bekend) en woonde grotendeels te Steenwijkerwold (Overijssel) en omstreken. Na overlijden van Jurjen is ze ooit weer naar haar geboortedorp Nieuwehorne teruggekeerd (toeval of familiebanden?), want daar overlijdt ze 76j oud. Hierd Pieters SCHIPPERS (Heero, Heere), een van tweeling, geb eerste kerstdag 25-12-1794, gedoopt 3-1-1795. De jongen wordt slechts 20 jaar oud en overlijdt 8-6-1815 (WSW 21). Hierds tweelingzus Elisabeth (Liesbeth) Pieters SCHIPPER, geb Steggerda 25-12-1794, ovl 19-5-1883, 88j, weduwe, n.m. half twee in huis nr 45 te Oldeholtpa, tr 20-5-1818, zij 23, hij 27, met op Sjouke Jans ZANDHUIS, geb Noordwolde 25-3-1791, arbeider, ovl Steggerda 8-9-1861, 70j, gehuwd, n.m. 2 uur in huis nr 115, zv Jan Johannes ZANDHUIS en Antje Cornelis. Sjouke ZANDHUIS en Liesbeth SCHIPPER(s) gaan te Vinkega wonen (bij Steggerda). Kinderen daar geboren: (1) Rinske ZANDHUIS, geb 26-3-1822 (geen verdere gegevens). (2) Pieter Sjoukes ZANDHUIS, geb Vinkega 31-12-1828, ovl Weststellingwerf 25-9-1918, 89 jaar oud, weduwnaar, trouwt 12-5-1854 met Joukjen Sybrens VISSER, geb Noordwolde 30-10-1829, ovl WSW 14-1-1900, 70j, gehuwd, dv Sybren Reitzes VISSER en Hiltje Luiten DIJKSTRA. Pieter en Joukjen woonden o.a. te Nijeholtwolde. Dat Liesbeth, moeder van Pieter, als weduwe niet te Steggerda maar te Oldeholtpa overlijdt, is mogelijk aan woonplek van Pieter en Joukjen te danken. (3) Antjen Sjoukes ZANDHUIS, geb Vinkega 19-7-1833, ovl 18-12-1873, 40 jaar oud, gehuwd, tr 11-1-1868 met Harmen VONK. (4) Kornelisje ZANDHUIS, geb 2-3-1836, ovl 10-9-1886, 50 jaar oud, tr 16-5-1868 met Frederik Hinkes DIJKSTRA. Wybigje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 26-4-1797, doop 7-5-1797. Verdere gegevens ontbreken.

Oudouders Pieter Annes (1748-1807) en Rinske Heeres (1754-1810) runden de boerderij te Steggerda. Beiden overlijden ze voor 1811. Bij naamsregistratie 1811 melden zich als gezinshoofden te Steggerda de twee oudste zonen: Anne en Hendrik. Allebei laten ze de gezinsnaam SCHIPPER inschrijven. Anne is sinds kort gehuwd (met Trijntje Hendriks, kw 29) en kan de zoon Pieter melden, 3 maanden oud. Hendrik is nog ongetrouwd. Bij de registratie wordt voor Hendrik specifiek zijn beroep gemeld: hij is schipper. Mogelijk was Hendrik de persoon die ervoor zorgde dat voor de nakomelingen van Pieter en Rinske de SCHIPPER-naam in gebruik raakte. Of SCHIPPER dan wel SCHIPPERS geschreven moest worden liepen de meningen nog uiteen. De schrijfwijze SCHIPPERS komt al vrij snel voor.

Bij de naamsregistratie 1811 laat Hendrik Pieters de familienaam SCHIPPER inschrijven (hij is schipper, tr 1823 op 42-jarige leeftijd met Jantje Klazen BESTEVAAR), maar al in 1812 komt de SCHIPPERS-naam, ook voor Hendrik Pieters, voor. Oudere zus Andriesjen Pieters, geb 23-12-1778, is 33j en voornemens zich in een wettig huwelijk te begeven. Met de weduwnaar Jetze Poppes BOERSMA, 48j, boer te Nijelamer. Haar ouders, Pieter Annes en Rensjen Heeres, leven niet meer. Ook grootouders zijn overleden. Volgens toen geldende richtlijnen had Andriesjen een “akte van bekendheid” nodig. Gegevens over het afsterven van haar ouders. Volgens de huwelijkse bijlage kwamen voor ons geheel vrijwiliig de volgende getuigen: Hendrik Pieters SCHIPPERS, huisman, oud in het 34ste jaar. Johannes Eisen DE GRAAF, arbeider, oud in het 34ste jaar. Sijbren Gerbens VISSCHER, huisman, 48 jaar. Anne Pieters SCHIPPERS, arbeider, oud 36 jaar. Trijntjen Hendriks, huisvrouw van vorige getuige, 26 jaar. Jantjen Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den derden getuige, 38 jaar. Cornelisje Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den tweeden getuige, 24 jaar. Alle woonachtig te Steggerda. Welke onder ede verklaard hebben dat zij wel gekend hebben Pieter Annes en Rensjen Heeres, echtelieden en in leven gewoond hebbende te Steggerda, ouders van Andriesje Pieters. Dat zij te Steggerda een boerenbedrijf hebben gehad. Dat de vader Pieter Annes in juni 5 jaren geleden is overleden en te Steggerda begraven. Dat dezelfs weduwe Rensjen Heeres na het afsterven van haar wijlen man te Steggerda is blijven wonen en voor ongeveer 3 jaar te Steggerda overleden, zoo de getuigen voorstaat in de maand april. Dat ze ook te Steggerda is begraven. En hebben de getuigen als redenen van wetenschap gegeven dat zij alle met gedachte echtelieden vele jaren in hetzelfde dorp hebben gewoond en hen dus zeer wel hebben gekend. Dat zij insgelijks van hun afsterven hebben gehoord, en Rensjen Heeres eenige jaren als weduwe van Pieter Annes hebben gekend, terwijl zij en ook haar en haar kinderen over het afsterven van de man de rouw hebben zien dragen, zoo als zij dat ook hebben gezien van de kinderen bij het afsterven van haren laatstgenoemde moeder. En hebben de getuigen daartoe bovenalle op de begraafplaats van gedagte echtelieden tegenwoordig geweest en hun ook alle gezien in de kist toen zij overleden waren.” De getuigen voor Andriesje zijn: broers Hendrik en Anne Pieters SCHIPPERS, zusters Jantjen en Cornelisje, zwagers Johannes de Graaf en Sybren Visscher en schoonzus Trijntje Hendriks. Bijkomstig: broer Hendrik, zussen Jantje en Cornelisje, en schooonzus Trijntje Hendriks, ”welke verklaard hebben niet te kunnen schrijven”, volstaan met een kruisje of krasje als handmerk.

1. Hendrik Jelkes, geb rond 1735, ovl voor 1805. Trouwt (1) 18-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes, trouwt (2) rond 1765 met Trijntje Remmerts, en (3) 31-10-1784 te Rottevalle, hij bijna 50, zij ca 23j oud, met
2. Tetje Johannes (Tettie Jannes), geb ca 1761, ovl 8-6-1823 te Zuiderdrachten, 62j oud, dochter van Johannes Harmens en Wietske (kw 118/119), weduwe van wijlen Wopke RUITER, in leven arbeider. Tetje trouwt, na overlijden van Hendrik Jelkes, (2) 17-11-1805 te Steggerda met Wopke Baukes (RUITER), hij van Steggerda, 63j oud, zij van Wolvega en ca 44j.

Oudvader Hendrik Jelkes is rond 1790 ca 55j oud, turfmaker, van Noorder-drachten/Rottevalle, Smallingerland, naar de ontginningsgronden in het zuiden van Weststellingwerf verhuisd, aan de grens tussen Friesland en Overijssel. Mogelijk was zijn huwelijk in 1784 met de 23-jarige Tettie Jannes zijn derde huwelijk. In de kerkelijke trouwregisters is alleen dit huwelijk en eerder huwelijk (1760) met Froukjen Hinnes terug te vinden. In de kerkelijke doopregisters geen melding van kinderen uit huwelijk met Froukjen resp Tetje. Wel doop van een zoon Remmert (geb 5-12-1766 onder Noorderdrachten, doop 22-3-1767 in Rottevalle) en een zoon Jelke (geb 19-8-1769 onder Noorderdrachten, doop 17-5-1772 in Rottevalle), met ouders: Hindrik Jelkes en Trijntje Remmerts. Volgens een “parenteel van Hendrik Jelkes” hadden Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes minstens één zoon Jan Hendriks geb in 1761 te Rottevalle. Deze zoon neemt naamsregistratie 1811 de achternaam Duimke aan, die erna wordt veranderd in VAN DER DUIM. Volgens verhaal was hij vogelvanger en was “Dumke” of “Tumke” om die reden zijn bijnaam (Friese naam voor het winterkoninkje, een bijzondere vogelsoort). Zie hierna 58.1 Jan Hendriks VAN DER DUIM.

Uit de (bewaarde/gemaakte) registers is “het spoor” van oudvader Hendrik Jelkes niet met zekerheid meer vast te stellen. Het zal hem geen zorg zijn geweest.

Kinderen uit huwelijk (zijn derde?) van Hendrik Jelkes en Tetje Johannes:

Wietske Hendriks, geb 31-10-1784, ovl 23-2-1858 (Small 33). Trouwt 11-3-1810 met Douwe Lippes de Wacht . Beiden uit Zuiderdrachten. Uit dit huwelijk 13-10-1812 een dochter Tettje, 5-11-1814 een dochter Fentje (ovl 27-11-1817) en 21-9-1816 een zoon Lieppe de Wacht. Zie hierna 58.4 Douwe Lieppes DE WAGT. Trijntje Hendriks Kielstra (Kijlstra), geb rond 1786 te Drachten, overl. 15-1-1864 te Steggerda (kw 29), 77j oud, gehuwd met Anne Pieters SCHIPPERS (kw28). Jelke Hendriks Kielstra (Kilstra, Kijlstra), geb rond 1793 te Peperga, arbeider, ovl 21-4-1847, 54 jaar, in huis zonder nummer te Blesdijke. Trouwt 13-4-1820, hij 27, zij 23, met Rinsje (Rinske) Reinders BOONSTRA uit Lippenhuizen (Opsterland, FR), geb 26-7-1796 te Oldeholtpa (Weststellingwerf, FR), ovl Blesdijke 13-6-1863, 66j, weduwe, dv Rinder Wiebes en Aaltje Rinses . “Jelle Hendriks Kijlstra, oud 27 jaar, arbeider, geboren te Peperga, wonende te Lippenhuizen, zoon van Hendrik Jelles (overleden voordat er registers van overlijden wierden bijgehouden) en Tetje Jannes, arbeidster te Blesdijke.” Betreffende de bruid: “Rinsje Rinders Boonstra, oud 23 jaar, arbeidster, geboren te Oldeholtpa, wonende te Lippenhuizen, dochter van Rinder Wiebes, overleden, en Aaltje Rinses, arbeidster te Lippenhuizen.” Het eerste kind wordt binnen 4 maanden te Oudega ten noorden van Drachten geboren: (1) Hendrik Jelkes KIELSTRA, geb 5-8-1820 te Oudega. (2) Reinder Jelkes KIJLSTRA, 11-9-1822 in Wolvega geboren. (3) Wiebe Jelkes KIELSTRA, geb 10-1-1832 in De Blesse. (4) Johannes Jelkes KIELSTRA, geb 17-4-1835 in Steggerda. (5) Aaldert Jelkes KIELSTRA, geb 9-9-1838 in Blesdijke (hij stond ruim 20 jaar als Aaltje ingeschreven en gold voor de BS als van het vrouwelijk geslacht, maar via vonnissen van de arrondissementsrechtbank 30-6-1861 en 17-1-1862 werd de inschrijving alsnog in Aaldert en mannelijk gewijzigd). Jantje (of Janke) Hendriks Kijlstra, geb. rond 1799, overl. 23-12-1838, 39 jaar (Smallingerland 34). Zij is dan al tweemaal weduwe. Ze trouwt in Smallingerland (1) met Harmen Minzes VAN DER SLUIS, zoon van Minze Pieters VAN DER SLUIS en Jitske Oebeles. Ze krijgen vier kinderen: Jitske (1823-1828), Hendrik (1825-1892), Minze (1827-1890) en Pieter (1829-?). Harmen overlijdt 12-12-1830, 36 jaar oud. Janke trouwt (2) met Jan Jansz OEDZES, zoon van Jan Hendriks Oedzes en Liefke Jans POOL. Ze krijgen de kinderen Jelke (1832), Liefke (1833) en Taede (1836).

Oudmoeder Tetje Johannes is ruim 40j oud, wanneer Hendrik Jelkes als 60-plusser overlijdt. Haar in Weststellingwerf (Wolvega) nalatend met nog jonge kinderen. Zij hertrouwt 1805 in de buurt (Steggerda) met weduwnaar Wopke Baukes. Pendelt tussen Weststellingwerf en herkomstplek Drachten, Smallingerland. In Drachten overlijdt Wopke Baukes RUITER, 75j, 16-1-1818. Bij huwelijk van zoon Jelke in 1820 wordt Tetje als arbeidster te Blesdijke vermeld. Dat is weer in Weststellingwerf, halfweg Wolvega en Steenwijk (Overijssel). In 1823 overlijdt ze, 62j oud, in Zuiderdrachten. Van haar kinderen is alleen Trijntje (kw 29) met een “Stellingwerver” getrouwd.

Bij de familienaamregistratie van 1811 laat Jelke, (enige) zoon van Tetje en Hendrik, 18j oud en nog ongehuwd, te Steggerda de naam KILSTRA inschrijven. Aldus de akte. In latere akten wordt nu eens KIELSTRA dan weer KIJLSTRA geschreven. Moeder Tetje en zussen Trijntje en Janke gebruiken na 1811 ook deze familienaam.

Oudvader Hendrik Jelkes, turfmaker, schijnt rond 1790 van Noorderdrachten (Rottevalle) naar de verveningsgebieden bezuiden Wolvega (Weststellingwerf, FR) te zijn verhuisd. Hij is dan ca 55j oud, gehuwd (derde huwelijk?) 31-10-1784 met Tetje Johannes, rond 25j jonger dan Hendrik.

58.1 Jan Hendriks VAN DER DUIM Volgens meldingen kind uit eerste huwelijk van oudvader Hendrik Jelkes. Deze oudvader trouwt 14-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes die waarschijnlijk rond 1765 overlijdt. Daarna huwelijk/relatie van Hendrik Jelkes met Trijntje Remmelts (geen registratie, wel kinderen) en 31-10-1784 huwelijk met Tetje Johannes. In de meldingen wordt Jan Hendriks beschouwd als zoon uit het (kortstondige) huwelijk van Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes. Daar sluit ik me hier dan bij aan, hoewel ik niet weet op welke gegevens dit is gebaseerd (nog te onderzoeken). In de eertijdse vernoemingstraditie is een zoon Jelke of Hinne eerder te verwachten dan een Jan genoemde zoon. Maar er zijn afwijkingen bekend binnen die traditie. Hij kan vernoemd zijn naar een grootvader of overgrootvader (Jelke Jans?).

Passende gegevens ontbreken. Verder is met zekerheid te melden dat bij de naamsregistratie van 1811 te Drachten, wonend Zuiderdrachten 191, Jan Hendriks DUIMKE zich laat inschrijven, met kinderen: Mettje (26, Akkrum), Hendrik (24, Drachten), Klaaske (21), Jan (15), Jelke (12), Jitske (10) en Durk (5). Dat hij als “DUIMKE” werd ingeschreven stond mogelijk in verband met een al bestaande bijnaam: “TUMKE” (Friese naam voor het winterkoninkje, een bijzondere vogelsoort), Jan Hendriks zou een regionaal befaamd vanger van bijzondere vogels (zoals winter-koninkjes) zijn geweest. Het is moeilijk na te gaan of dit een juiste verklaring is. Was hij van beroep “vogelvanger van winterkoninkjes”? Het zou hem niet aan een behoorlijk gezinsinkomen hebben geholpen. Een andere melding is dat hij van beroep turfmaker was. De naam DUIMKE wordt al snel veranderd in VAN DER DUIM. Met die naam overlijdt Jan Hendriks 25-7-1824 te Terwispel (Opsterland, FR), 63j, gehuwd. Hij is 29-2-1784 getrouwd met Hiltje Jans (HELD), hij van Rottevalle, zij van Zuiderdrachten. Verdere meldingen over VAN DER DUIM-familie via internet te vinden.

58.4 Douwe Lieppes (van) DE WAGT Geb rond 1788, ovl Tolbert (prov Groningen) 6-3-1865, 77j, arbeider/turfmaker, zv Lippe Gabriëls en Fokjen Jans DE WAGT, tr 11-3-1810 (Zuiderdrachten, Smallingerland, FR) met Wietske Hendriks. Deze Wietske Hendriks, geb ca 1784, ovl 23-2-1858 te Drachten, 73j, gehuwd, dv Hendrik Jelkes en Fettje Johannes, is eerste kind uit het huwelijk van Hendrik Jelkes en Tetje Johannes. Vernoemd naar grootmoeder Wietske, moeder van Tetje.

Bij naamsaanneming 1811 meldt zich te Drachten (Noorderdrachten, geen adresmelding) de hoogbejaarde Jan Douwes (geb ca 1727, ovl Zuiderdrachten 26-2-1813, 85j, weduwnaar, zv Douwe Jans en Antje Lammerts) die er de functie van ratelwacht had uitgeoefend en daar de naam DE WAGT aan overhield. Die naam liet hij als gezinshoofd registreren, mede voor zijn kinderen. Oudste dochter Fokjen, geb ca 1758, doop Drachten 26-8-1771, ovl Ureterp 14-4-1848, 90j oud, dv Jan Douwes (DE WAGT) en Geeske Rinzes, tr 7-1-1781 te Drachten met Lippe Gabriëls, arbeider en schipper, geb Rottevalle (Smallingerland, FR) 2-10-1753, ovl Oosternijkerk (Dongeradeel, FR) 23-5-1811, 57j oud. Lippe overlijdt een halfjaar voor de invoering van de (achter-)naamregistratie en kan eigen familienaam niet laten registreren. Weduwe Fokjen, dan 54, wordt met kinderen door haar vader onder de naam DE WAGT gemeld. Ook de oudste zoon van Fokjen, Douwe Li(e)ppes, in 1810 getrouwd met Wietske Hendriks (KIELSTRA) en in dat huwelijk vader van een dochter Fokjen, meldt zich bij de naamsregistratie 1811 te Drachten (adres: Noorderdrachten 15) en steunt de keuze van zijn grootvader: hij wordt met zijn dochter als VAN DE WAGT ingeschreven. Het voorvoegsel “VAN” ging bij volgende meldingen verloren en DE WAGT werd meestal DE WACHT. Ook bij overlijden in 1813 van Jan Douwes wordt al DE WACHT geschreven. Er zijn meldingen dat ook Lippe Gabriëls de functie van ratelwacht te Drachten heeft gehad, maar misschien zijn dat bedenksels. Hij overlijdt ver van Drachten (in Oosternijkerk). Wietske Hendriks (KIELSTRA) trouwt 11-3-1810 te Drachten, ca 25j oud, hij ca 23, met Douwe Lieppes (VAN) DE WAGT. Uit dit huwelijk zijn te Drachten 4 kinderen geboren. Rond 1815 verhuist het gezin van Drachten naar de ontginningen bij Paasloo en Steenwijkerwold (Noordwest-Overijssel). Douwe staat genoemd als turfmaker (zijn vader was ook schipper). Bij Steenwijkerwold worden verdere 4 kinderen uit het huwelijk geboren.

Kinderen uit huwelijk Wietske en Douwe DE WACHT (6 dochters, 2 zonen Lippe): (1) Fokjen Douwes DE WAGT, geb Noorderdrachten 5-11-1811, is ca 1836, 25j oud, ongehuwd moeder te Steenwijkerwold (Overijssel) van een zoon: Douwe DE WAGT, geb Steenwijkerwold ca 1836. Verdere gegevens over haar nog niet gevonden. De buitenechtelijk geboren zoon Douwe DE WACHT, tr 7-3-1863 te Leek (prov Groningen) met Antje Reins DE VRIES en ovl 3-12-1877 Opsterland, FR, ca 40j oud. (2) Tetje Douwes DE WACHT, geb Drachten 13-10-1812, ovl Terwispel 9-9-1872, 59j, weduwe, tr Steenwijkerwold (Overijssel) 23-10-1834, zij 22, hij 36, met Aaldert Jans HUISMAN, turfmaker, geb Blokzijl (Overijssel) 10-5-1798, weduwnaar van Aaltje Teunis de Groot, zv Jan Hendriks HUISMAN en Aaltje Jans VAARTJES. (Overlijdensakte van Tetje nog na te lezen) (3) Fintje Douwes DE WACHT, geb Drachten 5-11-1814, ovl aldaar 27-11-1817, 3j oud. (4) Lippe Douwes DE WACHT, geb Drachten 23-9-1816, ovl Steenwijkerwold 1829, ca 13j oud. (5) Fentje Douwes DE WACHT, geb Paasloo (Overijssel, bij Steenwijkerwold) maart 1818, ovl 25-1-1884, 65j, gehuwd (Opsterland, FR). (6) Mijnke Douwes DE WACHT, geb Steenwijkerwold 27-4-1821, tr aldaar 5-3-1840 met Melle DE HAAN, turfmaker, geb Steenwijkerwold 11-11-1819, zv Jacob Annes DE HAAN en Sjouke Cornelis. Verdere gegevens nog te zoeken. (7) Hiltje Douwes DE WACHT, geb Steenwijkerwold 17-3-1826, ovl aldaar 23-3-1827, 1j oud. (8) Lippe Douwes DE WAGT, geb Steenwijkerwold 9-2-1830, ovl Heerenveen 12-2-1914, trouwt Weststellingwerf 1-7-1852 met Rinske Reinders BRON, geboren Oldemarkt 21-8-1830, dv Reinder Everts Bron en Elske Martens Weijer - Lippe had een relatie met Froukjen Popkes LAP, geboren Terwispel 15 december 1829, overleden Heerenveen 16 juni 1914, dv Popke Willems Lap en Aaltje Brands Krol. Verdere gegevens nog toe te voegen. Maar dan zijn we bezig met misschien te verre zijstraten in de voorfamilielijn.

1. Durk Rinzes (Dirk Rinties), doop 19-4-1745 te Tjalleberd (Aengwirden, FR), zn Rintie Annes (kw 120) en Baukjen Jelles, ovl in 1780 of 1781 te Luinjeberd, trouwt (derde proclamatie 14-5-1769 Herv Gem Heerenveen) met
2. Maaike Hendriks, Heerenveen. Na overlijden van Durk Rinzes trouwt Maaike (2) 17-11-1782 te Terband, hij 22, zij ca 35, met Durk Jacobus (JAGER), geb 1760, doop Terband 10-8-1760, ovl Heerenveen 13-5-1846, 85j, driemaal weduwnaar. Durk wordt al weduwnaar in zijn 22ste, want Maaike overlijdt enkele maanden na dit (haar) tweede huwelijk. Daaruit geen kinderen. Durk Jacobs trouwt (2) 7-12-1783 met Pytje Sakes (zie hieronder).

Uit huwelijk van Durk Rinzes en Maaike Hendriks (doopregister): Rinse, 2-3-1769, waarschijnlijk jong overleden Baukjen, 19-10-1772, gedoopt 25-10-1772 Trijntje Durks WYKEL, geb 15-12-1774, gedoopt 8-1-1775, ovl 24-8-1850 (Schot 103, deze akte nog na te lezen: getrouwd met wie? etc), 76 jaar, weduwe. Rinse, geb 26-12-1777, gedoopt 4-1-1778 Hendrik Durks WIJCKEL (WYKEL, WYKKEL, bij kinderen: WIEKEL), geb 23-2-1780 te Luinjeberd, gedoopt 2-4-1780 te Terband (kw 30).

Jongste zoon Hendrik (Hindrik), schoenmaker te Nieuwehorne, weduwnaar, besluit in 1820 tot een tweede huwelijk. Hij moet voor de Burgerlijke Stand gegevens over zijn ouders overleggen die ambtelijk niet aanwezig zijn (want ouders al 1780/83 overleden). Hij woont inmiddels al heel lang te Nieuwehorne, maar slaagt erin de verklaringen van 4 personen uit Aengwirden notariëel te verzamelen die weten dat hij zoon is van. Een belangrijke getuige is de dan 60-jarige Durk Jacobs JAGER die “voor reden van wetenschap” meldt dat hij met de moeder van Hendrik getrouwd is geweest.

De reconstructie is dat oudvader Durk Rinzes (WYKEL) in 1780 of 1781 is overleden, ruim 35 jaar oud, toen Hendrik nog een baby was. Oudmoeder Maaike Hendriks trouwt opnieuw op 17-11-1782 (kerk Terband) met Durk Jacobus (JAGER), die ongeveer 10 jaar jonger is dan zij, doop 10-8-1760 te Terband, zv Jacobus HENDRIKS en Tjitske HENDRIKS. Dit huwelijk duurt maar enkele maanden. Maaike overlijdt voorjaar 1783 (?) en dan is Hendrik nog pas 3 jaar oud.

Durk Jacobus is 22 wanneer hij met de weduwe Maaike Hendriks, zeker tien jaar ouder dan hij en zij met jonge kinderen, te Luinjeberd trouwt. Overlijden van Maaike enkele maanden later. Durk trouwt 7-12-1783 vervolgens met Pytje Sakes, hij 23, zij 20, zij geb Oudeschoot 2-6-1763, doop 12-6-1763, dv Sake Piers en Rinske Annes. Ze krijgen samen 7 kinderen (6 dochters en 1 zoon) te Luinjeberd geboren en gedoopt te Tjalleberd of Terband: Tjitske (1784), Reinskjen (1786), Tjitske (1788), Klaaske (1790), Trijntje (1792), zoon Sake (1794) en Hendrikjen (1795).

Na overlijden van Pytje Sakes, ca 35j oud, trouwt Durk Jacobs (3) op 1-7-1798, hij 38, zij 24, met Egbertje Andries DRIEST, geb 26-9-1773 te Nijeholtwolde (Weststellingwerf, FR), doop 17-10-1773, ovl 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis, 81j oud (akte Aengwirden akte 60), dv Andries Lamberts en Joltje Folkerts. Uit huwelijk van Durk en Egbertje worden te Luinjeberd nogeens 6 kinderen geboren: Andriesjen (1799), Hendrik (1800), Jan (1803), Jakobus (1806), Jolle (1808) en Joltje (1810). Durk Jacobs JAGER was bode van de grietenij Aengwirden. Bij de naamregistratie van 1811 meldt hij zich niet. De JAGER-naam is van daarna. Overlijdensakte van Durk Jacobus JAGER (1846) meldt dat hij 85 jaar is geworden, geboren te Luinjeberd, overleden te Heerenveen 13-5-1846 in huis nr 89, zoon van Jacobus Hendriks en Tjitske Hendriks, gehuwd met Engbertje Andries DRIEST. “Nalatende zijn vrouw en elf meerderjarige kinderen, waarvan 5 uit een vorig huwelijk.”

Oudouders Durk Rinzes en Maaike Hendriks zijn tamelijk jong overleden, eerst Durk, daarna Maaike. Maaike is na overlijden van Durk nog getrouwd met Durk Jacobus (JAGER) maar in dat huwelijk na enkele maanden overleden. Betover-grootvader Hendrik Durks Wykel (kw 30) raakt verweesd op 3-jarige leeftijd. Aan te nemen is dat hij opgroeide in tweede gezin van de jonge stiefvader Durk Jacobus.

1. Jan Andries FLEEREN , geb 25-10-1765 te Oldelamer (WSW), timmerman, ovl 27-9-1828 te Delfstrahuizen (Schot), 62 jaar oud, tr 3-12-1794, hij 29, zij 17, met
2. Pietje Jans (LEMSTRA), geb 5-1-1776 te Rottum, ovl 17-8-1848 te Oldetrijne (WSW), 72 jaar oud. In 1794 woont Jan Andries te Oldelamer en Pietje Jans te Rotstergaast. Hun huwelijk wordt in het trouwregister van de Hervormde gemeente StJohannesga-Delfstrahuizen-Rohel-Rotsterhaule gemeld als “attestatie naar Oldelamer afgegeven 3-12-1794” voor Pijtje Jans uit Rotstergaast. In 1811 is Jan Andries timmerman te Delfstrahuizen. De achternaam LEMSTRA is Pietje Jans na 1811 gaan gebruiken. Haar beide ouders, Jan Jurjens (kw 126) en Fokjen Bonnes (kw 127), waren toen overleden. Haar moeder al toen Pietje ca 10j oud was. Haar vader, ovl 18-7-1811, was 13-1-1788 getrouwd met Aaltje Rinkes, die bij de naamaanneming van december 1811 de achternaam LEMSTRA introduceerde voor haar kinderen uit het huwelijk. Pietje besloot hierna zelf ook deze achternaam te gaan voeren.

Pietje Jans is 17, op een maand na 18, wanneer zij in 1794 met de 29-jarige Jan Andries FLEER trouwt. Zij komen als ouders niet voor in (bewaarde) doopregisters. Volgens andere bronnen kregen ze zeker 8 kinderen, van wie de oudste, dochter Albertje (13 jaar eind 1811), ca 1798 geboren. Van mogelijk eerdere zwangerschappen hebben wij zo geen weet.

Onze oudmoeder Pietje Jans zou volgens onze berekeningen (geb Rottum 5-1-1776) in 1798 23j oud zijn geweest. In gerechtelijk vonnis van 4-9-1799 wordt zij, getrouwd met Jan FLEER, 26j oud genoemd. Was dit een vormfout van justitie, dan had ze eigenlijk niet gevonnist mogen worden. Toch? Maar de tijden waren anders toen en vol gewoel, de beginjaren van Bataafse Republiek en Franse bezetting. Pietje Jans als jonge moeder, maar uiteraard als dievegge, wordt veroordeeld tot 1 jaar tuchthuis.. Zij heeft volgens het vonnis op 18-8-1799 bij haar buurman (Jans) te Delfstrahuizen een koperen emmer (in koperen amer) ontvreemd en deze verkocht aan de koperslager Jan WYCKEL te Heerenveen. Of geprobeerd dat te doen, want nauwelijks 14 dagen later staat ze al voor de rechter. Het kan zijn dat de koperslager meteen melding deed. De jonge moeder krijgt als straf: 1 jaar tuchthuis. Misschien was het vonnis al erg genoeg en wordt een schikking bedacht. Onze betovergrootmoeder Fokjen Jans VAN FLEEREN (1801-1860, kw 31) is 3-2-1801 te Delfstrahuizen geboren en zou dus in de tuchthuistijd van haar moeder zijn verwekt. Als het vonnis werkelijk was uitgevoerd. (Fokje trouwt 26-11-1820, zij 19, met schoenmaker Hendrik Durks WYKKEL, maar dat is toeval, geen relatie met de koperslager).

Uit huwelijk van timmerman Jan Andries FLEER en Pietje Jans:

Albertje, dochter, 13 jaar in december 1811, overlijdt 30-10-1824, 26 jaar oud, volgens overlijdensakte (Schot 29) gehuwd. Albertje krijgt in november 1819 (aangiftedatum 15-11-1819) een zoontje dat Geert Jans DOLSTRA wordt genoemd, de vader is Jan Geerts DOLSTRA. Albertje is 19 jaar wanneer ze zwanger raakt, Jan Geerts is de 30 al gepasseerd. Misschien waren de ouders van Albertje het volledig oneens met deze relatie en bleef daardoor een formeel huwelijk achterwege. Het weerhield de twee er niet van nog twee zoontjes ter wereld te brengen: Jan (aangifte 10-11-1821) en Anne (23-10-1824). Het laatste kraambed wordt Albertje fataal, ze overlijdt een week later, 30-10-1824, 26 jaar oud. Jan Geerts DOLSTRA trouwt 9-7-1826 met Hendrikjen Bonnes VAN DIJK (Schot 38). Fokjen Jans VAN FLEEREN (kw 31), geb Delfstrahuizen 3-2-1801, ovl Nieuwehorne 9-2-1860, dochter, 10 jaar in december 1811, tr Nieuwehorne 26-11-1820, zij 19, hij 40, met Hendrik Durks WYKKEL (kw 30), weduwnaar, schoenmaker te Nieuwehorne. Fokjen en Hendrik worden betovergrootouders in onze VAN DER HOEK-lijn. Jantje, dochter, 8 jaar in december 1811, trouwt 26-10-1828 met Jan Eits EITSTRA (Schot 58), zij overlijdt 9-10-1873, 69 jaar oud, weduwe (Schot 213). Andriesje, dochter, 5 jaar in december 1811, tr. 22-3-1838 met Sytze Egberts VAN DER MOLEN, overlijdt 10-10-1860, 54 jaar oud, weduwe (WSW 184). Andries, zoon, 2 jaar in dec.1811, trouwt 7-11-1838 met Trijntje Meines BOS (WSW 55). Uit dit huwelijk: Jacobje (1839), Jan Andries (1841), Pietje (1844), Jeltje (1848, overl 1 jaar oud), Jeltje (1850), Meine (1853). Ze wonen te Oldetrijne (WSW) tot rond 1846, daarna te Oldelamer. Andries Jans van Fleeren overlijdt er 28-3-1887, 78 jaar oud en weduwnaar (WSW 100). Jan, zoon, geb 13-12-1811, tr. 19-2-1834 (WSW, “van Vleeren”) met Eva Sjoerds DIJKSTRA, overlijdt 1-1-1888, 76 jaar oud, weduwnaar (WSW 1). Jan en Eva krijgen de kinderen Van VLEEREN: Jan (1835), Sjoerd (1838), Pietsje (1842), Albert (1844), Sjoerd (1847, “Van FLEEREN”) en Jan (1851). Marrigjen, dochter, geb. 19-5-1814 te (Rotster)Gaast, tr 21 jaar 23-9-1835 met Theunis Alberts TER VELDE, 40 jaar oud, kuiper, wonend te Oldetrijne, geboren te Oldemarkt, weduwnaar van Jannesje Dirks die is overleden 27-10-1834, zoon van Albert Pieters TE(R) VELDE, zonder beroep wonende te Oldemarkt, en van Saakje Theunis die in 1802 te Oldemarkt overleed. Marrigjen en Theunis krijgen de kinderen TER VELDE: Saakje (1835), Jan (1838), Albert (1841-1865), Pieter (1843-1875), Hendrikje (1848) en Andries (1851). Theunis wordt 88 jaar en overlijdt 27-11-1883 (WSW 305) en Marrigje overlijdt 11-1-1894, 79 jaar oud, weduwe (WSW 12). Bonne, zoon, geboorteaangifte 21-6-1816 (Schot): “Jan Andries VAN FLEEREN, oud 50 jaar, meester timmerman, wonende op de Gaast binnen deze gemeente, welke ons een kind van het mannelijk geslacht heeft voorgesteld, die den 20ste juni dezes jaars des morgens ten drie ure uit hem declarant en Pietje Jans zijn huisvrouw is geboren en aan hetwelk hij verklaard heeft de voornaam van Bonne te willen geven. Onder getuigenis van Jan Meines VAN DER WAL, 41 jr, en Pieter Johannes LANGIUS, 25 jr, beiden huislieden op de Gaast.” Bonne Jans VAN FLEEREN is 45 jaar en weduwnaar wanneer hij 14-9-1861 trouwt met Sanderina Jans DE VRIES. Sanderina is 36, geb 1-11-1824 te Oldeholtpade, dochter van Jan Jacobs DE VRIES en Geertje Jans BRUINEWOUD. Ze is weduwe van Marten Hanzes BLOEM die 2-2-1860 te Nijelamer overlijdt. Bonne was eerst getrouwd met Jannesjen Geerts TIP, die 27-9-1859 te Oldetrijne is overleden. Bonne, arbeider, woont te Oldetrijne zoals ook Sanderina. Het huwelijk duurt tot Bonne 1-6-1882 overlijdt, 65 jaar, gehuwd. Sanderina is hierna nog voor een derde maal getrouwd. Zij wordt 83 en overlijdt te Oldetrijne 14-2-1908.

Bij de naamsregistratie van 1811 schrijft de ambtenaar Jan Andries als Vleeren in, maar noteert dat deze zelf met Fleeren tekent. Bij overlijden van Jan Andries in 1828 wordt de achternaam als van Fleeren geschreven. In 1811 meldt Jan Andries Fleeren de eerste zes hierboven genoemde kinderen. Zoontje Jan is dan pas 3 dagen oud, zodat we weten dat de naamsregistratie 16-12-1811 plaats vond. Dezelfde ambtenaar wellicht noteert de geboorte van Jan Jans van Vleeren, zoon van Jan Andries van Vleeren en Pietje Jans. VLEEREN, niet FLEEREN. In de jaren erna komt toch de F in zwang. Hoewel er na verhuizing van gezinsleden naar Weststellingwerf ook weer V-takken ontstonden.

Jan Andries wordt 62 jaar en overlijdt in 1828. Pietje Jans overlijdt 17-8-1848. Volgens de geburen die aangifte van haar overlijden doen, wordt oudmoeder Pietje 74 en is ze weduwe van Jan Jans van Fleeren. “Pieter Jans KOOPMANS, 27 jaar, timmermansknecht, en Jurjen Aukes WESTRA, 51 jaar, schoolonderwijzer, beiden wonende te Oldetrijne, geburen der overledene hebben verklaard dat Pietje Jans LEMSTRA, 74 jaar, zonder beroep, wonende te Oldetrijne, geboren te Tjerkgaast, weduwe van Jan Jans VAN FLEEREN, dochter van Jan Jurjens en van (zijnde de moedersnaam bij de aangevers onbekend), beide (ouders) overleden, op 17 augustus 1848 des nachts ten twee ure in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden.”

De meldingen in de akte zijn incorrect op bepaalde punten: Pietje werd niet 74 maar 72j oud, was weduwe van Jan Andries van Fleeren (niet Jan Jans), en werd niet geboren te Tjerkgaast maar te Rotstergaast. De moedersnaam was Fokje Bonnes. Dat de aangevende geburen incorrect meldden is hen niet kwalijk te nemen (P.Precies 2007).

Uit zijn eerste huwelijk bracht de watermolenaar 3 oudere kinderen in: (1) Jacoba (Jaapje) VAN DER EIJK, geb Naaldwijk 4-7-1790, ovl aldaar 19-3-1866, 75j, weduwe, tr Naaldwijk 4-12-1814 (ongeveer 4 weken voordat vader trouwt met de zwangere weduwe Johanna), zij 24, hij 23, met Hendrik REDEKER, geb te Delft, zv Johan Hendrik Redeker en Anna Maria Schenk. (2) Leendert VAN DER EIJK, geb Naaldwijk 5-10-1793, ovl aldaar 16-9-1856, 62j, weduwnaar, tr Naaldwijk 16-11-1822, hij 28, zij 24, met Elizabeth VAN WOLFEREN, geb Maasland 1-1-1798, dv Cornelis VAN WOLFEREN en Antje VAN DEN BERG. (3) Jan VAN DER EIJK, geb Naaldwijk ca 1796, ovl ‘s Gravenzande 1-10-1872, 76j, gehuwd, tr (1) 2-5-1829 te Naaldwijk, hij 33, zij 23, met Pouwelijntje VAN LEERDAM, geb Naaldwijk 20-8-1805, ovl aldaar 24-2-1830, 24j, na kraam van eerste kind (Cornelia, geb 21-1-1830, ovl 12-4-1831), dv Cornelis Pietersz VAN LEERDAM en Lena Meijndertsdr HUISMAN, tr (2) ‘s Gravenzande 10-5-1839, hij 43, zij 27, met Antje VAN DER HOUT, geb ‘s Gravenzande 1812, dv Cornelis VAN DER HOUT en Leena VAN ZANTEN.

In de akte bij zijn overlijden wordt geboortedatum 7-12-1807 gehanteerd en bereikte leeftijd op 75j gesteld. Dit klopt niet met doopregister. Klaas Douwes DOUMA (1785-1871) is 14 jaar jonger, hij 24, zij 38, bij huwelijk met Epkjen. Zijn ouders trouwden 8-4-1781 te St.Nicolaasga, Douwe Hylkes, Legemeer, Antje Claases, St.Nicolaasga (“hij is meerderjarig”). Volgens doopregister St.Nicolaasga-Doniaga krijgen ze 5 kinderen: Hylke 1782, Klaas 1785, Ynse 1787, Afke 1792 en Hylke 1797. Door jong overlijden van de eerste Hylke wordt Klaas oudste zoon. Jongere broers Ynse (Inse) Douwes DOUMA en Hylke Douwes DOUMA melden zich niet bij naamregistratie van 1811. Ynse is mogelijk de persoon die in notarisakte van 1825 als koemelker te Oosterzee wordt genoemd en in notarisakte van 1826 als melktapper te Oosterzee. En die 22-5-1866 daar (Lemsterland) overlijdt, 78j oud, ongehuwd gebleven. Hylke Douwes DOUMA trouwt, arbeider te Woudsend (Wymbritseradeel), 29-4-1825 met Elske Jelles SCHOUTEMA. Hij erkent de vader te zijn van twee eerder uit de relatie geboren kinderen: Antje 4-5-1823 en Jelle 18-1-1825. In het huwelijk werden nog 4 kinderen geboren: Akke 21-2-1830, Tettje 30-5-1831, Johannes 29-11-1832 en Akke 1-4-1835. Hylke DOUMA ovl Wymbritseradeel 3-3-1867, 69j, Elske SCHOUTEMA 6 weken later 17-4-1867, 70j. Symen VISSER tr alsnog een keer, 1-11-1884, met Gatske KOOPMANS, maar overlijdt 10-8-1886, 52j, gehuwd. Uit huwelijk met Gatske een zoon Tjalling (27-6-1885) en een zoon Symen Aants (3-1-1887) die 5 maanden na overlijden van zijn vader wordt geboren en “dus” diens namen krijgt. Nantje DOUMA trouwde Oene Klazes DE JONG, zij 29, hij 33, zv Klaas Klazes DE JONG en Klaaske Wietzes OENEMA. Dat zijn namen die we in andere lijnen van onze voorfamilie ook tegenkomen. Jetske is jongere zus van Bartle HOEKSTRA die 10 jaar eerder, in 1826, trouwt met Afke Piers DE JONG, oudere zus van Franke. Bij overlijden van Jetske in 1850 hebben haar ouders zich al uit boerenbedrijf te Legemeer teruggetrokken. Zij wonen dan “zonder beroep” te Joure. De leeftijdmeldingen in de registers zijn niet steeds correct. Antje werd 21, geb 6-3-1807, Hiltje werd 18, geb 5-10-1813 en Klaas Ykes LANDSMA slechts 62, geb 26-5-1768, doop 23-6-1768 Haskerhorne, zv Yke (Eeke) Klaeses en Antje Meints. Hij trouwt 20-4-1800 te Broek met Jantje Gosses en volgens de akte van zijn overlijden in 1830 was hij geen weduwnaar. Merkwaardig dat overlijden van Jantje Gosses niet in registers is terug te vinden. Mijn aanname is dat Jantje Gosses is geboren 3-4-1776 te Nieuwehorne (Schoterland, FR – doop 28-4-1776, dv Gosse Johannes en Hiltje Jans) en bij huwelijk in 1800 bijna 24j oud, ingeschreven te Broek. Bij overlijden van echtgenoot Klaas is zij 54j oud. Nog te onderbouwen. Hepkema-genealogie. Deze tekst zal aan huwelijksakte zijn ontleend. Volgens de huwelijksakte: Yke HEPKEMA, 25j, geboren te Doniaga, wonende te Sloten, binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Wyckelhuizen, beide ouders reeds overleden. En Janke JONGSMA, 28j, zonder beroep, geboren te Rotterdam, wonende te Sloten, binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Wyckel, haar moeder is nog in leven en bij het huwelijk aanwezig, winkeliersche, wonende te Sloten. Jacob Ages JONGSMA, haar vader, is 20-4-1876 te Sloten overleden, 68j oud, schippersknecht, geboren te Woudsend, wonende te Sloten. Janke komt uit een schippersfamilie. Geboren te Rotterdam is niet vreemd. In Gaasterland-register schijnt geboorteaangifte van Liesbert te ontbreken. Info komt uit huwelijksakte. Stoffel en Klaaske verhuisden rond geboorte van Liesbert van Doniawerstal naar Gaasterland. Bij naamsaanneming van 1811 meldt zich Bartle Johannes HOEKSTRA te Legemeer. Hij noemt 1 zoon: Johannes Bartles, 35j, en via deze 5 kleinkinderen, allen te Legemeer. Bartle en zoon Johannes runnen de boerderij tussen Langweer en StNicolaasga. Bartle is ca 1745 geboren, ovl te Legemeer 5-9-1824, 79j, weduwnaar. Hij huwt 17-9-1775 te Tjerkgaast (Bartle Johannes, Idskenhuizen, Doetje Piers, Terzool) en volgens doopregister was Johannes (doop 22-12-1776 te Idskenhuizen) enig kind uit dit huwelijk. Bartle begint de boerderij te Legemeer, die wordt voortgezet door zoon Johannes en daarna door kleinzoon Bartle (getrouwd met Afke Piers). Belangen te Idskenhuizen houdt de familie. In 1819 verkoopt Bartle senior er nog een stukje grond. En in 1820 voor 483 gld de voorste kamer van een huis aan Sikke van der Haven (in notarisakte), mogelijk Sikke Franzes HAVEN, die in 1823 aangetrouwde oom zou worden van Meyke Piers. In 1874 verlaten Bartle junior (de kleinzoon), hij is dan 70 en Afke 74, de boerderij te Legemeer. Tijdens hun laatste jaren wonen ze te Idskenhuizen.
— Jetske Johannes HOEKSTRA, jongere zus van Bartle, tr 1836 met Franke Piers DE JONG, jongere broer van Afke. Notarisakte 26-11-1833 legt vast dat Klaas Johannes DE HAAN te Terband (Aengwirden) formeel 1000 gldn leent (obligatie) van Trijntje Joostes VAN DER HOEK, weduwe van Fokke Fokkes DE JONG, de schoonmoeder dus van hem. NB: De VAN DER HOEK-lijn van Trijntje staat los van de VAN DER HOEK-lijn in onze kwartierstaten. Het is een geslacht te Joure/Terhorne dat (toevallig) dezelfde achternaam heeft. Deze GIETEMA-familie komt uit de streken rond Sneek en Bolsward (Hennaardaradeel, Wymbritseradeel). Hein Joukes GIETEMA is 10-7-1827 te Hennaarderadeel geboren, zv Jouke Heins GIETEMA en Antje Douwes Yntema. Hij trouwt Wymbritseradeel 20-5-1854, hij 26, zij 25, met Trijntje Annes DE GROOT, geb Wymbritseradeel 13-7-1828, dv Anne Alberts DE GROOT en Joukjen Riekeles VIERSTRA (nalezing akten nog te doen). Heins grootvader, Hein Ypkes GIETEMA, woont bij naamsregistratie 1811 te Kubaard (Hennaarderadeel, bij Wommels) en meldt dan de zonen: Ypke 15 en Jouke 12. Volgens trouw- en doopregisters is Hein Ypkes 23-11-1794 te Offingawier (Wymbritseradeel, dorp tussen Sneek en Sneekermeer gelegen) gehuwd met Grietje Joukes Jansen en zijn genoemde zonen daar ook gedoopt. Jouke is Offingawier 22-12-1799 gedoopt, maar zijn moeder Grietje Joukes Jansen, geb Terhorne (Utingeradeel) 2-10-1773, tussen Offingawier en Terhorne ligt het Sneekermeer, laat zich 27-3-1803, 39 oud, op belijdenis dopen te Kubaard. Rond 1800 verhuisde het gezin Hein Ypkes GIETEMA kennelijk naar Hennaarderadeel (Kubaard).
— De zoon Jouke Heins GIETEMA, geb 1799 te Offingawier, tr Hennaarderadeel 1-7-1826, hij 24, zij 20, met Antje Douwes YNTEMA, geb Wommels, dv Douwe Pieters en Wypkje Jans. In notarisakte van 7-2-1855 (Jorwerd) over verhuringen worden Jouke Heins GIETEMA en Hein Joukes GIETEMA, beiden te Folsgare, genoemd. Folsgare (Wymbritseradeel) is boerenstreek op korte afstand westelijk van Sneek. Fokje DE HAAN en Binze BERGER: grootouders van schoonzus TINY BERGER, getrouwd met Jurjen Klaas VAN DER HOEK Wzn. HEERINGA of HERINGA geschreven: (1) Tietje, geb 25-6-1837 (Hiltje was bij huwelijk al in verwachting), ovl 17-8-1881, 43j, gehuwd, tr Doniaw 24-2-1860 met Hendrik Mathijs KLAASSEN. (2) Jitske, geb 6-3-1839, ovl 18-2-1932, 92j, weduwe, tr Doniaw 26-5-1865 met Ynze HOEKSTRA. (3) Jacob, geb 27-4-1840, tr Doniaw 30-5-1869 met Jeltje VAN DER MOLEN. (4) Johannes, geb 11-10-1842, ovl Gaasterl 13-11-1917, 75j, gehuwd, tr (1) Gaasterl 8-5-1863, hij 20, geb StNicolaasga, zij 22, geb Sondel (Gaasterl), met Neltje Fokkes VELTMAN, tr (2) Gaasterl 22-8-1896, hij 53, zij 46, geb Sloten, met Jeltje Heines HOTTINGA. Smallebrugge (Wymbritseradeel, vlak boven Woudsend) ligt op de grens met Doniawerstal. Het oostelijk deel van het dorpje viel onder Doniawerstal (kerkelijk: Dijken). De naamsregistratie van 1811 laat Frans Sikkes HAVEN (1764-1826), timmerman te Idskenhuizen, aan zich voorbijgaan. Mogelijk had hij het te druk voor “die Franse frats”, bovendien had hij de HAVEN-naam al en waarom dat nogeens laten vastleggen. Circa 1805 vestigt hij zich te Idskenhuizen vanuit Hommerts (Wymbritseradeel, FR), waar hij 4-12-1785 is gehuwd met Tetje Ates. In het trouwregister van de Herv.gem Hommerts staat hij al als Frans Sikkes HAVEN (Frans en Tetje beiden uit Hommerts) gemeld. Te Hommerts worden 6 kinderen uit het huwelijk geboren: Sikke (1-3-1787), Atte (3-8-1789), Martsen (19-2-1793), Jan (3-7-1796), Anke (6-7-1799) en Aaltje (19-2-1803). Te Idskenhuizen (Doniawerstal, FR) volgende 2: Rinske (1-2-1806) en Hotske (10-6-1809).
— Tetje Ates (Attes) gedoopt 15-3-1767 te Hommerts, dv Ate Hotses en Martsen Anes. Frans Sikkes HAVEN mogelijk 16-11-1764 gedoopt te Langweer (Doniawerstal, FR), zv Sikke Beerns VAN HAREN en Antje Franses BRAAKSMA. HAVEN-naam vervolg op HAREN-naam misschien? De achternaamverandering van BREMER in BREIMER is in de registratie na 1820 gebeurd. Pier Jans HAVEN (ovl 1871, 44j oud) trouwt 1867 met Marijke WIJNJA onder huwelijkse voorwaarden. De erfrechten van zoon Jan Piers HAVEN uit Piers eerste huwelijk met (jong overleden) Grietje Rinkes DE JONG waren hier mogelijk beoogd. Rinke Eelkes DE JONG, landbouwer te Idskenhuizen, vader van overleden Grietje, grootvader van Jan Piers HAVEN, wilde geen gedoe met die Marijke Wijnja, qua rechten. Akten in notariëel archief nog verder te bekijken. Hoe te plaatsen akte van 8-3-1867 (bijna 6 jaar na overlijden van Grietje en Pier vlak voor huwelijk met Marijke, 24-5-1867) waarbij schoonvader Rinke Eelkes hem voor 700 gld een huis en timmerschuur te Idskenhuizen verkoopt? Slager Meye Hendriks VAN SLAGEREN wordt 70j (ovl Heeg 1-2-1826). Zijn echtgenote Akke Baukes overlijdt (20-10-1826) binnen hetzelfde jaar, 65j oud. Zonen Hendrik en Durk hadden het slagersbedrijf al overgenomen. Zoon Bauke heeft een aanstelling als onderwijzer en verhuist naar St.Nicolaasga. Akke Baukes is ca 1761 geboren. Op 16-5-1802 doop op belijdenis (alle kinderen ieder al wel kort na geboorte gedoopt). Jetske is jongere zus van Bartle HOEKSTRA die 10 jaar eerder, in 1826, trouwt met Afke Piers DE JONG, oudere zus van Franke. Bij overlijden van Jetske in 1850 hebben haar ouders zich al uit boerenbedrijf te Legemeer teruggetrokken. Zij wonen dan “zonder beroep” te Joure. Volgens digitale archief (Tresoar) waren ze bij huwelijk beiden 24j oud. Zo staat het in de huwelijksakte, maar geboortedata wijzen uit dat ze jonger waren. De huwelijksakte (1860) geeft Harmke Harmens MEYER als moeder van Gerbrigje, ipv: KEYZER. In overlijdensakte van Gerbrigje, 1900, worden haar ouders vermeld als Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens HOFSTRA. Ipv Harmke Harmens KEYZER. Zie aanvuliing 48.6.2. Klaas Piers trouwt met Trijntje Piers HOFSTRA, zoals zijn oudere broer Johannes met haar oudere zus Gerbrigje. Bij geboorte van Trijntje wordt achternaam van haar moeder KEYZER geschreven, bij huwelijk van Trijntje (1873): MEYER en bij overlijden van Trijntje (1914): KEIZER. Zie aanvulling 48.6.2. N.H. Gemeente Langweer-Indijken-Teroele-Boornzwaag. Indijken en Teroele zijn streekdorpjes langs het Koevordermeer (de Koevorde). Overigens was/is de naam van het dorp Dijken, alleen in kerkregisters Indijken. Enc.v.Fr (1957): “In 1787 werden reeds vele ledige huisplaatsen vermeld. Toen was ook de kerk al gesloopt.” Bij Quotisatie 1749 worden voor Dijken 11 gezinnen gemeld (46 personen) zodat de ‘vele’ ledige huisplaatsen 40 jaar later niet ècht ‘vele’ kunnen zijn geweest. Albert Eijlesz en Antje Wiebes, beiden van Tjerkgaast, trouwen daar 3-6-1795. Zoon Eile wordt daar 1-5-1796 gedoopt, volgende kinderen geboren en gedoopt te Eesterga (Lemsterland), dorp enkele kilometers ten zuiden van Doniaga (Doniawerstal). Bij naamregistratie 1811 meldt Albert Eites te Eesterga VAN DER GAAST-naam met kinderen: Eite 15, Sjoerdje 13, Wiebe 10, Bregtje 7, Pieter 4 en Aafke (9 weken oud). In de 1811-melding “Eite(s)” ipv “Eile(s)”. Hij overlijdt als Albert Eiles VAN DER GAAST te Eesterga 17-1-1830, 62j, gehuwd, zv Eile Piers en Bregtje Pieters. Huwelijk van zijn ouders 13-1-1765 te Wyckel (Gaasterland). Hij was dus zeker van de Gaast. Datum geboorte/doop van dochter Aafke niet meer in doopregister en nog niet in Burgerlijke Stand. In huwelijksakte 1838 wordt (foutief?) Haskerhorne als haar geboortedorp genoemd. Jan Gerbens DIJKSTRA, geb Haskerland 18-4-1829, ovl 10-5-1908. Gehuwd 29-4-1855 met Aaltje Roelofs SOETEN, ovl 9-7-1892, 57j. Uit huwelijk met Aaltje kinderen. Uit overlijdensakte: Jacob KAMPEN, 43 jr, koopman te Idskenhuizen, en Thomas BERGSTRA, 35 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Jelle VAN DIJK, 73 jr, geboren te St.Nicolaasga, wonende te Idskenhuizen, gehuwd met Froukje HOTTINGA, zoon van Meine Paschiers VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, op den 8ste april (1914) des nachts te half een te Idskenhuizen is overleden. Uit overlijdensakte: Jan RUNIA, 50 jr, slager te Idskenhuizen, en Jacob KAMPEN, 44 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Trijntje VAN DIJK, 72 jr, geboren te St.Nicolaasga, herbergierster wonende te Idskenhuizen, weduwe van Herman Hayes, dochter van Meine Paschier VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, Trijntje op den 25ste november (1915) des avonds half 12 te Idskenhuizen overleden. Bij naamsaanneming 1811 meldt zich Marten Nannes VAN DER WEY te Doniaga met kinderen: Jacobjen 18, Jan 16, Nanne 13, Fogeltje 10, Roel 9, Gerben 6 en Foekjen 2. In 1811-register is WEY gelezen maar WEG blijkt bedoeling te zijn geweest. Atje uit VAN DER HOEK-familie rond Joure en Terhorne, zonder connectie met met onze VAN DER HOEK-familie uit De Knijpe. Atje trouwde eerst, 12-6-1842, zij 24, hij 25, met Jeen Sytzes VAN DER LAAN. Dit huwelijk bleef ruim 25j bestaan, tot overlijden van Jeen 6-7-1869, 52j oud. Het huwelijk bleef kinderloos. Jitske Fokkes DIJKSTRA trouwde 6-5-1866, zij 23, hij 23, met Errit Johannes VLEER die 18-9-1888, 45j oud, overlijdt. Uit haar huwelijk met Errit werden 6 kinderen geboren. Aangifte wordt gedaan door Egbert Harmens BAKKER, 45, arbeider, en Jan KLOPPENBURG, 40, timmerman, beiden wonende te Blesdijke, bekenden der overledene. Blesdijke ligt een aantal kilometers ten westen van Steggerda. Maar misschien hadden ze een verbouwklus in Steggerda. Getuigen bij het huwelijk zijn o.a. Jan Poppes BOERSMA, 39 jaar, arbeider te Nijelamer, broer van de bruidegom, Johannes Wiebes OOSTERHOF, 64 jaar, huisman te Nijelamer, en Hendrik DE GRAAF, 39 jaar, schoolmeester van Sonnega, wonend te Oldelamer. Geert Klazes VAN DER HOEFF, 49, grofsmid, en Arend Jan PIEST, 44, arbeider, beiden wonende te Wolvega, geburen der overledene, verklaren dat Andriesje Pieters SCHIPPERS, 57 jaar, arbeidster, woonachtig te Wolvega, geboren te Steggerda, weduwe van Jetze Poppes BOERSMA, dochter van Pieter Annes SCHIPPERS en Reinst Heeres, op 13 juni 1836 n.m. 4 uur in een woning zijnde ongenummerd te Wolvega is overleden. – Het staat hier volledig buiten maar de grofsmid Geert Klazes van der Hoeff was grootvader van Geertje van der Hoeff die in 1891 trouwt met Wolter Jans VAN DER HOEK. Hendrik Pieters trok bij de 1814-loting voor de Nationale Militie binnen de gemeente Noordwolde het hoge nummer 744 en werd dus niet opgeroepen. Volgens het voor hem genoemde signalement was hij, voor die tijd, tamelijk fors gebouwd: lengte 1 el 154 streep (vermoedelijk 1 meter 77 cm), vol aangezicht, breed voorhoofd, bruine ogen, dikke neus, gewone mond, ronde kin, donkerbruin haar en donkerbruine wenkbrauwen, verder geen “merkbare kentekenen”. De handtekening die Hendrik zette, het “eigen gezette handmerk”, was een onnozel kruisje. De Steggedaster buurmannen Albert DE VRIES, 54, arbeider, en Ebe Johannes SCHEPER, 34, veehouder, melden dat de 87-jarige weduwe op kerstavond 1870 n.m. vier uur overleed in huis nr 113 te Steggerda. Kinderen in 1811 in leven van overleden Hendrik Jans KROL en Trijntje Alberts te Noordwolde: Tiarda 35, Albert 32, Lammegjen 28, Gerbrand 26, Dirk 24, Jantje 22, Baarte 18. Geen kleinkinderen genoemd. Aangevers zijn de geburen Anne VELDKAMP, 54, arbeider, en Roelof HUIZINGA, 24, boerenknecht. Klaasje, dochter van Pieter Annes en Reinskje Heeres, overlijdt 8 februari 1875 ’s nachts om half twaalf in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde. Mail Yntze van der Honing 21-2-2002: Getrouwd met Lutske Beenes BROUWER (1798-1875). “In 1846 wordt gemeld dat hij “nu gehuwd” is met Brouwer, maar een huwelijk heb ik niet kunnen vinden, althans niet in Weststellingwerf, Schoterland of Steenwijkerwold. We blijven zoeken!”. Yntze dacht aan 1866 als overlijdensjaar, overlijdens Steenwijkerwold melden 1854 (mits het hier om “onze” Jurjen gaat). Roelof Johannes KLOS en Albert Davids DAMHUYS, geburen van overledene, verklaren dat Heero Pieters SCHIPPERS, oud 20 jaar, zoon van wijlen Pieter Annes Schippers en Rensje Heeres wonende te Steggerda, 8 juni 1815 des namiddags 2 uur in het huis nr 79 te Steggerda is overleden. De in de akte genoemde leeftijden van de getuigen zijn niet steeds correct. Naamregistratie 1811: Remmelt Hendriks DE BOSCH te Beetsterzwaag, 7 kinderen. Overlijdt 13-12-1815, 50j oud. Trouwt 27-1-1788 te Rottevalle met Rinske Jans (Harma). Zij wordt 86j, geb 22-11-1772, ovl 16-7-1859. Zij trouwt (2) 22-5-1817 met Rinse Foppes de Boer. Volgens Hofstra/Duim/Familie-website (2003) was Jan Hendriks DUMKE een in 1761 geboren zoon van Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes. Bij de familienaamregistratie van 1811 liet deze Jan de naam Dumke registreren. Later werd het VAN DER DUIM. Bij naamsregistratie van 1811 laat Aaltje Rinses te Lippenhuizen, weduwe van Reinder Wybes, de naam BOONSTRA inschrijven. Zij meldt dan de kinderen: Geert (20, Lippenhuizen), Rinschen (14, Terwispel), Jantjen (9, Lippenhuizen), Wybe (6) en Hantje (4). Rinsje schijnt al op jonge leeftijd te zijn uitbesteed (wat vrij gebruikelijk was). Huwelijk van Reinder Wybes en Aaltje Rinses is niet geregistreerd. Wel geboortedata (en daarna doop) van Geert (1791, StJohannesga, Schoterland), Rinsje (1796, Oldeholtpa, Weststellingwerf), Jantje (1800, Gersloot, Aengwirden), Wybe (onbekend), Hantje (geb 3-12-1806 te Spangeweetring (Weststellingwerf), doop 31-5-1807, Haskerdijken, Haskerland). Reinder Wybes (BOONSTRA) is voor 1811 overleden en voordat weduwe Aaltje Rinses zich in 1811 te Lippenhuizen meldt, heeft het gezin “her en der” gewoond. Laatste kind, Hantje, uit het huwelijk is pas een halfjaar na geboorte gedoopt te Haskerdijken (Haskerland, FR), geb bij Spanga (Weststellingwerf, FR). Op 5 augustus 1820 geboren HENDRIK, zoon van JELKE HENDRIK KIELSTRA, oud 27 jaar, van beroep arbeider, en van RINSKE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Oudega. Op 11 september 1822 geboren REINDER, zoon van JELKE HENDRIK KIJLSTRA, oud 30 jaar, van beroep arbeider, en van RINKSE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Wolvega. De grietenij Aengwirden, eertijds de tweede grietenij van de Friese Zevenwouden, lag direct noordelijk van het latere Heerenveen (na lange onderhandelingen werd Aengwirden in 1934 deel van de nieuwe gemeente Heerenveen). De grietenij kende vier dorpen: Terband, Luinjeberd, Tjalleberd en Gersloot, aan de dijk vanaf Heerenveen in oostelijke richting afbuigend naar Opsterland, samen ook wel “de Streek” genoemd. Dat dopen van kinderen in Luinjeberd geboren vanaf 1745 in de kerk te Tjalleberd of Terband plaatsvonden heeft een eenvoudige reden: de kerk te Luinjeberd werd ca 1745 gesloopt. Dat was wel nodig waarschijnlijk. Bij Luinjeberd (Katrijp) werd vermoedelijk in 1301 een nonnenklooster gesticht (Steenkerk/Mariënbos, cisterciënzer orde) dat ca 1375 overging naar de Duitse Orde, in 1401 naar Nes (Utingeradeel) verhuisde en daarna naar Oudeschoot (Schoterland), maar in 1518 weer als cisterciënzers te Luinjeberd gevestigd. In 1580 onder invloed van de Reformatie en Oorlog met Spanje (katholieken) opgeheven. Het kerkgebouw te Luinjeberd bleef in gebruik (door de hervormden/gereformeerden). Was ca 1745 slooprijp. Dopen en kerkelijke huwelijken daarna in de buurdorpen met kerk: Tjalleberd en/of Terband. Woonplaats mogelijk toch Luinjeberd. Als geboorteplaats in deze familiereeks meestal genoemd.; Egbertje DRIEST ovl negen jaar later, 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis, 81j, drie meerderjarige kinderen nalatend. Uit haar huwelijk met Durk. Vind de verschillen met akte overlijden van Durk uit 1846. Oldelamer (Oldelemmer): In noordwestelijk deel van Weststellingwerf tussen Tjonger en Scheene gelegen. Van der Aa schrijft rond 1850: “Dit dorp plagt weleer beroemd te zijn, wegens de menigte van turf die er jaarlijks gegraven werd, doch thans is deze voorraad genoegzaam ten einde. Ook zijn de drie schipslooten, die uit deze veenen naar de Kuinder liepen, reeds vervallen. Weleer plagten hier binnen den Weerdijk ook bouwlanden te zijn, doch overigens ziet men hier niets dan wei- of hooilanden.” Geert Jans Dolstra overlijdt 13-12-1910, oud 91 jaar, weduwnaar, zoon van Jan Geerts Dolstra en Albertje Jans Fleer (Ooststellingwerf akte 1910-172). Hij was getrouwd met Tjitske Jans ZWART. Anne Jans Dolstra trouwt 10-11-1848 met Geesje Tymens VISSER (WSW 71) die echter 25-1-1852 overlijdt, 27 jaar oud (WSW 13). Hun zoontje Tymen blijft slechts 5 maanden in leven en overlijdt 20-6-1852. Anne Jans trouwt opnieuw, 31-3-1853, met Meintje Jans MINK (WSW 12). Anne Jans overlijdt 29-8-1895, 70 jaar oud (Sch 151), Meintje Mink 4-2-1909, 76 jaar oud (Sch 23). Jan Geerts Dolstra trouwt ruim anderhalf jaar later, 9-7-1826 (Schot 38), met Hendrikje(n) Bonnes van Dijk. Hij is ca. 40, zij ca. 32. Geen kinderen bekend. Hendrikje was dochter van Bonne Romkes van Dijk (Rotsterhaule). Jan Geerts Dolstra overlijdt 15-8-1864, 77 jaar, weduwnaar (Ooststellingwerf 125). Hij was volgens de overlijdensakte zoon van Geert Hendriks en Antje Jolkes. Geert Hendriks DOLSTRA doet niet mee aan de naamsregistratie van 1811. Hij overlijdt 15-2-1823, oud 83 jaar, weduwnaar (Schot 8). De geboorte van Marijgje Jans FLEEREN is eerst 12-9-1835 in het register ingeschreven. Ze is 21 en van plan in Weststellingwerf met de weduwnaar Theunis TE(R) VELDE te trouwen maar er is geen akte van haar geboorte te vinden (in Schoterland). Dus moet er snel bij de Rechtbank van eersten aanleg te Heerenveen een procedure worden gestart. “Geeft eerbiedig te kennen, Marigjen Jans van Fleeren, boerendienstmeid wonende te Oldetrijne, meerderjarige dochter van wijlen Jan Andries van Fleeren, overleden te Delfstrahuizen de 27ste september 1828, en Pietje Jans Lemstra, zonder beroep woonachtig te Oldetrijne; dat zij, suppliante, op den 19de mei 1814 is geboren te Gaast in de Grietenij Schoterland, doch daarvan gene behoorlijke aangifte gedaan zijn de registers van de B.S. van gezegde Grietenij, geen geboorte akte werd gevonden, in geval van Certificaat van den Heer Grietman, Officier van den B.S., van den 20ste augustus 1835. Dat de suppliante zowel anderszins als om tot de voltrekking van een wettig huwelijk te kunnen geraken, de herstelling dezer omissie verlangt, doch blijkens attest afgegeven door den Heer Grietman van Weststellingwerf en getuigen op den 19de augustus 1835 onvermogend is om de daartoe vereiste kosten te betalen, redenen waarom zij verzoekt dat het U Mijnheer de Voorzitter moge behagen enen Rechter Comissaris te benoemen ten einde na deszelfs rapport…” enz. Marigje zal deze tekst zelf niet bedacht hebben. Gelukkig leeft moeder Pietje Jans Lemstra nog zodat deze een positieve verklaring af kan leggen en dat doen ook twee andere weduwen, Antje Gerbens DE JONG, boerin, wonende te St.Johannesga, weduwe van Tijmen Poppes BOERSMA, en Tjitske Thijsses DE GROOT, boerin, wonende te Gaast, weduwe van Jan Barteles LIEMBURG. Pietje “als belanghebbende partij en de beide laatsten als getuigen ten verzoeke van de rekwestante in de zitting gehoord.” Doe maar, zegt officier van justitie ADEMA. En zo wordt Marigje gemachtigd haar geboorte alsnog te doen inschrijven. Elf dagen later vindt haar huwelijk plaats. Geen huwelijksakte Bonne en Jannesjen. Uit overlijdensakte: Yme Johannes OOSTING, 43 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, en Sierd Wiebes WESTRA, 34 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, hebben verklaard dat Bonne Jans VAN FLEEREN, 65 jr en ruim 10 maanden, arbeider wonende te Oldetrijne, geboren te Gaast, gehuwd met Sanderina Jans DE VRIES, zoon van Jan Andries VAN FLEEREN en Pietje Jans, op den 1ste juni (1882) ’s nachts om 1 uur in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden. (NB: Zijn moeder Pietje Jans LEMSTRA overlijdt ruim 30 jaar eerder ook in het huis nr 16 te Oldetrijne. Als inmiddels nummering niet veranderde overleed zij in hetzelfde huis als later jongste zoon Bonne.) Uit overlijdensakte: Jacob OOSTERKAMP, 56 jr, arbeider, en Sake Jans KOELMA, 47 jr, arbeider te Oldetrijne, hebben verklaard dat Sanderina Jans DE VRIES, 83 jr, geb te Oldeholtpa, z.b. wonende te Oldetrijne, weduwe van Femme GROEN, eerder van Bonne Jans VAN FLEEREN, nog eerder van Martin Hanzes BLOEM, dochter van Jan Jacobs de Vries en Geertje Jans Bruinewoud, op den 14de februari (1908) des nachts ten 2 ure te Oldetrijne is overleden.

2007

Generatie 6: Oudouders

GENERATIE 6: OUDOUDERS

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland): 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (1754-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (ca 1750-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

c) DE JONG-kwartier (Friesland): 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland): 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748-1807) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland)

1. Pieter Klaeszn ROEM, doop 7-9-1760 te Charlois (Rotterdam, “Charloy”), ovl 4-5-1810 te Naaldwijk, 49j oud, tr Naaldwijk 8-5-1791, ondertrouw per 20-4-1791 ook te Charlois vermeld, hij 30, zij 25, met
2. Johanna WIJNANDS (Wijnandts, Weijnans, Weyland), geb 9-3-1766 te Naaldwijk, ovl 2-1-1853 aldaar, 86j, weduwe. Zij tr (2) Naaldwijk 31-12-1814, zij 48, hij 57, met de weduwnaar Arie Jansz VAN DER EIJK, watermolenaar, geb Maasland 23-10-1757.

Kinderen uit het huwelijk van Pieter ROEM en Johanna WIJNANDS (Weyland): Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 4-9-1791 (minder dan 4 mnd na huwelijk). Jong overleden. Maria ROEM, doop Naaldwijk 15-11-1792, getuige Elisabeth VALSTAR (moeder van Johanna). Geen gegevens over haar na 1811. Ariaantje ROEM, doop Naaldwijk 15-3-1795, getuige Elisabeth VALSTAR. Geen gegevens over haar na 1811. Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 23-7-1797, getuige Martijntje WIJNAND (zus van Johanna) Jong overleden. Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 16-9-1798, getuige Catharina VALSTAR. Geen gegevens over haar na 1811. Nicolaas ROEM (kw 20), doop Naaldwijk 6-10-1799, getuige Matje WIJNAND (= Magdalena WIJNAND, zus van Johanna). Via huwelijk met Angenita MULDER (kw 21) een van de betovergrootvaders in deze VAN DER HOEK-kwartierstaat. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1800, getuige Catharina VALSTAR. Jong overleden. David ROEM, doop Naaldwijk 11-4-1802, getuige Magdalena WIJNAND. Jong overleden. David ROEM, doop Naaldwijk 28-8-1803, getuige Martijntje WIJNAND. Jong overleden. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1806, getuige Magdalena WIJNAND. Zie 40.10 Adrianus ROEM. (11) David ROEM, doop Naaldwijk 17-4-1808. Geen gegevens over hem na 1811.

Pieter ROEM en Johanna laten 11 kinderen dopen, maar in Burgerlijke Stand sinds 1811 vinden we van die 11 alleen de zonen Nicolaas en Adrianus nog terug. In huwelijksakte van 31-12-1814 wordt Johanna genoemd als “Johanna WEIJLAND, 47j, weduwe van Pieter KOENE, dv Adrianus WEIJLAND en Leijsje WESSTEIJN”. Mogelijk had de ambtenaar een moeilijk handschrift. Ruim een maand na huwelijkssluiting wordt 8-2-1815 de zoon Maghiel VAN DER EIJK geboren, die we verder in BS-registers niet meer tegenkomen. Weduwe Johanna had kennelijk relatie gekregen met Arie Jansz VAN DER EIJK, weduwnaar van Cornelia BOEKESTEIJN, 57j oud, watermolenaar te Naaldwijk, geb Maasland 1757, zv Jan VAN DER EIJK en Jacoba (Jaapje) VAN DER ELST. De tweede echtgenoot van Johanna overlijdt te Naaldwijk 7-7-1823, 66j oud. Daarmee wordt Johanna opnieuw weduwe, wat ze bijna 30j zal blijven, ovl 2-1-1853.

Uit zijn eerste huwelijk bracht de watermolenaar 3 oudere kinderen in: (1) Jacoba (Jaapje) VAN DER EIJK, geb Naaldwijk 4-7-1790, ovl aldaar 19-3-1866, 75j, weduwe, tr Naaldwijk 4-12-1814 (ongeveer 4 weken voordat vader trouwt met de zwangere weduwe Johanna), zij 24, hij 23, met Hendrik REDEKER, geb te Delft, zv Johan Hendrik Redeker en Anna Maria Schenk. (2) Leendert VAN DER EIJK, geb Naaldwijk 5-10-1793, ovl aldaar 16-9-1856, 62j, weduwnaar, tr Naaldwijk 16-11-1822, hij 28, zij 24, met Eilzabeth VAN WOLFEREN, geb Maasland 1-1-1798, dv Cornelis VAN WOLFEREN en Antje VAN DEN BERG. (3) Jan VAN DER EIJK, geb Naaldwijk ca 1796, ovl ‘s Gravenzande 1-10-1872, 76j, gehuwd, tr (1) 2-5-1829 te Naaldwijk, hij 33, zij 23, met Pouwelijntje VAN LEERDAM, geb Naaldwijk 20-8-1805, ovl aldaar 24-2-1830, 24j, na kraam van eerste kind (Cornelia, geb 21-1-1830, ovl 12-4-1831), dv Cornelis Pietersz VAN LEERDAM en Lena Meijndertsdr HUISMAN, tr (2) ‘s Gravenzande 10-5-1839, hij 43, zij 27, met Antje VAN DER HOUT, geb ‘s Gravenzande 1812, dv Cornelis VAN DER HOUT en Leena VAN ZANTEN.

40.10. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1806, getuige Magdalena WIJNAND. Ovl Naaldwijk 1-10-1883, 76j oud, weduwnaar, tr Naaldwijk 19-5-1832, hij 25, zij 21, met Johanna VAN DEN BOS, geb ca 1811 te sGravenzande, ovl Naaldwijk 24-6-1861, 52j, gehuwd, dv Hendrik VAN DEN BOS en Philippina Helena SCHEGGELMAN. Uit huwelijk van Adrianus en Johanna zijn te Naaldwijk 14 kinderen geboren: (1) Johanna ROEM, geb 5-3-1833, ovl 8-12-1916, 83j, weduwe, tr (1) 14-5-1859, zij 26, hij 25, met Gerrit MIDDELBURG, geb Naaldwijk, zv Cornelis MIDDELBURG en Antje VAN DER HOEVEN. Johanna tr (2) 16-5-1863, zij 30, hij 33, met Laurens KLEER, geb Naaldwijk, zv Cornelis KLEER en Gerritje VAN LUIJK. (2) Helena Philippina ROEM, geb 25-12-1834, ovl Delft 10-10-1873 (Leentje ROEM), 38j, gehuwd, tr 3-6-1865, zij 30, hij 44, met Arend VAN DER SMIENT, geb Hof van Delft, zv Cornelis VAN DER SMIENT en Elizabeth IJZERMAN. (3) Pieter, geb 20-9-1836, ovl 6-1-1837, 3 mnd oud. (4) Pieter ROEM, geb 20-11-1837, ovl 19-1-1892, 54j oud, gehuwd, - in overlijdensakte 55j oud en met geboortedatum 20-9-1836 -, tr 29-5-1869, hij 31 – hier klopt de akte wel - , zij 34, met Jacoba VAN BEEK, geb te Naaldwijk, dochter van Christiaan VAN BEEK (kw 22) en Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), zus van Antje VAN BEEK (kw 11). (5) Hendrika, geb 18-4-1839, ovl 11-4-1841, 17 mnd oud. (6) Maria, geb 1-11-1840, ovl 31-5-1842, 17 mnd oud. (7) levenloos, 25-11-1841. (8) Hendrik, geb 12-2-1844, ovl 12-5-1844, 13 wkn oud. (9) Hendrika ROEM, geb 10-2-1845, ovl 3-6-1918, 73j, gehuwd, tr 19-5-1868, zij 23, hij 29, met Cornelis MOOR, geb Monster, zv Gillis MOOR en Cornelia Johanna KOEN. (10) Adrianus, geb 1-2-1848, ovl 28-9-1848, 8 mnd oud. (11) Maartje, geb 21-5-1849, ovl 14-10-1849, 20 wkn oud. (12) Nicolaas ROEM, geb 1-9-1850, tr 9-8-1873, hij 22, zij 23, met Wilhelmina Louisa BURGER, geb Naaldwijk, dv Kornelis BURGER en Adriana MONNA. (13) Elisabeth, geb 4-1-1852, ovl 6-12-1853, 1j oud. (14) David, geb 29-3-1855, ovl 3-9-1855, 5 mnd oud.

1. Willem MULDER, ovl Naaldwijk 8-4-1825 (? Niet in Genlias), trouwt vóór 1800 met
2. Albertina Elizabeth VAN LOON (Allebarta, Alberdina, Elisabeth, Betje), weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP (Mittendorf), gedoopt te Buuren (Betuwe, Gelderland) 1-4-1754, van beroep “doopvrouw”, ovl te Naaldwijk 6-2-1825, “des middernacht één uur in het huis staande in Wijk A nommer 94”.

Aan oudvader Willem MULDER hebben we de Willem-vernoemingen in onze kwartierstaat te danken (Willem Roem, Willem Van der Hoek etc.), Maar veel aansluitende info over hem hebben we nog niet. Volgens een melding is hij twee maanden na overlijden van Albertina zelf ook te Naaldwijk overleden. De overlijdensakte van Albertina wordt in Genlias gemeld, maar die van Willem niet. We missen hier informatie. Oudmoeder Albertina Elizabeth VAN LOON is 1754 te Buuren (Betuwe) gedoopt. Toen ze met Willem MULDER trouwde, was ze weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP en had uit dat huwelijk de zoon Johannes MIDDENDORP, geb 12-1-1795, doop 21-1-1795 in de Evangelisch-Lutherse kerk te ‘s Gravenhage. Omdat MIDDENDORP ook MITTENDORF wordt geschreven, gecombineerd met de Lutherse doop, was haar eerste echtgenoot mogelijk uit Duitsland afkomstig. De zoon Johannes MIDDENDORP doet in 1825 de aangifte van het overlijden te Naaldwijk van zijn moeder. Wanneer en waar Albertina voor de eerste maal trouwde, weten we niet. Of uit dat huwelijk meer kinderen werden geboren dan die ene zoon Johannes in 1795, toen Albertina al 40j oud was, wordt ook niet gemeld. Bij doop krijgt hij de voornaam van zijn vader mee (was die dood?).

Johannes MIDDENDORP, de in 1795 geboren zoon uit het eerdere huwelijk van Albertina trouwt 1-11-1814 te Naaldwijk met Magdalena (Leentje) Weijnands (Wijnand). Beiden 19j oud. Johannes staat als mandenmaker vermeld. Hij gaat met Magdalena te Naaldwijk wonen, ze krijgen er 9 kinderen. Magdalena WEIJNANDS is dochter van Martinus WEIJNANDS (Wijnland). Angenita MULDER, halfzus van Johannes, trouwt 8 jaar later in dezelfde familie want met Nicolaas ROEM, zoon van Johanna WIJNANDS (kw 41), jongere zus van Martinus.

Uit huwelijk van Willem MULDER en Albertina Elizabeth VAN LOON: Wilhelmina MULDER, geb ca 1798 te ‘s Gravenhage, ovl Naaldwijk 25-7-1849, 51j, weduwe, tr 26-4-1818 te Naaldwijk met Pieter Hendriksz VAN DER STOK, zij 20j, geb ‘s Gravenhage, hij 24j, geb Rotterdam, zoon van Hendrik van der Stok en Jannetje Tielemans. Wilhelmina en Pieter krijgen te Naaldwijk de kinderen: Hendrik (1820), Albertina (1822), Jannetje (1824), Willem (1827), Pietje (1830) en Agnies (1832). Pieter VAN DER STOK wordt 54 en ovl te Naaldwijk 26-5-1848. Angenita MULDER (kw 21), geb ‘s Gravenhage 25-3-1801, ovl Naaldwijk 21-2-1879, gehuwd (1) met Nicolaas ROEM (kw 20) en (2) Pieter VAN DIJK.

1. Jacobus VAN (DER) BEEK, geb ca 1750 te ‘s Gravenhage, ovl 27-4-1810 te Naaldwijk, ca 60j, gehuwd, tr (2) Naaldwijk 19-8-1792, hij 42, zij 19, met Geertrui VAN OOIJEN, geb Naaldwijk 23-5-1773, ovl aldaar 12-45-1831, 57j, weduwe, dv Wijnand VAN OOIJEN en Willemijntje BIJL, tr (1) 21-2-1779 te Naaldwijk, hij ca 30, zij 31, met de jonge weduwe
2. Geertruy(d) LAARMAN, gedoopt sGravenzande 30-4-1747, ovl te Naaldwijk 12-10-1789, 42 jaar oud, tr (1) Naaldwijk 13-10-1765, zij 18, met J.T. Heijnechius (nog na te zoeken, geen kinderen bekend). Was hij apotheker?

Binnen tien jaar huwelijk krijgen onze oudouders Jacobus en Geertruy 6 kinderen, zonder tweelingen te maken. Moeder Geertruy overlijdt mogelijk in 7de zwangerschap, vijftien maanden na de geboorte van Christiaan VAN BEEK (kw 22) die 1j is wanneer zijn moeder overlijdt. Hij is 4 wanneer vader Jacob, Jacob 42, zij 19, trouwt met een nieuwe Geertrui, die dus stiefmoeder wordt van Christiaan. Kinderen van Jacobus trouwen vaak op late leeftijd.

Uit huwelijk Jacobus en Geertruy LAARMAN: Jacobus VAN DER BEEK, 27-8-1780 (doop Naaldwijk). Wilhelmina VAN DER BEEK, 30-6-1782 (doop Naaldwijk). (Johannes) Hendrik VAN BEEK, geb Naaldwijk 2-12-1784, ovl aldaar (moeder vermeld als Gerritje Laarman) 4-7-1865, 80j, gehuwd, tr te Monster 26-5-1827, hij 42, zij 23, met Maartje VAN OOSTEN, geb Monster 16-1-1804, dv Abraham VAN OOSTEN en Adriana VAN SPRONSEN. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 17-3-1829, tr 6-6-1867, hij 38, zij 34, met Jannetje van der Burg). Egbert VAN BEEK, geb Naaldwijk ca 1786, tr Naaldwijk 10-11-1816, hij 30, zij 30, met Martijntje DOORDUIJN, geb Naaldwijk, dv Cornelis DOORDUIJN en Josina SOLLEVELD. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 24-12-1820) Willemijntje VAN DER BEEK, 27-5-1787 (doop Naaldwijk). Christiaan VAN BEEK (kw 22), 13-7-1788 (doop Naaldwijk), tr Naaldwijk 28-11-1828, hij 40, zij 23, met Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), dv Arend VAN LEEUWEN (kw 46) en Antje VREUGDENHIL (kw 47).

Uit huwelijk Jacobus en Geertrui VAN OOIJEN: Willem VAN DER BEEK, 17-8-1794 (doop Naaldwijk). Carel VAN BEEK, geb 7-1-1799 te Naaldwijk, aldaar ovl 21-8-1847, tr 22-7-1826 te Naaldwijk, hij 27, zij 30, met Anna (Antje) VAN OUDENDIJK, geb 1-7-1796, dochter van Hendrik VAN OUDENDIJK en Engeltje Aijse MONNA, ovl te Naaldwijk 23-10-1883. Ze krijgen de kinderen: Engelina Cornelia, Johannes en Johanna. Jacobus VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 29-5-1800. Willem VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 17-6-1801 (gedoopt 21-6-1801). Willem VAN BEEK, geb Naaldwijk 21-8-1802 (doop 29-8-1802), ovl aldaar 23-8-1861, 58j, gehuwd, tr Naaldwijk 11-5-1850, hij 47, zij 25, met Catharina VAN DE WAGE, geb te Naaldwijk, dv Ekiza VAN DE WAGE en Catharina VERSCHUUR. Kinderen: Jacobus, 16-10-1850 (5 maanden na huwelijk), Nicolaas, 9-6-1860 (ovl 21-9-1860, 15 weken oud, moeder Johanna van der Wagen genoemd). Wijnand VAN BEEK, geb Naaldwijk 9-3-1804 (doop 18-3-1804), ovl aldaar 16-3-1874, 70j, geen partner genoemd, mogelijk ongehuwd gebleven.

1. Arend Gz VAN LEEUWEN, geb 6-2-1763 te Monster (Westland), arbeider, ovl te Naaldwijk 8-10-1830, 67 jaar oud, tr te Naaldwijk 12-5-1788 met
2. Antje VREUGDENHIL, gedoopt 28-4-1765 te Naaldwijk, ovl aldaar 26-11-1829, 64 jaar oud. Uit dit huwelijk (minstens): Neeltje van Leeuwen (kw 23, 1805-1861). Door huwelijk met Christiaan VAN BEEK (kw 22) betovergrootmoeder in onze lijn. Geertje VAN LEEUWEN, geb 1802 te Naaldwijk, ovl na 1850. Trouwt 27-2-1824 te Naaldwijk met Klaas Joostz VAN DER ENDE, geb 1801 te De Lier, wonende te Naaldwijk, ovl aldaar tussen 1841 en 1850, zoon van Joost Azn VAN DER ENDE, geb 4-3-1770 te De Lier, ovl 9-10-1830 te Naaldwijk, en Alida VAN DER LEE, geb 21-2-1767 te De Lier, ovl 3-7-1828 te Naaldwijk. Geertje en Klaas krijgen de kinderen: Aaltje (1824-1850), Joost, Gerrit (1827-1841), Alida, Joost en Arend (1837-1846).

c) DE JONG-kwartier (Friesland)

1. Pier Jacobs (DE JONG), geb 12-11-1762 te Joure (Haskerland, FR), doop 25-11-1762, ovl 26-9-1806 te Oosterzee (Lemsterland, FR), 43 jaar oud, zes kinderen nalatend, tr 5-5-1796 te Haskerhorne (Haskerland, FR), hij 33 Haskerhorne, zij 24 Langweer, met
2. Epkjen Meyes FRANKENA, doop 24-11-1771 Langweer (Doniawerstal, FR), ovl 1-9-1857 te Doniaga (Doniawerstal), in huis nr 13, 85j, echtgenote van Klaas Douwes DOUMA. Epkjen tr (2) te Doniaga 28-1-1810, zij 38, hij 24, met Klaas Douwes DOUMA, geb 13-4-1785 te StNicolaasga-Doniaga, doop 24-4-1785, zv Douwe Hylkes en Antje Claases, boer, ovl 3-1-1871 te Doniaga, des morgens ten 7 ure in huis nr 13, 85j, weduwnaar.

Oudvader Pier Jacobs is zoon van Jacob Minnes (kw 96), zoals oudmoeder Joltje Jacobs (kw 55) een dochter is van Jacob Minnes. Pier overlijdt in 1806. Andere kinderen van Jacob Minnes gaan in 1811 en later de achternaam MINNESMA gebruiken. De kinderen van overleden Pier en de inmiddels met Klaas Douwes DOUMA getrouwde oudmoeder Epkjen Meyes worden bij de naamsregistratie van 1811 niet aangemeld. In de registers hierna wordt hen de achternaam DE JONG meegegeven.

Pier Jacobs en Epkjen Meyes vestigen zich te Oosterzee (Lemsterland, FR) aan de zuidwestelijke oever van het Tjeukemeer. Daar wordt, 9 maanden na huwelijk, het eerste kind geboren en gedoopt. Ook de volgende 5 kinderen worden te Oosterzee (Lemsterland) geboren en gedoopt. Pier overlijdt er in 1806, 43j oud. Echtgenote Epkjen is dan 34. Epkjen verhuist met de 6 kinderen naar Doniaga (Doniawerstal), boerendorp aan het Tjeukemeer, enkele kilometers noordelijk van Oosterzee. Haar broer Hans Meyes FRANKENA (kw 54) heeft daar een boerenbedrijf en biedt mogelijk onderdak. Deze broer is getrouwd met Joltje Jacobs (kw 55), een jongere zus van de overleden Pier Jacobs. In het kerkboek Herv.gemeente Tjerkgaast/Doniaga wordt Epkjen Meyes, weduwe van Pier Jacobs, per 8-8-1808 als overgekomen van Oosterzee ingeschreven. Te Doniaga komt weduwe Epkjen in contact met de jonge boer Klaas Douwes DOUMA met wie ze 28-1-1810 trouwt, zij 38, hij 24. Kinderen uit dit tweede huwelijk van oudmoeder Epkjen Meyes FRANKENA: (1) Antje(n) Klazes DOUMA, geb Doniaga 27-6-1811 (des avonds om 11 uur), ovl 27-12-1821 (namiddag 2 uur in de huizing nr 12 te Doniaga), 10j oud. (2) Douwe Klazes DOUMA, geb 9-11-1812 (des morgens om 3 uur), ovl 11-11-1861, twee dagen na zijn 39ste verjaardag (des nachts half een, in huizinge nr 13 te Doniaga), veehouder aldaar. Jonge boer Klaas Douwes DOUMA wordt “tweede vader” van het zestal kinderen dat Epkjen inbrengt. Aan te nemen is dat zoon Douwe DOUMA door vader Klaas als rechtmatige opvolger in het boerenbedrijf wordt gezien en dat de twee zonen uit eerste huwelijk van Epkjen er een tijdlang werkten als boerenknecht, totdat ze besluiten naar elders te vertrekken.

Zoon Douwe Klazes DOUMA trouwt 30-12-1836, hij 24, zij 20, met Angeniet(je) Gerrits HAAGSMA, geb 12-3-1816 te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 3-6-1889, 73j, weduwe, dv Gerrit Jacobs Haagsma, boer te Dijken, en Antje Hendriks KOOPMANS. Uit huwelijk van Douwe en Angeniet worden 4 dochters geboren: (1) Antje DOUMA, geb 28-1-1838. (2) Epkjen DOUMA, geb 16-10-1840. (3) Nantje DOUMA, geb 7-3-1846. (4) Klaaske DOUMA, geb 29-1-1853. Het overlijden van zoon 11-11-1861, 39j oud, maakt een eind aan de DOUMA-opvolging. Vader Klaas (1785-1871) is dan 75j oud. Moeder Epkjen is 1-9-1857 overleden, op 2-10-1857 wordt via de notaris (Van der Ley, Langweer) inventaris opgemaakt. Haar kinderen uit eerste huwelijk hebben Doniaga allang verlaten. Mogelijk nam zoon Douwe toen al het bedrijf van zijn vader over: geen notarisakte daarover. Wanneer Douwe vier jaar later plots overlijdt, is vader Klaas (1785-1871) 75j oud en nog wonend aan het erf maar kennelijk geen eigenaar meer. Angenietje Gerrits HAAGSMA, weduwe van Douwe, wordt als boerin te Doniaga aangemerkt. Ruim 5 jaar na overlijden van Douwe wordt een boedelbeschrijving gemaakt (20-2-1867, notaris Barends, Langweer), misschien betreffende de DOUMA-zathe maar dat is niet zeker (is akte nog aanwezig?), want Angenietje is ook mede-erfgename van de HAAGSMA-zathe in Dijken. Zij is 12-3-1816 daar geboren. Haar vader Gerrit Jacobs HAAGSMA is al 7-8-1830 overleden (64j oud), maar haar moeder Antje Hendriks KOOPMANS, bij overlijden van Gerrit 50j (Gerrit en Antje trouwden 1-3-1801, hij ca 35, zij ca 21), zette het bedrijf voort. Boerin Antje KOOPMANS wordt 87, ovl 16-2-1868. De HAAGSMA-boerderij te Dijken (zathe en landen) wordt uiteindelijk 8-2-1873 definitief verkocht aan de jonkheer Frans Julius Johan VAN EYSINGA te Leeuwarden, kamerlid (parlement te Den Haag) voor 58.000 gldn. De verkopende partijen zijn Hylke Gerrits HAAGSMA, landbouwer te Dijken, zus Angenietje Gerrits HAAGSMA, boerin te Doniaga, weduwe van Douwe Klazes DOUMA en nakomelingen van overleden broer Jelle Gerrrits HAAGSMA.

Klaas Douwes DOUMA overlijdt in 1871, 85j oud. Schoondochter Angenietje, 54j, weduwe van zoon Douwe, beheert dan de DOUMA-zathe te Doniaga en is door eigen erfenis niet onbemiddeld. Dat uit haar huwelijk met Douwe alleen dochters zijn geboren, houdt wel in dat de boerderij te Doniaga DOUMA kon blijven heten (zoals tot vandaag de dag), maar dat de zittende gezinnen anders heetten. Na overlijden van Angeniet, boerin te Doniaga, 3-6-1889, 73j oud, volgt een boedelscheiding (21-11-1889, notaris Van der Meer, Langweer). - Oene Klazes de Jong te Doniaga - Doede Wiebrens Jaarsma te Tjerkgaast - Aant Symens Visser te Oosterzee - Anne Frankes de Jong te Uitwellingerga - Douwe Symens Visser te Sneek - Klaas Symens Visser te Uitwellingerga - Douwe Klazes Visser, in leven wednr van Angenietje Gerrits Haagsma, erflater Bron: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 74073 Repertoirenr.: 105 d.d. 21 november 1889

De nalatenschap te Doniaga wordt via de boedelscheiding verdeeld over zes partijen. Douwe en Angeniet kregen 4 dochters. De VISSER-naam komt van oudste dochter, Antje DOUMA. Deze trouwt 11-5-1860 met Symen Aants VISSER, landbouwer/boer te Uitwellingerga (Wymbritseradeel, FR). Bij de boedelscheiding van 1889 te Doniaga zijn zij al overleden. Maar zoon Aant Symens VISSER, geb Uitwellingerga 1861, zoon Douwe Symens VISSER, geb aldaar 1863, en zoon Klaas Symens VISSER, geb aldaar 1866, zijn in leven en krijgen hun deel. Zo ook dochter Trijntje VISSER, geb Uitwellingerga 1864, die in de akte vertegenwoordigd wordt door Anne Frankes DE JONG, haar echtgenoot. Tweede dochter Epkjen DOUMA is 27-5-1864 getrouwd met Gosse POSTMA, maar 9-9-1866, 25j oud, overleden, geen kinderen, geen partij bij de boedelscheiding van 1889. Wel partij: Oene Klazes DE JONG, gehuwd met derde dochter Nantje DOUMA, en Doede Wiebrens JAARSMA, gehuwd met vierde en laatste dochter Klaaske DOUMA. De dochters Nantje (geb 1846) en Klaaske (geb 1853) zijn beiden 14-5-1875 getrouwd (Doniawerstal). Een gecombineerd bruiloftsfeest, heel efficiënt. In 1889 heeft Nantje vijf kinderen op haar naam staan, de jongere dochter Klaaske acht. Het DOUMA-bedrijf te Doniaga is beeindigd en gaat over in andere handen.

Kinderen uit huwelijk van Pier Jacobs (1762-1806) en Epkjen Meyes (FRANKENA, 1771-1857): 2 zonen, Jacob en Franke, 4 dochters, Lijsbert, Afke, Meyke en Sietske. De dochter Afke tr met Bartle Johannes HOEKSTRA, de jongste zoon Frankje met Jetske Johannes HOEKSTRA, jongere zus van Bartle. Voor elk van de 6 kinderen een aparte paragraaf: Jacob Piers DE JONG (kw 24), geb Oosterzee 3-2-1797, boer, ovl Haskerhorne 29-11-1850, 53j oud, gehuwd, tr 11-6-1824 te Doniaga met Geeske Jochums OENEMA (kw 25), geb Westermeer 26-12-1801, ovl Haskerhorne 4-8-1879, 77j oud, weduwe/rentenierse. Jacob en Geeske zijn betovergrootouders in ons VAN DER HOEK-verhaal. Volledige aandacht bij kwartiernummers 24/25. Lijsbert Piers DE JONG, geb Oosterzee 6-8-1798, ovl Wyckel (Gaasterland, FR) 13-2-1887, 88j, weduwe, tr 4-6-1825 (Haskerland) met Yke Klazes LANDSMA, geb Westermeer 30-12-1800, boer, ovl 1-2-1881 te Wyckel, 80j, gehuwd. Zie hieronder 48.2. Afke Piers DE JONG, geb Oosterzee 8-3-1800, ovl Idskenhuizen (Doniawerstal) 25-7-1876, 76j, gehuwd, tr 6-5-1826, zij 26, wonende te Doniaga, hij 22, geboren en wonende te Legemeer, met Bartle Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal) 29-4-1804, doop StNicolaasga 10-5-1804, boer, ovl Idskenhuizen 3-8-1881, 77j, weduwnaar. Zie hieronder 48.3. Meyke (Maike, Meike) Piers DE JONG, geb Oosterzee 30-10-1801, ovl Idskenhuizen 7-6-1878 (voormiddags 8 uur in huis 38A), 76j, weduwe, tr 28-5-1823, zij 21 te Doniaga, hij 26, timmerman te Idskenhuizen, met Jan Franzes HAVEN, geb 3-7-1796 te Hommerts (Wymbritseradeel, FR), ovl Idskenhuizen 22-11-1865. Zie hieronder 48.4. Sietske (Sytske) Piers de Jong, geb Oosterzee 7-6-1803, ovl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”, tr 22-6-1827, 24 jaar oud, naaister, met Bauke Meyes VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer, geb 28-9-1800 te Heeg, wonende te St.Nicolaasga, oud 27 jaar. Zie hieronder 48.5. Franke Piers de Jong, geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 19-12-1805, boer, ovl Irnsum (Rauwerderhem, FR) 14-12-1889, 84j oud, weduwnaar, tr (1) Doniawerstal 27-5-1836, hij 30, zij 23, met Jetske Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 13-12-1812, ovl Irnsum (in huis nr 20) 22-6-1850, 37j oud, gehuwd, dv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske Jans VAN DER MEER. Zie hieronder 48.6.

48.2. Lijsbert Piers DE JONG Geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 6-8-1798, ovl Wyckel (Gaasterland, FR) 13-2-1887, 88j, weduwe, tr 4-6-1825 (Haskerland), zij 26, bedrijfsdienstmaagd, hij 24, boerenzoon, met Yke Klazes LANDSMA, geb Westermeer (Haskerland, FR) 30-12-1800, ovl 1-2-1881 te Wijckel, 80j, gehuwd, zv Klaas Ykes LANDSMA en Jantje Gosses. Uit huwelijk van Lijsbert en Yke worden vijf kinderen geboren: alle vijf van het vrouwelijk geslacht. De eerste 4 in Haskerland, de jongste, Klaaske Landsma, in 1839 in Doniawerstal. Dat hoeft geen verre verhuizing voor het gezin te zijn geweest, want Joure/Westermeer (Haskerland) ging aan de westkant over in Broek (Doniawerstal). Notarisakte van 1832 meldt Yke Landsma te Joure als huurder van een perceel hooiland in het Broeksterschar (Noordbroek) voor het seizoen 1832, huursom 6 gld. De vader van Yke is ruim een jaar voor datum van deze notarisakte overleden, Yke trad voor eigen rekening op, hoewel geruggesteund door Wytze VAN SLAGEREN te Joure, als borg en medehuurder. Vader Klaas Ykes LANDSMA, ovl Haskerland 29-12-1830, 66j, gehuwd. Bij naamsregistratie van 1811 heeft deze Klaas, wonend Westermeer, de naam LANDSMA in laten schrijven. Hij meldt bij die gelegenheid twee kinderen: Yke (11j oud) en Antje (5j oud). Op 5-10-1813 wordt hij nog vader van een dochter Hiltje. Zijn dochters blijven ongehuwd, overlijden 22j oud, Antje 1-10-1828, en 17j oud, Hiltje 25-6-1832.

Lijsbert Piers DE JONG (1798-1887) was 55j getrouwd met Yke Klazes LANDSMA, tot diens overlijden. Ze krijgt 5 dochters uit dit huwelijk. Zowel Yke als Lijsbert overlijden, hoogbejaard, te Wyckel (Gaasterland, FR). Volgens de registratie worden de eerste twee dochters uit het huwelijk Antje genoemd. De eerste geboren 1826, de tweede 1830. Antje is de voornaam van de grootmoeder van Yke (Antje Meints) en ook van zijn zus Antje LANDSMA die in 1828, 21j, overlijdt. Dat hij dochter Antje, geboren 1830, naar haar vernoemt, is begrijpelijk. De Antje-vernoeming van 1826 en de dubbele vernoeming is ongebruikelijk. Maar zo staat het geregistreerd. Na de twee dochters Antje volgen Epkje, vernoemd naar de moeder van Lijsbert, en Jantje, vernoemd naar de moeder van Yke.

Antje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 6-3-1826, ovl Doniawerstal 5-3-1886, 60j, weduwe, tr Doniawerstal 19-5-1849, zij 23, hij 33, met Auke Fritskes HEPKEMA, geb Doniaga 6-8-1815, ovl 19-11-1874, 59j, vrachtrijder, koopman, boerenarbeider, boer te Doniaga, zv Fritske Hepkes HEPKEMA en Ypkjen Jacobs BAAYMA. Uit huwelijk van Antje LANDSMA enj Auke HEPKEMA: (1) Ypkjen, geb Doniaga 1-6-1851, ovl 6-5-1852, 11 mnd. (2) Hepke Aukes Hepkema, geb Doniaga 22-6-1853, ovl 10-2-1942, 88j, ongehuwd gebleven. (3) Ypkjen Aukes Hepkema, geb Doniaga 8-12-1856, ovl 28-4-1936, 79j, weduwe, tr 16-5-1879, zij 22, hij 27, met Johannes Klazes VAN DER MEER, ovl 6-1-1924, 71j, gehuwd, zv Klaas Johannes VAN DER MEER en Janke Jans VAN DER WEG. Uit huwelijk van Ypkjen en Johannes: Yke (1892), Klaaske (1894), Epkje (1899). (4) Yke Aukes HEPKEMA, geb Doniaga 5-2-1862, ovl 1943, 81j, in Ohio (USA). Yke tr (1) 28-4-1887 te Sloten (FR), hij 25, kuipersknecht, zij 28, met Janke JONGSMA, geb te Rotterdam, dv Jacob Ages JONGSMA en Annigje Jans DE VRIES. Bij huwelijk hadden Yke en Janke waarschijnlijk al emigratie naar Amerika in het hoofd. Want 16 maanden later wordt in Ohio (USA) hun eerste kind geboren: Auke HEPKEMA (August F. Hepkema), geb 26-8-1888 in Ohio, ovl Los Angelos (California, USA) 8-10-1957, 69j oud. Misschien bleef hij enig kind uit dit huwelijk en overlijdt Janke niet lang hierna. De zoon Auke (August) Hepkema tr 1909 met (vermoedelijk) Gertrude KOOPMAN, drie kinderen genoemd: Robert, Jeannette, Roger. Yke is te Ohio getrouwd (2) met (vermoedelijk) Wilhelmina REY, in de Nederlandse “kolonie”, een zoon Christian Hepkema, geb 17-1-1911, ovl 30-6-1990, 79j. HEPKEMA-gegevens USA verder nog wat onduidelijk (privacy). Antje Ykes LANDSMA (1826-1886) maakt emigratie van haar jongste zoon naar de USA net niet meer mee. Auke Fritskes HEPKEMA (1815-1874) is in 1874 al overleden, 59j, boer te Doniaga. Hij volgde zijn vader Fritske Hepkes Hepkema (1776-1860) op als boer. Deze werd 83 en de oudere broer Jacob Fritskes Hepkema (1807-1872) had al veel eerder het familiebedrijf verlaten om een eigen zaak te beginnen in het naburige St.Nicolaasga: in 1850 vermeld als postbode en winkelier aldaar, later als boer/landbouwer en winkelier. Jongere broer Auke zette het familiebedrijf voort. Ik vind geen akte van overdracht, maar na 1860 verkoopt Jacob wel percelen te Doniaga (erfdeel?) en Auke trekt geld van derden aan. Volgens notarisarchieven leent hij 15-3-1862 (obligatie) 1000 gulden van Oene Jogchums OENEMA, collega-boer te Doniaga (afgelost 28-4-1866), houdt hij 30-4-1862 boelgoed roerende goederen (opruiming van overbodige spullen, opbrengst 764 gld) en leent hij eind van dat jaar 22-12-1862 nog een bedrag van 1500 gld (obligatie) van Jacob Tjaarda, stadschirurgijn te Akkrum (afgelost 11-5-1866). Midden-1866 komt hij kennelijk vrij van verplichtingen en kan hij (tot overlijden in 1874) met eigen middelen het bedrijf voortzetten. Daarna moet Antje met kinderen het doen. De guldens hier en overal vergeleken met euro’s van nu in toenmalige hoge waarden. Antje Ykes LANDSMA (de tweede), geb Haskerland 27-2-1830, ovl Lemsterland 26-12-1849, 19j, ongehuwd, verdronken onder Oosterzee. “Onder Oosterzee” een groot aantal vaarten en sloten en ook de zuidkant van het Tjeukemeer. Het kan zijn dat de 19-jarige Antje met een clubje ging schaatsen en door het ijs zakte (hoe was het ijs op Tweede Kerstdag 1849, wie waren haar vrienden en vriendinnen). Misschien was ze op weg naar haar zus Antje (de eerste) die een halfjaar eerder te Doniaga trouwde met Auke Fritskes Hepkema. Via het Tjeukemeer is Doniaga vanuit Oosterzee snel te bereiken. Merkwaardig blijft dat de twee eerste kinderen uit het huwelijk (dochters) van Klaas Ykes LANDSMA en Lijsbert Piers DE JONG volgens het register de naam Antje krijgen. Epkje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 1-6-1832, ovl Lemsterland 20-2-1859, 26j, gehuwd, tr Lemsterland 16-5-1856, zij 23, hij 24, met Wybe Dirks DE HAAN, geb Lemsterland 18-7-1831, ovl 21-12-1884, 53j, zv Dirk Roelofs DE HAAN en Tetje Jans KOOPMAN. Epkje krijgt uit huwelijk met Wybe drie kinderen: (1) zoon levenloos 12-3-1857, (2) zoon levenloos 17-11-1857, (3) Dirk (Durk), geb 11-10-1858, ovl 30-6-1859, 8 mnd. Dit zoontje overlijdt 4 mnd na overlijden van de 26-jarige Epkje. Het ging totaal niet goed met de bevallingen. - Weduwnaar Wybe Dirks DE HAAN trouwt (2) Lemsterland 15-6-1860, hij 28, zij 19, met Annigjen Luites PEN, geb Lemsterland 18-6-1840, ovl 8-5-1875, 34j, dv Luite Volkens PEN en Sietske Lucas DE BOER. Uit huwelijk Wybe en Annigjen: Tetje (1861), Lute (1862), Lute (1866) en Sytske (1872). Jantje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 23-1-1835, ovl Lemsterland 27-11-1906, 71j, gehuwd, tr Lemsterland 19-5-1861, zij 26, hij 27, met Douwe Beerends SIETSMA, geb Lemsterland 26-1-1834, ovl aldaar 29-1-1915, 81j, weduwnaar, zv Beerend Sietzes SIETSMA en Foekjen Bouwes DIJKSTRA. Een dochter Foekjen Sietsma geboren Lemsterland 2-11-1862, ovl Lemsterland 19-9-1927, 64j, gehuwd, is enkel uit huwelijk van Jantje en Douwe bekend. Deze Foekjen trouwt 10-5-1889, zij 26, hij 30, met Johannes DIJKSTRA, geb Nijeholtwolde (Weststellingwerf, FR) 13-7-1858, ovl Lemsterland 23-3-1833, 74j, weduwnaar, zv Rein Jans DIJKSTRA en Uilkje HOEKSTRA. Foekjen en Johannes krijgen de Dijkstra-kinderen: (1) Rein, geb Doniawerstal 6-2-1891, (2) Douwe, geb Doniawerstal 7-9-1892, (3) Jantje, geb Schoterland 3-5-1894, (4) Uilke, geb Schoterland 4-2-1897, (5) Jan, geb Schoterland 31-7-1900. Klaaske Ykes LANDSMA, geb Doniawerstal 19-9-1839, ovl Gaasterland 19-12-1904, 65j, gehuwd, tr Doniawerstal 23-5-1863, zij 23, hij 28, met Stoffel Hielkes VAN DER GAAST, geb Doniawerstal 22-10-1834, ovl Gaasterland 25-10-1905, 71j, weduwnaar, zv Hielke Piers VAN DER GAAST en Jantje Stoffels VAN DER GOOT. Klaaske en Stoffel krijgen negen kinderen: (1) Hielke, geb Doniawerstal 17-2-1864. (2) Liesbert VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland) in 1866, tr aldaar 27-5-1888, zij 22, hij 24, met Wiebren DE BOER, geb Nijemirdum (Gaasterland), zv Sybren Bouwes DE BOER en Pietertje Harings NAUTA. (3) Jantje, geb Gaasterland 7-2-1868. (3) Epkje VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland) 4-8-1870, tr aldaar 7-5-1891, zij 20, hij 21, met Pier Fokkes DE HAAN, geb Dijken (Doniawerstal), zv Fokke Klazes DE HAAN en Epkjen Barteles HOEKSTRA. (4) Hielke VAN DER GAAST, geb Wyckel 2-11-1872, tr Aaltje SCHILSTRA. (5) Ike (dochter), geb Wyckel 11-2-1875. (6) Eile, geb Wyckel 29-4-1876, ovl 2-2-1878, 1j. (7) Hendrikjen VAN DER GAAST, geb Wyckel 2-7-1878, tr 16-5-1901, zij 22, hij 27, met Jelle BOSMA, geb Oudemirdum (Gaasterland), zv Hains Jelles BOSMA en Pietje Jans VAN DER ZEE. (8) Uilkje VAN DER GAAST, geb Wyckel 8-10-1884, tr 7-5-1908, zij 23, hij 28, met Stoffel VAN RIJS, geb Sondel, zv Herke Jans VAN RIJS en Antje Stoffels OP DE HOEK.

48.3. Afke Piers DE JONG Geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 8-3-1800, ovl Idskenhuizen (Doniawerstal, FR) 25-7-1876, 76j, gehuwd, tr 6-5-1826, zij 26, wonende te Doniaga, hij 22, geboren en wonende te Legemeer, met Bartle Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 29-4-1804, doop StNicolaasga 10-5-1804, ovl Idskenhuizen 3-8-1881, 77j, wed (geboren te Legemeer, van beroep veehouder, wonende te Idskenhuizen, overl. 1 uur p.m. in de huizinge 10a te Idskenhuizen), zv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske (Jitske) Jans VAN DER MEER. Op 15-11-1841 overlijdt Johannes Bartles Hoekstra, 64j, weduwnaar, te Legemeer. Zoon Bartle is dan 37, heeft uit huwelijk met Afke Piers DE JONG vijf kinderen in leven. Hij koopt 2 maanden na overlijden van zijn vader voor 22.753 gldn zathe en landen te Langweer (Legemeer) van betrokkenen, onder wie zijn oudere zus Doetje Johannes HOEKSTRA, dan weduwe van Douwe Hettes GRIEPSTRA. Of hij hiermee de andere erfgenamen uitkocht, kan uit lezing van de akte blijken (nog niet gelezen dus). De totale som van bijna 23.000 gulden kan hij niet in de knip hebben gehad. Er kunnen onderhandse regelingen zijn getroffen, die hij jaar na jaar moest voldoen. Uit notariëel archief is bekend dat hij in april 1849 een uitverkoop (“boelgoed”) doet van roerende goederen (opbrengst 1136 gldn), mogelijk samenhangend met verkoop van een huis en schuur etc te StNicolaasga en Tjerkgaast (opbrengst 4794 gldn). Een kwart eeuw later en Bartle is dan de 70j gepasseerd, komt hij in notaris-archief voor door aankoop van hooiland te Tjerkgaast voor 2800 gld (22-12-1875) en door leningen (obligaties) van 2500 gld (15-12-1879) en 1500 gld (3-5-1880) bij geldschieter Jan Jans RINKES te Joure. Hij was inmiddels (1874) van Legemeer naar Idskenhuizen gegaan waar Afke Piers 25-5-1876 overlijdt (Afke en Pier laten 12-4-1875 voor zich testament notuleren). Op 4-6-1879 wordt notariëel een boedelbeschrijving gemaakt en binnen het jaar erna gaat 70-plusser Bartle nog de leningen bovengenoemd aan. Na zijn overlijden, 3-8-1881 te Idskenhuizen, 77j oud, is er binnen de maand door kinderen “boelgoed van roerende goederen” (31-8-1881, opbrengst 7041 gld) en volgt 6-5-1882 boedelscheiding, “scheiding van onroerende goederen te Idskenhuizen”. De nalatenschap wordt verdeeld over de zonen Johannes (te Idskenhuizen), Pier (te Dijken) en Klaas (te Dijken), de dochter Epkjen (te Dijken, echtgenote van Fokke Klazes DE HAAN) en de 5 kinderen van overleden oudste dochter Jetske/Jitske Barteles HOEKSTRA (uit haar huwelijk met Broer Klazes VAN DER MEER).
— Op 22-5-1882 (dit alles via notaris Zijlstra te Langweer) worden de nog lopende obligaties bij de Jouster geldschieters Jan Jans Rinkes en Inne Jans Rinkes geroyeerd door omzetting in een obligatie ten laste van gezamenlijk de drie zonen Johannes, Pier en Klaas Barteles HOEKSTRA en schoonzoon Fokke Klazes DE HAAN: “een bestaande schuld van 8000 gld en een nieuwe geldlening van 6000 gld”. Vermoedelijk moest er gemoderniseerd worden.

Een akte van 11-1-1877 (notaris Zijlstra, Langweer) is misschien nog interessant omdat deze is opgemaakt na overlijden van Afke Piers en voordat haar weduwnaar Bartle Johannes, rond 75, wonend te Idskenhuizen, nieuwe leningen afsluit. Voorf 1027 gldn wordt een strook grond te Legemeer verkocht aan het gemeentebestuur van Doniawerstal en als verkopende partij staat niet enkel Bartle Johannes vermeld, maar staan ook zijn zonen Johannes (Idskenhuizen), Pier (Teroele) en Klaas (Dijken) als verkopers in de akte, naast dochter Epkjen (Dijken, mede-vertegenwoordigd door haar echtgenoot Fokke Klazes DE HAAN) en Broer Klazes VAN DER MEER te StNicolaasga, weduwnaar van dochter Jitske Barteles Hoekstra (als vader van en voogd over Jeltje, Bartele, Klaas, Afke en Sjoerdtje Broers VAN DER MEER, uit zijn huwelijk met overleden Jitske geboren). De nalatenschap was na overlijden van Afke in feite al verdeeld. Bartle kon niet meer alleen beslissen. Hij ging daar nog wel enkele jaren mee door, in andere gevallen.

Kinderen van Afke Piers DE JONG en Bartele Johannes HOEKSTRA:

(1) Johannes, geb Legemeer 17-1-1827, ovl 21-1-1827, 4 dgn oud.

(2) Jitske Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 9-5-1830, ovl 20-5-1863, 33j oud, gehuwd, tr 9-5-1851, zij 21 (het is haar verjaardag), hij 22, met Broer Klazes VAN DER MEER, geb Haskerland 3-9-1828, ovl Lemsterland 4-3-1916, 87j, weduwnaar, zv Klaas Broers VAN DER MEER en Jeltje Jolles VEENING. Broer Klazes VAN DER MEER trouwt 7 maanden na overlijden van Jitske (2) Doniawerstal 12-12-1863 met Antje DIJKSTRA.
— Uit huwelijk van Jitske en Broer de kinderen VAN DER MEER (Doniawerstal): (1) Jeltje, geb 18-4-1852. (2) Bartele, geb 19-8-1855. (3) Klaas, geb 13-3-1858. (4) Afke, geb 3-10-1860. (5) Sjoerdtje, geb 3-2-1863. Jitske Bartles HOEKSTRA overlijdt 3 maanden na geboorte van dochter Sjoerdtje. Twintig jaar later delen haar 5 kinderen mee in de Hoekstra-nalatenschap, na overlijden in 1881 van pake Bartle Johannes (zie boven).

(3) Epkjen, geb Legemeer 27-10-1832, ovl 23-6-1833, 7 mnd oud.

(4) Epkje(n) Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 20-5-1834, ovl 4-3-1915 te Sneek, 80j, weduwe, tr Doniawerstal 11-5-1860, zij 25, hij 29, met Fokke Klazes DE HAAN, geb Akkrum (Utingeradeel, FR) 17-2-1831, ovl Doniawerstal 17-12-1899, 68j, gehuwd, zv Klaas Johannes DE HAAN en Gerbrig Fokkes DE JONG. Fokke stamt van DE HAAN-familie uit Akkrum en omstreken. Bij naamsregistratie 1811 meldt zich Douwe Klazes DE HAAN te Akkrum met kinderen: Klaas (42j), Sjoukjen (40j) en Johannes (37j). De zoon Johannes Douwes is begin 1800 te Akkrum getrouwd met Janke IJsbrands uit Oldeboorn (attestatie afgegeven 4-1-1800). Huwelijksbevestiging en dopen ontbreken, maar (schoon)vader Douwe meldt in 1811 de kleinkinderen via Johannes en Janke: Tryntje 11, Ysbrant 9, Douwe 6, Klaas 4, Uiltje 1. Volgens die melding is Klaas Johannes DE HAAN ca 1807 te Akkrum geboren. Hij trouwt Utingeradeel 9-5-1829, hij 21 (geb Akkrum, zv Johannes Douwes DE HAAN en Janke Ysbrands BRANDSMA), zij 22, met Gerbrig Fokkes DE JONG, geb Westermeer (Haskerland), dv Fokke Fokkes DE JONG en Tryntje Joostes VAN DER HOEK. Klaas en Gerbrig trouwen Utingeradeel (Gerbrig is al zwanger) en daar worden dochter Janke (20-12-1829) en zoon Fokke (17-2-1831) nog geboren. Het jonge gezin (Klaas Johannes is dan rond 25j oud) vestigt zich een aantal jaren te Aengwirden bij Heerenveen, waar zonen Johannes (8-9-1833) en Kerst (19-12-1836) worden geboren. Daarna verhuizing naar Dijken (Doniawerstal), waar 5 verdere kinderen worden geboren: Kerst (24-2-1839) en dochters Janke (5-11-1841), Janke (15-2-1843), Trijntje (12-5-1846) en Jeltje (15-2-1850). Oudste zoon Fokke Klazes DE HAAN (1831-1899) groeit op in boerenbedrijf te Dijken. Van daaruit trouwt hij 11-5-1860, zij 25, hij 29, met de boerendochter Epkje Barteles HOEKSTRA uit het naburige Legemeer. Zeven kinderen worden te Dijken geboren. Wanneer Fokke in december 1899 overlijdt, is Epkje 65. Zonen en dochters, op jongste zoon Kerst Fokkes na, hebben de boerderij te Dijken dan al verlaten om elders voor zichzelf te beginnen. Op 27-2-1902 overlijdt zoon Kerst, 28j oud, ongehuwd. Het wordt nu tijd beslissingen te nemen met en voor de boerin-weduwe Epkje. In april 1904 wordt boelgoed gehouden (akte notaris Spannenburg te Lemmer 13-4-1904): “verkoop van enig vee en boerengereedschappen”, opbrengst 14.770 gldn. Als verkopende partij meldt de notaris Epkje, boerin te Dijken, weduwe van Fokke Klazes DE HAAN (de klerk schrijft in register: Epkje Kooistra), haar zonen Bartele DE HAAN, landbouwer te Idskenhuizen, Johannes DE HAAN, landbouwer te Scharren, en Pier DE HAAN, landbouwer te Hommerts, en haar schoonzonen Anne GIETEMA, landbouwer te Eesterga, gehuwd met dochter Gerbrig DE HAAN, en Jacob Kornelis, landbouwer te Deersum, gehuwd met dochter Jitske DE HAAN. Mogelijk trekt Epkje nu weg en verhuist zoon Pier van Hommerts naar het bedrijf te Dijken. Epkje overlijdt 4-3-1915, 80j oud, te Sneek en 13-12-1915 volgt boedelscheiding (akte notaris Faber te Langweer): scheiding van vastigheden te Langweer c.a., waarde 27.330 gldn. De nalatenschap wordt verdeeld over Pier DE HAAN te Dijken, Bartele DE HAAN te Idskenhuizen (de klerk schrijft in register: Bauke de Haan), Johannes DE HAAN te Follega, Anne GIETEMA te Allingawier en Jacob Kornelis te Gauw. Pier DE HAAN bleef (mogelijk) boer op het familiebedrijf.

Uit huwelijk van Epkje en Fokke de kinderen DE HAAN (Doniawerstal):

Gerbrig Fokkes DE HAAN, geb Dijken 27-3-1861, ovl Bolsward 2-7-1926, 65j, gehuwd, tr Doniawerstal (Dijken/Langweer) 14-5-1887, zij 26, hij 27, met Anne (Heins) GIETEMA, geb Baarderadeel 7-2-1860, ovl Bolsward 25-1-1938, 77j, weduwnaar, zv Hein Joukes GIETEMA en Trijntje Annes DE GROOT. Hein Joukes, boerenknecht, en Trijntje Annes, gehuwd te Offingawier (Wymbritseradeel, FR), zijn direct na huwelijk naar Baarderadeel verhuisd, benooorden Offingawier. Daar worden kinderen Jouke, 19-9-1856, Anne 7-2-1860 en Antje 20-9-1862 geboren. Verhuizing naar Eesterga (Lemsterland, FR), bij Oosterzee, volgt ca 1864. Zoon Ypke geboren aldaar 29-4-1865.
— Anne GIETEMA groeit dus op te Eesterga en ontmoet daar Gerbrig DE HAAN uit vrij naburig Dijken en hier komt huwelijk van 14-5-1887 uit voort, zij 26, hij 27.
— Uit het huwelijk worden 9 kinderen geboren: (1) Trijntje GIETEMA, geb Doniawerstal 12-4-1888. (2) Fokke GIETEMA, geb Doniawerstal 23-11-1889. (3) Hein GIETEMA, geb Lemsterland 1-6-1891. (4) Bartele GIETEMA, geb Lemsterland 27-1-1893. Verder te Lemsterland: (5) Jouke, 23-4-1894. (6) Epkje, 10-6-1896. (7) Johannes, 2-3-1898. (8) Antje, 12-3-1900. In Wonseradeel 23-9-1908 (9) nog een dochter levenloos geboren. In 1904 wordt in notarisakte Anne GIETEMA genoemd als landbouwer te Eesterga (Lemsterland) in 1915 als wonend te Allingawier (Wonseradeel, FR, dorpje bij Makkum). Anne en Gerbrig zijn hooguit 1908 van Eesterga naar Allingawier verhuisd. Ze zijn beiden 45-plussers, de afstand is relatief ver. In 1926 (Gerbrig), resp 1938 (Anne) overlijden ze te Bolsward. Vul maar aan het verhaal. Bartele Fokkes DE HAAN, geb Dijken (Doniawerstal, FR) 5-8-1862, landbouwer te Idskenhuizen, ovl Huis ter Heide (Doniawerstal) 13-4-1935, 72j, weduwnaar, tr Lemsterland 17-5-1889, hij 27, zij 25, met Dieuwke KOLK, geb Follega (Lemsterl) 3-1-1864, ovl Huis ter Heide 22-9-1933, 69j, gehuwd, dv Sint Jelles KOLK en Fokje Annes LANDMAN. Bartele en Dieuwke begraven te Legemeer. Kinderen uit het huwelijk: (1) Epkje DE HAAN, geb Follega 12-4-1890, ovl Oudeschoot 16-2-1964, 73j, wed, tr Doniaw 10-5-1912, zij 22, hij 23, met Siebren FEENSTRA, geb 13-5-1889, ovl Oudeschoot 26-1-1960, 70j, gehuwd, zv Douwe FEENSTRA en Geertje HOEKSTRA. (2) Fokje DE HAAN, geb StNicolaasga 15-10-1892, tr Haskerland 24-5-1917, zij 24, hij 30, met Binze BERGER, geb Oudehaske 24-5-1917, zv Berend Gerrits BERGER en Doike KOOIMAN. (3) Sint DE HAAN, geb Wymbr 12-6-1898, ovl Doniaw 25-6-1970, begr te Legemeer, tr Trijntje VAN DER SCHOOT, geb Schoterl (Rottum?) 23-3-1899, ovl 13-12-1975, begr te Legemeer, dv Jan VAN DER SCHOOT en Korneliske BAKKER.
— Vanaf 1900 wordt Bartele Fokkes DE HAAN vermeld als landbouwer te Idskenhuizen. Klaas (Fokkes) DE HAAN, geb Dijken 30-6-1864, ovl 15-2-1874, 9j oud. Jitske Fokkes DE HAAN, geb Dijken 7-6-1865, ovl Sneek 31-12-1938, 73j, weduwe, tr Doniawerstal 21-5-1892, zij 26, hij 23, met Jacob KORNELIS, geb Haskerland 14-7-1868, ovl Sneek 6-1-1936, 67j, gehuwd, zv Abe Jacobs KORNELIS en Janke Ysbrands DE HAAN. Kinderen uit huwelijk van Jitske en Jacob: (1) Janke, geb Haskerland 5-5-1893. (2) Fokke, geb Doniawerstal 24-7-1894. (3) Abe, geb Doniawerstal 19-6-1895. (4) Kerst, geb Doniawersral 11-2-1897. (5) Ysbrand, geb Rauwerderhem 8-12-1898. (6) Epkje, geb Rauwerderhem 22-11-1899. In 1904 meldt notarisakte Jacob KORNELIS als landbouwer te Deersum (Rauwerderhem, boerenstreek tussen Sneek en Leeuwarden, langs de oude Middelzeedijk) en in 1915 als wonend te Gauw (Wymbritseradeel, ongeveer drie km ten zuiden van Deersum, aan de overkant van de Sneeker Trekvaart). Johannes Fokkes DE HAAN, geb Dijken 6-11-1866, ovl Joure (Haskerland, FR) 29-6-1928, 61j, gehuwd, tr Jutrijp (Wymbritseradeel, FR) 9-5-1896, hij 29, zij 23, met Hotske (Gerlofs) KEULEN, geb Jutrijp 10-7-1872, ovl Sneek 24-3-1949, 76j, weduwe, dv Gerlof KEULEN en Durkje ZANDSTRA. Grafzerk te Legemeer van Hotske. In 1904 wordt Johannes genoemd als landbouwer te Scharren en in 1915 als wonend te Follega (Lemsterland, FR). Uit huwelijk met Hotske enkel kraam bekend van een ll dochter, Doniawerstal 27-12-1897. Pier Fokkes DE HAAN, geb Dijken 18-9-1869, ovl na 1943, tr (1) Gaasterland 7-5-1891, hij 21, zij 20, met Epkje VAN DER GAAST, geb Wyckel (Gaasterland, FR) 4-8-1870, ovl 27-1-1894, 23j, gehuwd, dv Stoffel Hylkes VAN DER GAAST en Klaaske Ykes LANDSMA. Na overlijden van Epkje in 1894 trouwt Pier (2) Sloten 2-5-1896, hij 26, zij 28, met Piertje VAN DER GAAST, geb Sloten (FR) 23-6-1867, ovl Doniawerstal 21-1-1931, 63j, gehuwd, dv Pier Hylkes VAN DER GAAST en Baukje Roelofs KUNST. Kinderen uit huwelijk van Pier Fokkes en Epkje Stoffels: (1) Fokke, geb Doniaw 17-2-1892. (2) Stoffel, geb Doniaw 1-3-1893. Kinderen uit huwelijk van Pier Fokkes en Piertje Piers: (3) Baukje, geb Doniaw 8-2-1897. (4) Fokke, geb Doniaw 5-2-1898. (5) Epkje, geb Wymbr 23-7-1899. (6) Pier, geb Wymbr 23-12-1900. (7) Epkje, geb Wymbr 13-8-1902. (Meldingen van na 1902 nog niet publiek). Kerst Fokkes DE HAAN, geb Dijken 5-11-1873, ovl aldaar 7-2-1902, 28j, ongehuwd.

(5) Johannes Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 1-4-1836, boerenzoon te Legemeer, boer te Idskenhuizen, ovl Idskenhuizen 20-1-1900, 63j, ongehuwd. Oudste zoon van Afke Piers DE JONG en Bartele Johannes HOEKSTRA (nadat eerste zoon Johannes, 1827, slechts 4 dagen leefde) en was in die hoedanigheid waarschijnlijk eerste knecht en beoogd opvolger. De twee jongere broers, Pier en Klaas, vertrekken uit het bedrijf. Beiden trouwen zij op zaterdag 23-5-1868, Johannes is dan 32, ongehuwd en hij zal ook ongehuwd blijven. Volgens notarisakte van 14-12-1855 (notaris Van der Ley, Langweer), Johannes is dan 19, boer te Legemeer, tekent hij een huurcontract voor 5 jaar met Freerk Uiltjes HUISTRA, boer te Dijken, voor huur van hooiland tegen de som van 180 gld per jaar. Vader Bartele geeft hem kennelijk dan al die (beperkte) vrijheid: zijn zwager Jan Franzes HAVEN (1796-1865), timmerman te Idskenhuizen, getrouwd met Meijke Piers DE JONG, is met de jonge neef Johannes medehuurder en kan de te betalen huursom wel aan. Verder komt Johannes notariëel alleen voor rond 1880, na overlijdens van ouders Afke en Bartele, in de registratie van boelgoeden, boedelscheidingen en lopende schulden. Het eindresultaat is dat hij het boerenbedrijf te Idskenhuizen (in 1874 werd het van Legemeer naar Idskenhuizen verplaatst) blijft voortzetten. Hij bleef ongehuwd en laat geen testament na, volgens notarisregistratie. Over de verdeling van het bezit ook nog geen meldingen gevonden. Bij zijn overlijden zijn alleen zus Epkjen en broer Pier nog in leven. Ik heb de indruk dat laatstgenoemde zich vooral over het spul te Idskenhuizen ontfermde.

(6) Pier Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 23-4-1838, boer te Idskenhuizen (1868) en Teroele (1877), ovl 29-4-1916, 78j, wed, tr 23-5-1868, hij 30, zij 21, met Grietje Johannes DE JONG, geb Doniawerstal 16-6-1846, ovl 23-8-1912, 66j, gehuwd, dv Johannes Jetzes DE JONG en Hiltje Johannes HOEKSTRA.

Pier en Grietje zijn neef en nicht. Haar moeder Hiltje Johannes HOEKSTRA is jongste zus van zijn vader Bartele Johannes HOEKSTRA. Hiltje, geb 20-4-1815, ovl 25-2-1849, 34j, weduwe, tr (1) 30-12-1836, zij 21, hij 25, met Gerben Jacobs HEERINGA, geb Doniawerstal 4-3-1811, ovl 29-7-1843, 32j, gehuwd, zv Jacob Heeres HEERINGA en Tietje Gerbens. Hiltje tr (2) 18-6-1845, zij 30, hij 31, met Johannes Jetses DE JONG, geb Doniawerstal 15-10-1813, ovl 19-12-1848, 35j, gehuwd, zv Jetse Klases DE JONG en Grietje Pieters. Een dramatisch verloop. Grietje Johannes DE JONG is 2j wanneer binnen drie maanden haar beide ouders overlijden. Uit eerste huwelijk van Hiltje blijven ook 4 HEERINGA-kinderen verweesd achter. De familie, van 3 kanten, moet het opvangen. Gerben Jacobs HEERINGA, koopman te StNicolaasga, is 25 en staat 2 maanden voor zijn huwelijk met Hiltje, wanneer hij (akte notaris Van der Ley te Langweer 28-10-1836) voor 900 gld een huis en schuur te StNicolaasga koopt van Pieter Jans HOOGLAND, boer te Doniaga. Op de pof zo schijnt, want per 3-6-1837 pas wordt royement van zijn schuld aan Hoogland genoteerd, nadat Gerben, boer te StNicolaasga, een kwartiertje eerder voor 900 gld zijn 1/6 aandeel in zathe en landen te Tjerkgaast aan oudere broer, Johannes Jacobs Heeringa, boer te Oldeouwer, heeft verkocht. Dat was Gerbens aandeel in de te verwachten erfenis van het ouderlijk bedrijf te Tjerkgaast. Het vervalt nu aan Johannes en Gerben kan Hoogland afkopen. Gerben en Hiltje als jong echtpaar wonen te StNicolaasga en krijgen er in vlot tempo kinderen. Volgens akte van 2-8-1841 (notaris Ruardi, Sloten) leent Gerben, hij is dan 30, drie kinderen van 1-4 jaar oud, 1100 gldn (obligatie) van Rinke Eelkes DE JONG, landbouwer te Idskenhuizen. Deze schuld wordt pas 27-6-1872 (notaris Barends, Langweer) geroyeerd, bijna 30j na overlijden van Gerben, 29-7-1843, 32j oud. Al die tijd bleef de schuld “aan de familie”. Bij overlijden van Gerben is Hiltje 28 en moeder van 4 prille kinderen. Twee jaar later trouwt ze opnieuw, 18-6-1845, zij 30, hij 31. De dag ervoor wordt inventaris opgemaakt (notaris Van der Ley, Langweer, 17-6-1845) om mogelijk erfgoed voor kinderen uit eerste huwelijk veilig te stellen c.q. schuld-aansprakelijkheid af te schermen. Met nieuwe echtgenoot Johannes Jetses DE JONG, boerenzoon te StNicolaasga, wordt het kindertal van Hiltje tot 5 uitgebreid: Grietje Johannes DE JONG, geb 16-6-1846. Volgens akte van 17-3-1847 (notaris Van der Ley) leent Johannes Jetses 500 gld (obligatie) van eveneens boer Rinke Eelkes DE JONG te Idskenhuizen bij wie Hiltje via Gerben al flink in het krijt staat. Het is niet bekend hoe en wanneer deze nieuwe schuld is afgelost. Wel dat Johannes Jetses het jaar erop overlijdt, 19-12-1848, 35j, en Hiltje niet veel later, 25-2-1849, 34j. Op 12-10-1850 vindt boedelscheiding plaats, Hiltje Johannes HOEKSTRA als erflater, haar broer Bartele Johannes, boer te Legemeer, en anderen als delers van de nalatenschap. Achttien jaar later trouwt neef Pier Barteles, hij 30, zij 21, met nichtje Grietje Johannes.

Uit huwelijk van Pier Barteles Hoekstra en Grietje Johannes de Jong:

Bartele Piers HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 27-3-1869, ovl Teroele (Doniaw) 4-5-1939, 70j, weduwnaar, begr te Ypecolsga (Wymbr), tr Wymbr 11-5-1895, hij 26, zij 22, met Gerbrigje DE VRIES, geb Ypecolsga 8-5-1873, ovl Teroele 19-7-1938, 65j, gehuwd, begr te Ypecolsga, dv Jentje DE VRIES en Jetske WIERDA. Kinderen: geen? Geboorte van levenloos kind Doniawerstal 4-10-1901 en Hemelumer Oldeferd 14-1-1905. Bij boelgoed 26-4-1917 (na overlijden van vader Pier te Teroele 29-4-1916) woont Bartele te Elahuizen (Hemelumer Oldeferd), streekdorp aan het Fluessenmeer. Johannes Piers HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 10-6-1870 Pieter, geb Idskenhuizen 17-4-1872 Pieter, geb Idskenhuizen 29-12-1873 Klaas Piers HOEKSTRA, geb Teroele 2-10-1876, ovl Woudsend (Wymbr) 28-2-1947, 70j, gehuwd (begr te Ypecolsga), tr Doniaw 7-5-1909, hij 32, zij 28, met Maike Martens VISSER, geb Harich (Gaasterland) 28-3-1881, ovl Woudsend 25-10-1954, 73j, weduwe (begr te Ypecolsga), dv Marten Annes VISSER en Gettje Stoffels BOERSMA. Afke, geb Teroele 1-12-1877 Pier Piers HOEKSTRA, geb Teroele 27-12-1879, ovl StNicolaasga 1-1-1966, 86j, weduwnaar (begr te Legemeer), tr Wymbritseradeel 21-10-1922, hij 42, zij 37, met Dieuwer Abes TJALMA, geb Oudega (Hemelumer Oldeferd)13-8-1885, ovl Tjerkgaast (Doniaw) 14-6-1962, 76j, gehuwd, dv Abe TJALMA en Jacobjen VAN DER WAL. Franke Piers HOEKSTRA, geb Teroele 2-5-1881, ovl Sneek 19-5-1956 (begr te Legemeer), 75j, gehuwd, tr met Romkje ATTEMA, geb Hommerts (Wymbr) 12-12-1886, ovl Dokkum 24-10-1960 (begr te Legemeer), 73j, weduwe, dv Cornelis ATTEMA en Janke DE GROOT. Hiltje Piers HOEKSTRA, geb Teroele 28-4-1890, ovl Oosthem (Wymbr) 7-5-1957 (begr te Folsgare, Wymbr), 67j, gehuwd, tr Wymbr 9-5-1914, zij 24, hij 26, met Douwe HIEMSTRA, geb Abbega (Wymbr) 11-1-1888, boerenbedrijf, ovl Oosthem 7-10-1967 (begr Folsgare), 78j, weduwnaar, zv Symen HIEMSTRA en Yke REITSMA.

(7) Klaas Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 11-12-1840, boer te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 5-7-1886, 45j, gehuwd, tr 23-5-1868 met Attje Reins ANNEMA, geb Legemeer 9-10-1846, ovl 10-6-1920, 73j, weduwe, dv Rein Andries ANNEMA en Gettje Koops RINKEMA. De jongste zoon van Afke Piers DE JONG trekt, zoals broer Pier, weg uit Legemeer (oudste broer Johannes runt daar met vader het bedrijf). Pier trekt naar Idskenhuizen, vader plus Johannes gaan daar in 1874 ook naar toe, en Pier verhuist vervolgens naar Teroele. Klaas trekt naar Dijken. NB: Legemeer, Idskenhuizen, Dijken en Teroele zijn boerenstreekdorpjes vlak bij elkaar. Vader Bartele investeerde mee in de uitbreiding binnen deze streek. Na overlijden van vader Bartele te Idskenhuizen in 1881, 77j oud, en tot het eind actief met nemen van nieuwe hypotheken en obligaties, volgt boedelscheiding en overname van verplichtingen door de drie resterende zonen, Johannes, Pier en Klaas, en hun zwager Fokke DE HAAN, die zoals Klaas te Dijken bedrijf heeft. Het overlijden van Klaas kort erop, 5-7-1886, 45j oud, komt ongelukkig uit. Ruim 2 maanden later, 21-9-1886, wordt inventaris opgemaakt via notaris Sj. HAAGSMA te Bozum (Baarderadeel, FR). Ik wil nog een verklaring: Bozum heeft niets met Dijken te maken en ligt geheel buiten de regio. In het klerkenregister (de index) worden Atje Reins ANNEMA te Dijken vermeld, “weduwe van Klaas Barteles Hoekstra, deelgenoot en voor zich, tevens als moeder van en voogd over Geertje, Afke, Rein, Bartele, Koop, Andries en Epkjen Hoekstra”, en Pier Bartels HOEKSTRA te Teroele, broer van overleden Klaas, “curator over de ongeboren vrucht, tevens als toeziend voogd.” Atje Reins ANNEMA, weduwe van Klaas Barteles HOEKSTRA, blijft te Dijken wonen (zij overlijdt 1920, 73j oud). Uit een notarisakte van 1898 (notaris Van der Meer, Langweer) valt af te leiden dat zij daar als boerin bezig bleef (verhuring).

Kinderen uit huwelijk van Klaas Barteles HOEKSTRA en Atje REINS ANNEMA:

(1) Geertje HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 8-1-1869 (vernoemd naar beppe “Gettje” Koops Rinkema), ovl Woudsend 5-9-1934, 65j, weduwe (begr te Ypecolsga), tr Doniaw 23-8-1889, zij 20, hij 21, met Kornelis VAN DER KOOY, geb Smallebrugge (Doniaw) 29-9-1867, ovl Indijk (Wymbritseradeel, begr te Ypecolsga: Cornelis R. van der Kooij) 21-6-1913, 45j, gehuwd, zv Rudolphus Kornelis VAN DER KOOY en Martje Gerlofs OP DE HOEK. Kornelis en Geertje vestigen zich te Indijk (bij Woudsend/Ypecolsga) en krijgen de kinderen: Atje (1893), Rudolphus (1894, wordt 8 wkn), Johanna (1896), Afke (1897), Rudolphus (1899), Afke (1901). (2) ll dochter, 24-3-1871, dus verder niet genoemd (was een “Afke” geweest). (3) Afke HOEKSTRA, geb Idskenhuizen 22-3-1872, ovl 28-3-1963, 91j, wed, (begr te De Knijpe), tr Doniaw 8-5-1897, zij 25, hij 26, met Hans Wiebes VEENBAAS, geb Benedenknijpe 2-1-1871, ovl Jorwerd (Baarderadeel, begr te De Knijpe) 13-6-1916, 45j, gehuwd, zv Wiebe Hanzes VEENBAAS en Anna Jans BOUWER. Uit inventarisakte Jorwerd 29-8-1916 blijkt dat 6 kinderen uit huwelijk van Hans Veenbaas en Afke Hoekstra dan in leven zijn: Anna, Wiebe, Atje, Klaas, Jan en Geertje Veenbaas. (4) Rein Klazes HOEKSTRA, geb 30-3-1875, ovl 29-9-1960, 85j, wed (begr te Legemeer), tr Doniaw 30-5-1902, hij 27, zij 28, met Stijntje WIELINGA, geb 3-12-1873, ovl Doniaw 20-11-1935, 61j, gehuwd (begr te Legemeer), dv Jouke Klazes WIELINGA, timmerman te Idskenhuizen, en Ynskjen Eizes EIZEMA. Rein en Stijntje hebben na huwelijk langdurig gewoond te Wyckel (Gaasterland). (5) Bartele (Klazes) HOEKSTRA, geb 8-7-1877. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (6) Koop (Klazes) HOEKSTRA, geb 18-6-1879. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (7) Andries (Klazes) HOEKSTRA, geb Dijken 12-3-1882, ovl 26-11-1963, 81j (begr te Legemeer), tr Schoterland 5-5-1910, hij 28, zij 25, met Geeske DE JONG, geb Nijelamer (Weststellingwerf) 21-9-1864, ovl 10-12-1964, 80j (begr te Legemeer), dv Jan Jans DE JONG en Annigje Freerks WIND. (8) Epkje, geb 28-4-1883. In 1886 vermeld, verder nog onbekend. (9) Klaske, geb Dijken 20-2-1887, de ongeboren vrucht in inventarisakte van 21-9-1866, wordt 7 maanden na overlijden van Klaas geboren. Zij wordt naar hem vernoemd. Klaske (Klazes) HOEKSTRA, geb Dijken 20-2-1887, ovl StNicolaasga 2-1-1958, 70j (begr te Doniaga), tr Doniaw 11-5-1911, zij 24, hij 25, met Folkert Geerts SEMPLONIUS “op de Noed” bij Doniaga 6-3-1886, ovl StNicolaasga 24-2-1963 (begr te Doniaga), zv Geert Folkerts SEMPLONIUS en Meike Tjitzes VAN DER LEY.

48.4. Meyke Piers DE JONG (Maike, Meike) Geb Oosterzee 30-10-1801, ovl Idskenhuizen 7-6-1878 (voormiddags 8 uur in huis 38A), 76j, weduwe, tr 28-5-1823, zij 21, hij 26, timmerman te Idskenhuizen, met Jan Franzes HAVEN, geb 3-7-1796 te Hommerts (Wymbritseradeel, FR), ovl Idskenhuizen 22-11-1865 (voormiddags 10 uur in huis 38A), 68j, gehuwd, zv timmerman Frans Sikkes HAVEN en Tetje Attes.

Kinderen huwelijk van Meyke Piers en Jan HAVEN:

(1) Tetje Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 15-6-1824, ovl 26-12-1857 te Hemelum (Hemelumer-Oldeferd, FR), 33j, gehuwd, tr 9-5-1845, zij 20, hij 26, met Jelle Jans BREIMER, bakkersknecht te Idskenhuizen, geb 9-4-1819 Lemsterland, FR, ovl 31-1-1900 te Hemelum, 80j, gehuwd (na overlijden van Tetje Jans HAVEN trouwt hij in 1759 met haar jongste zus Anke Jans HAVEN), zv Jan Hendriks BREMER en Trijntje Jacobs DE JONG (dochter van Jacob Annes en Afke Jeltjes). Direct na hun huwelijk verhuizen Jelle Breimer en Tetje Haven naar Hemelum (bij Warns, Hemelumer Oldeferd, FR), waar ze een eigen bakkerszaak beginnen. Uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en bakker Jelle Jans BREIMER vijf kinderen. Zie 48.4.1. (2) Pier Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 10-3-1827, timmerman, ovl 23-8-1871, 44j, gehuwd (in tweede huwelijk), tr (1) 4-6-1859, hij 32, zij 24, met Grietje Rinkes DE JONG, geb 4-1-1835, ovl 30-7-1861, 26j, dv Rinke Eelkes DE JONG en Hendrikjen Pieters DIJKSTRA. Pier tr (2) 24-5-1867, hij 40, zij 31, met Marijke Gerbens WIJNJA (akte huwelijkse voorwaarden 22-5-1867), geb Wymbritseradeel 25-7-1835, ovl 12-4-1901, 65j, gehuwd (na overlijden van Pier in 1871 trouwt zij 15-6-1878, 42j oud, met Wopke de Jong), dv Gerben Romkes WIJNJA en Antje Aukes PIERSMA. Pier Jans HAVEN was timmerman, zoals zijn vader en zijn broer Frans, maar komt in notarisakten ook als veehouder voor. Het is goed mogelijk dat hij timmerbedrijf en veehouderij combineerde. Uit zijn huwelijk met Marijke WIJNJA zijn geen kinderen geboren. Zijn (kortstondige) eerste huwelijk met Grietje Rinkes DE JONG gaf hem de zoon Jan Piers Haven, geb Idskenhuizen 16-2-1860. De jongen is 1j wanneer moeder Grietje overlijdt, 7 wanneer vader Pier trouwt met Marijke, 11 wanneer vader Pier overlijdt, en 18 wanneer stiefmoeder Marijke trouwt met de weduwnaar Wopke de Jong. Dit verhaal nog verder aan te vullen. Jan Piers HAVEN tr 7-5-1882 met Tietje Tiedes DE JONG, zeven kinderen worden geboren, Jan overlijdt 23-12-1930, 70j, Tietje 1-8-1935, 73j (Doniawerstal). – (3) Epkjen Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 20-3-1832, ovl 28-4-1919, 87j, weduwe, tr 16-5-1856, zij 24, hij 28, met Tjitse Annes VAN DER LEY, geb 17-3-1828, ovl 27-8-1903, 75j, zv Anne Tjitses VAN DER LEY en Antje Willems VAN DIJK. Epkjen trouwt met boerenzoon Tjitse en wordt boerin te Boornzwaag (Doniawerstal, FR, aan de Langweerderwielen). Vijf kinderen worden geborenl, vier dochters, een zoon: Antje 11-2-1857, Meike 22-5-1861, zoon Anne 17-11-1863, Tettje 9-2-1866, Janna 29-12-1868. – (4) Anke Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 8-2-1837, ovl Hemelum 19-6-1906, 69j, weduwe, tr 19-6-1859 te Hemelum, zij 22, hij 40, met Jelle Jans BREIMER, weduwnaar van zus Tetje Jans HAVEN. Denkbaar is dat Anke bij ziekte en overlijden van oudste zus Tetje (ovl Tweede Kerstdag 1857) naar Hemelum afreisde om het bakkersgezin zorg te bieden. Anderhalf jaar later trouwt ze met Jelle. Het huwelijk levert 5 verdere Breimer-kinderen op. Zie 48.4.4. – (5) Frans Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 23-6-1839, timmerman, tr 26-5-1865 met Antje Ykes ZWART. Uit dit huwelijk vijf zonen: Jan HAVEN 22-4-1866, Yke HAVEN 19-10-1867, Sikke HAVEN 29-8-1868, Jentje HAVEN 4-5-1871 en Pier HAVEN 19-9-1872. Het gezin is ca 1885 geëmigreerd naar Amerika. Volgens notarisakte van 28-1-1887 was Frans Jans HAVEN toen wonend te Grand Rapids, Michigan, USA.

Na overlijden 7-6-1878 van weduwe Meyke Piers: 6-7-1878 Langweer, notaris J.�Zijlstra Inventaris - Frans Jans Haven te Idskenhuizen (mede) als voogd over Jan Piers Haven - Pier Jans Haven, in leven weduwnaar van Grietje Rinkes de Jong, erflater - Tjitze Annes van der Ley te Boornzwaag als toeziend voogd - Epkje Jans Haven te Boornzwaag, gehuwd met Tjitze Annes van der Ley - Trijntje Jelles Breimer te Heeg, gehuwd met Albert Kaspersma - Huite Alta te Oosterbierum, gehuwd met Meike Jelles Breimer - Jelle Jans Breimer te Hemelum (klerk schijft Jacob Jelles), weduwnaar van Tettje Jans Haven, gehuwd met Anke Jans Haven als voogd over Pier Jelles Breimer - Meike Piers de Jong, in leven weduwe van Jan Franzes Haven, erflater; beiden in leven woonachtig te Idskenhuizen

48.4.1. Kinderen uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 30-4-1846, ovl aldaar 22-9-1858, 12j oud. (2) Meike Jelles BREIMER, geb Hemelum 11-4-1849, ovl Oosterbierum (Barradeel, FR) 7-3-1879, 29j oud, gehuwd, tr 2-4-1874, zij 23, hij 28, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 21-10-1916 te Amsterdam (NoordHolland), 71j oud, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER. Zijn moeder ovl 1865 te Makkum, 48j, zijn vader ovl 1872 te Makkum, 55j. Op 8-6-1870 een boedelscheiding, betr een houtzaagmolen, 2 houtstekken en 4 woningen te Makkum. In de index van die akte wordt Huite niet vermeld. Mogelijk omdat hij nog inwonende zoon was van Dirk Piers. Meike en Huite gaan wonen te Oosterbierum in Barradeel, aan de Waddenzeekust boven Harlingen. Uit het huwelijk geen kinderen, Meike ovl 29j oud. Huite trouwt in 1882 te Hemelum (2) met haar jongere (half)zus Tettje Jelles BREIMER, zie 48.4.4. (3) Trijntje Jelles BREIMER, geb Hemelum 3-5-1851, ovl Heeg/Oudega (Wymbritseradeel, FR) 9-1-1936, 84j, weduwe, tr 15-5-1875 (Wymbritseradeel), zij 24, hij 29, met Albert KASPERSMA, geb 12-8-1845, ovl 24-3-1910, 64j gehuwd, zv Kornelis Sytzes KASPERSMA en Dieuwke Symens VAN DER WAL.
— Trijntje Jelles BREIMER is 22 en ongehuwd wanneer ze 8-9-1873 te Idskenhuizen (Doniawerstal) bevalt van een dochter: Stijntje BREIMER. Akte van erkenning door de moeder 17-5-1899 (Wymbritseradeel), mogelijk vanwege verloving dan van Stijntje met Jacob FENNEMA, huwelijk in 1901. Vader van Stijntje blijft onbekend.
— Trijntje trouwt bijna 2 jaar na geboorte van Stijntje met Albert KASPERSMA te Heeg (Wymbritseradeel). Uit dit huwelijk 8 kinderen: Tetje (1875), Dieuwke (1877), Meike (1879), Pietje (1881), Cornelis (1884), Jelle (1886), Tetje (1888) en Pier (1890).
— Na overlijden van Albert KASPERSMA 24-3-1910 wordt 15-7-1910 notariëel inventaris opgemaakt van te vererven bezittingen. Weduwe Trijntje BREIMER woont te Oudega (Wymbritseradeel) en geldt nog als voogd over de jongste zoon Pier (dan 19j). Verdere kinderen wonen te Gaastmeer, bezuiden Oudega, aan het Heegermeer/Fluessen: de dochter Stijntje BREIMER, gehuwd met Jacob Fennema, de KASPERSMA-dochters Maaike/Meike, Pietje (gehuwd met Theunis STECK) en Tetje, en de KASPERSMA-zonen Cornelis (toeziend voogd) en Jelle. Oudste KASPERSMA-dochter woont te Workum (gehuwd met Meindert VAN DEN AKKER). (4) Jacob Jelles BREIMER, geb Hemelum 12-3-1853, tr 13-5-1877 te Oudemirdum (Gaasterland, FR) met Hansje Hanzes Dijkstra, geb 27-10-1855 (Gaasterland), dv Hans Jacobs Dijkstra en Wiepkje Jans Poppes. Bij haar geboorte was vader Hans reeds 5 maanden overleden (ovl 24-5-1855, 39j, Gaasterl akte 9). Uit huwelijk van Jacob en Hansje een dochter Tettje geb 21-2-1878 (Doniawerstal) en een zoon Jelle Jacobs BREMER geb 27-11-1879 (Gaasterland). De jonggehuwden lijken nog niet gesetteld. In notarisakte van 19-5-1879, dus voor geboorte van zoon Jelle, wordt Jacob wonend te Bakhuizen (Gaasterland, FR) genoemd. Dat is slechts enkele kilometers bezuiden Hemelum, waar zijn vader woont. Na 1879 komen Jacob, Hansje en kinderen niet meer voor in Friese archieven (ook niet bij GENLIAS). (5) Pier Jelles BREIMER, geb Hemelum 2-12-1855, ovl 8-5-1935 Leeuwarderadeel, 79j, weduwnaar, tr 9-5-1879 te Hemelum, hij 23, zij 24, met Hinke MEINA, geb 7-2-1855 te Hemelum, ovl 18-11-1911 te Leeuwarden, 56j, gehuwd, dv Bernardus Siegers MEINA en Doetje Pekes HOOGEBOOM. Uit huwelijk van Pier en Hinke Meina slechts 1 kind gevonden: Jelle Piers BREIMER geb 3-9-1879, vier maanden na huwelijk, te Barradeel, ovl aldaar 29-11-1879, twee maanden oud. Bleef dit huwelijk verder kinderloos? NB: Meike Jelles, 6 jaar oudere zus van Pier, verhuist, na huwelijk in 1874 met Huite ALTA, naar Barradeel (Oosterbierum). Mogelijk is de jonge Pier dankzij Meike en Huite ook daar terecht gekomen (zus Meike overlijdt er 7-3-1879, 29j, zwager Huite gaat terug naar Hemelum).

48.4.4. Kinderen uit huwelijk van Anke Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 17-7-1861 (“BREEMER”), ovl 10-8-1861, 3 weken oud. De eerste Jan Jelles BREIMER, zv Tettje Jans HAVEN, was 22-9-1858, 12j oud, overleden. (2) Tettje Jelles BREIMER, geb Hemelum 20-11-1862, ovl te Amsterdam 12-1-1943, 80j oud, weduwe, tr 27-1-1882 te Hemelum, zij 19, hij 36, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl Amsterdam 21-10-1916, 71j, gehuwd, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER, weduwnaar van Meike Jelles BREIMER, de oudste halfzus van Tettje (Meike ovl 7-3-1879 te Oosterbierum, Barradeel, 29j oud).
— Huite WALTA was met Meike naar Oosterbierum in NW-Friesland verhuisd (huwelijk bleef kinderloos), vestigt zich na overlijden van Meike te Hemelum, waar hij bijna 3 later trouwt met het jonge halfzusje van Meike. Uit het huwelijk met Tettje 2 kinderen: dochter Maria ALTA, geb Hemelum 17-6-1882 (geboren binnen 5 maanden na huwelijk), ovl Amsterdam 11-6-1961, en zoon Jelle ALTA, geb Hemelum 18-6-1885, ovl Amsterdam 21-11-1963. Huite en Tettje zijn van Friesland naar Amsterdam verhuisd, mogelijk in 1906 (gezinskaart nog raadplegen). Na overlijden van Huite ALTA aldaar in 1916, 71j oud, komt weduwe Tettje BREIMER in notarisakten te Friesland (voor familie) als gunster van leningen (geefster van obligaties) voor. In de jaren rond 1920, rond 60j oud, gold ze mogelijk als een “bemiddelde weduwe” die bereid was leningen te verstrekken. (3) Cornelia Jelles BREIMER, geb Hemelum 8-3-1866, ovl 20-4-1866, 6 weken oud. (4) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 23-6-1867 (5) Frans Jelles BREIMER, geb Hemelum 18-3-1873.

48.5. Sietske (Sytske) Piers DE JONG Geb 7-6-1803 te Oosterzee, overl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”, tr Doniaw 22-6-1827, zij 24, naaister, hij 27, schoolonderwijzer, met Bauke Meyes VAN SLAGEREN, geb 28-9-1800 te Heeg (Wymbr), wonende te St.Nicolaasga (Doniaw), ovl 31-12-1890, oudjaarsna-middag 16.30 uur te Langweer, “oud 90 jaren, geboren te Heeg, oud ontvanger dezer gemeente, wonende te Langweer, weduwnaar van Sijtske Piers de Jong, zoon van Meije Hendriks van Slageren en van Akke Boukes, beide overleden, in leven echtelieden te Heeg”.

Bij de naamregistratie van 1811 laat Meye Hendriks SLAGER zich te Heeg inschrijven, met de kinderen: Beitske 24, Jetske 23, Hendrik 21, Boukje 19, Wytze 14, Bouke 11 en Durk 8. Meye oefent het slagersberoep uit en zijn zonen Hendrik en Durk volgen hem daarin te Heeg op. Mogelijk kwamen er binnen het gezin toch bezwaren tegen een (deze) beroepsnaam als blijvende achternaam, want niet lang erna wordt een aanpassing gemaakt: VAN SLAGEREN werd het en bleef het. Een uniekere naam. Misschien door jongere zoon Bouke (Bauke) bedacht die schoolmeester gaat worden. De zoon Wytze werd boer te Heeg. Meye Hendriks kwam niet “van Slageren” maar van Idzega, tegenover Heeg aan de westkant van de tussenliggende poelen. Zijn vader Hendrik Meyes, getrouwd met Jetske Willems, was er veehouder (“arm boer” volgens Quotisatie 1749). Meye, geb te Idzega 9-4-1756, was een latere zoon uit het huwelijk van veehouder Hendrik. Meye wordt een bekwame en gewaardeerde slager.

Sietske Piers DE JONG trouwt in Doniawerstal 1827 met slagerszoon uit Heeg, Bauke Meyes VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer te StNicolaasga. Uit hun huwelijk worden 8 kinderen geboren, 7 dochters, 1 zoon: Epkje (1829), Akke (1831), zoon Meye (1832, ovl 1864, ongehuwd), Pierke (1835), Beitske (1837, ovl 1839), Beitske (1839), Lijsbert (1841) en Afke VAN SLAGEREN (1845). Het gezin groeit de onderwijzerswoning uit. In 1843 wordt (voor 623 gld) een eigen huis en erf te StNicolaasga gekocht, eind 1845 volgt aankoop van nog iets groters aldaar: winkelhuis en erf voor 1153 gld. Bauke was niet louter afhankelijk van het (ongetwijfeld karige) onderwijzers-inkomen, dankzij familie-slagersbedrijf en nalatenschappen. De onderwijzer te StNicolaasga beschikt, zeker vanaf 1844, over diverse percelen hooiland her en der in de omgeving (StNicolaasga, Idskenhuizen, Tjerkgaast etc) die hij jaarlijks aan boeren verhuurt. In 1852 staat hij voor het eerst in notarisakten vermeld als “ontvanger te Langweer”. Hij is dan ruim 50 en heeft een kwarteeuw schoolmeesterbestaan achter de rug.

Kinderen van Sietske en Bauke:

(1) Epkje VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 7-5-1829, ovl Doniawerstal 5-1-1909, 79j, weduwe, tr 30-5-1858, zij 29, hij 32, met Claas Beenes BLES, geb 2-3-1826 te Echten (Lemsterland, FR), ovl Doniawerstal 22-3-1907, 81j, gehuwd, zv Beene Clazes BLES en Tiettje Jans DE JONG. Kinderen van Epkje en Claas: (1) Beene BLES, geb 4-6-1861, ovl 18-4-1863. (2) Beene BLES, geb 13-10-1864, tr 11-5-1889 met Tietje REGELING.

(2) Akke VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 5-1-1831, ovl Aengwirden (wonend Schoterland) 25-12-1915, 84j, weduwe, tr (1) Doniawerstal 22-5-1853, zij 22, hij 28, met Lou(w)rens Libbes LEISTRA, geb Smallingerland 24-2-1825, ovl Rauwerderhem 7-12-1872, 47j, gehuwd, zv Libbe Tjeerds LEISTRA en Richtje Hidzers FOKKEMA. Akke tr (2) Rauwerderhem 20-5-1874, zij 43, hij 52, met Andries RIESBERG, geb ca 1822 te Kampen (Overijssel), ovl Schoterland 23-3-1910, 88j, gehuwd, zv Johan Harmen Riesberg en Maria Sophia Schwab. Akke bleef kinderloos.

(3) Meye VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 10-12-1832, ovl 28-1-1864, 31j, ongehuwd.

(4) Pierke VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 18-1-1835, ovl 16-8-1883, 48j, gehuwd, tr Doniawerstal 30-5-1858, zij 23, hij 24, met Jan Melis VAN DER SLUIS, geb Doniawerstal 11-6-1833, ovl na 1883, zv Melis Poppes VAN DER SLUIS en Koentje Abes WALSTRA. Kinderen van Pierke en Jan: (1) Melis VAN DER SLUIS geb 3-11-1859. (2) Bauke VAN DER SLUIS geb 23-5-1861. (3) Sietske VAN DER SLUIS geb 19-4-1863. (4) Abe VAN DER SLUIS geb 17-6-1867.

(5) Beitske VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 15-3-1837, ovl 19-3-1839, 2j oud.

(6) Beitske VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 23-5-1839, ovl 5-4-1931, 91j, weduwe, tr Doniawerstal 14-5-1864, zij 24, hij 29, met Andries Symons DROST, geb Menaldumadeel (FR, ten westen van Leeuwarden) 16-11-1834, ovl Doniawerstal 4-5-1900, 65j, gehuwd, zv Symon Jacobs DROST en Klaaske Andries HETTEMA. Beitske bleef kinderloos.

(7) Lijsbert (Lijsbeth, Elisabeth) VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 3-5-1841, ovl Schoterland 3-9-1911, 70j, gehuwd, tr Schoterland 15-5-1864, zij 23 geb St.Nicolaasga (Doniawerstal), hij 20 geb Oudeschoot (Schoterland), met Albert Klazes OTTER, geb Oudeschoot 18-2-1844, zv Klaas Alberts OTTER en Finne Klazes JANSMA, ovl Oudeschoot 19-7-1921, 77j, weduwnaar. De op een na jongste dochter van Sietske en Bauke wordt, anders dan de oudere zussen die kinderloos bleven of relatief weinig kinderen kregen, moeder van een 10-tal kinderen. Uit huwelijk met Albert OTTER te Oudeschoot: (1) Finne geb 6-4-1865. (2) Sytske geb 4-2-1867. (3) Klaas geb 5-11-1868. (4) Bauke geb 1-10-1870. (5) Antje geb 19-12-1872. (6) Epkjen geb 2-2-1875. (7) Siebren geb 9-4-1877. (8) Klaas geb 18-3-1881. (9) Akke geb 15-5-1883. (10) Grietje geb 25-2-1885.

(8) Afke Baukes VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 4-7-1845, ovl Doniawerstal 1-3-1887, 41j, gehuwd, tr (1) 2-5-1868, zij 22, hij 26, met Klaas Klazes GRONDSMA, geb Doniawerstal 22-9-1841, ovl 5-3-1872, 30j, gehuwd, zv Klaas Johannes Grondsma en Akke Aukes Piersma. Afke tr (2) Doniawerstal 9-6-1877, zij 31, hij 26, met Hendrik MEINIS, geb 16-10-1850 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 1-8-1935 (gemeente Heerenveen, FR), 84j, gehuwd, zv Meine Harmens Meinis en Anna Hendriks Alkema. Na overlijden van Afke in 1887 trouwt Hendrik MEINIS 9-5-1889 (Schoterland), hij 38, zij 36, met Minke STERKENBURG, geb te Scharnegoutum (Wymbr), dv Frederik Sterkenburg en Lamkjen Spandauw. Kinderen van Afke VAN SLAGEREN uit huwelijk met Klaas GRONDSMA: (1) Akke Grondsma geb 5-11-1869 (geb 6 maanden na huwelijk). (2) Klaaske Grondsma geb Langweer 23-3-1872 (posthuum want vader Klaas overlijdt 18 dagen voor geboorte van Klaaske). Klaaske GRONDSMA trouwt Smallingerland, FR, 19-12-1896, zij 24, hij 42, met Hendrik STERK, geb te Heukelum (Limburg). Kinderen van Afke VAN SLAGEREN uit huwelijk met Hendrik MEINIS: (3) Anna Meinis geb 8-6-1878. (4) Sietske Meinis geb Tjerkgaast 27-5-1880, tr 3-7-1912, zij 32, hij 28, met Aaldert DE WITH, geb te Joure, zv Pieter Jacobs DE WITH en Elisabeth Freerks TACONIS. (5) Beitske Meinis, geb Tjerkgaast 3-8-1882, tr 20-5-1909 (Schoterland), zij 26, hij 28, met Eeltje ROMKEMA, geb te Joure (Haskerland), zv Klaas ROMKEMA en Antje VAN DER ZEE. (6) Meintje Meinis, geb Tjerkgaast 6-5-1884, tr Schoterland 13-10-1909, zij 25, hij 35, met Arjen WOLTMAN, geb te Heerenveen (Aengwirden), zv Jacob WOLTMAN en Elisabeth Freerks TACONIS. (7) Epkje Meinis, geb 18-2-1887.

Afke Baukes VAN SLAGEREN overlijdt 1-3-1887, 41j oud, twee weken na geboorte van haar zevende kind. Zeven dochters, dat is niet mis.

48.6. Franke Piers DE JONG (1805-1889) Geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 19-12-1805, doop 22-12-1805, ovl Irnsum (Rauwerderhem, FR) 14-12-1889, 84j oud, weduwnaar, tr (1) Doniawerstal 27-5-1836, hij 30, zij 23, met Jetske Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 13-12-1812, ovl Irnsum (in huis nr 20) 22-6-1850, 37j oud, gehuwd, dv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske Jans VAN DER MEER. Franke tr (2) te Irnsum 1-12-1860, hij 54, zij 36, met Gertje Johannes DE JONG, geb 1-2-1824 te Friens (Idaarderadeel, FR), ovl 2-3-1887 te Irnsum, 63j, gehuwd, dv Johannes Fokkes DE JONG en Klaaske Rijntjes UILKEMA.

Militaire dienst: Volgens soldatenregister wordt Franke in 1832 gemobiliseerd: per 1-12-1832 op mars naar Naarden om gedetacheerd te worden bij het bataljon artillerie schutterij 2e afd 2e bat 1e compagnie. Hij is dan 27. Volgens register geboren 28-11-1805 te Oosterzee (klopt niet).

Uit huwelijk van Franke en Jetske zijn 7 kinderen geboren. De eerste 2 te Idskenhuizen. Franke betrekt mogelijk in 1839 (geen akte gevonden) een boerderijtje te Westermeer/Joure (Haskerland). In 1840 wordt daar het volgende kind geboren. En er is de notarisakte (Joure) van 29-4-1839: Franke leent 1200 gld (obligatie) van zijn zwager Jan Franzes HAVEN, timmerman te Idskenhuizen, met schoonvader Johannes Barteles HOEKSTRA te Legemeer en stiefvader Klaas Douwes DOUMA te Doniaga als borgen. Het geld kan hij nodig hebben gehad voor de verhuizing. Tien jaar later verlaat hij Haskerland met gezin en vertrekt naar Irnsum (Rauwerderhem). Franke is dan ca 45j oud. Jetske is 37, bevalt 23-2-1850 van zevende kind uit het huwelijk (“levenloos”, Haskerland) en overlijdt, vier maanden erna, zelf 22-6-1850 te Irnsum. Dus zit Franke op zijn verdere adres en in zijn volgende verantwoordelijkheden als weduwnaar. Hij hertrouwt 1-12-1860, hij 54, zij 36. Met Gertje krijgt hij geen kinderen. Ze blijven wel ruim 25 jaar een paar. Van de 3 zonen die Franke meebracht, overlijden in het voorjaar van 1862 oudste zoon Pier (24j) en jongere zoon Jacob (18j). Resteren zonen Johannes en Klaas en dochter Jitske. De zoon Johannes Frankes DE JONG is inmiddels (1860) getrouwd en verhuist naar Langweer (Doniawerstal), landbouwer te Langweer. De dochter Jitske Frankes DE JONG trouwt in 1866 met Hendrik Wytzes DE BOER. In 1868 komt hij Johannes met gezin terug van Langweer en vestigt zich ook te Irnsum (vader Franke is inmiddels 60-plusser). Johannes is getrouwd met Gerbrigje Piers HOFSTRA. De zoon Klaas Frankes DE JONG, 8 jaar jonger dan Johannes, blijft in het bedrijf van zijn vader, trouwt 1873 met Trijnte Piers HOFSTRA, jongere zus van Gerbrigje.

Na overlijden van vader Franke 14-12-1889, 84j, te Irnsum, verdelen de drie overgebleven kinderen in alle vrede de nalatenschap (notaris Terpstra, Akkrum, 13-3-1890, onderhands stuk): Johannes Fokkes DE JONG te Irnsum, Jetske Fokkes DE JONG te Oldeboorn, gehuwd met Hendrik Wytzes DE JONG (! Klerk had De BOER moeten schrijven op registerindex), Klaas Fokkes DE JONG te Irnsum. Noot: Zoon Johannes woonde te Akkrum (Utingeradeel) merendeels en niet te Irnsum (Rauwerderhem). Het is slechts een 6-tal kilometers tussen de beide dorpen. De “grens” tussen Utingeradeel en Rauwerderhem wordt gevormd door de belangrijke vaarweg Nieuwe Wetering (bij Oude Schouw, tegenwoordig Prinses Margriet-kanaal).

Kinderen van Franke Piers DE JONG en Jetske Johannes HOEKSTRA:

(1) Pier Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen (Doniawerstal) 6-9-1837, ovl Irnsum (Rauwerderhem) 14-2-1862, 24j, ongehuwd.

(2) Johannes Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen 22-10-1838, boer (landbouwer) te Langweer, Irnsum en Akkrum, ovl Utingeradeel 9-4-1925, 86j oud, weduwnaar, tr te Irnsum 1-12-1860, hij 22, zij 21, met Gerbrigje Piers HOFSTRA, geb 21-2-1839 te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), ovl Utingeradeel 1-7-1900, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEIZER.

Johannes en Gerbrigje trekken naar Langweer (Doniawerstal). Daar worden hun eerste drie kinderen geboren. Op 9-5-1868 houdt Johannes er boelgoed, van roerende goederen. Opbrengst 5.982 gld. De notaris Bakker te Langweer schrijft hem dan in als landbouwer te Langweer. Op 13-5-1868, vier dagen later, schrijft hij Johannes in als te Irnsum. Mogelijk heeft de verhuizing in die week plaats gevonden. Johannes en Gerbrigje blijven niet in Irnsum, waar vader Franke en broer Klaas hun bedrijf hebben, maar vestigen zich te Akkrum (Utingeradeel). In 1886 houdt hij er boelgoed, in 1890 huurt hij hooiland bij Oldeboorn. Kinderen uit huwelijk van Johannes en Gerbrigje: Harmke, geb Doniawerstal (Langweer) 17-4-1864 Jacob, geb Doniaw 23-9-1865 Jetske Johannes DE JONG, geb Langweer 5-1-1867, ovl Utingeradeel 30-10-1941, 74j, weduwe, tr Akkrum 5-5-1887, zij 20, hij 24, met Jan Heeres MINK, geb 26-2-1863, ovl 29-3-1922, 59j, gehuwd, zv Heere Jans MINK en Klaaske Klazes DE VRIES. Uit huwelijk van Jetske en Jan de kinderen: (1) Heere Jans MINK, geb Akkrum 26-10-1888, tr 22-5-1919, hij 30, zij 24, met Roelofje DE VOS, geb Terband, dv Jan de Vos en Niesje Jans SLANGE. (2) Gerbrigje MINK, geb Rauwerd (Rauwerderhem) 4-8-1891. (3) Klaaske MINK, geb Rauwerd 22-5-1893, ovl te Leeuwarden 20-3-1910, 16j oud. (4) Harmke MINK, geb Rauwerd 18-9-1895. (5) Janke MINK, geb Akkrum 10-8-1902. Geertje, geb Utingeradeel (Akkrum) 12-3-1870, tweeling, ovl 8-4-1873, 3j. Franke Johannes DE JONG, geb Nes-Akkrum 12-3-1870, tweeling, ovl Akkrum 7-3-1933, 62j, gehuwd, tr 20-5-1897, hij 24, zij 26, met Antje Wiggeles VAN DER MEER, geb Terhorne (Utingeradeel) 18-10-1870, ovl Akkrum 20-2-1955, 74j, weduwe, dv Wigle Folkerts VAN DER MEER en Djieuwertje Johannes LAWANT. Uit huwelijk van Franke en Antje: (1) Djieuwertje DE JONG, geb Akkrum 23-5-1898, zij 23, hij 25, met Hendrik DE LEEUW, geb Akkrum, zv Atze Bartles DE LEEUW en Akke Jans WEDMAN. (2) Johannes DE JONG, geb Akkrum 1-2-1901. (3) geboorten na 1902 nog niet aangevuld. Pier, geb Akkrum 19-6-1874 Geertje, geb Akkrum 24-4-1878, ovl 3-6-1879, 1j. Geertje Johannes DE JONG, geb Akkrum 15-11-1880, tr Idaarderadeel (Grouw) 14-5-1904, zij 23, hij 23, met Jan (Gerrits) OKKEMA, geb Grouw 31-7-1880, zv Gerrit Harmens OKKEMA en Dieuwke Jans NEISINGH.

(3) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland (Joure/Westermeer) 25-3-1840. Wel geboorteaangifte, geen overlijdensaangifte. Mogelijk ging het om “levenloos” geboren.

(4) Jitske Frankes DE JONG, geb Joure 18-7-1841, ovl Utingeradeel 6-8-1896, 55j, gehuwd, tr 20-5-1866 Utingeradeel, zij 24, hij 35, met Hendrik Wytzes DE BOER, geb Oldeboorn (Utingeradeel, FR) 18-9-1830, ovl …. (in of na 1903), zv Wytze Hendriks DE BOER en Yke Tjitzes HARINGSMA. Notarisakte van 18-9-1903 (notaris Oppedijk, Oldeboorn) meldt boedelscheiding betreffende een weiland te Oldeboorn, waarde 6700 gld, met Hendrik Wytzes DE BOER te Heerenveen, weduwnaar van Jitske Frankes DE JONG, en zijn zonen Wytze, te Heerenveen, en Franke, te Koudum als partijen. De bejaarde weduwnaar schijnt van Akkrum naar Heerenveen getrokken, maar overlijdensmelding niet gevonden. Is hij met zoon Wytze verhuisd naar een elders, ons nog onbekend? Kinderen uit het huwelijk van Jitske Frankes DE JONG en Hendrik DE BOER: (1) Jetske Hendriks DE BOER, geb 10-3-1869, ovl 21-3-1869, 12 dgn. (2) Wytze Hendriks DE BOER, geb Oldeboorn (Utingeradeel) 3-11-1870, ovl ….., tr Utingeradeel 23-5-1895, hij 24, zij 23, met Johanna ROELENGA, geb Jubbega-Schurega (Schoterland), dv Elzerd Annes ROELENGA en Marijke Johannes BOS. Kinderen Marijke (1896), Jitske (1897) en Wimke (1900) in Utingeradeel geboren. In 1903 wonend te Heerenveen. Verdere gegevens nog te vinden. (3) Jetske Hendriks DE BOER, geb 30-10-1873, ovl 5-1-1874, 2 mnd. (4) Franke Hendriks DE BOER, geb 15-5-1875, ovl 4-7-1876, 1jr. (5) Franke Hendriks DE BOER, geb 21-7-1879, ovl Wonseradeel 26-8-1940, 61j, gehuwd, tr 27-3-1903 te Koudum (Hemelumer-Oldeferd, FR), hij 23, zij 19, met Klaaske VAN DER MOLEN, geb Hemelumer-Oldeferd 29-12-1883, dv Yke VAN DER MOLEN en Johanna Wabes SCHAPER.

5) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland 20-6-1843, ovl Irnsum 31-3-1862, 18j, ongehuwd.

(6) Klaas Frankes DE JONG, geb Westermeer (Haskerland) 1-1-1847, ovl Rauwerderhem 13-10-1927, 80j, weduwnaar, tr Rauwerderhem 10-5-1873, hij 26, zij 21, met Trijntje Piers HOFSTRA, geb 1-3-1852 te Rauwerd (Rauwerderhem, FR), ovl 23-1-1914, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEYZER.

(7) zoon levenloos, Haskerland 23-2-1850, daarna overlijden van moeder Jetske HOEKSTRA 22-6-1850 te Irnsum.

48.6.2. Vernoeming KEYZER, KEIZER – hoe zo?

In combinatie met de voorgaande noot: “men” scheen het niet precies te weten. Achterafpraat: Formeel zou het KEYZER hebben moeten zijn, en vandaar mogelijk KEIJZER of KEIZER. Bij de naamsaanneming van 1811 meldt zich te Harlingen Trijntje Ypes KOSTER, weduwe van Gerryt KEYZER, voor haar (en diens) zonen Harmen en Gerrit KEYZER. Trijntje Ypes Koster overlijdt te Harlingen 4-3-1820, 48j, weduwe. Zij geeft haar zonen de achternaam KEYZER mee en waarom? Was dat misschien de scheepsnaam? De kwestie is een bijkomstigheid in onze kwartierstaat. Harmen (1793) en Gerrit (1794) worden te Birdaard (Dantumadeel) geboren, in dorp aan de vaarweg richting zee. Te Birdaard trouwt 4-3-1792 Gerrit Harmens, afkomstig van Oldeboorn, met Trijntje Ypes, afkomstig van Birdaard. Hij is 1770 (doop 28-10-1770 Oldeboorn-Nes) geboren, zv Harmen Sjoerds, grootschipper, en Romkjen Jans. Harmen en Romkjen zijn 3-4-1763 te Oldeboorn getrouwd. Harmen was toen 33j, gedoopt Oldeboorn-Nes 21-8-1729, zv Sjoerd Dircks, schuitevoerder, en Eltje Harmens, bij hun huwelijk, 11-11-1725 te Oldeboorn: hij van Oldeboorn, zij van Gorredijk. Bij geboorte van Gerrit Harmens (1770) is zijn vader grootschipper, dat betekent meestal handelsvaart op buitenlanden (koopvaardij).

1. Jochum Oenes OENEMA, geb 16-2-1775 te Oldeouwer (Doniawerstal, FR), huisman te Westermeer (Haskerland, FR) en na 1820 te Doniaga (Doniawerstal, FR), kerkvoogd in beide dorpen, ovl 27-3-1848 te Doniaga, 73j, weduwnaar, trouwt 5-5-1799, hij 24, zij 26, te Langweer (Doniawerstal) met
2. Trijntje Klazes (DE JONG), geb 2-6-1772 te Indijken (Doniawerstal), doop 21-6-1772 te Langweer, ovl 31-1-1834 te Doniaga, 61j, gehuwd.

Oudouders Jochum en Trijntje hebben zich na hun huwelijk te Westermeer bij Joure (Haskerland, FR) gevestigd. Daar worden hun kinderen geboren. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt oudgrootvader Oene Wytses (kw 100) te Oldeouwer de OENEMA-naam, mede voor zijn drie zonen: Wytse 38, Ouwsterhaule (met dochters Geeske, Klaaske en Antje), Jochem 36, Westermeer (met kinderen Geeske, Klaas en Oene), en Harmen 34, Oldeouwer (met kinderen Oene, Antje en Egbert). Jochum, huisman/boer te Westermeer, is in notarisakten regelmatig terug te vinden als verhuurder in kwaliteit. Dat houdt in dat hij tevens optrad als administrateur/kerkvoogd voor de N.H. gemeente van Westermeer en later van Doniaga. In de vanaf 1811 geregistreerde akten komt hij per 10-6-1812, hij is dan 37, als lastgever in kwaliteit al voor bij de verstrekking van volmachten aan makelaars te Amsterdam. De kerk te Westermeer bezit diverse percelen weid- en hooilanden, ook met huis en schuur, die worden verhuurd. In de verhuurcontracten van 1813 wordt Jochum, boer te Westermeer, als administrateur vermeld, vanaf 1813 als kerkvoogd, samen met Hylke Martens Hylkema, ook huisman te Westermeer. Oenema en Hylkema zijn samen kerkvoogd te Westermeer minstens tot en met 1819. Volgens akte per 21-9-1818 worden nieuwe huurcontracten gemaakt voor een huis en landerijen, een zathe en landerijen en ook een huis en herberg. In 1819 tekenen ze in kwaliteit nog samen voor nieuwe verhuur van 5 percelen weidland (4-2-1819) en van een zathe en landen te Haskerdijken (31-8-1819). Jochum Oenes OENEMA is kort hierna van Westermeer naar Doniaga verhuisd. Geen notariële akten rond deze verhuizing nog aangetroffen. In akte van 15-6-1826 wordt hij als huisman te Doniaga vermeld (huurder van onroerend goed aldaar). En in akte van 1-7-1830 als administerend kerkvoogd van de Herv.Gem. Sint-Nicolaasga. Hij is dan 55 en boer te Doniaga, dat kerkelijk bij St.Nicolaasga (Doniawerstal. FR) werd gerekend. Volgens akte van 25-5-1829 zou hij nog betrokken gebleven zijn bij de Armvoogdij te Snikzwaag (Joure/Westermeer) omdat zijn naam, Jochem Oenes OENEMA te Doniaga, samen met Hessel Mintjes POL te Doniaga, en de Armvoogdij te Snikzwaag, voorkomt als verhuurder van 9 percelen land.

Uit het huwelijk: Geeske Jochums OENEMA (kw 25), geb Westermeer 26-12-1801 en op de Joure gedoopt den 17 januari 1802. Geeske trouwt 11-6-1824 te Doniaga met Jacob Piers DE JONG (kw 24). Claas, geb Westermeer 10-3-1805, doop 24-3-1805. Jong overleden. Klaas Jochums OENEMA (Claas), geb Westermeer 2-1-1806, doop 18-1-1807, ovl Westermeer 12-5-1835, 29j, tr 25-12-1831 (Lemsterland), hij 25, zij 20, met Afke Alberts VAN DER GAAST, geb ca sept 1811 te Eesterga (Lemsterland, FR), ovl Westermeer 16-5-1854, 42j, weduwe, dv Albert Eiles VAN DER GAAST en Antje Wiebes GAASTRA. De jonggehuwden Klaas en Afke gaan te Westermeer wonen (ouders van Klaas wonen te Doniaga en Klaas woonde daar rond zijn 20ste ook). Daar worden de zonen: Jo(g)chum (1833) en Albert (1835). Klaas overlijdt twee weken na geboorte van zoon Albert. Hij wordt dus slechts 29j oud. Afke is bij zijn overlijden ook nog maar 26. Zij hertrouwt Haskerland 13-5-1838 (op 19-4-1838 maakt notaris inventaris op) met Eeuwke (Yke) Sipkes Ykema, 21j, geb Haskerdijken 28-8-1816, ovl 21-5-1849, 32j, gehuwd, zv Sipke Klazes Ykema en Tjitske Eeuwkes (Uilkes) DE JONG. Uit tweede huwelijk van Afke geen kinderen. De twee zonen van Klaas en Afke worden 56 resp 58j oud, circa tweemaal de leeftijd die hun vader bereikte: (1) Jogchum (Jochem) Klazes OENEMA, geb Westermeer 17-2-1833, ovl Haskerland 7-10-1889, 56j, gehuwd, tr Schoterland (Rotsterhaule) 31-12-1857, hij 24, zij 28, met Jacobje Roels OOSTING, geb Haskerhorne 22-10-1829, ovl 23-5-1904, 74j, weduwe, dv Roel Feikes OOSTING en Wytske Jacobs SLOF. (2) Albert Klazes OENEMA, geb Westermeer 30-4-1835 (twee weken voor overlijden van zijn vader), ovl Haskerland 1-6-1893, 58j, gehuwd, tr 11-5-1860, hij 25, zij 22, met Pietertje Willems VAN DIJK, geb Haskerhorne 1-6-1837, ovl 23-1-1915, 77j, weduwe, dv Willem Klazes VAN DIJK en Grietje Feddes KOOIKER. Na overlijden van Albert OENEMA in 1893 (1 juni, notabene op de verjaardag van Pietertje, zij wordt die dag 56) trouwt weduwe Pietertje op 8-9-1898, zij 61, hij 69, met de weduwnaar Jan Gerbens DIJKSTRA. -
— Kinderen uit huwelijk van Jogchum Klazes OENEMA en Jacobje Roels OOSTING: - (1) Afke OENEMA, geb Rotsterhaule (Schoterland) 5-5-1855, ovl Haskerland 16-9-1916, 58j, gehuwd, tr Haskerl 24-5-1891, zij 33, hij 37, met Roelof HOOGEBOOM, geb te Oudega (Hemelumer-Oldeferd, FR), zv Karst Freerks HOOGEBOOM en Jeltje Pieters KLIJNSMA. Uit huwelijk: Karst HOOGEBOOM, geb Hakserl 2-9-1892, Jeltje Jacobje HOOGEBOOM 10-6-1900. - (2) Roel OENEMA, geb Joure 27-11-1860, tr Irnsum (Rauwerderhem, FR) 21-4-1887, hij 26 (geb “Grouw”), zij 39, met Jeltje SYTZEMA, geb Drachten, ovl Irnsum 19-3-1909, 61j, gehuwd, dv Bouwe SYTZEMA en Grietje Johannes ARENDZ. Uit dit (voor Jeltje) late huwelijk enkel de dochter Jacobje OENEMA, geb Irnsum 22-6-1890, tr aldaar 3-2-1916, zij 25, hij 30, met Johannes POSTMA, geb te Grouw, zv Hylke POSTMA en Martje KOOISTRA. - (3) Klaas OENEMA, geb Joure 11-12-1862, tr Idaarderadeel 16-5-1891, hij 28, zij 29, met Janke DE JONG, geb Boornbergum (Smallingerland, FR), dv Wytze Tjeerds DE JONG en Wikje Ates REITSMA. - (4) Albert OENEMA, geb Joure 6-12-1864, tr Doniawerstal 17-5-1895, hij 30, zij 28, met Wietske BOUMA, geb Rotsterhaule 26-4-1867, dv Hendrik Douwes DOUMA en Meinsje Thijsses DE LEEUW. Uit huwelijk: Jacobje OENEMA, geb Oudehaske, tr Utingeradeel 18-5-1922, zij 25, hij 25, met Tjeerd FEENSTRA, geb Terhorne, zv Tjipke FEENSTRA en Aaltje ALGRA; Meinsje OENEMA, ovl Rauwerderhem 4-1-1931, 32j, ongehuwd; Hiltje OENEMA, ovl Haskerland 4-10-1920, 17j. – (5) Wietske OENEMA, geb Joure 23-9-1868, tr Haskerland 27-5-1894, zij 25, hij 26, met Petrus JONGBLOED, geb Joure, zv Auke Johannes JONGBLOED en Antje Lammerts ONDERWEEGS. – (6) Swobkje OENEMA, geb Joure 8-3-1871. -
— Kinderen uit huwelijk van Albert Klazes OENEMA en Pietertje Willems VAN DIJK: Geen. Oene Jogchums OENEMA, geb Westermeer 27-5-1809, doop 11-6-1809, ovl Doniaga (Doniawerstal) 7-2-1874, 64j (volgens aangevers 74j), weduwnaar. Trouwt 29-4-1836, hij 26, zij 27, met Foekje Martens VAN DER WEG, geb Doniaga 1-4-1809, doop 9-5-1809, ovl Doniaga 5-8-1873, 64j, gehuwd, dv Marten Nannes en Janke Jans. Zie verder 50.4. Anna Jogchums OENEMA, geb Westermeer 3-4-1813, ovl Doniawerstal 25-1-1896, 82j, weduwe, tr 23-3-1838, zij 24, hij 37, met Meine Peschiers VAN DIJK, geb 12-3-1799, doop Wyckel (Gaasterland, FR) 17-3-1799, ovl Doniawerstal 17-3-1872, 73 jaar oud, gehuwd, zv Paschier Pieters en Janke Minnes. Uit huwelijk van Anna Oenema en Meine van DIJK in Doniawerstal de kinderen: (1) Jogchum VAN DIJK, geb 3-2-1839. (2) Jelle VAN DIJK, geb StNicolaasga 19-12-1840, ovl Idskenhuizen 8-4-1914. (3) Trijntje VAN DIJK, geb StNicolaasga 31-10-1843, herbergierster, ovl Idskenhuizen 25-11-1915. 50.4. Oene Jogchums OENEMA Geb Westermeer (Haskerland) 27-5-1809, doop 11-6-1809, ovl Doniaga (Doniawerstal) 7-2-1874, 64j (volgens aangevers 74j), weduwnaar. Trouwt 29-4-1836, hij 26, zij 27, met Foekje Martens VAN DER WEG, geb Doniaga 1-4-1809, doop 9-5-1809, ovl Doniaga 5-8-1873, 64j, gehuwd, dv Marten Nannes en Janke Jans. Door de verhuizing van het Oenema-gezin van Westermeer naar Doniaga krijgen de kinderen daar hun contacten. Zo ook Oene. Oudere broer Klaas Jogchums OENEMA trekt na huwelijk in 1831 naar Westermeer, Oene blijft te Doniaga en zet boerenbedrijf van zijn vader er voort. Volgens notariëel archief ruimt hij 28-4-1843 het erf op (boelgoed roerende goederen, opbrengst 280 gld). Moeder Trijntje is dan al overleden (in 1834), vader Jogchum is inmiddels 68 en draagt over (ovl in 1848). Oene is boer/landbouwer te Doniaga tot en met zijn dood in 1874, 64j oud. Uit hun huwelijk zijn 3 dochters geboren en de zoon Jogchum die het bedrijf verder voortzet.

Volgens notarisakte (Van der Ley, Langweer) van 15-3-1862 leent Oene, boer te Doniaga 1000 gld aan Auke Fritskes HEPKEMA, boer te Doniaga (obligatie, royement 8-4-1866), een buurman die we in onze kwartierstaat ook tegenkomen als echtgenoot van Antje Ykes LANDSMA, dv Lijsbet Piers DE JONG. Op naam van Oene Jogchums OENEMA staat (notaris Schaafsma, Lemmer) per akte van 4-12-1872 de aankoop voor 2200 gld van een winkelhuis en herberg te Doniaga. Koper is Oene Jogchums OENEMA, landbouwer te Doniaga. Verkoper is Marten Gerbens KOK, winkelier en kastelein te Doniaga. Bij deze aankoop is Oene 63. Mogelijk wilde hij via verhuizing de boerderij volledig voor zoon Jogchum vrijmaken. Helaas overlijdt hij 7-2-1874 en kunnen we een verhaal over Oene als herbergier niet vertellen. Misschien was het enkel een belegging (en voor winkelier/herbergier Marten Kok een oudedagsvoorziening: Kok ovl 30-10-1880, 79j, diens echtgenote Wiepkjen Jeltes Dijkstra 21-10-1876, 65j). Einde herberg te Doniaga? Zoon Jochum Oenes OENEMA koopt in 1884 voor ruim 27.000 gld een veel groter erf.

Kinderen uit huwelijk van Oene en Foekjen:

• (1) Janke Oenes OENEMA, geb Doniaga 15-12-1837, ovl 12-11-1863, 25j, gehuwd, tr 17-5-1860, zij 23, hij 25, met Hans Gijsberts ROSKAM. Kind uit het huwelijk: Foekjen Hanzes ROSKAM, geb 9-10-1861, ovl 3-5-1864, 2j. Janke overlijdt als erg jonge moeder. Volgens notarisakte van 5-2-1864 wordt inventaris opgemaakt door Hans Gijsberts ROSKAM, arbeider te Idskenhuizen, “en anderen”, mogelijk de OENEMA-familie die rechten van peuter Foekjen wil beschermen. De vader Hans is immers ook pas 29 en kan nog van alles beginnen. Onvoorzienbaar dat het jonge kind drie maanden later ook overlijdt. -
  — Het was (voor ons) een tijdje vruchtenloos zoeken in registers voordat we “ontdekten” dat hij als Hans BOSMA is ingeschreven, geb StNicolaasga (Doniawerstal) 28-12-1834, zv de 21-jarige, ongehuwde, Aukjen Elderts BOSMA. Zijn moeder trouwt 8-6-1836 met Gijsbert Hanzes ROSKAM, hij 25, zij 23, en het voorhuwelijkse kind van Aukjen wordt bij die gelegenheid “erkend”. Sindsdien gaat hij Hans Gijsberts ROSKAM heten. -
  — Gijsbert Hanzes ROSKAM (1809-1887) is te Sondel (Gaasterland) geboren en gaat met Aukjen te Nijemirdum (Gaasterland) wonen. Daar worden dochters Eelkjen Gijsberts ROSKAM (27-11-1837) en Sjetske Gijsberts ROSKAM (2-12-1839) geboren. Vanaf 1840 wordt Gijsbert (indien dit dezelfde is) vermeld als kastelein te Harich (Gaasterland). Aukjen overlijdt 29-4-1842, 31j oud, en Gijsbert trouwt (2) Gaasterland 1-2-1843, hij 33, zij 37, met Petronella Annes Hof, geb Joure. Uit dit huwelijk worden Lijsbert (21-7-1843), Anne (3-10-1845) en Pieter Gijsberts ROSKAM (1-5-1848) geboren. Petronella en Gijsbert krijgen in 1850 en 1852 nog een dochter resp zoon “levenloos geboren”. Gijsbert Hanzes ROSKAM ovl 18-2-1887, 77j, gehuwd, Petronella HOF ovl 14-10-1890, 84j, weduwe. -
  — Hans Gijsberts ROSKAM is na overlijden van Janke Oenes OENEMA en hun dochter Foekjen in een onbekend jaar verhuisd naar Molkwerum (Hemelumer-Oldeferd, FR), dorp aan de Zuiderzee, tussen Hindeloopen en Stavoren. Daar trouwt hij 18-6-1873, hij 38, zij 40, met Trijntje Berends VAN DER SLUIS, geb 7-7-1832, ovl 2-4-1899, 66j, gehuwd. Trijntje is in 1873 weduwe van Sierk Cornelis DE JONG (ovl 9-8-1867, 38j), bij wie ze 3 dochters en 1 zoon had. Uit huwelijk van Hans en Trijntje geen kinderen geboren. Hans is boer te Molkwerum en wordt 95j oud, ovl 11-3-1930 (Hemelumer-Oldeferd). Zonder eigen nakomelingen.

• (2) Jogchum OENES OENEMA, geb Doniaga 21-4-1840, ovl 28-7-1885, 45j, gehuwd, tr Oosterzee (Lemsterland) 9-5-1873, hij 33, zij 24, met Fimmigje Fritskes BOERSMA, geb Oosterzee 20-5-1848, ovl Doniawerstal 28-8-1930, 82j, gehuwd, dv Fritske Jochems BOERSMA en Albertje Siemens KOK. Na overlijden van Jogchum trouwt Fimmigje 10-9-1886 met Haring Alles HETTINGA, bij wie ze nog de kinderen Alle HETTINGA (1887) en Pietje HETTINGA (1893) krijgt.

De enige zoon uit het huwelijk van Oene Jogchums OENEMA en Foekje VAN DER WEG (zijn ouders in 1873 resp 1874 overleden) koopt 24-11-1884 (notaris Zijlstra, Langweer) van Wikje Sophia BUMA, weduwe van Hector Arend Johannes VAN SMINIA, voor 27.764 gulden een huizinge met erf, schuur, tuin, weide en hooilanden en een molenerf te Doniaga. Een relatief grote investering en Jogchum (44j) heeft optimistische plannen. Die plannen blijken niet haalbaar. Jogchum overlijdt 8 maanden later. Volgens notarisakten leent hij 21-5-1885 2000 gldn van de kerkvoogdij Doniaga en neemt hij 13-6-1885 een lening van 20.000 gulden van de boer Rintje GERBESMA te Langweer (later notaris) zodat hij de weduwe VAN SMINIA kan afbetalen. Per 29-6-1885 volgt overdracht van opstal. Overdracht van opstal - Wikje Sophia Buma te Oudkerk, weduwe van Hector Arent Johannes van Sminia als voogd over Arent Johannes, Wiardus Willem, Maria, Hobbe van Baerdt, Catharina Maria Rolina en Hector Willem Menno van Sminia - jonkheer Johan Aemelius Abraham van Panhuis te Groningen als toeziend voogd - Joan Roell te `s Gravenhage als curator over Cornelia Anna de Beaufort - jonkheer Arent Johan Vegelin van Claerbergen te Joure - Grietje Jans Landman te Doniaga, weduwe van Herre Tjitskes Rijpkema als moeder van en voogd over Sipkje, Maaike en Marijke Herres Rijpkema - jonkheer Jan Hendrik Frans Karel van Swinderen te Rijs - Jelle Gosses Bosma te St. Nicolaasga - Binnert Philip baron van Harinxma thoe Slooten te Leeuwarden als voogd over Clara Feyona van Harinxma thoe Slooten - Rijnhard baron van Harinxma thoe Slooten te Beetsterzwaag - Johan Sippo baron van Harinxma thoe Slooten te Leeuwarden - jonkheer Hendrik Maurits van der Goes te Leeuwarden,gehuwd met Johanna Maria van Harinxma thoe Slooten - Jochum Oenes Oenema te Doniaga

Jochum overlijdt een maand later, 45j oud. Hij kan zijn plannen niet uitvoeren. Laat vrouw Fimmigje BOERSMA, 37j, met jonge kinderen en aanzienlijke hypotheken na. Het is niet allemaal gedocumenteerd (via notarisakten) maar Fimmigje (Femmigje) lijkt zichzelf en de kinderen goed uit de situatie te hebben gered. Zij trouwt ruim een jaar na overlijden van Jogchum OENEMA op 10-9-1886, zij 38, hij 47, met Haring Alles HETTINGA, geb Hemelumer-Oldeferd 5-9-1839, zv Alle Teeuwis HETTINGA en Akke Jelles ZOETHOUT. Haring is een ongehuwd gebleven boer (o.a. Tjerkgaast). Fimmigje en hij krijgen een relatie, eerste kind uit het huwelijk wordt al na 4 maanden geboren. Haring vestigt zich te Doniaga en over problemen met aflossing van schulden is daarna geen melding. Femmigje en Haring krijgen samen 5 kinderen: (1) Alle Hettinga geb 1-2-1887. (2) Akke Hettinga, 12-2-1888. (3) Gooitske Hettinga, 25-3-1889. (4) Betje Hettinga, 4-8-1891 (jong overleden). (5) Pietje Hettinga, 26-3-1893.

In de 12 jaar huwelijk van Jogchum, boer te Doniaga, en Fimmigje zijn 7 kinderen geboren: (1) Oene, geb 23-3-1874, in 1903 nog te Doniaga. (2) Albertje OENEMA, geb Doniaga 15-4-1875, ovl Lemsterland 14-3-1899, 23j, gehuwd, tr Lemsterland 7-5-1897 met Ruurd KOOPMANS. (3) Foekje OENEMA, geb Doniaga 11-2-1877, ovl Kollumerland 31-12-1907, 30j, gehuwd, tr Doniawerstal 17-9-1904 met Uiltje HETTINGA. (4) Fritske OENEMA, geb Doniaga 14-7-1878, ovl 16-8-1899, 21j, ongehuwd. (5) Fokeltje (Vogeltje) OENEMA, geb Doniaga 12-9-1880, ovl Lemsterland 25-12-1924, 44j, gehuwd, tr Doniawerstal 29-5-1903 met Sierd NIEUWENHOUT. Per 10-5-1905 akte ontheffing voogdij (notaris Spannenburg, Lemmer) betreffende Vogeltje OENEMA te Oosterzee, gehuwd met Sierd NIEUWENHOUT, haar moeder Femmigje BOERSMA te Doniaga, gehuwd met Haring HETTINGA, en haar oom Symen Fritskes BOERSMA, wagenmaker te Oosterzee, die kennelijk als toeziend voogd was aangesteld. (6) Jogchum OENEMA, geb Doniaga 27-5-1882, tr Doniawerstal 5-5-1911 met Margje KRIKKES. (7) Anne, geb 11-6-1884, ovl 18-4-1885, 10 mnd (zijn vader ovl 28-7-1885, 45j).

2-5-1903 Langweer, notaris W.�Ferwerda Hypotheek - Haring Hettinga, vader van Alle, Akke, Gooitske en Pietje Hettinga, debiteur, tevens als medevoogd over Vogeltje en Jochum Oenema - Femmigje Boersma te Doniaga, debiteur, tevens als moeder van en voogd over Vogeltje en Jochem Oenema - Ruurd Koopmans te Echten, debiteur - Oene Oenema te Doniaga, debiteur - Foekje Oenema te Doniaga, debiteur - Dirk Laan te Wormerveer, crediteur

• (3) Trijntje Oenes OENEMA, geb Doniaga 11-12-1842, ovl Doniawerstal 9-11-1877, 34j, gehuwd, tr Doniawerstal 28-5-1869, zij 26, hij 24, met Anne Wiebes DE BOER, geb Doniawerstal 14-9-1844, ovl 22-8-1891, 46j, weduwnaar, zv Wiebe Annes DE BOER en Anke Gerbens WESTRA.

Kinderen uit huwelijk van Trijntje en Anne de Boer: Foekje DE BOER, geb 18-11-1870, ovl 6-2-1871, 2 mnd. Foekje DE BOER, geb 30-12-1871, ovl 10-7-1877, 5j. Wiebe DE BOER, geb 16-3-1875, tr Haskerland 2-6-1898, hij 23, geb Doniaga, zij 24, geb Heerenveen, met Henderika AARTSMA, dv Klaas AARTSMA en Berber STELLINGWERF.

• (4) Fokeltje Oenes OENEMA (Vogeltje), geb Doniaga 14-8-1845, tr Lemsterland 9-5-1873, zij 27, hij 29, met Jan Hermanus VISSER, geb Lemsterland 2-2-1844, zv Andries Lupkes VISSER en Pietje Jans WITTEVEEN. Uit huwelijk van Fokeltje en Jan Hermanus: geen kinderen vermeld.

• Fedde Fokkes VELDSTRA, geb 3-9-1758 te Haskerhorne, ovl aldaar 22-5-1812, 53j oud, gehuwd, tr 9-1-1791 te Haskerhorne, hij 32, zij 22, met

• Grietje Jans SCHOKKER, geb 4-12-1768 te Nijehaske, ovl te Haskerhorne 13-9-1827, 58j oud. Overlijdensaangifte betreffende Fedde in 1812 wordt gedaan door de geburen Sierd Pieters Sierdsma, 52j, en Fokke Meints VELDSTRA, 29j, neef van de overledene, beide uit Haskerhorne. Zij geven aan dat hij 50j oud werd (is: 53). Huisman te Haskerhorne. Veehouder, zoals zovelen in die tijd. Fedde trouwde 1791 met Grietje Jans SCHOKKER, dochter uit een veenbazen-familie van Gieterse (Overijsselse) herkomst (zij geboren 1768 te Nijehaske, FR).

Kinderen uit huwelijk Fedde VELDSTRA en Grietje SCHOKKER:

Fokke Feddes VELDSTRA (kw 26), geb Haskerhorne 6-10-1791, doop 16-10-1791, ovl 12-5-1861, tr Haskerhorne 8-12-1820, hij 29, zij 20, met Lijsbert Hanses FRANKENA (kw 27), geb Doniaga 3-7-1800, ovl Haskerhorne17-12-1871. Betovergrootouders binnen deze kwartierstaat. Zie verder: kw 26/27. Fokke was 20 eind 1811 en ingeloot voor de (onder Napoleon) ingevoerde militaire dienstplicht. Via nummerverwisseling met Lykele Frankes SCHEPER te Oudehaske (akte 6-4-1812 bij notaris Mooi te Oldeboorn) nam laatstgenoemde als plaatsvervanger de oproeping over. Vader Fedde, die een maand later zou overlijden (onvoorzien), zal de premie aan Lykele nog hebben geregeld. Premiebedrag hier niet vermeld. Bij nummerverwisseling voor broer Jan twee jaar later wordt 700 gld betaald. Baukjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 14-3-1794, doop 6-4-1794, ovl 7-3-1864, 70j, weduwe, tr 17-5-1829, zij 35, hij 36, met Wytze Klazes DE VRIES, geb Westermeer 6-10-1792, ovl 1-4-1854, 61j, gehuwd, zv Klaas Gabes DE VRIES, boer te Haskerhorne, en Bontje Wytzes. Uit huwelijk 1 kind: Klaas, geb 11-10-1834, ovl 20-10-1862, 28j, ongehuwd. Jan Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 7-5-1796, doop 15-5-1796, ovl 14-10-1863 Aengwirden, 67j, wednr, tr 24-5-1823, hij 27, zij 19, met Roelofje Hendriks PIJLMAN, geb Oudehaske 22-2-1804, ovl 30-6-1834 Haskerland, 30j, gehuwd, dv Hendrik Hendriks PIJLMAN en Aaltje Jans MEYER. Uit huwelijk van Jan en Roelofje 5 kinderen: (1) Grietje Jans Veldstra, geb Oudehaske 18-4-1824, ovl 8-11-1907, 83j, wed. (2) Aaltje, geb 4-4-1826, ovl 22-12-1826, 8 mnd oud. (3) Grietje, geb 8-2-1828 Aengwirden. (4) Hendrik Jans Veldstra, geb 29-8-1831, ovl 3-12-1902, 71j, wed. (5) Roelofjen Jans Veldstra, geb 16-6-1834, ovl 6-3-1862, 27j, gehuwd. Moeder Roelofje overlijdt 2 weken na geboorte van dochter Roelofje. – De kinderen worden in Haskerland geboren behalve de derde dochter (in Aengwirden) die ook Grietje wordt genoemd, zoals de eerste dochter. Er is maar 1 overlijden van een Grietje Jans Veldstra vermeld: 1907, 83j oud, leeftijd van de eerste dochter.
– Jan Feddes Veldstra had een nummer voor Militaire Dienst dat werd ingeloot. Zoals bij Fokke werd nummer-verwisseling gekocht (akte 17-1-1814 notaris Mooi te Oldeboorn) en ging Hans Ynzes de Jong te Oudehaske als plaatsvervanger voor Jan in dienst. Het aan Hans Ynzes te betalen bedrag was 700 gldn. – De broers Fokke en Jan zetten het boerenbedrijf te Haskerhorne samen voort, waarbij oudste broer Fokke op de ouderlijke plaats blijft (moeder Grietje SCHOKKER daar in 1827 overleden). Notarisakte van 5-3-1830 meldt dat Jan te Oudehaske daar een perceel hooi- en rietland koopt (voor 156 gld). En een notarisakte van 13-12-1853 (hij is dan 57) dat hij in kwaliteit samen met Beene Luiten Krikke en Jacob Anthony Bijsterbosch 4 percelen kaphout op wortel (opbrengst 186 gld) verkoopt. Verkoper in kwaliteit houdt in dat hij als kerkvoogd of in andere bestuursfunctie optrad. Jan wordt in deze akte te Oudehaske gemeld, tien jaar later overlijdt hij in het naburige Aengwirden. Janke Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 20-1-1799, doop 17-2-1799, ovl aldaar 27-9-1818, 19j, ongehuwd. Aukje(n) Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 17-3-1802, doop 4-4-1802, ovl Aengwirden 4-3-1848, 45j, gehuwd, tr (1) Haskerhorne 27-8-1823, zij 21, hij 25, met Jacob Jans SYMONS, ovl Aengwirden 13-10-1826, 28j, gehuwd. Uit dit huwelijk 1 kind: Jan Jacobs Symons, geb Haskerland 18-12-1823 (vier maanden na huwelijk van Aukje en Jacob), ovl Aengwirden 22-11-1908, 84j, gehuwd. Aukje tr (2) Aengwirden 23-2-1828, zij 25, hij 20, met Kornelis Berends SCHIPPERS, geb te Giethoorn (Overijssel), zv Berend Geerts SCHIPPER en Grietje Gerrits DAM, Kornelis ovl Aengwirden 7-10-1858, 50j, weduwn. Uit dit huwelijk 8 kinderen: Berend (1829), Fedde (1831), Grietje (1834), Margje (1837), de tweeling Geesje en Janke (1840), Kornelis (1843) en Aukje Kornelis Schippers (1846). Margjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 22-5-1806, doop 1-6-1806, ovl aldaar 5-11-1826, 20j, ongehuwd.

1. Hans Meyes FRANKENA, geb 3-6-1759 te Akmarijp (Utingeradeel, FR), ovl 6-8-1816 te Haskerhorne (huis nr 18), 57j oud (geen namen van ouders vermeld), trouwt, wonend bij Langweer, 4-6-1797 te Haskerhorne, hij 38, zij 24, met
2. Joltje Jacobs (MINNESMA), geb 24-12-1772 te Haskerhorne, doop aldaar 10-1-1773, overl aldaar 8-4-1825 (huis nr 18, des avonds 5 uur, boerin geboren en wonende te Haskerhorne), 52j oud, weduwe.

In kerkregisters betreffende dit huwelijk te Langweer (attestatie naar Haskerhorne 28-5-1797) en te Haskerhorne (huwelijksbevestiging 4-6-1797): Hans Meies, Langweer, en Joltje (Jeltje) Jacobs, Haskerhorne. Hans Meies is bij huwelijk 38j oud. Er zijn geen meldingen over een mogelijk eerder huwelijk van Hans. Hans werd in 1759 te Akmarijp (Utingeradeel) geboren, ten noorden van Joure (Haskerland). Zijn vader Meye Frankes (kw 108) woonde op afwisselende plekken en Akmarijp was een zo’n plek. Gezin woonde later bij Langweer (Doniawerstal). In 1797 trouwt Hans Meyes met attestatie van Langweer naar Haskerhorne (Haskerland), 38j oud, met Joltje Jacobs, 24j oud. Hun eerste kind wordt in 1798 in Ouwsterhaule (Doniawerstal) geboren, vlak daarna vestigt Hans zich als boer (huisman) te Doniaga (Doniawerstal). Mogelijk dankzij hem verhuisde jongste zus Epkjen Meyes (kw 29) in 1806, met 5 kinderen, weduwe geworden van Pier Jacobs (kw 28), van Oosterzee naar Doniaga. Epkje is niet alleen zus van Hans, maar ook schoonzus want Pier was broer van echtgenote Joltje. Terwijl Epkje te Doniaga hertrouwt en blijft wonen (gehuwd met de boer Klaas Douwes DOUMA), is Hans Meyes rond 1811 naar Haskerhorne verhuisd. Daar overlijdt hij in 1816, 57j oud. Als Hans Meyes FRANKENA, maar bij de registratie van 1811 meldt hij zich niet (de wachtrijen waren veel te lang en een veehouder heeft koeien te verzorgen en op vaste tijden te melken), dus ook niet zodanig. Formeel had zijn toen hoogbejaarde moeder Lijsbert Hanzes (kw 99), als gezinshoofd nog in leven, dit te Langweer moeten/mogen doen. Maar ook zij meldt zich niet. Wel meldt zich jongere broer Lammert Meyes FRANKENA te Langweer met deze naam, die vervolgens als familienaam wordt gebruikt (soms FRANKEMA geschreven).

Uit huwelijk van Hans Meyes en Joltje Jacobs 4 kinderen, drie dochters en een zoon: Aafke Hanzes Frankena (Afke), geb 14-11-1798 te Ouwsterhaule (Doniawerstal, FR), doop 25-11-1798, ovl 2-5-1850, 51j, gehuwd, tr Haskerland 8-3-1828, zij 29, hij 24, met Andries Oebeles PLATJE, geb De Knijpe (Schoterl) in 1804, ovl Doniawerstal 22-4-1896, 92, wednr, zv Oebele Thijsses PLATJE en Sjoukjen Roels.
— Aafke en Andries krijgen 4 kinderen die allevier jong overlijden: (1) Hans (3-12-1828 Haskerland, jong overleden), (2) Hans (geb 2-1-1832 Doniawerstal, ovl 5-2-1832, 4 weken oud), (3) Oeble (8-5-1833 Doniaw, ovl 14-1-1834, 8 mnd oud) en (4) Oeble (10-12-1836 Doniaw, ovl 17-10-1858, 21j, ongehuwd). Aafke wordt 51j en overlijdt 2-5-1850.
— Andries trouwt nog in hetzelfde jaar 26-10-1850, hij 46, zij 28, met Trijntje Douwes DIJKSTRA, geb Follega (Lemsterl) 13-8-1821, ovl Doniaw 28-11-1886, 65j, gehuwd, dv Douwe Bouwes DIJKSTRA en Doeike Jans SLUMP en krijgt nog vijf kinderen: (5) Douwe PLATJE, geb 31-8-1851, ovl Smallingerl 26-9-1876, 25j, ongehuwd. (6) Duike PLATJE, geb 15-2-1853, ovl Doniaw 1-5-1929, 76j, gehuwd met Okke Sjoerds VISSER. (7) Sjoukjen PLATJE, geb St.Nicolaasga (Doniaw) 16-4-1855, ovl Assen (Drenthe), geregistreerd Ooststellingwerf, FR, 1-11-1930, 75j, wed van Gosse ZANSTRA. (8) Roelof PLATJE, geb 22-11-1857, ovl 19-8-1858, 9 mnd. (9) Oebele Andries PLATJE, geb 22-1-1860, ovl Doniaw 1-7-1936, 76j, wednr, tr 11-5-1889, hij 29, zij 26, met Hendrikje Haayes HUITEMA, geb Aengwirden 8-5-1863, ovl Sneek, geregistreerd Doniawerstal, 23-6-1919, 56j, geh, dv Haaye Eits HUITEMA en Rinskje Botes EIZEMA.
— Dankzij Oebele en Hendrikje (1 dochter, 5 zonen) toch nog voortzetting van PLATJE-naam in volgende generaties. Lijsbert Hanzes Frankena (Lysbeth), geb 3-7-1800 te Doniaga (kw 27), tr Haskerhorne 28-12-1820 met Fokke Feddes VELDSTRA (zie kw 26). Betovergrootouders in ons VANDERHOEK-verhaal. Meye Hanzes FRANKENA, geb Doniaga 25-10-1804, veehouder, ovl 19-3-1875, namiddags 2 uur, in huis nr 24 Haskerhorne, 70j, tr Haskerland 26-2-1832, hij 27, zij 23, met Hendrikje Feddes KOOIKER, geb Haskerhorne 19-8-1808, doop 2-10-1808, ovl 2-12-1890, 82j, weduwe, dv Vedde Hanzes KOOIKER en Sjoukjen Aukes BIJZITTER. Uit huwelijk van Meye en Hendrikje 3 zonen en 2 dochters. Zie 54.3. Jacobje Hanzes FRANKENA, geb Doniaga 27-3-1807, doop 12-4-1807, ovl Haskerland 28-11-1826, 19j, gehuwd, tr Haskerland 27-5-1826, zij 19, hij 26, met Lykele Sakes POUTSMA, geb Elsloo (Ooststellingwerf, FR) 1800, ovl Haskerland 4-3-1888, 88j, gehuwd, zv Sake Jannes POUTSMA en Minke Lykeles. Na overlijden van Jacobje trouwt Lykele POUTSMA Haskerland 18-3-1832, hij 32, zij 25, met Grietje Ypes HOLTROP, geb Delfstrahuizen (Schoterland), dv Ype Bernardus HOLTROP en Klaaske Ydes MIEDEMA.
— Epke Piers de Jong, kleinzoon van Lijsbert Hanzes FRANKENA (kw 27), trouwt in tweede huwelijk 1904 (toevallig) met een kleindochter van Lykele Sakes POUTSMA en Grietje Ypes HOLTROP.

54.3. Meye Hanzes FRANKENA en Hendrikje Feddes KOOIKER

Enige zoon Meye Hanzes FRANKENA (1804-1875) gaat in 1832 trouwen met Hendrikje KOOIKER, maar omdat zijn beide ouders al zijn overleden en niet in persoon kunnen getuigen moet een akte van kennelijkheid (bekendheid), volgens gebruik van toen, aan de ambtenaar van dienst worden voorgelegd. In dit geval geen getuigenverklaringen maar notariswerk: “geboren te Doniaga den 25sten oktober 1804, blijkens doopextrakt door den heer Assessor Officier van den Burgerlijken Stand der grieteny Doniawerstal afgegeven, wonende te Haskerhorne, meerderjarige zoon van wijlen Hans Meyes Frankena en Joltje Jacobs, in leven echtelieden, huislieden te Haskerhorne en aldaar overleden en wel den eersten den 6den augustus 1816 en den laatste den 8sten april 1825, blijkens overlijdensextracten door ons afgegeven. Zijnde mede alle deszelfs grootouders overleden en wel die van vaders zijde met name Meyes Frankes, te Langweer voor meer dan 30 jaren, zonder den juisten tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid opgemaakt door de notaris Tjalling Sijbrandus VAN DE LEY, residerende te Langweer, en Lijsbert Hanzes, mede te Langweer den 14den januari 1815, hetgeen ons blijkt uit een overlijdensextract door voornoemde autoriteit der grieteny Doniawerstal afgegeven. En die van moeders zijde met name Jacob Minnes en Aafke Piers, in tijden echtelieden, huislieden te Haskerhorne, alwaar voor den jare 1806 en dus voordat de overlijdensaantekeningen wierden gehouden, zonder mede de juiste tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid geparafeerd voor den notaris Douwe DE VRIES, residerend te Joure.” Een certificaat van de gouverneur van de provincie Friesland dat Meye aan zijn verplichtingen ten aanzien van de Nationale Militie heeft voldaan.

Meye Hanzes FRANKENA is de enige zoon uit huwelijk van Hans Meyes en Joltje Jacobs, geb Doniaga 25-10-1804, opgegroeid te Haskerhorne, wordt veehouder aldaar. Vader Hans overlijdt er 6-8-1816, 57j oud, Meye is dan 11. Moeder Joltje overlijdt 8-4-1825, 52j oud, boerin, Meye is dan 20. Hij trouwt 26-2-1832, 27j oud (zie “akte van kennelijkheid” hierboven geciteerd), met de Haskerhornster jongedochter Hendrikje Veddes KOOIKER, 23j oud. Het huwelijk duurt ruim 40 jaar: Meye overleden 1875, 70j, Hendrikje 1890, 82j.

Kinderen uit het huwelijk:

(1) Vedde Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 25-11-1834, ovl 24-4-1915 Aengwirden, 81j, gehuwd. Oudste zoon Vedde zal als knecht in bedrijf van zijn vader zijn opgegroeid. Wanneer vader Meye 19-3-1875 overlijdt, 70j oud, is Vedde, 40, al wel sinds ruim een jaar getrouwd, 7-11-1873, maar niet met een jonge vrouw met wie hij voor verdere opvolging kan zorgen. Hij blijft kinderloos. Hij is 39 wanneer hij trouwt met Atje VAN DER HOEK, 55j, weduwe (kinderloos), geb Snikzwaag (Doniawerstal, bij Joure) 29-11-1818, ovl Haskerland 9-2-1888, 69j, gehuwd, dv Klaas Wiebes VAN DER HOEK en Jeltje Johannes BROEKSTRA. Na overlijden van Atje trouwt Vedde 25-4-1891 Doniawerstal, hij 56, zij 49, met alweer een weduwe Jitske Fokkes DIJKSTRA, geb 24-3-1843 Doniawerstal, ovl 31-1-1922, 78j, weduwe, dochter van Fokke Tjebbes DIJKSTRA en Jantje Klazes DE VRIES.

(2) Hans Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 26-11-1836, ovl 11-11-1918 Aengwirden, 81j. Tweede zoon Hans zal zoals oudere broer Vedde ook als knecht in het bedrijf van zijn vader zijn opgegroeid. Hans wordt oud, en blijft ongehuwd.

(3) Sjoukje(n) Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 8-2-1839, ovl 5-4-1926 te Oppenhuizen (Wymbritseradeel, FR), 87j, weduwe, tr 1-9-1866, zij 22, hij 33, met Pieter Piers TIERSMA, veehouder, geb 19-6-1833 te Goïngarijp (Doniawerstal), ovl 9-11-1915 te Scharnegoutum (Wymbritseradeel), 82j. Vergeleken met haar broers en jongere zus Jacobje trouwt Sjoukje op de “heel jonge” leeftijd van 22. Weliswaar met een man van 33. Werd zij nu “vrouw TIERSMA” of “vrouw PIERSMA”? De schrijfwijze van de achternaam verschilt of is onduidelijk te lezen. Pieter Piers is 1833 geboren als zoon van Pier Pieters PIERSMA en Antje Brugs BERGSMA, die bij huwelijk 3-5-1828 staan ingeschreven als Pier Pieters TIERSMA en Antje Brugts BERGSMA. De achternaam “Piersma” is beter te verklaren en komt bij registratie van 1811 vaker voor dan “Tiersma”. Slechts 2 aan elkaar gerelateerde gezinshoofden (Waling(s) TIERSMA) worden in 1811 gemeld. Het lijkt een van de diverse verschrijvingen in ambtelijke stukken van die tijd dat we met dit Piersma/Tiersma-probleem achteraf kunnen stoeien. Feit is dat PIERSMA ook TIERSMA ging heten. En dat Sjoukje FRANKENA (bij haar overlijden FRANKEMA geschreven) drie TIERSMA-kinderen kreeg: (1) Pier Pieters TIERSMA, geb Goïngarijp 28-12-1867, tr Utingeradeel 9-5-1890, hij 22, zij 24, met Gerbrigje Gerbens BROUWER, geb Akmarijp, dv Gerben Hotzes BROUWER en Geertje Pieters TIERSMA. (2) Hendrikje Pieters TIERSMA geb 12-10-1869. (3) Meye Pieters TIERSMA geb 26-11-1871. Gezin is later verhuisd van Doniawerstal naar Wymbritseradeel. Deze lijn nog verder te bestuderen.

(4) Jacobjen Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 6-2-1841, ovl Doniawerstal 6-5-1932, 91j, weduwe, tr 26-5-1878 (Haskerland), zij 37, hij 42, met Luitjen Yckes YCKEMA (Ykema), geb 21-4-1836 te Sloten (FR), ovl 27-11-1912 te Wijckel (Gaasterland, FR), 76j, gehuwd, zv Ycke Luitjens YCKEMA en Janneke Idzes BERGSMA. Uit dit huwelijk 2 dochters te Wijckel geboren: Hendrikje Ykema 6-11-1879, Janneke Ykema 13-4-1882.

(5) Jan Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 4-6-1848, ovl 18-7-1911, 63j, weduwnaar, tr 2-6-1882 (Doniawerstal) met Trijntje GERBENSMA, geb 2-8-1853 (Doniawerstal), ovl 13-9-1900 Haskerland, 47j, gehuwd, dv Ieme Gerbens GERBENSMA en Antje Douwes GRIJPSMA. Uit huwelijk 2 dochters: Antje Frankena 26-5-1884, Hendrikje Frankena 6-11-1889.

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland)

1. Pieter Annes (SCHIPPER), doop Steggerda (Weststellingwerf, FR) 21-7-1748, boerenbedrijf, ovl aldaar 22-7-1807, 59 jaar oud, tr 16-5-1773 te Steggerda met
2. Rinske Heeres (Reinst, Reynst), doop Noordwolde-Boyl (Weststellingwerf. FR, mogelijk geb te Rijsberkampen aldaar) 10-2-1754, ovl te Steggerda, begraven aldaar (Rensje Heeres) op 17-4-1810, 56j.

Uit het huwelijk (doopregister Hervormde gemeente Steggerda-Vinkega):

Jantje Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 4-8-1774, ovl 4-8-1860 des morgens om 8 uur in huis nr 57 te Steggerda, 85j, weduwe van Sybren Gerbens VISSER (Visscher). Huwelijk 19-7-1795, zij 21, hij 28, te Steggerda. Sybren, geb 13-9-1766 te Nijeholtwolde (WSW, FR), doop 21-9-1766, zv Gerben Sigersz en Barber Siberinus (Barbertje Sybrens), arbeider, ovl 3-10-1842 des nachts halfeen in huis nr 36 te Steggerda, 76j, gehuwd. Uit dit huwelijk geen kinderen gemeld in doopregisters en ook niet door Sybren Gerbens zelf bij naamregistratie in 1811. Anne Pieters SCHIPPER (kw 28), doop Steggerda 27-10-1776, ovl aldaar 1-7-1867, 90j, tr 10-3-1811 met Trijntje Hendriks KIJLSTRA (kw 29), zie deel Betovergrootouders. Andriesjen Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 27-12-1778, ovl Wolvega 13-6-1836, 57j, weduwe, tr 31-12-1812 (mairie Sonnega, WSW 17), zij 34, hij 48, met Jetze Poppes BOERSMA, 48j, weduwnaar van Jantje Pieters (SIERDSMA). Uit het huwelijk geen kinderen gemeld, ook niet uit het eerste huwelijk van Jetze die volgens de akte te Nieuweschoot (Schoterland, FR) werd geboren, zv Poppe Sijmens Boersma en Geertje Eisberts (doop Rottum 6-3-1763: Jetse, doop 24-11-1765 Oudeschoot: Jetske), bij huwelijk met Andriesjen is hij huisman/boer te Nijelamer (mairie Sonnega, Weststellingwerf, FR). Jetze tr (1) 10-5-1795 te Oudeschoot, Jetse Poppes, Rotstergaast, Jantje Pytters, Oudeschoot. Jantje Pieters ovl Nijelamer 9-2-1812, geb 19-1-1755 te Rotstergaast, doop 26-1-1755, dv Pyter Sierts en Trijntje Luitjes, is bij huwelijk 39j, Jetze 32. Jetze tr (2) mairie Sonnega met Andriesjen 31-12-1812. Jetze ovl 31-12-1828, 64j (oudjaarsdag en huwelijksdag). Andriesjen wordt 57 en overlijdt te Wolvega 13-6-1836. Geen notarisakten. Hendrik Pieters SCHIPPER, geb Steggerda 21-5-1781, doop 24-5-1781, ovl 23-2-1865 te Noordwolde, 83j, arbeider, tr 17-12-1823, hij 42, zij 20, met Jantje Klazen BESTEVAAR, geb Oldetrijne 13-12-1803, doop 1-1-1804, ovl Noordwolde 24-1-1870, 67j, weduwe, dv Klaas Dirks (BESTEVAAR) en Trijntje Dirks (MOERMAN). Hendrik meldt zich bij naamsregistratie 1811 als schipper te Steggerda, en met de naam SCHIPPER. Geen kinderen, want nog vrijgezel. Het is mogelijk dat de achternaam SCHIPPER(S) die door broers en zussen later ook wordt gebruikt aan Hendrik is te wijten. Schipper Hendrik SCHIPPER is 42j wanneer hij eindelijk eens trouwt. Uit de huwelijkse bijlagen blijkt dat zowel Jantje als Hendrik een certificaat van onvermogen kregen: in enen behoeftigen toestand verkerend en niet in staat om de kosten te betalen. Kinderen uit het huwelijk: (1) Pieter Hendriks SCHIPPER, geb Nijelamer 23-9-1824, ovl Nieuweschoot 19-11-1878, 53j, gehuwd, tr Aengwirden 5-5-1855, hij 30, zij 23, met Grietje Hendriks WITMUS, geb Rottum 26-10-1831, ovl Nieuweschoot 24-9-1879, 47j, weduwe, dv Hendrik Hendriks WITMUS en Trijntje Jochums KELDER. Pieter en Grietje krijgen 8 kinderen: Jantje 5-2-1857 Opsterland, Trijntje 16-4-1858 Opsterland, Hendrik 9-11-1860 Opsterland, en vervolgens te Nieuweschoot (Schoterland) Aaltje 8-2-1863, Klaas 27-3-1865, Klaas 4-9-1867, Hendrikje 16-6-1870, Lutje 10-3-1873. (2) Klaas Hendriks SCHIPPER, geb Sonnega 10-3-1829. (3) Rinze Hendriks SCHIPPER, geb Oldetrijne 10-11-1832. (4) Trijntje Hendriks SCHIPPER, geb Oldetrijne 27-12-1835. (5) Heere Hendriks SCHIPPER, geb Noordwolde 15-6-1840. (6) Auke Hendriks SCHIPPER, geb Noordwolde 29-10-1844. Stijntje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 6-12-1783. tr ca 1810 (geen vermelding in register) met Geert Jakobs RIESENBRIJ (Riezenbrij) die bij de naamsregistratie 1811 (Steggerda) een dochter Annegjen noemt van 1 jaar oud. Dit meisje (Annichjen) wordt slechts 3 jaar oud, ovl 9-6-1814. Andere kinderen uit het huwelijk: Jakob (geb 27-9-1812, ovl 24-5-1855, 42 jaar, gehuwd, trouwde 10-5-1844 (WSW 27) met Jantjen Jans OOSTERDIJK), de dochters Rinske (geb 6-10-1815), Fettje (geb 14-4-1820) en Pietertjen (geb 30-7-1822), zoon Pieter (geb 22-2-1825, arbeider/timmerman, ovl 10-10-1892, 67 jaar, gehuwd, trouwde 18-4-1856 (WSW 22) met Geesjen Annes VRIND) en een dochter Janke (geb 16-2-1828, ovl in maart 1901 te Gronau in Duitsland, 73j, weduwe, trouwde 28-3-1851 (WSW 21) met Sytze Nammes MENGER). Geert Jakobs RIESENBRIJ overlijdt 12-3-1832, 47 jaar oud. Stijntje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 24-12-1870, 87 jaar (WSW 215). Claasje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 2-10-1786, doop 8-10-1786. Trouwt vermoedelijk 1810 of 1811 (geen melding in registers gevonden) met Gerbrand Hendriks KROL. Gerbrand te Noordwolde doet aan de naamsregistratie van 1811 mee en meldt dan geen kinderen. Ook zijn moeder Trijntje Alberts, weduwe van Hendrik Jans KROL, gaat naar de mairie. Ze meldt 6 kinderen onder wie Gerbrand van 26 jaar oud. Claasje en Gerbrand waren dus nagenoeg van dezelfde leeftijd. Ze schijnen steeds te Noordwolde te hebben gewoond en krijgen er 9 KROL-kinderen: Hendrik KROL (geb 26-11-1812, ovl 21-4-1866, 53 jaar oud, gehuwd), Renske KROL (geb 27-8-1814, ovl 24-9-1881, 67 jaar oud, gehuwd), Jan KROL (geb 6-12-1816, ovl 21-3-1896, 79 jaar oud, weduwnaar), Pieter KROL (geb 7-12-1816, ovl 31-12-1902, 86 jaar oud, weduwnaar), Heere(s) KROL (geb 7-10-1819, ovl 9-1-1820, oud 13 weken, N.B. Leeftijd naar schatting), Trijntjen KROL (geb 8-3-1821, ovl 3-12-1875, 54 jaar oud, gehuwd), Jantje KROL (geb 19-4-1825, ovl 15-4-1888, 63 jaar oud, gehuwd), Jurjen KROL (geb 29-8-1827, ovl 13-10-1827, oud 6 weken), en Dirk KROL (geb. 25-1-1830, ovl 7-1-1894, 63 jaar oud, gehuwd). Gerbrand Hendriks KROL overlijdt 17-6-1847, oud 62 jaar, gehuwd (WSW 121). Claasje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 8-2-1875, 88 jaar oud, in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde (WSW 31). Bijna exact tien jaar eerder overleed broer Hendrik Pieters SCHIPPERS, 83 jaar oud, in huis nr 116 Wijk B te Noordwolde. En ruim 4 jaar eerder, kerstavond 1870, overleed er zus Stijntje Pieters SCHIPPERS, 87 jaar oud, in huis nr 113. Een Noordwoldster bejaardenconcentratie? Cornelisjen (Corneliske, Korneliske) Pieters SCHIPPERS, geb 13-1-1789, doop 25-1-1789 te Steggerda, ovl 27-2-1867, ‘s avonds half tien in huis nr 23A te Blesdijke. Zij is ca 1810 getrouwd (geen melding in registers gevonden), zij ca 21, hij ca 31, met Johannes Eisen DE GRAAF, ovl 15-11-1846, 67j, gehuwd, namen van zijn ouders bij de aangevers niet bekend. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Johannes zich niet. Mogelijk was hij van rooms-katholieke herkomst, RK-gedoopt te Steggerda 1-7-1779, zv Henricus Thissen en Cunigunda Jans, ouders wonend te Blesse, peter: Eisen Thissen, vermoedelijk jongere broer van Henricus Thissen. Uit huwelijk van Henricus en Cunigunda (Kunne) kerkelijk ingezegend 7-4-1763 te Steggerda (de RK-parochie van Steggerda had een regionale functie) 4 kinderen uit doopregister bekend: (1) Matthias, doop in Steggerda Overburen 15-2-1766, in huis gedoopt, ouders afkomstig uit Blesse, peter: Eysche Hendricks. (2) Joannes, doop Steggerda 11-3-1769, doopheffer: Joannes Jans. (3) Gertrudia, doop Steggerda 18-1-1773, doopheffer: Fardo Hendriks, Blesdijke. (4) Johannes Eisen, doop Steggerda zoals hierboven vermeld. Kennelijk vernoemd naar zijn peter/oom Eisen Thissen. Tweede voornaam dan Eisen en niet een patroniem Eises. In 1812 wordt hij als DE GRAAF (Jannes Eyses) genoteerd na geboorte van dochter Klaasjen. Cornelisjen Pieters SCHIPPERS wordt moeder van 9 kinderen volgens registers van Burgerlijke Stand (Weststellingwerf, FR), 6 dochters om te beginnen, daarna zoon Eise DE GRAAF (1823). Geboren te Peperga (Weststellingwerf, FR), boerenstreek gelegen tussen Steggerda en De Blesse-Blesdijke. Kinderen uit het huwelijk: (1) Klaasjen de Graaf, geb 20-5-1812, ovl 29-12-1866, 54j, gehuwd. (2) Rensjen de Graaf, geb 11-10-1813, ovl 6-12-1813, 9 weken oud. (3) Renske de Graaf, geb 20-10-1814, ovl 28-3-1900, 85j, weduwe. (4) Jantjen de Graaf, geb 10-11-12816. (5) Andriesje de Graaf, geb 9-3-1819. (6) Annigjen de Graaf, geb 26-6-1821. (7) Eindelijk een zoon: Eise DE GRAAF, geb 11-10-1823 te Peperga, ovl 1-1-1867, 43j, gehuwd. (8) Dochter: Pietertje Johannes de Graaf, geb 22-8-1826 te Peperga, ovl 12-1-1877, 50j, gehuwd. (9) Zoon: Pieter Johannes de Graaf, geb 26-5-1829, ovl 11-1-1891, 61j, gehuwd. De Graaf-lijnen tot dusver buiten ons onderzoek gebleven. Jurjen Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 30-9-1791, doop 9-10-1791, overleden in 1854 te Steenwijkerwold (Overijssel), ca 63j oud? In 1875 overlijdt Lutske BROUWER te Nieuwehorne (Schoterland, FR), 28-2-1875, ‘s nachts 1 uur in huis nr 10 te Nieuwehorne, weduwe van Jurjen SCHIPPERS. Zij wordt 76j, “geboren en wonende te Nieuwehorne, dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents”, volgens de aangifte. Geen registratie gevonden van mogelijk huwelijk tussen Jurjen en Lutske en van eventuële kinderen uit dit huwelijk (deze relatie). Bij overlijden van de weduwe Lutske BROUWER in 1875 te Nieuwehorne wordt haar vader als “Bene Jilderts” vermeld. Een vergissing van de meldende buurmannen (altijd interessant hoe ze tot die vergissing konden komen), want de vader heet Bene Klases. De tekst “geboren en wonende te Nieuwehorne” is wel correct, maar het grootste deel van haar leven woonde Lutske er niet. Ze werd er geboren 23-12-1798, doop 13-1-1799, dv Bene Klases en Wobbeltje Sybberens, en verhuisde als peuter al mee van Nieuwehorne naar Vinkega (bij Steggerda waar Jurjen SCHIPPERS is geboren). Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Beene Klasen BROUWER te Vinkega 8 kinderen in leven: Klaas 22, Sybren 20, Trijntje 18, Eltjen 14, Lutske 13, Jelle 10, Janke 6 en Aukjen 4. De kinderen tot en met Lutske in doopregister Nieuwehorne, de volgende drie in doopregister Vinkega. Doop van Jelle in 1801. Dus ca 1800 vond de verhuizing plaats. Vergelijk oa de huwelijksmeldingen van de te Nieuwehorne geboren oudste broer van Lutske en van haar jongere zus Janke te Vinkega geboren: Klaas Bienen BROUWER trouwt 1822, 32 jaar oud, van boerenhuize, wonende te Peperga, geboren te Nijhoorn, zijn ouders wonen dan te Vinkega; Janke Benes BROUWER trouwt 1829, 24 jaar oud, geboren te Vinkega (moeder Wobbigje Sybrands 3-5-1826 te Vinkega overleden). Lutske (Vinkega/Steggerda) trouwt met Jurjen (geen huwelijksmelding in registers voorzover bekend) en woonde grotendeels te Steenwijkerwold (Overijssel) en omstreken. Na overlijden van Jurjen is ze ooit weer naar haar geboortedorp Nieuwehorne teruggekeerd (toeval of familiebanden?), want daar overlijdt ze 76j oud. Hierd Pieters SCHIPPERS (Heero, Heere), een van tweeling, geb eerste kerstdag 25-12-1794, gedoopt 3-1-1795. De jongen wordt slechts 20 jaar oud en overlijdt 8-6-1815 (WSW 21). Hierds tweelingzus Elisabeth (Liesbeth) Pieters SCHIPPER, geb Steggerda 25-12-1794, ovl 19-5-1883, 88j, weduwe, n.m. half twee in huis nr 45 te Oldeholtpa, tr 20-5-1818, zij 23, hij 27, met op Sjouke Jans ZANDHUIS, geb Noordwolde 25-3-1791, arbeider, ovl Steggerda 8-9-1861, 70j, gehuwd, n.m. 2 uur in huis nr 115, zv Jan Johannes ZANDHUIS en Antje Cornelis. Sjouke ZANDHUIS en Liesbeth SCHIPPER(s) gaan te Vinkega wonen (bij Steggerda). Kinderen daar geboren: (1) Rinske ZANDHUIS, geb 26-3-1822 (geen verdere gegevens). (2) Pieter Sjoukes ZANDHUIS, geb Vinkega 31-12-1828, ovl Weststellingwerf 25-9-1918, 89 jaar oud, weduwnaar, trouwt 12-5-1854 met Joukjen Sybrens VISSER, geb Noordwolde 30-10-1829, ovl WSW 14-1-1900, 70j, gehuwd, dv Sybren Reitzes VISSER en Hiltje Luiten DIJKSTRA. Pieter en Joukjen woonden o.a. te Nijeholtwolde. Dat Liesbeth, moeder van Pieter, als weduwe niet te Steggerda maar te Oldeholtpa overlijdt, is mogelijk aan woonplek van Pieter en Joukjen te danken. (3) Antjen Sjoukes ZANDHUIS, geb Vinkega 19-7-1833, ovl 18-12-1873, 40 jaar oud, gehuwd, tr 11-1-1868 met Harmen VONK. (4) Kornelisje ZANDHUIS, geb 2-3-1836, ovl 10-9-1886, 50 jaar oud, tr 16-5-1868 met Frederik Hinkes DIJKSTRA. Wybigje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 26-4-1797, doop 7-5-1797. Verdere gegevens ontbreken.

Oudouders Pieter Annes (1748-1807) en Rinske Heeres (1754-1810) runden de boerderij te Steggerda. Beiden overlijden ze voor 1811. Bij naamsregistratie 1811 melden zich als gezinshoofden te Steggerda de twee oudste zonen: Anne en Hendrik. Allebei laten ze de gezinsnaam SCHIPPER inschrijven. Anne is sinds kort gehuwd (met Trijntje Hendriks, kw 29) en kan de zoon Pieter melden, 3 maanden oud. Hendrik is nog ongetrouwd. Bij de registratie wordt voor Hendrik specifiek zijn beroep gemeld: hij is schipper. Mogelijk was Hendrik de persoon die ervoor zorgde dat voor de nakomelingen van Pieter en Rinske de SCHIPPER-naam in gebruik raakte. Of SCHIPPER dan wel SCHIPPERS geschreven moest worden liepen de meningen nog uiteen. De schrijfwijze SCHIPPERS komt al vrij snel voor.

Bij de naamsregistratie 1811 laat Hendrik Pieters de familienaam SCHIPPER inschrijven (hij is schipper, tr 1823 op 42-jarige leeftijd met Jantje Klazen BESTEVAAR), maar al in 1812 komt de SCHIPPERS-naam, ook voor Hendrik Pieters, voor. Oudere zus Andriesjen Pieters, geb 23-12-1778, is 33j en voornemens zich in een wettig huwelijk te begeven. Met de weduwnaar Jetze Poppes BOERSMA, 48j, boer te Nijelamer. Haar ouders, Pieter Annes en Rensjen Heeres, leven niet meer. Ook grootouders zijn overleden. Volgens toen geldende richtlijnen had Andriesjen een “akte van bekendheid” nodig. Gegevens over het afsterven van haar ouders. Volgens de huwelijkse bijlage kwamen voor ons geheel vrijwiliig de volgende getuigen: Hendrik Pieters SCHIPPERS, huisman, oud in het 34ste jaar. Johannes Eisen DE GRAAF, arbeider, oud in het 34ste jaar. Sijbren Gerbens VISSCHER, huisman, 48 jaar. Anne Pieters SCHIPPERS, arbeider, oud 36 jaar. Trijntjen Hendriks, huisvrouw van vorige getuige, 26 jaar. Jantjen Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den derden getuige, 38 jaar. Cornelisje Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den tweeden getuige, 24 jaar. Alle woonachtig te Steggerda. Welke onder ede verklaard hebben dat zij wel gekend hebben Pieter Annes en Rensjen Heeres, echtelieden en in leven gewoond hebbende te Steggerda, ouders van Andriesje Pieters. Dat zij te Steggerda een boerenbedrijf hebben gehad. Dat de vader Pieter Annes in juni 5 jaren geleden is overleden en te Steggerda begraven. Dat dezelfs weduwe Rensjen Heeres na het afsterven van haar wijlen man te Steggerda is blijven wonen en voor ongeveer 3 jaar te Steggerda overleden, zoo de getuigen voorstaat in de maand april. Dat ze ook te Steggerda is begraven. En hebben de getuigen als redenen van wetenschap gegeven dat zij alle met gedachte echtelieden vele jaren in hetzelfde dorp hebben gewoond en hen dus zeer wel hebben gekend. Dat zij insgelijks van hun afsterven hebben gehoord, en Rensjen Heeres eenige jaren als weduwe van Pieter Annes hebben gekend, terwijl zij en ook haar en haar kinderen over het afsterven van de man de rouw hebben zien dragen, zoo als zij dat ook hebben gezien van de kinderen bij het afsterven van haren laatstgenoemde moeder. En hebben de getuigen daartoe bovenalle op de begraafplaats van gedagte echtelieden tegenwoordig geweest en hun ook alle gezien in de kist toen zij overleden waren.” De getuigen voor Andriesje zijn: broers Hendrik en Anne Pieters SCHIPPERS, zusters Jantjen en Cornelisje, zwagers Johannes de Graaf en Sybren Visscher en schoonzus Trijntje Hendriks. Bijkomstig: broer Hendrik, zussen Jantje en Cornelisje, en schooonzus Trijntje Hendriks, ”welke verklaard hebben niet te kunnen schrijven”, volstaan met een kruisje of krasje als handmerk.

1. Hendrik Jelkes, geb rond 1735, ovl voor 1805. Trouwt (1) 18-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes, trouwt (2) rond 1765 met Trijntje Remmerts, en (3) 31-10-1784 te Rottevalle, hij bijna 50, zij ca 23j oud, met
2. Tetje Johannes (Tettie Jannes), geb ca 1761, ovl 8-6-1823 te Zuiderdrachten (in het armenhuis), 62j oud, dochter van Johannes Harmens en Wietske (kw 118/119), weduwe van wijlen Wopke RUITER, in leven arbeider. Tetje trouwt, na overlijden van Hendrik Jelkes, (2) 17-11-1805 te Steggerda met Wopke Baukes (RUITER), hij van Steggerda, 63j oud, zij van Wolvega en ca 44j.

Oudvader Hendrik Jelkes is rond 1790 ca 55j oud, turfmaker, van Noorder-drachten/Rottevalle, Smallingerland, naar de ontginningsgronden in het zuiden van Weststellingwerf verhuisd, aan de grens tussen Friesland en Overijssel. Mogelijk was zijn huwelijk in 1784 met de 23-jarige Tettie Jannes zijn derde huwelijk. In de kerkelijke trouwregisters is alleen dit huwelijk en eerder huwelijk (1760) met Froukjen Hinnes terug te vinden. In de kerkelijke doopregisters geen melding van kinderen uit huwelijk met Froukjen resp Tetje. Wel doop van een zoon Remmert (geb 5-12-1766 onder Noorderdrachten, doop 22-3-1767 in Rottevalle) en een zoon Jelke (geb 19-8-1769 onder Noorderdrachten, doop 17-5-1772 in Rottevalle), met ouders: Hindrik Jelkes en Trijntje Remmerts. Volgens een “parenteel van Hendrik Jelkes” hadden Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes minstens één zoon Jan Hendriks geb in 1761 te Rottevalle. Deze zoon neemt naamsregistratie 1811 de achternaam Duimke aan, die erna wordt veranderd in VAN DER DUIM. Volgens verhaal was hij vogelvanger en was “Dumke” of “Tumke” om die reden zijn bijnaam (Friese naam voor het winterkoninkje, een bijzondere vogelsoort). Zie hierna 58.1 Jan Hendriks VAN DER DUIM.

Uit de (bewaarde/gemaakte) registers is “het spoor” van oudvader Hendrik Jelkes niet met zekerheid meer vast te stellen. Het zal hem geen zorg zijn geweest.

Kinderen uit huwelijk (zijn derde?) van Hendrik Jelkes en Tetje Johannes:

Wietske Hendriks, geb 31-10-1784, ovl 23-2-1858 (Small 33). Trouwt 11-3-1810 met Douwe Lippes de Wacht . Beiden uit Zuiderdrachten. Uit dit huwelijk 13-10-1812 een dochter Tettje, 5-11-1814 een dochter Fentje (ovl 27-11-1817) en 21-9-1816 een zoon Lieppe de Wacht. Zie hierna 58.4 Douwe Lieppes DE WAGT. Trijntje Hendriks Kielstra (Kijlstra), geb rond 1786 te Drachten, overl. 15-1-1864 te Steggerda (kw 29), 77j oud, gehuwd met Anne Pieters SCHIPPERS (kw28). Jelke Hendriks Kielstra (Kilstra, Kijlstra), geb rond 1793 te Peperga, arbeider, ovl 21-4-1847, 54 jaar, in huis zonder nummer te Blesdijke. Trouwt 13-4-1820, hij 27, zij 23, met Rinsje (Rinske) Reinders BOONSTRA uit Lippenhuizen (Opsterland, FR), geb 26-7-1796 te Oldeholtpa (Weststellingwerf, FR), ovl Blesdijke 13-6-1863, 66j, weduwe, dv Rinder Wiebes en Aaltje Rinses . “Jelle Hendriks Kijlstra, oud 27 jaar, arbeider, geboren te Peperga, wonende te Lippenhuizen, zoon van Hendrik Jelles (overleden voordat er registers van overlijden wierden bijgehouden) en Tetje Jannes, arbeidster te Blesdijke.” Betreffende de bruid: “Rinsje Rinders Boonstra, oud 23 jaar, arbeidster, geboren te Oldeholtpa, wonende te Lippenhuizen, dochter van Rinder Wiebes, overleden, en Aaltje Rinses, arbeidster te Lippenhuizen.” Het eerste kind wordt binnen 4 maanden te Oudega ten noorden van Drachten geboren: (1) Hendrik Jelkes KIELSTRA, geb 5-8-1820 te Oudega. (2) Reinder Jelkes KIJLSTRA, 11-9-1822 in Wolvega geboren. (3) Wiebe Jelkes KIELSTRA, geb 10-1-1832 in De Blesse. (4) Johannes Jelkes KIELSTRA, geb 17-4-1835 in Steggerda. (5) Aaldert Jelkes KIELSTRA, geb 9-9-1838 in Blesdijke (hij stond ruim 20 jaar als Aaltje ingeschreven en gold voor de BS als van het vrouwelijk geslacht, maar via vonnissen van de arrondissementsrechtbank 30-6-1861 en 17-1-1862 werd de inschrijving alsnog in Aaldert en mannelijk gewijzigd). Jantje (of Janke) Hendriks Kijlstra, geb. rond 1799, overl. 23-12-1838, 39 jaar (Smallingerland 34). Zij is dan al tweemaal weduwe. Ze trouwt in Smallingerland (1) met Harmen Minzes VAN DER SLUIS, zoon van Minze Pieters VAN DER SLUIS en Jitske Oebeles. Ze krijgen vier kinderen: Jitske (1823-1828), Hendrik (1825-1892), Minze (1827-1890) en Pieter (1829-?). Harmen overlijdt 12-12-1830, 36 jaar oud. Janke trouwt (2) met Jan Jansz OEDZES, zoon van Jan Hendriks Oedzes en Liefke Jans POOL. Ze krijgen de kinderen Jelke (1832), Liefke (1833) en Taede (1836).

Oudmoeder Tetje Johannes is ruim 40j oud, wanneer Hendrik Jelkes als 60-plusser overlijdt. Haar in Weststellingwerf (Wolvega) nalatend met nog jonge kinderen. Zij hertrouwt 1805 in de buurt (Steggerda) met weduwnaar Wopke Baukes. Pendelt tussen Weststellingwerf en herkomstplek Drachten, Smallingerland. In Drachten overlijdt Wopke Baukes RUITER, 75j, 16-1-1818. Bij huwelijk van zoon Jelke in 1820 wordt Tetje als arbeidster te Blesdijke vermeld. Dat is weer in Weststellingwerf, halfweg Wolvega en Steenwijk (Overijssel). In 1823 overlijdt ze, 62j oud, in het armenhuis (armvoogdij) te Zuiderdrachten. Van haar kinderen is alleen Trijntje (kw 29) met een “Stellingwerver” getrouwd.

Bij de familienaamregistratie van 1811 laat Jelke, (enige) zoon van Tetje en Hendrik, 18j oud en nog ongehuwd, te Steggerda de naam KILSTRA inschrijven. Aldus de akte. In latere akten wordt nu eens KIELSTRA dan weer KIJLSTRA geschreven. Moeder Tetje en zussen Trijntje en Janke gebruiken na 1811 ook deze familienaam.

Oudvader Hendrik Jelkes, turfmaker, schijnt rond 1790 van Noorderdrachten (Rottevalle) naar de verveningsgebieden bezuiden Wolvega (Weststellingwerf, FR) te zijn verhuisd. Hij is dan ca 55j oud, gehuwd (derde huwelijk?) 31-10-1784 met Tetje Johannes, rond 25j jonger dan Hendrik.

58.1 Jan Hendriks VAN DER DUIM Volgens meldingen kind uit eerste huwelijk van oudvader Hendrik Jelkes. Deze oudvader trouwt 14-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes die waarschijnlijk rond 1765 overlijdt. Daarna huwelijk/relatie van Hendrik Jelkes met Trijntje Remmelts (geen registratie, wel kinderen) en 31-10-1784 huwelijk met Tetje Johannes. In de meldingen wordt Jan Hendriks beschouwd als zoon uit het (kortstondige) huwelijk van Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes. Daar sluit ik me hier dan bij aan, hoewel ik niet weet op welke gegevens dit is gebaseerd (nog te onderzoeken). In de eertijdse vernoemingstraditie is een zoon Jelke of Hinne eerder te verwachten dan een Jan genoemde zoon. Maar er zijn afwijkingen bekend binnen die traditie. Hij kan vernoemd zijn naar een grootvader of overgrootvader (Jelke Jans?).

Passende gegevens ontbreken. Verder is met zekerheid te melden dat bij de naamsregistratie van 1811 te Drachten, wonend Zuiderdrachten 191, Jan Hendriks DUIMKE zich laat inschrijven, met kinderen: Mettje (26, Akkrum), Hendrik (24, Drachten), Klaaske (21), Jan (15), Jelke (12), Jitske (10) en Durk (5). Dat hij als “DUIMKE” werd ingeschreven stond mogelijk in verband met een al bestaande bijnaam: “TUMKE” (Friese naam voor het winterkoninkje, een bijzondere vogelsoort), Jan Hendriks zou een regionaal befaamd vanger van bijzondere vogels (zoals winter-koninkjes) zijn geweest. Het is moeilijk na te gaan of dit een juiste verklaring is. Was hij van beroep “vogelvanger van winterkoninkjes”? Het zou hem niet aan een behoorlijk gezinsinkomen hebben geholpen. Een andere melding is dat hij van beroep turfmaker was. De naam DUIMKE wordt al snel veranderd in VAN DER DUIM. Met die naam overlijdt Jan Hendriks 25-7-1824 te Terwispel (Opsterland, FR), 63j, gehuwd. Hij is 29-2-1784 getrouwd met Hiltje Jans (HELD), hij van Rottevalle, zij van Zuiderdrachten. Verdere meldingen over VAN DER DUIM-familie via internet te vinden.

58.4 Douwe Lieppes (van) DE WAGT Geb rond 1788, ovl Tolbert (prov Groningen) 6-3-1865, 77j, arbeider/turfmaker, zv Lippe Gabriëls en Fokjen Jans DE WAGT, tr 11-3-1810 (Zuiderdrachten, Smallingerland, FR) met Wietske Hendriks. Deze Wietske Hendriks, geb ca 1784, ovl 23-2-1858 te Drachten, 73j, gehuwd, dv Hendrik Jelkes en Fettje Johannes, is eerste kind uit het huwelijk van Hendrik Jelkes en Tetje Johannes. Vernoemd naar grootmoeder Wietske, moeder van Tetje.

Bij naamsaanneming 1811 meldt zich te Drachten (Noorderdrachten, geen adresmelding) de hoogbejaarde Jan Douwes (geb ca 1727, ovl Zuiderdrachten 26-2-1813, 85j, weduwnaar, zv Douwe Jans en Antje Lammerts) die er de functie van ratelwacht had uitgeoefend en daar de naam DE WAGT aan overhield. Die naam liet hij als gezinshoofd registreren, mede voor zijn kinderen. Oudste dochter Fokjen, geb ca 1758, doop Drachten 26-8-1771, ovl Ureterp 14-4-1848, 90j oud, dv Jan Douwes (DE WAGT) en Geeske Rinzes, tr 7-1-1781 te Drachten met Lippe Gabriëls, arbeider en schipper, geb Rottevalle (Smallingerland, FR) 2-10-1753, ovl Oosternijkerk (Dongeradeel, FR) 23-5-1811, 57j oud. Lippe overlijdt een halfjaar voor de invoering van de (achter-)naamregistratie en kan eigen familienaam niet laten registreren. Weduwe Fokjen, dan 54, wordt met kinderen door haar vader onder de naam DE WAGT gemeld. Ook de oudste zoon van Fokjen, Douwe Li(e)ppes, in 1810 getrouwd met Wietske Hendriks (KIELSTRA) en in dat huwelijk vader van een dochter Fokjen, meldt zich bij de naamsregistratie 1811 te Drachten (adres: Noorderdrachten 15) en steunt de keuze van zijn grootvader: hij wordt met zijn dochter als VAN DE WAGT ingeschreven. Het voorvoegsel “VAN” ging bij volgende meldingen verloren en DE WAGT werd meestal DE WACHT. Ook bij overlijden in 1813 van Jan Douwes wordt al DE WACHT geschreven. Er zijn meldingen dat ook Lippe Gabriëls de functie van ratelwacht te Drachten heeft gehad, maar misschien zijn dat bedenksels. Hij overlijdt ver van Drachten (in Oosternijkerk). Wietske Hendriks (KIELSTRA) trouwt 11-3-1810 te Drachten, ca 25j oud, hij ca 23, met Douwe Lieppes (VAN) DE WAGT. Uit dit huwelijk zijn te Drachten 4 kinderen geboren. Rond 1815 verhuist het gezin van Drachten naar de ontginningen bij Paasloo en Steenwijkerwold (Noordwest-Overijssel). Douwe staat genoemd als turfmaker (zijn vader was ook schipper). Bij Steenwijkerwold worden verdere 4 kinderen uit het huwelijk geboren.

Kinderen uit huwelijk Wietske en Douwe DE WACHT (6 dochters, 2 zonen Lippe): (1) Fokjen Douwes DE WAGT, geb Noorderdrachten 5-11-1811, is ca 1836, 25j oud, ongehuwd moeder te Steenwijkerwold (Overijssel) van een zoon: Douwe DE WAGT, geb Steenwijkerwold ca 1836. Verdere gegevens over haar nog niet gevonden. De buitenechtelijk geboren zoon Douwe DE WACHT, tr 7-3-1863 te Leek (prov Groningen) met Antje Reins DE VRIES en ovl 3-12-1877 Opsterland, FR, ca 40j oud. (2) Tetje Douwes DE WACHT, geb Drachten 13-10-1812, ovl Terwispel 9-9-1872, 59j, weduwe, tr Steenwijkerwold (Overijssel) 23-10-1834, zij 22, hij 36, met Aaldert Jans HUISMAN, turfmaker, geb Blokzijl (Overijssel) 10-5-1798, weduwnaar van Aaltje Teunis de Groot, zv Jan Hendriks HUISMAN en Aaltje Jans VAARTJES. (Overlijdensakte van Tetje nog na te lezen) (3) Fintje Douwes DE WACHT, geb Drachten 5-11-1814, ovl aldaar 27-11-1817, 3j oud. (4) Lippe Douwes DE WACHT, geb Drachten 23-9-1816, ovl Steenwijkerwold 1829, ca 13j oud. (5) Fentje Douwes DE WACHT, geb Paasloo (Overijssel, bij Steenwijkerwold) maart 1818, ovl 25-1-1884, 65j, gehuwd (Opsterland, FR). (6) Mijnke Douwes DE WACHT, geb Steenwijkerwold 27-4-1821, tr aldaar 5-3-1840 met Melle DE HAAN, turfmaker, geb Steenwijkerwold 11-11-1819, zv Jacob Annes DE HAAN en Sjouke Cornelis. Verdere gegevens nog te zoeken. (7) Hiltje Douwes DE WACHT, geb Steenwijkerwold 17-3-1826, ovl aldaar 23-3-1827, 1j oud. (8) Lippe Douwes DE WAGT, geb Steenwijkerwold 9-2-1830, ovl Heerenveen 12-2-1914, trouwt Weststellingwerf 1-7-1852 met Rinske Reinders BRON, geboren Oldemarkt 21-8-1830, dv Reinder Everts Bron en Elske Martens Weijer - Lippe had een relatie met Froukjen Popkes LAP, geboren Terwispel 15 december 1829, overleden Heerenveen 16 juni 1914, dv Popke Willems Lap en Aaltje Brands Krol. Verdere gegevens nog toe te voegen. Maar dan zijn we bezig met misschien te verre zijstraten in de voorfamilielijn.

1. Durk Rinzes (Dirk Rinties), doop 19-4-1745 te Tjalleberd (Aengwirden, FR), zn Rintie Annes (kw 120) en Baukjen Jelles, ovl in 1780 of 1781 te Luinjeberd, trouwt (derde proclamatie 14-5-1769 Herv Gem Heerenveen) met
2. Maaike Hendriks, Heerenveen. Na overlijden van Durk Rinzes trouwt Maaike (2) 17-11-1782 te Terband, hij 22, zij ca 35, met Durk Jacobus (JAGER), geb 1760, doop Terband 10-8-1760, ovl Heerenveen 13-5-1846, 85j, driemaal weduwnaar. Durk Jacobs wordt al weduwnaar in zijn 22ste, want Maaike overlijdt enkele maanden na dit (haar) tweede huwelijk. Daaruit geen kinderen. Durk Jacobs trouwt (2) 7-12-1783 met Pytje Sakes (zie hieronder).

Oudvader Durk Rintses is ca 1781 overleden. Na 1811 zien we dat zijn broer Anne en zus Janke de achternaam WIJNSTRA of WIENSTRA gaan gebruiken. Ook zijn zoon Rinze WIJNSTRA (in Weststellingwerf getrouwd) gaat dit doen. Jongste zoon Hendrik Durks (in Schoterland) gaat de naam WYCKEL (WIEKEL) gebruiken. Van deze jongste zoon stammen wij af. Welke “familienaam” oudvader Durk zelf zou hebben gekozen, blijft voor eeuwig onbekend. Wat de naamregistratie betreft: Hendrik Durks, schoenmaker te Nijehorne, meldt zich 19-12-1811 bij de Mairie Mildam, wordt ingeschreven als WIJCKEL, maar onderschrijft met “Hendrik Durcks WYKEL”. Het verschil tussen ambtelijke inschrijving en eigen onderschrift blijft hierna spelen. De achternaam is op meerdere manieren te spellen. En dat gebeurt ook. Rintse Durks, boer te Nijeholtpade, oudere broer van Hendrik, meldt zich 12-2-1812 bij de Mairie Wolvega, en wordt als WIJNSTRA ingeschreven. Rintse is dan, anders dan Hendrik, nog ongehuwd. Hij ondertekent met “Rintze Dirks” (zonder achternaam). Weer 2 maanden later meldt Anne Rintses, de al (hoog)bejaarde oom van Rintse en Hendrik zich bij de Mairie Langezwaag, 23-4-1812, om ook de naam WIJNSTRA te deponeren (hij ondertekent niet met die naam, maar met iets dat lijkt op “A.R. WINTA”). Later werd dit WIENSTRA. Hendrik was de eerste die zich liet inschrijven. We weten niet of er contact over was. Broer Rintse en oom Anne Rintses kiezen voor WIJNSTRA. Een bijzondere reden om voor WIJNSTRA/WIENSTRA te kiezen is niet te vinden. Een beroepsnaam? Iets met wind of wijn? Tussen Langezwaag en Tjalleberd had je wel “de Wyngaarden”. En WYKEL dan? Het Friese woord voor “valk”. Regelmatig kreeg een gezin of familie de naam van een huis met uithangbord. Hing ooit de valk (wykel) uit aan het huis waarin men woonde? Een herbergnaam (WIENSTRA zou dan ook nog passen)? Tot dusver zwijgt de historie.
— In Gaasterland (FR) is er het dorp Wijckel of Wykel en dat moeten we in dit verband ook noemen. Maar tussen dit dorp en onze voorfamilie, langs deze lijn, is geen verband aan te wijzen. In Heerenveen waren in de tweede helft van de 18de eeuw de koperslagers Hendrik en diens zoon Jan WYKKEL actief. Ook daarmee is geen direct of indirect verband aan te wijzen.

Uit huwelijk van Durk Rintzes en Maaike Hendriks (doopregister):

(1) Rinse Durks, doop 2-3-1769, jong overleden.

(2) Baukjen Durks, geb 19-10-1772, doop 25-10-1772, ovl ca 1808, tr Heerenveen 1-6-1800, zij 27, hij 29, hij afk van Terbandsterschans, zij van Heerenveen, met Arend Yntses DE BOER, geb Oldelamer (Weststellingwerf) 21-6-1770, ovl Heerenveen 3-6-1840, 69j, wednr (na tweede huwelijk), zv Ynze Arends en Geertie Laurens . Kinderen gedoopt te Heerenveen: Maaike (geb 13-12-1801, doop 3-1-1802), Yntze (geb 27-10-1803, doop 20-11-1803) en Geertje (geb 11-11-1805, doop 8-12-1805). Arend tr (2) Heerenveen 5-5-1814, hij 43, zij 41, met Dirkje Gabes OOSTERWERF, geb te Joure, dv Gabe Alberts OOSTERWERF en Hiltje Geerts. Uit dit tweede huwelijk van Arend geen kinderen.
— Van de 3 kinderen van Baukjen Durks is dochter Maaike Arends DE BOER, geb 1801, rond haar 20ste waarschijnlijk in een dienstbetrekking te Leeuwarden terecht gekomen. In 1826 woont ze daar (Memorie van Successie van oudtante Janke Rintses WIENSTRA), In 1840 (MvS van vader Arend) staat ze vermeld als dienstmeid te Den Haag. In 1850 (MvS van tante Trijntje Durks WYKKEL) als vrouw van KOPPENSCHAAR, dorpsbode te Lisse. Rond haar 50ste in ieder geval is zij in de Zuidhollandse Bollenstreek woonachtig. Over een huwelijk zijn nog geen gegevens gevonden. Pieter Hendrik KOPPENSCHAAR te Lisse is daar ca 1829 getrouwd met Jannetje VAN DER HORST (8 kinderen van wie 7 dochters geboren 1830-1844).
— De zoon Ynze Arends DE BOER (geb 1803) trouwt 11-5-1828 (Heerenveen), hij 24, zij 25, met Dieuwke Wybes SCHOONHOVEN, geb Joure, dv Wybe Jans SCHOONHOVEN en Trijntje Dirks. Ynze wordt schoenmaker te Nijehaske.
— Dochter Geertje Arends DE BOER trouwt 12-1-1831 (Heerenveen), zij 25, hij 28, met Rienk Hendriks VAN LOO, geb Heerenveen, zv Hendrik Pieters VAN LOO en Jacobje Sjoerds. Rienk VAN LOO wordt schipper te Heerenveen. Meer info toe te voegen.

(3) Trijntje Durks WYKKEL, geb 15-12-1774 te Luinjeberd, gedoopt 8-1-1775, ovl Benedenknijpe 24-8-1850, 76 jaar, weduwe. Trouwt Schoterland 1-6-1817, zij 43, hij 34, met Sieger Jacobs DE JONG, geb te Knijpe, ovl 28-2-1846, 64j, gehuwd, houtbaas, zv Jacobs Sytzes DE JONG en Lamkjen Aebeles. Uit het huwelijk van Trijntje en Sieger geen kinderen.
— Trijntje is in 1828 enig testamentair erfgenaam van haar hoogbejaarde oom Anne Rintzes WIENSTRA (of WYKKEL). In 1850 benoemt zij haar nichtje Maaike Hendriks WYKKEL tot enig testamentair erfgenaam (saldo fl 217,45). Wellicht om dezelde reden: geboden “mantelzorg” in haar laatste jaren.

(4) Rinze Durks WIJNSTRA, geb Tjalleberd (Aengwirden) 26-12-1777, gedoopt 4-1-1778, ovl Ter Idzard (Weststellingwerf) 6-7-1822, 44j, gehuwd. Rinze trouwt 16-5-1812 (mairie Wolvega, Weststellingwerf), 34j, geb te Tjalleberd, zv “Dirk Rinses WEENSTRA en Maaike Hendriks”, met Trijntje Jans SCHEENSTRA, 24j, geb Ter Idzard (Weststellingwerf), dv Jan Alles SCHEENSTRA en Egbertje Jans. Bruidegom ondertekent met “WIJNSTRA”.
— In de Stellingwerven na hem WIJNSTRA-takken via zijn zonen Dirk Rinses WIJNSTRA, ovl Ooststellingwerf 12-2-1870, 58j, weduwnaar van Aaltje Jeips KLAVER, en Jan Rinses WIJNSTRA, ovl Weststellingwerf 4-2-1867, gehuwd. Nog aan te vullen.

(5) Hendrik Durks WIJCKEL (WYKEL, WYKKEL, bij kinderen: WIEKEL), geb 23-2-1780 te Luinjeberd, gedoopt 2-4-1780 te Terband (kw 30), schoenmaker te Nieuwehorne, ovl aldaar 20-6-1861, 81j oud, weduwnaar, trouwt (1) 20-4-1804 met Grietje Hanzes, en (2) 26-11-1820 met Fokje Jans VAN FLEEREN (kw 31). Jongste zoon Hendrik (Hindrik), schoenmaker te Nieuwehorne, weduwnaar, besluit in 1820 tot een tweede huwelijk. Hij moet voor de Burgerlijke Stand gegevens over zijn ouders overleggen die ambtelijk niet aanwezig zijn (want ouders al 1780/83 overleden). Hij woont al heel lang te Nieuwehorne, maar slaagt erin de verklaringen van 4 personen uit Aengwirden notariëel te verzamelen, getuigen die weten dat hij zoon is van. Een belangrijke getuige is de dan 60-jarige Durk Jacobs JAGER die “voor reden van wetenschap” meldt dat hij met de moeder van Hendrik getrouwd is geweest. Een belangrijke getuige (stiefvader van Hendrik).

De reconstructie is dat oudvader Durk Rinzes (WYKEL) in 1780 of 1781 is overleden, ruim 35 jaar oud, toen Hendrik nog een baby was. Oudmoeder Maaike Hendriks trouwt opnieuw op 17-11-1782 (kerk Terband) met Durk Jacobus (JAGER), die ongeveer 10 jaar jonger is dan zij, doop 10-8-1760 te Terband, zv Jacobus HENDRIKS en Tjitske HENDRIKS. Dit huwelijk duurt maar enkele maanden. Maaike overlijdt voorjaar 1783 (?) en dan is Hendrik nog pas 3 jaar oud.

Durk Jacobus is 22 wanneer hij met de weduwe Maaike Hendriks, zeker tien jaar ouder dan hij en zij met jonge kinderen, te Luinjeberd trouwt. Overlijden van Maaike enkele maanden later. Durk trouwt 7-12-1783 vervolgens met Pytje Sakes, hij 23, zij 20, zij geb Oudeschoot 2-6-1763, doop 12-6-1763, dv Sake Piers en Rinske Annes. Ze krijgen samen 7 kinderen (6 dochters en 1 zoon) te Luinjeberd geboren en gedoopt te Tjalleberd of Terband: Tjitske (1784), Reinskjen (1786), Tjitske (1788), Klaaske (1790), Trijntje (1792), zoon Sake (1794) en Hendrikjen (1795).

Na overlijden van Pytje Sakes, ca 35j oud, trouwt Durk Jacobs (3) op 1-7-1798, hij 38, zij 24, met Egbertje Andries DRIEST, geb 26-9-1773 te Nijeholtwolde (Weststellingwerf, FR), doop 17-10-1773, ovl 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis, 81j oud (akte Aengwirden akte 60), dv Andries Lamberts en Joltje Folkerts. Uit huwelijk van Durk en Egbertje worden te Luinjeberd nogeens 6 kinderen geboren: Andriesjen (1799), Hendrik (1800), Jan (1803), Jakobus (1806), Jolle (1808) en Joltje (1810). Durk Jacobs JAGER was bode van de grietenij Aengwirden. Bij de naamregistratie van 1811 meldt hij zich niet. De JAGER-naam is van daarna. Overlijdensakte van Durk Jacobus JAGER (1846) meldt dat hij 85 jaar is geworden, geboren te Luinjeberd, overleden te Heerenveen 13-5-1846 in huis nr 89, zoon van Jacobus Hendriks en Tjitske Hendriks, gehuwd met Engbertje Andries DRIEST. “Nalatende zijn vrouw en elf meerderjarige kinderen, waarvan 5 uit een vorig huwelijk.”

1. Jan Andries FLEEREN , geb 25-10-1765 te Oldelamer (WSW), timmerman, ovl 27-9-1828 te Delfstrahuizen (Schot), 62 jaar oud, tr 3-12-1794 met
2. Pietje Jans (LEMSTRA), geb. 5-1-1776 te Rottum, ovl. 17-8-1848 te Oldetrijne (WSW), 72 jaar oud. In 1794 woont Jan Andries te Oldelamer en Pietje Jans te Rotstergaast. Hun huwelijk wordt in het trouwregister van de Hervormde gemeente StJohannesga-Delfstrahuizen-Rohel-Rotsterhaule gemeld als “attestatie naar Oldelamer afgegeven 3-12-1794” voor Pijtje Jans uit Rotstergaast. In 1811 is Jan Andries timmerman te Delfstrahuizen.

Uit dit huwelijk: Albertje, dochter, 13 jaar in december 1811, overlijdt 30-10-1824, 26 jaar oud, volgens overlijdensakte (Schot 29) gehuwd. Albertje krijgt in november 1819 (aangiftedatum 15-11-1819) een zoontje dat Geert Jans DOLSTRA wordt genoemd, de vader is Jan Geerts DOLSTRA. Albertje is 19 jaar wanneer ze zwanger raakt, Jan Geerts is de 30 al gepasseerd. Misschien waren de ouders van Albertje het volledig oneens met deze relatie en bleef daardoor een formeel huwelijk achterwege. Het weerhield de twee er niet van nog twee zoontjes ter wereld te brengen: Jan (aangifte 10-11-1821) en Anne (23-10-1824). Het laatste kraambed wordt Albertje fataal, ze overlijdt een week later, 30-10-1824, 26 jaar oud. Jan Geerts DOLSTRA trouwt 9-7-1826 met Hendrikjen Bonnes VAN DIJK (Schot 38). Fokjen Jans VAN FLEEREN (kw 31), geb Delfstrahuizen 3-2-1801, ovl Nieuwehorne 9-2-1860, dochter, 10 jaar in december 1811, tr Nieuwehorne 26-11-1820, zij 19, hij 40, met Hendrik Durks WYKKEL (kw 30), weduwnaar, schoenmaker te Nieuwehorne. Fokjen en Hendrik worden betovergrootouders in onze VAN DER HOEK-lijn. Jantje, dochter, 8 jaar in december 1811, trouwt 26-10-1828 met Jan Eits EITSTRA (Schot 58), zij overlijdt 9-10-1873, 69 jaar oud, weduwe (Schot 213). Andriesje, dochter, 5 jaar in december 1811, tr. 22-3-1838 met Sytze Egberts VAN DER MOLEN, overlijdt 10-10-1860, 54 jaar oud, weduwe (WSW 184). Andries, zoon, 2 jaar in dec.1811, trouwt 7-11-1838 met Trijntje Meines BOS (WSW 55). Uit dit huwelijk: Jacobje (1839), Jan Andries (1841), Pietje (1844), Jeltje (1848, overl 1 jaar oud), Jeltje (1850), Meine (1853). Ze wonen te Oldetrijne (WSW) tot rond 1846, daarna te Oldelamer. Andries Jans van Fleeren overlijdt er 28-3-1887, 78 jaar oud en weduwnaar (WSW 100). Jan, zoon, geb 13-12-1811, tr. 19-2-1834 (WSW, “van Vleeren”) met Eva Sjoerds DIJKSTRA, overlijdt 1-1-1888, 76 jaar oud, weduwnaar (WSW 1). Jan en Eva krijgen de kinderen Van VLEEREN: Jan (1835), Sjoerd (1838), Pietsje (1842), Albert (1844), Sjoerd (1847, “Van FLEEREN”) en Jan (1851). Marrigjen, dochter, geb. 19-5-1814 te (Rotster)Gaast, tr 21 jaar 23-9-1835 met Theunis Alberts TER VELDE, 40 jaar oud, kuiper, wonend te Oldetrijne, geboren te Oldemarkt, weduwnaar van Jannesje Dirks die is overleden 27-10-1834, zoon van Albert Pieters TE(R) VELDE, zonder beroep wonende te Oldemarkt, en van Saakje Theunis die in 1802 te Oldemarkt overleed. Marrigjen en Theunis krijgen de kinderen TER VELDE: Saakje (1835), Jan (1838), Albert (1841-1865), Pieter (1843-1875), Hendrikje (1848) en Andries (1851). Theunis wordt 88 jaar en overlijdt 27-11-1883 (WSW 305) en Marrigje overlijdt 11-1-1894, 79 jaar oud, weduwe (WSW 12). Bonne, zoon, geboorteaangifte 21-6-1816 (Schot): “Jan Andries VAN FLEEREN, oud 50 jaar, meester timmerman, wonende op de Gaast binnen deze gemeente, welke ons een kind van het mannelijk geslacht heeft voorgesteld, die den 20ste juni dezes jaars des morgens ten drie ure uit hem declarant en Pietje Jans zijn huisvrouw is geboren en aan hetwelk hij verklaard heeft de voornaam van Bonne te willen geven. Onder getuigenis van Jan Meines VAN DER WAL, 41 jr, en Pieter Johannes LANGIUS, 25 jr, beiden huislieden op de Gaast.” Bonne Jans VAN FLEEREN is 45 jaar en weduwnaar wanneer hij 14-9-1861 trouwt met Sanderina Jans DE VRIES. Sanderina is 36, geb 1-11-1824 te Oldeholtpade, dochter van Jan Jacobs DE VRIES en Geertje Jans BRUINEWOUD. Ze is weduwe van Marten Hanzes BLOEM die 2-2-1860 te Nijelamer overlijdt. Bonne was eerst getrouwd met Jannesjen Geerts TIP, die 27-9-1859 te Oldetrijne is overleden. Bonne, arbeider, woont te Oldetrijne zoals ook Sanderina. Het huwelijk duurt tot Bonne 1-6-1882 overlijdt, 65 jaar, gehuwd. Sanderina is hierna nog voor een derde maal getrouwd. Zij wordt 83 en overlijdt te Oldetrijne 14-2-1908.

Bij de naamsregistratie van 1811 schrijft de ambtenaar Jan Andries als Vleeren in, maar noteert dat deze zelf met Fleeren tekent. Bij overlijden van Jan Andries in 1828 wordt de achternaam als van Fleeren geschreven. In een gerechtelijk vonnis van 4-9-1799 (zie hieronder) staat hij overigens al als Jan Fleer vermeld. In 1811 meldt Jan Andries Fleeren de eerste zes hierboven genoemde kinderen. Zoontje Jan is dan pas 3 dagen oud, zodat we weten dat de naamsregistratie 16-12-1811 plaats vond. Dezelfde ambtenaar wellicht noteert de geboorte van Jan Jans van Vleeren, zoon van Jan Andries van Vleeren en Pietje Jans. VLEEREN, niet FLEEREN. In de jaren erna komt toch de F in zwang. Hoewel er na verhuizing van gezinsleden naar Weststellingwerf ook weer V-takken ontstonden.

Jan Andries wordt 62 jaar en overlijdt in 1828. Pietje Jans overlijdt 17-8-1848. Volgens de geburen die aangifte van haar overlijden doen, wordt oudmoeder Pietje 74 en is ze weduwe van Jan Jans van Fleeren. “Pieter Jans KOOPMANS, 27 jaar, timmermansknecht, en Jurjen Aukes WESTRA, 51 jaar, schoolonderwijzer, beiden wonende te Oldetrijne, geburen der overledene hebben verklaard dat Pietje Jans LEMSTRA, 74 jaar, zonder beroep, wonende te Oldetrijne, geboren te Tjerkgaast, weduwe van Jan Jans VAN FLEEREN, dochter van Jan Jurjens en van (zijnde de moedersnaam bij de aangevers onbekend), beide (ouders) overleden, op 17 augustus 1848 des nachts ten twee ure in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden.”

De meldingen in de akte zijn incorrect op bepaalde punten: Pietje werd niet 74 maar 72j oud, was weduwe van Jan Andries van Fleeren (niet Jan Jans), en werd niet geboren te Tjerkgaast maar te Rotstergaast. De moedersnaam was Fokje Bonnes.
— Ook in de Memorie van Successie staat vermeld: geb te Tjerkgaast. In 1774. Er schijnt verwarring over “de Gaast”. En over haar leeftijd. Kennelijk is het register van dopen Herv. Gemeente Rottum-Rotstergaast-Nieuweschoot niet geraadpleegd: Pythje, geb 5-1-1776 Rottum, doop 18-2-1776 Nieuweschoot.

Pietje Jans steelt koperen ketel (“amer”). Bij vonnis van 4-9-1799 wordt Pietje Jans te Delfstrahuizen, gehuwd met Jan FLEER, veroordeeld tot 1 jaar tuchthuis. Zij heeft op 18-8-1799 bij de buurman Jans een koperen ketel (of emmer) gestolen en deze verkocht aan de koperslager Jan WYCKEL te Heerenveen. Volgens het vonnis is ze 26j, terwijl wij het op 23j houden. Dat ze al binnen drie weken na deze misdaad door de rechter wordt veroordeeld, geeft aan dat ze het tamelijk naïef moet hebben aangepakt: stelen bij de buurman en het gestolen goed meteen doorverkopen aan de lokale koperslager…! Die het kostbare ding mogelijk eerder zelf had gemaakt en aan de buurman geleverd. De eerste jaren van de Bataafse Republiek waren roerig en de straffen waren niet licht. Of voormoeder Pietje Jans het volle jaar tuchthuis heeft uitgezeten, weet ik niet. Ik denk van niet. Want ze was de jonge moeder van Albertje die mogelijk in 1797 of 1798 is geboren (te Oldelamer, geen doopmelding) en bevalt 3-2-1801 van de dochter Fokje Jans (kw 31), van wie ze dus zwanger geraakt moet zijn enkele maanden na het gerechtelijke vonnis.

In de akte bij zijn overlijden wordt geboortedatum 7-12-1807 gehanteerd en bereikte leeftijd op 75j gesteld. Dit klopt niet met doopregister. Klaas Douwes DOUMA (1785-1871) is 14 jaar jonger, hij 24, zij 38, bij huwelijk met Epkjen. Zijn ouders trouwden 8-4-1781 te St.Nicolaasga, Douwe Hylkes, Legemeer, Antje Claases, St.Nicolaasga (“hij is meerderjarig”). Volgens doopregister St.Nicolaasga-Doniaga krijgen ze 5 kinderen: Hylke 1782, Klaas 1785, Ynse 1787, Afke 1792 en Hylke 1797. Door jong overlijden van de eerste Hylke wordt Klaas oudste zoon. Jongere broers Ynse (Inse) Douwes DOUMA en Hylke Douwes DOUMA melden zich niet bij naamsregistratie van 1811. Ynse is mogelijk de persoon die in notarisakte van 1825 als koemelker te Oosterzee wordt genoemd en in notarisakte van 1826 als melktapper te Oosterzee. En die 22-5-1866 daar (Lemsterland) overlijdt, 78j oud, ongehuwd gebleven. Hylke Douwes DOUMA trouwt, arbeider te Woudsend (Wymbritseradeel), 29-4-1825 met Elske Jelles SCHOUTEMA. Hij erkent de vader te zijn van twee eerder uit de relatie geboren kinderen: Antje 4-5-1823 en Jelle 18-1-1825. In het huwelijk werden nog 4 kinderen geboren: Akke 21-2-1830, Tettje 30-5-1831, Johannes 29-11-1832 en Akke 1-4-1835. Hylke DOUMA ovl Wymbritseradeel 3-3-1867, 69j, Elske SCHOUTEMA 6 weken later 17-4-1867, 70j. De nolarisklerk schreef Douwe Klazes VISSER in het register. Douwe Klazes DOUMA was de juiste benaming en hij was niet in leven weduwnaar van Angenietje maar echtgenoot. Hij overleed in 1861 en Angeniietje werd in leven weduwe van hem en erflaatster bij (haar) overlijden in 1889.

Jetske is jongere zus van Bartle HOEKSTRA die 10 jaar eerder, in 1826, trouwt met Afke Piers DE JONG, oudere zus van Franke. Bij overlijden van Jetske in 1850 hebben haar ouders zich al uit boerenbedrijf te Legemeer teruggetrokken. Zij wonen dan “zonder beroep” te Joure. De leeftijdmeldingen zijn niet steeds correct. Antje werd 21, geb 6-3-1807, Hiltje werd 18, geb 5-10-1813 en Klaas Ykes LANDSMA slechts 62, geb 26-5-1768, doop 23-6-1768 Haskerhorne, zv Yke (Eeke) Klaeses en Antje Meints. Hij trouwt 20-4-1800 te Broek met Jantje Gosses en volgens de akte van zijn overlijden in 1830 was hij geen weduwnaar. Merkwaardig dat overlijden van Jantje Gosses niet in registers is terug te vinden. Mijn aanname is dat Jantje Gosses is geboren 3-4-1776 te Nieuwehorne (Schoterland, FR – doop 28-4-1776, dv Gosse Johannes en Hiltje Jans) en bij huwelijk in 1800 bijna 24j oud, ingeschreven te Broek. Bij overlijden van echtgenoot Klaas is zij 54j oud. Hepkema-genealogie. Deze tekst zal aan huwelijksakte zijn ontleend. Volgens de huwelijksakte: Yke HEPKEMA, 25j, geboren te Doniaga, wonende te Sloten, binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Wyckelhuizen, beide ouders reeds overleden. En Janke JONGSMA, 28j, zonder beroep, geboren te Rotterdam, wonende te Sloten, binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Wyckel, haar moeder is nog in leven en bij het huwelijk aanwezig, winkeliersche, wonende te Sloten. Jacob Ages JONGSMA, haar vader, is 20-4-1876 te Sloten overleden, 68j oud, schippersknecht, geboren te Woudsend, wonende te Sloten. Janke komt uit een schippersfamilie. Geboren te Rotterdam is niet vreemd. In Gaasterland-register schijnt geboorteaangifte van Liesbert te ontbreken. Info komt uit huwelijksakte. Stoffel en Klaaske verhuisden rond geboorte van Liesbert van Doniawerstal naar Gaasterland. Bij naamsaanneming van 1811 meldt zich Bartle Johannes HOEKSTRA te Legemeer. Hij noemt 1 zoon: Johannes Bartles, 35j, en via deze 5 kleinkinderen, allen te Legemeer. Bartle en zoon Johannes runnen de boerderij tussen Langweer en StNicolaasga. Bartle is ca 1745 geboren, ovl te Legemeer 5-9-1824, 79j, weduwnaar. Hij huwt 17-9-1775 te Tjerkgaast (Bartle Johannes, Idskenhuizen, Doetje Piers, Terzool) en volgens doopregister was Johannes (doop 22-12-1776 te Idskenhuizen) enig kind uit dit huwelijk. Bartle begint de boerderij te Legemeer, die wordt voortgezet door zoon Johannes en daarna door kleinzoon Bartle (getrouwd met Afke Piers). Belangen te Idskenhuizen houdt de familie. In 1819 verkoopt Bartle senior er nog een stukje grond. En in 1820 voor 483 gld de voorste kamer van een huis aan Sikke van der Haven (in notarisakte), mogelijk Sikke Franzes HAVEN, die in 1823 aangetrouwde oom zou worden van Meyke Piers. In 1874 verlaten Bartle junior (de kleinzoon), hij is dan 70 en Afke 74, de boerderij te Legemeer. Tijdens hun laatste jaren wonen ze te Idskenhuizen.
— Jetske Johannes HOEKSTRA, jongere zus van Bartle, tr 1836 met Franke Piers DE JONG, jongere broer van Afke. Notarisakte 26-11-1833 legt vast dat Klaas Johannes DE HAAN te Terband (Aengwirden) formeel 1000 gldn leent (obligatie) van Trijntje Joostes VAN DER HOEK, weduwe van Fokke Fokkes DE JONG, de schoonmoeder dus van hem. NB: De VAN DER HOEK-lijn van Trijntje staat los van de VAN DER HOEK-lijn in onze kwartierstaten. Het is een geslacht te Joure/Terhorne dat (toevallig) dezelfde achternaam heeft. Deze GIETEMA-familie komt uit de streken rond Sneek en Bolsward (Hennaardaradeel, Wymbritseradeel). Hein Joukes GIETEMA is 10-7-1827 te Hennaarderadeel geboren, zv Jouke Heins GIETEMA en Antje Douwes Yntema. Hij trouwt Wymbritseradeel 20-5-1854, hij 26, zij 25, met Trijntje Annes DE GROOT, geb Wymbritseradeel 13-7-1828, dv Anne Alberts DE GROOT en Joukjen Riekeles VIERSTRA (nalezing akten nog te doen). Heins grootvader, Hein Ypkes GIETEMA, woont bij naamsregistratie 1811 te Kubaard (Hennaarderadeel, bij Wommels) en meldt dan de zonen: Ypke 15 en Jouke 12. Volgens trouw- en doopregisters is Hein Ypkes 23-11-1794 te Offingawier (Wymbritseradeel, dorp tussen Sneek en Sneekermeer gelegen) gehuwd met Grietje Joukes Jansen en zijn genoemde zonen daar ook gedoopt. Jouke is Offingawier 22-12-1799 gedoopt, maar zijn moeder Grietje Joukes Jansen, geb Terhorne (Utingeradeel) 2-10-1773, tussen Offingawier en Terhorne ligt het Sneekermeer, laat zich 27-3-1803, 39 oud, op belijdenis dopen te Kubaard. Rond 1800 verhuisde het gezin Hein Ypkes GIETEMA kennelijk naar Hennaarderadeel (Kubaard).
— De zoon Jouke Heins GIETEMA, geb 1799 te Offingawier, tr Hennaarderadeel 1-7-1826, hij 24, zij 20, met Antje Douwes YNTEMA, geb Wommels, dv Douwe Pieters en Wypkje Jans. In notarisakte van 7-2-1855 (Jorwerd) over verhuringen worden Jouke Heins GIETEMA en Hein Joukes GIETEMA, beiden te Folsgare, genoemd. Folsgare (Wymbritseradeel) is boerenstreek op korte afstand westelijk van Sneek. Fokje DE HAAN en Binze BERGER: grootouders van schoonzus TINY BERGER, getrouwd met Jurjen Klaas VAN DER HOEK Wzn. HEERINGA of HERINGA geschreven: (1) Tietje, geb 25-6-1837 (Hiltje was bij huwelijk al in verwachting), ovl 17-8-1881, 43j, gehuwd, tr Doniaw 24-2-1860 met Hendrik Mathijs KLAASSEN. (2) Jitske, geb 6-3-1839, ovl 18-2-1932, 92j, weduwe, tr Doniaw 26-5-1865 met Ynze HOEKSTRA. (3) Jacob, geb 27-4-1840, tr Doniaw 30-5-1869 met Jeltje VAN DER MOLEN. (4) Johannes, geb 11-10-1842, ovl Gaasterl 13-11-1917, 75j, gehuwd, tr (1) Gaasterl 8-5-1863, hij 20, geb StNicolaasga, zij 22, geb Sondel (Gaasterl), met Neltje Fokkes VELTMAN, tr (2) Gaasterl 22-8-1896, hij 53, zij 46, geb Sloten, met Jeltje Heines HOTTINGA. Smallebrugge (Wymbritseradeel, vlak boven Woudsend) ligt op de grens met Doniawerstal. Het oostelijk deel van het dorpje viel onder Doniawerstal (kerkelijk: Dijken). De naamsregistratie van 1811 laat Frans Sikkes HAVEN (1764-1826), timmerman te Idskenhuizen, aan zich voorbijgaan. Mogelijk had hij het te druk voor “die Franse frats”, bovendien had hij de HAVEN-naam al en waarom dat nogeens laten vastleggen. Circa 1805 vestigt hij zich te Idskenhuizen vanuit Hommerts (Wymbritseradeel, FR), waar hij 4-12-1785 is gehuwd met Tetje Ates. In het trouwregister van de Herv.gem Hommerts staat hij al als Frans Sikkes HAVEN (Frans en Tetje beiden uit Hommerts) gemeld. Te Hommerts worden 6 kinderen uit het huwelijk geboren: Sikke (1-3-1787), Atte (3-8-1789), Martsen (19-2-1793), Jan (3-7-1796), Anke (6-7-1799) en Aaltje (19-2-1803). Te Idskenhuizen (Doniawerstal, FR) volgende 2: Rinske (1-2-1806) en Hotske (10-6-1809).
— Tetje Ates (Attes) gedoopt 15-3-1767 te Hommerts, dv Ate Hotses en Martsen Anes. Frans Sikkes HAVEN mogelijk 16-11-1764 gedoopt te Langweer (Doniawerstal, FR), zv Sikke Beerns VAN HAREN en Antje Franses BRAAKSMA. HAVEN-naam vervolg op HAREN-naam misschien? De achternaamverandering van BREMER in BREIMER is in de registratie na 1820 gebeurd. Pier Jans HAVEN (ovl 1871, 44j oud) trouwt 1867 met Marijke WIJNJA onder huwelijkse voorwaarden. De erfrechten van zoon Jan Piers HAVEN uit Piers eerste huwelijk met (jong overleden) Grietje Rinkes DE JONG waren hier mogelijk beoogd. Rinke Eelkes DE JONG, landbouwer te Idskenhuizen, vader van overleden Grietje, grootvader van Jan Piers HAVEN, wilde geen gedoe met die Marijke Wijnja, qua rechten. Akten in notariëel archief nog verder te bekijken. Hoe te plaatsen akte van 8-3-1867 (bijna 6 jaar na overlijden van Grietje en Pier vlak voor huwelijk met Marijke, 24-5-1867) waarbij schoonvader Rinke Eelkes hem voor 700 gld een huis en timmerschuur te Idskenhuizen verkoopt? Slager Meye Hendriks VAN SLAGEREN wordt 70j (ovl Heeg 1-2-1826). Zijn echtgenote Akke Baukes overlijdt (20-10-1826) binnen hetzelfde jaar, 65j oud. Zonen Hendrik en Durk hadden het slagersbedrijf al overgenomen. Zoon Bauke heeft een aanstelling als onderwijzer en verhuist naar St.Nicolaasga. Akke Baukes is ca 1761 geboren. Op 16-5-1802 doop op belijdenis (alle kinderen ieder al wel kort na geboorte gedoopt). Jetske is jongere zus van Bartle HOEKSTRA die 10 jaar eerder, in 1826, trouwt met Afke Piers DE JONG, oudere zus van Franke. Bij overlijden van Jetske in 1850 hebben haar ouders zich al uit boerenbedrijf te Legemeer teruggetrokken. Zij wonen dan “zonder beroep” te Joure. Volgens digitale archief (Tresoar) waren ze bij huwelijk beiden 24j oud. Zo staat het in de huwelijksakte, maar geboortedata wijzen uit dat ze jonger waren. De huwelijksakte (1860) geeft Harmke Harmens MEYER als moeder van Gerbrigje, ipv: KEYZER. In overlijdensakte van Gerbrigje, 1900, worden haar ouders vermeld als Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens HOFSTRA. Ipv Harmke Harmens KEYZER. Zie aanvuliing 48.6.2. Klaas Piers trouwt met Trijntje Piers HOFSTRA, zoals zijn oudere broer Johannes met haar oudere zus Gerbrigje. Bij geboorte van Trijntje wordt achternaam van haar moeder KEYZER geschreven, bij huwelijk van Trijntje (1873): MEYER en bij overlijden van Trijntje (1914): KEIZER. Zie aanvulling 48.6.2. N.H. Gemeente Langweer-Indijken-Teroele-Boornzwaag. Indijken en Teroele zijn streekdorpjes langs het Koevordermeer (de Koevorde). Overigens was/is de naam van het dorp Dijken, alleen in kerkregisters Indijken. Enc.v.Fr (1957): “In 1787 werden reeds vele ledige huisplaatsen vermeld. Toen was ook de kerk al gesloopt.” Bij Quotisatie 1749 worden voor Dijken 11 gezinnen gemeld (46 personen) zodat de ‘vele’ ledige huisplaatsen 40 jaar later niet ècht ‘vele’ kunnen zijn geweest. Albert Eijlesz en Antje Wiebes, beiden van Tjerkgaast, trouwen daar 3-6-1795. Zoon Eile wordt daar 1-5-1796 gedoopt, volgende kinderen geboren en gedoopt te Eesterga (Lemsterland), dorp enkele kilometers ten zuiden van Doniaga (Doniawerstal). Bij naamregistratie 1811 meldt Albert Eites te Eesterga VAN DER GAAST-naam met kinderen: Eite 15, Sjoerdje 13, Wiebe 10, Bregtje 7, Pieter 4 en Aafke (9 weken oud). In de 1811-melding “Eite(s)” ipv “Eile(s)”. Hij overlijdt als Albert Eiles VAN DER GAAST te Eesterga 17-1-1830, 62j, gehuwd, zv Eile Piers en Bregtje Pieters. Huwelijk van zijn ouders 13-1-1765 te Wyckel (Gaasterland). Hij was dus zeker van de Gaast. Datum geboorte/doop van dochter Aafke niet meer in doopregister en nog niet in Burgerlijke Stand. In huwelijksakte 1838 wordt (foutief?) Haskerhorne als haar geboortedorp genoemd. Jan Gerbens DIJKSTRA, geb Haskerland 18-4-1829, ovl 10-5-1908. Gehuwd 29-4-1855 met Aaltje Roelofs SOETEN, ovl 9-7-1892, 57j. Uit huwelijk met Aaltje kinderen. Uit overlijdensakte: Jacob KAMPEN, 43 jr, koopman te Idskenhuizen, en Thomas BERGSTRA, 35 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Jelle VAN DIJK, 73 jr, geboren te St.Nicolaasga, wonende te Idskenhuizen, gehuwd met Froukje HOTTINGA, zoon van Meine Paschiers VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, op den 8ste april (1914) des nachts te half een te Idskenhuizen is overleden. Uit overlijdensakte: Jan RUNIA, 50 jr, slager te Idskenhuizen, en Jacob KAMPEN, 44 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Trijntje VAN DIJK, 72 jr, geboren te St.Nicolaasga, herbergierster wonende te Idskenhuizen, weduwe van Herman Hayes, dochter van Meine Paschier VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, Trijntje op den 25ste november (1915) des avonds half 12 te Idskenhuizen overleden. Bij naamsaanneming 1811 meldt zich Marten Nannes VAN DER WEY te Doniaga met kinderen: Jacobjen 18, Jan 16, Nanne 13, Fogeltje 10, Roel 9, Gerben 6 en Foekjen 2. In 1811-register is WEY gelezen maar WEG blijkt bedoeling te zijn geweest. Atje uit VAN DER HOEK-familie rond Joure en Terhorne, zonder connectie met met onze VAN DER HOEK-familie uit De Knijpe. Atje trouwde eerst, 12-6-1842, zij 24, hij 25, met Jeen Sytzes VAN DER LAAN. Dit huwelijk bleef ruim 25j bestaan, tot overlijden van Jeen 6-7-1869, 52j oud. Het huwelijk bleef kinderloos. Jitske Fokkes DIJKSTRA trouwde 6-5-1866, zij 23, hij 23, met Errit Johannes VLEER die 18-9-1888, 45j oud, overlijdt. Uit haar huwelijk met Errit werden 6 kinderen geboren. Aangifte wordt gedaan door Egbert Harmens BAKKER, 45, arbeider, en Jan KLOPPENBURG, 40, timmerman, beiden wonende te Blesdijke, bekenden der overledene. Blesdijke ligt een aantal kilometers ten westen van Steggerda. Maar misschien hadden ze een verbouwklus in Steggerda. Getuigen bij het huwelijk zijn o.a. Jan Poppes BOERSMA, 39 jaar, arbeider te Nijelamer, broer van de bruidegom, Johannes Wiebes OOSTERHOF, 64 jaar, huisman te Nijelamer, en Hendrik DE GRAAF, 39 jaar, schoolmeester van Sonnega, wonend te Oldelamer. Geert Klazes VAN DER HOEFF, 49, grofsmid, en Arend Jan PIEST, 44, arbeider, beiden wonende te Wolvega, geburen der overledene, verklaren dat Andriesje Pieters SCHIPPERS, 57 jaar, arbeidster, woonachtig te Wolvega, geboren te Steggerda, weduwe van Jetze Poppes BOERSMA, dochter van Pieter Annes SCHIPPERS en Reinst Heeres, op 13 juni 1836 n.m. 4 uur in een woning zijnde ongenummerd te Wolvega is overleden. – Het staat hier volledig buiten maar de grofsmid Geert Klazes van der Hoeff was grootvader van Geertje van der Hoeff die in 1891 trouwt met Wolter Jans VAN DER HOEK. Hendrik Pieters trok bij de 1814-loting voor de Nationale Militie binnen de gemeente Noordwolde het hoge nummer 744 en werd dus niet opgeroepen. Volgens het voor hem genoemde signalement was hij, voor die tijd, tamelijk fors gebouwd: lengte 1 el 154 streep (vermoedelijk 1 meter 77 cm), vol aangezicht, breed voorhoofd, bruine ogen, dikke neus, gewone mond, ronde kin, donkerbruin haar en donkerbruine wenkbrauwen, verder geen “merkbare kentekenen”. De handtekening die Hendrik zette, het “eigen gezette handmerk”, was een onnozel kruisje. De Steggedaster buurmannen Albert DE VRIES, 54, arbeider, en Ebe Johannes SCHEPER, 34, veehouder, melden dat de 87-jarige weduwe op kerstavond 1870 n.m. vier uur overleed in huis nr 113 te Steggerda. Kinderen in 1811 in leven van overleden Hendrik Jans KROL en Trijntje Alberts te Noordwolde: Tiarda 35, Albert 32, Lammegjen 28, Gerbrand 26, Dirk 24, Jantje 22, Baarte 18. Geen kleinkinderen genoemd. Aangevers zijn de geburen Anne VELDKAMP, 54, arbeider, en Roelof HUIZINGA, 24, boerenknecht. Klaasje, dochter van Pieter Annes en Reinskje Heeres, overlijdt 8 februari 1875 ’s nachts om half twaalf in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde. Mail Yntze van der Honing 21-2-2002: Getrouwd met Lutske Beenes BROUWER (1798-1875). “In 1846 wordt gemeld dat hij “nu gehuwd” is met Brouwer, maar een huwelijk heb ik niet kunnen vinden, althans niet in Weststellingwerf, Schoterland of Steenwijkerwold. We blijven zoeken!”. Yntze dacht aan 1866 als overlijdensjaar, overlijdens Steenwijkerwold melden 1854 (mits het hier om “onze” Jurjen gaat). Roelof Johannes KLOS en Albert Davids DAMHUYS, geburen van overledene, verklaren dat Heero Pieters SCHIPPERS, oud 20 jaar, zoon van wijlen Pieter Annes Schippers en Rensje Heeres wonende te Steggerda, 8 juni 1815 des namiddags 2 uur in het huis nr 79 te Steggerda is overleden. De in de akte genoemde leeftijden van de getuigen zijn niet steeds correct. Naamregistratie 1811: Remmelt Hendriks DE BOSCH te Beetsterzwaag, 7 kinderen. Overlijdt 13-12-1815, 50j oud. Trouwt 27-1-1788 te Rottevalle met Rinske Jans (Harma). Zij wordt 86j, geb 22-11-1772, ovl 16-7-1859. Zij trouwt (2) 22-5-1817 met Rinse Foppes de Boer. Volgens Hofstra/Duim/Familie-website (2003) was Jan Hendriks DUMKE een in 1761 geboren zoon van Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes. Bij de familienaamregistratie van 1811 liet deze Jan de naam Dumke registreren. Later werd het VAN DER DUIM. Bij naamsregistratie van 1811 laat Aaltje Rinses te Lippenhuizen, weduwe van Reinder Wybes, de naam BOONSTRA inschrijven. Zij meldt dan de kinderen: Geert (20, Lippenhuizen), Rinschen (14, Terwispel), Jantjen (9, Lippenhuizen), Wybe (6) en Hantje (4). Rinsje schijnt al op jonge leeftijd te zijn uitbesteed (wat vrij gebruikelijk was). Huwelijk van Reinder Wybes en Aaltje Rinses is niet geregistreerd. Wel geboortedata (en daarna doop) van Geert (1791, StJohannesga, Schoterland), Rinsje (1796, Oldeholtpa, Weststellingwerf), Jantje (1800, Gersloot, Aengwirden), Wybe (onbekend), Hantje (geb 3-12-1806 te Spangeweetring (Weststellingwerf), doop 31-5-1807, Haskerdijken, Haskerland). Reinder Wybes (BOONSTRA) is voor 1811 overleden en voordat weduwe Aaltje Rinses zich in 1811 te Lippenhuizen meldt, heeft het gezin “her en der” gewoond. Laatste kind, Hantje, uit het huwelijk is pas een halfjaar na geboorte gedoopt te Haskerdijken (Haskerland, FR), geb bij Spanga (Weststellingwerf, FR). Op 5 augustus 1820 geboren HENDRIK, zoon van JELKE HENDRIK KIELSTRA, oud 27 jaar, van beroep arbeider, en van RINSKE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Oudega. Op 11 september 1822 geboren REINDER, zoon van JELKE HENDRIK KIJLSTRA, oud 30 jaar, van beroep arbeider, en van RINKSE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Wolvega. De grietenij Aengwirden, eertijds de tweede grietenij van de Friese Zevenwouden, lag direct noordelijk van het latere Heerenveen (na lange onderhandelingen werd Aengwirden in 1934 deel van de nieuwe gemeente Heerenveen). De grietenij kende vier dorpen: Terband, Luinjeberd, Tjalleberd en Gersloot, aan de dijk vanaf Heerenveen in oostelijke richting afbuigend naar Opsterland, samen ook wel “de Streek” genoemd. Dat dopen van kinderen in Luinjeberd geboren vanaf 1745 in de kerk te Tjalleberd of Terband plaatsvonden heeft een eenvoudige reden: de kerk te Luinjeberd werd ca 1745 gesloopt. Dat was wel nodig waarschijnlijk. Bij Luinjeberd (Katrijp) werd vermoedelijk in 1301 een nonnenklooster gesticht (Steenkerk/Mariënbos, cisterciënzer orde) dat ca 1375 overging naar de Duitse Orde, in 1401 naar Nes (Utingeradeel) verhuisde en daarna naar Oudeschoot (Schoterland), maar in 1518 weer als cisterciënzers te Luinjeberd gevestigd. In 1580 onder invloed van de Reformatie en Oorlog met Spanje (katholieken) opgeheven. Het kerkgebouw te Luinjeberd bleef in gebruik (door de hervormden/gereformeerden). Was ca 1745 slooprijp. Dopen en kerkelijke huwelijken daarna in de buurdorpen met kerk: Tjalleberd en/of Terband. Woonplaats mogelijk toch Luinjeberd. Als geboorteplaats in deze familiereeks meestal genoemd.; Pieter Hendrik KOPPENSCHAAR is in 1838 door B&W van Lisse aangesteld als bode, aanplakker en omroeper. Hij woonde daar aan de Grachtweg 1a (huidige nummering), een woning (daarna ook kaaspakhuis geweest) die in gerestaureerde vorm nog steeds bestaat. In website over Oud-Lisse kwam ik deze informatie tegen. Hij was getrouwd met en kreeg 8 kinderen bij Jannetje VAN DER HORST. Deze zou voor 1850 overleden zijn, klopt het verhaal dat hij de Koppenschaar (mooie beroepsnaam uit bollenteelt) is geweest met wie Maaike trouwde. Egbertje DRIEST ovl negen jaar later, 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis, 81j, drie meerderjarige kinderen nalatend. Uit haar huwelijk met Durk. Vind de verschillen met akte overlijden van Durk uit 1846. Oldelamer (Oldelemmer): In noordwestelijk deel van Weststellingwerf tussen Tjonger en Scheene gelegen. Van der Aa schrijft rond 1850: “Dit dorp plagt weleer beroemd te zijn, wegens de menigte van turf die er jaarlijks gegraven werd, doch thans is deze voorraad genoegzaam ten einde. Ook zijn de drie schipslooten, die uit deze veenen naar de Kuinder liepen, reeds vervallen. Weleer plagten hier binnen den Weerdijk ook bouwlanden te zijn, doch overigens ziet men hier niets dan wei- of hooilanden.” Geert Jans Dolstra overlijdt 13-12-1910, oud 91 jaar, weduwnaar, zoon van Jan Geerts Dolstra en Albertje Jans Fleer (Ooststellingwerf akte 1910-172). Hij was getrouwd met Tjitske Jans ZWART. Anne Jans Dolstra trouwt 10-11-1848 met Geesje Tymens VISSER (WSW 71) die echter 25-1-1852 overlijdt, 27 jaar oud (WSW 13). Hun zoontje Tymen blijft slechts 5 maanden in leven en overlijdt 20-6-1852. Anne Jans trouwt opnieuw, 31-3-1853, met Meintje Jans MINK (WSW 12). Anne Jans overlijdt 29-8-1895, 70 jaar oud (Sch 151), Meintje Mink 4-2-1909, 76 jaar oud (Sch 23). Jan Geerts Dolstra trouwt ruim anderhalf jaar later, 9-7-1826 (Schot 38), met Hendrikje(n) Bonnes van Dijk. Hij is ca. 40, zij ca. 32. Geen kinderen bekend. Hendrikje was dochter van Bonne Romkes van Dijk (Rotsterhaule). Jan Geerts Dolstra overlijdt 15-8-1864, 77 jaar, weduwnaar (Ooststellingwerf 125). Hij was volgens de overlijdensakte zoon van Geert Hendriks en Antje Jolkes. Geert Hendriks DOLSTRA doet niet mee aan de naamsregistratie van 1811. Hij overlijdt 15-2-1823, oud 83 jaar, weduwnaar (Schot 8). De geboorte van Marijgje Jans FLEEREN is eerst 12-9-1835 in het register ingeschreven. Ze is 21 en van plan in Weststellingwerf met de weduwnaar Theunis TE(R) VELDE te trouwen maar er is geen akte van haar geboorte te vinden (in Schoterland). Dus moet er snel bij de Rechtbank van eersten aanleg te Heerenveen een procedure worden gestart. “Geeft eerbiedig te kennen, Marigjen Jans van Fleeren, boerendienstmeid wonende te Oldetrijne, meerderjarige dochter van wijlen Jan Andries van Fleeren, overleden te Delfstrahuizen de 27ste september 1828, en Pietje Jans Lemstra, zonder beroep woonachtig te Oldetrijne; dat zij, suppliante, op den 19de mei 1814 is geboren te Gaast in de Grietenij Schoterland, doch daarvan gene behoorlijke aangifte gedaan zijn de registers van de B.S. van gezegde Grietenij, geen geboorte akte werd gevonden, in geval van Certificaat van den Heer Grietman, Officier van den B.S., van den 20ste augustus 1835. Dat de suppliante zowel anderszins als om tot de voltrekking van een wettig huwelijk te kunnen geraken, de herstelling dezer omissie verlangt, doch blijkens attest afgegeven door den Heer Grietman van Weststellingwerf en getuigen op den 19de augustus 1835 onvermogend is om de daartoe vereiste kosten te betalen, redenen waarom zij verzoekt dat het U Mijnheer de Voorzitter moge behagen enen Rechter Comissaris te benoemen ten einde na deszelfs rapport…” enz. Marigje zal deze tekst zelf niet bedacht hebben. Gelukkig leeft moeder Pietje Jans Lemstra nog zodat deze een positieve verklaring af kan leggen en dat doen ook twee andere weduwen, Antje Gerbens DE JONG, boerin, wonende te St.Johannesga, weduwe van Tijmen Poppes BOERSMA, en Tjitske Thijsses DE GROOT, boerin, wonende te Gaast, weduwe van Jan Barteles LIEMBURG. Pietje “als belanghebbende partij en de beide laatsten als getuigen ten verzoeke van de rekwestante in de zitting gehoord.” Doe maar, zegt officier van justitie ADEMA. En zo wordt Marigje gemachtigd haar geboorte alsnog te doen inschrijven. Elf dagen later vindt haar huwelijk plaats. Geen huwelijksakte Bonne en Jannesjen. Uit overlijdensakte: Yme Johannes OOSTING, 43 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, en Sierd Wiebes WESTRA, 34 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, hebben verklaard dat Bonne Jans VAN FLEEREN, 65 jr en ruim 10 maanden, arbeider wonende te Oldetrijne, geboren te Gaast, gehuwd met Sanderina Jans DE VRIES, zoon van Jan Andries VAN FLEEREN en Pietje Jans, op den 1ste juni (1882) ’s nachts om 1 uur in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden. (NB: Zijn moeder Pietje Jans LEMSTRA overlijdt ruim 30 jaar eerder ook in het huis nr 16 te Oldetrijne. Als inmiddels nummering niet veranderde overleed zij in hetzelfde huis als later jongste zoon Bonne.) Uit overlijdensakte: Jacob OOSTERKAMP, 56 jr, arbeider, en Sake Jans KOELMA, 47 jr, arbeider te Oldetrijne, hebben verklaard dat Sanderina Jans DE VRIES, 83 jr, geb te Oldeholtpa, z.b. wonende te Oldetrijne, weduwe van Femme GROEN, eerder van Bonne Jans VAN FLEEREN, nog eerder van Martin Hanzes BLOEM, dochter van Jan Jacobs de Vries en Geertje Jans Bruinewoud, op den 14de februari (1908) des nachts ten 2 ure te Oldetrijne is overleden.

2007