Generatie 8: Oudovergrootouders

GENERATIE 8: OUDOVERGROOTOUDERS

VANDERHOEK-ROEM AFSTAMMING: 128. FREERK SIERDS (gehuwd april 1711, oudovergrootvader VanderHoek-lijn) 129. BAUKJEN KARSTES 130. JALDERT JEENS 131. JINKE FEDDES 132. JAN WOLTERS (? Vader van Wolters Jans (BIJMA), kw 66) 133. moeder van Wolter Jans 134. GEERT LUITJENS 135. HILTJE GERBENS 136. LIBBE BROERS 137. TRYNTJE GEERTS 138. HAITZE JELLES (? Vader van Lammigjen Aitses, kw 69) 139. moeder van Lammigjen Aitses 140. WOLTER JANS (= kw66) 141. GRIETJE GEERTS (= kw67) 142. HENDRICK (vader van Fockjen Hendriks, kw 71) 143. moeder van Fockjen Hendriks 144. JANNES (LUCKES) 145. moeder van Kornelis Jans Lukkes, kw 72 146. JITZE (vader van Froukjen Jitzes, kw 73) 147. moeder van Froukjen Jitzes 148. JAN (RONDUITE) 149. HILTJE 150. GEERT BROUWER 151. moeder van Jantje Geerts Brouwer, kw 75 152. vader van Eelke (WOUDSTRA), kw 76 153. moeder van Eelke 154. schoonvader van Eelke 155. schoonmoeder van Eelke 156. EELDERT WIEBES (WERFF) 157. LOLKJEN JANS 158. JACOB (VAN DER MEULEN) 159. moeder van Rinske Jacobs van der Meulen, kw 79 160. DAVID JANSSEN ROEM (geboren ca 1700, oudovergrootvader Roem-lijn) 161. AALTJE JANS VAN DE LEK 162. PIETER VAN RIJS 163. ANNETJE PIETERS VERHAGEN 164. … WIJNAND/WEYLAND 165. moeder van Adrianus Wijnandts, kw 82 166. DIRK WILLEMS VALSTAR 167. MARTIJNTJE LEENDERTSE VAN DER EIJCK 168. grootvader/vaderskant van Willem Mulder, kw 42 169. grootmoeder/vaderskant van idem 170. grootvader/moederskant van idem 171. grootmoeder/moederskant van Willem Mulder 172. grootvader/vaderskant van Albertina Elizabeth van Loon, kw 43 173. grootmoeder/vaderskant van idem 174. grootvader/moederskant van idem 175. grootmoeder/moederskant van idem 176. grootvader/vaderskant van Jacobus (van der) Beek, kw 44 177. grootmoeder/vaderskant van idem 178. grootvader/moederskant van idem 179. grootmoeder/moederskant van idem 180. vader van Willem Laarman, kw 90 181. moeder van Willem Laarman 182. vader van Anna Sophia Elisabeth Meijers, kw 91 183. moeder van idem 184. AART JOOSTEN VAN LEEUWEN 185. ANNETJE CLAESDR VAN EENDENBURG 186. ARENT WILLEMSZ VAN SPRONSEN 187. GEERTJE LAURENSDR VAN SPRONSEN 188. CORNELIS JOCHUMSZ VREUGDENHIL 189. ANNETJE CORNELISSE VAN DEN HOEVEN 190. ARIE SAARLOOS 191. PIETERNELLA VAN DER BOOGERT

DEJONG-SCHIPPERS AFSTAMMING: 192. MINNE WYBES (= kw 220) (gehuwd januari 1720, oudovergrootvader De Jong-lijn, tweemaal) 193. MARTJEN FRANCKES (= kw 221) 194. PIER (= kw 222) 195. (= kw 223) 196. FRANKE MEIJES (=216) 197. NANKE SIJBRENS (=217) 198. HANS ELLERTS (=218) 199. GERBRIG ANNES (=219) 200. WYTSE OENES 201. RINSKE FOPPES 202. JOCHUM EILES 203. SIJBREG JELLES 204. KLAAS KLAZES 205. YKE WILLEMS 206. RUDOLPHUS RUDOLPHI 207. AUKJEN ULBES 208. MEYNT FOCKES 209. moeder van Fokke Meints, kw 104 210. FEDDE JANS 211. moeder van Baukje Feddes, kw 105 212. HENDRIK BERENDS SCHOKKER 213. GRIETJE JANS FRANZEN 214. HENDRIK WILTS 215. moeder van Janke Hendriks Wilts, kw 107 216. FRANKE MEYES (=196) 217. NANKE SIJBRENS (=197) 218. HANS ELLERTS (=198) 219. GERBRIG BOUWES (=199) 220. MINNE WYBES (=192, gehuwd januari 1720, oudovergrootvader DE JONG-lijn, tweemaal) 221. MARTJEN FRANCKES (=193, gehuwd januari 1720, oudovergrootmoeder DE JONG-lijn, tweemaal) 222. PIER (=194) 223. (=195) 224. PIETER (SCHIPPER, oudovergrootvader Schippers-lijn) 225. moeder van Anne Pieters, kw 112 226. HENDRIK 227. moeder van Janke Hendriks, kw 113 228. YSEBRANT 229. moeder van Heere Ysebrands, kw 114 230. WYBE 231. moeder van Andriesjen Wybes, kw 115 232. JANNES/JAN 233. moeder van Jelke Jans, kw 116 234. HENDRIK 235. moeder van Hiltje Hendriks, kw 117 236. grootvader/vaderskant van Tetje Johannes, kw 59) 237. grootmoeder/vaderskant van idem 238. grootvader/moederskant van idem 239. grootmoeder/moederskant van idem 240. ANNE (WYKEL) 241. moeder van Rinse Annes Wykel, kw 120 242. JELLE LIEBBES 243. AUCK ANNES 244. grootvader/vaderskant van Maaike Hendriks, kw 61 245. grootmoeder/vaderskant van idem 246. grootvader/moederskant van idem 247. grootmoeder/vaderskant van idem 248. JAN HENDRIKS 249. AAGJEN (AAFKJEN?) WILLEMS 250. vader van Albertien Jans, kw 125 251. moeder van idem 252. JURJEN JANS 253. JANKE JANS 254. BONNE JACOBS 255. PIETJE WYTZES - einde lijst oudovergrootouders -

Generatie 8 (oud-overgrootouders)

1. Freerk Sierds (Frerck Sjierdts), geb ca 1685 te Opeinde-Zwartveen (ten noorden van Drachten, Smallingerland, FR), vermoedelijk overleden aldaar voor 1740, trouwt in april 1711 (eerste proclamatie 22-3-1711) met
2. Bauk Karstis (Karstes, Karsten, Kerstes), geb ca 1680 te Zwartveen, ovl onbekend. Van oudovergrootouders Freerk en Bauk stammen via kleinkinderen of achterkleinkinderen sinds de achternaam-vastlegging van 1811 een groot aantal familielijnen af. Zoals ADEMA, HEIDSMA, SEINSTRA, VAN DER HOEK en nog meer.

Omdat doopmeldingen ontbreken weten we niet hoeveel en welke kinderen uit het huwelijk van deze oudovergrootouders zijn geboren. Een zoon Sierd Freerks zou bijvoorbeeld te verwachten zijn. Traceerbaar: Karst Freerks, ca 1715 geboren te Zwartveen bij Opeinde. Hij trouwt rond kerst 1744 met Hylkjen Freerks, geb ca 1725. In het trouwregister van de Herv.Gem.Oudega is de eerste proclamatie van dit huwelijk per 13-12-1744 vermeld: Karst Freerks, Zwartveen, en Hijlkjen Freerks, Witveen. Bij de belastingquotisatie van 1749 wordt Carst Freerks te Opeinde aangeslagen, arbeyder, aanslag 11 Cgldn, 13 stuivers, gezin met 3 kinderen jonger dan 12 jaar en 2 personen ouder dan 12. In 1749 wordt gemeld dat het gezin van Karst 3 jonge kinderen telt. Er zijn daarna nog meer geboren. Doopoverzicht ontbreekt. Meldbaar: (1) Hinke Karstes (ADEMA), geb ca 1745, ovl 10-6-1820 (Achtkarspelen 12), 76j, weduwe van Keimpe Jans. Trouwde 17-11-1782, zij ca 37, hij 32j oud, te Oudega-Nijega (Smallingerland) met Keimpe Jans, geb 14-8-1750 te Nijega, doop 21-3-1756 te Garijp, 5j oud, ovl 10-2-1803 te Oudega, 52j oud, arbeider, zoon van Jan Keimpes. Hinke en Keimpe krijgen 4 kinderen: (1) Gertje (1783), (2) Jan Keimpes HEIDSMA (1785-1873), (3) Hielkjen Keimpes (HEIDSMA) (1788-1844) en (4) Kerst (1788). Bij overlijden van weduwe Hinke Karstes in 1820 zijn zoon Jan en dochter Hielkje (Hylkje) nog in leven en getrouwd. Zoon Jan Keimpes tr 29-9-1815 te Drachten, hij 29 geb te Nijega, zij 26j geb te Drachten, met Martsen Jans VAN DER HELM, dv Jan Haayes van der Helm en Antje Jans. Het huwelijk is kinderrijk en vanaf hem een HEIDSMA-familielijn (met gepubliceerde kwartierstaten). Dochter Hylkje trouwt eerst met Ype HANEBOER en daarna met Sytze BRANDER, krijgt 3 dochters (1 uit eerste, 2 uit tweede huwelijk). Ze overlijdt 56j oud te Veenhuizen-Norg (Drenthe). (2) Antje Karstes, geb ca 1757, ze is 34j wanneer ze zich 13-6-1791 laat dopen in de Herv Gem Drogeham-Harkema Opeinde (Achtkarspelen). Antje trouwt er 12-5-1793, 36j oud, hij 29, met Albert Wittes (WESTRA), geb 19-2-1764, doop 4-11-1764, zoon van Witte Jelkes WESTRA (1741-1819) en Wijke Alberts. Door overlijden van Albert duurt het huwelijk niet lang, er worden 3 kinderen geboren: (1) Witte Alberts WESTRA 13-1-1794, doop 9-2-1794 Augustinusga, ovl 11-11-1815, 20j oud, ongehuwd. (2) Karst Alberts WESTRA 23-9-1795, doop 22-11-1795 Augustinusga, ovl 18-11-1871, 77j, gehuwd, tr 11-8-1827, hij 31, zij 23, met Aaltje Tjeerds DE JONG, geb te Ureterp (Opsterland, FR), dochter van Tjeerd Ruurds en Gelske Teunis DE JONG. (3) Wijke Alberts WESTRA 28-4-1798, doop 27-5-1798 Augustinusga, ovl 20-5-1855, 58j, ongehuwd. (3) Freerk Karstes ADEMA, geb ca 1766, ovl 10-11-1836, 70j oud, weduwnaar (Achtkarspelen 27). Trouwt 20-6-1790, ca 24j oud, te Bergum (Tietjerksteradeel, FR), met Sybrich Gerbens, uit Wirdum afkomstig. Volgens doopregister worden uit het huwelijk 5 kinderen geboren: (1) Hylkjen, geb 3-4-1791 Suameer, doop 28-8-1791 Garijp. (2) Wikjen, geb 1-2-1793 Rottevalle, doop 10-8-1794 Garijp, (3) Karst, geb 20-2-1795 Garijp, doop 12-4-1795 Garijp, (4) Gerben, geb 18-12-1797 Suameer, doop 26-7-1801 Garijp, (5) Dirk, geb 9-5-1801 Garijp, doop 26-7-1801 Garijp. Bij doopmelding van jongste kiinderen, Gerben en Dirk, in register de noot: ouders wonen in Garijp. De afwisselende geboorteplaatsen (Suameer, Rottevalle, Garijp, Suameer, Garijp) is mogelijk reden om Freerk Karstes het beroep van turfschipper toe te wijzen, binnen de regio. Maar over zijn beroep in bronnen, voorzover ons nu bekend, geen vermelding. De echtgenote Sybrich Gerbens is in of kort na 1801 overleden. Freerk Karstes begint een tweede huwelijk, ca 41j oud, 3-1-1808 te Bergum, met Antje Lammerts, hij van Suameer, zij van Bergum. Bij de naamregistratie van eind 1811 laat Freerk Karstes ADEMA te Rottevalle zich inschrijven met kinderen nog in leven: Hielkjen (19), Wikje (17, Nijega), Gerben (13, Suameer) en Karst (3). De drie eerstgenoemde kinderen zijn overgebleven uit huwelijk met Sybrich, Karst is uit zijn huwelijk met Antje. Uit dat huwelijk wordt 26-7-1812 nog een dochter Henrieta geboren. Antje Lammerts ovl 15-1-1826, 57j oud (Achtk 1), Freerk Karstes ADEMA ovl 10-11-1836, 70j oud, weduwnaar (Achtk 27). Tamme Freerks (kw 64). Oudgrootvader in onze VAN DER HOEK-lijn. Hij trouwt, een jaar na het huwelijk van zijn broer Karst, te Terwispel met Eeuwkjen Jalderts (kw 65). Bij de quotisatie van 1749 wordt Tamme Freerx te Terwispel aangeslagen, arbeyder, aanslag 14 Cgldn 13 stuivers, 2 kinderen jonger dan 12 en 2 personen ouder dan 12. Bij het huwelijk, december 1745, wordt gemeld dat Tamme Freerks uit Opeinde afkomstig is, Eeuwkjen uit Terwispel. Van hun kinderen volledig doopoverzicht (zie bij kw 64).

1. Jaldert Jeens (ook: Joldert), geb ca 1680 te Terwispel (Opsterland, FR), ovl voor 1744, zoon van Jeen Rintses (kw 260) en Eeuw Jolderts, tr ca 1710 met
2. Jinke Feddes, geb ca 1685 te Lippenhuizen (Opsterland, FR), ovl na 1739, dochter van Fedde Lieuwes (kw 262).

Uit het huwelijk: Jalke Jalderts, geb ca 1711, ovl na 1753, tr ca 1743 met Minke Freerks, geb ca 1725 te Terwispel, dochter van Freerk Hendriks en Sjoerdje Teijes. Bij quotisatie 1749 wordt Jalke gemeld als Switser (veldwachter) te Terwispel, gezin van 5 personen waarvan 3 jonger dan 12 (aanslag 16 Cgldn 17 stuivers). Kinderen: (1) Sytse Jalkes, geb 1744 (geen doopmelding). (2) Teije Jalkes, geb ca 1745 (geen doopmelding). (3) Hinke Jalkes, geb 12-4-1747, doop 30-4-1747. (4) Wytske Jalkes, geb 8-5-1750, doop 24-5-1750. (5) Gielke Jalkes, geb 1-4-1753, doop 29-4-1753. Opmerkelijk: geen standaardvernoeming van kinderen naar de grootouders, behalve Teije en mogelijk Hinke (ipv Jinke). Sytse, Wytske en Gielke, geen Jaldert, Freerk of Sjoerdje. De dochter Wytske Jalkes ovl 29-1-1821 te Terwispel, 73j oud (moest 70 zijn), gehuwd, als Wytske Jalkes DE VRIES, Zij trouwde 26-5-1771 met haar volle neef Jaldert Jeens DE VRIES, zoon van Jeen Jalderts en Grietje Feytses.. Bouwe Jalderts, geb ca 1713, ovl na 1769, tr ca 1744 met Rints Sytses. Bij quotisatie 1749 wordt Bouwe gemeld als boer en arbeyder te Terwispel, gezin van 6 personen waarvan 4 jonger dan 12 (aanslag 17 Cgldn 17 stuivers). Kinderen: (1) nn (geen doopmelding). (2) nn (geen doopmelding. (3) Jaldert Bouwes, geb 18-9-1747, doop 22-10-1747, 1 van tweeling. (4) Sytse Bouwes, geb 19-9-1747, doop 22-10-1747, 2 van tweeling. (5) Jantjen Bouwes, doop 22-2-1750, ruim 6 weken oud. (6) Jenke Bouwes, doop 20-2-1752, in de 4e week oud. (7) Jan Bouwes, doop 2-7-1769, ca 8 ½ jaar oud. Indien deze vermelding juist is was het laatste kind uit huwelijk van Bouwe en Rints al een nakomertje, maar dat Jan Bouwes, geb 1761, pas ruim 8j na geboorte wordt gedoopt is helemaal opmerkelijk. Je zou denken dat het een heel zware bevalling is geweest, Rints overleden misschien. Maar die aantekening is er niet in het doopregister. Los hiervan: Bouwe Jalderts komt in doopregister van 1761 wel voor, namelijk 18-10-1761 als doopheffer voor het kind Eeuwkje (Tammes), laatste dochter van zijn zus Eeuwkje Jalderts die kort ervoor in de kraam was overleden. Haar man Tamme Freerks (kw 64) liet zwager Bouwe het kind naar het doopvont brengen en liet hierna geen kinderen (uit volgend huwelijk) meer dopen. Was er twijfel? Jeen Jalderts, geb ca 1715 te Terwispel, ovl ca 1801 aldaar, ongeveer 85j oud, tr ca 1740 met Grietje Feytses, geb ca 1717 te Noorderdrachten, ovl ca 1785 te Terwispel, ong 69j oud, dochter van Feytse Roelofs (schipper en veenarbeider) en Pietje (Piertje) Brands. Bij quotisatie 1749 wordt Jeen Jallerts gemeld als koemelker en arbeyder te Terwispel, gezin van 5 personen waarvan 3 jonger dan 12 (aanslag 28 Cgldn 5 stuivers – bekwame koemelkers werden relatief goed betaald, om begrijpelijke redenen). Kinderen: (1) Pietje (Pijttje) Jeens, geb ca 1740 (geen doopmelding), ovl 17-4-1825 te Gorredijk (Opsterland, FR), 85j oud. Zij trouwt 20-4-1766 te Terwispel, beide van Terwispel en 26j oud, met Ate Ynses LAGEVEEN, ovl 27-5-1826, 86j oud, zoon van Intse Tjeerds en Foock Ates. (2) Feitse Jeens JEENSMA, geb ca 1744 (geen doopmelding), ovl 11-9-1827 te Terwispel, 83j oud, weduwnaar. Hij trouwt (1) 12-5-1771 te Terwispel, 27j oud, met Ymke Jochums, en (2) als weduwnaar, 60j oud, 3-6-1804 te Heerenveen met de weduwe Hendrikje Pieters SCHAAFSMA, dan 49j oud (ovl 3-2-1819, ca 64j oud, te Heerenveen (Aengwirden). Bij naamsaanneming 1811 woont Feitse te Nijehaske, het Haskerlandse deel van het dorp Heerenveen. Hij laat de naam JEENSMA inschrijven en noemt de kinderen nog in leven: Grietje 42 (Langezwaag), Wytske 33 (Langezwaag), Jochem 30 (in ‘t schip) en Fedde 29 (Terwispel). De zoon Jeen Feytses (JENINGA) ontbreekt in de opgave van 1811, want overleden. Deze werd ca 1777 geboren en trouwt 8-1-1804 te Tjalleberd (Aengwirden, FR), hij 27, zij 19, met Trijntje Jans LIEMBURG, geb 2-2-1784 te Gersloot, dochter van Jan Hendriks en Aafke Alts Liemburg. Uit huwelijk van Jeen JENINGA en Trijntje LIEMBURG 3 kinderen die na 1811 ook de achternaam LIMBURG meekrijgen: Jan Jeens, Imkje Jeens en Aafke Jeens. De naam JEENSMA bleef niet in gebruik, via de zonen van Feitse Jeens JEENSMA werd het JENINGA dan wel JENSTRA. (3) Jaldert Jeens DE VRIES, geb ca 1744 (geen doopmelding), ovl 19-4-1834 te Terwispel, 90j oud, weduwnaar. Hij trouwt 25-5-1771 te Terwispel met Wytske Jalkes, geb ca 1750, ovl 3-1-1821 te Terwispel, ca 71j oud, dochter van oom en tante Jalke Jalderts en Minke Freerks. Uit huwelijk van neef Jaldert en nicht Wytske zijn minstens 9 kinderen geboren, waarvan 6 in 1811 nog in leven. Bij de naamsaanneming van 1811 neemt Jaldert Jeens de naam DE VRIES aan en meldt de kinderen: Grietje 36, Jeen 34, Minke 32, Jenke 29 (woont te Jennum, Genum in Ferwerderadeel, FR, is bedoeld) en Fetje 20. Van hen, zoon Jeen en kinderen van overleden zoon Jalke, verdere DE VRIES-afstamming. Jaldert noemt in 1811 niet deze zoon Jalke Jalderts (ook niet diens kinderen), gedoopt 14-10-1772, getrouwd 29-5-1796 met Grietje Teyes, dochter van Teye Jalkes en Wijpkjen Tjeerds. Jalke was in 1811 al overleden, maar liet wel kinderen na. We kunnen een lijstje maken van andere kinderen door Jaldert in 1811 niet genoemd, waarvan 2 in 1811 zeker nog in leven. Omdat het onwaarschijnlijk is dat hij nog levende kinderen niet vermeldde, geeft dit ook aan dat ons onderzoek nog niet definitief is geweest. Meldingen: - Baukje Jalderts (18-1-1785), trouwt ca 1805 met Pieter Hendriks DE VRIES. Uit dit huwelijk 8 kinderen. – Fetje Jalderts (10-8-1787, jong overleden) - Fedde Jalderts (5-3-1790, jong overleden) - Freerk Jalderts (1794, trouwt 21-10-1836 te Knijpe met Trijntje Bouwes VOS; hij is 42, zij 25). - Jaldert Jalderts (30-1-1798). (4) Hinke Jeens, geb ca 1750 (geen doopmelding), ovl ca 1785, tr 15-5-1768 met Oene Hendriks, hij van Lippenhuizen, zij van Terwispel. Uit het huwelijk worden 5 kinderen geboren: Rinskje, Fedde, Egbert, Jeen en Hendrik. Bij naamsaanneming van 1811 is Oene Hendriks reeds overleden en zonen Fedde en Hendrik ook. De kinderen van Fedde gaan de naam WITTEVEEN gebruiken. Zoon Egbert Oenes te Jubbega meldt zich bij de naamsaanneming met de naam DE HAAN. Zoon Jeen Oenes meldt zich niet, maar door hem en kinderen wordt de familienaam DE VRIES verder gebruikt. Zoon Hendrik Oenes was bij leven getrouwd met zijn nicht Grietje Jalderts. De 2 dochters uit dat huwelijk worden bij de naamsaanneming van 1811 niet aangemeld. (5) Roel Jeens DE VRIES, doop 20-2-1752, in de 7e week oud, ovl 4-2-1826 te Terwispel, 73j oud, gehuwd, tr 17-4-1785 te Terwispel met Fimke Tjeerds, gedoopt 23-8-1761, 20 weken oud, dochter van Tjeerd Wybes en Aukjen Jeens, ovl te Terwispel 18-12-1829, 68j oud, weduwe. Bij naamsaanneming van 1811 meldt zich Roel Jeens DE VRIES te Terwispel met al hun 9 kinderen nog in leven: Tjeerd 25 (wonend Knijpe), Grietje 23 (wonend Duurswoude), Jeen 22, Luitsen 18, Fedde 15, Jeltje 14, Jaldert 12, Johannes 8, Martje 5. Zie verder DE VRIES-genealogie. (6) Fedde Jeens, doop 13-10-1754 Terwispel, ruim 2 weken oud. Vermoedelijk vroeg overleden. (7) Jenke Jeens, doop 3-4-1757 Terwispel, een week of 3 oud, ovl in Drachten in 1785, 28j oud. (8) Maaike Jeens, geb 31-8-1761, doop 8-10-1761 Terwispel.

Feitse Jeens JEENSMA meldt bij naamsaanneming 1811 o.a. de zoon Jochem, 30j oud, “in ‘t schip”. Deze zoon, Jochem Feitses, is juni 1781 geboren, en ca 1800 te Sneek getrouwd met Aaltje Gerrits, beide ca 20j oud. Jochem koos voor het schippersberoep en liet in zijn leven weinig tot geen precieze data na. Aaltje Gerrits ovl 24-2-1827 te Oosterend, ong 47j oud, van Harlingen, woonachtig te Gersloot. Jochem trouwt (2) 25-8-1829 in Hennaarderadeel FR (Oosterend?) met Akke Hessels LEYENAAR, hij ca 48, zij ca 43 (Akke ovl 13-10-1867 te Oosterend, ca 81j oud. In bijlage bij de huwelijksakte van 1829 is vermeld dat zijn geboortedatum (vermoedelijk juni 1781) niet precies is vast te stellen omdat hij niet gedoopt is, hoewel hij wel tot de Hervormde Godsdienst behoort. Verzuim van zijn ouders. Verder dat de achternaam van zijn vader JEENSTRA was (niet JEENSMA volgen naamsaanneming van 1811) en Jochem gebruikt voor zich de naam VAN DER VEEN (v.d.Veen). Dat hij later als JENSTRA wordt geboekt, wie is daarmee begonnen?

Feitse Jeens JEENSMA bovengenoemd meldt bij naamsaanneming 1811 als jongste zoon nog in leven: Fedde 29j oud, wonend Terwispel. Fedde Feitses, geb ca 1783 te Langezwaag, trouwt, hij ca 21, zij ca 17j oud, met Janke Ates (LAGEVEEN), Een huwelijk binnen de familie want Janke is dochter van Pijttje Jeens (en Ate Ynses Lageveen), de oudste zuster van vader Feitse. Fedde (ovl 30-9-1847 te Terwispel, ca 64j oud) en Janke (ovl 3-8-1868 te Terwispel, ca 81j oud) zijn neef en nicht. Uit het huwelijk worden 10 kinderen geboren en de achternaam JEENINGA wordt gebruiikelijk (zie Jeeninga-genealogieën).

Rintse (Rintje) Jalderts, geb ca 1720, tr 29-8-1745 te Rottevalle (Smallingerland, FR) met Grietje Jacobs: Rintje Yalderts, Terwispel, Griete Jacobs, Rottevalle. Grietje vertrekt met Rintse naar Terwispel. Bij quotisatie 1749 wordt Rinse Jallerts gemeld als arbeyder te Terwispel, gezin van 5 personen waarvan 3 jonger dan 12 (aanslag 16 Cgldn 5 stuivers). Kinderen: (1) nn (geen doopmelding). (2) nn (geen doopmelding). (3) Gielke Rintses, doop 17-3-1748, bij de 3 weken oud. (4) Iebeltje Rintses, doop 5-4-1750, bij de 5 weken oud. Trijntje Jalderts, geb ca 1723, gehuwd met Jan Geerts. Op 4-2-1770 wordt te Terwispel gedoopt: Jantje, ruim 5 weken oud, kind van Jan Geerts en Trijntje Jalkes, de vader is overleden. Dat het om Trijntje Jalderts (ipv Jalkes) als moeder gaat is een veronderstelling. Er zijn geen huwelijksmeldingen. Eeuwkje Jalderts, geb ca 1725, ovl in 1761, gehuwd met Tamme Freerks (zie kw 64-65)

Eeuwkje Jalderts was mogelijk jongste kind en dochter uit huwelijk van Jaldert Jeens en Jinke Feddes, boerengezin te Terwispel, binnen familievoorgeschiedenis aan (stemhoudende) plaatsen te Terwispel verbonden. Eeuwkjen trouwt eind 1745 met de jonge “immigrant” (van Smallingerland naar Opsterland) Tamme Freerks.

1. Jan Wolters, geb ca 1665 te Katlijk (Schoterland, Friesland), zoon van Wolter Anskes (kw 264). Boer en dorpsrechter (1724). Ovl ca 1734, ca 70j oud. Getrouwd met
2. Jantjen Jelles

Volgens belastingheffing van 1728 is hij eigenaar en gebruiker van plaats nr 13 te Katlijk. Hij moet betalen: 1 floreen, 24 stuivers, 8 penningen. De plaats nr 13 (hoeve met landerij tussen Tjonger en Leijdijk) is dan al gedurende generaties in familiebezit.

Kinderen uit het huwelijk: Jelle Jans SCHOLTE (ook Stellingh, de in de Stellingwerven gebruikelijke namen voor dorpsrechter), geb ca 1705 te Oldelamer (Weststellingwerf), ovl 1779 te Oldetrijne (Weststellingwerf). Indien doopdatum en doopplaats correct zijn, was vader Jan Wolters bij de geboorte van Jelle al ca 40j oud en kennelijk werkzaam te Oldelamer en niet op de ouderlijke boederij te Katlijk. In 1698 werd diens vader, Wolter Anskes (kw 264), als eigenaar en gebruiker van plaats nr 13 te Katlijk vermeld. Het kan zijn dat Jan Wolters pas later, als enige erfgenaam, na het overlijden van Wolter Anskes als eigenaar en gebruiker van plaats 13 naar Katlijk terugkwam. Maar het kan ook zijn dat Oldelamer als doopdatum en doopplaats van Jelle niet correct zijn (hij woonde later in zijn leven wel te Oldelamer en overleed te Oldetrijne). Jelle Jans trouwt in 1731 (ondertrouw 29-4-1731) te Oudehorne met Wobbigjen Jans, geb ca 1710, ovl mei 1777, dochter van Jelle Hendricks en Japikjen Stevens. Zijn schoonvader is boer, dorpsrechter en ouderling in het aan Katlijk grenzende Oudehorne. Joukjen Jans, geb ca 1710. Op 13-12-1744 trouwen te Joure Sieuwe (Sjouwe) Willems, Joure, en Joukjen Jans, Mildam. Gedoopt worden de kinderen: Oecke 16-4-1747, Janke 9-2-1749 en Willem 7-11-1751. Bij de Quotisatie van 1749 wordt Sjouwe Willems te Joure vermeld als gortmaker, redelijk in staat. Aanslag 40 Caroliguldens. Gezin: 3 personen ouder dan 12 en 1 jonger kind. Misschien was het voor Sjouwe tweede huwelijk. Wolter Jans (kw 66), geb ca 1715, ovl te Katlijk na 1765.

Jan Wolters krijgt na het overlijden van zijn vader Wolter Anskes eigendom en gebruik van plaats 13 te Katlijk. Hij wordt er ook dorpsrechter. Wanneer hij ca 1734, ca 70j oud, overlijdt, gaan de zonen Jelle en Wolter met het bedrijf verder. Bij de Quotisatie van 1749 worden ze apart van elkaar als gezinshoofden vermeld en werkten ze misschien ook gescheiden. De aanslagen zijn voor de streek pittig: 43 Cgldns, 2 stuivers voor Jelle Jans (bron noemt geschat vermogen van 800 Cgldns), 39 Cgldns, 8 stuivers voor Wolter Jans. Voor Jelle Jans wordt bij deze gelegenheid een gezinsgrootte van 7 vermeld (5 personen 12j of ouder en 2 jonger), voor Wolter Jans een gezinsgrootte van 5 (3 personen 12j of ouder en 2 jonger).

Oudste zoon Jelle wordt (ook) dorpsrechter, scholt, te Katlijk, zoals zijn vader, en ontvanger (inner der belastingen) 1768-1779. Hij koopt veenland in 1740-41 en leent geld van Jan Jeips, diaken van Oudeschoot, in 1748 met zijn aandeel in de zathe lands te Groot-Katlijk, geerfd van ouders als onderpand. In 1752 leent hij geld van ene Idses en echtgenote te Het Meer, met als onderpand zathen lands met huisingen etc te Katlijk, Oldehorne en Boijl. Zijn bezittingen waren inmiddels uitgebreid, dankzij vererving door zijn vrouw Wobbigje. In de leningsakte (schuldbekentenis) van 1752 staat hij vermeld als Jelle Jans SCHOLTE, gewesen dorpsrechter te Katlijk. De akte wordt te Weststellingwerf opgemaakt en de functiebenaming gaandeweg familienaam (SCHOLTEN) voor de Jelle-tak. Bij de nazaten van jongste zoon Wolter kwam na 1811 de familienaam BIJMA in gebruiik.

Het familiebezit te Katlijk is van de hand gedaan, ergens misschien rond 1770. Zoon Jelle wordt 65-plusser, vestigt zich in Wolvega en doet wat in handel. In 1777 overlijdt vrouw Wobbigje. Op 29-1-1779 tekent Jelle, hij is dan ca 75j oud, met zoon Jan Jelles en dochter Rinske Jelles, een schuldbekentenis. Belastingsom van in totaal 450 Cgldns op het eermalige bezit te Boijl is Jan ‘vergeten’ te betalen. Hij verplicht zich dat alsnog te doen, overlijdt hierna in hetzelfde jaar. Of en wie de schuld heeft betaald, is onduidelijk. Schuldbekentenis van 29-1-1779, deels onleesbaar en met vreemde termen: Jelle Jans Scholte, huisman, woonende te Oldelamer, bekenne en verklaare opregt en deugdelijk schuldig te weeten aan Jan Andries Stelling en ontvanger van den dorpe Boijl, een somma van vier honderd en vijftig Carolis gulden, herkomende weegent agterstallige lasten, van Floxeen, Reëel, en Specien, Sampt Personeel, bij mij en mijn wijlen huisvrouw Wobbegien Jelles, Staande Egt aan dezelve schuldig geworden, van de Sathe en Landen met No. 21 te Boijl, ons eigen en door ons gebruikt geweest tot Maij 1777 en alsoo het laatste Maart en Maij 1777. Verschenen alles volgens rekeningen met malkander tot mijn genoegen en volkomen bewustheid gemaakt, de gemelde summa uitmaken: de reimstieeer(?) oversulks de exceptie van mitrekening en alle andersints na regten dienstig, maar ... neeme aan de voorschreven somma vierhondert vijftig Car gld: op ...te sullen voldoen en betalen enz. Was get: Jelle Jans Scholte, Jan Jelles, Rinske Jelles ...den 29 jan 1779.

De SCHOLTEN-nakomelingen van Jelle Jans hebben een eigen familie-genealogie. Onze familie-genealogie richt zich op zijn jongere broer, Wolter Jans (kw 66). Getrouwd met Grytje Geerts, dochter van Geert Luitjens, boer en ook dorpsrechter te Schurega.

1. Geert Luitjens, boer en dorpsrechter te Schurega (Oost-Schoterland, FR), ovl aldaar in 1753, zoon van Luitjen Koenes, gehuwd ca 1720 met
2. Hiltje Gerbens, ovl 1787

Bij de Quotisatie 1749 worden voor Jubbega-Schurega 70 gezinshoofden vermeld. Met een aanslag van 52 Cgldns 14 stuivers is Geert Luitjens, huisman, gezin van 6 personen ouder dan 12, de hoogst aangeslagene. Bewaarde doopregister van Herv Gem Hoornsterzwaag-Jubbega-Schurega-Oudehorne-Nieuwehorne begint bij 1728. De drie jongste kinderen, Frouk, Gerben en Roelof, komen in dat register vervolgens voor. Van de voor 1728 geboren kinderen kennen we geen doop/geboortedata. In 1749 zijn vier kinderen in leven, volgens de Quotisatiemelding (6 “volwassen” personen en de ouders leven nog).

Uit het huwelijk: Luitjen Geerts, geb ca 1720 te Schurega, ovl 1770 te Katlijk, trouwt 1-1-1751 met Joukje Wybes, mogelijk dochter van Wybe Ydes, Joukje ovl 1804 te Katlijk. Uit huwelijk zijn 8 kinderen geboren, 3 zonen en 5 dochters: (1) Geert Luitjens DE JONG, geb 28-1-1752 te Schurega, ovl 26-4-1824 te Langezwaag, 72j, weduwnaar, gehuwd met Fimke Annes. (2) Ybeltje Luitjens, geb 27-5-1754 te Katlijk, tr 18-1-1778, beiden uit Katlijk, met Geert Lolkes. (3) Hiltje Luitjens, geb 7-5-1756 te Katlijk, tr 9-5-1784, beiden uit Katlijk, met Jacob Jans. (4) Sytske Luitjens, geb 6-4-1758 te Katlijk, ovl 3-7-1820 te Nieuwehorne, tr 2-1-1780 te Oudeschoot, beide uit Oranjewoud, met Gerke Gabes. (5) Jantje Luitjens, geb Katlijk 18-8-1760, tr 9-5-1784 met Sake Feitzes (TOLSMA). (6) Wybbigjen Luitjens, geb Katlijk 15-10-1762, tr Klaas Joukes. (7) Roel Luitjens, geb Katlijk 1-3-1764. (8) Meine Luitjens, geb Katlijk 14-12-1768.l Grietje Geerts (kw 67), geb ca 1725. Frouk(jen) Geerts, doop 26-5-1729, tr 18-1-1750 met Lolke Thaes (Ties of Thees geschreven) uit Katlijk. Uit huwelijk zijn 9 kinderen geboren, 6 zonen en 3 dochters. We melden geboortedata (doopdata ook beschikbaar): (1) Theae geb 29-12-1750 te Katlijk. (2) Geert 10-10-1752. (3) Lammert 2-2-1755. (4) Meine 27-11-1756. (5) Wytske 12-2-1759. (6) Jelle 27-6-1762. (7) Saake 12-10-1764. (8) Ytsje 11-1-1767. (9) Sietse 3-2-1769. Bij de naamsaanneming 1811 (Froukje en Lolkje overleden) melden zich 3 van hun zonen, alledrie onder WOUDSTRA-naam. Geert Lolkes WOUDSTRA te Katlijk met kinderen: Luitjen 32, Froukjen 28 (gehuwd, wonend Katlijk), Joukjen 23 en Lolke 15. Sake Lolkes WOUDSTRA te Schurega met kinderen: Antje 13, Froukjen 11, Lolke 8 en Wytske 3. Sytze Lolkes WOUDSTRA te Katlijk met kinderen: Geesjen 8, Lolke 7, Wytske 4 en Froukjen ruim 1j oud. Gerben Geerts, doop 25-11-1731, jong overleden. Roelof Geerts, doop 26-2-1736, “vader dorpsrechter te Schurega”, tr 24-5-1761 met Martjen Sybes uit Nieuwehorne, met consent van de wederzijdse ouders. Zijn hooguit 3 ouders geweest want Geert is al overleden. Uit huwelijk wordt een zoon Geert geboren 9-9-1763, doop Oudehorne 25-9-1763.

1. Libbe Jans, geb 1-1-1714 te Oudeschoot, zoon van Jan Rykels (kw 272) en Jantie Hendriks, huisman (boer) te Oudeschoot, ovl ca 1806, ca 92j oud. Trouwt 18-2-1759 (2) met Hylkjen (Gieke) Egberts, geb ca 1732, ovl 14-9-1818 86j oud, weduwe (Schot 19), trouwt (1) omtrent 1737 met
2. Martjen Bonnes, doop 13-8-1715 te Oudeschoot, ovl 11-1-1750, 34j oud, dochter van Bonne Romkes (kw 274).

Uit huwelijk Libbe en Martjen: Jan Libbes (BOUWMAN) (kw 68).

Oudovergrootvader Libbe Jans (1714-1806) is tweemaal gehuwd geweest. Hij overlijdt hoogbejaard, maar nog net te vroeg om bij de naamsaanneming van 1811 een rol te kunnen spelen. Kleinzonen van hem melden zich bij die naamsaanneming. Kleinzonen uit zijn relatie met Martjen Bonnes nemen de achternaam BOUWMAN aan, kleinzonen uit zijn relatie met Gieke Egberts de achternaam WASLANDER. Het was een ieder vrij toen voor een bepaalde naam te kiezen.

Huwelijksdatum van oudovergrootouders Libbe Jans en Martjen Bonnes onbekend door ontbrekend register. Ook doopdata onbekend behalve voor dochter Jantjen, doop 12-11-1747 te Oudeschoot. Moeder Martjen is 11-1-1750 overleden, misschien in een volgende kraam. Bij Quotiatie 1749 is Martjen nog niet overleden. Libbe Jans, huisman te Oudeschoot, heeft volgens de melding een gezin van 6 personen waarvan 3 jonger dan 12 (aanslag 33 Cgldns 7 stuivers). De zoon Jan Libbes (kw 68) trouwt in 1765 met Lammigjen Aitses en zal ca 1740 zijn geboren.

In zijn tweede huwelijk, na vroeg overlijden van Martjen, krijgt Libbe Jans 8 kinderen en het doopregister van die tijd is gemaakt en bewaard. Libbe Jans hertrouwt 18-2-1759 te Oudeschoot, ruim 9 jaar na overlijden van Martjen Bonnes. Hij is dan 45j en de tweede echtgenote is 26. Haar voornaam wordt in registers meestal als Hylkien geschreven, ook wel als Gieke (de koosnaam?), en in overlijdensbericht van 1818 heet ze definitief Gieke Egberts. Weduwnaar Jan Libbes was in 1759 te Oudeschoot geen onbemiddelde huisman en als oudere huwelijkskandidaat voor Gieke (of Hylkien) ook volgens haar moeder wellicht heel acceptabel. Moeder staat tien jaar eerder bij Quotisatie 1749 gemeld als weduwe Egbert Jans te Oudeschoot, wel in staat (aanslag 57 Cgldns en dat wijst op rijkdom), gezin van 4 personen ouder dan 12. Bij tweede huwelijk van zijn vader is zoon Jan Libbes (kw 68) ca 20j oud (hij trouwt zelf 6 jaar later in 1765). Kinderen uit het tweede huwelijk van Libbe Jans: Egbert Libbes, doop 15-7-1759 te Oudeschoot, ovl 12-11-1821 te Rottum, 62j oud, gehuwd met Neeltje Tjeerds en later met Altje Feyes (VAN DER LAAN), geb 31-8-1768 te Lippenhuizen (Opsterland, FR). Meldt zich bij naamsaanneming van 1811, wonend te Rottum, als Egbert Libbes WASLANDER, met kinderen: (1) Libbe 22, in de conscriptie, (2) Feye 16, (3) Ike 13, StJohannesga, (4) Koert 11, (5) Afke 7, St.Johannesga. Bij dochters Ike en Afke meldt Egbert dat die te StJohannesga wonen. Uitbesteed? WASLANDERS, vertel. Egbert meldt eind 1811 oudste zoon Libbe “in de conscriptie”. Zoon Libbe, 22j, werd per 14-10-1811 dienstplichtig ingelijfd als treinsoldaat bij het leger van Napoleon dat naar Moskou, Rusland, trok. Egbert kwam van die barre veldtocht, zoals vele tienduizenden, niet terug. Andries Libbes, doop 10-8-1760 te Oudeschoot, jong overleden. Martjen Libbes, doop 4-7-1762 te Oudeschoot, jong overleden. Jakob Libbes, doop 6-1-1765 te Nieuweschoot. Andries (Anders) Libbes, doop 4-12-1766 te Oudeschoot, ovl 24-7-1833, 66j oud, gehuwd 13-6-1790 met Antje Halbes, ovl 8-8-1837, 68j oud. Ze krijgen 9 kinderen, van wie eind 1811 nog 4 inleven zijn. Andries meldt zich bij naamsaanneming van 1811, wonend te Oudeschoot, als Andries Libbes WASLANDER, met kinderen: Tettje 17, Halbe 15, Geert 9 en Jacob 5.. Trijntje, doop 1-1-1769 te Oudeschoot. Japik, doop 4-8-1771 te Oudeschoot. Antje, doop 13-3-1774 te Oudeschoot, geb 28-2-1774 aldaar. Na 1811 ook als Antje Libbes WASLANDER gemeld.

1. Aise (Aitse) Hendricks, geb ca 1700, boer te Oudehaske, gehuwd in 1727 met
2. Auk (Acke) Rinkes, doop 17-5-1705 Oudehaske-Haskerhorne, dochter van Rinke Jans en Lijsbet Ruurds.

Ouders van Lamkjen Aitses (kw 69), aanname. De relatie tussen haar en Aise en Auk is niet goed te verifiëren. Dit komt door ontbrekende registers of ontbrekende meldingen in registers. Verwarrend is dat bij huwelijk van Lamkjen 19-5-1765 te Oudeschoot met Jan Libbes (kw 68) in het register van Oudeschoot staat: Jan Libbes, Oudeschoot, Lamkjen Aizes, Oldeholtwolde. En betreffende dit huwelijk in register Oldeholtwolde: Jan Libbes, Oudeschoot, Lammigje Aitses, Oldeholtwolde, hij attestatie naar Oudeschoot. Waarom hij? Wat is hier mis. Het patroniem Aizes/Aitses bij Lamkjen wordt in doopregisters (zij als moeder) ook Ayses, Ey(s)sens, Haitses geschreven. Lamkjen (op z’n Stellingwerfs Lammigje geschreven) kan als jonge “dienstmeid” een betrekking hebben in Oldeholtwolde en Jan Libbes kan daar ook werkzaam zijn geweest. Hun eerste kind schijnt te Mildam gedoopt (Schoterland, FR) en dat is aan de Tjonger, op loopafstand van Oldeholtwolde, bezuiden de Tjonger (in Weststellingwerf, FR).

Bij Quotisatie 1749 wordt Aise Hendriks vermeld als boer te Oudehaske, gezin van 7 personen waarvan 4 jonger dan 12. Aanslag 34 Cgldns 19 stuivers en de aantekening: beesten verlooren. Die aantekening komt te Haskerland dan voor meer boeren voor. Er heerste veepest (rotkoorts), een besmettelijke ziekte, waar alleen al in 1744/45 totaal meer dan 100.000 koeien (kalveren niet meegerekend) te Friesland overleden, meestal binnen elf dagen na besmetting. De epidemie (aanvankelijk werd geloofd dat het om Gods straffende hand ging) duurde in het algemeen tientallen jaren. Omschakeling naar meer landbouw (huisman-bedrijf), veengraverij, schapen-, bijen- en houtteelt komt voor.

Aitse Hendricks trouwt in 1727 met Auk Rinkes. Volgens trouwregister Herv Gem Haskerhorne (derde proclamatie, ongedateerd 1727) zijn ze beide van daar maar krijgen ze attestatie naar elders. De bevestiging van het huwelijk is niet geregistreerd. Wel meldt doopregister van aanpalende Herv Gem Nijehaske doop 10-12-1730 van 2 kinderen uit het huwelijk: Ytje en Sjoukjen (tweeling?). Verdere meldingen van dopen ontbreken. Eind 1749 bestaat gezin van Aise Hendiks, boer te Oudehaske (beesten verlooren) uit 7 personen waarvan 4 jonger dan 12. Lamkjen was misschien een van die jonge kinderen.

Vijf kinderen van Lamkje en Jan Libbes gemeld: Martjen (2x) naar moeder van Jan

1. Wolter Jans (BIJMA) = 66.
2. Grijtie Geerts (Grietje Geerts) = 67.

Wolter Jans en Grietje Geerts zijn ouders van zowel Jan Wolters Bijma (kw 70) als van Hendrikjen Wolters (kw 33). Ze zijn in onze kwartierstaat daarmee zowel oudovergrootouders als oudgrootouders. Betovergrootvader Wolter Freerks VAN DER HOEK, zoon van Hendrikjen Wolters, trouwt met Grietje Jans BOUWMAN, kleindochter van Jan Wolters BIJMA, oudste broer van Hendrikjen.

1. Jan(nes) (LUKKES)
2. nn

Uit dit huwelijk: Oudgrootvader Kornelis Jans Lukkes 1738-1821 (kw 72). Kornelis overlijdt in 1821, volgens de akte 83j oud, nalatend zijn vrouw Froukje Jitses en 3 kinderen. Namen van zijn ouders niet vermeld.

DOORGAAN

Rond 1811 zijn er in Het Meer/De Knipe minstens drie gezinshoofden met patroniem JANS LUKKES. Geen van de drie meldt zich voor de familienaamregistratie. De eerste van die twee is oudgrootvader KORNELIS JANS LUKKES (kw 72). De tweede is FEDDE JANS LUKKES. Deze kan een jongere broer van Kornelis Jans zijn geweest, al is het leeftijdsverschil meer dan 20 jaar.

FEDDE JANS LUKKES overlijdt 1-6-1827, 65 jaar oud, touwslagersknecht, wonende te Het Meer. Overleden in huis nr 235 te Het Meer.es Weduwnaar van Sjieuwke Hendriks en nalatende 2 kinderen. Fedde (Knipe) en Sjieuwke (Tjalleberd) trouwden 9-5-1790 in de Herv. Kerk te Tjalleberd. Ze krijgen minstens drie kinderen, van wie één, Jantje Feddes LOKKES, 3-12-1817 overlijdt, 22 jaar, ongehuwd (Schot 30). Nog geen week later op 9-12-1817 namiddag 1 uur overlijdt te Smilde, Wijk B, provincie Drenthe, PIETER RIENKS (KUIPER), “oud om de vijftig jaar heen, van beroep kuiper, wonende te Knijpe. Nalatende zijn vrouw Antje Feddes LOK (Lukkes) en 3 kinderen.”

Genoemde Antje Feddes Lukkes trouwt 7-3-1824, oud 33 jaar, breidster, geboren ’t Meer op 10-2-1791, wonende aldaar, dochter van FEDDE JANS LUCKES en JIEUWKE HENDRIKS, weduwe van Pieter Rienks Kuiper, met PETER WIEBES BILIAM, 43 jaar, arbeider, geboren 10-9-1780 te Benedenknijpe, ook wonende aldaar, zoon van Wiebe Hendriks BILIAM en Swaantje Pieters die 17-4-1815 te Benedenknijpe overlijdt. De derde JANS LUKKES in Het Meer/De Knipe rond 1811 is ABELE JANS LUCKES. Zou ook een jongere broer van Kornelis Jans kunnen zijn geweest.

ABELE JANS LUCKES overlijdt 29 februari 1824, “oud 68 jaar, arbeider wonende in de Beneden Knijpe, zijnde weduwnaar van HIELKJE EINSKES, zijnde kinderloos”. Hij overlijdt in de Beneden Knijpe huis nr. 208. Ook in zijn akte geen namen van ouders vermeld.

Tenslotte valt nog te noemen: TJITSKE JANS LOKKES. Zij woont in Terhorne, maar is in Het Meer geboren, ca 1770. De naam van haar ouders: JAN JANS LOKKES en ANTJE GEERTS. In Terhorne schrijven ze “Lokkes”.

1. Jan (RONDUITE) trouwt ca. 1740 met
2. Hiltje (?)

Ouders van (geen meldingen in doopregisters): Hans Jans (Ronduite) (kw 74), geb. ca 1741, gehuwd 13-1-1765 te Heerenveen met Jantjen Geerts (Brouwer). Kinderen uit dit huwelijk vermeld in doopregister Nijehaske. Marten Jans RONDUITE, geb. ca 1752, overl. 4-4-1826 in huis nr 21 te Heerenveen, 74 jaar oud, trouwt 13-6-1784 te Heerenveen met Sjieuwke WOUTERS (Sieuke).

Na 1811 (invoering Burgerlijke Stand) wordt door nazaten van Jan de familienaam RONDUITE gebruikt. Dat is een franse militaire benaming voor een schans (rondwiet zeg je dan, leesverbastering naar RONDUIT op z’n nederlands uitgesproken komt enkele malen in aktes voor). In de grensstreek bij Giethoorn, westelijk van Steenwijk (noordwest-Overijssel), was zo’n militaire versterking die als Ronduite (rondwiet) genoemd bleef en dat nog steeds als dorpsnaam (streek) in de 21ste eeuw. Nu recreatiegebied. Het is verleidelijk de familienaam van Jan (kw 148) aan herkomst uit dit “Gieterse” gebied te verbinden, in combinatie met het gegeven dat vanaf 1750 een immigratie van Gieterse verveners en turfmakers richting Haskerland en Schoterland (Heerenveen) plaats vond. Jan kan een van die immigranten zijn geweest en de RONDUITE-naam hebben geimporteerd. Deze oudovergrootvader is zeker eerder dan 1811 overleden. Bij de naamsregistratie van 1811 wordt voor niemand de RONDUITE-naam als familienaam geregistreerd. Pas na 1811 komt in de nieuwe administratie voor de Burgerlijke Stand deze naam zo nu en dan en later vrij beperkt voor. De zoon Hans Jans (kw 74) is vermoedelijk voor 1811 overleden, maar dochters van hem komen daarna wel voor met de familienaam RONDUITE (soms RONDUIT). En zijn ruim 10 jaar jongere broer Marten Jans leeft tot en met 4-4-1826, gebruikt de naam RONDUITE (soms RONDUIT geschreven), en zo valt er dan via officiele registraties ongeveer iets van een historiserende lijn te vinden.

Marten Jans RONDUITE, de ruim 10 jaar jongere broer van Hans Jans (kw 74), overlijdt 4-4-1826, 74j oud. De geburen die aangifte doen van het overlijden, melden wat ze mogelijk betreffende hem direct weten: “Jan Willem NAUTA, 48 jaar, timmerman, en Jan Elings VAN DER AWEYS, 35 jaar, sluisman, beiden als geburen, verklaren dat Marten Jans RONDUITE, oud 74 jaar, arbeider, gehuwd met Sjieuwke WOUTERS, nalatende 4 kinderen, is overleden op 4 april 1826 in huis nr 21 te Heerenveen.” Geen melding van ouders of van andere wetenswaardigheden. Dat Marten Jan RONDUITE een jongere broer geweest kan zijn van Hans Jans, van wie kinderen ook RONDUIT(E) worden genoemd, is uit de bewoording van deze akte niet af te leiden.

Marten Jans en Sieuwke (Sjuwke) Wouters trouwen 13-6-1784 te Heerenveen. Maarten Jans RONDUITE overlijdt 4-4-1826 te Heerenveen, weduwe Sjieuwke Wouters WESTERHOF ruim een jaar later op 14-11-1827: “Sjieuwke Wouters WESTERHOF, 72 jr, wonende te Heerenveen-Aengwirden, weduwe van Maarten Jans Ronduite, nalatende 4 kinderen, ovl 14-11-1827 te Heerenveen in huis nr 71.”

In onze kwartierstaat gaat het om Hans Jans als voorvader in de VAN DER HOEK-lijn. Gegevens betreffende diens jongere broer Marten Jans die de RONDUITE-naam na 1811 gebruikte en liet continueren (en verder niets met de VAN DER HOEK-lijn van doen kreeg) zijn hier enkel voor de weet. Marten wordt 74 en overlijdt in 1826 te Heerenveen, vier kinderen nog in leven nalatend. Van deze 4 kinderen is de dochter Hiltje Martens RONDUITE op 29-6-1823 getrouwd (Schot 40) met Feitze Bjintzes DE GROOT. Feitze overlijdt 20-8-1833, 34j oud, en hoe het verder met Hiltje verging, lijkt in archieven te Friesland niet meer terug te vinden (beter zoeken?). De dochter Anna Martens RONDUIT trouwt 15-11-1835 te Leeuwarden (akte 203) met Uilke Jans Kuipers (of deze Anna dochter van Marten en Sjuwke was nog te documenteren). Verder 2 zonen. De zoon Jan Martens RONDUITE blijft ongehuwd, ovl 3-2-1855, 68j oud (Sch 25). De andere zoon, Klaas Martens RONDUITE, trouwt 18-12-1825 (Aengwirden akte 13) met Antje Meints DIJKSTRA. Volgens het militiedocument bij zijn huwelijksakte is hij 22-2-1806 te Heerenveen geboren, schippersknecht, zoon van Marten en Sjoukje Wouters, arbeiders wonende te Heerenveen. En, verrassing: tot geen dienst verplicht. Waarom niet, valt nog duidelijk te maken. Antje Meints DIJKSTRA is bij huwelijk 24, geb te Heerenveen 20-5-1801 (gedoopt 14-6-1801), dochter van Meint Jans en Klaaske Bouwes. Via zijn schoonvader Meint Jans DIJKSTRA, meester-grofsmid te Heerenveen, komt het waarschiijnlijk dat de zoon Bouwe Klazes RONDUITE later een bekend grofsmid wordt te Noordwolde.

1. Eelert Wijbes, gedoopt te Irnsum-Rauwerd 2-9-1732, trouwt in 1758 (attestatie afgegeven 13-5-1758 te Oldeboorn-Nes) met
2. Lolk(jen) Pytters

Trouwregister van Herv.Gem. Oldeboorn-Nes meldt de afgegeven attestatie voor Eelert Wijbes en Lolk Pytters, waar hun huwelijk werd bevestigd is niet bekend. Bij overlijden van zoon Wiebe Eelderts VAN DER WERF (kw 78) in 1837 te Heerenveen staat vermeld dat hij, en dat is ca 1759 geweest, te Sloten is geboren. Maar de registers van Sloten geven geen bewijs. De aangevers in 1836 noemen trouwens de moeder Lolkje Jans in plaats van Lolkje Pieters. Dergelijke vergissingen werden vaker gemaakt bij overlijdensaangiften. Toch: onzekerheden zijn er en om die weg te werken kunnen nog allerlei akten worden gelezen.

Ouders van (vermoedelijk, doopmeldingen ontbreken) o.a.: Wiebe Eelderts VAN DER WERF, geb ca 1759, naar zeggen te Sloten, woonde en trouwde te Sneek in 1779, te Joure in 1794 (uurwerkmaker), overlijdt 17-7-1837 te Heerenveen (zie kw 78). Pieter Eelerts VAN DER WERF, geb ca 1767, ovl te Sneek 19-6-1836, 69j, trouwt te Sneek 15-5-1791 met Gepke Eyds, dochter van Eid Jans en Ester Pieters, geb ca 1762, ovl te Sneek (Gepke Eids) 23-4-1819, 57j oud. Pieter en Gepke kregen 5 kinderen: (1) Lolkjen geb 26-3-1792, Eid (Eit) geb 9-12-1794, Elerd geb 22-2-1797, Ester geb 25-1-1800 en Wybe geb 13-9-1802.

Bij de naamsaanneming van 1811 meldt Pieter Eelerts VAN DER WERF te Sneek zich met deze vijf kinderen. De achternaam VAN DER WERF was voor hem al in gebruik (bij doop van dochter Ester in 1800 staat hij als Pieter van der Werf in het doopregister). Oudere broer Wiebe (kw 78) staat bij doop van zijn dochter Lieuwkje 25-9-1785 te Lemmer in het register ook als VAN DER WERF genoemd. De familienaam heeft al wat traditie.

1. Jacob Nolkes (Nolkis), tr 13-5-1752 te Sneek met
2. Lieuwkjen Jans (Liuwkien, Luikien)

Uit dit huwelijk verondersteld: Rinske Jacobs VAN DER MEULEN (kw 79).

De naam VAN DER MEULEN wordt oudgrootmoeder Rinske “gegeven” in de overlijdensakte (1837, Heerenveen) van Wiebe Eelderts VAN DER WERF (kw 78). Dit is ruim 40j na overlijden van Rinske die te Sneek en Joure woonde en nimmer te Heerenveen. De informatie die de Heerenveense geburen hadden die het overlijden van de toen hoogbejaarde Wiebe aanmeldden, lijkt betreffende haar niet betrouwbaar en zeker incompleet. Wat hen niet is aan te rekenen.

Op 25-6-1747 trouwt Jacob Nolkes VAN DER MEER te Sneek met Lieuwkjen (Leukjen) Warners OVERSEE. Met deze achternamen gemeld in betreffende akte. Uit het huwelijk een zoon: Nolke, doop 8-12-1748 te Sneek. Bij de Quotisatie van 1749 wordt geen Jacob Nolkes vermeld (in Friesland). Enkele Nolke- en Nolkes-namen maar geen verband met Jacob Nolkes. Doet vermoeden dat hij schipper was zonder vaste domicilie te Sneek of elders in Friesland. Die conclusie kan nog worden herzien. Maar bij Quotisatie geen melding van hem (of vader). Op 13-5-1752 trouwt Jacob Nolkes te Sneek met Liuwkien (Luikien) Jans. Geen achternamen in register en dat dit dezelfde Jacob Nolkes is, is aanname. De eerste Lieuwkje (Warners OVERSEE) is vroeg overleden en Jacob trouwt met een tweede Lieuwkje, Lieuwkjen Jans. Het register van de Herv.kerk Sneek meldt doop van een zoon Ellert en een zoon Jan op 31-8-1755. Er staat niet bij of het om een tweeling gaat. Verder doop van dochter Rinske 12-6-1758, 2 weken oud, en een volgende zoon Ellert 16-8-1767. Alleen bij dochter Rinske melding van de ongevere geboortedatum (“2 weken oud”). De jongste Ellert wordt 9 jaar later gedoopt, maar we weten niet wanneer geboren.

Rinske is 21 wanneer ze te Sneek met Wiebe Eelderts trouwt en rond 34j oud wanneer ze overlijdt ca 1792, kinderen nalatend. In de overlijdensakte van 1837 (Wiebe, Heerenveen) wordt ze VAN DER MEULEN genoemd. Kan fout zijn. Relatie met Durk Jacobs VAN DER MEULEN (1811) lijkt onwaarschijnlijk.

Zuid-Hollandse tak:

1. David Jansz (Janssen) ROEM (Rom, zelfs Romp), geb. ca 1700 (Alblasserwaard?), begr te IJsselmonde (Rotterdam) 18-9-1783. Trouwt ca 1730 met
2. Aaltje Jans VAN DER LECK, geb. ca 1705, begr 19-8-1750.

Met de familienaam ROM of ROEM worden in de Rotterdamse registers twee afzonderlijke paden bewandeld wat oudovergrootvader David Jansz betreft: in de doopregisters, dopen van zijn kinderen, wordt vooral ROEM geschreven, in de begraafregisters vooral ROM. De kerk (dopen) en de gaarder (begraven) volgden een eigen schrijftraditie. Waarbij de gaarder de oorspronkelijke naam ROM bleef aanhouden, terwijl de kerk de wijziging naar ROEM (die tenslotte standaard werd) volgde. De gaarder die bij de begrafenis van David in 1783 in functie was, maakte van ROM zelfs ROMP: David Romp, vader van Heijltje Davidsdr Romp, aangegeven door Heijltje Romp, overledene was 80 jaar en weduwnaar van Aeltje Claesdr. Die gaarder noteerde slordig en onwetend. “Romp” was fout en David was weduwnaar van Aeltje Jansdr en niet Aeltje Claesdr. Maar misschien was Heijltje bij aangifte te nerveus en onduidelijk en noteerde de gaarder naar wat hij hoorde.

Oudovergrootouders David en Aeltje zijn ergens getrouwd, buiten Rotterdam, maar wel in de buurt van deze stad, waarschijnlijk ten oosten ervan, richting Lek en Alblasserwaard. Binnen hun huwelijk gaan ze in Kralingen wonen (oost-Rotterdam) en te IJsselmonde aan de overkant van de Nieuwe Maas (zuidoost-Rotterdam), te bereiken via het Kralingseveer. In Rotterdamse registers is hun eerste vermelding via de doop te IJsselmonde van zoon Klaas Davidsz ROEM (kw 80) op 16-10-1735, in het register aangemerkt als kind van Kralingen. David en Aeltje lieten Klaas te IJsselmonde dopen en vestigden zich later ook definitief in dit dorp aan de zuidoever van de Nieuwe Maas dat gaandeweg vastgroeide aan Rotterdam (-zuid).

Kinderen uit het huwelijk (reconstructie): Jan ROM, geb ca 1730, begr te IJsselmonde 23-1-1743, Jan ROM zoon van David ROM. Jannetje ROM, geb voor 1734, begr te IJsselmonde 20-6-1772. Klaas Davidsz ROEM (kw 80), gedoopt te IJsselmonde 16-10-1735, “kind van Kralingen”. Doopgetuige: Maritje Jans TIELEMANS. Wijne ROEM, gedoopt te Kralingen 2-12-1736. Doopgetuige: Marya Jans. Heyltie ROEM, gedoopt te Kralingen 22-12-1737. Doopgetuige: Aeyltie Jans (de moeder zelf). In 1783 doet Heyltje ROMP aangifte van het overlijden van haar vader David ROMP. Ze is dan 45. Maria ROEM, gedoopt te IJsselmonde 7-2-1740. Doopgetuige: Maria Jans. Maria (Marijtje), afkomstig van Cralingen, wonende Schiekade, trouwt 9-11-1766 met Willem VAN DER GAAG, afkomstig uit Loosduinen, wonend te Crooswijk (Rotterdam). Op 3-11-1767 (Krooswijk, Waalse kerk) worden uit hun huwelijk twee kraemkinderen begraven. Daarna nog 7 dopen. Dirk, 9-2-1769. Doopgetuigen: Pieter en Jannetje VAN DER GAAG. David, 4-12-1770. Doopgetuigen: David ROEM (de grootvader) en Jannetje ROEM (oudste zus van Maria). Alida, 4-3-1773. Doopgetuigen: Lijsje SLINGELAND en Maria ROEM (de moeder zelf; haar oudste zus Jannetje overleed juni 1772). Katie, 19-2-1775. Doopgetuige: Elizabeth SLINGERLANDT. Katie/Catharina begraven 25-10-1776, anderhalf jaar oud. Frank, 22-9-1776. Kaatje, 24-3-1778. Doopgetuigen: Maria ROOMER (de moeder: Maria ROEM), Lijsje SLINGELAND. Jan Grant, 17-8-1780. Doopgetuige: Lijsje SLINGELAND. Maria ROOMER (= Maria ROEM) wordt 46 jaar, begraven 30-6-1786, zes minderjarige kinderen nalatend, woonadres Krooswijk naes Strijpe. Echtgenoot Willem VAN DER GAAG wordt een week later begraven, 7-7-1786. Zes minderjarige weeskinderen zijn gevolg.

Annigje ROEM, 3-6-1742 (IJsselmonde). Doopgetuige: Maria Jans. In 1795 is een Anna ROMP tweemaal getuige bij een doop (IJsselmonde) van waarschijnlijk kleindochters: 19-7-1795 Anna, dochter van Pieter WOR en Grietje ROMP, en 1-11-1795 Anna, dochter van Gerard CRAMER en Martha ROMP. De schrijfwijze ROMP in plaats van ROM of ROEM schijnt via Annigje of Anna nog doorgegeven. Jan Davidse ROEM, 10-5-1744 (IJsselmonde). Doopgetuige: Maria Jans. Jan Davidse ROM wordt net geen 25 jaar oud. Begraven 13-4-1769, verongelukt tussen Rotterdam en IJsselmonde. Jan is vermoedelijk bij overtocht over de Nieuwe Maas, tussen Rotterdam en IJsselmonde, te water geraakt en verdronken. Jacomijntje ROEM, 31-12-1747 (IJsselmonde). Doopgetuigen: Maria Jans en Annigje Jans VAN DER VALK. Begraven 29-9-1748, 9 maanden oud. Gerrit ROEM, 5-10-1749 (IJsselmonde). Doopgetuige: Maria Jans ROEM. Vermoedelijk is weer Maria Jans TIELEMANS bedoeld (gehuwd Roem). In de akte wordt als moeder Aaltje Jans MARCUS genoemd i.p.v. Aaltje Jans VAN DER LECK. Gerrit wordt 11 maanden oud, begraven 11-9-1750. Een maand eerder, 19-8-1750, wordt zijn moeder begraven, door de gaarder ingeschreven onder de naam Jans Aeltje Merkus (en dus niet: Aeltje Jans VAN DER LECK).

Oudovergrootmoeder Aaltje is rond 45 jaar geworden. Ze had misschien een broer, Fop VAN DE LECK, die buiten de Goutse (of Oose-, Ooster-) poort woonde. Misschien was ook Jan VAN DER LECK een broer van haar. Deze werd 13-8-1721 begraven. Hij woonde op’t Kleijne Kipstraatje boven het packhuijs van Koop. Aan dat zelfde straatje woonden op latere leeftijd de ouders van David Roem, die echtgenoot werd van Aaltje van der Leck. Maar of dit wel werkelijk van belang is, feitelijk juist en van belang voor de gebeurens, dat moet nog beter worden uitgezocht. Voorzover mogelijk.

1. Pieter VAN RIJS
2. Annetje Pieters VERHAGEN, geb. 1709 te Hoogvliet (Rotterdam).

Ouders van: Marietje van Rijs, geb. 1737 te Poortugaal (kw 81).

1. …. WIJNAND/WEYLAND, geb vóor 1700 165.

Ouders van Adrianus Wijnandts (kw 82). Oudgrootvader Adrianus is ca 1720 te Honselersdijk geboren. In akten wordt hij Wijnands genoemd, Wijnands of Weijland. Zijn kinderen (geboren uit Eliabeth Valstar kw 83) komen ook divers voor: Martinus Wijnland, Magdalena Weynand en oudmoeder Johanna Weyland (kw 41).

1. Dirk Willemsz VALSTAR, gedoopt te Naaldwijk 11-12-1701, trouwt te sGravenzande 8-11-1722 met
2. Martijntje Leendertse VAN DER EIJCK (van der Eijk, van Eijck), gedoopt 25-4-1700 in Hervormde kerk te Naaldwijk, geboren in de Oranjepolder.

Ouders van: Elisabeth VALSTAR (kw 83)

1. Roelof Lammerts UITERMARCK, geb ca 1680 te Bronkhorst (Steenderen, GLD), trouwt te Steenderen in 1713 met
2. Esselina Jurriens (OP DE VREE)

Ouders van: Jenneken UITERMARK (kw 87)

Uit het huwelijk werden eerst 8 zonen geboren, het negende en laatste kind was een dochter. Deze werd Jenneken genoemd, misschien naar de moeder van Esselina, en zal een oudgrootmoeder worden in onze kwartierstaat. De zonen waren: Jurrien (gedoopt te Steenderen 23-11-1710, trouwt aldaar 19-10-1743 met Theodora Maria Egginks), Gerrit (1715-1716), Lammert (1717), Gerrit (1718), Jan (1720, ovl), Jan (1722), Herman (1723) en Hendrik (1725).

1. Aart Joosten VAN LEEUWEN, 2-4-1725 te Rijswijk getrouwd met
2. Annetje Claesdr VAN EENDENBURG, gedoopt te Monster 15-3-1699

Uit dit huwelijk (minstens): Gerrit Aarts van Leeuwen (kw 92)

1. Arent Willemsz VAN SPRONSEN, gedoopt te Monster 29-7-1703, trouwt te Monster 24-4-1729 met
2. Geertje Laurensdr VAN SPRONSEN

Uit dit huwelijk (minstens): Dina van Spronsen (kw 93).

Arent en Geertje hebben dezelfde achternaam. Feit is ook dat zij deels dezelfde voorouders hebben. Arent is achterkleinzoon van Anxem Arijens Spronsen (kw 748) en Lysbeth Arjens van Teylingen (kw 749), terwijl Geertje een kleindochter is van deze twee. Zie verder in de kwartierstaat bij voorouders kw 748 en 749.

1. Cornelis Jochumsz VREUGDENHIL, gedoopt te Naaldwijk 10-10-1704, wonende te Oranjepolder, spuiwachter op de Delflandsche buitenspui, begraven te sGravenzande 27-12-1783, 79 jaar oud, trouwt (1) op 24-jarige leeftijd 2-10-1729 te ’s Gravenzande met de 22-jarige Elsje Thomas VAN BEIJEN, gedoopt 31-7-1707 te ’s Gravenzande, ovl 1733, dochter van Thomas Jansz VAN BEIJEN en Maartje Cornelisse VAN DER KOOIJ , tr (2) op 29-jarige leeftijd 26-4-1734 te ’s Gravenzande met de 22-jarige
2. Annetje Cornelisse VAN DEN HOEVEN, gedoopt te Naaldwijk 3-4-1712.

Kinderen uit huwelijk van Cornelis en Elsje: Maartje VREUGDENHIL, gedoopt 9-10-1729, een week na huwelijkssluiting, trouwt 1-7-1755 te ’s Gravenzande met Gerrit Sijmonsz DE BRUIN, gedoopt 18-9-1729 te Delft, begraven 13-1-1792 te Naaldwijk, zoon van Sijmon Jansz DE BRUIN en Ingetje Rookes SNEL. Jochum Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 22-7-1731 te ’s Gravenzande, ovl na 1771, trouwt 28-9-1755 te ’s Gravenzande met Maartje Paulus VAN DER HANS, gedoopt 21-12-1727 te Naaldwijk, dochter van Paulus Claasz VAN DER HANS en Clara Willems VAN VELSEN. Uit het huwelijk worden 8 kinderen geboren, vijf dochters en drie zoons. Thomas Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 15-2-1733 te ’s Gravenzande, begraven 22-3-1805 te Honholredijk, 72 jaar oud, getrouwd met Aagje Jans IJSERMAN, gedoopt 21-11-1745 te ’s Gravenzande, ovl 19-4-1817 te Naaldwijk, 71 jaar oud, dochter van Jan Theunisz IJSERMAN (1712-1764) en Lysbeth VREUGDENHIL (1706-1780). Neef en nicht krijgen de kinderen: Cornelis Thomasz (1775-1820) en Elisabeth (1777-1853).

Uit het huwelijk van oudovergrootouders Cornelis en Annetje zijn de volgende kinderen geboren: Cornelis, gedoopt 20-3-1735 te ’s Gravenzande, vermoedelijk jong overleden. Jannetje, gedoopt 22-4-1736 te ’s Gravenzande, begraven 25-11-1768 te Naaldwijk, 32 jaar oud, getrouwd met Pieter Arijsz VAN GEEST, gedoopt 9-9-1736 te Naaldwijk, zoon van Arij VAN GEEST en Annetje Aartse DE HAAN. Geertje, gedoopt 20-4-1738 te ’s Gravenzande, ovl 20-1-1813 te Naaldwijk, 74 jaar oud, trouwt (1) op 9-10-1763 te Loosduinen met Ary Willemsz VAN DOP, gedoopt na 1741 te Naaldwijk, “jonge man van Honholredijk”, zoon van Willem VAN DOP en Hilletje Abramse WESTERLEE. Geertje trouwt (2) met Arend Jorisz VAN DEN BURG, gedoopt 9-9-1753 te De Lier, tapper, ovl 29-8-1839 te Naaldwijk, 85 jaar oud, zoon van Joris Leendertsz VAN DEN BURG en Jannetje Willemse NOORDERVLIET. Cornelis Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 19-6-1740 te ‘s Gravenzande (kw 94). Jan, gedoopt 24-2-1743 te ’s Gravenzande. Lucas Cornelisz, gedoopt 12-7-1744 te ’s Gravenzande, arbeider, ovl 12-9-1814 te De Lier, 70 jaar oud, trouwt 22-8-1779 te De Lier met Jaapje Cornelisse VAN DER KNIJF, gedoopt 26-12-1757 te ’s Gravenzande, ovl 9-2-1817 te Naaldwijk, 59 jaar oud, dochter van Cornelis VAN DER KNIJF en Kaatje Klaasse KUIJPER. Lucas en Jaapje krijgen 10 kinderen waarvan een aantal jong overlijden. Maria, gedoopt 25-12-1746 te ’s Gravenzande, begraven 23-12-1795 aldaar, 48 jaar oud. Getrouwd met Leendert VAN DER BEUKEL, gedoopt 20-3-1743 te De Lier, zoon van Arie Jansz VAN DER BEUKEL en Maartje Leendertse RODENBURG. Lena, gedoopt 16-4-1749 te ’s Gravenzande, ovl 28-12-1812 te Naaldwijk, 63 jaar oud, trouwt 23-2-1772 te ’s Gravenzande met Teunis Cornelisz STELMAN, gedoopt 28-12-1749 te Maasland, spuiwachter op de Delflandsche buitenspui op het Oranje Gors, zoon van Cornelis Gerritsz STELMAN en Jaapje Stoffels VAN DER HOF. Elsje, gedoopt 9-1-1752 te ’s Gravenzande. Andries, gedoopt 20-5-1753 te ’s Gravenzande.

Bron Ad Koelemij noemt Marijtje CONTE als moeder van Cornelis Cornelisz. Het is mogelijk dat zij dus op plek 189 in onze kwartierstaat thuishoort. Drie andere bronnen noemen echter Annetje Cornelisse VAN DE(n) HOEVEN. De dubbelop-naam Cornelis Cornelisz past ook beter bij Annetje Cornelisse als moeder. Oudovergrootvader Cornelis Jochumsz had plaatselijk de bijnaam Kees de Kraaij, “omdat hij nogal eens zijdelings betrokken was bij diefstal van zalm uit fuiken.”

1. Arie Cornelisz SAARLOOS, gedoopt 11-11-1696 te Numansdorp (Hoeksewaard, ZH), trouwt 7-10-1742 te Goudswaard met
2. Pieternella VAN DE(N) BOOGERT (Pietertje Cornelisse van den Boogaard), geb ca 1700. Zij is weduwe van Lucas Jochemsz VREUGDENHIL.

Pieternella is 2-12-1724 te Goudswaard getrouwd met Lucas Vreugdenhil (geb ca 1700 te Naaldwijk). Uit dit huwelijk de kinderen: Geertje (1725), Cornelis (1726), Jobje (1728), Johannes (1731) en Leysbeth (1732).

Uit huwelijk met Arie (4 maanden na huwelijksdatum): Lena Aryse Saarloos, 1743-1820 (kw 95).

DJ-lijn

1. (= ook 220). Minne Wybes, geb ca 1700, ovl voor 1769, trouwt 14-1-1720 te Haskerhorne met
2. (= ook 221). Martjen Franckes, ovl te Joure in 1769.

Oudovergrootouders in de DE JONG-lijn via zoon Jacob Minnes (kw 96 en 110) langs twee vertakkingen: Pier Jacobs (kw 48) en Joltje Jacobs (kw 55)

Bij Quotisatie van 1749 staat Minne Wiebes te Haskerhorne vermeld als boer, redelijk in staat. Aanslag 43 Caroliguldens. Gezin met 5 personen ouder dan 12 jaar.

Uit dit huwelijk (doopregister Herv.gemeente Haskerhorne):

Wybe Minnes, geb. 1-11-1720, ged. 17-11-1720. Op 5-12-1762 trouwen te Haskerhorne: Wybe Minnes, Haskerhorne, en Hendrikjen Jans, Aengwirden. Francke, geb. 6-4-1723, ged. 30-4-1723. Jong overleden. Reinskjen Minnes, geb. 1-3-1725, ged. 25-3-1725. Op 31-1-1751 trouwen te Haskerhorne: Jan Dirks en Renskje Mennes, beide uit Haskerhorne. Francke, geb. 13-1-1727, ged. 19-1-1727. Op 2-5-1756 trouwen te Oudehaske: Franke Minnes, Haskerhorne, en Sibbeltje Foppes, Oudehaske. Franke was boer, diaken en ouderling, overleden voor 1773, hoogstens 46 jaar oud. Sibbeltje Foppes HORNSTRA is 8-3-1733 geboren te Haskerhorne, overleden 2-1-1813 te Oosterzee, 79 jaar oud. Uit dit huwelijk Minne Frankema*), geb. 7-3-1757 (kwartierstaat KLOMPMAKER). Jacob Minnes (kw 96 en 110), geb. 10-1-1728, ged. 24-10-1728. Jan Minnes, geb. 2-1-1731, ged. 21-1-1731. Op 4-5-1760 trouwen te Haskerhorne: Jan Minnes, Haskerhorne, en Kunnigien Pieters, Broek. Jolt, gedoopt 18-1-1733, de dopeling is overleden.

*) Deze kleinzoon van Minne Wiebes neemt in 1811 niet de naam MINNESMA maar FRANKEMA aan (later FRANKENA): Minne Frankes FRANKEMA te Haskerhorne. Met de kinderen: Franke (27), Meine (25, Oudehaske), Sibbeltje (13), Tjitske (10), Jantje (8), Siebrigje (5) en Siebe (2). Als Minne Frankes FRANKENA staat hij in 1811-register ook nog vermeld als voogd van Ids Lauwrens de Jong (eerder kind van zijn tweede vrouw?).

1. Pier (= ook kw 222). Pier Piers?
2. (= ook kw 223). Joukje Ages?

Oudovergrootouders in de DE JONG-lijn via dochter Aafke Piers (kw 97 en 111) langs twee vertakkingen: Pier Jacobs (kw 48) en Joltje Jacobs (kw 55). Verondersteld wordt dat Aafke Piers ca 1743 is geboren en op rond 17-jarige leeftijd in 1760 te Joure trouwde met Jacob Minnes. Haar doop komt dan niet in de registers van die tijd voor. Wat te doen?

Bij de Quotisatie van 1749 komen vier gezinshoofden Pier in de lijsten van Haskerland voor, van wie 3 niet als vader van Aafke in aanmerking komen omdat in hun gezin geen jonge kinderen aanwezig zijn. Alleen Pier Piers te Joure meldt kinderen jonger dan 12, zelfs 4 stuks. Naast 5 oudere gezinsleden. Maar het doopboek van de Herv.Gem. te Joure meldt maar 3 kinderen van Pier Piers en Joukje Ages die in 1749 jonger dan 12 konden zijn: de dochters Trijntje, gedoopt 27-8-1741, Saapke, gedoopt 17-1-1745, en Pytje, gedoopt 21-4-1748. Aafke Piers, geboren in 1743, zou als vierde kind jonger dan 12 in dit rijtje niet misstaan, en Pier noemt er 4 in 1749. Hij is van beroep schipper en coopman (aanslag 50 Caroliguldens, niet mis), wat de mogelijkheid openlaat dat de geboorte en doop van Aafke op een door slecht weer langer dan voorzien durende reis plaats vond. Zoals het in de winter van 1815 onze oudvader Durk Eelkes WOUDSTRA (kw 38), ook een schipper uit Joure, overkwam dat hij in Zeeland vast bleef zitten, zodat de geboorte van zijn dochter Bonje (kw 19) te Tholen gebeurde en werd ingeschreven. Volgens Buisman was de winter van 1743 ook niet vriendelijk voor de zeilende schippers. Gemotoriseerd varen werd pas meer dan een eeuw later gemeengoed.

PRO MEMORIE: Pier Piers, geb ca 1700, trouwt rond kerst 1726 (derde proclamatie 22-12-1726) te Joure met Joukje Ages, gedoopt 12-10-1704 te Joure, dochter van Aage Johannes en Corneliske Jans. Pier Piers, ouders niet vermeld, gehuwd met Joukje Ages, wordt 28-1-1729 in de Herv.Gem.Joure gedoopt op belijdenis. Zoeken in nog oudere doopregisters naar zijn herkomst mogen we vergeten. Tussen 1726 en 1729 waren al twee pasgeborenen uit het huwelijk van Pier en Joukje gedoopt. Het doopregister meldt de volgende namen, - de naam van Aafke heb ik er op (valse) aanname tussen gezet: 1. Knieleske (Corneliske), gedoopt 19-19-1727, jong overleden 2. Pier, 19-12-1728, jong overleden 3. Pier, 25-5-1732 4. Age, 31-10-1734 5. Cnieleske (Corneliske), 10-1-1737 6. Trijntien, 27-8-1741 7. Aafke, 1743…? 8. Saapke, 17-1-1745 9. Pytje, 21-4-1748

1. Franke Meijes, geb ca 1685 (?), trouwt 5-2-1713 met
2. Nan Sijbrens, overl 1763 (kerkboek Uitwellingerga).

Volgens de huwelijksmelding woonde Franke in Idzega (bij Heeg) en Nanke in Oppenhuizen. In Oppenhuizen/Uitwellingerga, gaan ze wonen. Een andere melding (DTB-boek Oppenhuizen/Uitwellingerga) meldt Franke Meijes afkomstig van Oudega, 7-11-1713. Beide zijn ze als lidmaat van de Herv.gemeente Uitwellingerga in 1740 genoteerd.

Uit dit huwelijk (doopboek Herv.gemeente Oppenhuizen/Uitwellingerga): Sybren, 10-12-1713 Meye, 8-12-1715 (kw 98 en 108) Epck, dochter (?), 1-8-1717 Lammert, 24-12-1719 Willem, 1-1-1724.

Bij de Quotisatie 1749 wordt Franke Meijes te Uitwellingerga omschreven als een “redelijke boer”, aanslag 29 Caroliguldens, gezin met 4 volwassenen. Alleen zoon Meye wordt bij die quotisatie als zelfstandig gezinshoofd ook aangeslagen. Terwijl deze na 1750 uit Uitwellingerga wegtrekt, blijft in ieder geval zoon Willem Frankes daar wonen. Deze trouwt er met Palskjen Teewes in 1762 (?) en ze krijgen de kinderen: Nantje (geb 15-9-1763, overl 16-11-1763, twee maanden oud), Franke (14-11-1764), Theewes (26-8-1767), Nantje (26-1-1772), Lammert (23-2-1774) en Sybren (12-7-1778). Bij de naamregistratie 1811 meldt zich Lammert Willems FRANKENA te Uitwellingerga met kinderen: Willem (6), Johannes (3) en Palskjen (3 maanden). Ook Theunis Willems FRANKENA te Uitwellingerga (= Theewes) meldt zich dan. In 1830 wordt Thewes Willems Frankena genoemd als ouderling van de Herv.gemeente Oppenhuizen/Uitwellingerga, in 1836 Lammert Willems Frankena.

1. Hans Ellerts (Elderts, Ellarts), trouwt in april 1728 te St.Nicolaasga, Doniawerstal, met
2. Gerbrig Annes

In het kerkregister van de Herv.Gem. Joure wordt 11-4-1728 3de proclamatie van het huwelijk gemeld en attestatie voor Gerbrig naar de kerk te St.Nicolaasga. Op 16-4-1728 wordt door de kerk te Luxwoude voor Hans Elderts een soortgelijke attestatie verstrekt.

Hans (van Luxwoude) en Gerbrig (van Joure) trouwen te Sint-Nicolaasga. De dopen van hun kinderen staan in het register van de Herv.Gem. te Goingarijp-Broek vermeld. Bij de Quotisatie van 1749 wordt weer St.Nicolaasga als woonplaats genoemd: Hans Ellarts te St.Nicolaasga, sobre boer, aanslag 20 Cgldns. Gezin: 3 personen ouder dan 12.

Kinderen (dopen Goingarijp-Broek): Ellert, gedoopt 16-3-1729 Anne, gedoopt 15-11-1730 Wytze, gedoopt 30-3-1732 Lijsbet (Lijsbert) Hanzes (kw 99), gedoopt 27-9-1733.

1. Wytse Oenes (OENEMA), geb. 29-12-1712, ged. Nieuwjaarsdag 1713 (Ouwsterhaule), trouwt 20-9-1737 te Haskerhorne met
2. Rinske Foppes, ws. rond 1715 geboren, in dezelfde regio.

Uit dit huwelijk: Oene Wijtses, geb. 15-1-1741 (kw 100) Rinke Wijtses, geb. 24-1-1743, trouwt (1) te Ouwsterhaule 20-10-1776 met Akke Tjeerds en (2) te Ouwsterhaule 17-1-1790 met Aafjen Kleises. Foppe Wijtses, geb. 7-4-1745, jong overleden. Jikke Wijtses, geb. 15-5-1746, trouwt 20-10-1765 met Rein Freerks RODEMA te Oosterzee (Lemsterland), kinderen: Rein, Rinske en Wytse Rodema. Geertje Wijtses, geb. 2-11-1748, trouwt 6-3-1770 met Boote Meines, jongste zoon van Meine Botes en Gooitske Foppes. Foppe Wijtses, geb. 9-10-1750, jong overleden. Foppe Wijtses, geb. 2-12-1751. Hendrik Wijtses, geb. 12-10-1754. Tjedde Wijtses, geb. 16-11-1759.

Bij quotisatie 1749 wordt Wytse Oenes te Ouwsterhaule (Doniawerstal) vermeld als “kleyne boer, schoolmeester” en aangeslagen voor 40 Caroliguldens.

1. Jochem Jans Ruiter, Giethoorn (Overijssel), diaken en ouderling aldaar, trouwt 5-1-1738 te Giethoorn met
2. Trijntje Jans Mooy (Trijntje Jans Koenders), afkomstig uit Wanneperveen

Uit dit huwelijk worden 9 kinderen geboren, van wie minstens de eerste zes te Giethoorn jong overleden: Annigje (1740-1744, kinderpokken), Geesje (1741-1742), Jan (1743-1743), Annigje (1744-1744, kinderpokken), Jan (1748-1754). Verder:

Geesje Jochems Ruiter (kw 101), gedoopt 3-5-1750 te Giethoorn, in 1768 te St.Johannesga (Schoterland, Friesland) getrouwd met Oene Wietzes (kw 100), Annigje Jochems Ruiter, gedoopt 19-3-1752 te Giethoorn Jan Jochems Mooy, gedoopt 18-11-1753 te Giethoorn

.202. Jochum Eites (Heytes), geb. rond 1715, trouwt rond 1735 met .203. Sijbreg Jelles, geb. rond 1720 Uit dit huwelijk Geeske Jochems, gedoopt 3-9-1747 te Oudehaske Bij quotisatie 1749 staat Jochum Eiles uit Joure vermeld als schipper, redelijk in staat, aanslag 30 Caroliguldens. Gezin met één jong kind (Geeske?). Gemelde dopen te Oudehaske: Focke 1745, Geesje 1747, Jelle 1749.

1. Claes Clazes, geb. 23-10-1717, ged. te Langweer 14-11-1717, doopheffer is de moeder Yns Rouckes (kw 205), ovl na 1785?, trouwt ca 1743 met
2. Yke Willems

In doopregister Langweer, Dijken, Teroele, Boornzwaag (Doniawerstal): Klaas Klazes DE JONG (kw 102), gedoopt 12-7-1744 Eelkjen, 28-5-1747, trouwt 14-1-1776 te Langweer met Willem Ynses (VAN DIJK) Aagje, 4-7-1751.

Bij quotisatie1749 een Claas Claasen te Langweer, “welgestelde beurtschipper”, 2 vw en 2 kinderen jonger dan 12, aanslag 28-9 Caroligldns.

1. Rudolphus Rudolphi, geb 25-9-1714 te Paesens, predikant te Jutrijp (Wymbritseradeel), ovl 26-12-1781 te Jutrijp, gehuwd 7-8-1740 te Witmarsum met
2. Aukjen Ulbes, geb 1-3-1718 te Witmarsum

Doopregister N.H.gemeente Hommerts/Jutrijp: Trijntje, 3-4-1741 Aukjen, 30-1-1743 Antie, 22-2-1745 (kw 103) Joanna, 11-5-1747 Joannes, 21-2-1751 Aurelia, 28-2-1753.

Ds. Rudolphus Rudolphi was waarschijnlijk de laatste dominee onder onze direkte voorvaderen. Hij werd 67 jaar oud. De kerkelijke gemeente Jutrijp-en-Hommerts had in beide dorpen een kerkgebouw. Ruim zestig jaar na overlijden van deze oudovergrootvader in de DE JONG-lijn, meldt Van der Aa dat de gemeente 550 zielen groot is, waarvan 100 lidmaat zijn (belijdend lid). Rudolphus Rudolphi werd opgevolgd door dominees, die het tot hoogleraar schopten. Zijn directe opvolger was ds. Anneus Ypey die er in de periode 1784-1788 stond en daarna hoogleraar in de godgeleerdheid te Groningen werd. Diens opvolger ds. Johannes Henricus Regenbogen was over de periode 1789-1809 predikant te Jutrijp-en-Hommerts, daarna even hoogleraar in de godgeleerdheid te Franeker (onder het Franse bewind werd de hogeschool van Franeker opgeheven) en vervolgens hoogleraar in de geschiedenis te Leiden. Ook maar kort overigens want hij overlijdt te Leiden 22-2-1814.

“1764. Verkooping der pastoriegoederen: De ijsselijke plaag der veesterfte, gevoegd bij de zware schatting, had, ten aanzien van de koop- en huurwaarde der landerijen, eenen zeer nadeeligen invloed ter verarming van velen. Ook een aantal predikanten wier inkomsten uit de huurwaarde der pastoriegoederen bestonden, werden hierdoor derwijze in hun bestaan verminderd, dat sommigen _200, anderen nog weiniger behielden. Reeds voor lange jaren hadden de Staten sommige lage traktementen door bijdragen tot _450 aangevuld; zijnde hiertoe in 1713 eene som van _18,968 besteed. Van tijd tot tijd werden de aanvragen meerder, naar mate de behoeften, ten gevolge van het ongeluk der tijden, vermeerderden. Na het uitbreken der veepest in 1745 klom de nood veler predikanten tot eene voorbeeldelooze hoogte, zoo dat eenigen, op vergunning der Staten, hunne pastoriegoederen en renten voor tien jaren aan de Provincie opdroegen, tegen genot van _450 traktement. In 1764 nam men, onder behoorlijk overleg met de Grietmannen en andere belanghebbenden, eenen anderen maatregel, om in de bedoelde behoeften te voorzien. De goederen en renten van vijfennegentig plaatsen, aan de pastorien behoorende, werden nu openbaar verkocht, ten voordeele van de provinciale kas, terwijl aan die predikanten, in stede van het genot dier goederen, een traktement van _500 van de Provincie duurzaam verzekerd werd.”

1. Meynt Fockes 209.

Uit dit huwelijk oa.: Fokke Meints (kw 104).

Fokke Meints trouwt 4-6-1747 voor de kerk Lippenhuizen-Terwispel-Hemrik. Hij stond daar toen ingeschreven. Woonden zijn ouders ook in die omgeving? Bij Quotisatie 1749 Meynt Fockes, Lippenhuizen, boer, gezin 4 volwassenen (12 jaar en ouder), aanslag 47-3 Caroliguldens. Fokke Meints had het gezin al verlaten. Vermoedelijk woonde hij in 1749 al te Haskerhorne.

1. Fedde Jans 211.

Uit dit huwelijk: Baukje Feddes (kw 105). Baukje Feddes trouwt 4-6-1747 voor de kerk Lippenhuizen-Terwispel-Hemrik. Ze staat geregistreerd onder De Knipe. Daar woonden haar ouders dus hoogstwaarschijnlijk. Bij Quotisatie 1749 Fedde Jans, Benedenknijpe, winkelier, gezin 2 volwassenen, 3 kinderen jonger dan 12, aanslag 20 Caroliguldens. Baukje Feddes had het gezin al verlaten. Vermoedelijk woonde zij in 1749 al te Haskerhorne. Gegevens wekken de indruk dat Fedde Jans mogelijk een tweede huwelijk was begonnen en dat Baukje uit het eerste stamde. Dit nog na te gaan.

1. Hendrik Berends SCHOKKER (SCHOCKER), geb ca 1710 te Wanneperveen (Overijssel), overl 1776 te Oudehaske, rond 65 jaar oud, trouwt met
2. Grietje Jans FRANZEN, overl voor 1825 te Blauwehand (Wanneperveen, Overijssel)

Bij volkstelling van 1748 (kwartier van Volllenhove, noordwest-Overijssel): Hendrik Berents en huisvrouw Grietjen Jans, wonend schoutambacht Wanneperveen, Westerkluft, kinderen ouder dan 10j: Reintjen, jonger dan 10j: Cornelis, Jan, Roelofjen. Knecht: Arent Roelofs.

Oudovergrootvader Hendrik Berends SCHOKKER is na 1750 vanuit de kop van Overijssel (rond Giethoorn) naar de laagveenontginningsgebieden in Haskerland (FR) getrokken. Dit in combinatie met

xxxxxxxxxxxxdoorgaanxxxxxxxxx

Uit dit huwelijk: Reintjen Schokker, geb. voor 1738. Gehuwd met Geert Hendriks (REGTS). Was betovergrootmoeder van Geert Fonk die 30-5-1891 trouwt met Grietje Jans VAN DER HOEK. Cornelis (Kornelis) Hendriks Schokker, gedoopt 30-4-1741 te Wanneperveen, overl 13-1-1815 te Oudehaske, 55 jaar oud, trouwt 15-12-1764 te Haskerhorne met Jeltje Berends WEVER, geb ca 1749, overl 20-4-1819 te Oudehaske, dv Berend Gerrits WEVER. Kinderen: Hendrik (gedoopt 29-9-1765 Oudehaske), Hendrik (gedoopt 21-12-1766 Oudehaske), Hendrik Cornelis (geboren 5-12-1767 Oudehaske, gedoopt 13-12-1767, ovl 8-12-1857, 90 jaar oud te Nijega (Hemelumer Oldeferd), trouwde te Oudehaske 14-5-1797 met Ijbeltje (Hebeltje) Jans HAGEN, zeven kinderen), Berent Cornelis (geb 21-1-1770 Oudehaske, gedoopt 25-1-1770, ovl 22-3-1825 Haskerdijken, 55 jaar oud, trouwt 4-3-1798 Haskerhorne met Annigjen Hendriks NIJMEIJER uit Rottum, vijf kinderen), Gerrit (gedoopt 16-8-1772, jong overleden), Gerrit Kornelis (geb 16-1-1777 Oudehorne, ovl 6-3-1852 te Ambt Hardenberg (Overijssel), trouwt 22-1-1801 Oudehaske met Geesje Hendriks BEUTE, zes kinderen), Grietje (geb Oudehaske 27-6-1780), Albert Kornelis (geb 8-8-1783 Oudehaske, ovl Ter Idzard (Weststellingwerf) 26-5-1856, 72 jaar oud, trouwt 28-8-1808 Oudehaske met Jantje Hendriks (de) RUITER, geb 1787 te Muggenbeet (NW-Overijssel), ovl 23-2-1875 te Terwispel (Opsterland), tien kinderen). Cornelia Hendriks Schokker, gedoopt 30-4-1741 te Wanneperveen, tweelingzusje, overl voor 1748. Jong gestorven telg dus. Jan Schokker, gedoopt 14-10-1742 te Wanneperveen, overl voor 1748. Eveneens te jong gestorven telg. Jan Hendriks Schokker, gedoopt 25-7-1745 te Wanneperveen. (kw 106) Werd oudgrootvader in onze familie via huwelijk 1-5-1768 te Nijehaske met oudgrootmoeder Janke Hendriks Wilts (kw 107). Roelofje Hendriks Schokker, geb ca 1748 te Blauwehand (Wanneperveen), overl 11-4-1824 Oudehaske, trouwt met Jacob Hendriks NOPPERT. Jannes Hendrix Schokker, gedoopt 7-2-1751 te Wanneperveen.

Oudovergrootvader Hendrik Beernts Schokker is een van de eerste veenbazen uit de streek rond het Overijsselse Giethoorn die naar Haskerland komen en daar de grote verveningen beginnen. In 1752 komt hij naar Oudehaske en koopt hij er “het Binnenland en de Leijen van de 33e stelle” om een turfgraverij te beginnen. Hij koopt samen met vijf compagnons: de broers Jacob Jans DE WIT (Zwartsluis), Aat Jans DE WIT (Wanneperveen) en Roelof Jans DE WIT, Willem Gerrits DEUTMAN (Wanneperveen) en Andries Geerts FLOBBE, meester-schoenmaker te Zwartsluis. Hendrik was ruim 40 toen en zijn kinderen (voorzover in leven) waren nog jong. De “Gieterse baggermethode” leidde tot plasvorming en bedreiging van de dijkjes. Al in 1754 werden zeker dertien veenbazen in het gebied rond Oudehaske beboet vanwege ongeoorloofde graverij. Onder hen ook Hendrik Schokker. De Haskerlandse grietman Johan VEGELIN VAN CLAERBERGEN (1690-1773) legde het probleem van de ontgrondingen in 1755 en in 1756 voor aan de Staten van Friesland. Dezen machtigden hem om verveningen binnen 20 koningsroeden (van 3,91 meter) ter weerszijden van de rijweg, meestal tevens dijk, te verbieden. De grietman kon daarmee de ernstigste schade voorkomen maar behield zijn zorgen. In 1766 publiceerde hij zijn Vertoog over de veengraveryen dat hij aan de Staten aanbood. De veenbazen reageerden nu met een Remonstrantie over het regt van vergraving der laage veenen waarin ze vooral wezen op de economische voordelen van de turfwinning. De Remonstrantie werd opgesteld door veenbazen uit de vier grietenijen Aengwirden, Schoterland, Haskerland en Weststellingwerf. Opmerkelijk is dat van hen alleen Jan Tjerks GREVELING uit St.Johannesga van “Gieterse” herkomst was. Waarschijnlijk vonden de immigranten het wijzer hun Friese collega’s het woord te laten doen tegenover de Friese critici. Pas na de Franse tijd toen het grootste deel van het Haskerlandse laagveen al was weggegraven werd bij Koninklijk Besluit (1819 en 1822) de turfgraverij aan vergunningen en belastingen onderworpen (slikgeld en armengeld). De grote waterplassen die inmiddels her en der waren ontstaan, werden in de tweede helft van de negentiende eeuw drooggelegd, met uitzondering van het Hasker- of Nannewyd.

Hendrik Beernts ging in 1752 wonen in een al bestaande (boeren-)woning op de 33e stelle, Oudehaske huis nr 13. Volgens het floreencohier van 1768 behoorde hij tot de middelgrote grondbezitters (5-10 hectare, aangeslagen voor een huurwaarde van 30-36 gulden). In 1775 golden slechts vijf van de “Gieterse” veenbazen te Oudehaske als hele hoofden, onder wie Hendrik. Slechts zeven van alle veenbazen die in 1775 voor schoorsteengeld werden aangeslagen, moesten voor meer dan één schoorsteen betalen. Hendrik had er twee.

Die tweede schoorsteen kan van het huis van oudste zoon Cornelis Hendriks Schokker zijn geweest die in 1764 op 23-jarige leeftijd trouwt met de nog jongere Jeltje Berends WEVER, dochter van een andere “Gieterse” veenbaas. Zij gaan in Oudehaske huis nr 11 wonen, direct naast Hendrik Beernts dus. Misschien had deze dit huis nieuw laten bouwen. In 1768 trekken Cornelis en Jeltje in huis nr 13, waar Hendrik woonde/woont. Waarschijnlijk nam Cornelis het bedrijf van zijn vader over en ging deze rentenieren. Cornelis wordt in 1770 in de cohiers genoemd. Als houder van een gemengd bedrijf, zoals vele van de veenbazen. Niet alleen turfgraverij maar ook een boerderijtje met koeien. Vaak slechts vijf of minder koeien. In 1775 hebben zeven veenbazen meer dan 5 koeien. De “grootste” veehouder was Arend Freerks met 10. Cornelis had er zeven.

Hendrik Beernts overlijdt in 1776, ca 65 jaar oud. Zoon Jan Hendriks (kw 106) is inmiddels ook in Nijehaske/Oudehaske een bedrijf begonnen. Oudgrootmoeder Grietje Jans Franzen overlijdt (voor 1825) te Blauwehand/ Wanneperveen, weer terug op haar geboortegrond.

1. Hendrik Jans Wilst, geb. 5-6-1618 te Giethoorn (Overijssel), ovl na 1758, trouwt 18-10-1744 te Giethoorn met
2. Grietje Martens, ovl na 1758

Ouders van: Janke Hendriks Wilts (kw 107), geb. 31-3-1748 te Giethoorn, ovl 1-1-1818 te Oudehaske (Haskerland, FR), 69j oud, gehuwd met Jan Hendriks SCHOKKER (kw 106).

1. Franke Meyes, geb. ca 1685 = kw 196

2. Nanke Sijbrens = kw 197

3. HANS-lijn. 219.

4. Minne Wybes = kw 192

5. Martjen Franckes = kw 193

6. Anne Geerts, doop 11-10-1685 Tjalleberd (Aengwirden, FR), zoon van Geert Dircks en Antie Rinties, ouders wonend te Terband 241.

Uit dit huwelijk: Rintje Annes te Luinjeberd (kw 120). Dit is een aanname.

1. Jelle Libbes (Liebbes), tr ca 1681 te Aengwirden, FR) met
2. Auk Annes (Auck, Aukje)

Uit dit huwelijk : Boukjen Jelles (kw 121). Jelle en Auk laten te Aengwirden in totaal 10 kinderen dopen. De kerkgebouwen waarin dit gebeurde wisselen binnen “de Streek”, maar aan te nemen is dat Jelle boer te Tjalleberd was en dat gedoopt werd naar waar de dominee preekte. Dopen: (1) Griet 30-7-1682 Luinjeberd. (2) Jancke 21-10-1683 Tjalleberd. (3) Janke 26-10-1684 Luinjeberd. (4) Libbe 6-3-1687 Tjalleberd. (5) Griet 15-6-1690 Luinjeberd. (6) Sjouk 7-1-1694 Gersloot. (7) Keimpe 2-1-1698 Luinjeberd. (8) Keimpe 18-12-1698 Tjalleberd en (9) Bauk 18-12-1698 Tjalleberd (tweeling). (10) Bauk 29-12-1700 Tjalleberd. De herhaling van namen voor de dopelingen wijst op regelmatige kindersterfte. Laatstgenoemde Bauk, het jongste kind, is naar aanname Boukjen Jelles, die in 1725, ca 24j oud, trouwt met Anne Wybes, in dit huwelijk 4 kinderen krijgt en enkele jaren na overlijden van Anne ca 1739 trouwt met Rintie Annes, bij wie ze nog 3 kinderen kreeg: WYKKEL of WIEKEL-lijn. Van de kinderen van Jelle en Auk ontbreken meldingen in latere registers, behalve van Bauk en haar oudste broer Libbe Jelles, gedoopt 6-3-1687 te Tjalleberd. Bij de Quotisatie van 1749 staat Libbe Jelles vermeld als een middelmatige boer te Tjalleberd, gezin van 2 personen ouder dan 12, aanslag 22 Cgldns 11 stuivers. Aannemend dat deze persoon de broer van Bauk is, was hij toen 62j oud en kinderloos gebleven (geen dopen), maar wel gehuwd. Trouwregisters uit die tijd ontbreken te Aengwirden, zoals we omtrent Bauk (kw 121) ook weten.

1. Jan Hendricks (Andriesz), doop 25-7-1697 te Oldelamer (Weststellingwerf, FR), boer, eendenkooiker, tr ca 1720 (?) met
2. Aagjen Willems

Er zijn wat problemen met het leggen van de relatie. Huwelijk niet in kerkelijke registers vermeld, dopen pas na 1729. De zoon Hendrik Jans wordt bij overlijden in 1811 Hendrik Andries FLEER genoemd. Bij overlijden van zoon Andries Jans in 1812 worden Jan Andries en Aafkjen Willems als ouders vermeld. Mogelijk bleef de naam van grootvader Hendrik Andries (kw 496) cq het patroniem Andries naklinken in het dorp. De toevoeging FLEER is in registers van ver voor 1811 ook al in gebruik.

Kinderen uit het huwelijk (deels aanname): Hendrik Jans FLEER (VLEER), geb ca 1720 te Oldelamer (Weststellingwerf, FR), vanaf 1741 woonachtig te Oosterzee (Lemster-land, FR, belijdenis), vanaf 1758 bij Rotsterhaule (de Polle), ovl zondag 6-1-1811 te Rotsterhaule, ongeveer 91j oud (Schoterland, FR), tr 16-9-1753 te Oosterzee (Lemsterland, FR) met Pietje Reins (Pyttie), beide van Oosterzee. Voor Hendrik geen doopmelding. Geboortejaar ca 1720 geschat op basis van de melding bij overlijden: 91j oud. In deze melding heet hij Hendrik Andries FLEER. Hendrik is bij huwelijk te Oosterzee ca 32j oud. Uit huwelijk met Pietje Reins worden 6 kinderen geboren: (1) Reinske, doop 1-1-1754 Oosterzee, ovl 1818 te Rotsterhaule, 64j oud. (2) Rein, doop 8-1-1758 te Lemmer/Oosterzee (vader Hendrik FLEER), jong overleden. (3) Rein, geb 15-6-1759 te Rotsterhaule. (3) Willem, doop 31-10-1762 te StJohannesga/ Rotsterhaule. (4) Andries, doop 18-6-1769 te StJohannesga/Rotsterhaule. (5) Aagjen, geb 1-8-1772 te Rotsterhaule, doop 6-9-1772 te StJohannesga/Rotsterhaule. – Van genoemde kinderen is de zoon Andries Hendriks FLEER (VLEER), gehuwd 13-1-1793 met Lysbet (Elisabeth) Klaases DE VRIES, beiden van Lemmer, zij ovl 15-3-1821 te Lemmer, verantwoordelijk voor verdere VLEER-familie. Willem Jans, geb 21-1-1730 Oldelamer, doop 21-1-1730 Andries Jans (FLEER), geb 7-4-1732 Oldelamer, doop 20-4-1732, wieldraayer, tr 25-11-1764, ovl 7-11-1812, 80j oud (zie kw 124) Roelofje Jans, geb 2-11-1735 Oldelamer, doop 13-11-1735 Geertje Jans, geb 26-6-1739 Oldelamer, doop 28-6-1739

Bij Quotisatie 1749 wordt Jan Hendriks te Oldelamer genoemd, kooyman, gezin van 4 personen waarvan 1 jonger dan 12. Bescheiden aanslag: 20 Cgldn 17 stuivers. Jan is dan ruim 50j oud en beheert kennelijk de eendenkooi die boven Oldelamer lag (aan de zuidkant van de Tjonger-rivier, met aan de overkant Delfstrahuizen en Oosterzee). De relatie met kooimansberoep klinkt later nog na, bij vernoeming van een kleindochter.

1. Jan Pieters, geb ca 1710, tr 13-5-1739, hij uit Ter Idzard, zij uit Nijeholtwolde (Weststellingwerf, FR), met
2. Margjen Tymens, geb ca 1720

Ouders van Albertien Jans (kw 125)

Bij Quotisatie 1749 wordt Jan Pieters te Oldelamer genoemd, boer, gezin van 4 personen waarvan 2 jonger dan 12. Geringe aanslag: 11 Cgldns 13 stuivers.

1. Jurjen Jans, geb ca 1720 te Het Meer (?), trouwt 1743 (hij van Oudeschoot, zij van Oldeboorn) met
2. Janke Jans. In trouwregister Oldeboorn-Nes (Utingeradeel, FR) melding 20-6-1743 van afgegeven attestatie.

Van huwelijksbevestiging geen melding in trouwregisters. Het kan dus zijn dat ze te Oldeboorn trouwden, waar Janke Jans als lidmaat van de kerk stond ingeschreven, en dat de datum van afgifte van attestatie (vertrek Janke uit Oldeboorn) ook de datum van huwelijksbevestiging was. Onze aanname (de documentatie is lang niet volledig) is dat Janke dochter is van Jan Migchiels (kw 506), boer te Rottum (Schoterland, FR) die jong overlijdt, voor 1728. Jurjen en Janke kenden elkaar vanuit de regio Heerenveen. Na de dood van haar vader komt Janke te Oldeboorn terecht, waar Jurjen haar via huwelijk weer vandaan haalde. Mooi verhaal?

Bij Quotisatie 1749 staat Jurjen Jans te Heerenveen-Noordzijde (Het Meer) vermeld als boer. Gezin met 2 volwassenen en 2 kinderen, aanslag: 15 Caroliguldens en nul stuivers. Een lage aanslag. Hij is een jonge boer in het dorp Heerenveen en erft kennelijk geen (grote) bezittingen van zijn vader. Janke Jans brengt van haar kant (vader vroeg overleden) ook niet in, voegen wij toe aan dit nog niet voldoende gedocumenteerd verhaal. Uit de doopregisters kan worden afgeleid dat het huwelijk van Jurjen en Janke, hoe gelukkig ook, niet tot veel kinderrijkdom leidde. Slechts twee dopen staan geregistreerd (1746 en 1749). In 1766 worden Jurjen en Janke vermeld als belijdende leden van de kerk te Rottum etc wat doet vermoeden dat ze van Het Meer verhuisden naar de veenpolder zuidwestelijk van Heerenveen. De gegevens zijn onduidelijk omdat Het Meer indertijd tot de kerkelijke gemeente Oudeschoot werd gerekend en tussen deze kerkelijke gemeente en die van Rottum (met Nieuweschoot etc) ook geen duidelijke omgrenzing bestond. Als Jurjen Jans genoemd wordt als huisman te Oudeschoot is hij boer in Het Meer (Heerenveen-Noordzijde).

Kinderen uit het huwelijk: Jan Jurjens (LEMSTRA, kw 126), doop 25-11-1746 Oudeschoot, ouders wonen op het Meer, ouders: Jurjen Jans en Janke Jans Froukje, doop 21-2-1749 Oudeschoot, dochter van Jurjen Jans, naam van de moeder niet vermeld.

1. Bonne Jacobs (WATERLANDER), geb te Mildam, woont te Oudeschoot, later koemelker te Terband, trouwt ca 1754 te Tjalleberd met
2. Pietje Wytzes

Uit dit huwelijk : Fokjen Bonnes (kw 127) Froukjen Bonnes WATERLANDER. Trouwt 28-4-1781 te Oudeschoot met Sijbe Tjibbes ZWAAGSTRA. Kind: Pietje Siebes, ovl 6-8-1826 (Schoterland). Froukjen ovl 24-1-1842 te Wolvega. Jacob Bonnes WATERLANDER. Geb 4-1-1761 te Terband, boer te Terband, overl 12-1-1841 te Oldeboorn, 80 jaar oud. Trouwt (1) 24-10-1779 te Terband met Rieuwkjen Jacobs DE HAAN, geb 1760 te Oldebildtzijl, ovl 20-2-1814 te Heerenveen. Kinderen: Bonne (1780), Tjitske (1782), Jacobus (1786), Pytje (1790), Fokje (1799). Jacob trouwt (2) 20-5-1815 te Oldeboorn met Meintje Meintes POSTMA, 48 jaar oud, bollenloopster (broodverkoopster), gedoopt 8-6-1766 te Oldeboorn, overl 6-2-1844 te Langezwaag, dv Meinte Cornelis POSTMA en Sjoukjen Dirks WARINGA.

Bij de quotisatie 1749 staat Bonne Jacobs uit Benedenknijpe vermeld als arbeider. Gezin met 2 volwassenen en 1 kind. Aanslag 18 Caroliguldens en 3 stuivers. De benaming arbeyder is in die tijd net zo oppervlakkig als de benaming ambtenaar een eeuw later. NB: Echt bekwame, ervaren en betrouwbare koemelkers konden goede lonen verdienen. Door slecht melken gaat veel verloren.

Hinke soms Henke vermeld. De ADEMA-achternaam werd bij de naamsregistratie van 1811 gelanceerd door haar broer Freerk. In officiële stukken komt zij niet met die achternaam voor (wel in eeuwen later gemaakte kwartierstaten). De naam HEIDSMA komt na 1811 voor. In 1811 laat Jan Keimpes te Rottevalle zich inschrijven (nog niet getrouwd) en wordt EISMA geschreven. HEIDSMA bedoeld warschijnlijk. Naamsaanneming 1811: Witte Jelkes WESTRA te Augustinusga (gezin woonde te Roodeschuur (Reaskuorre) aan de weg tussen Augustinusga en Harkema) meldt 3 eigen kinderen nog in leven: Janke, 45, Teede 37 en Teedske 34. Als zijn kleinkinderen noemt hij ook de 3 kinderen van de overleden Albert: Witte, Karst en Wijke. Je mag hier een goede atlas bijpakken. De genoemde dorpsnamen zijn van west naar oost te vinden in Friesland, links en rechts van Bergumermeer en het door de vervening ontstane meer De Leijen ten zuiden van dit meer. Het dorp Oostermeer ligt tussen Bergumermeer en De Leijen op de in de verveningen niet vergraven grond (want zandrug tot en met Garijp dankzij laatste ijstijd). Westelijk van genoemde meren waren allerlei waterstromen via welke en met schepen getransporteerd kon worden, bijv richting Leeuwarden. Het dorp Wirdum waar Sybrich Gerbens vandaan komt, ligt aan zo’n vaarweg, zuidelijk van Leeuwarden (op korte afstand van de stad). Bergum en Suameer grenzen aan elkaar, slechts gescheiden door de (Wijde) Ee. Kijk in de atlas. Bij Quotisatie 1749: Feytze Roels te Noorderdrachten, arbeyder, gezin van 4 personen (ouder dan 12), aanslag 26 Cgldn. Naamregistratie 1811: Ate Inses LAGEVEEN te Terwispel meldt 5 kinderen nog in leven, nl Jeen (42, Oosterwolde), Fedde (39, Terwispel), Inse (36, Terwispel), Inskje (33, Terwispel) en Janke (30, Terwispel). Via hun zonen hebben Ate en Pietje dan al 13 kleinkinderen (kinderen van dochters niet gemeld). Pietje Jeens is beginmoeder in LAGEVEEN-familietakken (beschreven). Grietje Feitzes trouwt 28-2-1796 te Gersloot (Aengwirden, FR) met Auke Jans KOOTSTRA (voor 1811 ook Van Koten genoemd). Grietje is beginmoeder in KOOTSTRA-lijnen. Auke ovl 14-3-1815 te Gersloot, veenarbeider, ca 50j oud, Grietje Feitzes 25-5-1846 te Langezwaag, 77j oud. Wytske Feitses is 7-8-1773 te Luxwoude geboren, ovl 25-8-1866 te Terwispel, 93j oud. Zij trouwt (1) 9-8-1795, zij 22, hij 25, te Langezwaag met Harmen Jans VAN ZWOL, geb 17-10-1769 te StJohannesga, ovl 11-4-1811 te Langezwaag, 41j oud, nalatende 7 kinderen. Wytske is beginmoeder in VAN ZWOL-lijnen. Weduwe Wytske trouwt, 62j oud, (2) 22-2-1836 met haar neef Ynse Ates LAGEVEEN, 55j, weduwnaar, ovl 4-3-1863 te Terwispel, 82j oud, zoon van Ate Inses Lageveen en Pijttje Jeens, tante van Wytske. Nog verdere aandacht nodig. Grietje Jalderts, geb 18-8-1775 Terwispel, doop 22-10-1775, dochter van Jaldert Jeens en Wytske Jalkes, tr (1) 15-2-1801, zij 25, hij 27, met haar neef Hendrik Oenes, zoon van Oene Hendriiks en Hinke Jeens, geb 8-7-1773 te Lippenhuizen, doop 15-8-1773, ovl in 1808 te Terwispel, 35j oud, en (2) 1-4-1810 met Jan Gialts VAN DER DIJK, ovl te Terwispel 5-9-1827, 42j oud, gehuwd. Grietje Jalderts komt ook als Grietje Jolderts in akten voor. Haar huwelijk van 1801 (Hendrik Oenes, Kortezwaag, Grietje Jalderts, Terwispel), staat in trouwregister van Herv.Gem Terwispel en Herv.Gem Kortezwaag vemeld. Te Kortezwaag wordt ze ingeschreven als Grietje Jalkes. Het register van overlijden/begraven te Terwispel meldt Hendrik Oenes, 2-12-1808, 36j oud, de overledene was gehuwd en laat 3 kinderen na. Volgens beschikbare gegevens werd hij 35 en liet hij 2 kinderen na, de dochters: (1) Hinke Hendriks, geb 16-8-1802 te Kortezwaag, doop 26-9-1802 aldaar, en (2) Wytske Hendriks, geb 15-11-1806 te Terwispel, doop 7-12-1806 aldaar. In 1810 trouwt Grietje, 34j oud, met Jan Gjalts (Gialts) die 9-10 jaar jonger is dan Grietje. Voor Jan vinden we geen doopmelding. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Terwispel Gialt Jans DIJKSTRA te Terwispel met kinderen in leven: Trijntje 35, Aukjen 34, Jan 27 en van laatstgenoemde een kleinkind: Aleida. – Genoemde Jan was kort ervoor, 1-4-1810, met Grietje Jalderts getrouwd, beide van Terwispel. De Burgerlijke Stand meldt geboorte van: (1) Aleida VAN DER DIJK, geb 7-11-1811, dochter van Jan Gjalts en Grietje Jalderts, wonende te Beetsterzwaag, familiemaam van de vader niet vermeld in de akte, maar later vermeld als VAN DER DIJK en DIJKSTRA, (2) Aukjen VAN DER DIJK, geb 20-4-1814 (mairie Langezwaag), dochter van Jan Gjalts VAN DER DIJK en Grietje Jolderts), (3) Gjalt DIJKSTRA, geb 22-11-1816 (mairie Gorredijk), zoon van Jan Gialts DIJKSTRA en Grietje Jalderts, familienaam van de vader ook vermeld als VAN DER DIJK, (4) Jaldert VAN DER DIJK, geb 30-3-1820 (Opsterl 37), zoon van Jan Gialts VAN DER DIJK en Grietje Jalderts DE VRIES, familienaam ook vermeld als DIJKSTRA. “Dijjkstra” of “Van der Dijk”, het bleef een vraagstuk. Jan Gialts ovl 5-9-1827 te Terwispel, 42j oud, als VAN DER DIJK uitgeschreven. – De overlijdensdatum van Grietje Jalderts (DE VRIES?) is nog onbekend. De zoon Jaldert woont later te Siegerswoude (oostelijk Opsterland, FR, tussen Ureterp en Bakkeveen), zoon Gjalt vlak over de Fries-Groningse grens te Marum (Westerkwartier, Groningen). Jeen Jalderts ovl 15-2-1852 te Terwispel, 74j oud, ongehuwd gebleven. Minke Jalderts ovl 20-1-1848 te Haulerwijk, 69j oud, tr 2-11-1800, zij 21, hij 25, met Fedde Martens RIEMSTRA, veenarbeider en prediker te Haulerwijk, ovl 7-6-1856, 79j oud, weduwnaar. Uit dit huwelijk 6 kinderen. Jinke Jalderts trouwt te Terwispel met de schoolmeester Gjalt Jans MEYER en verhuist met hem mee wanneer hij onderwijzer wordt te Genum (Ferwerdadeel) en later te Baard (Baarderadeel, zuidwestelijk van Leeuwarden). Uit het huwelijk 6 kinderen (MEYER). Fetje Jalderts geb 17-9-1791 (eerdere dochter Fetje geb 10-8-1787 jong overleden) tr 10-4-1824 met smidszoon Gaele Douwes FABER (Opst 12). Uit dit huwelijk de zonen: Joldert Faber en Douwe Faber (Langezwaag). Jalke Jalderts (Lippenhuizen) en Grietje (Geertje) Teyes (Terwispel). Doopregister: Wytske 1-8/3-9 1797, Joldert 2-2/3-3-1799, Teye 26-5/5-7 1802, Wiepkjen 10/25-8-1808. We missen de dochter Antje in het register die tussen Teye en Wiepkjen werd geboren (ca.1805). Jalke Jalderts is in 1808 of 1809 overleden en Geertje Teyes (Lippenhuizen) hertrouwt 31-12-1809 met Hendrik Pieters (Lippenhuizen). In 1811 meldt Hendrik Pieters REIDINGA als voogd en stiefvader de kinderen van Jalke Jalderts en Geertje Teyes (Wytzke 14, Jaldert Jalkes 12, Teye 10, Antje 8, Wiebkjen 3) die dan ook even als REIDINGA staan ingeschreven.Later nemen ze de eigen familienaam DE VRIES aan. Antje Jalkes de Vries trouwt 21-2-1828 met Jan Geerts Hakze (Opst 10), Teye Jalkes de Vries 3-4-1828 met Wiepkjen Tjeerds de Vries (Opst 15), Wytske Jalkes de Vries 2-1-1829 met Roel Jans van den Bosch (Opst 1) en na diens overlijden 1-11-1841 met Willem Fokkes de Haan (Opst 64). In 1811 hebben Geertje Teyes en Hendrik Pieters Reidinga een gezamenlijk zoon Pieter (1 jaar oud). Hendrik Pieters is zoon van Pyter Ates REIDINGA (Oldeboorn) en Anna Catharina DEMOET (Boornbergum) die 20-6-1784 in het huwelijk traden. Hun familienamen toen al in trouwregister vermeld. Volgens melding op internetsite, bij Tresoar niet gevonden. Bron: Parenteel van Claes Wolters, door Jolanda Guijt 2004 Kertiersteat Jacobus Knol 2005 Wybe Ydes, boer te Jubbega-Schurega, gezin van 6 personen waarvan 2 jonger dan 12, aanslag 35 Cgldns 7 stuivers (Quotisatie 1749). Bij naamsaanneming 1811 laat Geert Luitjens (Schurega, mairie Mildam) DE JONG inschrijven als gezinsnaam. Hij meldt de kinderen: Luitjen 12, Stijntje 10, Joukje 8, Jeltje 4 en Anne ruim 1 jaar oud. Hij is bijna 60j oud dan. Trouwde op 47-jarige leeftijd 1-7-1799 te Nieuwehorne (hij met attestatie van Katlijk) met Femke (Fimke) Annes, 27j oud, dochter van Anne Wybes en Stijntje Pieters, doop 3-11-1771 te Oudeschoot etc. Sytske Luitjens is 21 wanneer ze met Gerke Gabes trouwt en kennelijk al uitwonend te Oranjewoud. Uit het huwelijk met Gerke worden 9 kinderen geboren. Bij naamsaanneming van 1811 meldt Sytske Luitjens te Nieuwehorne zich als weduwe van Gerke Gabes WOUDA, met de kinderen: Aaltje 29 (te Oudeschoot), Joukje 26 (te Oudeschoot), Gabe 22 (‘s Rijks-dienst), en nog te Nieuwehorne: Jeltje 19, Ynske 16, Baukjen 11 en Luitjen 9. Hiervandaan WOUDA-familie. Libbe Egberts WASLANDER was eind 1811 in militaire dienst. Dat houdt in dat hij in de legers van Napoleon Bonaparte was opgenomen, want “keizer” Napoleon van Frankrijk had bezette gebied Nederland bij Frankrijk ingelijfd (na zijn broer Louis of Lodewijk, “koning van Nederland”, door hem in 1806 hier benoemd, te hebben weggestuurd). Napoleon voerde de militaire dienstplicht in (en ook de Burgerlijke Stand en Naamsregistratie) en had een groot leger nodig om naar Moskou op te trekken. Libbe (loteling lichting 1809) werd 14-10-1811 ingelijfd, treinsoldaat bij 14de bataljon, 6de compagnie, en komt niet terug. Vermist gemeld november 1813 en eind 1814. Mogelijk als zonen van Aise en Auk/Akke: huwelijk 20-9-1750 te Oudehaske Hendrik Aizes, Oudehaske, Martzen Keimpes, Suameer. Uit dit huwelijk oa een latere VAN DER HEIDE-familie. En: huwelijk 21-10-1764 te Haskerhorne Rinke Aizes, Oudehaske, Geertje Ales, Oudehaske. Nog verder na te gaan. In 1749 is er in Friesland een Jannes Lucas (boer te Oldelamer, gezin van 6, 3 kinderen jonger dan 12, 11-13 Cgldns). Op 25-6-1730 te Oldelamer getrouwd met Aaltje Reingiens. En een Jan Lucas (wever te Het Meer Noordzijde, gezin 2 personen ouder dan 12, 20-9 Cgldns). Met wie en wanneer getrouwd onbekend. Een van de aangevers is Wiebe Martens VAN TERWISGA, 63 jaar, huisman. Een oudgrootvader van Jan de Leeuw (1941-2002). Overlijdensakte Tjitske Jans LOKKES 1827: “Reinder Beekes BEEKSMA, oud 76 jaar, z.b., en Phoeke Wijbes DE BOER, 62 jaar, arbeiders en geburen van overledene, wonende te Terhorne, hebben verklaard dat Tjitske Jans LOKKES, oud 57 jaar, geboren in Het Meer bij het Heerenveen, wonende te Terhorne, huisvrouw van Gerben Sijmons VAN ASPEREN, schoenmaker mede aldaar wonende, en Jan Jans LOKKES en Antje Geerts, beide overleden in ’t Meer bij Heerenveen, op den 22 der maand augustus v.m. half een in huis nr. 13 te Terhorne is overleden.” Zie verder www.esveld.net Zijn broer Gerrit VREUGDENHIL huwt drie jaar later een zus van Elsje, Lijsbeth Thomas VAN BEIJEN. Zoon van Klaes VAN DER HANS? Zie kw 376. Bij Loosduinen. Lysbeth VREUGDENHIL is tante van Thomas, Aagje IJSERMAN een volle nicht (zie kw 376). Zoals zijn schoonvader. Bron: R. de Hek. Zijn broers ook. Als spuiwachter had je natuurlijk mooi zicht. J.Buisman, Duizend jaar weer, wind en water in de lage landen, deel 5, 2006, pgs 736 ev. Idzega en Oudega zijn buurdorpen ten westen van Heeg. De lijn Jochum Eites en Sijbreg Jelles als ouders werd eerst verondersteld, maar is op basis van kindvernoemingen etc minder waarschijnlijk. Ze moet dus hier worden geschrapt. Trouwregisters Herv.Gem. Langweer/Dijken zijn over periode 1724-1762 verloren gegaan. De naam DE JONG bij deze voorfamilie al voor 1800 in gebruik, vanwege drie opeenvolgende Klaas Klaaszonen (kw 102, 204 en 408). Het kerkgebouw te Jutrijp waarin ds. Rudolphi preekte, is kort na 1815 vervangen door (fraaie) nieuwbouw. Maar Van der Aa meldt dat het vroegere kerkje “belangrijk was om hare oudheid, onder anderen zigtbaar in menigvuldig schilder- en snijwerk”. Voor de Hervorming bracht de R.K.pastorie er honderd goudguldens per jaar op en het vicarisschap zestig. Overgang naar de Hervormde richting ging snel want al in de Synodale Handelingen van het jaar 1584 wordt als aanwezige Joost Pietersz genoemd, “Dienaar van de Hommerts”. Steenstra II pg 506-507. Niet bekend hoe dit toen in Jutrijp speelde. Bij Quotisatie 1749 kreeg ds. RUDOLPHI te Jutrijp (gezin: 2 volwassenen, 4 kinderen jonger dan 12) een aanslag van 39 Caroliguldens. Wanneer die aanslag enigszins indicatie geeft van zijn normale jaarinkomen, zat hij als plattelandsdominee niet hoog, maar wel redelijk. Ds. Petrus BROUWER te Tjalleberd (Aengwirden) kreeg aanslag van 46-15 Cgldns, ds. Berhardus KNOOP te Benedenknijpe (Schoterland) aanslag van 40-0, ds. H. CUPERUS te Oudehorne aanslag van 22-5 Cgldns, ds. Ulpianus SINDEREN te Beetsterzwaag (Opsterland) aanslag van 20-9 Cgldns. In Wymbritseradeel zat ds. RUDOLPHI met collega’s zoals ds. H. BUMA van Ysbrechtum (44 Cgldns), ds. CAHAI van Wolsum (31 Cgldns), ds. CUPERUS van Woudsend (29 Cgldns), ds. H. GOSLINGA van Ysbrechtum (43 Cgldns), ds. HEMPENIUS van Scharnegoutum (60 Cgldns), ds. LANTING van Gaastmeer (35 Cgldns), ds. LEMSTRA van Heeg (28 Cgldns), ds. LOON van Oudega (48 Cgldns), ds. REDDING van Goënga (33 Cgldns), ds. B. REINALDA van Nijland (22 Cgldns), ds. REINALDA van Oppenhuizen (36 Cgldns), en ds. WIGEREI van Oosthem (84 Cgldns). Voor 7 van de 12 collega’s was de aanslag dus lager. Vetpot was het natuurlijk niet. Het maakte wel verschil of je zoals ds. MEBIUS te Terband predikant was te Heerenveen (139 Cgldns aanslag) of zoals zijn overbuurman ds. MEBES predikant te Nijehaske (50 Cgldns aanslag). Te noemen valt nog: ds. RUDOLPHY (kw 412) te Witmarsum (Wonseradeel, 30 Cgldns). Gegevens o.a. ontleend aan website Piebe Belgraver. Aannemelijk is dat er meer kinderen werden geboren. Zoals bijvoorbeeld een zoon Berend Hendriks SCHOKKER, voor 1738 te Wanneperveen. Hij is wellicht jong overleden. Hij is beslist niet meegetrokken naar het Friese Oudehaske. Berend Gerrits WEVER is een oudvader van Geert Fonk. Zijn zoon Wolter Berends WEVER een betover-grootvader. Oudehorne, Schoterland. Vader Cornelis Hendriks SCHOKKER , 35 jaar oud, verliet de Haske om zijn heil elders te zoeken. Geesje Hendriks BEUTE, geb 8-9-1777 Oudehaske, ovl 1855 te Ambt Hardenberg (Ov) is dochter van Hendrik Harmens BEUTE en Geesjen Harmens ZWIER. Ze is twee jaar oudere zusje van Aaltje Hendriks BEUTE, met wie in 1812 de neef Hendrik Jans SCHOKKER trouwt (zie bij kw 106). “Het jaar 1783 was door een zeer warmen en bijzonder droogen zomer gekenmerkt, gedurende welken men bijna onafgebroken nevel of zoogezegden veenbrand had, zoodat de zon en maan altijd een vuurrood aanzien hadden.” (Steenstra II pg 514) Albert Kornelis SCHOKKER en Jantje Hendriks RUITER kregen 10 kinderen en waren beslist niet plaats gebonden. Hij was te Oudehaske geboren en zij te Muggenbeet. De eerste 4 kinderen (periode 1808-1815, Cornelis, Hendrik, Hendrik Alberts en Gerrit) zijn te Oudehaske geboren. Cornelis overlijdt 1836 in Tietjerksteradeel, de eerste Hendrik ws jong gestorven te Oudehaske, de tweede Hendrik (Hendrik Alberts) verhuist naar Beets (Opsterland) en Gerrit overlijdt 1839 te Grave (N.Brabant). De vijfde zoon Wolter Alberts wordt 7-10-1818 te Rottum (Schoterland) geboren. De zesde zoon Jentje Alberts 30-8-1821 in Terwispel (Opsterland), deze overlijdt 12-11-1895 te Emmen (Drente), de zevende zoon Ale (Abe) Alberts wordt 24-11-1824 eveneens te Terwispel geboren (hij overlijdt 21-9-1843 te Ter Idzard (Weststellingwerf, waar vader Albert ook in 1856 overlijdt). Achtste zoon Jan Alberts Schokker wordt 13-3-1828 in Het Meer (Schoterland) geboren, overlijdt 14-8-1892 te Ter Idzard. De negende zoon Berend Alberts wordt 10-12-1830 te Sint-Johannesga (Schoterland in die tijd) geboren (hij overlijdt daat 1838, 7 jaar oud) en de tiende zoon Willem Frederik Schokker 28-1-1834 te Rottum (Schoterland in die tijd), hij overlijdt 23-4-1917 te Nijetrijne (Weststellingwerf). Gezin Albert SCHOKKER en Jantje RUITER is vaak verhuisd. Het gezin telde tien zonen en geen dochters. Albert wordt 72 en overlijdt 1856 te Ter Idzard. Jantje wordt bijna 90 en overlijdt 1875 te Terwispel. Nu moeten we nog even zoeken natuurlijk welke zoon rond die tijd in Terwispel woonde en zich over zijn weduwe geworden moeder mogelijk ontfermde.

Bij een zware storm in november 1776 ging het in NW-Overijssel helemaal mis en onstond o.a. het grote meer Beulakkerwiede waarin het dorp Beulake grotendeels en niet lang daarna geheel verdween. Dat de jarenlange “Gieterse” veenbaggerij hier schuld aan had, is een algemeen aanvaard feit. De zorg over het gebagger in Haskerland en omstreken nam alleen maar toe. Een eerste zware (noordwester)storm was er op 14 november 1776, “die op vele plaatsen in de Nederlanden zware overstroomingen en andere ongelukken te wege bragt. Friesland bleef wel voor dijkbreuken en overstroomingen bewaard, doch de zeeweringen en havenwerken te Workum, Stavoren, de Lemmer en vooral te Harlingen waren zwaar beschadigd, gelijk de storm ook te lande aan vele gebouwen groote schade deed. Vele wrakken dreven langs de kusten, zijnde er vele schepen verongelukt.” (Steenstra II pg 510). Een week later (20-21 november) was er opnieuw een zware storm en die gaf de genadeslag voor de al verzwakte dijken en dijkjes. “Op de Lemmer, Kuinder en te Hindeloopen was de nood groot; ook bezweken de Lindedijken op vele plaatsen, waardoor sommige landen eenige voeten diep onder water geraakten.” Steenstra noemt wel nood elders in Friesland (in Harlingen waren straten die vier voet onder water stonden en het eiland Schiermonnikoog dreigde geheel te worden overstroomd), maar niet de ramp in NW-Overijssel. Hij schreef immers een Geschiedenis van Friesland. Exacte datum van haar overlijden niet gevonden. Wanneer ze ca 1720 werd geboren, is overlijden “voor 1825” een loos bericht, want 105 jaar is ze niet geworden. In 1825 overlijdt haar zoon en onze voorvader Jan Hendriks SCHOKKER. Volgens de overlijdensakte was zijn moeder toen overleden. Maar hoeveel jaar eerder is voorlopig nog onbekend. Misschien overleed ze (al) vóor 1800. In ieder geval na 1776 en niet te Oudehaske, maar weer in Blauwehand, mogen we de berichten hieromtrent geloven.

Oudeschoot is in deze berichtgeving verzamelnaam. De Herv Gem met Oudeschoot als kernpunt betreft een vrij ruim gebied rondom het toenmalige dorp Heerenveen, met oa de geburen van Het Meer, Brongerga. Oranjewoud, Mildam, Nieuweschoot, Rotstergaast inbegrepen. Wanneer je Oudeschoot leest, moet je bedacht zijn op de in die tijd nogal uiteenlopende “inhoud” van de naam Oudeschoot. “1781 den 10 Junij had er, vooral in de zuidelijke streken dezer Provincie, een vreesselijk onweder plaats. Ontzettend waren de donder en bliksem, gepaard met hagelsteenen, waarvan de grootste twee en een half duim in omtrek hadden, die op het Heerenveen groote onheilen verwekten. In het lusthuis Oranjewoud werden meer dan 2.000 glazen door den zwaren hagel vergruisd; weinige huizen bleven onbeschadigd, gelijk ook de vruchtboomen en granen deerlijk gehavend werden. De tuinvruchten waren vernield, zoo ook de jonge boekweit, waarom men op nieuw moest zaaijen. Een uur lang duurde dit onweer, doch geene menschen kwamen er bij om.” (Steenstra II pg 512). “Den 5 Augustus dezes jaars had de zeeslag op Doggersbank tegen de Engelschen plaats, waarbij onze vloot, onder bevel van den Vice-Admiraal ZOUTMAN, veel roem en eene volkomene overwinning behaalde. Nogmaals had men in Friesland een ontzettend onweder, op den 5 September; waarbij de zware storm, donder, bliksem, hagel en groote stukken ijs vele granen, veldvruchten, sommige boerenplaatsen en molens vernielden. In de steden was de schade aan huizen, boomen enz. ontzettend groot.” (Steenstra II pg 513).