De Leeuw de Klein Disk 2003 Wiebe 2
ROZEMA -lijn
Douwe Jans & Hylkje Jannis Jannes Douwes Rozema & Jeltje Sjoukes van der Ley Douwe Johannes Rozema & Gerkjen Lolkema Jannes Douwes Rozema & Lokke Tjeerds de Boer Janke Rozema & Wiebe de Klein Johannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek
Janke Rozema en Wiebe de Klein, grootouders van onze Wiebe, trouwen 15 mei 1903 (Opst.65). In de akte valt te lezen dat beiden 24 zijn en over Janke: “dienstbode, geboren en wonende te Wijnjeterp, dochter van Jannes Douwes Rozema en Lokke Tjeerds de Boer, beide overleden”. Janke was 9 toen haar moeder Lokke en 16 toen haar vader Jannes overleed.
We kunnen de lijn beginnen met oudgrootouders:
Douwe Jans en Hylkje Jannis
Huwelijk te Wijnjeterp in mei 1759. Uit dit huwelijk in ieder geval Jannes Douwes Rozema (zie II.)
Douwe Jans kan een broer zijn geweest van Eeuwe Jans, geb 30-6-1736 te Ureterp. Deze Eeuwe trouwt ook in 1759 (8-4-1759), te Siegerswoude, met Sjoukjen Heines, geb 17-7-1737. Eeuwe overlijdt 26-3-1806 te Ureterp, 69 jaar oud.
Bij de naamsregistratie van 1811 melden zich in de omgeving van Siegerswoude 4 Rozema’s, nl. Heine Eeuwes en Jan Eeuwes Rozema te Siegerswoude, Heine Heines Rozema te Bakkeveen en Jannes Douwes Rozema te Wijnjeterp. Vermoedelijk waren Jannes Douwes (zie hierna) en Heine en Jan Eeuwes volle neven.
Jannes Douwes Rozema en Jeltje Sjoukes van der Ley
De “eerste” Jannes Douwes trouwt 13-10-1802 te Wijnjeterp (Opsterland) met Jeltje Sjoukes. Hij is rond 40 jaar oud, zij rond 20.
Bij de familienaamregistratie van 1811 kiest hij de naam Rozema en noemt hij de dochters Hylkjen van ca. 7 en Geeske van 3. Doopregister NH Kerk Wijnjewoude: Hijlkjen, geboren 11-5-1805, gedoopt 30-6-1805, Geeske, geboren 8-3-1809, gedoopt 26-3-1809.
Het echtpaar krijgt nog twee dochters, Jeltje (1812) en Sjoukjen (1816). Pas in 1822 wordt zoon Douwe Jannes Rozema geboren.
Jannes Douwes Rozema overlijdt 1-7-1838 te Wijnjeterp, 77 jaar, “gehuwd met Jeltje Sjoukes, zoon van Douwe Jannes en Jijlkjen, zijnde de naam van den moeder den declaranten onbekend.” Was dus: Hylkje. Toen Jannes met Jeltje trouwde was hij ruim 40 jaar oud.
Jeltje Sjoukes van der Ley (Lei) overlijdt 5-2-1853, 69 jaar oud, “arbeidster, weduwe van Jannes Douwe Rozema, dochter van Sjouke zijnde de verdere naam van den vader en namen van de moeder onbekend.” Ze is ca. 19 geweest toen ze met Jannes trouwde. De buurmannen die (volgens gebruik) aangifte deden van het overlijden van Jeltje, wisten over haar ouders (vrijwel) niets. Haar vader was ook al 30 jaar dood, verdronken in 1823, en haar moeder nog veel langer. Dankzij “moderne” registratie weten wij iets meer dan die buurmannen.
Van der Ley-lijn
Oudmoeder Jeltje is dochter van Sjouke Harmens van der Ley, Wijnjeterp, die in 1811 de volgende kinderen noemt:
Harm 31 (Oosterwolde) Jeltje 27 Joukje 24 Luitske 21 (Oosterwolde) Edser 18 Jansje 8 Akke 2.
Hij meldt ook voogd te zijn over de kinderen Diemer Ates Sinnema (17, Lippenhuizen), Tjeerd Ates Sinnema (14) en Geertje Ates Sinnema (13), kinderen van Ate Diemers SINNEMA en Wytske Tjeerds.
Wytske Tjeerds trouwt 12-12-1802 (NH Kerk Wijnjeterp) met Sjouke Harmens.
Daarvoor was ze met Ate Diemers SINNEMA getrouwd geweest. De jongste dochters Jansje en Akke (zie boven) zijn kinderen uit, voor beiden tweede, huwelijk van Wytske en Sjouke. De oudere kinderen in het rijtje van 1881 zijn geboren uit het eerste huwelijk van Sjouke Harmens van der Ley. Oudgrootvader Sjouke Harmens van der Lei overlijdt 8-3-1823, maar de geburen van toen meldden geen bijzonderheden over de eerste echtgenote van Sjouke. Wel een bijzonderheid over zijn manier van overlijden: “Oud 68 jaar, boer wonende te Wijnjeterp, laatst weduwnaar van Wietske Tjeerds, zoon van zijnde de namen van de ouders onbekend. Overleden “in het water bij de Poortbrug onder Oldeterp op den achtsten maart des ’s morgens om 7 uur.”
Een kille dood. Sjouke Harmens was 68 en is dus 1754/55 geboren. De vader van Jeltje. Wie was haar moeder? Na enig zoeken kwamen we aan de Zestienroeden terecht. Een behoorlijk eind van Wijnjeterp verwijderd (maar voor onze Wiebe de Klein bekend gebied). Oudgrootvader Sjouke Harmens is rond 25 en wonend te Zestienroeden wanneer hij trouwt met Geeske Edserts uit Bovenknijpe. Ze trouwen 16-5-1779 in het kerkje te Terband (waar Zestienroeden kerkelijk onder viel), Geeske met attestatie vanuit Bovenknijpe. Deze oudgrootmoeder is waarschijnlijk in de periode 1795-1800 overleden te Wijnjeterp, circa 40 jaar oud.
Harmen (van der Ley) Sjouke Harmens van der Ley & Geeske Edserts Jeltje Sjoukes van der Ley & Jannes Douwes Rozema Douwe Jannes Rozema & Gerkjen Lolkema Jannes Douwes Rozema & Lokke Tjeerds de Boer Janke Rozema & Wiebe de Klein J(oh)annes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek.
IV.Douwe Jannes Rozema & Gerkjen Lolkema
Douwe Jannes Rozema (het patroniem wordt in akten ook wel Johannes of Jans geschreven) is een relatief late telg uit het huwelijk van Jannes Douwes en Jeltje Sjoukes. Hij is 16-3-1822 geboren te Wijnjeterp (Opsterland), “zoon van Jannes Douwe ROZEMA, oud 54 jaar, arbeider en Jeltje Sjoukes.”
Douwe trouwt 21-5-1849 met Gerkjen Lolkema. De huwelijksakte (Opsterland 1849 nr 44) meldt over Douwe: “oud 27 jaar, arbeider, geboren te Wijnjeterp, wonende Bakkeveen, zoon van Jannes Douwes Rozema, overleden, en Jeltje Sjoukes”. Over Gerkjen Lolkema meldt de akte: “oud 24 jaar, arbeidster, geboren en wonende in Wijnjeterp, dochter van zijnde de vader onbekend en Roelofje Foppes Lolkema, arbeidster te Hemrik”.
Douwe en Gerkjen krijgen vijf kinderen: Jannes Rozema (2-3-1851) Roelofje Rozema (dochter geboren 29-1-1853) Foppe (20-6-1855) Lolke (29-3-1861) en Hielke (3-9-1869).
Gerkje Lolkema overlijdt 17-3-1894 te Wijnjeterp, oud 69 jaar, zonder beroep, geboren te Wijnjeterp, gehuwd met Douwe Rozema, dochter van Roelofje Lolkema (meldingen uit overlijdensakte Opsterland 1894 nr 118).
Douwe Johannes Rozema overlijdt 1-4-1901 te Donkerbroek (Ooststellingwerf), 79 jaar, weduwnaar. Volgens overlijdensakte: “Geboren te Donkerbroek, zoon van Jannes Douwes Rozeme en Jeltje Sjoukes. Weduwnaar van Gerkje Lolkema.”
Lolkema-lijn
Uit de huwelijksakte van Douwe en Gerkjen valt af te leiden dat Gerkjen (zijnde de vader onbekend) niet “uit echt” werd geboren. Ze krijgt de familienaam Lolkema mee, van haar moeder, en wordt vernoemd naar de beppe van moederskant, Gerkjen Jans.
De jonge, ongehuwde moeder is Roelofje Foppes Lolkema (1803-1868). Roelofje, ook Roelofke, Roelfke en Roelke, is begin 20 wanneer Gerkjen op 24 maart 1825 wordt geboren (Opsterland 1825 nr 42).
Roelofje is dochter van Foppe Lolkes (Wijnjeterp) en Gerkjen Jans (Wijnjeterp) die 16-5-1802 trouwen. Deze oudgrootouders van onze Wiebe krijgen minstens vijf kinderen, 4 dochters en één zoon: Roelofke (overl. 9-7-1868, 65 jaar) Martje (overl. 11-1-1878, 72 jaar) Trijntje (overl. 5-1-1885, 75 jaar) Lolke (zoon, overl. 24-11-1880, 67) Antje (overl. 3-1-1879, 63 jaar).
Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Foppe Lolkes Lolkema te Wijnjeterp de eerste drie kinderen, Lolke (25-2-1813) en Antje (28-11-1815) worden in de jaren erna geboren. Echtgenote Gerkjen Jans (Dijkstra) overlijdt 6-4-1820, 44 jaar oud (Opsterland 170). Foppe Lolkes Lolkeman wordt 76 jaar oud en overlijdt als weduwnaar 13-5-1849.
Vermoedelijk was hij zoon van Lolke Foppes (Bakkeveen) en Rimkjen Fokkes (Frieschepalen) die in 1762 trouwden. En had hij de broers Fokke Lolkes, gehuwd te Wijnjeterp 3-5-1795 met Rinske Wiebes (hij uit Haulerwijk, zij uit Ureterp) en Jan Lolkes, gehuwd 20-7-1800 te Wijnjeterp met Martzen Koenes.
Vermoedelijke LOLKEMA-lijn: Foppe Lolke Foppes & Rimkjen Fokkes Foppe Lolkes Lolkema & Gerkjen Jans (Dijkstra?) Roelofke Foppes Lolkema & naam man geheim gehouden Gerkjen Lolkema & Douwe Jannes Rozema Janke Rozema & Wiebe de Klein Jannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek.
Gerkjen Lolkema (1825-1894) was een voorechtelijk kind (“liefdesbaby?”) van Roelofke Foppes Lolkema. Deze is 21 jaar oud wanneer ze zwanger raakt en kan of mag niet trouwen met de vader van het meisje. Zoiets gebeurde wel vaker in die tijd.
Ruim drie jaar na de geboorte van Gerkjen trouwt Roelke Foppes Lolkema 27-11-1828 met haar leeftijdgenoot Berend Engberts Duursma (huwelijksakte Opsterland 1828 nr 62 suppl nr 6). Of hij de vader was van Gerkjen, komen we waarschijnlijk nooit meer te weten. Berend Duursma krijgt niet de tijd om Gerkjen, na zijn 30ste verjaardag, eventuëel te “wettigen”. Want hij wordt slechts 26 jaar en overlijdt 5-8-1830 (overlijdensakte Opsterland 1830 blad 26). Uit het huwelijk van Roelofje en Berend werden twee zoontjes geboren: Engbert Duursma (geboren 8-3-1829, ruim drie maanden na huwelijksdatum) Foppe Duursma (16-2-1831, zes maanden na het overlijden van de vader, “Vader is reeds overleden”). De twee zoontjes uit het huwelijk met Berend Duursma worden niet erg oud: Engbert Berends Duursma overlijdt 29-11-1857 (Wijnjeterp), 28 jaar, Foppe Berends Duursma 6-1-1852 (Harkema), 20 jaar.
(Berend Engberts DUURSMA is 30-11-1804 te Wijnjeterp geboren, als zoon van Engbert Roels en Sytske Berends. Engbert Roels, geboren te Duurswoude in 1762 en overleden te Wijnjeterp in 1834, arbeider, huwde 10-5-1795 te Wijnjeterp met Sytske Berends (1768-1842). Voor hem was dit een tweede huwelijk. Hij was eerst (12-5-1788) getrouwd met Ytje Wiebes. Zij kregen samen 1 zoon, Roelof Engberts Duursma (1789-1868, overleden te Boyl). Uit het huwelijk met Sytske worden 4 dochters (Tetje, Martzen, Geeske en Aaltje) geboren en twee zoons: Steven Engberts Duursma (1797-1873) en Berend Engberts Duursma (1804-1830).
De vader van Engbert Roels was Roel(of) Stevens (1722-1809), zijn moeder Martje Fokkes. De familienaam DUURSMA en woonplaatsnaam Duurswoude hebben een samenhang. Roelof was eerst boer te Duurswoude voordat hij naar Wijnjeterp trok. Roel Stevens was zoon van Steven Bartelds (1680-1730), boer op boerderij nr 10 te Duurswoude, en van diens tweede vrouw, Geertjen Jans.)
Meer over oudmoeder Roelofke Lolkema
Het verhaal van oudmoeder Roelofke Foppes Lolkema (1803-1868) is met het jong overlijden van haar man Berend Engberts DUURSMA nog lang niet ten einde. Ze is een 27-jarige weduwe, met de jonge kinderen Gerkjen, Engbert en Foppe als gezin.
Ruim 4 ½ jaar na het overlijden van Berend Duursma raakt Roelofje opnieuw (ongehuwd) in verwachting. Op 24-11-1835 bevalt ze van een tweede dochter. Deze krijgt (Opsterland 137) de naam Hiltje Lolkema. Zoals eerder bij Gerkjen de familienaam van Roelofje en de voornaam van… de (nog niet) schoon-moeder.
Binnen een maand na de geboorte van Hiltje trouwt Roelofje, 17-12-1835 met Linze Adams de Vries (huwelijksakte Opsterland 1835 akte 37 suppl 2-5). Deze Linze (ook: Leenze geschreven) is ongeveer 10 jaar jonger dan Roelofje, zoon van Adam Wiebes de Vries en Hiltje Linzes.
Dat Linze Adams de Vries de natuurlijke vader was van Hiltje Lolkema is vrijwel zeker. Wanneer deze Hiltje 27-11-1865 trouwt met Kornelis Klazes FOKKEMA komt ze niet als Hiltje Lolkema in de akte, maar als Hiltje Linzes de Vries (Opsterland 93, ze krijgen de kinderen Fokkema: Trijntje (1866), Klaas (1868), Roelofke (1870), Linze (1874) en Evert (1876)).
Binnen echt krijgen Roelofke Foppes Lolkema en Linze Adams de Vries nog drie verdere dochters: Sytske (1839), Korneliske (1842) en Antje (1845).
Het verhaal van deze “wylde” oudmoeder met twee voorhuwelijkse dochters lijkt bij reconstructie niet zo “wyld”. Wel behoorlijk dramatisch. Vanaf 1835 blijft ze meer dan 30 jaar gehuwd met Linze Adams de Vries, totdat ze zelf 9-7-1868 overlijdt, 65 jaar oud en gehuwd (Opsterland 148). Linze (Leenze) Adams de Vries overlijdt 61 jaar oud, 27-5-1874, weduwnaar (Opsterland 111).
Misschien is de “herkomst” van betovergrootmoeder Gerkjen Lolkema door de bovenstaande gegevens ietsje meer verduidelijkt.
Zij werd moeder van overgrootvader Jannes Douwes ROZEMA en over hem gaat de volgende paragraaf.
III. Jannes Douwes Rozema & Lokke Tjeerds de Boer
Janke Rozema is 9-7-1878 te Wijnjeterp geboren als dochter van Johannes Douwes Rozema, 27 jaar, arbeider, en Lokke Tjeerds de Boer, huisvrouw.
Jannes Rozema en Lokke de Boer trouwen 10-4-1875. De akte meldt dat Jannes 24 is, arbeider, geboren en wonende te Wijnjeterp, zoon van Douwe Johannes Rozema, arbeider, en Gerkjen Lolkema, te Wijnjeterp. En dat Lokke 26 is, dienstmeid, geboren te Duurswoude, wonende te Ureterp, dochter van Tjeerd Wytzes de Boer, overleden, en Janke Johannes de Vries, zonder beroep, wonende te Wijnjeterp.
Het huwelijk duurt korter dan 13 jaar, want Lokke overlijdt 29-2-1888, slechts 39 jaar oud. Twintig dagen eerder was ze bevallen van een achtste kind. Als doodsoorzaak mag aan de beruchte kraamvrouwenkoorts worden gedacht. Uit het huwelijk van Jannes en Lokke werden in totaal geboren:
Douwe en Tjeerd, tweeling, geb 27-2-1876, ovl 29-2-1876, twee dagen oud Gerkjen, geb 19-3-1877, ovl 4-5-1895, oud 18 jaar, ongehuwd Janke Rozema (geb 9-7-1878, trouwt met Wiebe de Klein) Roelofje, geb 12-9-1879 Teetske, geb 11-7-1881 Baukje, geb 11-3-1884 Doetje, geb 15-5-1886, ovl 18-6-1887, oud 1 jaar Doetje, geb 9-2-1888, moeder Lokke de Boer overlijdt twintig dagen later, Doetje wordt 5 maanden oud, ovl 19-7-1889.
Weduwnaar Jannes hertrouwt 14-11-1891. Met weduwe Lolkje Veenstra. De akte meldt: Jannes Rozema, oud 40 jaar, arbeider te Wijnjeterp, weduwnaar van Lokke de Boer, zoon van Jannes Rozema, arbeider, en Gerkjen Lolkema, Wijnjeterp. Trouwt met Lolkje Veenstra, oud 50 jaar, zonder beroep, geboren te Ureterp, wonende Duurswoude, weduwe van Poppe Aitzes Leffring, dochter van Sytze Klazes Veenstra, arbeider, en Elizabeth Hendriks de Vegt, uit Siegerswoude. Uit dit huwelijk geen kinderen. Lolkje is 50. Jannes overlijdt 23-1-1895, slechts 43 jaar oud.
Janke Rozema is 9 jaar wanneer haar moeder overlijdt en 16 bij het overlijden van haar vader.
De Boer-lijn (betr. Lokke Tjeerds)
Woppe Sytze Woppes de Boer Wytze Sytzes de Boer & Johanna Melles Westra Tjeerd Wytzes de Boer & Janke Hannes de Vries Lokke Tjeerds de Boer & Jannes Douwes Rozema Janke Rozema & Wiebe de Klein Jannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek. Overgrootmoeder Lokke Tjeerds de Boer is 26 wanneer ze met Jannes Rozema trouwt, “dienstmeid, geboren te Duurswoude, wonende te Ureterp”. Ze is dochter van Tjeerd Wytzes de Boer die als Lokke trouwt (10-4-1875), al is overleden, en Janke Johannes de Vries. Geboorteakte van Lokke: geboren 22-9-1848 te Duurswoude, dochter van Tjeerd Wytzes de Boer, 35 jaar, en Janke Johannes de Vries. TJEERD WYTZES DE BOER & JANKE HANNES DE VRIES: Huwelijksakte van Tjeerd Wytzes de Boer en Janke Hannes de Vries (11-5-1840): Tjeerd Wytzes de Boer, oud 27 jaar, van beroep verwer, geboren te Gorredijk, wonende te Duurswoude, zoon van Wytze Sytzes de Boer en Johanna Melles Westra, beiden overleden, (trouwt) met Janke Hannes de Vries, oud 18 jaar, zonder beroep, geboren en wonende te Wijnjeterp, dochter van Hanne Kornelis de Vries, boer te Wijnjeterp, en Lokke Bonnes de Boer.
Tjeerd Wytzes de Boer, grootvader van Janke Rozema, is 11-2-1813 te Gorredijk geboren (Opsterland 1813 blad 6). Betovergrootvader Tjeerd was schilder (verwer). Hij wordt slechts 41 jaar oud, overlijdt 1-7-1854. Overlijdensakte: “Overleden op 1 julie 1854 te Wijnjeterp huis nr 3. Tjeerd Wietzes de Boer, oud 41 jaar, verwer, geboren te Gorredijk, gehuwd met Janke Harmens de Vries, zoon van Wietse Sietse de Boer en Johanna Melles Westra.”
Uit het huwelijk van Tjeerd de Boer en Janke de Vries zijn 5 kinderen geboren, 4 zoons en het meisje Lokke: Wytze (22-7-1840) Johannes (25-9-1842) Melle (15-8-1845) Lokke Tjeerds de Boer (dochter, 22-9-1848) Sytze (15-10-1852).
Na het vroegtijdig overlijden van Tjeerd trouwt Janke Hannes de Vries een tweede maal, met Sikke Gerhardus HEMPENIUS op 13-10-1855 (huwelijksakte Opsterland 1855 nr 70). Zij is dan 34 jaar oud, Sikke waarschijnlijk rond tien jaar jonger. Uit het huwelijk worden de volgende Hempenius-kinderen geboren: Baukje (23-3-1856) Trijntje (20-9-1857) Gerhardus (19-5-1860) Johannes (15-8-1863) Kornelus (16-4-1866)
Bij de geboorte van Kornelus is Janke Hannes de Vries bijna 45 jaar oud. Vier zonen en dochter Lokke Tjeerds de Boer bij eerste man, twee dochters en drie zonen bij tweede man. Ze overlijdt, Janke Jannes de Vries geschreven in de overlijdensakte (Opsterland 1895 nr 246), op 8-11-1895, 74 jaar gehuwd.
Sikke Hempenius overlijdt 11-2-1916, 82 jaar, gehuwd (overlijdensakte Opsterland 1916 nr 23). Wiebes oudouders langs de Tjeerd-kant zijn de zoeven al genoemde Wytze Sytzes de Boer en Johanna Melles Westra. Zij trouwden 2-6-1799 te Gorredijk (Johanna uit Joure afkomstig).
In 1811 meldt zich Sytse Woppes de Boer uit Lippenhuizen, de vader van Wytze, mede namens zijn volwassen kinderen:
Woppe (44) Gaaitsk (dochter, 42, Beetsterzwaag) Wytse (38, Gorredijk) Geeske (dochter, 34, Oosterwolde) Trijntje (dochter, 32, Olterterp) Jan (30) Wilt (28).
Oudgrootvader Sytse kan in 1811 vier kleinkinderen noemen, alle vier kinderen van “onze” Wytze (of Wytse):
Melle (6) Sytse (3) Tjebbe (1) Sjoukjen (10).
Betovergrootvader Tjeerd Wytzes de Boer ontbreekt dan nog, want hij werd 11-2-1813 geboren als vierde zoon van Wytse. “Geboren te Gorredijk. Tseerd, zoon van Wytse Sytse de Boer, 39 jaar, en Johanna Melles Westra.”
De moeder van Tjeerd is, zoals hierboven gemeld: Johanna Melles Westra.
Westra-lijn
Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Melle Wybrens Westra te Joure de kinderen (nog in leven):
Ynze (52), heeft een dochter Fetje (16). Sierd (?), heeft een dochter Fetje (16) en zonen Aldert (11) en Melle (8). Namkje (39) Johanna (37, Gorredijk) Hylkjen (36, op Wirda) Dieuwke (34) Sjoukje (33) Wybrigje (25)
Acht kinderen dus: zes dochters en twee zoons. Van Sierd is de leeftijd onduidelijk aangegeven maar hij zal ruim 40 zijn geweest.
Melle Wiebrens Westra overlijdt 4-11-1817, oud 92 jaar, weduwnaar (Haskerland blad nr 17). Bij de naamsregistratie van 1811 was hij dus al 86 jaar oud, wanneer we die leeftijd van 92 bij overlijden voor waar mogen aannemen. De leeftijden van zijn kinderen noemt hij in 1811 niet allemaal correct. Als klein-kinderen noemt hij alleen de kinderen van zonen Ynze en Sierd. Niet bijv. de vier kinderen van dochter Johanna Melles Westra en Wytze Sytzes de Boer te Gorredijk.
Uit verder akten-onderzoek zal vermoedelijk blijken dat de zoons stammen uit een eerste huwelijk van oudgrootvader Melle Wybrens (14-12-1755 te Joure met Fetje Yntzes uit Broek), terwijl de dochters uit zijn tweede huwelijk stammen (19-5-1771 te Joure met Sjoukjen Tjeerds).
Sjoukjen Tjeerds is de oudgrootmoeder van “onze” Wiebe de Klein. Westra-dochters werden haar deel:
Namkje, ovl 26-8-1827, 54 jaar, ongehuwd (Hask akte 33) Johanna Melles Westra, zie hiervoor. Hylkjen, Dieuwke, ovl 28-8-1821, 39 jaar oud, gehuwd (Hask akte 11); trouwde 12-2-1804 te Steenwijk (?) met Andries Harms VRIEND. Sjoukje, ovl 12-6-1823, 44 jaar oud, weduwe (Hask akte 11); trouwde 5-12-1802 te Joure met Homme Elias TYLEMAN. Wybrigje, ovl 26-6-1841, 53 jaar oud, gehuwd (Hask akte 18); trouwde (Wybrichje Melles Westra) 22-6-1823 met Rienk Douwes DE JONG (huwelijksakte Hask 18).
Dus:
Wybren (Wiebren) Melle Wybrens Westra & Sjoukjen Tjeerds Johanna Melles Westra & Wytze Sytzes de Boer Tjeerd Wytzes de Boer & Janke Hannes de Vries Lokke Tjeerds de Boer & Jannes Rozema Janke Rozema & Wiebe de Klein Jannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek.
De Vries-lijn
Janke Hannes de Vries is 18 wanneer ze trouwt met Tjeerd Wytzes de Boer. Ze is geboren 20-9-1821 (aangiftedatum Opsterland akte 103).
Dochter van Hanne Kornelis de Vries, boer te Wijnjeterp, en Lokke Bonnes de Boer. Met deze moeder Lokke is er een tweede De Boer-lijn in deze voorfamilie. Die heeft niets gemeen met de eerstgenoemde (hierboven). Zie hierna.
HANNE KORNELIS DE VRIES & LOKKE BONNES DE BOER: Hanne Kornelis de Vries (ca. 1788-1874) trouwt 8-6-1815 met Lokke Bonnes de Boer (ca. 1797-1883). Ze schelen ongeveer tien jaar en Lokke is ook ca. 18 wanneer ze trouwt (huwelijksakte Opsterland 1815 nr 6). Uit het huwelijk worden vijf kinderen geboren, alweer in meerderheid dochters: Trijntje (1-3-1816, Opst 1816 nr 9) Janke (20-9-1821, Opst1821 nr 103) Lutske (14-8-1824, Opst 1824 nr 88) Kornelis (zoon, 17-2-1829, Opst 1829 nr 23) Grietje (25-3-1836, Opst 1836 nr 49).
Hanne Kornelis de Vries overlijdt 13-5-1874, 86 jaar, gehuwd (overlijdensakte Opsterland 1874 nr 99). Lokke Bonnes de Boer overlijdt 29-4-1883, 86 jaar, weduwe (overlijdensakte Opsterland 1883 nr 102).
In 1811 meldt zich Cornelis Hannes de Vries uit Jubbega (mairie Mildam) ook voor zijn kinderen: Hanne 24 (Ureterp) Grietje 22.
Dus: Hanne Cornelis Hannes (Jubbega) Hanne Kornelis de Vries & Lokke Bonnes de Boer Janke Hannes de Vries & Tjeerd Wytzes de Boer Lokke Tjeerds de Boer & Jannes Douwes Rozema Janke Rozema & Wiebe de Klein Jannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek.
Tweede De Boer-lijn
Oudmoeder Lokke Bonnes de Boer (ca.1797-1883) is dochter van Bonne Uilkes de Boer. Deze meldt zich 1811, Ureterp, voor de familienaamregistratie met de kinderen: Uilke 27 Siebe 23 Lutske (dochter, 22) Fokke 20 Goitsen 19 Rijkle 16 Lokke (dochter, 14).
Lokke is kennelijk jongste dochter uit het huwelijk van Bonne Uylkes (Ureterp) en Tryntje Sybes (Ureterp) dat 1-6-1783 in het trouwregister van de Hervormde gemeente Ureterp-Siegerswoude wordt ingeschreven.
Het moet nog even worden uitgezocht en bevestigd, maar ik denk dat oudgrootvader (van Wiebe) Bonne Uylkes zoon was uit het huwelijk tussen Uilke Rikles (Ureterp) en Lutske Bonnes (Wijnjeterp) van 13-12-1750 (trouwregister Hervormde gemeente Wijnjeterp-Duurswoude-Bakkeveen).
Lutske Bonnes was waarschijnlijk dochter van Bonne Andries die in 1749 (belasting-quotisatie) staat vermeld als boer te Wijnjeterp. Gezin telt 4 personen van 12 jaar en ouder en 3 kinderen jonger dan 12. Boer Bonne krijgt een aanslag van 50 Caroliguldens en 6 stuivers.
Over de vader van Uilke Rikles ben ik nog niet zeker. Was het Rykle Jans, schuitevoerder uit Gorredijk?
Lutske Bonnes was waarschijnlijk hooguit of jonger dan 20 toen ze in 1750 met Uilke Rikles trouwde. Kind uit het huwelijk tussen Bonne Andrys en Antje Egberts van 22-3-1726 (trouwregister Hervormde gemeente Wijnjeterp-Duurswoude-Bakkeveen).
Andrys (geboren vóór 1680) Bonne Andrys & Antje Egberts Lutske Bonnes & Uilke Rikles Bonne Uylkes & Trijntje Sybes Lokke Bonnes de Boer & Hanne Kornelis de Vries Janke Hannes de Vries & Tjeerd Wytzes de Boer Lokke Tjeerds de Boer & Jannes Douwes Rozema Janke Rozema & Wiebe de Klein Jannes de Klein & Jantje Maat Wiebe de Klein & Fokje Van der Hoek.
ROZEMA met een Z. In latere akten lijkt soms een S te staan, maar de Z overheerst. De herkomst van de familienaam is onduidelijk. Waarschijnlijk is het een patroniem, zoals Mollema, Aardema, Frankema of Lolkema. Aan wie ontleend is in dit geval (nog) niet te achterhalen. Jeltje Jannes ROSEMA, ovl 20-10-1889, oud 77 jaar, weduwe (Small 143). Zij was getrouwd met Jan Edes HOEKSTRA. Een boer van bijna 70 uit Wijnjeterp die in de vroege ochtend van een winterdag bij de Poortbrug onder Olterterp verdrinkt. Misschien was hij op weg naar de kalvermarkt te Drachten. In Ryksargyf internet wordt hij 1811 Jan Lolkes Lolkema geschreven. Waarom? Misschien een vergissing bij de digitalisering. Er was tezelfdertijd een (echte) Jan Lolkes Lolkema, met kinderen: Lolke (11), Koene (8), Roelke (6) en Grietje (2), die een broer van Foppe geweest kan zijn (niet onderzocht). Hij was zoon van Adam Wybes DE VRIES en Hiltje LINZES. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Adam Wybes DE VRIES te Hemrik, met de kinderen Wybe (2) en Kornelis (1/2). Na 1811 zijn nog de zonen Linze (ca.1813) en Sytze geboren (1822). Adam Wybes overlijdt 3-1-1844 (Opsterland 1), 84 jaar oud, gehuwd. Hij was dus al 50 toen hij aan het gezin met Hiltje Linzes begon. Opmerkelijk is dat de zonen, behalve Linze, ongehuwd blijven (Wybe wordt 80, Kornelis 50, Sytze 69). Vermoeden bestaat dat het om een familie van schippers of schuitevaarders ging. Mogelijke kleindochterrelatie met Harmen de Vegt, broer van Freerk de Klein(e). Nog niet geverifiëerd. Janke Hannes de Vries moe(s)t er staan. Na het overlijden van Janke trouwt hij vermoedelijk 19-11-1897 met Geeske VAN DER WOUDE (Opsterland akte 115). Sikke was rond 65 en Geeske rond 30 jaar oud. Nog kinderen Tjitske (21-6-1898), levenloze zoon (24-9-1900) en Sikke (2-12-1901). Huwelijk YNZE MELLES (Joure) en Klaaske Klaasses (Broek), Broek, 7-6-1795. Uit dit huwelijk bleef alleen de dochter Fetje over. Klaaske is voor 1809 overleden. YNZE MELLES WESTRA trouwt 8-1-1809 te Joure met de jeugdige Sybrigje Imkes, die echter 24-5-1812 op 24-jarige leeftijd overlijdt (akte Haskerland nr 5). Geen in leven gebleven kinderen bekend. Ynze trouwt ten derde, 5-9-1813 (akte Haskerland nr 14) met Froukjen Piers POSTMA. Geen kinderen want Froukjen is 45-plus en dus meer van Ynzes leeftijd. Ynze overlijdt 28-9-1826, 63 jaar, gehuwd (Hask 54), Froukjen 22-11-1826, 59 jaar, weduwe (Hask blad 93). Huwelijk SIERT MELLES en Geeske Alders, Joure, 29-6-1794. Van Siert tot dusver geen overlijdensgegevens. “Op Wirda” laat vader Melle in 1811 weten. Nog geen verdere gegevens. Steenwijk staat vermeld, hoewel beiden te Joure kerkelijk ingeschreven. Meestal komt ze als Janke Hannes de Vries voor (een keer als Janne Hanzes, bij overlijden als Janke Jannes de Vries). De naam van haar vader is stelselmatig Hanne. Dus zo moet het zijn.
Wiebe 2 - ROZEMA/DE BOER april 2002
PAGE
PAGE 10