2. de Dejong-Lijn - Archief | Familiegeschiedenis

Dejong

Pier Jacobs de Jong & Epkjen Meijes (Frankena) Jacob Piers de Jong & Geeske Jochums Oenema Pier Jacobs de Jong & Joltje Fokkes Veldstra Klaas Piers de Jong & Fokje Jurjens Schipper(s) Elizabeth de Jong & Willem Van der Hoek Kinderen Van der Hoek- De Jong

DE DEJONG-LIJN

In 1811 laat Klaas Douwes Douma in de mairie Langweer de achternaam Douma vastleggen voor zichzelf en zijn kinderen. Eén kind: Antje, die is dan een half jaar oud. Tot het gezin van Klaas Douma horen nog zes andere kinderen, maar die krijgen niet de achternaam Douma mee. Zij heetten de Jong. Klaas trouwde in 1810 met Epkjen Meijes die op haar 35ste weduwe was geworden van Pier Jacobs de Jong te Oosterzee. De zes in 1811 onvermeld gebleven kinderen, zijn de kinderen uit dit eerste huwelijk van Epkjen.

2.1. PIER JACOBS (ca.1760-1806) en EPKJEN MEIJES (1771-1857)

Trouwregister Doniawerstal: 1 mei 1796 Pier Jacobs uit Haskerhorne en Eykjen Meies, onder Langweer Trouwboek Hervormde gemeente Haskerhorne/ Oudehaske: 5 mei 1796 Pier Jacobs uit Haskerhorne en Epkjen Meies uit Langweer.

We weten nog niet wanneer en waar oudvader Pier Jacobs precies is geboren. Het speurwerk naar dat gegeven moet nog even doorgaan. Het kan Haskerhorne zijn geweest maar de voornamen Pier en Jacob waren nogal populair in die tijd en die streek en dan is het moeilijk zoeken.

Van oudmoeder Epkjen Meijes kennen we de doopdatum en ook de namen van haar ouders (oudgrootouders van ons). Die ouders zijn Meye Frankes en Lysbert Frankes. In het doopregister van de Hervormde gemeente Langweer staan bij dit echtpaar twee kinderen vermeld: Epkien, 24 november 1771 Lammert, Zandgaast 6 juli/17 augustus 1777.

Kennelijk werd Lammert (pas) zes weken na zijn geboorte gedoopt. En woonden de Frankes niet in het dorpje Langweer maar in de buurtschap Zandgaast, onder Langweer.

Zoek In het trouwregister van Langweer komt nog een huwelijk tussen een Pier Jacobs uit Haskerhorne en een Eijkjen Meijes, onder Langweer voor (derde proclamatie van 14 april 1782, Langweer-Teroele). De dame kan niet onze Epkjen zijn, de Pier kan wel onze Pier zijn. Dan was zijn huwelijk met Epkjen voor hem een tweede huwelijk. Deze kwestie moet nog worden opgelost. In 1782 staat in het register vermeld: met attestatie naar Haskerhorne. Dit kan betekenen dat Pier daar zijn werk of bedrijf had. Onze Pier vestigt zich in 1797 te Oosterzee, samen met Epkjen. Volgens berichten was hij vervener te Haskerhorne en ging hij dat werk bij Oosterzee voortzetten.Volgens die zelfde berichten zou hij van “Gieterse” afkomst zijn (verveners uit de kop van Overijssel). Maar dit moet nog verder blijken.

Op 1 mei 1796 trouwen dus in de kerk te Langweer oudouders Pier Jacobs de Jong die misschien rond 35 jaar oud was en Epkjen Meijes, 24 jaar.

Exact negen maanden later wordt het eerste kind geboren te Oosterzee, aan de zuidrand van het Tjeukemeer. Dit is betovergrootvader Jacob Piers de Jong (1797-1850). In nog geen tien jaar huwelijk krijgen Pier en Epkjen zes kinderen: vier dochters en twee zoons. In het doopregister van de Hervormde gemeente Oosterzee-Echten staan ze alles zes met datum geregistreerd:

Jacob, 3 februari 1797 Lijsbert, 6 augustus 1798 Aafke, 8 maart 1800 Maike, 30 oktober 1801 Sietske, 7 juni 1803 Franke, 19 december 1805.

In een tijd met nogal wat kindersterfte is het best bijzonder dat alle zes gezond opgroeien. De ramp voor het jonge gezin is dat op 26 september 1806 vader Pier plots overlijdt.

Weduwe Epkjen is bijna 35 jaar. Ze blijft nog even met de kinderen in Oosterzee wonen, dan verhuist ze naar het aloude dorp Doniaga, dat enkele kilometers noordelijker ligt, aan de westrand van het Tjeukemeer. In het kerkboek van de Hervormde gemeente van Tjerkgaast-Doniaga wordt haar komst genoteerd: “weduwe, 8 september 1808, van Oosterzee”.

2.1.1. De “Douma-familie”

Hoe Epkjen het met haar zes jonge kinderen financieel redde en wat haar deed besluiten om van Oosterzee naar Doniaga te verhuizen..? Een mogelijkheid: haar oudere broer Hans Meies Frankena woonde daar. We hebben alleen nog niet het archiefstuk gevonden dat aantoont dat deze Hans haar oudere broer was. Dat archiefstuk zoeken we nog.

Een vast gegeven is dat Epkjen 28 januari 1810 in Doniaga trouwt met de jonge boer Klaas Douwes Douma. Epkjen is 38 en moeder van zes kinderen die ze meebrengt in het huwelijk. Klaas is rond 25 jaar oud bij het huwelijk.

Hij is in Sint-Nicolaasga geboren, zoon van Douwe Hylkes Douma en Antje Klazen. De twee kinderen die Epkjen en Klaas krijgen gaan dan ook Antje (geboren 27 juni 1811, overleden 27 december 1821, in de huizing nr 12 te Doniaga - ze wordt slechts tien jaar oud) en Douwe heten (geboren 9 november 1812).

Deze jongste zoon van Epkjen trouwt 30 december 1836 met Angenietje Haagsma. Hij overlijdt 11 november 1861, huizinge nr 13 Doniaga, veehouder, net 49 jaar geworden. Douwe Douma en Angenietje Haagsma leveren onze oudmoeder vier kleindochters op: Antje (1838), Epkjen (1840), Nantje (1846) en Klaaske (1853).

Het grootste deel van haar leven heeft oudmoeder Epkjen als “vrouw Douma” te Doniaga doorgebracht. Ze wordt 85 jaar oud en overlijdt 1 september 1857 (huisnummer 12). Ook man Klaas Douma wordt 85 (overleden 3 januari 1871, huisnummer 13). Hij kreeg alleen kleindochters dus de van hem stammende Douma-naam is in mannelijke lijn niet verder verbreid.

2.1.2. De zes De Jongen

De zes kinderen van Pier Jacobs en Epkjen Meijes verhuizen in 1808 mee naar Doniaga en zien daar hun moeder hertrouwen met de jonge boer Douma. Dit huwelijk vindt plaats in de week waarin haar oudste kind en zoon 13 wordt. Een mooie leeftijd om als jonge knecht in het bedrijf van zijn stiefvader mee te gaan helpen.

De zes kinderen van Pier Jacobs (overleden 1806) en Epkjen Meijes (1771-1857):

Jacob Piers (1797-1850, blijft tot 1832 in Doniaga wonen en verhuist dan naar Haskerhorne; hij wordt onze betovergrootvader en krijgt hierna dus een apart hoofdstuk 2.2.).

Lijsbert (gedoopt te Oosterzee 6 augustus 1798, getrouwd 4 juni 1825 met Yke Klazes Landsma, boerenzoon van Westermeer/Joure; Lijsbert wordt 88 en overlijdt als weduwe 13 februari 1887 in Gaasterland; zie hieronder Landsma’s).

Aafke (gedoopt te Oosterzee 8 maart 1800, getrouwd 6 mei 1826 met Bartle Johannes Hoekstra, boerenknecht te Legemeer; Afke wordt 76 en overlijdt 25 juli 1876 in Doniawerstal; zie hieronder Hoekstra’s).

Maike (Meyke; gedoopt te Oosterzee 30 oktober 1801, getrouwd 23 mei 1823 met de timmerman Jan Franzen Haven te Idskenhuizen; Meyke wordt ook 76 en overlijdt 7 juni 1878; zie hieronder Haven’s).

Sietske (gedoopt te Oosterzee 7 juni 1803, getrouwd 22 juni 1827 met de onderwijzer Bouke Meys van Slageren te St.Nicolaasga; Sytske wordt 73 en overlijdt 29 mei 1877; zie hieronder Van Slageren’s).

Franke Piers (de tweede zoon, gedoopt 19 december 1805; trouwt 27 mei 1836 met Jetske Johannes Hoekstra die slechts 36 jaar wordt en in 1850 overlijdt; Franke en Jetske zochten het noordelijker (Irnsum, Rauwerderhem); Franke wordt 84 en overlijdt 14 december 1889; zie hieronder Frankes de Jong).

2.1.3. FRANKENA-VOORFAMILIE

Meye Frankes & Lysbert Epkjen Meijes Frankena & Pier Jacobs de Jong Jacob Piers de Jong & Geeske Jochums Oenema Pier Jacobs de Jong & Joltje Fokkes Veldstra Klaas Piers de Jong & Fokje Schipper(s) Elizabeth de Jong & Willem Van der Hoek Kinderen Van der Hoek - De Jong

In het doopregister van de Hervormde kerk van Langweer staat het ouderpaar Meyes Frankes en Lysbert Frankes genoemd vanwege de dopelingen: Epkien, 24 november 1771 (onze oudmoeder Epkjen Meijes) Lammert, met vermelding Zandgaast 6 juli 1777 en doopdatum 17 augustus 1777.

Graag had ik nog wat meer dopelingen van dezelfde ouders in dat register aangetroffen. Eerder geboren dan Epkien: een oudere zus Eijkjen bijvoorbeeld (wellicht eerste vrouw (1782) van oudvader Pier Jacobs) en een oudere broer Hans Meyes Frankena die we ook tot onze oudvaders mogen rekenen (zijn kleindochter Joltje Veldstra trouwt met Pier Jacobs de Jong, kleinzoon van Epkjen). Zowel Hans als Epkjen hebben een dochter die Lijsbert wordt genoemd, Hans een zoon die Meye heet en Epkjen een dochter Meykje.

Waar zijn onze oudgrootouders Meye en Lysbert getrouwd? Kwamen ze pas na 1770 binnen de kerkgrenzen van Langweer te wonen, zodat we alleen hun jongste kinderen daar in het doopregister aantreffen? Dat zijn van die vragen die nog moeten worden beantwoord.

In de overlijdensakte van oudvader Hans Meyes Frankena (Haskerhorne 1816, 57 jaar oud) worden zijn ouders niet vermeld. Zijn zoon Meye is 11 jaar in 1816. Als deze in 1832 trouwt zijn zowel vader als moeder overleden. Als familierelatie meldt kleinzoon Meye dan de naam van zijn grootvader: Meye Frankes, uit Langweer over wie hij overigens geen exacte gegevens kan geven. Maar dit is geen toeval. Hans staat niet in het doopregister van Langweer, hij was zeer waarschijnlijk wel een zoon van Meye en Lysbert. Zie verder in hoofdstuk 2.4 : Pier Jacobs de Jong & Joltje Fokkes Veldstra.

De achternaam FRANKENA is ontleend aan het patroniem Frankes. De achternaam betekent dus eigenlijk: nakomelingen van Franke. Bij de naamsaanname van 1811 meldden zich in Friesland 12 gezinshoofden als Frankena en 5 als Frankema. Dat register geeft geen compleet beeld. Hans Meyes Frankena staat er bijvoorbeeld niet in geregistreerd, hoewel hij wel zeker een (nog) levend gezinshoofd was.

Van de twaalf wel vermelde Frankena’s (drie met patroniem Jurjens te Molkwerum; twee met patroniem Eyzes te Stavoren; twee met patroniem Willems te Uitwellingerga; twee met patroniem Ydes te Workum/Koudum; twee met patroniem Aukes (rentenier Auke Aukes te Tsjum en diens zoon Hidde Aukes te Tjerkwerd)) past er maar één direct in onze voorfamilie: Lammert Meyes Frankena uit Langweer. Deze Lammert (1777-1828, 51 jaar geworden) is uit eerdergenoemd doopregister Langweer bekend als jongere broer van oudmoeder Epkjen. In 1811 heeft hij een zoontje Meye van twee maanden oud. Hijzelf is dan 34.

Van de vijf gezinshoofden die de achternaam Frankema lieten registreren, zijn er drie met het patroniem Frankes of Franken. Hetzelfde patroniem dus als van oudgrootvader Meye Frankes te Langweer. Het zijn: Hendrik Franken te Oldeberkoop, Johannes Frankes te Oudeschoot en Minne Frankes te Haskerhorne. De andere twee zijn Jacob Hendriks Frankema, zoon van de Hendrik uit Oldeberkoop en Ludze Jans Frankema uit Ouwsterhaule (bij Langweer en Haskerhorne). De Minne Frankes Frankema te Haskerhorne komt in hetzelfde register ook als Frankena voor (in een voogdfunctie). De schrijfwijze van de namen lag nog niet vast. Een nog te bewijzen of te verwerpen stelling is dat er een familieverband was tussen oudgrootvader Meye Frankes en de Johannes Frankes te Oudeschoot en/of de Minne Frankes te Haskerhorne. Misschien ook anderen in het rijtje?

Een dochter van Ludze Jans Frankema uit Ouwsterhaule, Rigtje genaamd, trouwt met Fokke Minnes Minnesma. Nou en..? Deze Fokke was (achter)neef van Joltje Jacobs uit Haskerhorne, dochter van Jacob Minnes. De Joltje die door haar huwelijk met Hans Meyes Frankena in 1798 te Doniaga kwam te wonen en moeder werd van o.a. Lijsbert Hanzes Frankena. Joltje Jacobs is een oudmoeder van ons.

Lammert Meijes Frankena De jongste broer van oudmoeder Epkjen had in 1811 nog slechts één kind, de twee maanden oude Meye. Lammert was getrouwd met Korneliske Piers Bierma. Behalve genoemde zoon Meye krijgen ze vier dochters: Fokje (1813), Lijsbert (1815), Geertje (1817), Nantje (1818), en een tweede zoon: Pier (1822). Vader Lammert overlijdt, 51 jaar, op 21 mei 1828 (Doniawerstal). Oudste zoon Meye trouwt in 1837 met Maike Hendriks Schotanus à Sterringa en wordt 86 jaar.

2.1.4. Verdere gegevens over zussen en broer van Jacob Piers

De zussen Lijsbert, Aafke, Meyke (Maike) en Sytske (Sietske) en de jongere broer Franke worden stuk voor stuk behoorlijk bejaard. Onderwijzersvrouw Sytske wordt met 73 nog het minst oud. Zus Lijsbert met 88 het alleroudst. Alleen de oudste van het stel, onze betovergrootvader Jacob, haalde dergelijke leeftijden bij lange na niet. Hij wordt slechts 53.

Landsma’s

Lijsbert (1798-1887) trouwt 4 juni 1825 met Yke Klazes Landsma. Zoon van Klaas Ykes Landsma, boer te Westermeer (het zuidelijke deel van Joure), en van Jantje Gosses. Volgens de huwelijksakte is Yke in Joure geboren en wonend te Westermeer. Hij is 24 jaar, “van boerenbedrijf”. Lijsbert Piers de Jong is 26 jaar, “bedrijfsdienstmaagd, geboren te Oosterzee, dochter van Pier Jacobs, overleden, en Epkjen Meyes van bedrijf boerin, wonende te Doniaga”.

Uit het huwelijk van Lijsbert en Yke worden vier dochters geboren: Antje (1826), Epkjen (1833), Jantje (1835) en Klaaske (1838). Bij onze zoektocht tot dusver is de naam van Yke Landsma na 1838 niet meer teruggevonden (hij was toen bijna 40). Die van Lijsbert wel. Zij wordt 88 en overlijdt als weduwe op 13 februari 1887. Na het vermoedelijk vroege overlijden van Yke is men uit Westermeer/Joure weggetrokken. De oudere dochters zijn in de archieven van Lemsterland terug te vinden. Klaaske in de archieven van Gaasterland. De jongste dochter zal onderdak geboden hebben aan haar hoogbejaarde moeder. Want Lijsbert overlijdt in Gaasterland.

Hoekstra’s

Aafke, ook wel Afke geschreven (1800-1876), trouwt 6 mei 1826 met Bartle Johannes Hoekstra, zoon van de boer Johannes Bartles Hoekstra en van Jetske Jans van der Meer. We melden hier maar alvast dat jongste broer Franke trouwt met Jetske Johannes Hoekstra, een zus van zwager Bartle.

De Hoekstra’s woonden in Legemeer, de buurtschap ten noorden van St.Nicolaasga, zoals Doniaga direct ten zuiden van St.Nicolaasga ligt.

De huwelijksakte meldt met betrekking tot Bartle Hoekstra: “boerenknecht, geboren en wonende te Legemeer, oud 22 jaar”. En met betrekking tot Aafke: “zonder beroep, geboren te Oosterzee, wonende te Doniaga, oud 26 jaren. Dochter van Pier Jacobs, overleden te Oosterzee den 26ste September 1806, en Epkjen Meijes Frankena, boerin te Doniaga.”

Afke en Bartle krijgen zeven Hoekstra-kinderen, slechts weinig Hoekstra-kleinkinderen. De kinderen: Johannes (1827 - overlijdt na enkele dagen) Jetske (1830 - trouwt 9 mei 1851 met Broer Klazes van der Meer, die in 1916 in Lemsterland overlijdt, 87 jaar en weduwnaar) Epkje (1832 - wordt slechts 6 maanden) Epkje (1834 - trouwt 11 mei 1860 met Fokke Klazes de Haan, deze Fokke overlijdt 17 december 1899, Doniawerstal, 68 jaar, gehuwd) Johannes (1836-1900, bleef ongehuwd) Pier (1838-1916, overlijdt 78 jaar oud, Doniawerstal, weduwnaar) Klaas (1840-1886, overlijdt 45 jaar oud, Doniawerstal, gehuwd).

Afke zelf overlijdt 25 juli 1876, 76 jaar oud, Doniawerstal. Ze beleeft dus nog net haar 50-jaar huwelijksfeest. Bartle overlijdt 3 augustus 1881, 77 jaar oud, Doniawerstal.

Haven’s

Meyke (1801-1878, ook wel Maike) trouwt 28 mei 1823 met Jan Franzes Haven. Hij is zoon van de timmerman Frans Sikkes Haven uit Idskenhuizen en van Tetje Ates die dan al is overleden. Jan “geboren in de Hommerts, oud 26 jaar” wordt ook zelf in de huwelijksakte timmerman te Idskenhuizen genoemd. Meyke is 21 en “zonder beroep te Doniaga”.

Uit het huwelijk van Meyke en de Idskenhuizense timmerman Jan Haven kwamen voor oudmoeder Epkjen minstens vijf kleinkinderen voort:

Tetje (1824-1857, trouwt 9 mei 1845 met Jelle Jans Breimer en gaat wonen in Hemelumer Oldeferd, ze krijgen 5 kinderen (Jan, Meijke, Tryntje, Jacob en Pier) voordat Tettje in 1857 overlijdt, 33 jaar oud) Pier (1827-1871, trouwt 1859 met Grietje de Jong en misschien een tweede maal 1867 met Marijke Wijnja) Epkjen (1832-1919, trouwt 1856 met Tjitte Annes van der Leij) Anke (1837-1906; de jongste zus die bij het overlijden van oudste zus Tettje te hulp schiet bij het moederloos geworden gezin in Hemelumer Oldeferd; trouwt 19 juni 1859 met haar zwager/weduwnaar Jelle Breimer en dat levert nog vier kinderen op: Tettje, Cornelia, Jan en Frans) Frans (1839 geboren, trouwt 1865 met Antje Zwart en/of 1870 met Grietje Remeerie).

Timmerman Jan Franzes Haven overlijdt 22 november 1865, 68 jaar, Idskenhuizen. Meyke wordt 76 (overlijdt 7 juni 1878).

Van Slageren’s

Jongste dochter Sytske (1803-1877) trouwt 22 juni 1827 met Bouke Meijs van Slageren, “schoolonderwijzer, geboren in Heeg en wonende te St.Nicolaasga, oud 27 jaar, zoon van Meye Hendrik van Slageren, overleden 1 februari 1826, en van Akke Boukes, overleden te Heeg 20 oktober 1826.” Meester Bouke (of Bauke) was dus in het jaar ervoor beide ouders kwijt geraakt. Ook voor Sytske, 24 jaar, wordt een apart beroep gemeld. Ze is naaister.

Vier jaar na huwelijksdatum wordt een eerste kind gemeld, de dochter Akke (1831). Er volgen nog vijf dochters, van wie een Beitske als baby overlijdt: Pierke (1835), Beitske (1837), Beitske (1839), Lijsbert (1841) en Afke (1845). We missen een Epkjen maar kennen de miskramen tussen 1827 en 1831 niet.

Allemaal dochters. Dus verder geen Van Slageren- familienaamlijn.

Sietske overlijdt 29 mei 1877, 73 jaar oud. Bauke van Slageren wordt 90 en overlijdt oudjaarsdag 1890.

FRANKES DE JONG

Betovergrootvader Jacob Piers de Jong (1797-1850) had naast de genoemde vier zussen nog een jongere broer Franke Piers de Jong (1805-1889).

Franke is nog geen jaar oud wanneer oudvader Pier Jacobs de Jong in 1806 overlijdt. Hij heeft dus vrijwel volledig Klaas Douwes Douma als (stief-) vader meegemaakt.

Franke trouwt 27 mei 1836 met Jetske Johannes Hoekstra, dochter van Johannes Bartels Hoekstra, boer te Legemeer, en Jetske Jans van der Meer. Ze is een zusje van Bartle Johannes die tien jaar eerder met Afke Piers de Jong trouwde (zie hierboven).

Franke is 30 wanneer hij met Jetske trouwt, “arbeider geboren te Oosterzee, zoon van Pier Jacobs overleden.” Jetske is rond 22 en wordt slechts 36. Franke en Jetske trekken weg uit de omgeving bij het Tjeukemeer. Franke wordt landbouwer te Irnsum (Rauwerderhem). Misschien is het omdat halfbroer Douwe Douma, inmiddels ook al 24 en getrouwd, het boerenbedrijf te Doniaga gaat overnemen (echte zoon immers van Klaas Douma) en Franke het daar wel heeft gezien. Zoals zijn oudere broer Jacob Piers in 1832 met gezin uit Doniaga wegtrekt en in Haskerhorne voor zichzelf gaat beginnen.

Te Irnsum krijgt het echtpaar Franke & Jetske (Jitske?) vijf kinderen voordat Jetske 22 juni 1850 op 36-jarige leeftijd overlijdt: Pier (1837-1862) Johannes (1838-1925) Jitske (1841-1896) Klaas (1847-1927) derde zoon, doodgeboren 25 febr.1850, overlijdensakte te Haskerland en niet te Rauwerderhem (Jetske 22 juni zelfde jaar overleden wel te Rauwerderhem).

Franke Piers bleef mogelijk tien jaar weduwnaar maar trouwde voor een tweede maal op zijn 55ste (Rauwerderhem, 1 december 1860) met Gertje Johannes de Jong (36, overleden 2 maart 1887, geen kinderen bekend). Franke zelf overlijdt 14 december 1889, 84 jaar oud.

Van zonen Johannes en Klaas stammen enkele mannelijke nazaten af in het gebied rond Irnsum. Dit is verder na te zoeken.

2.2. JACOB PIERS DE JONG (1797-1850) en GEESKE JOCHUMS OENEMA (1802-1879)

Jacob Piers de Jong wordt 3 februari 1797 ingeschreven in het doopregister van de Hervormde kerk Oosterzee-Echten. Vier zusjes en broer Franke volgen nog voor vader Pier op 26 september 1806 overlijdt. Moeder Epkjen verhuist in 1808 van Oosterzee naar Doniaga, waar ze in 1810 met de jonge boer Klaas Douwes Douma trouwt. Jacob krijgt nog een halfzusje en een halfbroer.

Bij het tweede huwelijk van zijn moeder is Jacob Piers dertien jaar. Het is aan te nemen dat hij op de boerderij van Klaas Douma direct aan de slag kon of al was. Hij blijft te Doniaga wonen en werken tot 1832.

Hij trouwt 11 juni 1824 met Geeske Jochums Oenema. Hij is 27, zij 22. Hun eerste kind wordt op de avond van 20 mei 1825 geboren, rond half negen. Het kind wordt naar Jacobs vader vernoemd en gaat dus ook Pier Jacobs de Jong heten. Pier (1825-1885) wordt grootvader van Elizabeth de Jong (1910-1989).

Straks meer over het gezin van Jacob en Geeske. Eerst de voorfamilie van haar kant.

2.2.1. OENEMA-VOORFAMILIE

Oene Harmens & Jicke Hendriks Wytse Oenes & Rinske Foppes Oene Wytses Oenema & Geeske Jochems Jochum Oenes Oenema & Trijntje Klases Geeske Jochems Oenema & Jacob Piers de Jong Pier Jacobs de Jong & Joltje Fokkes Veldstra Klaas Piers de Jong & Fokje Schipper(s) Elizabeth de Jong & Willem Van der Hoek Kinderen VanderHoek-deJong

In de quotisatiekohieren van 1749 (bedoeld om belasting te heffen) komt oudovergrootvader Wytse Oenes uit Ouwsterhaule (Doniawerstal) voor als “kleyne boer; schoolmeester”.

Hij wordt aangeslagen voor 40 Caroliguldens wat relatief behoorlijk was voor die tijd. Of hij de guldens ooit betaald heeft weten we niet. Vrijwel het hele land kwam tegen de heffingen in opstand en de maatregel werd snel herroepen. Maar de kohieren hielde we er aan over.

Wytse Oenes is op 29 december 1712 geboren. Hij wordt gedoopt Nieuwjaarsdag 1713 (Ouwster-haule). Zijn ouders, oudbetovergrootouders van ons, zijn Oene Harmens (geboren ca.1681) en Jicke Hendriks (geboren ca.1685).

2.2.1.1 Wytse Oenes (1712-) & Rinske Foppes (1719-)

Oudovergrootouders Wytse en Rinske zijn 20 september 1739 in Haskerhorne getrouwd. Rinske Foppes zal van Haskerhorne afkomstig zijn geweest en misschien hebben ze daar ook even gewoond. Wytse zal ergens zijn kennis voor het schoolmeesterschap op hebben moeten doen (Westermeer/Joure?) en kan in 1741 naar Ouwsterhaule zijn gegaan omdat zijn vader overleed en diens boerderij beheerd moest worden.

Er is een aantekening van het huwelijk in november 1741 in het kerkregister van Ouwsterhaule. Hun eerste kind, oudgrootvader Oene Wijtses, was toen al geboren. In het belastingkohier van 1749 wordt gesteld dat het gezin van Wytse Oenes bestaat uit 3 volwassenen (ouder dan 12 jaar) en 4 kinderen (jonger dan 12 jaar). Omdat geen van de kinderen ouder dan 12 jaar kan zijn, is het denkbaar dat moeder Jicke Hendriks nog in leven was en onderdeel van het gezin uitmaakte.

In totaal kregen Wytse en Rinske tien kinderen van wie enkele jong overleden: Oene Wijtses (geb. 15 januari 1741, zie hierna) Rinke Wijtses (geb. 24 januari 1743; trouwt Ouwsterhaule (1) 20 oktober 1776 met Akke Tjeerds en (2) 17 januari 1790 met Aafjen Kleises) Foppe Wijtses (7 april 1745, jong overleden) Jikke Wijtses (15 mei 1746; trouwt 20 oktober 1765 met Rein Freerks Rodema te Oosterzee; ze krijgen de kinderen Rein, Rinske en Wijtze) Geertje Wijtses (2 november 1748; trouwt 6 maart 1770 met Boote Meines, jongste zoon van Meinne Botes en Goitscke Foppes) Foppe Wijtses (9 oktober 1750, jong overleden) Foppe Wijtses (2 december 1751, de derde Foppe in het gezin) Hendrik Wijtses (12 oktober 1754) Tjedde Wijtses (16 november 1759).

2.2.1.2. Oene Wietzes Oenema (1741-1815) & Geeske Jochems (1747-)

Oene Wietzes (Ouwsterhaule) en Geeske Jochems (St.Johannesga) trouwen 14 september 1768.

Oudgrootmoeder Geeske is 3 december 1747 (Haskerland) geboren als dochter van Jochum Eiles (ca.1715) en Sijbreg Jelles (ca.1720). Waarschijnlijk de Jochum Eiles uit Joure die als “schipper; redelijk in staat” in 1749 voor 30 Caroliguldens wordt aangeslagen. Hij heeft dan één kind en dat zal Geeske zijn geweest.

Bij de familienaamregistratie van 1811 laat oudgrootvader Oene Wietzes (Oldeouwer) de familienaam OENEMA vastleggen voor zichzelf en zijn drie dan volwassen zonen:

Wietze Oenes, 38 jaar, wonend te Ouwsterhaule, met drie dochters: Geeske (9), Klaaske (5) en Antje (1). Hij was 2 mei 1802 gehuwd met Ynske Klazes de Jong uit het dorpje Indijken onder Langweer. Jochum Oenes , 36 jaar, wonend te Westermeer (Joure), met drie kinderen: Geeske (9), Klaas (4) en Oene (2). Jochum trouwde 5 mei 1799 met Trijntje Klases ook uit Indijken. Harmen Oenes, 34 jaar, wonend te Oldeouwer, met drie kinderen: Oene (5), Antje (3) en Egbert (1). Hij was 2 juni 1805 getrouwd met Jantje Egberts uit Oldeouwer.

Oudgrootvader Oene Wietzes overlijdt 1 mei 1815 te Oldeouwer, 74 jaar, weduwnaar. Geeske Jochums is dan dus al overleden.

2.2.1.3. Jochum Oenes Oenema (1774-1848) & Trijntje Klazes de Jong (1772-1834)

Oudouders Jochum en Trijntje trouwen 5 mei 1799. Het huwelijk staat vermeld in de trouwregisters van de Hervormde kerk van Ouwsterhaule-Oldouwer-Nijega (oostelijk deel van Doniawerstal) en van de Hervormde kerk van Langweer-Teroele-Dijken-Boornzwaag (noordwestelijk deel van Doniawerstal.

Trijntje is afkomstig uit Indijken (Dijken). Misschien is ze een oudere zus van Ynske Klazes de Jong die in 1802 met de oudere broer van Jochum trouwt. Bij het huwelijk is Trijntje ca. 27 jaar en Jochum (geboren 16 februari 1775) 24 jaar.

In 1811 wonen ze in Westermeer (Haskerland) en hebben ze drie jonge kinderen. Het gezin lijkt daarna niet meer te zijn uitgebreid:

Oene Jogchums Oenema (1800-1874) trouwt 29 april 1836 met Foekjen Martens van der Weg. Hij is 36, zij 27. Ze krijgen een dochter Janke (1837), een zoon Jogchum (1840) en nog twee dochters: Trijntje (1842) en Fokeltje (1845). Foekjen overlijdt 5 augustus 1873, 64 jaar (Doniawerstal). Oene een halfjaar later op 7 februari 1874, 74 jaar (Doniawerstal). Geeske Jochums Oenema (1802-1879) trouwt dus 11 juni 1824 met Jacob Piers de Jong (1797-1850) - zie hierna verder. Klaas Jochums Oenema (1806-1835) wordt slechts 28 jaar. Hij trouwt in Lemsterland met Afke Alberts van der Gaast op eerste kerstdag 1831. Ze krijgen twee zonen, in Haskerland geboren: Jochem (1833) en Albert (1835). Albert wordt 30 april geboren, vader Klaas overlijdt 12 mei 1835. Weduwe Afke (Aafke) wordt ook slechts 42 jaar, zij overlijdt 16 mei 1854 (Haskerland).

Nu we ook Geeske haar achtergrond hebben gegeven meer over het gezin van betovergroot-ouders Jacob Piers de Jong en Geeske Jochums Oenema. De Geeske die ook Geeske Jochums heet zoals haar grootmoeder.

Zoals hiervoor geschreven trouwen ze 11 juni 1824, hij 27, boerenknecht, zij 22. In ruim twintig jaar krijgen ze negen kinderen, de eerste drie in Doniaga, de volgende zes in Haskerhorne. In het kerkboek van de Nederlands-Hervormde gemeente van Haskerhorne/Oudehaske wordt per 25 juli 1832 de overkomst van Jacob Piers de Jong en Geeske Jochums Oenema van de kerk van Tjerkgaast/Doniaga etc. gemeld. Of verhuisden ze toen maar werd JP pas in 1834 lidmaat? Onduidelijke aantekeningen.

Zoals hierboven bij zijn jongere broer Franke gesuggereerd die in 1836 naar Idaard (Rauwerderhem) vertrok, heeft de verhuizing van Jacob en Geeske naar Haskerhorne in 1832 misschien ook te maken met het feit dat het boerenbedrijf in Doniaga voor halfbroer Douwe Douma bestemd was, jonger dan zij maar wel de echte zoon van boer Douma. Jacob mocht het tussen de Frankena’s en de Jongen in Haskerhorne gaan “:proberen”.

Wanneer hij achttien jaar later “29 november ten 10 ure des avonds te Haskerhorne in het huis nr. 4” overlijdt, pas 53 jaar oud, wordt Jacob in de akte boer genoemd en Geeske boerin. Ze hadden toen dus hun eigen bedrijf.

Hun kinderen:

Pier (geboren 20 mei 1825, wordt 60, trouwt met Joltje Fokkes Veldstra, overgrootouders, zie hierna) Jogchem (7 november 1828, wordt 73) Epke (1 april 1831, wordt 11) ----verhuizing van Doniaga naar Haskerhorne
— Trijntje (14 maart 1833, wordt 42?) Klaas (24 april 1835, wordt 16) Jacobje (22 februari 1837, wordt 68) Minne (15 juli 1839, wordt 75) Oene (21 juni 1842, wordt 28) Epke (9 augustus 1844, wordt 7 maanden).

De broers en zussen overgrootvader Pier (tussen haakjes gemeente + aktenr):

Jogchem Jacobs de Jong: geboren 7 nov.1828 (Doniawerstal akte 59) huwt 15-5-1857 met Pietertje Pieters Sierdsma (Schoterland akte 21) kinderen Haskerland: Jakob (28-2-1858), Antje (7-6-1866), Geeske (17-12-1871) overleden 8-8-1902,73 jr, gehuwd (Hask 97) overleden Pietertje Sierdsma 17-9-1906, 74 jr

Epke Jacobs de Jong geb 1-4-1831 (Donia 27) overl 21-11-1842, 11 jaar (Hask 28)

Trijntje Jacobs de Jong geb 14-3-1833 (Hask 27) huwt Feite Ytzens de Haan 4-11-1864 (Hask 49) Feite was 20-4-1856 getrouwd met Itske Nauta (Hask 6) en trouwt 16-9-1876 met de weduwe Sytske Jentjes Bosma (Baarderadeel 36), hij overlijdt 19-8-1897, 69 jr, gehuwd (Hask 120); Trijntje ws in 1875 overleden (geen akte)

Klaas Jacobs de Jong geb 24-4-1835 (Hask 48) overl 20-3-1852, 16 jaar (Hask 6)

Jacobje Jacobs de Jong geb 22-2-1837 als meisje maar ambtenaar schrijft “zoon van..” op het formulier. Geslacht bij vonnis d.d. 23 januari 1856 verbeterd in vrouwelijk. (Hask 29) huwt 2-10-1863 met de jonge (geb. Schoterl 23-10-1839) Jentje Jans de Glee (Hask 42), krijgt kinderen: Jacob (1865, wordt 1 maand) en Jacob (1866) in Schoterland, dochter Antje de Glee 26-1-1870 in Haskerland; echtgenoot de Glee overlijdt 14-10-1870, 30 jr (Hask) huwt ten tweede 1-11-1874 met de 44-jarige weduwnaar Tiede Romkes de Jong (Donia 30) en krijgt bij hem nog drie kinderen: Oene (1876), dochter Jikke (1878) en Pieter (1880). Uit eerder huwelijk met Afke Beenes Bles had Tiede 8 kinderen, dus Jacobje had wat te doen in huis (Afke Bles, 39 jr, stierf in kraambed met kind 15-4-1874). Overl19-4-1905 68 jr geh (Hask 44) Tiede de Jong overl 25-9-1908, 78 jr wed (Donia 58)

Minne Jacobs de Jong geb 15 juli 1839 (Hask) huwt 26-10-1866 Lolkjen de Vries (Donia 30), krijgt kinderen: Geeske (1867), Geeske (1869), Maria (1871), Jacob (1883), doodgeboren (1885) Overl 1-9-1914 75 jr geh (Hask 62) Lolkjen de Vries overl 10-8-1924, 80 jr, wed (Hask 47)

Oene Jacobs de Jong geb 21 juni 1842 (Hask 47) huwt 4-6-1869 met Trijntje Schaap (Uting 23) krijgt dochter Geeske 1-10-1870 (Hask 181) overl 3-1-1871 28 jr geh (Hask 4) weduwe Trijntje hertrouwt 3-11-1872, met Eldert Meines Jansma (Hask 46)

Epke Jacobs de Jong geb 9-8-1844 (Hask 95) overl 31-3-1845, 7 mnd, (Hask 8)

Betovergrootvader Jacob Piers overlijdt 29 november 1850, pas 53 jaar oud, zoals hierboven vermeld. Betovergrootmoeder Geeske Jochems wordt 77 en overlijdt 4 augustus 1879.

DE JONG-LIJN - JUNI 2001

PAG

PAG 8