Verleden Tijd

VERLEDEN TIJD

VOORFAMILIES

VANDERHOEK-DEJONG

PERIODE CA 1820-1940

(GROOTOUDERS, OVERGROOTOUDERS & BETOVERGROOTOUDERS)

Documentatie door:

Klaas Van der Hoek Wzn (Stiens) Jan Wolter Van der Hoek (Deventer/Amsterdam)

Uitgangspunt bij dit werkdocument zijn de kinderen (kwartierstaatnr 1) van: 2. Willem (Bonnes) VAN DER HOEK (1906-1961) en 3. Elizabeth DE JONG (1910-1989)

GROOTOUDERS 4. Bonne VAN DER HOEK (1875-1943) 5. Neeltje ROEM (1871-1938) 6. Klaas Piers DE JONG (1853-1930) 7. Fokje Jurjens SCHIPPER(S) (1870-1936)

OVERGROOTOUDERS 8. Jan Wolters VAN DER HOEK (1835-1927) 9. Hiltje Jans LUKKES (1840-1915) 10. Willem ROEM (1826-1907) 11. Antje VAN BEEK (1832-1905) 12. Pier Jacobs DE JONG (1825-1885) 13. Joltje Fokkes VELDSTRA (1823-1900) 14. Jurjen Annes SCHIPPER (1822-1908) 15. Janke Hendriks WIEKEL (1840-1908)

BETOVERGROOTOUDERS 16. Wolter Freerks VAN DER HOEK (1795-1849) 17. Grietje Bonnes BOUWMAN (1799-1882) 18. Jan Johannes LUKKES (1813-1869) 19. BonjŽ Durks WOUDSTRA (1815-1876) 20. Nicolaas ROEM (1799-1834) 21. Angenita MULDER (1801-1879) 22. Christiaan VAN (DER) BEEK (1788-1866) 23. Neeltje VAN LEEUWEN (1805-1861) 24. Jacob Piers DE JONG (1797-1850) 25. Geeske Jochums OENEMA (1801-1879) 26. Fokke Feddes VELDSTRA (1791-1861) 27. Lijsbert Hanzes FRANKENA (1800-1871) 28. Anne Pieters SCHIPPER (1776-1867) 29. Trijntje Hendriks KYLSTRA (1786-1864) 30. Hendrik Durks WIEKEL (1780-1861) 31. Fokjen Jans VAN FLEEREN (1801-1860)

KORT VOORWOORD

Ik (Jan) had graag een aardig, beknopt, en toch waar verhaal over nabije en eerdere voorouders willen schrijven. Welke voorouders?, mogen mijn zonen en kleinzonen vragen. Want zij hebben ook weer andere voorouders dan die ik heb. Dochters heb ik niet en kleindochters (nog) evenmin, voeg ik hier toe, om de vrouwelijke familieleden niet te verontrusten. Had ik ze wel, dan gold dezelfde vraag. Schoondochters heb ik.

In dit document beknopte verhalen over en rond de vier grootouders, acht overgrootouders en zestien betovergrootouders van de kinderen van Willem VAN DER HOEK (1906-1961) en Elizabeth DE JONG (1910-1989). Willem en Elizabeth trouwden 21-6-1934 en kregen twaalf kinderen. Maar dat weten jullie. In de inmiddels zeventig jaar na 1934 stond de historie (alweer) niet stil.

Wanneer je uit een gezin met twaalf kinderen komt, ontdek je bij ouder worden (eventu‘el zelf kinderen, kleinkinderen of achterkleinkinderen krijgend) dat kennis houden van het wedervaren van de ÒfamilleÓ (= oorspronkelijk gezin)

VAN DER HOEK Ð LIJN

Generatie 3 VAN DER HOEK (grootouders)

BONNE VAN DER HOEK en NEELTJE ROEM, ouders van WILLEM VAN DER HOEK (1906-1961)

BONNE VAN DER HOEK & NEELTJE ROEM

1. Bonne VAN DER HOEK, geboren vrijdag 8 januari 1875 te Oranjewoud (Grintdyk), vertrekt ca. 1895 als kleermakersgezel uit Heerenveen naar Zuid-Holland, overl zaterdag 1 mei 1943, 68 jaar oud te Heerenveen, kleermaker, trouwt zaterdag 1 september 1900 te Naaldwijk (ZH) met
2. Neeltje ROEM, geboren vrijdag 17 november 1871 te Naaldwijk (ZH), werkvrouw, overl maandag 15 november 1937 te Heerenveen (Van Dekemalaan), net geen 66 jaar oud.

Bonne was 25 en Neeltje 28 toen de twee 1-9-1900 te Naaldwijk met elkaar trouwden, beiden in eerste huwelijk. Uit de trouwakte blijkt dat de ouders van de bruidegom, Jan Wolters Van der Hoek (kw 8) en Hiltje Jans Lukkes (kw 9), voor dit huwelijk niet de reis vanuit Terband in het Friese Aengwirden naar Naaldwijk in het Zuidhollandse Westland maakten. Zij gaven schriftelijk toestemming. De ouders van de bruid waren wel aanwezig en getuigen waren o.a. haar broers Nicolaas en Christiaan ROEM.

Uit het huwelijk worden zes kinderen geboren, allen te Naaldwijk, vier dochters en twee zonen: Hiltje, geb zaterdag 29-6-1901 (vernoemd naar de moeder van Bonne). Antje, geb dinsdag 28-10-1902 (vernoemd naar de moeder van Neeltje). Janna, geb 1904 (vernoemd naar de vader van Bonne, maar `t was een meisje). Willem, geb maandag 30-4-1906 (kw 2) (vernoemd naar de vader van Neeltje). Willemien (Wilhelmina), geb 1907 (de vader van Neeltje overleed eerder dat jaar, de jonge koningin heette Wilhelmina en was populair). Jan Wolters, geb donderdag 7-1-1909 (vernoemd naar de vader van Bonne, compleet met diens patroniem-s).

Opoe Neeltje is 37 jaar wanneer het zesde kind wordt geboren. Opa Bonne viert de volgende dag, 8-1-1909, zijn 34ste verjaardag. Het huwelijk leidt niet tot volgende kinderen. Het jonge gezin woonde te Naaldwijk samen met de ouders van Neeltje, maar van die ouders overlijdt Antje VAN BEEK (kw 11) in maart 1905 en Willem ROEM (kw 10) in mei 1907. Begin 1916 trekt Bonne naar Heerenveen in Friesland, waar hij vandaan kwam. Neeltje is dan 45 en Bonne 41. Hiltje, de oudste dochter, is 15.

Bonne VAN DER HOEK (1875-1943) werd op 8 januari 1875 te Oranjewoud geboren, jongste (en laatste) kind van Jan Wolters VAN DER HOEK (kw 8) en Hiltje Jans LUKKES (kw 9). Aan de ÒGrintdykÓ zoals de aloude zandweg vanaf Oudeschoot door het Schoterwoud in de volksmond ging heten, nadat deze met grint was ÒbestraatÓ . Die wegverbetering vond rond 1870 plaats en het is niet onmogelijk dat overgrootvader Jan Wolters er een boterham aan verdiende. Rond 1880 verhuist Jan met gezin van Oranjewoud naar het noorden van Heerenveen. Naar Terband (Fok, Schans) dat deel uitmaakte van de gemeente Aengwirden. Ook daar wordt druk aan rij- en tramwegen gebouwd. Op 15 januari 1868 was de treinverbinding Meppel-Heerenveen gereed gekomen en op 1 september 1868 de verdere verbinding Heerenveen-Leeuwarden. In 1880 startte de Nederlandsche Tramweg Maatschappij met de aanleg van trambanen. Vanaf het station te Heerenveen (Nijehaske), een baan naar Joure in het westen en een baan naar Gorredijk-Drachten in het oosten. Voor de baan naar Drachten moest in Heerenveen een brug worden gebouwd over de relatief brede Heerensloot, van Heerenwal naar Fok (Terband).

Die Trambrug speelt een bepalende rol in het leven van opa Bonne. In 1883 is de brug er. Voor de trams een hindernis die ze met lage snelheid moeten nemen. Voor de kinderen uit de buurt een prachtige kans om aan de ene kant in het langzaam rijdende voertuig te klimmen en er aan de overkant weer van af te springen. Dat mag natuurlijk niet en het is gevaarlijk. Bonne is 8 jaar en merkt hoe gevaarlijk. Hij struikelt en komt met een gebroken heup en andere verwondingen in het ziekenhuis terecht. Het genezingsproces duurt lang. Tot zijn 16de heeft Bonne krukken nodig bij het lopen. Een gevolg van dit ongeval is ook dat zijn schooltijd wordt verlengd Ð hij bezoekt de ÒFransche schoolÓ (Mulo-onderwijs) Ð en dat zijn beroepskeuze niet meer vrij staat. Hij kon maar het best kleermaker worden. Een zittend beroep, waar wel vraag naar was (zijn oudere broer Wolter begon als pakhuisknecht). En zo gebeurde. Bonne leerde het vak als leerling bij Heerenveense kleermakers en werd daarna, in 1895/96, ÒuitgezondenÓ naar buiten Friesland (broer Wolter werkte inmiddels al te Amsterdam). Zijn eerste contactadres was te Zaltbommel, maar van daaruit vertrok hij al snel naar Naaldwijk.

Naaldwijk

De jonge Friese kleermaker vindt te Naaldwijk kost en onderdak bij het bejaarde tuinders-echtpaar Willem ROEM (1826-1907) en Antje VAN BEEK (1832-1905). Willem Roem is de 70 gepasseerd en Antje ook al 65-plusser, wanneer ze de 22-jarige kostganger in huis nemen. Ze hebben zelf twee zonen, Nicolaas en Christiaan, die al getrouwd en uit huis zijn, hoewel ze misschien nog in de tuinderij werken. En ze hebben een dochter, Neeltje, die 17-11-1871 is geboren, toen vader Willem 45 was en moeder Antje 39. Dochter Neeltje, 25 jaar, had Òde wareÓ nog niet gevonden en woonde nog bij haar ouders.

Het nuchtere feit is dat Bonne en Neeltje aardigheid in elkaar kregen. Toen dit bekend werd (ÒverlovingÓ), hield het wel in dat Bonne snel naar een ander kosthuis moest uitwijken (te Maassluis), want in het gereformeerde Naaldwijk was de sociale controle zeker groot en twee verloofden onder ŽŽn dak kon niet door de beugel. Een huwelijksdag werd gepland, zaterdag 1 september 1900, en Bonne kon daarna weer intrekken bij de Roems. Zoals hierboven gemeld maakten de ouders van Bonne vanuit Heerenveen niet de verre reis naar Naaldwijk om bij het huwelijk aanwezig te zijn.

Het huwelijk tussen Neeltje en kleermaker Bonne was geen moetje. Maar na tien maanden al, 29-6-1901, is er het eerste kind. Een dochter die naar Bonnes moeder Hiltje wordt genoemd. Binnen acht jaar volgen nog vijf andere kinderen: de dochters Antje en Janna, de zoon Willem (30 april 1906, kw 2), de dochter Willemien en de zoon Jan Wolters (7 januari 1909). Moeder Antje VAN BEEK overlijdt 28 maart 1905 en vader Willem ROEM 8 mei 1907.

Dat Willem ROEM in de tijd dat Bonne als kostganger bij hem in huis kwam, (nog) een renderend tuindersbedrijf had, is onwaarschijnlijk. Rond die tijd schakelen jongere en kapitaalkrachtige ondernemers in het Westland over naar grootschalig tuinieren in kassen of warenhuizen. Die omslag werd door de ROEM-familie niet meer meegemaakt. ÒVakantie was er niet bij voor het tuindersgezin. Een dagje naar het strand misschien of naar de stad, als de tuin het toeliet. Alleen in de winter, als het rustig was op de tuin, was er meer tijd voor nutteloze bezigheden, zoals schaatsen. Voor de rest was het leven: werken, bidden, eten en slapen.Ó In 1985 wijdde het Westlands Streekmuseum te Naaldwijk een tentoonstelling aan het leven van Westlandse tuindersvrouwen in de periode 1920-1940. Dat is de periode Òna NeeltjeÓ maar in haar tijd zal het niet anders zijn geweest. In de publiciteit rond genoemde tentoonstelling kreeg de hardheid van het bestaan van de tuindersvrouwen bijzondere nadruk. Gesteld werd dat rangen, standen en godsdiensten een grote rol speelden. Katholiek tuinde bij katholiek, gereformeerd bij gereformeerd. Het aantal kassen en schoorstenen bepaalde positie en huwelijkskansen. Had je geen schoorstenen, dan was je Òvan de koude grondÓ. Voor de tuindersvrouwen waren huishouden en moederschap de voornaamste taken, aldus het verhaal. Maar de tuin moest daarmee worden gecombineerd. Als de druiven gekrent moesten worden of de tomaten gehobbeld, gingen de kinderen mee de kas in. EŽn in de buik, eŽn aan de borst en eŽn in de box, was het moederpatroon. ÒMet carbid en water werden de klompen voor de zondag wit geschuurd. Je werd moe van het stampen van de was in de tobbe. Vierhonderd keer stampen voor de witte was. Vierhonderd keer voor de bonte. Vierhonderd keer voor de donkere was. En dan nog een keer. In de avonduren moest het vele verstelwerk worden gedaan.Ó

Het klinkt niet vrolijk. Hoewel we mogen aannemen dat het niet allemaal en altijd zwaar en ellendig is geweest.

De ROEM-voorvaderen zijn niet van oorsprong tuinders. Dat we Willem Roem als tuinder te Naaldwijk kennen, heeft met de vrouwelijke lijn te maken gehad. Want zijn vader Nicolaas Roem (1799-1834) was vlassersknecht en overleed op jonge leeftijd. En zijn grootvader Pieter Roem (1760-1810), die 49 jaar werd, was geboren te Charlois (Rotterdam). Geen Westlander dus. Pieter trouwde 1791 te Naaldwijk met Johanna Wijnandts (1766-1853), een jonge telg uit het huwelijk van Adrianus Wijnandts (Weyland) en Elisabeth Valstar. Met de VALSTAR-lijn heb je zeker wel met Naaldwijkse tuindersgeslachten te maken, tot op de dag van vandaag. Maar de relatie tussen Willem Roem en de familie van zijn overgrootmoeder, Valstar, het tuinders-actieve deel daarvan, zal niet (of nauwelijks) meer hebben bestaan.

Zijn vader Nicolaas, vlassersknecht, overleed toen Willem Roem 8 jaar oud was. Willems moeder, Angenita Mulder, is 1801 te Den Haag geboren. Haar ouders gingen daarna wel in Naaldwijk wonen, maar kwamen niet uit het Westland. Van Albertina van Loon (1754-1825), de moeder van Angenita, staat vast dat ze te Buuren werd geboren, in de Betuwe dus. Albertina was weduwe te Den Haag, van ene Johan Middendorp (Mittendorf), toen ze met Willem Mulder trouwde. Albertina was 45 jaar toen dochter Angenita ter wereld kwam. Ze wordt 70 (ovl 6-2-1825 te Naaldwijk) en wordt dan ÒdoopvrouwÓ van beroep genoemd. Misschien is vroedvrouw bedoeld. Willem Mulder overlijdt te Naaldwijk 8 weken na zijn echtgenote (8-4-1825).

Hoe komt de voornaam WILLEM in de VANDERHOEK-familie? Die voornaam is aan Willem Mulder te danken, de schoonvader van Nicolaas Roem. Wanneer ruim 12 maanden na het overlijden van Willem Mulder uit het huwelijk van Nicolaas en Angenita een jongen wordt geboren (3-5-1826), wordt deze niet Pieter genoemd, naar de vader van Nicolaas, maar WILLEM. Naar de vader van Angenita. Deze Willem is dus Willem Roem (1826-1907) geworden, naar wie in 1906 de eerste zoon van Bonne Van der Hoek en Neeltje Roem wordt genoemd: Willem Van der Hoek (1906-1961).

Na het vroege overlijden van Nicolaas Roem is Angenita Mulder voor een tweede keer getrouwd. De nieuwe echtgenoot (stiefvader van Willem Roem) is Pieter van Dijk. Het kan zijn dat via hem Willem aan het tuindersbedrijf(je) kwam. Maar dit weten we nog niet zeker.

Naast de ROEM-voorfamilie had Neeltje Roem via haar moeder Antje VAN BEEK (1832-1905) een tweede voorfamilie. Ook dit waren geen tuinderfamilies, maar eerder tuindersknechten. Antje was dochter van Christiaan van Beek en Neeltje van Leeuwen. De naam van de vader van Christiaan wordt Jacobus van der Beek geschreven, geboren in Den Haag, in 1779 getrouwd met de uit Õs Gravenzande afkomstige Geertruy Laarman (1747-1789). Zij wonen te Naaldwijk waar Geertruy op jonge leeftijd trouwde met J.T.Heijnechius. Ze is weduwe en 31 jaar wanneer ze met Jacobus van der Beek trouwt. Uit dit huwelijk wordt Christiaan geboren. Geertruy overlijdt in 1789 en Christiaan krijgt daarna met een stiefmoeder te maken. Neeltje van Leeuwen, de moeder van Antje van Beek, is dochter van Arend van Leeuwen, arbeider te Monster (Westland), en Antje Vreugdenhil. Laatstgenoemde Antje is een telg uit de VREUGDENHIL-familie die, zoals bovengenoemde VALSTAR-familie, door de tijd heen een bekend tuindersgeslacht te Naaldwijk bleef. Maar dat de latere Willem Roem van deze ÒoudeÓ connecties kon profiteren, is onwaarschijnlijk. De familiebanden waren zeker niet nauw genoeg. En de bekwame tuinders waren vermoedelijk al een eigen tak geworden.

Hoe komt de voornaam NEELTJE in de VANDERHOEK-voorfamilie? Zowel de voornamen WILLEM als NEELTJE zijn vernoemingen vanuit het Westland, van ROEM-kant om het simpel te houden.

Na het overlijden van (schoon-)vader Willem ROEM blijven Bonne en Neeltje te Naaldwijk wonen. Twee kinderen (Willemien en Jan Wolters) worden nog geboren. Zes kinderen hebben ze nu. Bonne oefent zijn beroep van kleermaker uit, wat hem hooguit een karig inkomen oplevert. In 1914/1915 begint het waarschijnlijk helemaal nijpend geworden. Om Nederland heen woedde een grote oorlog (de ÒEerste WereldoorlogÓ) en je kunt je indenken dat voor een wat ouderwets ingestelde kleermaker het aantal goede klanten behoorlijk minderde. Volgens zijn latere schoondochter Elizabeth DE JONG (kw 3), voor haar huwelijk zelf als naaister werkzaam, was schoonvader Bonne Òniet een echte kleermakerÓ. Zij kon het misschien beoordelen. En we weten achteraf dat het voor Bonne geen vrije beroepskeuze was geweest.

Heerenveen

In januari 1916 wordt Bonne te Naaldwijk failliet verklaard. Het faillissement wordt in juni 1916 opgeheven, maar Bonne is inmiddels met heel zijn ÒHollandseÓ gezin al in Heerenveen gaan wonen en blijft daar. De verhuizing vindt begin 1916 plaats. Neeltje (nooit in Friesland geweest) is 45, Bonne 41. Van de zes kinderen (ook nooit in Friesland geweest) is Hiltje, de oudste, 15 jaar en Jan, de jongste, 6 jaar. Het gezin wordt opgevangen te Terband bij pake Jan Wolters VAN DER HOEK (1835-1927, kw 8) die 81 wordt op 6 april 1916 en diens dochter (Bonnes oudste zuster) Grietje Jans VAN DER HOEK, getrouwd met Geert FONK. Grietje is 46, Geert 52, ze hebben samen een eigen gezin. Beppe Hiltje Jans LUKKES (1840-1915, kw 9) is in het jaar ervoor, 12-8-1915 (een donderdag), 75 jaar oud, overleden. Pake Jan, zijn hele leven arbeider geweest, is inmiddels Òzo krom als een spijkerÓ (sa krom as in spiker). Hij wordt overigens wel 92.

Na enkele maanden (of weken?) te Terband wordt geregeld dat Bonne met gezin intrekt bij omke Freerk in Het Meer, beoosten Heerenveen. Oom Freerk Wolters VAN DER HOEK (1832-1925) is oudere broer van Jan, Bonnes vader. Freerk is 25 april 1916 84 jaar geworden, sinds 1901 weduwnaar, zonder kinderen. Hij woonde in Het Meer op het erfje tegenover de vroegere Asbrug. Daar woonde hij de latere jaren samen met zijn broer Bonne Wolters VAN DER HOEK (1828-1914) die steeds ongehuwd was gebleven. Maar sinds 11-12-1914 woonde hij er weer alleen, want toen overleed Bonne, 86 jaar oud. Binnen het familieberaad en oom Freerk stemde toe (bood het misschien ook aan), wordt geregeld dat Bonne en Neeltje met kinderen (tijdelijk) bij Freerk in Het Meer gaan wonen. Te Heerenveen vindt inmiddels nieuwbouw plaats ten westen van Dracht en Gedempte Molenwijk. Bonne wordt ingeschreven voor een huurwoning aan de Van Dekemalaan, die in 1918 wordt opgeleverd. In de tussentijd is het bivakkeren in het kleine huisje bij de Asbrug van oom Freerk. Voor de ÒHollandseÓ Neeltje schijnt het vooral een lijdenstijd te zijn geweest. De hoogbejaarde Freerk was uiteraard niet proper genoeg. Als toppunt van schandelijkheid is verteld dat hij Õs ochtends zijn piespot omspoelde in de regenton. Omdat er toen nog geen gemeentelijke waterleiding bestond, was de regenton ook voor koken, drinken en wassen nodig. Misschien deed hij dat in het begin, een paar keer. Neeltje kon stampij maken. Daarna spoelde hij de pot misschien niet meer om of gebruikte hij toch maar de voor het huis langsstromende vaart. Een andere mogelijkheid is dat hij de jonge, inwonende neefjes (Willem en/of Jan) dan wel nichtjes inschakelde voor dit spoelkarwei (moeder Neeltje: ÒBlijf van die pot van oom Freerk afÉ!?Ó).

In de door latere schoondochter Elizabeth DE JONG (1910-1989, kw 3) vertelde verhalen kwam de afschuw die Neeltje in Het Meer opdeed primair. Lyske had het van horen zeggen, want maakte het zelf niet mee. Schoonmoeder Neeltje luchtte achteraf haar hart. Overigens is in die verhalen sprake van Òtwee hoogbejaarde vrijgezelle broersÓ die als viespeuken hun leven sleten. Dat klopt niet. De oom Bonne was al anderhalf jaar overleden voor Neeltje in Het Meer kwam wonen. Alleen oom Freerk woonde er en hij was langdurig getrouwd geweest (met zijn nichtje Aafke KROM, geen kinderen). Positief punt: Freerk bood onderdak aan het drukke gezin en hij liet de Friese staartklok na die bij Bonne en Neeltje, en later bij Willem en Lyske, als pronkstuk in de kamer hing.

Van Dekemalaan, Heerenveen

Toen Bonne (nu met gezin) terugkwam in Heerenveen (Terband/Het Meer), ging hij er prompt weer als kleermaker aan de slag. Via oude contacten lukte dit wel. Inmiddels was de confectiezaak van VAN DER KAM flink gegroeid en Bonne kon daar allerlei opdrachten voor maat- en verstelwerk vandaan halen. Bonne mengde zich vrij direct na terugkomst ook volop in het verenigingsleven, - een gewoonte die hij misschien al in het sterk georganiseerde, christelijke Naaldwijk had aangeleerd. We zien hem naar voren komen in verenigingen op gereformeerde grondslag (zoals de zondagsschoolvereniging) en in vakbondswerk idem (Patromonium, later CNV).

Al in 1916 wordt de naam van B.v.d.Hoek gemeld in de vergaderingsnotulen van de evangelisatievereniging ÒDe ZaaierÓ, die in de plaats was gekomen van de eerdere zondagsschoolvereniging ÒJachinÓ. De notulen van maandag 4-12-1916 melden dat hij de toen gehouden vergadering mag afsluiten. Met dankgebed, zoals gebruikelijk. Op vrijdag 12-1-1917 houdt hij een inleiding over de bruiloft te Kana (volgens het bijbelverhaal veranderde Jezus bij die bruiloft water in wijn). De inleiding viel bij de vergaderaars erg in de smaak. Er volgde Òeen vrij levendige discussieÓ. Waarschijnlijk liet Bonne zich vrij snel inschakelen als onderwijzer op de zondagsschool (te Het Meer?), hoewel dit uit de bewaard gebleven notulen niet blijkt. Van na 1917 geen notulen. Bonnes zoon Willem was in de jaren na 1935 een gewaardeerde verhalenverteller op de zondagsscholen (o.a. te Oranjewoud).

Wanneer de nieuwbouw-huurwoning aan de Van Dekemalaan in west-Heerenveen beschikbaar komt, wordt het onderkomen in Het Meer snel verlaten (oom Freerk blijft er wonen, hij wordt 92 en overlijdt, in alle properheid want niet thuis, op vrijdag 6 maart 1925). Bonne oefent zijn beroep veelal uit, zittend in de achterkamer van de huurwoning, op de tafel, vaak vol grappen en grollen. Per maandag 30-6-1919 wordt hij gekozen tot secretaris van de Christelijke Besturen Bond te Heerenveen en Omgeving. Via de CBB organiseerden zich de besturen van diverse christelijke vakbonden. Bonne vertegenwoordigde de Òchristelijke kleermakersÓ. Uit het CBB ontwikkelde zich later het CNV (Christelijke Nationaal Vakverbond). Met ÒchristelijkÓ werd in die tijd vooral de gereformeerde richting bedoeld. De aanhang in regio-Heerenveen was en bleef bescheiden.

Bonne wordt per 30-6-1919 niet alleen benoemd tot CBB-secretaris te Heerenveen. Hij krijgt ook de opdracht om op de volgende algemene vergadering een inleiding te houden over ÒDe Arbeidswet van Minister Aalberse.Ó Deze wet, invoering van de 8-urige werkdag, werd 12 dagen later, 11-7-1919, door het parlement goedgekeurd. Bonne heeft de inleiding niet meer hoeven te doen, zo mogen we aannemen. Van een algemene vergadering is in volgende bestuursnotulen, door Bonne als secretaris geschreven, geen sprake.

In de bestuursvergadering van maandag 25-8-1919 gaat het hoofdzakelijk om praktische punten: ÒVoorlezing geschiedt van de circulaire, welke zal worden gezonden aan verschillende werkgevers. De vergadering kon instemmen met de inhoud. 7 ex waren reeds aanwezig, een lijst van werkgevers wordt opgemaakt, aan wien een circulaire zal worden toegezonden. Verder wordt besloten aan de gemeenteraad te verzoeken met het oog op de duurte, evenals den vorigen winter, goedkoope klompen te doen verstrekken aan huisgezinnen, die daarvoor in aanmerking kunnen komen. Verder het steuncomitŽ weer te doen vormen, daar dit beter werkt dan de armbesturen. Tenslotte als 3de punt zoo mogelijk werk verschaffen. Deze voorstellen aan B en W op te zenden nog in deze zelfde week. Daarna werd overgegaan tot rubricering der lijsten, daarop kwamen voor 22 namen van landarbeiders. Besloten werd ons in verbinding te stellen met het Hoofdbestuur der Land- en Tuinbouwbond om een spreker te zenden, om hier een afd. op te richten. Deze verg. te doen houden met lichte maan. Voorts een afd. te trachten op te richten van personen in publieken dienst. Terwijl de voorz. persoonlijk met de fabrieksarbeiders in bespreking zal treden, opdat deze zich ook organiseeren. Aan ds. Hummelen een verzoek te richten, om het nut te bepleiten eener organisatie onzer dienstboden. Tenslotte werd nog besloten de verpleegsters uit te noodigen tot eene samenkomst met de Christ.Best.B., waarop ook ds. Hummelen uitgenoodigd zal worden. De voorz. zou persoonlijk zich in verbinding stellen met de directrice van Õt Ziekenhuis, zuster Dijkstra, wanneer deze samenkomst het beste gehouden kon worden. Ò

Volgens het notulenboekje vindt de volgende CBB-bestuursvergadering drie maanden later plaats, maandag 17-11-1919. Secretaris Bonne Van der Hoek kan niet aanwezig zijn. De waarnemend secretaris B.de Jong meldt:

ÒDe Voorz. deelt mee, dat van B en W der Gem Schoterland geen voorstel is te wachten inzake bestrijding der werkeloosheid. De Rechtsche Raadsfractie zal trachten met een plan te komen. Er is evenwel toch iets bereikt. In de laatstgehouden Raadsverg. van Schoterland is besloten dat aan leden van gezinnen welke niet zijn aangeslagen in den H.O. (boven de 13 jaar) op 2maal 1 paar klompen een toeslag wordt gegeven van 30 cent. Deze maatregel vordert eene uitgaaf van plm. F 4800,=. Is besloten eene aanschrijving te richten tot de Diaconie der Gerf Kerk en die der N.H. om zoo mogelijk armoede te leenigen of en te voorkomen. Een Commissie is gevormd (n.l. de Heeren A.Idzenga en W.de Groot) om zich in verbinding te stellen met de HH N.Bakker, W.v.Riezen en Th.Leenes, teneinde te trachten een plaatselijk SteuncomitŽ in Õt leven te roepen. Naar aanleiding eener conferentie met het Bestuur der Chr.Dienstbodenorganisatie werd besloten eene circulaire te laten drukken waarin vooral de nadruk werd gelegd op de noodzakelijkheid van hooger loon in verband met de tijdsomstandigheden. Deze circulaire was meteen bedoeld als convocatiebrief voor een binnenkort te houden vergadering der dienstboden. Met de landarbeidersorganisatie loopt het niet erg vlot. Er is nog geen definitief Bestuur gekozen. In hoeverre in dezen reactionaire krachten van invloed zijn is nog niet duidelijk gebleken; maar wel zal getracht worden de zaak door te zetten. Eveneens zal getracht worden een afd. op te richten van de Chr. fabrieksarbeiders. Daartoe zal de Secr zich in verbinding stellen met den Heer S.Veltman te Bolsward. Aangezien vr. Veltman zich den laatsten tijd in onze plaats HÕveen met deze zaak heeft beziggehouden, acht het Bestuur het niet ondienstig eens eene verg. uit te schrijven, waar genoemde Veltman als spreker zou kunnen optreden.Ó

De volgende vergadering, woensdag 31-3-1920, en die daarna, worden weer door Bonne Van der Hoek genotuleerd. De organisatie komt maar heel gebrekkig of niet van de grond. In een vergadering augustus 1921 ten huize van de voorzitter wordt B.v.d.Hoek benoemd tot lid van het Provinciaal ComitŽ der C.B.B.

Over de periode hierna kunnen we ons niet meer op notulen van bestuursvergaderingen beroepen. Die zijn niet bewaard (voorzover door ons te overzien). Iemand anders dan B.v.d.Hoek nam de taak over. Bonne bleef zeker actief. Volgens zijn latere schoondochter werd hij in delen van de gereformeerde kring wel Òde rooieÓ genoemd (een halve of hele socialist), vanweg zijn vakbondbemoeienis. Er zijn aantekeningen waaruit blijkt dat hij de verkiezingsuitslagen in Heerenveen (na invoering algemeen kiesrecht) scherp in de gaten hield en ook adresbezoek deed bij mogelijke stemmers voor de Anti-Revolutionaire Partij (ARP). De ARP (Kuyper, Talma, Colijn) had haar aanhang vooral in de gereformeerd-kerkelijke richting en bleef daardoor in Schoterland/Heerenveen van bescheiden omvang. EŽn zetel in de gemeenteraad was al erg mooi. Bonne maakte het niet meer mee dat zoon Willem na 1945 via de ARP-lijsr lid werd van deze raad, toen de partij drie zetels veroverde.

De ÒemigratieÓ in 1916 naar Friesland was ook voor de kinderen van Bonne en Neeltje natuurlijk een fikse verandering. De Friese taal kreeg niemand van hen nog goed onder de knie (in huis werd Hollands gesproken). De drie oudste meisjes, Hiltje, Antje en Janna, zijn niet meer leerplichtig en kunnen werkjes gaan doen. Waar nodig hun vader helpen bij de kleermakerij, kwam voor (vooral Hiltje). Willem, Willemien en Jan moeten de lagere school in Heerenveen voltooien. Willem en Jan volgen daarna nog MULO-onderwijs. Wanneer Jan op donderdag 23-7-1925 zijn MULO-A diploma krijgt uitgereikt, zijn Bonne en Neeltje Òuit de schoolgaande kinderenÓ. Willem krijgt een baan als jongste bediende bij de bank van de Gebr.Mispelblom aan de Lindegracht te Heerenveen, maar verliest deze betrekking wanneer na de beurs-crash van 1929 de economie in elkaar stort en de ÒcrisisjarenÓ van de 20ste eeuw beginnen. Hij is 23 en enkele maanden zonder werk. In 1930 doorstaat hij de test en krijgt de functie van akten-schrijver bij het Heerenveense kantoor voor hypotheken en kadaster. Hij wordt ambtenaar. In 1929 werd Jan 20 en moest in militaire dienst (Willem ontsprong de dans Ð tot 1936 bestond nog het conscriptiesysteem met lotnummers). Jan had na zijn MULO-diploma administratieve banen gehad en wordt tijdens zijn diensttijd geplaatst bij de kaderopleiding Militaire Administratie. Hij verlaat de dienst als (reserve-) opperwachtmeester bij de Militaire Administratie. Daardoor was het voor hem niet al te moeilijk om, na beeindiging van de kazerneperiode, een baan te vinden bij de Belastingdienst. Ook Jan werd dus ambtenaar. Eerst te Stadskanaal (Groningen), daarna te Gorredijk dat hij vanuit Heerenveen per fiets kon bereiken. Het aantal thuiswonende kinderen verminderde natuurlijk gaandeweg. In 1928 trouwt dochter Antje (25) met de jonge kapper Johannes SPIERING (24, Òoom JohanÓ). Johannes was te Heerenveen in de leer, maar geboren en opgegroeid in Winschoten (Groningen) als zoon van de in Assen geboren Pieter SPIERING en de in Midwolda geboren Grietje STEK. Hij was dus netzomin als Antje een Fries-prater. In 1929 wordt de zoon Pieter SPIERING geboren, Neef Pieter zal als enig kind uit dit huwelijk in leven blijven. Na hem worden twee meisjes (die Neeltje hadden kunnen heten) dood geboren. In 1933 en 1937, oma Neeltje maakte dat nog mee. In 1935 kan oom Johan een kapperszaak overnemen aan de Stationsweg te Drachten. Dat wordt verder hun plaats van vestiging. Dochter Janna trouwt ca 1930 (beiden in 1904 geboren) met Siebren WEERMAN, zoon van achterbuurman Wybe WEERMAN, in Noordwolde (Weststellingwerf) geboren, en Miep (Maria Elisabeth) RUSCH, geboren in Willemsoord (Overijssel). Ook van origine geen Fries-praters. Siebrens vader Wybe kreeg de familienaam WEERMAN van de kant van zijn moeder, die 20 jaar was en ongehuwd toen hij in 1858 werd geboren. Hiltje Wybes WEERMAN vertrekt met hem naar Heerenveen, waar ze in 1865 trouwt met Siebren DE JONG. De Weermannen waren een Noordwolds bakkersgeslacht. Wybe is in Heerenveen bierbottelaarsknecht, winkelbediende, pakhuisknecht, apothekersknecht en tenslotte broodventer. Siebren en Janna verhuizen naar Den Haag, waar ze aan het Frankenslag een kruidenierswinkel beginnen. Oudste dochter Hiltje trouwt wat later dan de andere twee en jongste dochter Willemien trouwt niet. Hiltje trouwt met de relatief jonge weduwnaar (hij is van haar leeftijd, brengt kinderen mee uit het eerste huwelijk) Willem Carel FABER en gaat in Kollum wonen. Oudste zoon Willem is 28 wanneer hij donderdag 21-6-1934 trouwt met Elizabeth DE JONG (24). Het huwelijk was ongeveer een jaar uitgesteld door ziekte van Willem.

In 1937 wonen Bonne en Neeltje aan de Van Dekamalaan met alleen Willemien en Jan (weer) in huis. Jan rijdt dagelijks naar Gorredijk heen en terug (per fiets of bij slecht weer met de tram). Op 15 november 1937, twee dagen voordat ze 66 zou zijn geworden, overlijdt plots Neeltje ROEM. Het aantal kleinkinderen waarvan ze ÒopoeÓ zou worden, werd uiteindelijk 24, maar bij haar overlijden waren er nog maar 5. Waaronder de zoontjes Bonne (1935) en Klaas (1936) van Willem & Elizabeth het dichtst in de buurt (Van der Sluislaan). Bonne koopt een dubbelgraf op de nieuwe begraafplaats aan de Binnenweg tussen Heerenveen en Oranjewoud. In het rechterdeel wordt Neeltje bijgezet. Uit overlijdensakte Heerenveen 1938 betreffende Neeltje Roem: ÒTjeerd HOEKSTRA, 54 jr, aanspreker wonende te Heerenveen,(verklaarde) dat op 15 november dezes jaars des n.m. te zeven uur te Heerenveen is overleden: Neeltje Roem, oud 65 jr, z.b. geboren te Naaldwijk, wonende te Heerenveen, gehuwd met Bonne Van der Hoek, dochter van Willem Roem en Antje van Beek, beiden overleden.Ó Op dinsdag 24 januari 1939 trouwt de jongste zoon Jan Wolters (30) te Benedenknijpe met Mintje HIEMINGA (24, Òtante MinnyÓ), dochter van Jan HIEMINGA, hoofdonderwijzer van de chr.school te Benedenknijpe, en van Klaaske VAN DER LAAN. Jan Hieminga was timmermanszoon uit Huizum/ Leeuwarden, Klaaske slagersdochter uit Heerenveen. Jan Wolters moest voor zijn dagelijkse fietstochten naar en van Gorredijk door Benedenknijpe en zo viel zijn oog op Mintje. Jan en Mintje gaan te Gorredijk wonen (Molenwal 154) en na ruim een jaar te Oosterwolde, toen Jan naar het belastingkantoor aldaar werd overgeplaatst. In Gorredijk wordt de zoon Jan geboren (woensdag 8 november 1939). In Oosterwolde de dochters Neeltje (zondag 22-6-1941) en Klaske (dinsdag 22-9-1942). Later ook nog Minny (vrijdag 20-7-1945) maar dan is Jan Wolters al naar Duitsland weggevoerd en daar overleden.

Een eerder overlijden moet hier eerst worden genoemd. Dat van opa Bonne. Na de dood van Neeltje (1871-1937) en het vertrek van jongste zoon Jan Wolters, woont Bonne nog alleen met jongste dochter Willemien in het huis aan de Van Dekemalaan. Gaandeweg begint hij meer last te krijgen van de oude kwetsuren die hij als 8-jarige bij het ongeval met de tram had opgelopen. Dankzij de technische vooruitgang hoeft hij niet compleet terug naar Òde krukkenÓ. Hij krijgt via de kinderen een stoelfiets waarmee hij zich (Òtrappend met de handenÓ) in het verkeer kan begeven. Bonne en Willemien verhuizen van de Van Dekemalaan naar een huisje aan de Burg.Falkenaweg te Heerenveen, recht tegenover het gebouw van de Gereformeerde kerk. Willemien is werkzaam in de zorg en brengt zo een eigen inkomentje in. Zoon Willem met gezin (inmiddels 5 kinderen: Bonne (1935), Klaas (1936), Neeltje (1938), Fokje (1939) en Jan Wolter (1941)) woont 1.5 kilometer zuidelijker aan de Van der Sluislaan te Oranjewoud. Willem moet elke dag te fiets langs de Burg.Falkenaweg van en naar zijn werk op het hypotheekkantoor. Bonne redt zich nog goed in de contacten. Maar een trombose in de benen wordt hem toch noodlottig. Op 1 mei 1943 overlijdt hij (nog) vrij onverwacht, 68 jaar oud. Hij wordt begraven naast Neeltje in het dubbelgraf op de begraafplaats aan de Binnenweg (nog steeds aanwezig). 
Verdere verhalen over en rond Bonne & Neeltje kunnen nog volgen. Zie betreffende hun kinderen en aangetrouwden nog de betreffende hoofdstukken in dit verslag.


Kinderen uit het huwelijk van BONNE VAN DER HOEK (1875-1943) en NEELTJE ROEM (1871-1937):

Hiltje VAN DER HOEK

Geboren 29-6-1901 te Naaldwijk, overl. 28-3-1978 te Kollum (Fr), 76 jaar oud, trouwt Willem Carel FABER, geb. 3-11-1903 te (?), overl. 11-2-1978 te Kollum.

Oom Wim was (jonge) weduwnaar met uit eerste huwelijk twee zonen (Ulbe en xx). Uit huwelijk met Hiltje wordt een zoon Bonne geboren.

Antje VAN DER HOEK

Geboren 28-10-1902 te Naaldwijk, overl 2-3-1983 te Drachten, 80 jaar oud, trouwt in 1928 te Heerenveen met Johannes SPIERING, geb. 31-7-1904 in Ôde Groninger OmmelandenÕ, overl 11-12-1975 te Drachten, 71 jaar oud.

Johannes SPIERING is kapper(sleerling) en begint na 1935 een eigen kapperszaak aan de Stationsweg te Drachten. Voor die tijd oefent hij zijn beroep uit te Heerenveen. Ze wonen in het Aengwirdense gedeelte, waar op 16-9-1929 de zoon Piet(er) Spiering wordt geboren. Piet blijft het enige kind uit het huwelijk, twee dochters worden levenloos geboren. Op 31-8-1933 (Aengw 64) en te Drachten op 21-5-1937 (Small 79).

Zoon Piet trouwt met Miep VAN EE. Er worden in ieder geval drie zonen geboren (Johan, Anne-Willem, Peter-Johan). Piet en Miep verhuizen naar de provincie Utrecht. Pieter SPIERING overlijdt 5-7-2000, 70 jaar en tien maanden oud, echtgenoot van J.M. Spiering-Van Ee.

ÒOom JohanÓ, de kapper te Drachten, werd 6 maanden ouder dan zijn zoon zou worden. Johan is aan vaderskant van Drentse afkomst, aan moederskant van Groningse (Ommelandse). Op 17-5-1900 trouwen te Winschoten (akte 29), Pieter Spiering, 26 jaar oud, geboren te Assen (Drenthe) en Grietje Stek, 27 jaar, geboren te Midwolda (Groningen). Vier jaar later wordt Johan te Winschoten geboren.

De STEK-familie is tot vroege generaties terug te vinden in en om het dorp Midwolda. Een familie van boerenarbeiders en dagloners in de streek die nog altijd geldt als communistisch bolwerk. Aardig om op te merken is dat een heel belangrijke voorman van de Nieuwe Communistische Partij Nederland (NCPN) anno nu, 2003, Koert STEK heet. We hebben dat niet nageplozen, maar hoogstwaarschijnlijk is hij ook een (latere) nazaat van dezelfde familie waaruit Grietje Stek, de moeder van Johan Spiering, stamde. ÒOom JohanÓ zal geen communistisch partijlid zijn geweest, hoewel hij best felle standpunten wist in te nemen.

In het kort wat STEK-gegevens voor we naar de SPIERING-lijn overstappen: Rond 1800 woont te Midwolda het echtpaar Koert Berents STEK (arbeider/dagloner) en Albertien Jacobs MULDER. Op 15-7-1804 wordt er een dochter Grietjen Koerts STEK geboren. Een jongere dochter was vermoedelijk Beerentje Koerts STEK, die ons bekend is omdat ze 28-7-1849 te Midwolda als ongehuwde moeder een zoon krijgt die de naam Almt STEK krijgt. Ook een zoon Berend Koerts STEK is uit dit huwelijk geboren. Deze Berend Koerts STEK, boerenknecht/arbeider, is ca 1840 of ietsje eerderte Midwolda getrouwd met Jantje Tonnis SMIT. Ze krijgen in ieder geval een zoon Tonnis (ca 1843), een zoon Koert (25-12-1845) en een zoon Berend (ca 1849). De zoon Koert STEK trouwt 29-4-1877 (Beerta akte 10), 31 jr oud, met Martje BRONSEMA, 32 jr oud, afkomstig uit Westerlee (gemeente Scheemda), dochter van Bronno Bronnes BRONSEMA en Grietje Harms SCHORTINGHUIS. Martje was al weduwe van ene Hindrik Prins. De zoon Berend STEK trouwt 21-7-1873 (Finsterwolde akte 11), 24 jr oud, met Jantje (Willems) SMIT, 22 jr oud, afkomstig uit Finsterwolde, dochter van Willem Jurjens SMIT en Titia DRENTH. Na vroeg overlijden van deze Jantje Smit trouwt de zoon Berend Stek 14-1-1878 (Finsterwolde akte 1), 28 jr oud, weduwnaar, met Harmke DE BOER, 27 jr, afkomstig van Finsterwolde, dochter van Derk Hindriks DE BOER en Harmke Jans KEMPER. Tonnis (Berends) STEK, zoon van Berend Koerts Stek en Jantje Tonnis Smit, trouwt 22-10-1869 (Midwolda akte 20), 26 jr oud, met Geertje UFFEN, 23 jr, ook uit Midwolda afkomstig, dochter van Tjabering UFFEN en Bouke MENKEMA. Uit het huwelijk van Tonnis en Geertje zijn meerdere kinderen geboren, onder wie ca 1873 de dochter Grietje STEK, de moeder van Johannes SPIERING. Binnen de 19de eeuw dus achtereenvolgens vier generatienamen voor, wat deze kwartierstaat betreft, STEK ÒopgaatÓ in SPIERING: Koert Berents, Berend Koerts, Tonnis en Grietje Stek. Grietje STEK trouwt zoals hierboven gemeld 17-5-1900, 27 jr oud, te Winschoten met Pieter SPIERING, 26 jr oud, afkomstig van Assen.

Nu dan iets over de SPIERING-voorfamilie: Pieter Spiering, de vader van Òoom JohanÓ, is 15-6-1873 te Assen geboren, zoon van Johannes SPIERING en Anna Maria ENGELS. Genoemde twee trouwden 29-4-1857 te Assen (akte 11, Pieter 35 jr oud, afkomstig van Assen, Anna 24 jr oud, afkomstig van Meppel) en kregen te Assen negen kinderen, van wie Pieter de op een na jongste was: Johannes, geb 29-3-1858 (Assen akte 50). Trouwt 21-5-1890 (Assen akte 43), met Henderika VAN SON, uit Smilde afkomstig, 30 jr, dochter van Elbertus VAN SON en Gezina Tik (?). Kinderen: Johannes (geb 1891, wordt 6 maanden), Gezina (geb 1892, wordt 5 jaar), Anna Maria (geb 1900 wordt bijna 5 jaar). Johannes SPIERING ovl 24-9-1929 (Assen 208), 71 jr, echtgenoot van Henderika van Son. Anna, geb 27-11-1859 (Assen akte 195) Johanna, geb 8-1-1862 (Assen akte 3) Adriaan Willem, geb 29-11-1863 (Assen akte 206) Geert, geb 28-12-1865 (Assen akte 196), ovl 9-7-1873 (Assen akte 76) Maria, geb 25-10-1868 (Assen akte 178) Jacobus, geb 24-1-1871 (Assen akte 18) Pieter, geb 15-6-1873 (Assen akte 121) Geert, geb 22-1-1876 (Assen akte 16). Na overlijden van de eerste Geert. Geert trouwt met Fokje VAN DER WOUDE. Hij overlijdt 14-9-1939, 63 jr oud. De aangifte van overlijden wordt 15-9-1939 te Assen gedaan (akte 204) en wordt 27-9-1939 door de burgerlijke stand van de naburige gemeente Rolde overgenomen (Rolde 22, Òelders overledenÓ). Hij zal dus te Rolde woonachtig zijn geweest. Anna Maria ENGELS is 24 jr oud wanneer ze 29-4-1857 te Assen trouwt met Johannes SPIERING. Ze is dochter van Adriaan Willem ENGELS en Anna SCHUITEMA (ook SCHUITINGA geschreven). Werd 24-8-1832 te Meppel geboren. Wat we over haar ouders tot dusver tegenkwamen is dat ze minstens nog twee oudere dochters hadden. Een ca 1822 geboren Trijntje ENGELS en een in 1825 geboren Margaretha ENGELS. Laatstgenoemde werd slechts 14 maanden oud en ovl 8-7-1826 (Meppel akte 63). Trijntje Engels is 23 jr wanneer ze 5-11-1845 (Meppel akte 45) trouwt met de ook 23-jarige Jan Willem VAN VEEN, afkomstig uit Zwartsluis, zoon van Herm VAN VEEN en Anna VAN DER WEIDE. Verder is Adriaan Willems ENGELS, overgrootvader van Òoom JohanÓ voor 1-6-1861 overleden. Want op die dag overlijdt de overgrootmoeder Anna SCHUITEMA (Meppel akte 64) als weduwe van hem. De overlijdensakte meldt dat deze Anna 60 jaar oud werd, dat ze dochter was van Geert SCHUITEMA en Trijntje MENSEN, en dat ze (ca 1801) in Groningen werd geboren. Was het een schippersfamilie. De SCHUITEMA-naam doet daar ook aan denken. Johannes SPIERING, grootvader van Òoom JohanÓ, is 35 jaar oud wanneer hij met Anna Maria ENGELS trouwt. Hij is ca 54 wanneer het negende en laatste kind uit dit huwelijk wordt geboren. Deze Johannes werd geboren uit Johanna Johannes SPIERING, in 1821 dertig jaar oud en ongehuwd. De naam van de vader bestaat formeel niet. Johannes SPIERING krijgt de familienaam van zijn moeder, wordt zelfs compleet vernoemd met voornaam en al naar zijn grootvader aan moederskant. In deze kwartierstaat ontbreekt dus een vadersnaam en Òoom JohanÓ had ook niet SPIERING geheten kunnen hebben. Johannes SPIERING ovl 26-2-1898 (Assen 30), ruim 76 jaar oud. Anna Maria ENGELS overlijdt het jaar erop, 10-6-1899 (Assen 82). Johanna Johannes SPIERING overlijdt 20-11-1855, 63 jaar oud (Assen akte 101). In de overlijdensakte wordt gemeld dat ze 13-3-1791 in de grietenij Weststellingwerf werd geboren en dan ben je in Friesland. Dochter van Johannes SPIERING en Barin Maria Christina BROUWER.

Tot zover hier betreffende de ÒkwartierstaatÓ van oom Johan Spiering, getrouwd met Antje Van der Hoek. Andere verhalen kunnen later nog komen. Omdat oom Johan een vrij tengere en kleine man was, bleef een ÒoudeÓ anekdote bewaard. Zwager Willem Van der Hoek, pas 20, haalde te Heerenveen in de donkere steeg tussen Dracht en Van Dekemalaan een ÒgrapÓ uit met de verliefden Johan en Antje. Hij gedroeg zich als een mogelijk agressieve dronkenlap. Waarbij de verschrikte, kleinere, Johan tegen Antje iets zei van: Verschuil je maar achter mij. Daar moest bij partijen in familieverband hartelijk om worden gelachen.

Janna VAN DER HOEK

Geboren 1904 te Naaldwijk, overleden na 1989 te Den Haag. Trouwt met Siebren (Sybren) WEERMAN. Ze verhuizen naar den Haag, waar oom Siebren een kruidenierswinkel overneemt aan het Frankenslag. Er worden vijf kinderen geboren: de zonen Wybe en Bob (=Bonne), en de dochters Miep, Jannie en Nellemiek.

Siebren WEERMAN is zoon van Wybe WEERMAN en Maria Elisabeth (Miep?) RUSCH. Wybe WEERMAN is 23-7-1858 geboren, zoon van de 20-jarige en ongehuwde Hiltje Wybes WEERMAN. De aangifte wordt gedaan door een tante van Hiltje: ÒJantje Klazes WEERMAN, 54 jaar, inlandsche kraamster, te Noordwolde, verklaart dat 23 julij v.m. 5 uur te Noordwolde in haar bijzijn een kind van het mannelijke geslacht is geboren uit Hiltje Wybes WEERMAN, oud 20 jaar, z.b. wonende te Noordwolde, ongehuwd, aan welk kind zij verklaart de naam te geven van Wybe.Ó

Siebrens grootmoeder Hiltje Wybes WEERMAN, geb 9-3-1838, is jongste dochter van Wybe Klazes WEERMAN, 42 jaar oud, bakker te Noordwolde, en van diens echtgenote Antje Alberts BOVENKAMP. De Weermannen zijn minstens een eeuw lang bakkers geweest. Wanneer Wybe Klazes WEERMAN op 3-5-1827 te Noordwolde trouwt, is hij Ò31 jaar, bakkersknecht, geboren en wonende te Noordwolde, zoon van Klaas Gabri‘ls WEERMAN, bakker, en van Hendrikje Wybes SCHOTERKAMPÓ. Antje Alberts BOVENKAMP is dan Ò22 jaar, z.b., wonende en geboren te Noordwolde, dochter van Albert Louwes BOVENKAMP, accessor dezer gemeente, en van Ymmigjen Jans BERKENBOSCH, wonende te Noordwolde.Ó In de Militie-bijlage die de lichting 1815 betreft, wordt Wybe boerenknecht genoemd en Klaas arbeider te Noordwolde. Maar de Militie was niet zo nauwkeurig. In ieder geval was Wybe in 1827 tot geen dienst meer verplicht.

Siebrens betovergrootvader Klaas Gabri‘ls WEERMAN was volgens die akte dus ook (al) bakker. Deze Klaas Gabri‘ls neemt in 1811 te Noordwolde de familienaam WEERMAN voor vast aan en noemt dan de kinderen: Wybe (15 jaar, wonend te Boyl, buurdorp van Noordwolde; de Wybe Klazes WEERMAN hierboven genoemd, geb 29-5-1795 te Noordwolde) Froukjen (12 jaar, wonend te Oldeberkoop) Gabri‘l (9 jaar) Jantje (6 jaar; de Jantje Klazes WEERMAN die in 1858 aangifte doet van de kleinzoon van Wybe Klazes WEERMAN, de zoon van de ongehuwde Hiltje Wybes) Sake (4 jaar) Walle (2 jaar).

De familienaam WEERMAN was lang voor 1811 al in gebruik. In het trouwregister van de Hervormde gemeente Noordwolde-Boyl wordt huwelijk per 29-4-1735 vermeld tussen Dani‘l WEERMAN en Jantje Jacobs. En huwelijk per 13-10-1737 tussen Walle WEERMAN en Antje Hanzes. Deze twee, Walle en Antje, zijn de oudgrootouders van Oom Siebren geweest. Oudvader Gabri‘l WEERMAN trouwt 15-5-1763 met Froukien Claessen en betovergrootvader Claas WEERMAN 27-4-1794 met Hendrikje Wybes. De WEERMAN-naam staat al minstens sinds 1735 in de boeken te Noordwolde en zes van de zeven gezinshoofden die in 1811 in Friesland de familienaam WEERMAN aannemen, wonen te Noordwolde (de zevende woont in het naburige Makkinga).

Siebrens betovergrootmoeder Hendrikje Wybes SCHOTERKAMP overlijdt 21-12-1829, 55 jaar oud (WSW 152). In de lente van 1847 is het dubbele rouw in de bakkersfamilie te Noordwolde. Op 24 april overlijdt Klaas Gabri‘ls WEERMAN, 72 jaar oud, en drie weken later, op 11 mei, zijn zoon Wybe Klazes WEERMAN, 51 jaar oud. Klaas overlijdt in huis nr 180, Wybe in huis nr 169. In beide gevallen doet de gebuur Mijne Harmen BRIL, 72 jaar, aangifte. Bij Klaas samen met Klaas Hans Annes HEEREMA en bij Wybe samen met Sake Klazes HAVEMAN. Wanneer haar vader overlijdt is Hiltje Wybes WEERMAN 13 jaar. Zeven jaar later krijgt ze, ongehuwd, de zoon die Wybe WEERMAN gaat heten.

Siebrens overgrootmoeder Antje Alberts BOVENKAMP maakt het nog mee dat haar jongste dochter dit kunstje flikt. Antje BOVENKAMP, geb 17-8-1796 te Noordwolde, overlijdt 29-12-1864, 60 jaar oud (WSW 245). Zij maakt het niet meer mee dat deze dochter, inmiddels met kind naar Terband verhuisd, daar regulier trouwt met Sybren Pieters DE JONG. Dat gebeurt op 16-12-1865 en Hiltje is dan 27. Sybren is 26, geb 29-10-1839 te Nijehaske, zoon van Pieter Berends DE JONG en Sybrigjen Jans EBBES. Uit huwelijksakte van Sybren en Hiltje: ÒSijbren Pieters DE JONG, 26 jr, schipper wonende te Nijehaske, zoon van Pieter Berends DE JONG, overleden in 1845, en Sijbrigjen Jans EBBES, z.b. wonende te Nijehaske. En Hiltje Wybes WEERMAN, 27 jr, dienstmeid wonende te Terband, dochter van Wybe Klazes WEERMAN en Antje Alberts BOVENKAMP, beiden overleden.Ó Dat oom Siebren, de kleinzoon van Hiltje, de voornaam Siebren (Sybren) kreeg, heeft hij te danken aan het feit dat zijn vader Wybe vanaf zijn 7de met Sybren Pieters DE JONG een (stief-) vader kreeg. Maar de achternaam werd niet DE JONG en bleef WEERMAN.

Hiltje kreeg verder kinderen met achternaam DE JONG: Pieter Sybrens De Jong, geb 11-9-1866. Sybren (26 jr) staat in de akte als schipper, wonende te Nijehaske. Antje Sybrens De Jong, geb 23-1-1868. Sybren (28 jr) staat in de akte als schippers-knecht te Nijehaske. Siebrigje Sybrens De Jong, geb 10-8-1871 (Haskerl 137). Sybren (31 jr), staat in de akte als pakhuisknecht, wonende te Nijehaske. Hierna ontbreken geboortemeldingen (in Friese bestanden), met uitzondering van een akte Aengwirden 1882 nr 1: geboorte van een levenloze dochter. Aangifte wordt gedaan door Wieger Geerts BOSMA (51 jr, omroeper) en Petrus Johannes DE VRIES (38 jr, klerk te Heerenveen). Geboorte in de Nieuwjaarsochtend om 2 uur. Sybren staat in de akte vermeld als commissionair te Heerenveen.

Er is nog een vraag over waarheen Sybren Pieters DE JONG en Hiltje Wybes WEERMAN met gezin na 1882 zijn vertrokken. We vinden hen verder in BS-registratie (Friesland) niet vermeld. Ge‘migreerd naar de Verenigde Staten? Bij tweede huwelijk van Wybe WEERMAN (1889) staat vermeld dat zijn moeder te Heerenveen woonachtig is. Hiltje is dan 51. Waar overleed ze?

Om het Siebren-verhaal af te ronden: Zijn vader Wybe WEERMAN is 23-7-1858 geboren, buiten echt van Hiltje, hij krijgt haar familienaam mee. Hij gaat niet door in het bakkersberoep en wordt pas later in zijn leven ÒbroodventerÓ. Hij trouwt eerst, 22-5-1887, met Bontje KOOPMANS, geb 1-12-1866 te Rottum, dochter van Gerke Gerrits KOOPMANS, 46 jr, arbeider te Rottum, en Sjoukje Roels STOKER. Uit het huwelijk van Wybe (29, apothekersbediende te Heerenveen) en Bontje wordt op 25-2-1888 te Heerenveen de dochter Hiltje WEERMAN geboren. Ruim een week hierna, 5-3-1888, overlijdt Bontje KOOPMANS, 21 jr oud. Uit de overlijdensakte: ÒJohannes OENEMA, 44 jr, pakhuisknecht te Heerenveen, en Dirk VAN DER MEER, 37 jr, timmerknecht te Heerenveen, hebben verklaard dat Bontje KOOPMANS, 21 jr, geboren te Rottum, wonende te Heerenveen, gehuwd met Wiebe WEERMAN, dochter van Gerke Geerts KOOPMANS, arbeider, en Sjoukje Roels STOKER, echtelieden wonende te Heerenveen, op den 5de maart v.m. te Heerenveen is overleden.Ó Wybe is 29 en weduwnaar. De dochter Hiltje blijft in leven en trouwt 28-5-1914, 26 jr, te Heerenveen, met Karel DE GRAAF, 22 jr, geb 17-1-1892 te Enkhuizen. De twee ontmoetten elkaar te Zutphen (Gldl) waar ook de huwelijks-afkondiging werd gedaan: ÒKarel DE GRAAF, 22 jr, letterzetter wonende te Zutphen, zoon van Albert DE GRAAF, vischhandelaar, en van Jantje TURKSTRA, beiden wonende te Enkhuizen. En Hiltje WEERMAN, 27 jr, zonder beroep, wonende te Heerenveen en onlangs te Zutphen, dochter van Wiebe WEERMAN, venter te Heerenveen, en van Bontje KOOPMANS, overleden.Ó Ze zijn in Zutphen gaan wonen. Wybe WEERMAN trouwt 26-5-1889 opnieuw (Schot 48). Uit zijn huwelijk met Maria Elizabeth RUSCH worden geboren: Een levenloze zoon, 14-6-1890 (Schot 190). Wybe staat als pakhuisknecht vermeld. Antje, 23-3-1896 (Schot 111). Wybe staat als apothekersknecht vermeld. Janna Pietronella, 7-5-1898 (Schot 141). Wybe is apothekersknecht. Een levenloze zoon, 11-2-1901 (Schot 26). Wybe is apothekersknecht. Siebren WEERMAN, geb 1904? Trouwt rond 1930 met Janna VAN DER HOEK.

Maria Elizabeth (Miep?) RUSCH is 24 jr wanneer ze met de weduwnaar Wybe WEERMAN (30 jr) trouwt. Ze is 2-5-1865 geboren in de Stellingwerven, te Willemsoord onder Steggerda, dochter van Jan Pieter RUSCH, 27 jaar, en Stientje WINTERS. Uit de huwelijksakte is op te maken dat Maria een tijdje in Amsterdam heeft gewerkt, misschien als dienstbode aan de grachten (de Amsterdamse gegevens melden ÒdienstmeidÓ). Het kan zijn dat ze er niet kon wennen. Uit de akte: ÒWybe WEERMAN, 30 jr, winkelbediende, geboren te Noordwolde, wonende te Heerenveen-Aengwirden, zoon van Hiltje Wybes WEERMAN, z.b. wonende te Heerenveen, weduwnaar van Bontje KOOPMANS. En Maria Elisabeth RUSCH, 24 jr, zonder beroep wonende te Heerenveen-Schoterland, binnen de laatste 6 maanden gewoond hebbende te Amsterdam, dochter van Jan Pieter RUSCH, arbeider, en Stientje WINTERS, z.b., echtgenoten te Willemsoord. In de Militiebijlage bij de huwelijksakte wordt Wybe WEERMAN omschreven als (situatie 1879): Ògeboren te Noordwolde 23 juli 1858, wonende te Heerenveen, van beroep bierbottelaars-knecht, zoon van Hiltje Wybes WEERMAN, wonende te Heerenveen. ÒIs op 8 mei 1879 ingelijfd en uit hoofde van expiratie van dienst op 7 mei 1883 uit dienst ontslagen.Ó Bonne VAN DER HOEK (kw 4) met gezin aan de Van Dekemalaan kwam te wonen, werd Wybe ŽŽn van de achterburen. Zijn zoon Siebren en Bonnes dochter Janna leerden elkaar zo kennen. Overlijden Wybe WEERMAN 1927: ÒSander DE HOOP, 60 jaar, timmerman te Nijehaske, en Johannes DE HAAN, 77 jaar, z.b. te Heerenveen, verklaren dat op 2 april 1927 v.m. half ŽŽn te Heerenveen-Schoterland is overleden Wybe WEERMAN, 68 jaar, broodventer, geboren te Noordwolde, wonende te Heerenveen, echtgenoot van Maria Elisabeth RUSCH, zoon van Hiltje Wybes WEERMAN, overleden.Ó Overlijden Miep RUSCH 1940: ÒTjeerd HOEKSTRA, 54 jaar, aangever te Heerenveen, heeft verklaard dat op 8 september 1940 te Heerenveen is overleden Maria Elisabeth RUSCH, oud 75 jaar, z.b., geboren te Steggerda, wonende te Heerenveen, weduwe van Wybe WEERMAN, dochter van Jan Pieter RUSCH en Stientje WINTERS, beiden overleden.Ó

Willem VAN DER HOEK, geb. 30-4-1906 te Naaldwijk (kw 2). Trouwt 21-6-1934 te Joure/Heerenveen met Elizabeth DE JONG (kw 3).

Wilhelmina (Willemien) VAN DER HOEK

Geboren eind 1907 te Naaldwijk, vierde en jongste dochter van Bonne en Neeltje. Haar geboorte vindt plaats enkele maanden na het overlijden van haar grootvader Willem Roem (kw 10) en misschien dat ze om die reden de voornaam Wilhelmina kreeg. Willemien is acht jaar oud wanneer het gezin naar Heerenveen verhuist. Ze is 29 wanneer haar moeder Neeltje overlijdt. Willemien blijft ongehuwd en verhuist naar Den Haag en omgeving (zus Janna?). Ze is werkzaam in de zorgsector.

Jan Wolters VAN DER HOEK

Geboren 7-1-1909 te Naaldwijk, tweede zoon en jongste kind van Bonne en Neeltje. Hij is net zeven jaar oud wanneer het gezin naar Heerenveen verhuist. Volgt MULO-opleiding en krijgt 23-7-1925 het diploma A uitgereikt, met een 9 voor geschiedenis en een 8 voor natuurkunde. Daartegenover een 4 voor meetkunde en 5-jes (in die tijd nog voldoende) voor schrijven, Nederlands en Frans. Hij is hierna Òop kantoorÓ gaan werken. In 1929 moet hij op voor militaire dienst. Hij komt terecht bij de kaderopleiding Militaire Administratie en verlaat de dienst als (reserve) opperwachtmeester Militaire Administratie. Een goede referentie voor een vaste baan bij de dienst der Rijksbelastingen. Hij begint in Stadskanaal (Gr), maar solliciteert met succes naar een functie in Heerenveen of omgeving. We vinden hem terug bij het belastingkantoor te Gorredijk. Op zijn fietstochten van Heerenveen naar Gorredijk (of per tram) komt hij Mintje Hieminga tegen, te Benedenknijpe. Jan is 30 jaar oud, wanneer hij 24-1-1939 met Mintje trouwt (kerkelijk huwelijk in de Gereformeerde kerk te de Knijpe).

Mintje HIEMINGA is dochter van de onderwijzer Jan HIEMINGA en van Klaaske VAN DER LAAN. Deze twee trouwden 22-11-1906: ÒJan HIEMINGA, 27 jaar, onderwijzer, geboren te Spannum, wonende te Sassenheim, zoon van Wiepke Jans HIEMINGA, timmerman, en Mintje Bouwes VELLINGA, z.b., echtelieden wonende te Huizem. Klaaske VAN DER LAAN, 25 jaar, z.b., geboren en wonende te Heerenveen, dochter van Franke VAN DER LAAN, vleeschhouwer, en Rinskje BOSCHKER, z.b., echtelieden wonende te Heerenveen.Ó Jan HIEMINGA werd 3-8-1879 n.m. 1 uur te Spannum geboren, Klaaske 25-7-1881 te Heerenveen. Volgens de huwelijkse bijlagen was Jan bij huwelijk (november 1906) formeel nog in militaire dienst: Òbij loting van 1899 voor de gemeente Leeuwarderadeel nr 24, (zo)dat hij op 7 maart 1899 is ingelijfd en nog is dienende (Leeuwarden 5 november 1906).Ó Niet dat hij in uniform rondbanjerde (dat was alleen tijdens de eerste maanden), maar hij moest zich oproepbaar houden. Noten: Geloot in Leeuwarderadeel en niet in Hennaarderadeel (Spannum), in 1906 wonend in Sassenheim, de Zuidhollandse bollenstreek.

De gemeente Sassenheim geeft voor bijlage bij de huwelijksakte een bewijs van gedane huwelijksafkondigingen: ÒZonder stuiting zijn afgelopen de afkondigingen van het voorgenomen huwelijk van Jan Hieminga, 27 jaar, onderwijzer wonende te Sassenheim, en Klaaske van der Laan, 25 jaar, wonende te Heerenveen.Ó

De timmerman te Spannum, Wiepke Jans HIEMINGA, is 27 jaar wanneer hij de geboorte van Jan aanmeldt. Twee jaar later kan hij er de geboorte melden van een volgende zoon, Bouwe, geboren 3-10-1881. Die zoon Bouwe is vernoemd naar de grootvader van moederskant, namelijk Bouwe Minnes VELLINGA, getrouwd met Lijsbeth Klazes NOOITGEDACHT. Mintje VELLINGA is 12-3-1856 geboren (Baarderadeel akte 32). Zij trouwt 27-5-1876 met de timmerman Wypke HIEMINGA (Hennaarderadeel akte 23).

Dat oudste zoon Jan HIEMINGA in 1899 in Leeuwarderadeel wordt geloot voor Militaire Dienst geeft aan dat het timmermansgezin inmiddels naar die gemeente was verhuisd. We hebben dit verder nog niet gedocumenteerd. Melden hier dat Mintje Bouwes VELLINGA is overleden 13-10-1916 te Leeuwarden, 60 jaar, gehuwd (Leeuwarden akte 512) en timmerman Wypke HIEMINGA 28-6-1929, 77 jaar, weduwnaar (Leeuwarden akte 436), zoon van Jan Ulbes HIEMINGA en Trijntje Ulbes HOEKSTRA. Met de aantekening in de Leeuwardense akte dat de bejaarde Wypke te Benedenknijpe overleed. Waarmee we kunnen overstappen naar zijn zoon Jan HIEMINGA, onderwijzer te Benedenknijpe op dat moment, en Klaaske VAN DER VEEN.

Timmermanszoon Jan HIEMINGA volgde te Leeuwarden (?) de onderwijzersopleiding en vond een eerste plek (hulponderwijzer?) ver weg in Sassenheim. Van daaruit heeft hij wel kennis aan de slagersdochter Klaaske VAN DER VEEN te Heerenveen. Het hoe of wat is (nog) onduidelijk. Jan en Klaaske trouwen 22-11-1906 te Heerenveen, hij wonend te Sassenheim. Ze gaan ook in Sassenheim wonen. Daar wordt een dochter Rinskje geboren, vernoemd naar Rinskje Boschker, de moeder van Klaaske. Het meisje wordt 9 jaar en 11 maanden oud, overleden 30-7-1917 n.m. 6 uur te Benedenknijpe, Ògeboren te Sassenheim, wonende te Benedenknijpe.Ó

Jan is na te Sassenheim nog enkele jaren onderwijzer geweest te Harlingen, voordat hij zich te Benedenknijpe vestigt. Misschien zijn er andere bronnen, maar we melden hier dat in het register van de Burgerlijke Stand van de stad Harlingen begin 1910 drie geboorteakten tevens overlijdensakten zijn opgenomen, met exact dezelfde tekst: ÒDirk DE VRIES, 58 jaar, aanspreker te Harlingen, Roelof NAUTA, 46 jaar, melktapper te Harlingen, verklaren dat Klaaske VAN DER LAAN, z.b., echtgenote van Jan HIEMINGA, onderwijzer, beiden wonende te Harlingen, is bevallen van een kind hetwelk door de aangevers als levenloos wordt aangegeven, op de 5e januari deze jaar den v.m. ten 2 uur alhier.Ó

Klaaske en Jan wonen 1910 te Harlingen en Jan is daar onderwijzer. Klaaske bevalt, naar het ambtelijk schijnt, van een drieling. In 1913 werd in Benedenknijpe de Christelijke lagere school gesticht. Zo kwam Jan HIEMINGA daar als onderwijzer terecht en werd Mintje HIEMINGA (tante Minnie) daar geboren.

Met een grote sprong over vele jaren heen, voor wat betreft Jan HIEMINGA en Klaaske VAN DER VEEN, komen we bij de datum 24-1-1939, uit familieberichten bekend, de datum waarop dochter Mintje trouwt met Jan Wolters VAN DER HOEK. Op 26-1-1939 is te Benedenknijpe de kerkelijke inzegening en het feest. Tijdens dat feest wordt door broer Willem een verzonnen nieuwsbericht voorgelezen.

Jan en Mintje gaan allereerst te Gorredijk wonen (Molenwal 154), maar na ongeveer een jaar wordt Jan overgeplaatst naar het belastingkantoor te Oosterwolde. In Gorredijk wordt zoon Jan geboren, te Oosterwolde de drie dochters Neeltje, Klaske en Minny:

Jan, geboren 8-11-1939 te Gorredijk. Neeltje, geboren 22-6-1941 te Oosterwolde. Klaske, geboren 22-9-1942 te Oosterwolde. Minny, geboren 20-7-1945 te Oosterwolde. Mintje is ruim 3 maanden in verwachting van dit volgende kind wanneer Jan door de Duitse bezetter wordt gearresteerd en vervolgens niet meer thuis komt.

Gearresteerd door Duitse bezetters 1945

Jan Wolters Van der Hoek wordt midden februari 1945 te Oosterwolde door een Duitse SS-groep gearresteerd en in de gevangenis bij Crackstate te Heerenveen opgesloten. Verhoord en zwaar mishandeld. Daar zijn uiteraard geen precieze meldingen van. Jan werd nog naar het SS-hoofdkwartier te Groningen afgevoerd en met vrijwel het laatste gevangenentransport per goederentrein naar Hamburg (Neuengamme) gebracht. Volgens een overgeleverd bericht wist een aantal gevangenen uit die trein te ontsnappen en vroegen ze ook Jan met hen mee te gaan, maar was hij door de mishandelingen daar fysiek al niet meer toe in staat. Kwam hij nog aan in het concentratiekamp Neuengamme? Misschien wel, misschien niet. In de naoorlogse jaren probeerde de organisatie Het Rode Kruis die als enige ÒtoegangÓ had gehad tot de concentratiekampen uit te zoeken wat er met Jan was gebeurd. Zonder resultaat. Als sterkste vermoeden werd formeel na twee jaar vastgelegd (voor Mintje en kinderen was een overlijdensverklaring betreffende Jan nodig) dat hij rond 13-5-1945 bij Ludwigslust was overleden. Minder dan een week na de capitulatie van Duitsland en het einde van de oorlog. Want toen het gevangenentransport met Jan te Hamburg (Neuengamme) arriveerde, leefde Hitler nog (Hitler pleegde zelfmoord 30-4-1945 in een bunker te Berlijn toen het Russische leger vrijwel op zijn drempel stond), maar dat de Duitsers de oorlog gingen verliezen, was voor de meesten van hen toch wel duidelijk. Een Amerikaans legeronderdeel was Hamburg al dicht genaderd en het concentratiekamp Neuengamme werd door de SS al grotendeels ontmanteld en opgeheven (sporen uitwissen). Vanaf 12-2-1945 richtten ze daartoe een noodkamp in noordelijk van Ludwigslust, bij het dorpje Wšbbelin. Dat is rond 50 kilometer ten oosten van Hamburg en ook via het spoor bereikbaar. Het gevangenentransport waar Jan deel van uitmaakte, is waarschijnlijk direct naar noodkamp Wšbbelin doorgestuurd.

De mogelijke overlijdensdatum van rond 13 mei 1945 die achteraf (1947) door Het Rode Kruis werd verondersteld, zou inhouden dat Jan nog in leven was toen het Amerikaanse legeronderdeel het kamp Wšbbelin bereikte. Dat hij in de ziekenboeg alsnog overleed. Maar er zijn daarover geen gegevens. Een ander verhaal is dat hij op weg naar het kamp (er moest nog een eind worden gelopen) aan zijn einde kwam en ergens langs die weg naamloos onder de grond is gestopt.

De naam van oom Jan Wolters Van der Hoek komt vanaf 1952 als ŽŽn van de ÒgesneuveldenÓ voor in de samenvattende rapporten over het verzet tegen de Duitse bezetters tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hij was geen lid van een knokploeg of andere vorm van gewapend verzet. Hij was belastingambtenaar. Pas na 1945 raakte (algemeen) bekend dat de belastingkantoren in Friesland een sleutelrol hadden gespeeld in de financiering van de opvang voor vluchtelingen en onderduikers en van verzetsgroepen. De Duitsers kwamen er gaandeweg wel achter en probeerden door arrestatie van kopstukken en infiltratie via handlangers er een eind aan te maken. Binnen de terreur van de laatste maanden werd Jan alsnog ten kantore opgepakt.

Omdat Jan niet terug kwam uit Duitsland werd broer Willem Van der Hoek toeziend voogd over de kinderen van Jan en Mintje. De zoekvraag via het Rode Kruis moest hij gaande houden, het ÒtoezichtÓ op de situatie te Oosterwolde (relatief ver weg van Oranjewoud) was uiteraard beperkt. Wanneer eind 1947 door Het Rode Kruis de conclusie wordt getrokken dat Jan mei 1945 is overleden, stopt Jans werkgever, de belastingdienst, prompt, per 1-10-1947, de salarisuitbetaling die tot dan nog was doorgegaan. Reden te meer voor Mintje om voor een passende oplossing te kiezen. In december 1947 wordt bij notaris te Beetsterzwaag een eindverklaring opgemaakt. Met boedelbeschrijving. Mintje trouwt hierna (geen volgende kinderen) en emigreert met gezin 1948/1949 naar Canada.

Tante Minnie gaat met kinderen VAN DER HOEK naar Canada

Contacten werden niet aangehouden. Zwager Willem VAN DER HOEK, aangesteld voogd over de kinderen van zijn broer, was het niet eens met de beslissingen die Mintje HIEMINGA vanuit haar positie nam. Haar nieuwe huwelijk en de emigratie met al haar kinderen direct daarop naar Canada. Misschien dacht Mintje wel: Waar bemoeit hij zich mee.

Iedereen kwam gezond aan te Canada. In de buurt van Toronto werd een nieuw bestaan opgebouwd. Cees VAN DER BIJL.

Generatie 4 VAN DER HOEK (overgrootouders)

JAN WOLTERS VAN DER HOEK en HILTJE JANS LUKKES, grootouders van WILLEM VAN DER HOEK (1906-1961) WILLEM ROEM en ANTJE VAN BEEK, grootouders van WILLEM VAN DER HOEK

JAN WOLTERS VAN DER HOEK & HILTJE JANS LUKKES

8.Jan Wolters VAN DER HOEK, geb. 6 april 1835 te Nijehaske, overl. 23 september 1927 te Terband, 92 jaar oud, trouwt 2 juni 1861 te Het Meer als 26-jarige met de 21-jarige 9.Hiltje Jans LUKKES, geb. 29 februari 1840 te Het Meer, overl. 12 augustus 1915 te Terband, 75 jaar oud.

Overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK is in 1835 te Nijehaske geboren. Dat hij daar werd geboren, lijkt min of meer toevallig. Zijn vader Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) is schipper met domicilie te Benedenknijpe/Het Meer en kinderen worden geboren, waar het schip ligt en nodig is. Zo zal het zijn geweest. De eerste kinderen uit het huwelijk van betovergrootvader Wolter worden te Langezwaag (Opsterland) aangemeld. De bezigheden verschuiven daarna want in 1832 wordt de geboorte van zoon Freerk aangemeld in Utingeradeel (Akkrum) met de notitie vader is schipper te Benedenknijpe. In 1835 wordt de geboorte van zoon Jan, te Nijehaske, aangemeld in Haskerland. In 1839 de geboorte van zoon Jaldert in Aengwirden.

Nijehaske en Aengwirden (Terband/De Fok) liggen weerszijden van de Heerensloot, de belangrijkste vaarweg in noordelijke richting vanuit Heerenveen. De ÒSchoterlandse CompagnonsÓ die vanaf 1561 met het turfwinningsproject begonnen op het veengebied ten noorden van de Schoterlandse schoot (zandrug), gingen er in hun allereerste ondernemingsplannen van uit, dat de verscheping van de turf richting de Hollandse steden via de Tjonger-rivier en langs Oudeschoot kon gebeuren. Maar dit bleek onhaalbaar. De waterdiepte van de rivier en zeker van de vaarten die door de zandrug heen naar de rivier moesten worden gegraven, was in de drogere seizoenen onvoldoende. Het alternatief was het graven van vaarten aan de noordkant van de zandrug langs het diepstliggende gebied. Dat gebied was het gebied waar de grenzen tussen de toenmalige grietenijen liepen. De Schoterlandse Compagnonsvaart werd richting het oosten gegraven langs de grens tussen de grietenij Opsterland en Schoterland. Voor de vaart richting het Noorden moest men Schoterland uit en de beste oplossing was daarvoor de veenscheiding tussen de grietenijen Aengwirden en Haskerland te gebruiken. Het verzoek tot het mogen graven van de Heerensloot, de nieuwe vaart richting Akkrum en de bestaande, diepere vaarwegen in Midden-Friesland, was omstreden en werd tegengewerkt, maar kon tenslotte toch gebeuren. Het dorp Heerenveen groeide op het punt waar de Heerensloot werd gegraven in noordelijke richting en de Schoterlandse Compagnonsvaart in oostelijke richting: een handelsknooppunt. Maar door de situatie groeide het dorp op een drie-grietenijen-punt. Het zuidelijke deel (beneden de Compagnonsvaart) behoorde tot Schoterland. Het noord-westelijke deel, ten westen van de Heerensloot, behoorde tot Haskerland (Heerenwal en Nijehaske). Het noord-oostelijke deel, ten oosten van de Heerensloot (De Fok, Terband, Het Meer noordzijde) tot de grietenij Aengwirden. Die ÒrareÓ verdeling bleef enkele eeuwen geldend. Pas per 1 juli 1934 werd er een eind aan gemaakt. Toen werd de gemeente Heerenveen gevormd uit een samenvoeging van de grietenijen (gemeenten) Aengwirden en Schoterland, met toevoeging van het Haskerlandse deel van het dorp Heerenveen (Nijehaske, Heerenwal). In ruil daarvoor moest het westelijke deel van Schoterland, met o.a. de dorpen Rottum, St.Johannesga, Rotsterhaule, Rotstergaast en Delfstrahuizen, aan Haskerland worden afgestaan. Dat vond men in die dorpen vaak niet leuk. En bij historisch onderzoek moet je weten dat er Schoterland staat en niet Haskerland bij inwoners van genoemde dorpen, v——r 1 juli 1934.

Overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK is in 1835 te Nijehaske geboren.

Geboortes van schipperskinderen konden worden gemeld waar het schip op dat moment lag (zie ook geboorte te Tholen, Zeeland, van betovergrootmoeder BonjŽ Durks WOUDSTRA (kw 19)).

Of en hoelang overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK ook werkelijk als kind in een (turf-)schippersgezin is groot gebracht weten we (nog) niet. De vraag is hoe lang betovergrootvader Wolter schipper is gebleven. In juli 1841 wordt diens jongste zoon Jaldert in Aengwirden aangemeld. In oktober 1841 overlijdt Wolters vader, Jans grootvader, Freerk Tammes VAN DER HOEK (kw 32) te Bovenknijpe, op grens met Benedenknijpe. In september 1849 overlijdt Wolter in Het Meer, arbeider te Beneden Knijpe. Hij is dan 54, zoon Jan is 14. Waarschijnlijk al geen schipperskind meer.

Overgrootvader Jan heeft na zijn 14de zeker geen schoolopleiding meer gevolgd. En het is onzeker of hij daarvoor regelmatig werd ÒgeschooldÓ. Leerplicht werd pas ingevoerd toen hij al 66 was.

In de registers van de Burgerlijke Stand komen we hem weer tegen wanneer hij 26 is. Hij staat dan vermeld als arbeider te Luinjeberd (Aengwirden). Hij trouwt 2-6-1861 te Het Meer met timmermansdochter Hiltje Jans LUKKES, die bij deze gebeurtenis 21 jaar oud is. Beiden nog prettig jong. Bij het huwelijk zijn de ouders van de bruid aanwezig (Jan Johannes LUKKES en BonjŽ Durks WOUDSTRA) en de moeder van de bruidegom (Grietje Jans BOUWMAN) die al 12 jaar weduwe is van Wolter Freerks VAN DER HOEK.

Volgens het familieverhaal is overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK zijn hele leven lang arbeider gebleven. En dat leven duurde lang: hij werd 92 jaar oud. Als oude man liep hij Òsa krom as in spikerÓ (zo krom als een spijker), werd verteld. Dat mag dan wel.

In 1861 is hij 26 jaar oud en recht van lijf en leden. Overgrootmoeder Hiltje Jans LUKKES is 21 jaar oud. Oudste dochter uit een timmermans-gezin te Het Meer. Zowel Jan als Hiltje hebben kennis van vroege overlijdens binnen (respectievelijke) gezinnen: broers, zusjes, Jans vader. Maar we weten achteraf niet hoe dit werd verwerkt.

Overgrootouders Jan en Hiltje zijn in 1861 waarschijnlijk in Luinjeberd gaan wonen, waar Jan toen zijn werk had. Ruim twaalf maanden na de huwelijkssluiting wordt daar een dochter geboren, Grietje, 27-6-1862. Een tweede kind volgt bijna vijf jaar later, 30-3-1867, en niet meer in Luinjeberd, maar in Het Meer. Het is de zoon Wolter (of Wouter, wel als Wolter ingeschreven). Na maart 1867 is het gezin verhuisd naar Brongerga (Oranjewoud, toen formeel Oudeschoot). Rond 1874 vond verhuizing plaats vanuit Brongerga te Oranjewoud naar de Grintdyk te Oranjewoud. Ca 1878 of 1880, overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK, is inmiddels rond 45 jaar oud, verhuist het gezin opnieuw. Nu naar Terband (Aengwirden, noord-Heerenveen). Daar blijven Jan en Hiltje vervolgens wonen en overlijden ze ook, vele jaren later (Hiltje in 1915, Jan in 1927). Jan 92 jaar oud, arbeider, Òsa krom as in spikerÓ.

Van de 5 kinderen die Jan en Hiltje kregen, verhuisden 3 uit Friesland. Twee dochters, Grietje geheten, bleven in Friesland. De eerste had geen keus.

Kinderen uit het huwelijk:

Grietje Jans Van der Hoek, geb. 27-6-1862 (Aengw 45), overl 30-12-1868, rond het middaguur, bij huis nr. 61j te Oudeschoot, 6 jaar oud (Òlevenloos opgehaald uit een slootÓ). De geboorteaangifte in 1862 (Luinjeberd) werd gedaan door vader Jan Wolters samen met timmerman Roel Egberts SLUITER en kleermaker Thijs Hanzes WIJNGAARDEN, beiden wonende te Heerenveen. ÒIn het jaar 1862 op 27 juni is voor ons, ondergetekende, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Gemeente Aengwirden, verschenen Jan Wolters Van der Hoek, oud 27 jaar, van beroep arbeider, wonende te Luinjeberd, welke ons verklaarde dat heden voormiddag ten elf ure te Luinjeberd een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit Hiltje Jans Lukkes, zijne echtgenote, zonder beroep, bij hem inwonende, aan welk kind hij verklaarde de voornamen te geven van Grietje Jans. De gemelde verklaring is geschied in tegenwoordigheid van Roel Egberts SLUITER, 47 jaar, timmerman te Heerenveen, en Thijs Hanzes WIJNGAARDEN, 36 jaar, kleermaker te Heerenveen.Ó

Dochter Grietje wordt 6 jaar oud en verdrinkt in een sloot 30-12-1868. De overlijdensaangifte wordt door pake Jan Johannes LUKKES gedaan, samen met de al genoemde Roel Egberts SLUITER, eveneens timmerman: ÒIn het jaar 1868 op den 31sten der maand December zijn voor ons, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Schoterland, verschenen Jan Johannes Lukkes, oud 55 jaar, timmerman, grootvader, en Roel Egberts SLUITER, oud 54 jaar, timmerman, geen bloed- of aanverwant van nader te noemen overledene, beide wonende te Heerenveen, welke ons verklaard hebben dat Grietje Jans VAN DER HOEK, oud 6 jaar, z.b., geboren te Luinjeberd, wonende te Oudeschoot, ongehuwde dochter van Jan Wolters Van der Hoek, arbeider, en Hiltje Jans Lukkes, z.b., echtelieden wonende te Oudeschoot op den 30sten dezer maand, des namiddags te twee ure, levenloos is opgehaald uit een sloot nabij de huizinge nummer 61 j te Oudeschoot en alzo is overleden.Ó De aanduiding Ònabij de huizinge nummer 61 j te OudeschootÓ wijst richting Brongerga/Oranjewoud, waarheen het gezin inmiddels was verhuisd. Het moet niet moeilijk zijn de plek ongeveer terug te vinden. Maar dit dan voor later.

Overgrootouders Jan en Hiltje hebben bij het verdrinken van de 6-jarige Grietje al wel een zoontje van anderhalf, Wolter, en krijgen daarna een dochter die ze weer Grietje noemen (naar de moeder van Jan immers: Grietje Bonnes BOUWMAN). Na de tweede Grietje volgen nog een dochter BonjŽ (Bontje), vernoemd naar de moeder van Hiltje en een zoon Bonne.

Wolter Jans Van der Hoek. Geb. 30-3-1867 te Het Meer. Bijna vijf jaar jonger dan zus Grietje. Hij is anderhalf jaar oud wanneer Grietje verdrinkt. Binnen het gezin daarna oudste kind en broer. Wolter is rond 10 jaar oud wanneer het gezin van Oranjewoud naar Terband verhuist. Rond 16 wanneer jongste broer Bonne, 8 jaar oud dan, bij het spelen met de tram op de Trambrug over de Heerensloot, een zwaar ongeluk krijgt. Wolter zal al vroeg een baantje hebben moeten vinden en kon niet, zoals Bonne, de Fransche School volgen. Wolter trouwt 2-5-1891, 24 jaar oud, pakhuis-knecht, wonende te Terband (bij zijn ouders). Een half jaar eerder wordt hij genoemd in de bestuursnotulen van de prille vereniging voor Zondagschoolonderwijs Jachin voor Heerenveen en omstreken. Hij wordt dan benoemd tot hulponderwijzer bij de zondagschool te Nieuwebrug, waar het niet goed gaat. Wolter neemt de benoeming aan, maar enkele maanden later melden de verenigingsnotulen dat W.v.d.Hoek wegens vertrek alweer geschrapt moet worden. En zo ging het. Wolter trouwt 2-5-1891 met Geertje Pieters VAN DER HOEFF, dienstmeid te Heerenveen (Aengwirden), 24 jaar, geboren 22-9-1866 te Wolvega, dochter van Pieter Geerts VAN DER HOEFF, timmerman te Wolvega, en Jantje Wolters BERKENBOSCH. Het jonge stel verhuist vrij direct naar Drachten waar 2-4-1892 een dochter Hiltje wordt geboren. Wolter Jans VAN DER HOEK wordt pakhuisknecht/ magazijnmanager bij de Spoorwegen waarschijnlijk. Per 5-2-1894 wordt hij ingeschreven als inwoner van Amsterdam. Wonend aan de Jacob van Lennepstraat 94. Later verhuizen ze naar nr 134 aan de Kinkerstraat (?, de aantekening op de gezinskaart is vrijwel onleesbaar). In Amsterdam worden nogeens 9 kinderen geboren, waarvan enkelen jong zijn gestorven.

Zoon Geert Van der Hoek, geb 8-4-1903, getrouwd met Helena VERBURG, geen kinderen gemeld, wordt schoenmaker en woont aan de Jacob van Lennepkade 228 te Amsterdam. Zoon Pieter Van der Hoek, geb 2-11-1905, gehuwd met Elsje HEMMES (geb 7-10-1907, dochter van Jacobus Hemmes uit de Watergraafsmeer), ŽŽn zoon Wolter (geb 21-5-1937, ovl ca 1987), werd klerk bij de Rijks Post Spaarbank. Woonde Kanaalstraat 137, parallel aan het zuidelijke deel van de Jacob van Lennepkade, en vanaf 29-1-1935 (?) aan de Admiraal de Ruyterweg 291 driehoog in Amsterdam-West.

Grietje Jans Van der Hoek, geb. 18-1-1870 te Oranjewoud (Oudeschoot), trouwt 30-5-1891 (Aengwirden 12) met Geert FONK, geb. 9-10-1863 te Haskerdijken(Hask 160), zoon van Johannes FONK en Trijntje REGTS. Uit huwelijk van Grietje en Geert de kinderen: Johannes (geb. 25-6-1892, Aengw 63), Jan (geb. 8-4-1894, Aengw 34), Trijntje (geb. 4-4-1896, Aengw 28), Wolter Jan (geb. 30-10-1898, Aengw 86), Hiltje (geb. 15-1-1901, Aengw 7), BonjŽ (geb. na 1902). In (onze) directe familieherinnering speelt vermoedelijk alleen de jongste dochter BonjŽ (Bontsje) FONK nog een rol. Een statige, in het zwart geklede tante, met op haar fiets het bordje SH gemonteerd (= SlechtHorend). Dat bordje was een tijd in gebruik (verplicht?) om andere verkeersdeelnemers te laten weten dat voor de betreffende persoon mogelijk niet alle verkeersgeluiden hoorbaar waren. Tante BonjŽ kwam, wanneer het zo uitkwam, wel langs-gefietst bij Willem & Lyske te Oranjewoud.

Grietje is de tweede dochter van Jan Wolters VAN DER HOEK en Hiltje Jans LUKKES. Twaalf-en-een halve maand na het verdrinken van de eerste Grietje wordt ze geboren. Op 18-1-1870 staat vader Jan Wolters (34 jr), vergezeld van de getuigen Roel Jacobs ZANDBERG, 36 jr, arbeider te Heerenveen, en Jan Gerrits OORD, 38 jr, eveneens arbeider te Heerenveen, voor de ambtenaar van de Burgerlijke Stand om te melden dat eerder die dag Òte Oudeschoot een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit zijne echtgenote Hiltje Jans LUKKES, welk kind hij verklaarde de voornaam te geven van Grietje.Ó Zoals al elders geschreven werd Oranjewoud (Schoterwoud) grotendeels tot Oudeschoot gerekend.

Grietje was een jaar of acht toen het gezin van Oranjewoud naar Terband verhuisde. Ze is 21 wanneer ze daar trouwt (gemeente Aengwirden) met Geert FONK. Ze trouwt 30-5-1891, vier weken na het huwelijk van haar broer Wolter dat op 2-5-1891 plaatsvond. Uit de huwelijksakte betreffende Grietje en Geert: Geert Fonk, 27 jr, geboren te Haskerdijken, veehandelaar wonende te Nijehaske, zoon van Johannes FONK, veehandelaar, en Trijntje REGTS, echtelieden te Nijehaske. Grietje Van der Hoek, 21 jr, geboren te Oranjewoud, dienstmeid wonende te Terband, dochter van Jan Wolter VAN DER HOEK, arbeider, en Hiltje Jans LUKKES, echtgenoten wonende te Terband. Het militiedocument dat als verplichte huwelijkse bijlage is toegevoegd, meldt dat Geert Fonk Òop grond van lichaamsgebreken van de dienst is vrijgesteldÓ. Om welke gebreken het ging meldt de bijlage niet. Misschien was het een gebrek aan lengte. Geerts grootvader van moederskant, Geert Freerks REGTS, werd in ieder geval om die reden voor militaire dienst afgekeurd.

De FONK-lijn. In de kwartierstaat VAN DER HOEK-DE JONG is de FONK-lijn geen ÒstamlijnÓ. Een zus van onze opa Bonne trouwt in 1891 met ene Geert Fonk. Uiteraard hebben hun kinderen voor een deel dezelfde voorouders als wij. Maar bij ons geen FONK-lijn. In 1934 trouwen Willem VAN DER HOEK, zoon van Bonne, tantezegger van Grietje, en Elizabeth DE JONG. Vermoedelijk hebben ze het nooit van elkaar geweten, maar Elizabeth DE JONG en Geert FONK waren, heel ver weg, al een beetje met elkaar verwant. Via Hendrik Berends SCHOKKER en Grietje Jans FRANZEN, oudouders van Geert, oudgrootouders van Elizabeth (ÒLyskeÓ).

~ Volgens de huwelijksakte van 1891 is Geert FONK dan 27 jaar en, zoals zijn vader Johannes FONK (55 jr op dat moment), veehandelaar te Nijehaske. Het zal ŽŽn gezamenlijk onderneminkje zijn geweest, waarbij Geert in de voetsporen van zijn vader stapte. ~ Die vader, Johannes FONK, wordt bijna 81 jaar oud en overlijdt in 1917. In de overlijdensakte wordt hij vee-expediteur genoemd. Uit die akte: Klaas DE HAAN, 41 jr, kleermaker te Nijehaske, en Age HOEKSTRA, 40 jr, koetsier wonende te Terband, verklaren dat Johannes FONK, 80 jaar en bijna 11 maanden oud, veeexpediteur, geboren te Heerenveen en wonende te Nijehaske, weduwnaar van Trijntje REGTS, erkende zoon van Antje Johannes FONK, den 20 januari 1917 voormiddags 9 uur te Nijehaske is overleden. Nog steeds veehandel dus. ~ De overlijdensakte van 1917 meldt Johannes FONK als Òerkende zoon van Antje Johannes FONKÓ. De FONK-achternaam kreeg Johannes niet van zijn vader, maar via zijn moeder. Geerts grootmoeder Antje was ongehuwd toen ze 27-2-1836 te Heerenveen van Johannes beviel. Uit de geboorteakte van 1836: Johannes Philippus FONK, 54 jr, timmerknecht wonende te Heerenveen, verklaart, Òzijnde bij de verlossing tegenwoordig geweestÓ, dat op den 27 februari voormiddags 6 uur zijne dochter Antje Johannes FONK, oud 23 jr, ongehuwd, dienstmeid wonende te Heerenveen, aldaar in het huis nr 114 is bevallen van een kind van het mannelijk geslacht, hetwelk hij aan ons voorstelt, aan hetzelve de voornaam Johannes gevend. Dat Antje ongehuwd beviel, had misschien te maken met het feit dat de FONK-familie van origine rooms-katholiek was (zie hierna). Het was in die tijd niet ongebruikelijk dat om kerkelijke redenen door ouders een toestemming tot huwelijk werd geweigerd (ÒAntje mocht niet trouwen met de vader van Johannes, of andersomÓ). ~ Antje Johannes FONK is 12-5-1839, ruim drie jaar na de geboorte van Johannes, getrouwd met Geert Willems JONKMAN en vormde met hem een gezin waarin Johannes verder zal zijn opgegroeid. Samen met Geert JONKMAN krijgt ze de kinderen: Trijntje (1841-1859), Feikjen (1844-1907, getrouwd met Gerben Gerbens), Willem (1848-1919, getrouwd met Margje Meester), Janneke (1850-1866), en Johannes (1853-1889?). Het ÒvoorkindÓ van Antje, Johannes (1836-1917), de uiteindelijke vader van Geert FONK, groeide in het JONKMAN-gezin op, maar kreeg niet de JONKMAN-achternaam. ~ Johannes FONK ging in 1856 niet in militaire dienst omdat zijn nummer werd uitgeloot (buiten oproeping tot geen dienst verplicht). In 1858 besloot hij als remplacant (nummer-verwisselaar) de dienstplicht over te nemen van iemand die wel werd ingeloot. Dat ging tegen betaling. De militaire autoriteit wilde natuurlijk wel inzicht in de antecedenten van Johannes en dat hield in dat moeder Antje hem alsnog/weer offici‘el moest erkennen. In de zijmarge van de geboorteakte van 1836 is dit destijds bijgeschreven: Het kind met name Johannes in nevenstaande acte vermeld is door Antje Johannes Fonk, arbeidster te Oudehaske, bij eene op den 11 maart 1858 door de ambtenaar van de Burgerlijke Stand gemeente Haskerland opgemaakte acte wettelijk erkend. Wanneer Johannes 12-7-1863 trouwt met Trijntje REGTS is de vijf jaar dienstplicht zojuist beeindigd. Johannes is 26, arbeider te Oudehaske. Trijntje is 24 jr. ~ De vader van Antje is 54 jr en timmerknecht wanneer hij de bevalling van zijn ongehuwde dochter in huis nr 114 te Heerenveen meemaakt. Hij doet aangifte van de geboorte van Johannes. Die vader/grootvader is Johannes Philippus FONK, geb ca 1782, ovl 30-3-1861, 79 jr, weduwnaar (Schoterl 65). Hij trouwde in oktober 1811 te Het Meer met Trijntje Jans DEUZE, geb ca 1789, ovl 20-5-1857, 68 jr (Schoterl 63). ~ Johannes Philippus FONK en Trijntje Jans DEUZE, overgrootouders van de Geert FONK die in 1891 trouwt met Grietje Jans VAN DER HOEK, huwen enkele maanden voordat door de Franse bezetting de Burgerlijke Stand wordt ingevoerd. Voor de melding van het huwelijk hebben we alleen het trouwregister van de Herv.Gemeente Het Meer/Heerenveen en gelukkig maar. Dat register meldt het huwelijk van Johannes Philippus, Het Meer, en Trijntje Jans, Het Meer, in Òoctober 1811Ó en geeft de aantekening rooms-katholiek. Dankzij die aantekening weten we dat we met heel specifieke bronnen verder terug zouden moeten gaan. En kunnen we vermoeden dat om kerkelijke redenen het huwelijk van Antje met de (jeugdliefde?) verwekker van Johannes door de ouders van hem of haar werd verboden.

De REGTS-lijn. Trijntje REGTS, de schoonmoeder van Grietje VAN DER HOEK, is 23-2-1839 te Terband geboren, dochter van Geert Freerks REGTS en Geesje Berends WEVER. Anders dan bij de FONK-lijn, hier geen Òvader onbekendÓ (wat lege documenten oplevert) en ook geen rooms-katholieke voorfamilie in de periode na 1700. Met REGTS en WEVER komen we terecht bij families van veenarbeiders en veenboeren, gedeeltelijk van Gieterse afkomst (NW-Overijssel).

Bij het huwelijk in 1863 tussen Johannes Fonk en Trijntje Regts, is de vader van Trijntje nog in leven, arbeider wonende te Haskerdijken, maar is haar moeder overleden (8-6-1857 te Terband). Geert Freerks REGTS en Geesje Berends WEVER zijn 9-2-1828 (Haskerland) getrouwd. Kinderen uit het huwelijk: Berend Geerts REGTS (1831-1909) Freerk Geerts REGTS (1833-1911) Geertje Geerts REGTS (1835-) Trijntje Geerts REGTS (1839-1907) Harmen Geerts REGTS (1843-1895, getrouwd met Beerendje Jentjes SCHOKKER).

~ Geert Regts wordt 2-10-1798 te Oudehaske geboren en daar 28-10-1798 gedoopt. Zoon van Freerk Geerts en Tryntje Hendriks. Het militiedocument bij de huwelijksakte van 1828 meldt dat Geert Freerks REGTS, turfmaker, uit hoofde van gebrek aan lengte is vrijgesteld. Hij mat dus minder dan 1 meter 55 cm. Hij was te klein. Geert wordt 81 jaar en 6 maanden oud. Hij overlijdt 11-4-1880 te Nijehaske, arbeider wonende te Nijehaske, weduwnaar van Geesje Berends WEVER, zoon van Freerk REGTS en Trijntje Hendriks SNIJDER. ~ Zijn vader Freerk Geerts REGTS werd 84 jr oud, ovl 21-12-1855 te Terband, geboren te Oudehaske, zoon van Geert Hendriks en Reintje Hendriks SCHOKKER, weduwnaar van Trijntje Hendriks SNIJDER, nalatende 3 meerderjarige kinderen. Freerk Geerts is ca 1771 geboren. ~ Geert Hendriks (REGTS) en Reintje Hendriks SCHOKKER zijn rond 1760 getrouwd. We komen in deze lijn de SCHOKKER-achternaam enkele malen tegen, die we in de kwartierstaat VAN DER HOEK Ð DE JONG ook tegenkomen (voorfamilie Elizabeth de Jong). Reintje Hendriks SCHOKKER, geb v——r 1738 te Wanneperveen (bij Giethoorn), is oudste dochter van Hendrik Berends SCHOKKER en Grietje Jans FRANZEN, die tot de oudgrootouders van Elizabeth DE JONG (1910-1989) behoren en tot de oudouders van Geert FONK. ~ Hendrik Berends SCHOKKER vestigde zich in 1752 vanuit Wanneperveen als veenbaas te Oudehaske.

De WEVER-lijn. ~ Geesje Wever wordt 9-3-1803 te Rotsterhaule geboren en daar 13-3-1803 gedoopt. Dochter van Berend Wolters en Geertje Jacobs. Bij haar huwelijk in 1828 zijn beide ouders reeds overleden. ~ Berend Wolters WEVER op 12-12-1827 te Nijehaske, 59 jr, arbeider, geboren te StJohannesga, wonende te Nijehaske, weduwnaar, zoon van Wolter Berends en onbekend (in de overlijdensakte zo gesteld, de moeder heette Aaltje Roelofs). Geertje Jacobs KOLK overleed op 18-9-1826 te Nijehaske, 50 jr, geboren te StJohannesga, huisvrouw van Berend Wolters WEVER, turfmaker, dochter van Jacob Kolk en Geesje Baas. ~ Omdat de beide ouders van Geesje voor het huwelijk van 1828 zijn overleden, zijn andere Òbewijzen van bekendheidÓ nodig. Een van de huwelijkse bijlagen meldt het overlijden van haar grootmoeder van vaderskant, recent overleden: In het jaar 1826 is in een ongenummerd huis te Rohel overleden Aaltje Roelofs KROL, oud 83 jaar, arbeidster, wonende te Rohel, weduwe van Wolter Berends WEVER, nalatende 5 kinderen. ~ De WEVER-lijn bestaat vrijwel volledig uit families die na 1750 voor de verveningen overkwamen van de streek rond Giethoorn (NW-Overijssel) naar de streek rond Oudehaske (Friesland) en zich daar vestigden. De oudvader, van Geert FONK uit gezien, is Berend Gerrits WEVER, die ca 1705 bij Giethoorn werd geboren en daar ca 1730 trouwde. De naam van de oudmoeder treffen we in de meldingen niet aan. Berend kreeg minstens 8 kinderen: Jan, Albertje, Grietje, Wolter, Jeltje, Jan en Hendrik Berends WEVER. De dochter Jeltje Berends WEVER trouwt 15-12-1764 te Haskerhorne met Cornelis Hendriks SCHOKKER. Broer van de hierboven genoemde (REGTS-lijn) Reintje Hendriks SCHOKKER. Oudste zoon van Hendrik Berends SCHOKKER en Grietje Jans FRANZEN. ~ Hendrik Berends SCHOKKER vestigde zich in 1752 vanuit Wanneperveen als veenbaas te Oudehaske. Behalve dochter Reintje (met REGTS) en zoon Cornelis (met WEVER) trouwde daar ook jongere zoon Jan Hendriks SCHOKKER (met WILTS) partners van ÒGieterseÓ herkomst. Grietje Jans SCHOKKER, dochter van Jan, trouwt 9-1-1791 te Haskerhorne met Fedde Fokkes VELDSTRA die van Hasker herkomst is (nog verder terug van Lippenhuizen-Opsterland) en niet van ÒGieterseÓ herkomst. Zij wordt overgrootmoeder van Elizabeth DE JONG. ~ Wolter Berends WEVER, zoon van Berend Gerrits WEVER, trouwt 3-12-1769 te Oudehaske met Aaltje Roelofs KROL (KRUL). Kinderen uit dit huwelijk: Beernt, Jentjen, Jentjen, Roelof, Gerryt, Arend, Zwaantje en Nenne. Aaltje Roelofs is ca 1743 geboren, dochter van Roelof Arends KRUL, geb ca 1710, gehuwd ca 1735 met Jentje Peters. Kinderen van Roelof en Jentje: Jentjen, Aaltje Roelofs, Pieter Roelofs en Jan. ~ Beernt WEVER, zoon van Wolter Berends WEVER en Aaltje Roelofs KRUL, wordt ca 1771 te Oudehaske geboren. Trouwt 1-2-1801 te StJohannesga (Berend Wolters) met Geertje Jacobs. Kinderen uit dit huwelijk: Wolter, Geesjen, Wolter, Jacob, Harmen, Aaltjen.

Beknopte kwartierstaat GEERT FONK. Geert FONK. Trouwt 30-5-1891 met Grietje Jans VAN DER HOEK. Ouders van Geert FONK: Johannes FONK (1836-1917), veehandelaar. Trijntje REGTS. Grootouders van Geert FONK: vader ÒonbekendÓ. Antje Johannes FONK. Geert Freerks REGTS. Geesje Berends WEVER. Overgrootouders: vanwege 4 onbekend vanwege 4 onbekend Johannes Philippus FONK Trijntje Jans DEUZE Freerk Geerts REGTS Trijntje Hendriks SNIJDER Berend Wolters WEVER Geertje Jacobs KOLK Betovergrootouders o.a.: 24. Geert Hendriks (REGTS) 25. Reintje Hendriks SCHOKKER

1. Wolter Berends WEVER
2. Aaltje Roelofs KRUL
3. Jacob KOLK

4. Grietje BAAS Oudouders o.a.:

5. Hendrik Berends SCHOKKER

6. Grietje Jans FRANZEN

7. Roelof Arends KRUL

8. Jentje P(i)eters

9. Berend Gerrits WEVER.

Grietje Jans VAN DER HOEK was 21 jaar toen ze trouwde met de 27-jarige Geert FONK, veehandelaar te Nijehaske. Zij woonde toen bij haar ouders te Terband en voorzover we weten zijn Grietje en Geert ook in Terband gaan wonen en blijven wonen. De zes hiervoor genoemde kinderen zijn daar geboren. Grietje woonde naast of vrijwel naast haar ouders Jan Wolters VAN DER HOEK en Hiltje Jans LUKKES. Volgens Òhet verhaalÓ ongeveer op de plek waar later in het net van snelverkeer Òde RotondeÓ werd aangelegd. Momenteel tref je daar nog alleen autowegen en viaducten aan. Grietje hield goed oog op haar ouders. Wanneer in 1915 moeder Hiltje overlijdt, neemt ze vader Jan, inmiddels 80, onder haar hoede. En als broer Bonne in 1916 met vrouw en zes kinderen van Naaldwijk naar Heerenveen verhuist, vinden ze bij Grietje een eerste onderdak.

Bontje Jans Van der Hoek, geb. 27-9-1872, namiddag 1 uur, te Oranjewoud. Aangifte wordt de volgende dag gedaan door de 37-jarige vader Jan Wolters (arbeider, wonende te Oranjewoud), vergezeld door zijn 40-jarige broer Freerk Wolters (arbeider, wonende te Het Meer). Bontje is vernoemd naar grootmoeder BonjŽ Woudstra (kw 19). De ÒzeeuwseÓ schrijfwijze van de voornaam werd niet overgenomen. Grootmoeder BonjŽ, schippersdochter, werd immers op een reis naar Zeeland te Tholen geboren. De ambtenaar aldaar schreef haar in als BonjŽ in plaats van Bontje.

Bontje trouwt 10-6-1905, op 32-jarige leeftijd, zonder beroep, geboren te Oranjewoud, wonende te Terband, met Sijmen EENKHOORN, geb. 9-6-1868 te Genemuiden, sigarensorteerder, wonende te Steenwijk, Òbinnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Zorgvliet, gemeente Diever, weduwnaar van Femmetje Wessels.Ó Femmetje overleed 1-2-1903 te Kampen.

Sijmen is 37 jr wanneer hij met Bontje trouwt. Om precies te zijn: ze trouwen de dag na zijn 37ste verjaardag. Getuigen bij het huwelijk zijn Wolter VAN DER HOEK, broer van de bruid (48 jaar, werkman, wonende te Amsterdam), en Barteld EENKHOORN, broer van de bruidegom (33 jaar, werkman, wonende te Zwolle). Broer BONNE VAN DER HOEK, inmiddels te Naaldwijk woonachtig en daar in 1900 met Neeltje ROEM getrouwd en voorzien van kleine kinderen, liet misschien het feest aan zich voorbij gaan. Maar misschien ook niet. We hebben daarover geen gegevens. Mooi om te lezen dat oudere broer Wolter vanuit Amsterdam zeker wel aanwezig was.

Of uit het huwelijk van Bontje en Sijmen kinderen werden geboren, kunnen we nog niet aantonen. Waar moeten we zoeken? Het verhaal van Sijmen, geboren te Genemuiden, eerste vrouw 1-2-1903 te Kampen overleden, hij sigarensorteerder te Steenwijk, maar binnen de laatste zes maanden gewoond hebbende te Zorgvliet (bij Diever in Drenthe), wat zijn dit voor gegevens? Langs welke logische lijnen is zijn ontmoeting met de ongehuwd gebleven Bontje te Terband (een behoorlijk eind verwijderd van Diever en Steenwijk) te verklaren? Welke verhalen zitten er mogelijk nog achter dus. En waar bemoeien we ons mee.

Het kan zijn dat Bontje en Sijmen mogelijk via Steenwijk of direct naar Kampen trokken. Te Kampen overlijdt een Sijmen EENKHOORN in 1917 (akte 226) en in 1922 (akte 288). Die akten nog te raadplegen. Uit de huwelijksakte van 1905 weten we dat Sijmen zoon was van Lubbert Sijmens EENKHOORN, arbeider, en van Aagje LAST, in 1905 wonende te Kampen. Sijmen is zoon van Lubbert Sijmens EENKHOORN, arbeider, en Aagje LAST, beide in 1905 wonend te Kampen. Vader Lubbert daar in 1918 overleden (Kampen akte 6) en moeder Aagje in 1919 (Kampen akte 247)? De EENKHOORN-familie wordt genoemd in het verzameloverzicht ÒOude families uit GenemuidenÓ door H.W.Hammer (Huissen 2000). Daarin wordt Sijmen Wolters EENKHOORN genoemd, geb 1754 te Genemuiden en aldaar overleden 18-4-1827, mattemaker. Deze Sijmen was getrouwd met Trijntje VAN REES. Vermoedelijk waren zij grootouders van de Sijmen EENKHOORN, weduwnaar, met wie BONTJE VAN DER HOEK in 1905 trouwt. In en rond Genemuiden nog steeds Eenkhoorn-geslachten.

Over de jongste zus van opa Bonne weten we nog te weinig. Vermoedelijk is ze naar Kampen getrokken en moet voor verdere informatie daar in de archieven worden gedoken.

Bonne Van der Hoek, geb 8-1-1875 te Oranjewoud (kw 4). Grootvader (opa) Bonne in 1900 te Naaldwijk getrouwd met (opoe) Neeltje ROEM (kw 5). Betreffende hen het aparte ÒWerkdocument 4Ó.

Grintdyk was eertijds zandweg tussen Oudeschoot en Brongerga (door het Schooterwoud), die als landweg staat getekend op een kaart uit 1680. De weg werd na 1860 verhard en kreeg toen in de volksmond de naam ÒGrintdykÓ (Grindweg). Die naam bleef bestaan nadat de weg in 1931/32 werd verbreed en geasfalteerd. In de volksmond heette ze toen ook wel de ÒGruislozeÓ (=ÓGeruislozeÓ, waarschijnlijk ontleend aan juichverhalen van aannemer of pers over de lawaaidempende werking van asfaltbeton). Pas 6-9-1948 kreeg de weg een offici‘le naam: Prinses Wilhelminaweg. Een week na het aftreden van Koningin Wilhelmina. Willem Van der Hoek zat toen in de gemeenteraad van Heerenveen die dit besluit goedkeurde. Het besluit werd 22-4-1963 herroepen toen Wilhelmina was overleden. De straatnamencommissie vond Koningin Wilhelminaweg passender. Een jaar eerder was de weg gecoupeerd: het oostelijke deel (naar Hotel Tjaarda toe) werd verlengde van de Koningin Julianaweg.

De huidige situatie is totaal anders dan toen overgrootouders Jan en Hiltje aan de Grintdyk kwamen wonen en opa Bonne er werd geboren. Zijn geboortehuis is niet meer aanwezig. Het stond in het deel ten oosten van de Lollius Ademalaan (die voor 1949 Van Eijcklaan heette en eerder in de volksmond P™lesingel naar het huis De P™le aan de Grintdyk). Jan en Hiltje kwamen oostelijk van dat huis te wonen dat als opslagplaats in gebruik was. De laan die uiteindelijk naar Lollius Adema werd vernoemd komt op een kaart van 1718 (Schotanus/Halma) al gedeeltelijk voor, zonder naam. Oostelijk van die laan liep een wijk (gegraven sloot) naar De P™le, die in de volksmond AdemaÕs Wyk ging heten. Alweer Lollius Adema bedoeld die rond 1840 officier van justitie te Heerenveen, landeigenaar en ontginner te Oranjewoud. Hij liet de boerderij Meerzicht bouwen, nog steeds aanwezig, en daarachter de polder, noordelijk richting Het Meer, aanleggen. Hij wijzigde het oude zandweggetje Rottum-Brongerga (ÒbinnenwegÓ, Òhet laantjeÓ) en maakte er een zandweg van die later werd bestraat (sinds 1949 Koningin Julianaweg geheten). Over de AdemaÕs wyk kwam een bruggetje. Parallel aan deze wijk maar niet pal ernaast ging in onze tijd ÒHet Donkere LaantjeÓ in noordelijke richting. Dat werd tamelijk slecht onderhouden en was een beruchte vrijplaats tot tussen 1952 en 1955 De Berenclub (tienerclub met geschreven reglement) het laantje tot eigen gebied claimde en hutten bouwde op het eilandje aan de verre noordkant. Uulke de Jong (zoon van Hampie Rot) is er nog derdegraads aan zijn hoofd in brand gevlogen.

Jan en Hiltje zijn na 1875 van de Grintdyk verhuisd naar Terband (de Schans), direct ten noorden van Heerenveen (Aengwirden). Jan was toen ruim 40 jaar oud. Misschien werkte hij als arbeider in de wegenbouw (Grintdyk, straat- en spoorwegen rond station Heerenveen). Te Terband (ongeveer op de plaats waar na 1950 de Rotonde werd aangelegd) heeft overgrootvader Jan Wolters Van der Hoek 50 jaar gewoond. Overgrootmoeder Hiltje Jans Lukkes overlijdt er in 1915. Dochter Grietje, getrouwd met Geert Fonk, woont er ook. Wanneer Bonne met zijn gezin in 1916 naar Heerenveen komt, krijgen ze eerst onderdak in Het Meer bij bejaarde oom en kinderloze weduwnaar Freerk Wolters Van der Hoek (huis tegenover de vroegere Asbrug over de Schoterlandse Compagnonsvaart), daarna in Terband en per 1918 een eigen nieuwbouwwoning aan de Van Dekemalaan te Heerenveen.

WILLEM ROEM & ANTJE VAN BEEK

1. Willem ROEM, geb. 3 mei 1826 te Naaldwijk (Westland, ZuidHolland), overl. 8 mei 1907 aldaar, 81 jaar en 5 dagen, tuinder, tr. 11-5-1861 te Naaldwijk, 35 jaar oud, met de 29-jarige
2. Antje VAN BEEK, geb. 8 april 1832 te Naaldwijk, overl. 26 maart 1905 aldaar, bijna 73 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Nicolaas Roem, geb. te Naaldwijk 1862, overl. 29-4-1943 te Delft (wonende te Naaldwijk), 81 jaar oud, weduwnaar van Cornelia VAN DORP. Nicolaas is 31 wanneer hij 18-11-1893 (Naaldwijk akte 41) trouwt met de 35-jarige Cornelia, dochter van Arie VAN DOP en Johanna ZUUR. Christiaan Roem, geb. te Naaldwijk 1865 (?). Christiaan is 28 wanneer hij 6-5-1893 trouwt met Johanna Adriana KOPPENOL (25 jr), dochter van Jacob KOPPENOL en Cornelia VAN DER KADEN (Naaldwijk akte 11). Neeltje Roem, geb. te Naaldwijk 17-11-1871 (kw 5).

Willem Roem was 8 jaar toen zijn vader Nicolaas (kw 20) overleed. Moeder Angenita (kw 21) trouwt twintig jaar later met Pieter van Dijk. Vermoedelijk is Willem als jonge knecht begonnen in het tuindersbedrijf. Zo leren we hem later als tuinder kennen en oma Neeltje (kw 5) als tuindersdochter. In 1900, wanneer dochter Neeltje trouwt met de kleermakersgezel Bonne Van der Hoek (kw 4), is Willem Roem 74 jaar en zal hij al tamelijk in ruste zijn geweest.

Tijdens de 19de eeuw werd het Westland als specifiek tuinbouwgebied (ook export naar Engeland) steeds belangrijker. Rond 1880 komen veel tuinders in grote problemen. In heel West-Europa heerst dan een grote landbouwcrisis. Overgrootvader Willem Roem is dan 50-plusser en had vermoedelijk de mogelijkheden en reserves niet om zijn bedrijf door de impasse heen op te bouwen. Daarvoor waren aanzienlijke investeringen nodig en samenwerkingsverbanden in de vorm van veilingen (kwaliteitsaanbod). Op 25 april 1889 werd de veilingvereniging ÒVereeniging WestlandÓ opgericht die voor de internationale status van het Westland als tuinbouwgebied heel belangrijk werd. Maar vooreerst bleef het sappelen. In die periode was overgrootvader Willem Roem als 60-er en 70-er actief, maar de omschakeling naar de nieuwe bedrijfsaanpakken duurde voor hem te lang. Vermoedelijk was hij gewoon een te kleine tuinder. Andere voorfamilietakken die tuinders waren in het Westland konden wel mee gaan met de vernieuwing. De Valstar-familie bijvoorbeeld.

Willem Van der Hoek (kw 2) wordt 30-4-1906 als vierde kind en eerste zoon uit het huwelijk van Bonne Van der Hoek en Neeltje Roem geboren. Zijn oma Antje van Beek was ruim een jaar eerder overleden (26-3-1905). Zijn opa Willem Roem overlijdt 8-5-1907, 1 jaar en 1 week na de geboorte van de naar hem genoemde kleinzoon. Ruim acht jaar later (januari 1916) verlaten Bonne en Neeltje met kinderen het Westland (Naaldwijk), faillissement aan de broek, en vestigt Bonne zich weer te Heerenveen (Schoterland, Friesland).

Generatie 5 VAN DER HOEK (betovergrootouders)

WOLTER FREERKS VAN DER HOEK en GRIETJE BONNES BOUWMA (overgrootouders van WILLEM VAN DER HOEK (1906-1961)) JAN JOHANNES LUKKES en BONJƒ DURKS WOUDSTRA (idem) NICOLAAS ROEM en ANGENITA MULDER (idem) CHRISTIAAN VAN BEEK en NEELTJE VAN LEEUWEN (idem)

WOLTER FREERKS VAN DER HOEK & GRIETJE BONNES BOUWMA(N)

1. Wolter Freerks VAN DER HOEK, geb. 17-8-1795 te Benedenknijpe, gedoopt 6-9-1795, arbeider en schipper, overl. 30-9-1849 te Het Meer op 54-jarige leeftijd, tr. 10-6-1821 te Bovenknijpe met
2. Grietje Bonnes BOUWMA, ook BOUWMAN of BOUMAN geschreven, geb. 27-4-1799 te Rotstergaast (de Gaast), ged. 2-6-1799 te Oudeschoot, overl. 6-9-1882 te Het Meer, 83 jaar oud, weduwe.

Bij het huwelijk van Wolter en Grietje wordt het document van de Nationale Militie Provincie Vriesland overlegd waaruit blijkt dat Wolter, lichting 1815, bij de uitloting voor de dienstplicht het lot nr 3 trok, zodat hij in dienst moest (ŽŽn jaar actief en vier jaar paraat). De naam van het regiment, derde bataljon, is helaas niet meer te lezen, anders hadden we zijn signalement kunnen opzoeken. Bij de handtekening staat: ÒWolter Freerks verklaart niet te kunnen schrijven.Ó Trouwens, in 1811 bij de familienaamregistratie volstaat ook Freerk Tammes, de vader van Wolter, met het zetten van een kruisje.

Uit het huwelijk: Hendrikjen Van der Hoek, geb. 7-9-1822 te Langezwaag, overl. 19-10-1822, 7 weken oud. De beide beppes van Hendrikjen overleden in het zelfde jaar: (stief-)oma Lamkjen BAKKER, die Grietje Bonnes BOUWMA van de wieg af had verzorgd, sterft 13-2-1822, 42 jaar oud; oma Hendrikjen Wolters (BIJMA) (kw 33), de moeder van Wolter Freerks VAN DER HOEK, sterft 4-10-1822, 58 jaar oud, twee weken voor de dood van baby Hendrikjen. Bonne Wolters Van der Hoek, geb. 26-4-1824 te Langezwaag, overl. 16-5-1824, 3 weken oud. Hendrikje Van der Hoek, geb. 12-7-1825 te Langezwaag, overl. 16-4-1863 (Schot), 38 jaar oud, ongehuwd. Bonne Wolters Van der Hoek, geb. 28-10-1828 te Langezwaag, overl. 11-12-1914 (Schot, Het Meer), 86 jaar oud, ongehuwd. Hij woonde samen met zijn broer Freerk, die in 1901 weduwnaar was geworden, in een huisje bij de Asbrug te Het Meer. In dat huisje vond begin 1916 het jonge gezin van Bonne VAN DER HOEK (kw 4) en Neeltje ROEM (kw 5), met zes jonge kinderen, een eerste onderdak. Oom Bonne was toen al overleden. Freerk Wolters Van der Hoek, geb. 25-4-1832 te Akkrum (Utingeradeel), overl. 6-3-1925 (Schot/Aengw), 92 jaar oud, weduwnaar. Trouwt 13-5-1871 met zijn nicht Afke KROM, dochter van Joukjen Freerks Van der Hoek (zie kw 32/33). Uit dit huwelijk geen kinderen. Afke overlijdt 27-3-1901, 71 jaar oud. Blijkens de geboorteakte van Freerk was het gezin (Wolter Freerks, Grietje Bonnes en de twee kinderen Hendrikje en Bonne) van Langezwaag naar Benedenknijpe verhuisd en was Wolter praamschipper geworden. Freerk werd in het schip geboren, te Akkrum. In de akte wordt Wouter in plaats van Wolter geschreven: ÒWouter Freerks VAN DER HOEK, 36 jaar, praamschipper gedomicilieerd te Beneden Knijpe, (..) welke ons heeft verklaard dat op den 25 dag dezer maand april n.m. te 5 uur in zijn praamschip liggende te Akkrum uit hem en dezelfs huisvrouw Grietje Bonnes BOUMA, oud 32 jaar, zonder beroep, is geboren een zoon, aan hetzelve zij de voornaam geven van Freerk Wouter.Ó Jan Wolters Van der Hoek (kw 8), geb. 6-4-1835 (Hask), overl. 23-9-1927 te Terband, 92 jaar oud, weduwnaar. Ook in de Haskerlandse geboorteakte wordt Wouter in plaats van Wolter geschreven. Het gezin woont nu te Nijehaske en met de schipperij is het wellicht alweer gedaan, want Wolter wordt vermeld als zonder beroep: ÒWouter Freerks VAN DER HOEK, 39 jaar, zonder beroep, wonende te Nije Haske, (..) welke ons verklaard heeft dat op den 7e dag van april des avonds 9 uur te Nije Haske uit hem en zijn echtgenote Grietje Bonnes BOUMA, 35 jaar, zonder beroep, is geboren een zoon genaamd Jan Wouter.Ó Van Nijehaske verhuist men vervolgens naar Terband aan de overkant van de Heerensloot. Daar wordt het laatste kind geboren: Joldert Wolters Van der Hoek, geb. 19-7-1841 (Aengw), overl. 2-7-1857, bijna 16 jaar oud. In de Aengwirdense geboorteakte wordt weer Wolter geschreven. Hij is arbeider: ÒWolter Freerks VAN DER HOEK, 45 jaar, arbeider, wonende te Terband, (..) heeft verklaard dat v.m. 8 uur ten zijnen huize is geboren een zoon uit Grietje Bonnes BOUMA. Zij geven hem de naam Joldert Wolters.Ó

De jongste zoon Joldert is 8 jaar, wanneer betovergrootvader Wolter Freerks op 54-jarige leeftijd overlijdt, Òarbeider te Beneden KnijpeÓ (het dorp waar Wolter ook werd geboren), op 30 september 1849 des nachts om 2.30 uur in huis nr 238 te Het Meer/Heerenveen. De jongen wordt 15 jaar en 50 weken oud. Oudvader Freerk Tammes die in 1811 de familienaam VAN DER HOEK in ons voorgeslacht introduceerde, overleed in 1841 (_ kw 32) en toen leek het er nog op dat via zoon Wolter genoeg zonen waren geboren die de gekozen familienaam konden overdragen. Achteraf moeten we constateren dat van de 7 kinderen die betovergrootouders Wolter en Grietje kregen, alleen de zoon Jan Wolters VAN DER HOEK dit deed. Via zijn zonen Wouter en Bonne VAN DER HOEK.

Tweehonderd jaar later zijn alleen in de ÒBonne-lijnÓ nog overdragers van de VAN DER HOEK-naam bestaand (er zijn andere VAN DER HOEK-geslachten, maar die hebben met de onze niets te maken of ooit te maken gehad), volgens het systeem waarbij een familienaam alleen via mannelijke nazaten aan volgende generaties wordt doorgegeven.

JAN JOHANNES LUKKES & BONJƒ DURKS WOUDSTRA

1. Jan Johannes LUKKES, geb. 23-1-1813 te Het Meer, timmerman, overl. 17-4-1869 te Heerenveen, 56 jaar oud, trouwt 19-5-1838 met
2. BonjŽ Durks WOUDSTRA, geb. 18-2-1815 te Tholen, Zeeland, overl. 29-03-1876 (Aeng 34), 62 jaar oud, weduwe.

Wanneer Jan Johannes wordt geboren, den Õs avonds ten agt uren, is zijn vader, Johannes Cornelis Lukkes (kw 36), 42 jaar oud, huisman, wonende in Het Meer. De vader van BonjŽ, Durk Eelkes Woudstra (kw 38), is bij haar geboorte al 67 of 68 jaar oud. Hij is turfschipper en zo kon het gebeuren dat BonjŽ in het Zeeuwse havenstadje Tholen wordt geboren. Het extract uit het register van geboorte der gemeente Tholen: ÒSimon van Dijk, oud 63 jaren, van beroep dagloner, wonende te Tholen wijk C nr 225, dewelke ons heeft aangeboden een kind van den vrouwelijke seye. Geboren den 18 van de maand Februari de jaars 1815 te Tholen ten 5 uur in de morgen in wijk C nr 225, uit Dirk Hillekes, turfschipper, en zijne huisvrouw Jacoba van der Werf, wonende te De Jouwer in Vriesland, waaraan zij verklaren te geven de naam BonjŽ.Ó De huwelijksakte betreffende Jan Johannes en BonjŽ Durks meldt: ÒJan Johannes Lukkes, 25 jaren, timmermansknecht, geboren en wonende in het Meer, zoon van Johannes Cornelis Lukkes, in het Meer overleden 30 augustus 1829, en van Hiltje Hannes Ronduite, zonder beroep, wonende het Meer, en BonjŽ Dirks Woudstra, 23 jaren, zonder beroep, geboren te Tholen Prov. Zeeland, wonende in het Meer, dochter van Dirk Eelkes Woudstra, abusievelijk in het geboorte-extract gesteld onder de naam ÒDirk HillekesÓ, te Joure overleden 24 september 1817, en van Jacobje Wiebes van der Werf, zonder beroep, gehuwd met Wilt Haayes Swart, wonende in het Meer, korenmolenaar.Ó Na het overlijden van Dirk is Jacobje (kw 39) hertrouwd met weduwnaar Wilt Haayes Swart.

Jan Johannes Lukkes is timmerman te Het Meer en BonjŽ Dirks Woudstra stiefdochter van de molenaar aldaar.

Uit hun huwelijk: Hiltje Jans Lukkes (kw 9), geb 29-2-1840, in 1861 getrouwd met Jan Wolters VAN DER HOEK (kw 8) Durk Jans Lukkes, geb. 13-6-1842, overl. 14-12-1860, 18 jaar, ongehuwd Johannes Jans Lukkes, geb. 7-10-1844, overl. 1-7-1848, 3 jaar oud Jacoba Jans Lukkes, geb. 9-8-1847, trouwt 30-5-1878 (Schot 65), 30 jaar oud, met Jan Tjibbeles KAMP, weduwnaar van Akke Johannes Smit die 25-5-1877 was overleden, 43 jaar oud (Hask 72), in het kraambed Ð ook de baby dood. Jan Tjibbeles Kamp trouwt een jaar later met Jacoba. Hun eerste kind wordt slechts 1 jaar oud (Jan Kamp, overl. 6-5-1880, Aeng 29). Op 5-6-1885 wordt een dochter geboren: BonjŽ Kamp (Hask 106). Het gezin leek hierna verder onvindbaar, tot we bericht uit Grand Rapids/Michigan tegenkwamen: geb aldaar 11-5-1887 een dochter Sadie Kamp. Waarschijnlijk in 1886 zijn Jan Tjibbeles KAMP en Jacoba Jans LUKKES naar Amerika ge‘migreerd. Verdere gegevens te Grand Rapids na te zoeken. Johannes Jans Lukkes, geb. 6-5-1852. Johannes trouwt 3-12-1876 met Bontje DIJKSMA uit Oudeschoot, geb. aldaar 14-3-1851. Johannes is 24, zijn ouders zijn overleden. Moeder BonjŽ, 61 jaar oud, nog maar kort ervoor (29-3-1876), vader Johannes, 56 jaar, zeven jaar geleden. Net zoals zijn vader is Johannes timmerman. Welke kinderen het huwelijk van Johannes en Bontje opleverde, nog niet nagetrokken. Bontje DIJKSMA ovl 10-12-1925, 74 jaar oud (Schot 171), Johannes LUKKES ovl 16-3-1926, 73 jaar oud (Schot 40). Hij volgde haar snel. Van de vijf kinderen uit het huwelijk van de betovergrootouders Jan en BonjŽ was onze overgrootmoeder Hiltje (kw 9) de eerste en oudste. Twee broertjes sterven jong (18 en 3 jaar oud), alleen zus Jacoba (ge‘migreerd naar de VS) en broer Johannes blijven over.

Jan Johannes Lukkes is 55 wanneer hij 31-12-1868, samen met zijn collega Roel Egberts SLUITER die van dezelfde leeftijd is, naar het gemeentehuis te Heerenveen gaat om de verdrinkingsdood te melden van zijn 6 jaar oude kleindochter Grietje Jans Van der Hoek, oudste dochter van Hiltje. Timmerman Roel Sluiter was 6 jaar eerder ook op dat gemeentehuis aanwezig voor de geboorteaangifte van deze Grietje.

Enkele maanden later overlijdt Jan Johannes Lukkes zelf, 17-4-1869, 56 jaar oud. Uit de overlijdensakte: ÒEeltje Engberts Boomsma, oud 56 jaar, koopman, wonende te Heerenveen, en Jan Molle Prins, oud 54 jaar, timmerknecht, wonende te Heerenveen, verklaren dat Jan Luckes, oud 56 jaar, timmerman, geboren in Het Meer, wonende te Heerenveen, gehuwd met BonjŽ Durks Woudstra, zonder beroep wonende aldaar, zoon van Johannes Cornelis Luckes en Hiltje Hannes, 17 april 1869 Õs morgens 3 uur in het huis nr 50 te Heerenveen is overleden.Ó Betovergrootmoeder BonjŽ Durks Woudstra wordt 61 jaar. Als weduwe van timmerman Jan Lukkes overlijdt ze zeven jaar later, 29-3-1876, te Heerenveen (Aengw 34). Het timmerbedrijf wordt door zoon Johannes voortgezet. Dochter Jacoba is 28 en nog niet getrouwd. Aan de Grintdyk te Oranjewoud was een jaar eerder Bonne Van der Hoek (kw 4) geboren, achteraf gezien de jongste zoon van dochter Hiltje (kw 9).

NICOLAAS ROEM & ANGENITA MULDER 
 20. Nicolaas (Pieterszn) ROEM, geb 6-10-1799 te Naaldwijk, vlassersknecht, overl 7-8-1834, slechts 34 jaar oud, trouwt te Naaldwijk 20-4-1822 met 21. Angenita MULDER, geb 25-3-1801 te Den Haag, overl 21-2-1879 te Naaldwijk, 78 jaar oud. Zij trouwt (2) Naaldwijk 16-5-1857 met Pieter VAN DIJK.

Uit dit huwelijk: Willem Roem, geb. 3-5-1826 te Naaldwijk (kw 10). Pieter Roem, geb. 7-3-1829 te Naaldwijk, overl. 17-1-1890, 70 jaar oud. Hij trouwt op 7-5-1859 te Naaldwijk met de 40-jarige Johanna KEMMERS, weduwe van Hendrik KLAPWIJK (1818-1856, 29-4-1842 te Naaldwijk met Johanna getrouwd). Zij was dochter van Arij KEMMERS en Aagje Joosten BENTVELSEN en 30-10-1819 geboren. Ze overlijdt 12-2-1890, 80 jaar oud, aan een zware buikgriep. Pieter overleed ruim drie weken eerder. Pieter werd stiefvader van overlevende kinderen uit het eerste huwelijk van Johanna: Clasina Klapwijk (geb 1841, 1885 te Naaldwijk getrouwd met Jacobus van Noppen), Jan Gerrit Klapwijk (geb 1848, 1878 te Delft getrouwd met Antje Bijzen, 8 kinderen), Gerrit Klapwijk (geb 1852, 1881 te Hof van Delft getrouwd met Maria Eygenraam, 4 kinderen, Gerrit is mandenmaker/tuinder, ovl 1888, 36 jaar oud). Met Johanna Kemmers krijgt Pieter de eigen zoon Nicolaas Roem (1860) die 23-8-1890 trouwt met Klazina PRINS, geb. 15-11-1859, overl. 16-1-1898, 38 jaar oud. Uit dat huwelijk twee dochters. Klazina Prins was dochter van Martinus Prins (1823-1896) en Jannetje VALSTAR. Nicolaas Roem en Klazina Prins hadden de voorouders Willem Pietersz Valstar (1668-1737) en Johanna Blom gemeen (vgl kw 332 en 333). Van de twee dochters van Nicolaas en Klazina heeft waarschijnlijk alleen Johanna Jannetje Roem de volwassen leeftijd bereikt. Haar tante Hendrika Prins, drie jaar jonger dan moeder Klazina, ontfermde zich over het meisje (Hendrika was getrouwd met Marinus van Dalen en kreeg geen (eigen) kinderen). Johanna Jannetje ROEM trouwt 18-3-1920 te Naaldwijk met Willem Marcelis AUGUSTINUS uit Loosduinen. Er is een Jannetje Johanna Roem (28 jr) die 27-3-1924 trouwt met Hendrikus KAMPANJE (25 jr). Of dit dezelfde is moet nog worden nagezocht.

Johannes Roem, geb. 29-9-1831, overl. 8-4-1867, 35 jaar oud. Hij trouwt 3-11-1860 te Naaldwijk (akte 37) met de 45-jarige Hendrika Berendina HULSCHER, weduwe van Cornelis REDEKER (ovl te Naaldwijk 8-8-1857, 41 jaar oud, ÒboodschaplooperÓ). Hendrika, geb 20-2-1816 te Zutphen, dochter van Bernardus HULSCHER en Gardina RUNNEBOOM, was 30 toen ze 7-5-1845 (Zutphen akte 21), trouwde met de uit Naaldwijk afkomstige Cornelis REDEKER, zoon van Hendrik Redeker en Jaapje VAN DER EIJK. Ze gaan te Naaldwijk wonen en krijgen daar 5 dochters, van wie drie als baby overlijden. Toen Johannes ROEM in 1860 met Hendrika trouwde, waren alleen de dochters Dina Jacoba REDEKER en Martina REDEKER nog in leven. Laatstgenoemde ovl 20-3-1865 te Naaldwijk, 15 jaar oud. Dina wordt 75 en ovl 4-6-1923 te Delft, weduwe van Adrianus VAN MOURIK. Johannes ROEM blijft kinderloos. Hendrika HULSCHER wordt 60 jaar oud en ovl 16-9-1876 te Naaldwijk (akte 112).

Angenita Mulder blijft na overlijden van Nicolaas ROEM achter met drie zoontjes van resp 8 (Willem), 5 (Nicolaas) en 2 (Johannes) achter. Ze trouwt ruim 20 jaar later, 56 jaar oud, 16-5-1857 te Naaldwijk met Pieter van Dijk (akte 13), zoon van Pieter en Wilhelmina VAN DIJK. Volgens de akte is hij 25 jaar oud.

CHRISTIAAN VAN BEEK & NEELTJE VAN LEEUWEN

1. Christiaan VAN (DER) BEEK, gedoopt 13-7-1788 te Naaldwijk, overlijdt aldaar 28-1-1866, 77 jaar oud, trouwt 28-11-1828, 40 jaar oud met de 23-jarige
2. Neeltje VAN LEEUWEN, geb. 11-9-1805 te Naaldwijk, overl aldaar 20-6-1861.

Uit dit huwelijk (minstens): Antje van Beek, geb. 8-4-1832 te Naaldwijk (kw 11).

Christiaan is bijna 43 wanneer Antje wordt geboren, Neeltje is dan 26. Ze wordt 55 en overlijdt in 1861, ruim een maand na het huwelijk tussen dochter Antje en schoonzoon Willem Roem (kw 10).

DE JONG Ð LIJN

Generatie 3 DE JONG (grootouders)

KLAAS PIERS DE JONG en FOKJE SCHIPPERS, ouders van ELIZABETH DE JONG (1910-1989)

KLAAS PIERS DE JONG & FOKJE SCHIPPERS

1. Klaas Piers DE JONG, geboren zondag 24 april 1853 (volle maan) te Haskerhorne, overleden dinsdag 9 december 1930 te Oudehaske, 77 jaar oud, veenwerker, winkelier, boer, melkerijchef (in Duitsland), tr. (1) 16-5-1878 met JELTJE HEIDA, tr (2) 12-5-1881 met JANTJE DE ROOS bij wie drie dochters en een zoon Pier, tr (3) 2 maart 1893 met
2. Fokje SCHIPPERS (Fokje Jurjens Schipper), geb. woensdag 15 juni 1870 (volle maan) te Oudeschoot, overl. 14 november 1936 (nieuwe maan) in De Tijnje (Opsterland), 66 jaar oud.

Klaas Piers (Òpake KlaasÓ) was bijna 40 jaar, toen hij op 2 maart 1893 (donderdag, volle maan) trouwde met de 22-jarige Fokje SCHIPPERS (Òbeppe FokjeÓ). In 1910 worden zij ouders van Elizabeth DE JONG (kw 2, Òmoeder LyskeÓ). Klaas Piers is dan 57, Fokje op 13 dagen na 40 jaar oud. Na de geboorte van Lyske worden nog de spullen bij elkaar gepakt en verhuist het gezin, op twee kinderen na (Jurjen en Geeske), naar het Duitse Rijnland waar Klaas, in twee perioden, aan de slag gaat als melkerijchef bij een herenboer te Lohrwardt. Jongste zoon en laatste kind Heinrich (Hendrik) wordt daar in 1913 geboren.

Tekst uit huwelijksakte van 2 maart 1893, het huwelijk tussen Klaas en Fokje: ÒIn het jaar 1893, den tweeden dag der maand Maart, zijn voor ons ondergetekende, ambtenaar van den Burgerlijke Stand der Gemeente Schoterland, provincie Friesland, verschenen: KLAAS DE JONG, weduwnaar van Jantje de Roos, oud 39 jaren, vervener, geboren te Oudehaske, wonende te Mildam, meerderjarige zoon van Pier Jacobs de Jong, overleden, en Joltje Fokkes Veldstra, zonder beroep, wonende te Idskenhuizen, indertijd echtelieden, en FOKJE SCHIPPERS, oud 22 jaren, zonder beroep, geboren te Oudeschoot, wonende te Mildam, minderjarige dochter van Jurjen Annes Schippers, arbeider, en Janke Hendriks Wiekel, zonder beroep, echtelieden, wonende te Mildam. Welke ons verzocht hebben het door hen voorgenomen huwelijk te voltrekken, waarvan de afkondigingen op zondagen den 19de en 26ste Februarij dezes jaar binnen de gemeente is geschied. Waarna wij hun in het openbaar hebben afgevraagd, of zij elkander wederkerig tot echtgenooten aannemen en getrouwelijk al de plichten zullen vervullen, welke door de wet aan de huwelijkse staat verbonden zijn, waarop door ieder afzonderlijk een toestemmend antwoord zijnde gegeven, hebben wij in naam der wet verklaard dat KLAAS DE JONG en FOKJE SCHIPPERS bovengenoemd door de echt aan elkaar zijn verbonden. En zulks in tegenwoordigheid van Hendrik Faber, oud 47 jaren, veldwachter, en Herman Bakker, oud 46 jaren, veldwachter, beiden wonende te Heerenveen, Harm Wind, oud 36 jaren, klerk, wonende te Nijehaske, en Jouke Kort, oud 27 jaren, klerk, wonende te Het Meer, allen geen bloedverwanten of aanverwanten van de echtgenoten. Er is hiervan door ons opgemaakt deze acte, echter nadat wij deze eerst aan verschijnende partijen en de getuigen hebben voorgelezen. Door ons, de bruidegom, de bruid, den ouders des bruid en de getuigen is ondertekend, verklarende dat de moeder der bruid niet te kunnen schrijven als zulks niet geleerd hebbende.Ó

In de tekst van de huwelijksakte staat wel vermeld dat Klaas Piers weduwnaar is van Jantje DE ROOS, niet dat hij daarvoor al weduwnaar was van Jeltje HEIDA. Bij dit derde huwelijk zijn de ouders van Klaas niet aanwezig. Vader Pier Jacobs DE JONG (1825-1885, kw 12) omdat hij is overleden, moeder Joltje Fokkes VELDSTRA (1823-1900) omdat ze vermoedelijk niet bij machte was de winterreis tussen Idskenhuizen en Mildam te doen. Joltje zal 18 maart 70 worden. Na het overlijden van Pier is ze van Oudehorne (bij Mildam) naar Idskenhuizen gegaan en daar ingetrokken bij een tante en nicht van haar. Zeven jaar later is Joltje wel te Mildam bij Klaas & Fokje aanwezig. Ze overlijdt te Mildam op dinsdag 10 april 1900, 77 jaar oud.

De ouders van Fokje zijn wel bij het huwelijk aanwezig: Jurjen Annes SCHIPPERS (1822-1908, kw 14) en Janke Hendriks WIEKEL (1840-1908, kw 15). Volgens de akte wonen deze twee te Mildam, maar in feite zal het te Brongerga zijn geweest (Òhet witte huisje schuin achter de begraafplaats te BrongergaÓ), de buurtschap dicht bij Mildam die ook als Oranjewoud of Òonder OudeschootÓ wordt aangeduid. In dat witte huisje is Fokje in ieder geval geboren.

Uit het huwelijk van Klaas Piers en Fokje worden 9 kinderen geboren: Janke, geb zaterdag 31-3-1894 te Mildam. Pier, geb donderdag 26-3-1896 te Mildam, ovl dinsdag 22-8-1899, drie jaar oud. Jacob, geb vrijdag 29-7-1898 te Mildam. Pier, geb maandag 29-10-1900 te Mildam. Jurjen, geb maandag 19-5-1902 te Mildam. Geeske, geb 1904 te Mildam. Tryntje, geb vrijdag 27-4-1906 te Oudehaske. Elizabeth, geb donderdag 2-6-1910 te Oudehaske (kw 3). Hendrik (Heinrich), geb 1913 te Lohrwardt/Haffen (Duitsland).

Pake Klaas is 60 wanneer Hendrik als laatste kind wordt geboren, beppe Fokje 43. De geboorte vindt plaats in het dijkhuis aan de oostelijke Rijnoever bij Gut HŸbsch waar Klaas als melkerijchef werkzaam is. Een deel van de Lohrwardtse polder, de geboorteaangifte wordt gedaan op het gemeentehuis te Mehrhoog waar de pasgeborene niet als Hendrik maar als Heinrich wordt ingeschreven.

Klaas Piers is vierde kind, derde zoon, uit het huwelijk van Pier Jacobs DE JONG en Joltje Fokkes VELDSTRA. Pier en Joltje trouwden zondag 30-8-1846 te Haskerhorne. Pier is een boerenzoon en Joltje een boerendochter. Als oudste zoon zou Pier eerste opvolger zijn voor het boerenspul van zijn vader Jacob Piers DE JONG (1797-1850, kw 24) te Haskerhorne. Maar deze vader Jacob overlijdt op 52-jarige leeftijd. Pier is dan 25 en net 4 jaar getrouwd, twee peuterzonen. Misschien was er geen overeenstemming betreffende de toekomst van het bedrijfje te Haskerhorne en koopt Pier zich er uit. In 1851 staat hij vermeld als boer te Haskerdijken, kinderen (waaronder in 1853 Klaas Piers) gemeld als geboren te Oudehaske. Circa 1855 trekt Pier weg uit Haskerland, hij is dan 30, om een eigen bedrijf te Oudehorne (Schoterland) te starten. Op dit bedrijf groeit Klaas Piers vervolgens op. Pier staat in akten vermeld als veehouder, boer en veenbaas. Een gemengd bedrijf. Volgens familieverhalen (kleindochter Lyske die hem nooit in leven heeft gekend) was hij een Ògrote boerÓ en een gewaardeerde fokker van Friese paarden.

Uit de gegevens zou kunnen worden afgeleid dat Pier Jacobs na het vroege overlijden van zijn vader tamelijk eigenzinnige keuzes deed. Volgens familieverhaal was zijn derde zoon, Klaas Piers, minstens zo of zelfs meer eigenzinnig. Een jongen-met-wilde-haren, zegt de dochter Lyske er later over. Typerend is wel dat wanneer Pier in 1885 op 60-jarige leeftijd overlijdt, geen van zijn zonen in het bedrijf aanwezig is om dit voort te zetten (jongste zoon Epke is nog thuis en doet wat, maar is te jong). Weduwe Joltje vertrekt naar Idskenhuizen.

Hoe het werkelijk ging weten we niet. Klaas Piers (pake Klaas) is 25 en Òvan boerenbedrijfÓ, wanneer hij 16-5-1878 trouwt met Jeltje HEIDA (21). Ze gaan wonen te Mildam. Niet bij het bedrijf van vader Pier. Oudste broer Jacob Piers (1847-1879) woont te Haskerhorne en dus ook niet bij dat bedrijf. Tweede broer Fokke Piers Klaas sluit daar niet op aan. (Zie verder bij Pier Jacobs DE JONG, kw 12).

KLAAS PIERS & JELTJE HEIDA

De boerenzoon Klaas Piers DE JONG (25) uit Oudehorne, geboren te Oudehaske, trouwt donderdag 16-5-1878 (volle maan) met Jeltje HEIDA (21), boerendochter uit Mildam. Ze gaan te Mildam wonen.

Jeltje is jongste kind uit het huwelijk van Homme Jeips HEIDA en Aaltje Jelles SCHOTANUS. Een nakomertje want Homme en Aaltje trouwden zondag 27-5-1832 en kregen eerst de kinderen Jeep Heida (1834), Jelle Heida (1836), Jan Heida (1838), Ytje Heida (1840), Tjeerd Heida (1843), Ede Heida (1845-1846), Ede Heida (1849), daarna, op 27-12-1856 (zaterdag, derde kerstdag, nieuwe maan), Jeltje Heida (na doodgeboren kindje nog in 1851). De oudere broers van Jeltje zijn rond 20 wanneer zij wordt geboren.

Wanneer ze in 1878 trouwt, zijn de ouders van Jeltje overleden. Homme Jeips HEIDA op zondag 5-7-1874, 66 jaar oud. Aaltje SCHOTANUS op vrijdag 19-4-1878, 68 jaar oud. Aaltje overlijdt 19 april, terwijl het huwelijk van Jeltje en Klaas op 16 mei gepland stond. Aaltje maakte de voorbereidingen tot het huwelijk van haar jongste dochter nog wel mee, maar stierf vier weken vooraf. Bij het huwelijk heeft Ede HEIDA, koopman te Oudeschoot, broer van de formeel nog minderjarige Jeltje, de rol van voogd: hij geeft toestemming voor het huwelijk.

Haar moeder Aaltje Jelles SCHOTANUS is 16-12-1809 te Mildam geboren, dochter van Jelle Klazes SCHOTANUS en Jeltje Tjeerds HOEKSTRA die 8-5-1803 te Katlijk met elkaar trouwden. Uit hun huwelijk werden louter dochters geboren: Popkjen (1804-1881, tr 29-10-1826 met Tjeerd Jans HOEKSTRA), Trijntje (1806-1865, tr 16-5-1830 met Jeip Pieters HEIDA), Aaltje (1809-1878, tr 27-5-1832 met Homme Jeips HEIDA), Beeuwkjen (1813-1816) en Beeuwkjen (1817-1863, tr 16-5-1841 met Sipke Joukes DE VRIES).

Haar vader Homme Jeips HEIDA is ca 1808 te Mildam geboren, jongste zoon van Jeip Jans HEIDA en Ytje Hommes KUIPER. Het huwelijk van Jeip en Ytje was voor Jeip een tweede huwelijk. Jeip is van 2-1-1749 (Oranjewoud). Zijn eerste huwelijk, 19-11-1780 te Oudeschoot, is met Popkje Pieters LANGIUS. Uit dat huwelijk worden de dochters Wytske (1783-1813, gehuwd 9-1-1803 met Andries Jans uit Bovenknijpe) en Akke geboren (1785-1820, gehuwd 6-12-1807 met Sjoerd Jacobs Vellinga uit Mildam). Popkje overlijdt en 27-1-1793 trouwt Jeip opnieuw. Te Heerenveen op 27-6-1793 met Ytje Hommes Kuipers. Uit dat huwelijk de zoon Jan Jeips HEIDA, geb te Mildam 30-8-1795, trouwt daar 20-4-1815 met Saakjen Eizes, ovl 8-1-1818, 22 jr, Òveehouder te MildamÓ. De dochter Stijntje, geb 4-1-1797, trouwt 16-5-1821 met Anne Eizes HOEKSTRA. En de zoon Homme, ca 1808. Vader Jeip is dan 59, moeder Ytje 43 jaar oud. Ytje KUIPER werd 92 (ovl 19-6-1857). Jeip HEIDA werd 67 (ovl 28-6-1816). Homme maakt zijn vader slechts 8 jaar mee. Uit overlijdensakte van Jeip: ÒMerk Gerrits VAN DER MOLEN, 42 jr, en Barteld Klazes BEENEN, 34 jr, beide arbeiders en geburen, verklaren dat Jeip Jans HEIDA, huisman, 67 jr, wonende te Mildam, nalatende zijne echtgenote Ytjen Hommes KUIPER benevens Žen meerderjarige en twee minderjarige kinderen (dus Jan die in 1818 zal overlijden, resp Stijntje en Homme), mitsgaders ŽŽn meerderjarige dochter uit een vorig huwelijk met Popkjen Pieters in echte verwekt (de dochter Akke die in 1820 zal overlijden), op den 28sten juni in huis nr 46 te Mildam is overleden.Ó Uit overlijdensakte van Homme: ÒMarten Gerbens ZWAAGSTRA, 45 jr, timmerman wonende te Mildam, en Roelof POL, 26 jr, smid te Mildam, verklaren dat Homme Jeips HEIDA, 66 jr, boer, geboren en wonende te Mildam, gehuwd met Aaltje Jelles SCHOTANUS, zoon van Jeip Jans HEIDA en Ytjen Hommes KUIPER, op den 5den Juli in huis nr 46 te Mildam is overleden.Ó Huis nr 46 is de boerderij geweest waar de HeidaÕs sinds lang hun bedrijf uitoefenden.

Het huwelijk van Klaas Piers DE JONG en Jeltje HEIDA eindigt binnen veertien maanden. Op maandag 14-7-1879 komen de buurmannen Zwaagstra en Velde naar het Schoterlandse gemeentehuis om twee overlijdens te melden. Akte 142 betreft een baby, Joltje de Jong, slechts drie dagen oud geworden: ÒMarten Gerbens ZWAAGSTRA, 50 jr, timmerman te Mildam, en Gerrit Kornelis VELDE, 25 jr, bakker te Mildam, verklaren dat Joltje DE JONG, oud 3 dagen, dochter van Klaas DE JONG, vervener, en Jeltje HEIDA, echtelieden wonende te Mildam, op den 14den juli 1879 in huis nr 20 te Mildam is overleden.Ó En akte 143 betreft de moeder: ÒMarten Gerbens Zwaagstra, 50 jr, timmerman te Mildam, en Gerrit Kornelis Velde, 25 jr, bakker te Mildam, hebben verklaard dat Jeltje Heida, oud 22 jaren, zonder beroep, geboren en wonende te Mildam, echtgenote van Klaas de Jong, in het huis nr. 20 te Mildam is overleden.Ó Jeltje en Joltje worden in ŽŽn kist begraven bij de Hervormde kerk te Oudeschoot. Het wordt een ÒfamiliegrafÓ. Klaas is 26. Tien dagen na de begrafenis van Jeltje en Joltje is er n˜g een begrafenis: op woensdag 23 juli overlijdt in Oudehaske KlaasÕ oudere broer Jacob Piers DE JONG (32 jaar, ongehuwd, volgens zeggen liep hij longontsteking op bij voorrijden tijdens paardenkeuring).

KLAAS PIERS & JANTJE DE ROOS

Ongeveer twee jaar na het overlijden van Jeltje HEIDA en de Joltje-baby gaat Klaas een tweede huwelijk aan. Op donderdag 12-5-1881 trouwt hij (28) met Jantje DE ROOS (21), bakkersdochter uit Oudeschoot. Volgens de huwelijksakte: ÒKlaas de Jong, oud 28 jaren, vervener, geboren te Oudehaske, wonende te Mildam, zoon van Pier Jacobs de Jong, vervener, en Joltje Fokkes Veldstra, wonende te Oudehorne, weduwnaar van Jeltje Heida, huwt met Jantje de Roos, oud 21 jaren, zonder beroep, geboren en wonende te Oudeschoot, dochter van Freerk IJsgram DE ROOS, zonder beroep te Oudeschoot, en Aaltje Botes SPANDAU, overleden, indertijd echtelieden.Ó

Jantje de Roos is donderdag 17 november 1859 geboren. Toen was vader Freerk Ygram DE ROOS nog 40 jaar en bakker te Oudeschoot. Moeder Aaltje SPANDAU is 38 bij de geboorte van Jantje.

In de huwelijksakte (Klaas en Jantje) staat dat haar vader Ògeboren en wonende te OudeschootÓ is. Dat eerste is fout: Freerk DE ROOS werd te Nijehaske geboren, 12-5-1817. Zijn vader Ygram DE ROOS, toen 25 jaar oud, was er (ook) bakker. Freerk DE ROOS en Aaltje SPANDAUW traden in het huwelijk op 17-4-1842 toen Freerk 24 was, Òbakkersknecht, geboren te Nijehaske en wonende te Heerenveen, zoon van Ygram Freerks DE ROOS, bakker, en van Tjitske Ayzes DE VRIES, echtelieden, wonende te GorredijkÓ, en Aaltje 21, Òzonder beroep, geboren en wonende te Heerenveen, dochter van Bote SPANDAUW, koopman te Heerenveen, en Trijntje Jacobus DE BOER, overleden.Ó Aaltje, geboren 25-2-1821 te Heerenveen, is bij het huwelijk van Klaas en Jantje niet aanwezig. Zij werd 51 jaar oud en overleed (4-6-1872 Òdes middags ten 12 ure in het huis nr 23 te OudeschootÓ), toen haar dochter 12 jaar oud was. Ex-bakker Freerk overlijdt vier jaar na het huwelijk van dochter Jantje. Volgens de overlijdensakte Ògeboren en wonende te HeerenveenÓ. Maar hij overlijdt 17-9-1885 te Langezwaag, 68 jaar oud. Vader Ygram DE ROOS leerde het bakkersvak waarschijnlijk in Lemmer. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Klaaske Ygrams VAN DER WERF te Balk, weduwe van Freerk Harmens DE ROOS, de kinderen: Gettje (27, Balk), Harmen (25, Lemmer), Gelkjen (23, Balk) en Ygram (20, Lemmer). Het huwelijk tussen Freerk Harmens en Klaaske Ygrams werd 7-7-1782 te Balk ingezegend.

Klaas Piers kreeg door zijn tweede huwelijk een nieuwe start. Naast zijn beroep als vervener, wordt hij ook winkelhouder. De ervaring en contacten die bakkersdochter Jantje de Roos meebracht, hielpen hier ongetwijfeld bij. Op de Anneburen tussen Mildam en Oudeschoot gaan ze een levensmiddelenwinkeltje drijven. Jantje achter de toonbank. Klaas laat er een huis bouwen. Samen met Jantje krijgt hij vier kinderen, allen te Mildam op de Anneburen: Joltje, geb donderdag 16-3-1882 Aaltje, geb zaterdag 4-8-1883 Frederikje, geb dinsdag 15-12-1885 Pier, geb zaterdag 13-4-1889, ovl woensdag 6-8-1890, 14 maanden oud.

Na het overlijden van zoontje Pier gaat het ook mis met Jantje de Roos. Ze overlijdt donderdag 18-8-1892. Uit de overlijdensakte: ÒHielke Bultsma, oud 53 jaren, winkelier te Mildam, en Jan Faber, oud 42 jaren, arbeider te Mildam, verklaren dat Jantje de Roos, oud 32 jaren, zonder beroep, geboren te Oudeschoot, wonende te Mildam, gehuwd met Klaas de Jong, dochter van Freerk Ysgrams de Roos en Aaltje Botes Spandau, de 18den augustus 1892 des nachts om 1 ure te Mildam is overleden.Ó

Klaas Piers is inmiddels 39 jaar. Hij is voor de tweede maal weduwnaar en verantwoordelijk voor drie jonge dochters uit het huwelijk met Jantje de Roos. Misschien ging het al langer niet goed met de gezondheid van Jantje. Feit is dat Klaas Piers vijf maanden na het overlijden van Jantje de Roos weer opnieuw in het huwelijk treedt. De drie dochters van Klaas en Jantje groeien verder op met stiefmoeder Fokje Schippers en de nieuwe kinderen die worden geboren. Ze zijn alledrie getrouwd v——r Klaas en Fokje naar Duitsland vertrekken. Wanneer de jongere kinderen gaandeweg van Duitsland naar Friesland terug worden gestuurd, zijn de gehuwde stiefzussen een welkome opvang.

Joltje DE JONG

Geboren 16-3-1882 te Mildam. Vernoemd naar de moeder van Klaas, Joltje Fokkes VELDSTRA. Joltje is 20 jaar oud wanneer ze donderdag 19-6-1902 te Oranjewoud trouwt met de 27-jarige Klaas PRAKKEN, geb. 23-10-1874 te Huizum (Leeuwarderadeel), winkelier van beroep. De vader van Klaas, Jakob Klazes PRAKKEN, is 20-2-1894 te Oranjewoud overleden, 51 jaar oud (Schot 59). De moeder van Klaas, Cornelia Pieters BRON, woont te Oranjewoud en wordt in de akte ÒwinkeliersekeÓ genoemd. Cornelia overlijdt 5-2-1904 (Schot 27), 54 jaar oud. Anderhalf jaar na het huwelijk van haar zoon met Joltje DE JONG. Klaas Prakken trok voor de loting van de militaire dienst in de gemeente Leeuwarden het daar gevaarlijk lage nummer 128, maar werd vrijgesteld Òuit hoofde van te zijn eenige wettige zoonÓ. De verhuizing naar Oranjewoud zal kort voor 1894, overlijdensjaar van Jakob, hebben plaatsgevonden. Misschien begon Cornelia een winkeltje te Oranjewoud om alsnog een gezinsinkomen te krijgen. Joltje had als winkeliersdochter uit Mildam enige ervaring.

De dochter Trijntje PRAKKEN (geb 1876 te Huizum) trouwt 18-5-1902, een maand voor het huwelijk van Joltje en Klaas, te Oranjewoud (Schot 58) met Tjamme KORT. Geen kinderen bekend. Trijntje overlijdt 31-10-1919, 43 jr, gehuwd (Schot 169). Ook over eventu‘le kinderen van Joltje en Klaas nog geen informatie. Bleef het huwelijk kinderloos?

Aaltje DE JONG

Geboren 4-8-1883 te Mildam. Vernoemd naar Aaltje SPANDAUW, de moeder van Jantje DE ROOS. Aaltje trouwt, zoals zus Joltje, ook op 20-jarige leeftijd. De huwelijksdatum is donderdag 16-6-1904. Klaas Piers is inmiddels met gezin van Mildam naar Oudehaske verhuisd. In de huwelijksakte staat dan ook vermeld dat Aaltje 20 jaar oud is, zonder beroep, wonende te Oudehaske, Òdochter van Klaas DE JONG, veehouder, wonende te Oudehaske, en van wijlen diens echtgenote Jantje DE ROOSÓ.

De jongemeid Aaltje komt wellicht kort na die verhuizing in de Haske al een leuke jongen tegen en wordt er snel tot een huwelijk besloten. Ze trouwt met Marcus VENEMA, geboren 2-9-1881 te Nijehaske, 22 jaar oud, wonende te Oudehaske, verver van beroep. Zoon van Gerrit Marcus VENEMA, van beroep verver, en Jetske Klazes DE JONG, echtelieden, wonende te Oudehaske. Aaltje trouwt in in een schildersbedrijfje. Ook Marcus was enige wettige zoon en kreeg om die reden vrijstelling van militaire dienst, hoewel hij wel het lage nummer 15 had getrokken. We hebben nog geen informatie over mogelijke kinderen van Aaltje en Marcus.

Frederikje DE JONG

Geboren 15-12-1885 te Mildam. Derde kind en opnieuw een dochter. Ze wordt vernoemd naar de vader van Jantje, Freerk Ygrams DE ROOS, dus wordt het Frederikje. Freerk was 3 maanden ervoor, 17-9-1885, overleden. De vader van Klaas, Pier Jacobs DE JONG, was overigens 2 maanden voor de geboorte van Frederikje overleden, op 10-10-1885. Maar naar hem werd ze niet vernoemd.

Frederikje is 21 wanneer ze donderdag 16-5-1907 te Oudehaske trouwt met Thijs HOEKSTRA, oud 26 jaar, geboren 17-4-1881 te Oudehaske, van boerenbedrijf, zoon van Harmen Klazes HOEKSTRA, veehouder, wonende te Oudehaske, en van wijlen diens echtgenote Maria NIJMEIJER, overleden 4-10-1902 te Oudehaske.

Frederikje trouwt in in een boerenbedrijfje. Thijs HOEKSTRA is jongste zoon uit het huwelijk van Harmen en Maria (voor Harmen tweede huwelijk), zijn vader is al 78 wanneer Thijs trouwt. Volgens de huwelijkse bijlagen ontsprong ook Thijs de militaire dienst, maar hij Òuit hoofde van broederdienstÓ. Hij had dus een oudere broer (Klaas, geboren 1871) die wel in dienst was geweest en verder niet meer dan ŽŽn andere broer.

Vooral Frederikje (met Thijs) op hun boerderij te Oudehaske waren in volgende jaren van belang als opvangadres voor de kinderen uit het derde huwelijk van Klaas Piers (halfzussen en Ðbroers van Òtante FrederikjeÓ) nadat Klaas met gezin op avontuur in Duitsland ging. Toen aan het eind van de Tweede Wereldoorlog in 1945 (zijn broer Jan was door de Duitse bezetters gearresteerd) het voor Willem Van der Hoek raadzaam leek ook even Òonder te duikenÓ, deed hij dat op de boerderij van Thijs en Frederikje te Oudehaske die ruim honderd meter verwijderd van de dijk in de polder lag. Met vrij zicht op mogelijke arrestatie-commandoÕs. Oudere kinderen van Willem en Elizabeth de Jong kunnen zich logeerpartijen bij tante Frederikje rond 1950 nog wel herinneren.

Pier DE JONG

Geboren 13-4-1889 te Mildam. Vierde kind, eerste zoon. Vernoemd naar Pier Jacobs DE JONG, de vader van Klaas. Deze Pier wordt slechts 14 maanden oud en overlijdt 6-8-1890 te Mildam.

KLAAS PIERS & FOKJE SCHIPPERS

Klaas gaat 2-3-1893, vijf maanden na het overlijden van Jantje de Roos, een derde huwelijk aan. Huwelijk met Fokje SCHIPPERS, geb. 15-6-1870 te Oudeschoot (Oranjewoud), 22 jaar oud.

Hierboven zijn diverse gegevens over dit huwelijk dat tot negen kinderen leidde, al genoemd. Circa 1903 verhuist het gezin naar Oudehaske, waar nog de dochters Geeske, Trijntje en Elizabeth (1910, kw 3) worden geboren.

Pake Klaas wordt in 1903 vijftig jaar. Van de drie dochters uit het huwelijk met Jantje DE ROOS is Joltje in 1902 te Oranjewoud getrouwd met Klaas PRAKKEN . Zij gaat niet mee naar Oudehaske. De beide andere dochters, Aaltje en Frederikje, gaan wel mee. Zij naderen ook de huwbare leeftijd: Aaltje trouwt in 1904 te Oudehaske met de schilder Marcus VENEMA, Frederikje in 1907 met de boerenzoon Thijs HOEKSTRA. Uit het huwelijk met Fokje SCHIPPERS zijn er de 9-jarige dochter Janke en de peuters Jacob (5), Pier (3) en Jurjen (1). Er is een geregelder leven nodig dan Klaas tot dusver leidde. Geen Òwilde harenÓ meer, hoewel ÉÉ.. Klaas besluit volledig boer te worden. Hij doet het huis op de Anneburen te Mildam van de hand en koopt te Oudehaske de (historische) boerderij ÒDe Kooperen KlopperÓ. Rond vijf jaar oefent hij daar het beroep van veehouder uit. Dan verkoopt hij ÒDe Kooperen KlopperÓ en betrekt Òhet boerderijtje tegenover de oude Hervormde kerk van OudehaskeÓ. Daar houdt hij het nog minder lang uit. Hij trekt naar Nijehaske (met gezin uiteraard) en vervolgens naar Terband en stopt vervolgens volledig met het idee van een eigen boerenbedrijf.

Binnen de veehouderij deed zich het nieuwe verschijnsel van cošperatieve zuivelfabrieken voor, die het boerenbedrijf veel werk uit handen namen. Klaas was daarin wel geinteresseerd. Na 1910 krijgt hij een Òvaste baanÓ als melkrijder voor de zuivelfabriek te Luinjeberd. Het tweemaal per dag tillen, verschuiven en vervoeren van honderden volle en lege melkbussen tegelijk hakt er uiteraard in (de zoontjes zijn nog te klein om er bij te kunnen helpen) en Klaas nadert nu de zestig: dit is ook weer niet wat hij wilde. Hij neemt een nog ingrijpender beslissing: hij gaat met Fokje en gezin naar Duitsland. Vanuit Duitsland werd in die tijd hevig geronseld om Nederlandse jonge mannen naar de kolenmijnen en de industrie in het Rijnland te krijgen. Ook naar Friese melkerijknechten was een grote vraag. Klaas Piers was zeker geen jongeman meer, maar toch waagde hij de stap. Hij kwam in contact met een rijke herenboer te Lohrwardt aan de Rijn, bij Haffen, tussen Rees en Wesel, die vertrouwen had in de bijna 60-jarige (Klaas oogde wellicht jonger) en hem wel wilde als Òchef van de melkerijÓ.

Eind 1912/begin 1913 trekken Klaas, Fokje en 5 kinderen, Janke, Jaap, Pier, Trijntje en Elizabeth, naar Lohrwardt. De dochters van Klaas en Jantje blijven getrouwd te achter. De kinderen Jurjen en Geeske moeten Òde lagere school nog afmakenÓ (leerplicht was ingevoerd) en blijven ook te Oudehaske. Onder de hoede van halfzus Frederikje en haar man Thijs. Het gezin gaat in Duitsland wonen in een huisje op de Rijndijk dat tot het erf hoort van Gut HŸbsch, het boerenbedrijf waar Klaas in dienst komt. In 1913 wordt er nog het (laatste) kind geboren, de zoon Hendrik, die op het gemeentehuis te Mehrhoog wordt ingeschreven. Als Heinrich. Klaas is dan 60.

De baan in Duitsland bevalt hem. En het verdient goed. Uiteraard is er heimwee bij Fokje en de kinderen en lastig is dat Duitsland zich plots in een oorlog stort (de Eerste Wereldoorlog), hoewel dit op het werk van Klaas geen invloed heeft. Dochter Trijntje gaat in Haffen naar de lagere school en moet daarvoor een dagelijkse, lange tocht via de Rijndijk maken. Dat bevalt helemaal niet. Oudste dochter Janke wordt 20 en trekt de aandacht van de jongens in de buurt. Daar begint de uittocht eigenlijk mee. Klaas en Fokje besluiten dat Janke maar terug moet naar Oudehaske, Òvoor ze met een Duitser aankomtÓ. En broer Pier (14) aardt ook niet in Duitsland. Via de contacten in Oudehaske wordt voor Janke een betrekking aldaar als boerenmeid gevonden en voor Pier een betrekking als knecht bij een boer te Oosterzee. Janke en Pier vertrekken uit Lohrwardt.

De volgende exodus betreft oudste zoon Jacob die naar Friesland moet vanwege zijn militaire dienstplicht en dochter Trijntje die op de Duitse school te veel problemen krijgt. Zij wordt ook gestald bij halfzus Frederikje. Jongste dochter Elizabeth wordt in 1916 zes jaar en leerplichtig en het lijkt beter haar niet dezelfde problemen te bezorgen die Trijntje kreeg. Kortom: naar Frederikje. In Lohrwardt blijven Klaas & Fokje achter met enkel het daar geboren zoontje Hendrik. Vooral Fokje vindt dat het zo niet kan en drukt haar mening door. Klaas gaart zijn geld bij elkaar en weet een boerenbedrijfje te Weidum (onder Leeuwarden) op de kop te tikken. Dichter bij Oudehaske zit er niet in. Maar je kunt te voet naar de vrijdagse veemarkt in Leeuwarden (en de cafŽÕs) en dat is ook wat waard. In 1917 verlaten ze Lohrwardt en beginnen in Weidum ÒopnieuwÓ. Met in ieder geval Hendrik en de jongste dochters.

Dochter Elizabeth (kw 2) heeft uiteindelijk aan schoolopleiding slechts 3 jaar lagere school gehad, want Klaas zegt Weidum weer snel vaarwel. Na afloop van de oorlog doet de herenboer van Gut HŸbsch een dringend beroep op hem om weer naar Lohrwardt terug te komen. Het aanbod is aantrekkelijk en Klaas praat Fokje om. Zo zitten ze, met de twee jongste kinderen, vanaf begin 1919 weer in in Duitsland aan de Rijn. Het is de bedoeling dat ze er een paar jaar flink zullen sparen voor de oude dag. Klaas wordt er 66 en 67. Dochter Elizabeth wordt er 9 en net geen 10. Ze moest naar school, maar daar komt weinig van terecht. Onder de hoede van haar zussen had ze in Oudehaske een plezierige schooltijd gehad en dat miste ze nu helemaal. Heimwee. Steeds zwak, ziek en misselijk (onwil?). Lyske is een probleem. Lyske viert haar 10de verjaardag (2 juni 1920) weer in Friesland. Haar oudste zus, Janke, gaat trouwen en half mei reizen Fokje en Lyske naar Friesland om bij het huwelijk aanwezig te zijn. Janke, inmiddels 26 en in het nieuwe dorpje De Tynje (bij Terwispel) terecht gekomen, had er verkering met Roelof BAKKER. Huwelijk 3-6-1920 Opsterland akte nr.110: ÒRoelof Bakker, 28 jaar, Arbeider, geb. te Tjalleberd, wonende te Tijnje, zoon van Theunis Bakker, 55 jaar, veehouder te Hoornsterzwaag, en van Hiltje van der Duim, overleden. En Janke de Jong 26 jaar, zonder beroep, geboren te Mildam en wonende te Tijnje, dochter van Klaas Piers de Jong, 66 jaar, melkknecht, en van Fokje Schippers, oud 50 jaar, zonder beroep, wonende te Loworth, Duitsland, hierbij tegenwoordig.Ó

Elizabeth wordt 10 in De Tynje. De volgende dag, 3 juni 1920, is de bruiloft van Janke en Roelof, dus dubbel feest. Een week later vertrekt Fokje weer naar Duitsland en, driedubbel ÒfeestÓ, Lyske hoeft niet mee. Ze blijft negen maanden aaneen bij Janke en Roelof in de Tynje logeren. Gedurende die tijd is Fokje bezig te Lohrwardt Klaas een verder verblijf in Duitsland uit het hoofd te praten en dat heeft resultaat. Waarschijnlijk bij Klaas met pijn in het hart (het werk beviel hem, de relatie met de herenboer was uitstekend, de verdiensten waren goed), werd de baan opgezegd, werden de spullen ingepakt of verkocht en het gespaarde geld geteld.

Het verhaal gaat dat zoon Pier (20 jaar) meehielp bij de verhuizing en vooruit werd gestuurd om op de fiets, met een mand jonge kippen en met geld voor de bouwers van een nieuwe boerderij aan de Kavel (bij de Haske), alvast wat zaken te regelen. Aan de grens werd Pier door de douane tegen gehouden en werden de kippen en het geld in beslag genomen.

Zeker is wel dat Klaas in 1921 met zijn spaargeld, vele miljarden Duitse Reichsmarken, naar de bank van de Gebr.Mispelblom aan de Lindegracht te Heerenveen ging om die Marken in Nederlandsche Guldens te laten omzetten. Hij had in Duitsland natuurlijk wel gemerkt onbegrijpelijk veel meer Marken te krijgen voor hetzelfde werk, maar dat de waarde van de Reichsmark na 1919 in het buitenland vrijwel nul-komma-nul was geworden, kreeg hij pas bij de bank goed door. Mispelblom rekende uit dat de miljarden Marken omgerekend slechts stond voor 18 Nederlandsche Guldens. Volgens een andere versie 56 of 59 Nederlandsche Guldens. Het ging in ieder geval om een relatief zo klein bedrag, dat Klaas weigerde het te accepteren. Dan behingje ik de keamer der wol mei, schijnt hij geroepen te hebben. Dat ÒplanÓ voerde hij niet uit. De Duitse bankbiljetten zijn niet als kamerbehangsel gebruikt, maar bleven bewaard. Een deel ervan raakte na het overlijden van Klaas en Fokje nog bij Willem en Lyske terecht.

De nieuwbouw aan de Kavel is inmiddels doorgegaan. De bank bleek bereid Klaas een hypothecair krediet te geven en zo wordt hij opnieuw Òveehouder te OudehaskeÓ. Op 24 april 1923 viert hij zo zijn 70ste verjaardag (Fokje is dan 53). Waarschijnlijk wordt dit in bijzijn van veel of al zijn kinderen gevierd, dat weten we niet. Zoon Pier (22) is als enige van KlaasÕ vier zonen in het boerenberoep werkzaam, maar heeft inmiddels zijn koffers al gepakt. Enkele dagen later stapt Pier te Rotterdam aan boord van het schip Nieuw Amsterdam om naar ÒAmerikaÓ te emigreren. Dit zal op de verjaardag van Klaas zeker ŽŽn van de hoofdonderwerpen van gesprek zijn geweest.

In het boerderijtje aan de Kavel wordt Klaas tenslotte 77 jaar oud. Hij overlijdt op 9 december 1930. In de jaren ervoor zijn alle kinderen getrouwd geraakt, behalve de jongsten, Lyske (20 jaar in 1930) en Hendrik (17 jaar in 1930). Die twee wonen nog in huis met Fokje. Lyske begint geld te verdienen als kleermaakster (naaister) met losse opdrachten, Hendrik vond een baantje in de administratie bij de zuivelfabriek te Haskerhorne. Na het overlijden van Klaas wordt de boerderij aan de Kavel verkocht (de hypotheek zal nog hoog zijn geweest) en gaat Fokje met de twee jongste kinderen wonen in een huurhuis te Oudehaske, aan het Nannewyd. Fokje is nu ook 60-plusser.

Uit overlijdensakte Klaas Piers DE JONG (Haskerland 1930): ÒDurk DE JONG, 54 jr, veehouder wonende te Oudehaske, en Klaas KLOMPMAKER, oud 41 jr, veehouder wonende te Oudehaske, verklaren dat Klaas de Jong, geboren te Oudehaske, oud 77 jaar en ruim 7 maanden, veehouder wonende te Oudehaske, echtgenoot van Fokje Schippers, zoon van Pier Jacobs de Jong en Jeltje Fokkes Veldstra, beiden overleden, op den 9de december v.m. half twaalf te Oudehaske is overleden.Ó

Elizabeth (Lyske) heeft inmiddels al verkering met de Heerenveense jongeling Willem VAN DER HOEK (24 wanneer Klaas Piers overlijdt) en die verkering loopt op trouwplannen uit. Willem wordt een graag geziene gast aan het Nannewyd, maar van een bruiloft komt het pas op 21 juni 1934 omdat hij door een ernstige darminfectie tussendoor langdurig in bed (Van Dekemalaan) beland, waarbij zelfs enkele weken voor zijn leven wordt gevreesd. Na 21 juni 1934 krijgt Fokje aan het Nannewyd inwoning van het jonge echtpaar Willem en Elizabeth, terwijl zoon Hendrik naar elders vertrekt (Hendrik wordt verzekeringsagent en trouwt enige tijd later te Bolsward met Jellie VAN DER VEEN). Willem staat ingeschreven voor een nieuwbouwwoning (huurwoning) aan de VanderSluislaan te Oranjewoud, nr 9, twee onder Žen kap en die woning wordt in het voorjaar van 1935 opgeleverd.

Fokje verhuist met Willem en de inmiddels (opnieuw) zwangere Lyske naar Oranjewoud. Daar maakt ze de geboorte van kleinzoon Bonne Van der Hoek (13 juli 1935) mee. Fokje was een maand eerder (15 juni 1935) 65 jaar oud geworden. Als inwonende ÒbeppeÓ was ze misschien niet van groot nut. Voorjaar 1936 blijkt dat een volgend kind voor Lyske en Willem op komst is. In overleg wordt besloten dat Fokje nu gaat wonen bij haar oudste dochter, Janke (dan 42, vier kinderen, van wie de jongste (Hiltje) geboren in 1927), in De Tynje. Fokje Schippers overlijdt in De Tynje op 14 november 1936, 66 jaar oud. De overlijdensakte meldt haar als wonende te Oranjewoud. Waaruit je zou mogen concluderen dat ze bij Janke te logeren ging en dat ze niet als wonende bij Lyske en Willem werd ÒuitgeschrevenÓ. Er is een navrant feit. Fokje overlijdt Õs ochtends rond kwart over zeven te De Tynje, terwijl in diezelfde ochtend haar dochter Elizabeth in het kraambed ligt te Oranjewoud en daar de zoon Klaas genoemd, wordt geboren. Dochter Elizabeth hoorde het nieuws van het overlijden van Fokje na de bevalling en was, naar haar zeggen, daarover boos en teleurgesteld. Boos omdat het bericht niet direct werd doorverteld (om haar Òte sparenÓ). Teleurgesteld omdat moeder Fokje vaak had laten merken dat ze vreesde dat Elizabeth met zwangerschappen moest oppassen en dat er veel mis kon/zou gaan. De geboorte van een tweede, gezonde zoon kon Elizabeth niet meer aan haar moeder kwijt.

Uit overlijdensakte Fokje SCHIPPERS (Opsterland 1936 en Heerenveen 1936): ÒJan VAN DER WEIDE, oud 34 jaar, veehouder wonende te Tijnje, verklarend dat op 14 november v.m. kwart na zeven ure te Tijnje is overleden Fokje Schippers, weduwe van Klaas de Jong, oud 66 jr, z.b. geboren te Oudeschoot wonende te Oranjewoud, dochter van Jurjen Annes Schippers en van Janke Hendriks Wiekel, beiden overleden.Ó

Ter afsluiting van deze documentatie betreffende grootouders (pake en beppe) Klaas Piers DE JONG en FOKJE SCHIPPERS: Klaas overlijdt december 1930 te Oudehaske en wordt begraven in het graf bij de Hervormde kerk te Oudeschoot (aan de zuidkant in de heuvel waarop de kerk werd gebouwd), waar zijn eerdere vrouwen en jong gestorven kinderen al werden begraven. Fokje overlijdt november 1936 te De Tynje en wordt ook begraven in het graf bij de Hervormde kerk te Oudeschoot. Dit kerkhof is inmiddels geruimd.

Uit het huwelijk van Klaas en Fokje worden de volgende kinderen geboren:

Janke DE JONG Geboren 31-3-1894 te Mildam. Vernoemd naar de moeder van Fokje, Janke Hendriks WIEKEL. Janke de Jong (tante Janke) overlijdt 13-3-1981 te De Tynje, 86 jaar oud, weduwe. Janke trouwt 3-6-1920 te De Tynje met Roelof Bakker, geb. 25-1-1892 te Aengwirden, zoon van Theunis BAKKER en Hiltje VAN DER DUIM. Zijn ouders trouwden te Aengwirden 16-5-1891. Huwelijk 3-6-1920 Opsterland akte nr.110: ÒRoelof Bakker, 28 jaar, Arbeider, geb. te Tjalleberd, wonende te Tijnje, zoon van Theunis Bakker, 55 jaar, veehouder te Hoornsterzwaag, en van Hiltje van der Duim, overleden. En Janke de Jong 26 jaar, zonder beroep, geboren te Mildam en wonende te Tijnje, dochter van Klaas Piers de Jong, 66 jaar, melkknecht, en van Fokje Schippers, oud 50 jaar, zonder beroep, wonende te Loworth, Duitsland, hierbij tegenwoordig.Ó

Uit het huwelijk van Janke en Roelof te Tynje geboren: Fokje (18-4-1922, nog in leven, weduwe, woont te Tynje), Theunis (1923, overl te Goor (Overijss) 1982), Klaas (1925, getrouwd met Anneke, woont te Wirdum ) en Hiltje (3-9-1927, overl 13-9-1992, was gehuwd met Jelle BOSMA, 2 kinderen).

Dochter Janke wordt 20 wanneer het gezin van Klaas en Fokje in Duitsland woont. Omdat ze oog krijgt voor de buurjongens en dezen haar ook wel zien zitten, mag ze terug naar Friesland: ÒVoordat ze met een Duitser aankomtÉÓ. Haar inmiddels getrouwde halfzussen te Oudehaske zorgen voor onderdak.

Voor ouders en voorouders van Roelof Bakker zie zijn Kwartierstaat in de Bijlage. Een belangrijk deel van de voorouders aan vaderskant is oorspronkelijk afkomstig uit NW-Overijssel (ÒGieterse vervenersÓ). Grootmoeder aan vaderskant van Roelof is Geeske Theunis DE LEEUW, dochter van Theunis Jans de Leeuw en Ibeltje Sytzes de Vries. Zij was een zuster van Jan Theunis de Leeuw. Deze Jan Theunis is de betovergrootvader van Jan de Leeuw (1941-2002), in 1968 getrouwd met Hiltje Van der Hoek. Grootmoeder aan moederskant van Roelof is Harmina Annes van Sinderen, dochter van de schipper Anne Hotzes van Sinderen, die achterkleinzoon was van dominee Ulpianus van Sinderen te Beetsterzwaag. Annes grootmoeder Hendrikje van Sinderen trouwde met de schipper Anne Freerks. Hun zonen kregen de familienaam Van Sinderen mee, maar werden beslist geen dominee, wel schipper. Zoon Hotze van Sinderen, de vader van Anne, trouwde Harmina Hellendoorn, die een van de zusters was van Teye Lucas Hellendoorn. Teye is een oudgrootvader van de met Janneke Van der Hoek getrouwde Freek Kuipers. En Janneke is vernoemd naar Tante Janke de Jong te De Tynje, getrouwd met Roelof Bakker, een betachterkleinzoon van Harmina Hellendoorn.

Pier DE JONG Geboren 26-3-1896 te Mildam. Vernoemd naar de vader van Klaas, Pier Jacobs DE JONG. Klaas had bij Jantje DE ROOS een eerste zoon Pier die maar 14 maanden oud wordt. De tweede Pier, bij Fokje SCHIPPERS, blijft langer in leven maar wordt toch slechts 3 jaar oud, overl te Mildam 22-8-1899.

1. Jacob DE JONG (oom Jaap) Geboren 29-7-1898 te Mildam. Jaap is 16 wanneer hij samen met zus Janke vanuit Duitsland naar Friesland (Oudehaske) terug gaat. Hij vindt een baan bij de douane en later bij de belastingdienst o.a. te Oldenzaal, Bolsward en Harlingen. Te Oldenzaal trouwt hij ca 1923 (?) met Klazina Alberdina VAN DEN BERG (tante Sientje), geb 1906, dochter van Roelof (?) en Hendrikje VAN DEN BERG. Kinderen: Roelof (jong overleden), Fokje (1927), Klaas, Jurjen en Jacoba (Coby, 1944). Verder nog aan te vullen.

2. Pier DE JONG Geboren 29-10-1900 te Mildam, ruim een jaar na overlijden van de vorige (tweede) Pier. De (derde) Pier overlijdt niet jong. Hij is 14 wanneer zus Janke en broer Jaap naar Friesland worden gestuurd. Ook Pier gaat terug. Hij krijgt een betrekking als boerenknecht op een boerderij te Rotsterhaule. Pier is 20 wanneer Klaas en Fokje besluiten definitief een einde te maken aan de Duitse periode (tweede fase). Pier helpt bij de verhuizing. Volgens verhaal van zijn jongste zus (Lyske) moest hij o.a. een mand vol kippen naar Friesland meenemen, maar kwam hij daarmee niet door de douane. Weg kippen. Pier is 22 wanneer hij besluit ook Friesland te verlaten. In april 1923 stapt hij te Rotterdam aan boord van het schip ÒNieuw AmsterdamÓ dat hem en een groot aantal andere emigranten naar New York, ÒAmerikaÓ, brengt. Op 1 juli 1923 wordt hij als binnenkomer op Ellis Island geregistreerd. Volgens de gegevens ongehuwd en met een (zelf)betaald ticket naar de eindbestemming Marlon in de Amerikaanse staat North-Dakota. Hij had 26,5 dollar (waarschijnlijk 100 gulden) bij zich en noemt als referentie zijn neef Pier de Jong die te Brooton woont in de naburige staat Minnesota. Misschien dat deze voor hem een betrekking als farm hand in Marlon (North-Dakota) had kunnen regelen. Volgens de immigratiegegevens was Pier 5 feet en 9 inches lang (gemiddelde lengte) en had hij blond haar en blauwe ogen.

Circa 1929 trouwt Pier te Kalamazoo (Michigan), dichtbij Grand Rapids, met Mary. Kalamazoo is ook de plaats waar hij verder bleef wonen, voorzover we nu weten. Er was minstens ŽŽn zoon. Oom Pier stuurde rond 1948 vanuit Amerika weleens een pakje met cadeaus naar het gezin van zijn jongste zus. Ik herinner me een kinderboek (kleurplaten) over een konijn. Dat ze in Amerika een konijn rabbit noemen, weet ik sindsdien.

Jurjen DE JONG Geboren 19-5-1902 te Mildam, overleden 14-6-1980 te Leeuwarden, 78 jaar oud. Wanneer Klaas en Fokje in 1919 voor een (korte) tweede periode weer naar Duitsland verhuizen, gaan alleen de jongste kinderen, Elizabeth (kw 2, ÒLyskeÓ) en Hendrik weer mee. Jurjen wordt 17 en vindt een baan te Friesland.

Hij trouwt ca. 1924 (Klaas en Fokje wonen dan alweer in Friesland) met Grietje DE BOER (tante Griet), dochter van Jetze (Ikes) DE BOER en Ida (Sakes) DE BOER. Uit dit huwelijk de kinderen: Klaas, geboren ca 1925. Jetze, geboren te Leeuwarden 21-4-1927, overleden aldaar 13-7-1956, 29 jaar oud, gehuwd met A.M. HOEKSTRA) Ida. Tante Griet is ca 24 jaar oud wanneer ze trouwt met Jurjen DE JONG. Jurjen en Griet wonen te Leeuwarden (Lekkumerstraat). Ze zijn rond 55 jaar getrouwd wanneer Jurjen in 1980 overlijdt.

Tante Griet is 30-9-1900 te Heeg (Wymbritseradeel) geboren, des nachts half een. Haar vader Jetze DE BOER is dan 46 jaar oud, van beroep wegwerker, wonende te Heeg. Grietje is dochter uit tweede huwelijk van Jetze, die op 40-jarige leeftijd weduwnaar wordt en twee jaar later hertrouwt. Zijn eerste vrouw, Grietje SCHOTANUS, ovl 14-4-1894 te Heeg, 37 jaar oud. De nieuwe echtgenote, 28 jaar oud, is Ida Sakes DE BOER. Huwelijksakte: Jetze DE BOER, 42 jaar, wegwerker, wonende te Heeg, en Ida DE BOER, 28 jaar, dienstmeid, wonende te Heeg. Zij is 1-2-1868 te Follega (Lemsterland) geboren, dochter van Sake Siebes DE BOER, ovl 9-2-1890 te Eesterga (Lemsterland), 51 jaar oud, en Grietje Wiegers DOEVE(N), ovl 11-1892 te Eesterga, 58 jaar oud. Jetze en Ida DE BOER krijgen de kinderen: Sake (1897), Rients (1899), Grietje (1900) en Hendrik (1902). Moeder Ida overlijdt een week na de geboorte van Hendrik, Ida is 34 jaar oud, 15-10-1902 (Wymbrits. akte 134).

Zie verder voor ouders en voorouders van Grietje de Boer haar Kwartierstaat in de Bijlage. Haar familie komt van oudsher uit het ZW van Friesland en uit het aan Lemsterland grenzende gebied van NW Overijssel.

Geeske DE JONG Geboren in 1904 te Oudehaske (?). Ze is rond 8 jaar wanneer het gezin naar Duitsland verhuist. Ze gaat niet mee wanneer Klaas en Fokje voor een tweede periode naar Duitsland teruggaan. Ze is dan 15 en zal als ÒdienstmeidÓ aan de kost zijn gekomen. Op 25-4-1928 trouwt ze met Klaas VAN DER VEEN 
Begin jaren 50 ge‘migreerd naar Australi‘. Zie Kwartierstaat KLAAS VAN DER VEEN in bijlage.

Tryntje DE JONG Geboren 27-4-1906 te Oudehaske, overl 17-7-1989 te Heerenveen, 83 jaar oud. Wanneer Tryntje (tante Trientsje) wordt geboren zijn Klaas en Fokje verhuisd van Mildam naar Oudehaske. Er wordt daarna vaker verhuisd (Terband, pake Klaas wordt melkrijder, en Duitsland, pake Klaas wordt melkerijchef). Tante Trientsje maakt als jong meisje al die verhuizingen mee. In Hochmehr (Duitsland) ging ze naar school. In 1919, ze is dan 13 jaar oud, mag ze te Oudehaske (Friesland) blijven als Klaas en Fokje weer naar Duitsland vertrekken.

Tryntje is 21 jaar oud wanneer ze in 1927 trouwt met Jelmer BAKKER, hij is 23. Uit hun huwelijk werden vijf kinderen geboren:

Wabe BAKKER, geboren in 1928 te Rottum (Schoterland), overleden 28-6-1929, 1 jaar oud. Akte: ÒLukas VAN DER MOLEN, 30 jaar, Arbeider te Rottum, en Jacobus VAN STRATEN, 62 jaar, Molenaar te Rottum, verklaren dat 28 juni 1929 n.m. 8 uur te Rottum is overleden Wabe Bakker, oud ŽŽn jaar, geboren en wonende te Rottum, zoon van Jelmer Bakker, Veehouder, en Trijntje de Jong, z.b., beiden wonende te Rottum.Ó Wabe BAKKER, geboren in 1930, overleden ca 1978 te Hoogenveen. Gehuwd. Kinderen. Fokje BAKKER, gehuwd en geemigreerd naar Canada. Klaaske BAKKER, gehuwd en geemigreerd naar Canada. Klaas BAKKER, woonde laatstelijk te Arnhem.

Jelmer BAKKER (oom Jelmer) werd 1-2-1904 te Gauw geboren, hij overlijdt 18-1-1972 te Wommels, 67 jaar oud. Gauw is een oud boerendorpje, noordoostelijk van Sneek, tussen Scharnegoutum/Go•nga en het Sneekermeer. Voorzover ons bekend hebben de BAKKERS voor 1904 minstens 4 generaties lang te Gauw gewoond.

Zie verder voor ouders en voorfamilie van Jelmer Bakker zijn Kwartierstaat in de Bijlage.

Elisabeth DE JONG, geboren 2-6-1910 te Oudehaske (Lyske, kw 3), trouwt 21-6-1934 met Willem VAN DER HOEK (kw 2). Dit verhaal in volgend Werkdocument.

Hendrik DE JONG ÒHeinrichÓ want geboren tijdens de Duitse periode, aangemeld te Hochheffen in 1913, overleden juli 1996 te Leeuwarden, trouwde met tante Jellie. Oom Hendrik (verzekeringsagent) en Tante Jellie kregen vijf kinderen: Klaas DE JONG Sita DE JONG Jane DE JONG Jacob (Jaap) DE JONG Fokje DE JONG.

Tante Jellie heette VAN DER VEEN en haar vader was Jane VAN DER VEEN. Op 17-2-1906 trouwt te Bolsward deze Jane VAN DER VEEN met Sytske (_ Sitie, Sita) RUNIA. Huwelijksakte Bolsward 1906 nr 3: ÒJane VAN DER VEEN, 26 jaar, schipper, geboren en wonende te Bolsward, zoon van Hendrik VAN DER VEEN en Teuntje DIJKSTRA, beiden z.b. wonende te Bolsward.Ó En: ÒSytske RUNIA, 29 jaar, naaister, geboren en wonende te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER, z.b., wonende te Schraard. Vader overleden.Ó

Tante Jellie is dochter uit dit huwelijk. Ze is rond 20 jaar oud wanneer haar vader overlijdt 1-3-1936, 56 jaar oud, niet thuis, te Bolsward, maar te Sneek. Zijn overlijden te Sneek wordt aangemeld door Romke NIJDAM, 45 jaar, winkelier te Bolsward. Hij was wellicht samen met Jane VAN DER VEEN te Sneek aanwezig, toen laatstgenoemde daar overleed. Doet aangifte te Sneek.

Door de ambtenaren van de Burgerlijke Stand te Bolsward wordt die aangifte vervolgens overgenomen: ÒTe Bolsward ontvangen een extract uit het register van overledenen der Gemeente Sneek, waaruit blijkt, dat op 1 maart 1936 des n.m. te half vier te Sneek is overleden VAN DER VEEN, JANE, oud 56 jaar, brandstoffenhandelaar, geboren en wonende te Bolsward, echtgenoot van RUNIA, SYTSKE, zoon van VAN DER VEEN, HENDRIK en van DIJKSTRA, TEUNTJE, beiden overleden.De ouders van tante Jellie, Jane VAN DER VEEN en Sytske RUNIA, komen uit Bolsward en directe omgeving. Sytske RUNIA is 17-11-1876 geboren te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER. Laatstgenoemden trouwen 19-5-1866 (Wonseradeel akte 65). Bauke RUNIA is van 15-5-1842, zoon uit het kinderrijke gezin van Hendrik Scheltes RUNIA en Baukjen Baukes REIDSMA (Wonseradeel). Sytske was ook rond 20 toen haar vader Bauke 15-6-1896 te Schraard overleed. Jane VAN DER VEEN is 23-11-1879 te Bolsward geboren (akte 177), zoon van Hendrik VAN DER VEEN en Teuntje DIJKSTRA. Dat huwelijk kende een aantal jong gestorven kinderen, ook een eerste Jane. ÒOnzeÓ Jane werd 56, binnen zijn familie een respectabele leeftijd.

Zijn vader Hendrik VAN DER VEEN werd overigens 80 jaar oud, ovl 26-4-1922, gehuwd, zoon van Jane Sjoerds VAN DER VEEN en Rinske Wiggeles KUIPERS.

Generatie 4 DE JONG (overgrootouders) PIER JACOBS DE JONG en JOLTJE FOKKES VELDSTRA (grootouders van ELIZABETH DE JONG (1910-1989)) JURJEN ANNES SCHIPPER en JANKE HENDRIKS WIEKEL (idem)

PIER JACOBS DE JONG & JOLTJE VELDSTRA

1. Pier Jacobs DE JONG, geb. 20 mei 1825 te Doniaga (FR), halfnegen in de avond, overl. 10 oktober 1885 te Oudehorne, des avonds 11 uur, 60 jaar oud, veenbaas, boer, trouwt 30 augustus 1846, 21 jaar oud met de 23-jarige
2. Joltje Fokkes VELDSTRA, geb. 18 maart 1823 te Haskerhorne, overl. 10 april 1900 te Mildam, 77 jaar oud.

Pier was 7 toen het gezin van Jacob en Geeske (kw 24/25) in 1832 naar Haskerhorne verhuisde. Het buurmeisje Joltje wordt zijn vriendin. Wanneer ze trouwen is Joltje vier maanden in verwachting van hun eerste kind. In totaal worden zeven kinderen geboren.

Pier is 25 wanneer vader Jacob Piers de Jong (kw 24), boer te Haskerhorne, in november 1850 op 52-jarige leeftijd overlijdt. Pier is boer te Haskerdijken volgens de geboorteakte van dochter Geeske enkele maanden later (april 1851). In 1856 vertrekt hij naar Oudehorne om daar veenbaas en veehouder te worden. Daar overlijdt hij (1885) 60 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Jacob Piers de Jong, geb. 3-6-1847 te Haskerhorne/Oudehaske, blijft ongehuwd, overlijdt 23-7-1879 te Haskerhorne huis nr 6. In de overlijdensakte verkeerde (?) geboortedatum: ÒDe aangevers Sybold Sipkes YKEMA en Klaas Meines JANSMA, beiden veehouders te Haskerhorne, geen bloed- of aanverwanten van overledene, melden het overlijden van Jakob Piers DE JONG, oud 32 jaar, geboren 10-6-1847 te Oudehaske, zonder beroep, wonende te Haskerhorne, zoon van Pier Jacobs DE JONG, veehouder, en Joltje Fokkes VELDSTRA.Ó Jacob was ongeveer 8 toen het gezin van Haskerhorne naar Nieuwehorne verhuisde. Volwassen geworden bleef hij niet in het bedrijf van zijn vader. EŽn van de zonen van Pier overleed aan een longontsteking die hij opliep bij het voorrijden van paarden bij een keuringswedstrijd, volgens mondeling familieverhaal (Elizabeth DE JONG, kw 3). Dat was vermoedelijk deze Jacob. In de overlijdensaangifte wordt hij vermeld als Òzonder beroepÓ. Het kan zijn dat hij in losse dienst werkte voor verschillende boeren, waarbij hij o.a. paarden voorreed bij keuringswedstrijden. In hetzelfde familieverhaal noemde Elizabeth haar pake Pier een goede ÒpaardenboerÓ (fokker Friese paarden). Misschien was dit rond 1879 al minder geworden (Pier ovl 1885) en werkte Jacob daarom weer te Haskerhorne. Zijn overlijdensaangifte wordt gedaan door de Haskerhornster boeren Sybold Sipkes YKEMA en Klaas Meines JANSMA. Het kan zijn dat hij mede voor hen, of ŽŽn van hen, bij de keuringswedstrijd aanwezig was.

Fokke Piers de Jong, geb. 12-5-1849 te Haskerhorne/Oudehaske, overl 11-5-1889 (namiddags halfeen) te Noordwolde, de dag voordat hij 40 zou worden. Blijft tot bijna zijn 33ste verjaardag ongetrouwd, maar gaat dan in zee, 27-4-1882, met de 33-jarige Immigjen Jacobs JAGER, geb. 2-12-1848 te Elsloo, overl 8-7-1918, 69 jaar, dochter van landbouwer Jakob Tjammes JAGER (geb. 1810, ovl 28-4-1857, Ooststellingwerf 69, 47 jaar oud) en Eefjen Jans JONKERS (geb. 1806?, ovl 29-12-1890, 84 jaar, weduwe, WSW 274). Fokke, Òvan boerenbedrijf, geboren te Oudehaske, wonende te OudehorneÓ, Immigjen, Òzonder beroep, geboren te Elsloo, wonende te NoordwoldeÓ.

Immigjen is jongste kind en dochter uit het huwelijk van Eefjen Jans JONKERS, die in 1882 76 jaar oud is, Òboerin wonende te NoordwoldeÓ, en Jakob Tjammes JAGER die al in 1857 is overleden. Immigje is 8 wanneer haar vader overlijdt. Dat gebeurt te Elsloo in Ooststellingwerf waar Jager zijn boerenbedrijf heeft. In 1882 zien we moeder en dochter te Noordwolde in Weststellingwerf. Die dorpen liggen slechts enkele kilometers van elkaar maar worden administratief gescheiden door de grens tussen Oost- en Weststellingwerf die ten westen van Elsloo loopt. De JAGER-familie woont rond 1800 te Oldeberkoop in de westelijke punt van Ooststellingwerf die niet ver boven Noordwolde uitsteekt tussen de gemeenten Schoterland en Weststellingwerf. Dirk Hendriks JAGER is grootvader van Jacob Tjammes en meldt zich in 1811 bij de familienaamregistratie met de kinderen Tjamme (33 jaar), Janke (27), Geertje (21) en Harmen (14). Volgens de aantekening in het register was hij ook substituut-baljuw (dorpsrechter, bijzitter). Zoon Tjamme Durks JAGER overlijdt 18-2-1825 (OSW 18) op 46-jarige leeftijd. Gemeld wordt dan dat hij zoon is van Durk Hendriks Jager en Wytske Tjammes. Het huwelijk van deze twee vinden we in de registers van de Hervormde gemeenten te Oldeberkoop en te Noordwolde terug: 29-10-1775, Dirk Hendriks uit Oldeberkoop en Wytske Tjammes uit Noordwolde, trouwen te Oldeberkoop. Tjamme Dirks is ŽŽn van de eerste kinderen uit dit huwelijk. In 1811 zijn alleen de kinderen gemeld die op dat moment nog leven. Tjamme (Oldeberkoop) trouwt 15-5-1808 met Aaltje Jans HOLTROP (Boyl). Attestatie van Aaltje naar Oldeberkoop. Deze Aaltje Holtrop overlijdt 26-7-1856, 70 jaar oud, weduwe (WSW 147). Ze is rond haar 40ste al weduwe geworden en na het overlijden van Tjamme weer in Boyl of het nabije Noordwolde terecht gekomen.

Jakob Tjammes JAGER is ca. 1810 geboren (ovl 1857, 47 jaar oud) en was eerste of tweede kind uit het huwelijk van Tjamme Jager en Aaltje Holtrop. Zijn grootvaders heetten Durk resp. Jan en ŽŽn van deze twee namen zou je dus verwachten. Maar hij wordt Jakob genoemd. Hij is ongeveer 15 jaar oud wanneer zijn vader overlijdt en zal als boerenknecht elders aan het werk zijn gegaan. Dat ÒeldersÓ was slechts enkele kilometers bezuiden Oldeberkoop (Ooststellingwerf) en dus in de buurt van Noordwolde (Weststellingwerf). Hij trouwt er 19-5-1832 (WSW 20) met Eefjen Jans JONKERS.

Tjamme en Eefjen krijgen 8 kinderen over de periode 1833-1848, vijf zonen en drie dochters: Jan (1833), Tjamme (1834), Dirk (1837), Luitsen (1839), Trientjen (1841), Hendrik (1843), Aaltje (1845) en Immigjen (1848). De geboorte-aangifte van het oudste kind is in Weststellingwerf, de aangiften van alle volgenden te Ooststellingwerf. Tjamme en Eefjen hebben hun plaats in Elsloo gevonden. Omdat Jakob ook relatief jong overlijdt (1857, 47 jaar oud), moeten zonen en dochters, maar ook Eefjen, hem vroeg missen bij het vinden van bestemmingen. Immigjen is de jongste dochter. Ze trouwt pas op haar 33-ste en woont dan met moeder Eefjen (76) te Noordwolde.

Ze trouwt 27-4-1882 met Fokke Piers de Jong die ook 33 is. Fokke verlaat Oudehorne (Schoterland) en wordt veehouder te Noordwolde. Daar (Weststellingwerf) kan hij melden Òdat op den 21ste augustus 1888 Õs avonds 21.30 uur te Noordwolde een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit zijn echtgenote Immigje Jacobs Jager, zonder beroep, wonende te Noordwolde.Ó Het kind krijgt de naam Pier (Fokkes de Jong). Uit de eerste zes jaar van het huwelijk kennen we geen geboorte-aangiftes, misschien waren er miskramen. Pier blijft enig kind uit het huwelijk, want Fokke overlijdt kort erna, 11-5-1889, bijna 40 jaar oud.

In de overlijdensakte van Fokke staat genoteerd dat zijn vader, Pier Jacobs de Jong, is overleden en dat zijn moeder is: Joltje Fokkes Veldstra, huishoudster, wonende te Idskenhuizen. Vader Pier overlijdt 10-10-1885, 60 jaar oud, boer te Oudehorne. De akte leert dat moeder Joltje daarna uit de streek is weggetrokken, naar het dorp Idskenhuizen (Doniawerstal). In 1893 woont moeder Joltje nog in Idskenhuizen. Ze kan dan niet aanwezig zijn bij het huwelijk van haar zoon Klaas Piers (kw 6), diens derde huwelijk, 2-3-1893, te Mildam. Zeven jaar later is moeder Joltje, 77 jaar oud inmiddels, wel te Mildam want daar overlijdt ze 10-4-1900.

Geeske Piers de Jong, geb. 25-4-1851 te Oudehaske. Geeske trouwt 11-5-1877, 26 jaar oud, met de 27-jarige Jelle Taekes BULTSMA, geb 16-2-1850 te Nijeholtwolde.

Uit huwelijksakte: ÒJelle BULTSMA, 27 jaar, geb te Nijeholtwolde, boerenwerk doende, wonende te Nijeholtwolde, zoon van Taeke Wybes BULTSMA, overleden, en Jebbegje Hendriks PALMBOS, z.b. wonende te Wolvega, indertijd echtelieden, de moeder hierbij tegenwoordig en hare toestemming gevende. En Geeske Piers DE JONG, 26 jaar, geboren te Haskerdijken, z.b. wonende te Oudehorne, dochter van Pier Jacobs de Jong, boer, en Joltje Fokkes Veldstra, echtelieden wonende te Oudehorne, beide hierbij tegenwoordig en hunne toestemming gevende.Ó

Volgens de huwelijkse bijlagen was Jelle Bultsma door trekking van het lot nr 55 verplicht tot dienst in de Nationale Militie. Maar hij (zijn vader) betaalde een remplacant of nummer-verwisselaar Òdie op den 10e mei 1870 is ingelijfd bij het 3e Regiment Huzaren en den 9e mei 1875 wegens expiratie van dienst uit de dienst is ontslagen.Ó Jelle werd geen soldaat en hoefde ook niet te dienen. De remplacant had volgens afspraak keurig de honneurs waargenomen.

We hebben binnen dit Werkdocument uiteraard ook nog gekeken naar mogelijke interessantheden uit de voorfamilie van Jelle BULTSMA. Hoe kwam hij bijvoorbeeld aan die familienaam. Zijn overgrootvader droeg de naam Jan Bult, zo schijnt. Of dat een bijnaam was (vanwege een ÒbultÓ) of een herkomstnaam (naar een hogergelegen plaats, ÒbuldÓ) is nog onduidelijk. De herkomstnaam zou aannemelijk zijn. Nakomelingen binnen Friesland maken er BULTSMA (of BULDSMA) van.

In 1850 meldt Taeke Wybes BULTSMA, 45 jaar, boer te Nijeholtwolde, de geboorte op 16-2-1850 des avonds 10 uur te Nijeholtwolde, van een zoon Jelle. De moeder is Taekes echtgenote (huisvrouw), Jebbigje Hendriks PALMBOS, boerin wonende te Nijeholtwolde. Taeke, de schoonvader van Geeske Piers, trouwde 12-5-1837 met Jebbigjen, de schoonmoeder van Geeske Piers. Uit de huwelijksakte: ÒTaeke Wybes BULTSMA, oud 33 jaar, arbeider wonende te Nijeholtwolde, geboren aldaar, hebbende overlegd het vereiste certificaat van voldoening aan de wet op de Militie, zoon van Wybe Douwes BULTSMA en van Hendrikje Jans DIJK, beiden overleden te Nijeholtwolde, - de eerste 2 maart 1831, de tweede 7 maart 1832 -, zijnde de grootouders van vaderskant beide overleden, - en wel de grootvader Douwe Jans te Wolvega 19-11-1811 en de grootmoeder Antje Wybes BULD 14-3-1821 -. De grootouders van moederskant zijn beide (ook Ð red) verstorven blijkens akte van bekendheid. En Jebbigjen Hendriks PALMBOS, 26 jaar, boerendienstmeid, wonende te Wolvega, geboren te De Knijpe, dochter van Hendrik Foppes PALMBOS, arbeider woonachtig te Duurswoude, en van Martzen Foppes BROUWER, ovl 30-4-1824 te Hoornsterzwaag.Ó

Overlijdensakte Martje Brouwer, de moeder van Jebbigjen Palmbos: ÒIn 1824 op 30 april nm 3 uur is in het huis nr 23 te Hoornsterzwaag overleden Martzen Foppes BROUWER, 43 jr, huisvrouw van Hendrik Foppes PALMBOS, huisman te Hoornsterzwaag. Dochter van Foppe Beenes BROUWER, huisman, en van Aaltje Walters, echtelieden te Wolvega.Ó Jebbigjen Hendriks is 5-2-1811 geboren, Õs avonds 9 uur, in de Knijpe, dochter van Hendrik Foppes, arbeider, en Martje Foppes, echtelieden in de Knijpe. Jebbigjen is naar grootmoeder van vaderskant vernoemd. Hendrik Foppes werd namelijk 18-7-1777 te Hoornsterzwaag geboren (gedoopt 10-8-1777) als zoon van Foppe Jans en Jebbigjen Hendriks. De familienaam PALMBOS heeft niets met de begroeiing van tropische eilanden te maken, maar wordt herleid naar de jeneverbesbossages die her en der in de oude heidevelden te vinden waren. Nu nog resten in Drenthe. Martzen Foppes BROUWER overlijdt wanneer Jebbigjen 13 is. Haar vader Hendrik Foppes PALMBOS, 47 jaar oud, arbeider te Hoornsterzwaag, trouwt het jaar erop met Wietske Wiebes PLANTINGA, 43 jaar, Ònaaister, geboren te Bovenknijpe en wonende te Lippenhuizen, weduwe van Bouwe Wiebes WIJBENGA, blijkens doodextract op den 22ste juli 1820 in de Hemrik overleden, dochter van Wiebe Jans PLANTINGA, huisman, blijkens doodextract op den 1ste december 1817 op 72-jarige leeftijd te Lippenhuizen verstorven, en van Hiltje Ekkes, arbeidster, nog wonende aldaar.Ó Moeder Hiltje is bij het huwelijk aanwezig en geeft de toestemming. Wietske PLANTINGA is 20-12-1781 te Bovenknijpe geboren (gedoopt 27-1-1782). Van Hendrik zijn de ouders en ook de grootouders Òvoor lange jaren verstorvenÓ zoals hij onder ede moet verklaren. Wietske dient een certificaat van onvermogen in. Wietske wordt de stiefmoeder van Jebbigjen PALMBOS. Wanneer Jebbigjen 13 jaar later trouwt, op 26-jarige leeftijd, is zij boerendienstmeid te Wolvega (Weststellingwerf), terwijl vader Hendrik en stiefmoeder Wietske dan te Duurswoude (Opsterland bij Wijnjeterp). Te Wijnjeterp overlijdt Hendrik Foppes PALMBOS , 75 jaar oud, op 8-3-1853 des morgens ten 5 ure in het huis nr 47. De BULTSMA-tak is vooral Stellingwerfs, maar met spreiding binnen de regio. Bij het huwelijk van Taeke Wybes BULTSMA (33 jr, wonend te Nijeholtwolde), zijn beide ouders zijn overleden, moet een Akte van Bekendheid als huwelijkse bijlage worden toegevoegd. Het kantongerecht laat weten dat de Ògetuigen verklaren wel te weten dat van TAEKE WYBES BULTSMA, van boeren-bedrijf te Nijeholtwolde, zijn grootvader van vaderszijde, met name Douwe Jans, te Wolvega is overleden. Dat zulks in het voorjaar van 1811 is voorgevallen. Alsmede dat zijn grootouders van moederskant zijn overleden en wel Jan Jans DIJK te Gorredijk omtrent de Lichtmis, en Jeltje TAEKES te Nijlamer omstreeks de maand november 1780.Ó

Bij het huwelijk van 1877 tussen Jelle BULTSMA en Geeske DE JONG wordt gesteld dat de dan 27-jarige Jelle bezig is Òboerenwerk doendeÓ te Nijeholtwolde. Na het huwelijk gaat hij andere dingen doen. Ze gaan in Leeuwarden wonen, waar Geeske 24-8-1928 (Lw akte 418) als weduwe overlijdt, 77 jaar oud. Daar overlijden al eerder een dochter Jebbigje, 16-4-1897, 10 jaar oud (Lw 158), de zoon Pier, 24-9-1902, 22 jaar oud (Lw 432) en een zoon Taeke, 28-9-1918, 39 jaar oud, gehuwd (Lw 523). De zoon Taeke was te Leeuwarden werkzaam als commies bij de Rijksbelastingdienst.

Geeske overleeft ze allemaal. Uit haar overlijdensakte 1928: Poppe Busma, 49 jr, aanspreker, en Hylke Busma, 26 jr, huisschilder, beide wonende te Leeuwarden, verklaren dat op den 24e augustus n.m. 6.00 uur is overleden Geeske Piers de Jong, geboren te Oudehaske, wonende te Leeuwarden, weduwe van Jelle Bultsma, dochter van Pier Jacobs de Jong en van Jeltje Fokkes Veldstra, beiden overleden.

Klaas Piers de Jong, geb. 24-4-1853 te Haskerhorne/Oudehaske (kw 6)

Fedde Piers de Jong, geb. 3-7-1855, trouwt 12-6-1884, 28 jaar oud, Òrijkscommies, geboren te Oudehaske, wonende St.Annaparochie, binnen de laatste 6 maanden gewoond hebbende te Berg, gemeente UrmondÓ, in Mildam met Jeltje Ypes BOSMA, die ook 28 is, zonder beroep, geboren 12-3-1856 (aangifte) te Mildam, dochter van de Mildamster boer Ype Annes BOSMA (geb. 8-1-1820) en diens vrouw Lijsbeth Siebrens WOUDSTRA (geb. 10-5-1820). Fedde voldeed aan de verplichtingen ten aanzien der militie. Certificaten van de ongehinderde afloop van de afkondigingen van het voorgenomen huwelijk in de gemeenten Het Bildt (Friesland) en Urmond (Limburg) werden aan de akte toegevoegd. Het jonge echtpaar ging eerst in Sint-Annaparochie (Het Bildt) wonen waar Fedde bij de belastingdienst werkte. Daar werden de kinderen Pier (19-8-1885), Elisabeth (3-5-1887), Ype (23-4-1889) en Joltje (15-11-1890) geboren.

Het gezin verhuist naar Leeuwarden. Daar overlijdt 3-2-1912 de moeder van het gezin Jeltje BOSMA, 55 jaar oud.

Fedde Piers DE JONG trouwt op zijn 65ste voor een tweede maal, 9-11-1920 (Leeuwarden akte 334). Met de 55-jarige Lamkje KEIZER, geb 13-9-1865 te Terband (Aengwirden), dochter van Reitze KEIZER en Grietje Andries K†PERUS. Lamkje is weduwe van Sybren VAN ALBERDA, die 18-1-1918 te Leeuwarden overleed. Volgens de huwelijkse bijlagen wonen zij op Looijerstraat 4b te Leeuwarden, het adres waar Lamkje met nog twee minderjarige kinderen al woonde. Volgens de huwelijksakte staat Fedde die als rijkscommies der belastingen in het Limburgse Urmond en het Friese St.Annaparochie werkzaam was, nu als Gemeente Keurmeester te Leeuwarden te boek. Mogelijk was hij een van de toezichthouders op de grote veemarkt die wekelijks werd gehouden. Zijn tweede huwelijk duurt slechts kort. Fedde overlijdt 2-2-1922, middags 6 uur. Uit overlijdensakte: ÒPoppe BIESMA, 43 jr, en Pieter ANEMA, 54 jr, aansprekers beiden wonende te Leeuwarden, verklaren dat op de 2de februari 1922 nm 6 uur is overleven Fedde DE JONG, oud bijna 67 jaar, Keurmeester, geboren te Oudehaske, wonende te Leeuwarden. Man van Lamkje KEIZER, eerder weduwnaar van Jeltje BOSMA, zoon van Pier Jacobs DE JONG en van Joltje Fokkes VELDSTRA, beide overleden.Ó

Lamkje KEIZER wordt 65 jaar en overlijdt 12-12-1930 nm 4 uur.

Epke Piers de Jong, geb. 14-5-1857 (Õs morgens 6 uur) te Oudehorne, trouwt op zÕn 23ste, Òvan boerenbedrijf, geboren en wonende te OudehorneÓ, 12-8-1880, met Gatske JELLEMA, 20 jaar, geboren 19-3-1860 en wonende te Nieuwehorne, dochter van kastelein Karst Jelles JELLEMA (Kerst, geb. 7-3-1825) en diens vrouw Renske Lammerts SCHIPPER (Rinske, geb. 5-8-1831 Ooststellingwerf).

Moeder Lyske de Jong (kw 2) wist over oom Epke niet zoveel te vertellen. Haar vader, pake Klaas (kw 4), was de familierelaties misschien ook ontgroeid toen Lyske in 1910 werd geboren en het Klaas-gezin ook nog naar Duitsland verhuisde. Oom Epke leefde een ander leven dan Klaas. Hij trouwde op jonge leeftijd (12-8-1880) met kasteleinsdochter Gatske Jellema en dat huwelijk duurde bijna 20 jaar. Pake Klaas trouwde (16-5-1878) eveneens jong maar kreeg niet de kans op langdurige huwelijken, door jong overlijden van eerste twee echtgenotes (zie kw 4). Pas via derde huwelijk, met Fokje Schippers (kw 5), kwam er voor hem een meer langdurige relatie. Fokje overleefde hem.

Epke Piers de Jong gaat ook niet in het bedrijf van zijn vader Pier Jacobs de Jong door. In plaats van boer/veenbaas wordt hij handelaar/koopman. Op jonge leeftijd trouwt hij, 12-8-1880, met kasteleinsdochter Gatske JELLEMA en behalve met de handel heeft hij ook met de zorg voor een groeiend gezin te maken. Uit het huwelijk worden in minder dan 20 jaar negen kinderen geboren:

Jacob Pier de Jong, 19-10-1880 te Nieuwehorne. Geboren twee maanden na de formele huwelijkssluiting. Epke is 23, arbeider te Nieuwehorne. Deze Jacob Pier overlijdt na enkele weken. Jacob Pier de Jong, 11-10-1881 te Nieuwehorne. Epke is 24, winkelier te Nieuwehorne. Tweede kind en zoon krijgt dezelfde naam als de eerste, reeds overledene. Overlijdt ook jong? Pier de Jong, 5-11-1884 te Oudehorne. Zoon van Epke de Jong, koopman te Oudehorne. Naamloos, 12-12-1888 (doodgeboren kindje). Jelle Epkes de Jong, 19-4-1891. Rond 1890 verhuizen Epke en Gatske uit Schoterland naar Utingeradeel (Akmarijp?). Zoon Jelle wordt daar geboren, maar wordt slechts 3 maanden (overleden 13-8-1891). Jelle de Jong, 11-12-1893. Wordt slechts 4 maanden oud (overleden 15-4-1894, Utingeradeel akte 33). Joltje de Jong, 30-11-1895 (Utingeradeel akte 122). Jelle de Jong, 20-11-1896. Wordt slechts 5 maanden oud (overleden 20-4-1897, Utingeradeel akte 28). Jeltje de Jong, geboren te Oudeschoot 8-9-1899. Epke en Gatske zijn van Akmarijp/Utingeradeel naar Oudeschoot/Schoterland verhuisd. Dochter Jeltje wordt laatste kind uit het huwelijk. Moeder Gatske JELLEMA overleeft het kraambed niet. Ze overlijdt 17-9-1899, 39 jaar oud. Ook de baby Jeltje Òhaalt het nietÓ. Ze overlijdt 24-9-1899, twee weken oud (Schoterl 150, in de akte werd 2 maanden oud gelezen, maar dit klopt niet).

Van de negen kinderen die Epke Piers uit huwelijk met Gatske Jellema kreeg zijn de meesten jong overleden. Misschien wel 7 van hen (andere 2 nog te onderzoeken).

Epke trouwt opnieuw 12-5-1904 (Haskerland), 47 jaar oud, Òvan beroep koopman, geboren te Oudehorne, wonende te Joure, weduwnaar van Gatske JELLEMA, zoon van Pier Jacobs de Jong en Joltje Fokkes Veldstra, beide overleden,Ó met Grietje POUTSMA, Òoud 39 jaar, zonder beroep, geboren te Oudehaske, wonend te Ouwsterhaule, weduwe van Klaas DE VRIES, dochter van Sake Lyckles POUTSMA en Wiepkjen BAKKER, beiden overleden.Ó Uit dit huwelijk wordt een dochter Minke geboren. Epke de Jong wordt 79 en overlijdt 5-10-1936 te Snikzwaag.

Genoemde Sake Lykles POUTSMA (geb. 9-8-1835, Hask 97) was zoon van Lykele Sakes POUTSMA en Grietje Ypes HOLTROP (huwelijk van 18-3-1832, Hask 6). Voordat deze Lykele met die Grietje trouwde, was hij eerder kortstondig gehuwd met de jeugdige Jacobje Hanzes Frankena (huwelijk 27-5-1826, Hask 22), de jongere zus van betovergrootmoeder Lijsbert Hanzes Frankena (kw 27). Dat huwelijk duurt slechts zes maanden doordat Jacobje 28-11-1826, 19 jaar oud, overlijdt (Hask blad 96). De POUTSMA-voorfamilie (dominees, notarissen en onderwijzers) komt eerder voor in de DE JONG-voorfamilie.

Elizabeth Piers de Jong, geb. 5-9-1864 te Oudehorne, trouwt 11-3-1886, 21 jaar oud, met de 24-jarige onderwijzer Klaas DE WEERT wonend te Nieuwehorne, maar geboren te Holwerd, als zoon van de timmerman Gert Johannes DE WEERT en diens vrouw Aafke Klazes BOONSMA Ð deze ouders wonen in 1886 te Betterwird (bij Dokkum). Elisabeth en Klaas vestigen zich te Nieuwehorne.

Jongste kind en tweede dochter van Pier en Joltje, Elisabeth, had haar huwelijk met Klaas de Weert misschien al gepland toen vader Pier 10-10-1885 plots overleed. Vijf maanden na het overlijden van Pier vindt het huwelijk plaats. Lang mocht het niet duren.

Uit het huwelijk wordt een zoontje gemeld, Gerrit de Weert (17-4-1888, Schoterland) en nog een zoontje, 28-10-1889, dat Pier (Klazes de Weert) wordt genoemd. Tien dagen na de geboorte van Pier moet het overlijden van Elisabeth worden gemeld, 6-11-1889, 25 jaar oud. Zo eindigde dit huwelijk.

Volgens familieverhalen was de jonge onderwijzer Klaas de Weert een ijverige propagandist in de streek rond Nieuwehorne voor de politieke kandidatuur van ds. Ferdinand Domela Nieuwenhuis, die in 1888 de eerste socialist werd die in het Nederlandse parlement zitting kon nemen. Vanuit het district Schoterland. Dat dit lukte was vooral te danken aan het feit dat gereformeerde (anti-revolutionaire) kiesgerechtigden in het district werden overgehaald voor Nieuwenhuis te stemmen omdat hun eigen kandidaat er toch niet kon winnen. In ruil voor die steun stemden ÒradicalenÓ (socialisten) in Weststellingwerf voor de gereformeerde kandidaat omdat de situatie daar net anders lag.

Klaas de Weert trouwt 5-5-1892 met Tietje Bijlsma (Schot 26) en krijgt uit dit huewelijk nog minstens de zonen Jan (1893), Johannes (1895) en Sjoerd (1898). Tietje Bijlsma overlijdt 31-12-1938, 73 jaar oud (Heerenv 340) en Klaas de Weert 22-2-1941, 79 jaar oud (Heerenv 82).

De zonen van Elisabeth en Klaas de Weert zijn jong overleden. Pier wordt 18 jaar oud, ovl 3-11-1907 te Leeuwarden (aangifte Schoterland 28-11-1907, akte 247).

JURJEN SCHIPPER(S) & JANKE WIEKEL

1. Jurjen Annes SCHIPPER, geb. 4 september 1822 te Oldetrijne (WSW 150), overl. 29 oktober 1908 te Oudehaske (wonend te Nieuweschoot), 86 jaar oud, landarbeider, trouwt 12 november 1864 (WSW 76) met
2. Janke Hendriks WIEKEL, geb. 20 januari 1840 te Nieuwehorne, overl. 12 januari 1908 te Nieuweschoot, bijna 68 jaar oud.

Uit dit huwelijk:

Trijntje Jurjens Schippers, geb. 28-11-1865, ÒÕs morgens half acht te of in het OranjewoudÓ, arbeidster, overl. Katlijk 25-9-1940, 74 jr oud, gehuwd. Tr. 19-5-1889 met Jan Yntzes VAN DER HONING, arbeider, geb. 28-10-1865 te Katlijk, zoon van Yntze Jans VAN DER HONING en Ykke Sakes BOSMA; overl te Katlijk 1-11-1950, 85 jr oud, weduwnaar. Uit dit huwelijk: Yke (geb 6-4-1890 te Mildam, trouwt 12-1-1911 met Uilke Yntzes HOEKSTRA, geb 15-9-1875, boer te Katlijk (Schoterlandseweg, Òlytse UilleÓ), overl 15-8-1954, 78 jaar oud) Yntze (geb 14-3-1892, ovl 1967, tr 7-9-1917 met Aukje SCHRAM ?? )* Sake (geb 26-5-1893) Janke (25-11-1895) Tetje (11-6-1897, geboorteaangifte door oma/beppe Jantje Wijkel) Hendrik (20-1-1899) Tetje (9-11-1900) Fokje (13-9-1902) Pietje (24-10-1908 te Katlijk, ovl 9-9-1993 te Sneek, 84 jr, trouwt 3-3-1932 met Sies DOUWENGA, geb 13-1-1907 te Bovenknijpe, ovl 6-12-1974 te Katlijk. Uit dit huwelijk: Trijntje DOUWENGA, geb 8-1-1936 te Katlijk, tr 16-2-1967 te Joure met Harm VAN GELDEREN (kinderen Pietje (1967) en Philippus VAN GELDEREN (1968)), en Wietze DOUWENGA, geb 20-4-1937 te Katlijk, tr 1974 te Zwaagwesteinde met Tine MIEDEMA).

*) Gegevens rond Trijntje Schippers en Jan Yntzes van der Honing worden gedocumenteerd door hun achterkleinzoon Yntze van der Honing. Eerder genoemde Yntze (1892-1967), zoon van Trijntje en Jan, is zijn grootvader/pake. Trijntje Schippers werd geboren in 1865 Òin het witte huisje schuin achter de begraafplaats van Brongerga (thans onder Oranjewoud) dat er nog altijd staat.Ó ÒTrijntje en Jan huwden in 1889 nadat zij elkaar slechts driemaal hadden ontmoet. Zo ging dat in die tijd. Na enkele jaren bouwde Jan een eigen huisje op een van de percelen bij de Weversbuurt en Aaltjelaan in Katlijk, die de familie sinds omstreeks 1820 in eigendom had, en daar heeft het gezin tot aan Jans dood in 1950 gewoond.Ó

De geboorteaangifte van dochter Tetje (1897) wordt gedaan door beppe Janke WIEKEL want volgens de akte is Jan VAN DER HONING beroepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf aangifte te doen. Achterkleinzoon Yntze merkt over Jan op dat hij een sterke persoonlijkheid was, een harde werker die in goede tijden zoÕn acht tot tien koeien had. ÒEchter hij hield zich veelvuldig bezig met jagen en stropen, evenals zijn vaders en ooms dat vroeger deden, en kwam veelvuldig in aanraking met justitie vanwege zijn overtredingen van de nieuwe jachtwet die omstreeks 1890 was ingevoerd. Zo belandde hij nogal eens in de gevangenis.Ó Jan verbleef vanaf 1901 zelfs een jaar in Duitsland, op de vlucht voor de Nederlandse justitie. Volgens het bericht had Trijntje geen goede relatie met haar schoonmoeder en de andere VAN DER HONINGS. Men vond haar een flapuit en zeurkous (ÒeamelkontÓ), niet al te ÒsnoadÓ (snugger). Achterkleinzoon Yntze: ÒTrijntje heeft in elk geval een heel hard leven gehad, met haar man dikwijls in het cachot, en zoÕn schare kinderen om alleen voor te zorgen. De laatste jaren van haar leven had Trijntje suikerziekte en ze overleed vrij onverwacht.Ó Toch 74 jr geworden.

De familienaam VAN DER HONING (naar het bijker-beroep) raakte in gebruik na 1825. Toen na 1834 een Afscheidingsbeweging van de Hervormde staatskerk op gang kwam waar later de gereformeerde kerken uit ontstonden, kreeg deze in Aengwirden (Tjalleberd, 1835) en Schoterland/Weststellingwerf (Wolvega, 27-2-1836) direct een zekere aanhang. Via politieoptreden werd geprobeerd de samenkomsten te verhinderen. Na 17 augustus 1840 vonden te Mildam eerste godsdienstoefeningen van ÒAfgescheidenenÓ plaats ten huize van Yntze VAN DER HONING (J.Keizer, 1974, pag 88). Dit leidde tot een eigen kerkgebouw te Mildam in 1857 dat tot 1870 ook voor Wolvega dienst deed en tot 1905 ook voor Oudehorne.

Hendrik Jurjens Schippers, geb. 15-11-1867 Õs avonds 6 ure te Oranjewoud, trouwt 24-5-1900, oud 32 jaar, boerenknecht, geb en wonende te Oranjewoud, met Janke HOEKSTRA, oud 25 jaar, geb. 2-7-1874 te Mildam, wonende te Joure, dochter van Meeuwes Yntzes HOEKSTRA, arbeider wonende te Katlijk en Geeske TOLSMA, overleden 15-4-1890, indertijd echtelieden.

Fokje Jurjens Schippers (kw 7), geb. 15-6-1870 te Oudeschoot. De vroedvrouw meldt Oudeschoot, vader Jurjen is ÒberoepshalveÓ afwezig. Het zal ook in het witte huisje te Brongerga zijn geweest dat Fokje werd geboren. Zij trouwt met Klaas Piers DE JONG (kw 6), diens derde huwelijk.

Anne Jurjens Schippers, geb 6-2-1873 Õs morgens om 6 uur te Oranjewoud, trouwt 17-4-1898, oud 25 jaar, geb te Oranjewoud en wonende te Katlijk, zoon van Jurjen Schippers, arbeider, en Janke Hendriks Wijkel, zonder beroep, echtelieden wonende te Katlijk (?), met Tjitske DE KROON, 24 jaar, zonder beroep, geb 18-1-1874 te Katlijk, wonende te Katlijk, dochter van Durk Sietzes DE KROON, arbeider wonende te Katlijk, en Hendrikje Luites BLOEMBERGEN, overleden 25-5-1894, indertijd echtelieden. Tjitske overlijdt 16-6-1909, 35 jaar oud. Anne trouwt daarna 22-9-1910 met Mettje WOUDSTRA. Hij is inmiddels 37, Mettje is 23, zonder beroep, geboren 19-4-1887 te Langezwaag, wonende te Katlijk, dochter van Jelle Wiebes WOUDSTRA, werkman, wonende te Beneden Knijpe en Grietje POPMA die al was overleden 29-8-1898 te Boven Knijpe.

Pietje Jurjens Schippers, geb 2-7-1882 Òdes morgens ten vier ure te OranjewoudÓ. Jongste dochter Pietje trouwt 7-5-1908, oud 25 jaar, zonder beroep, geboren te Oranjewoud, wonende te Oudehaske, dochter van Jurjen Schippers, arbeider, wonende te Nieuweschoot, en Janke Wijkel, overleden. Moeder Janke was 12-1-1908 te Nieuweschoot overleden en vader Jurjen zal 29-10-1908 te Oudehaske overlijden (wonende te Nieuweschoot). Pietje trouwt in de maanden hiertussen met Pieter BOERSMA, oud 27 jaar, arbeider, geb 27-7-1880 te Rottum, wonende te Rottum, zoon van Freerk BOERSMA, arbeider, en Jantje KOOY, zonder beroep, wonende te Rottum.

Overgrootvader Jurjen Schipper was 42 toen hij met Janke Wiekel trouwde. Waar hij in de tijd ervoor zich (ongehuwd) ophield, weten we niet. Volgens de huwelijksakte was hij in 1864 wonend in Oldeholtwolde (Weststellingwerf), arbeider. Bij de geboorte van dochter Fokje (kw 7) in 1870 is hij 47 en Janke 30. Jurjen blijkt beroepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf deze aangifte te doen.

De vroedvrouw doet de geboorte-aangifte: ÒFrederika Fokkens, 47 jaar, vroedvrouw, wonende te Heerenveen (welke ons verklaarde) dat op de 15den dezer maand juni 1870, in haar tegenwoordigheid des morgens ten zeven ure te Oudeschoot is geboren, uit Janke Hendriks Wiekel, zonder beroep, echtgenote van en inwonende bij Jurjen Annes Schippers, arbeider, wonende te Oudeschoot, beroepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf deze aangifte te doen, (een dochter) aan welke zij verklaarde de voornaam te geven van Fokje.Ó Twaalf jaar later is Jurjen (nu welhaast 60) ook niet aanwezig bij de geboorte van jongste dochter Pietje, om dezelfde reden, volgens de aanmelding die dezelfde vroedvrouw hiervan doet. Jurjen was werkzaam als los (seizoens-)arbeider. In november en februari was hij wel zelf aanwezig om aangifte te doen. In de maanden juni en juli beroepshalve afwezig? De nieuwe jachtwet was toen nog niet van kracht.

In februari 1860 overleed Fokje Jans van Fleeren (kw 31), de moeder van Janke WIEKEL. En in juni 1861 haar vader Hendrik Durks Wiekel (kw 30). Beide te Nieuwehorne. Janke was dus ouderloos, wanneer ze 12-11-1864 (Weststellingwerf) trouwt met de 42-jarige Jurjen Annes Schipper(s). In de akte wordt gemeld dat ze 24 jaar is en dienstmeid te Oranjewoud onder Oudeschoot (Schoterland) en dat Jurjen 42 is en arbeider te Oldeholtwolde (Weststellingwerf). Ze gaan in Oranjewoud wonen (het witte huisje te Brongerga). Misschien was Jurjen haar te Oranjewoud tegengekomen tijdens het voorafgegane hooiseizoen. Er is geen enkele melding dat hij eerder getrouwd zou zijn geweest.

Wanneer Janke 12-1-1908 overlijdt wonen zij en Jurjen te Nieuweschoot. Jurjen overlijdt 11 maanden later, 29-10-1908 te Oudehaske. Daar woont dan dochter Fokje (kw 7) met Klaas Piers DE JONG en hun kinderen. In de akte van zijn overlijden (in de gemeente Haskerland) staat geschreven: wonend te Nieuweschoot. Pas maanden later wordt ook in de gemeente Schoterland het overlijden van Jurjen in een akte bevestigd.

Generatie 5 DE JONG (betovergrootouders) JACOB PIERS DE JONG en GEESKE JOCHUMS OENEMA (overgrootouders van ELIZABETH DE JONG (1910-1989)) FOKKE FEDDES VELDSTRA en LIJSBERT HANZES FRANKENA (idem) ANNE PIETERS SCHIPPER en TRIJNTJE HENDRIKS KYLSTRA (idem) HENDRIK DURKS WIEKEL en FOKJEN JANS VAN FLEEREN (idem)

JACOB PIERS DE JONG & GEESKE OENEMA

1. Jacob Piers DE JONG, geb. 3-2-1797 te Oosterzee, ged. 19-2-1797 Oosterzee, overl 29-11-1850 te Haskerhorne, 53 jaar oud, boer, trouwt 11-6-1824 te Doniawerstal met
2. Geeske Jochums OENEMA, geb. 26-12-1801 te Westermeer, ged. 17-1-1802 te Joure, overl 4-8-1879 te Haskerhorne, 77 jaar oud, rentenierse.

Volgens de huwelijksakte van 1824 is Jacob Piers dan boerenknecht, 27 jaar, en was hij niet uitgeloot voor de militaire dienst. Hij had het lotnummer 12 (lichting 1817) Òhetwelk tot heden niet opgeroepen zijnde hem tot genen dienst heeft verplicht.Ó

De eerste drie kinderen uit het huwelijk van Jacob en Geeske worden te Doniaga geboren. De zes anderen te Haskerhorne. Het kerkboek van de Hervormde kerk Haskerhorne-Oudehaske schrijft Jacob en Geeske per 25-7-1832 als overgekomen van de kerk Tjerkgaast-Doniaga in. Jacob wordt eerst 1834 als lidmaat ingeschreven (belijdend lid).

Betovergrootvader Jacob Piers is 14 jaar oud in 1811. Zijn vader Pier Jacobs (kw 38) overleed in 1806 en moeder Epkjen (kw 39) was door huwelijk met boerenzoon Klaas Douwes DOUMA een nieuw gezin begonnen. De zes kinderen van haar en Pier hoorden als stief-kinderen van Klaas Douma tot dat gezin. Bij de naamsregistratie van 1811 worden ze niet gemeld. Pas daarna komen ze als DE JONG in de akten.

Jacob groeide op in het boerenbedrijf van zijn stiefvader en/of van zijn oom Hans FRANKENA (kw 54), broer van Epkjen. Oom Hans was in die tijd ook te Doniaga in bedrijf en dat Epkjen na overlijden van Pier vanuit Oosterzee te Doniaga terecht kwam kan hiermee hebben samen gehangen. De samenhang kan nog blijken. Oom Hans ging niet lang erna terug naar Haskerhorne. In dit deel van het familieverhaal is sprake van regelmatig vestigingsverkeer tussen Haskerhorne en dorpjes in Doniawerstal.

We zien dat de zonen van Pier Jacobs en Epkjen uit Doniaga vertrekken. De boerderij van stiefvader Klaas DOUMA is niet voor hen bedoeld maar wel voor de jongere halfbroer Douwe DOUMA uit huwelijk van Klaas en Epkjen? Zo kan het geweest zijn. Wanneer deze Douwe oud genoeg is om het bedrijf over te nemen, vertrekt ook Jacob Piers om te Haskerhorne voor zichzelf verder te gaan.

Negen kinderen uit het huwelijk van Jacob Piers en Geeske Jochums OENEMA:

Pier Jacobs de Jong, geb. 20-5-1825 te Doniaga (kw 12). Jogchem (Jochum) Jacobs de Jong, geb. 7-11-1828 te Doniaga (Donia 59), overlijdt 8-8-1902, 73 jaar (Hask 97), gehuwd, trouwt 15-5-1857 (Schot 21) met Pietertje Pieters SIERDSMA, deze overlijdt 17-9-1906, 74 jaar (Hask). Uit het huwelijk de kinderen: Jakob (28-2-1858), Antje (7-6-1866) en Geeske (17-12-1871). Pietertje is dochter van Pieter Geerts SIERDSMA en Antje Thees YKEMA die 14-6-1828 trouwden (Hask 13). De vader van Pieter SIERDSMA wordt in 1811 niet genoemd, maar ws waren zijn ouder Geert Pieters (Haskerhorne) en Martzen Jacobs (Haskerhorne) die 22-5-1796 aldaar trouwden. Geert Pieters Sierdsma ovl 17-1-1829, 65 jaar, weduwnaar (Schot 10). De ouders van Antje Thees YKEMA waren Thee Klazes YKEMA en Pietertje Feikse OOSTING. In 1811 meldt haar vader zich te Haskerhorne met de kinderen Jantje (7), Antje (4) een Klaas (1). De door Jochum aangetrouwde familie heeft dus al diepere Haskerhornster wortels. Epke Jacobs de Jong, geb. 1-4-1831 (Donia 27), overl 21-11-1842, 11 jaar (Hask 28). De derde zoon van Jacob en Geeske wordt nog net te Doniaga geboren. Gezin verhuist in het volgende jaar naar Haskerhorne. Helaas wordt Epke er slechts 11 jaar oud. Trijntje Jacobs de Jong, geb. 14-3-1833 te Haskerhorne (Hask 27), overl 25-9-1865, 32 jaar oud. Zij trouwt 4-11-1864 (Hask 49) met Feite Ytzens DE HAAN die eerder 20-4-1856 (Hask 6) was getrouwd met Itske NAUTA (Idske Harings Nauta). Uit dat huwelijk waren vier kinderen geboren, waaronder 23-3-1861 een tweeling, Ytzen en Haring. Itske overlijdt 14 dagen later, 5-4-1861, 30 jaar oud (Wymbritseradeel 63). Ytzen wordt 11 maanden oud, Haring 32 jaar. Trijntje is 31 wanneer ze met de weduwnaar trouwt. In het volgende jaar, 12-9-1865, wordt een dochter Geeske geboren (Wym 276), overlijdt Trijntje, 25-9-1865 (Wym 175), en vervolgens ook baby Geeske, 27-11-1865, zes weken oud. De eerste dochter van Jacob en Geeske trouwt dus met Feite DE HAAN, 36 jaar oud, veehouder te Lo‘nga (Wymbrits), die al voor de tweede keer weduwnaar is. Trijntje is 31 dan. De bevalling van haar eerste kind maakt een eind aan haar leven. Feite trouwt 16-9-1876 vierdens met de weduwe Sytske Jentjes BOSMA (Baarderadeel 36). Overlijdt 19-8-1897, 69 jaar oud, gehuwd (Hask 120). Klaas Jacobs de Jong, geb. 24-4-1835 (Hask 48), overl 20-3-1852, 16 jaar (Hask 6). Jacobje Jacobs de Jong, geb. 22-2-1837. De ambtenaar van de Burgerlijke Stand denkt abusievelijk dat het om een jongetje gaat. Geslacht bij vonnis d.d. 23 januari 1856 verbeterd in vrouwelijk (Hask 29). Dan is Jacobje bijna 19. Misschien had ze trouwplannen en kwam daardoor de vergissing in de akte aan het licht. Wanneer ze plannen had om met Jentje Jans DE GLEE te trouwen hebben ouders misschien dwars gelegen. Jentje is ruim twee jaar jonger en nog beslist minderjarig, geb. 23-10-1839 Schot. Ze moeten wachten tot 2-10-1863 voordat het huwelijk (Hask 42) mag doorgaan. Jentje is dan bijna 24 en Jacobje is 26. Uit het huwelijk worden de kinderen Jacob (1865, overlijdt 1 maand oud), Jacob (1866) en Antje (26-1-1870, Hask) geboren. Jentje de Glee wordt slechts 30 jaar, overlijdt 14-10-1870 (Hask 132). - Jacobje trouwt tweedens 1-11-1874 met de 44-jarige weduwnaar Tiede Romkes DE JONG (huwelijksakte Donia 1874 nr 30), zoon van Romke Sikkes DE JONG en Jikke Pieters BIJMA volgens akte bij zijn overlijden, en krijgt bij hem nog drie kinderen: Oene (1876), dochter Jikke (1878) en Pieter (1880). Het wordt een druk huishouden want Tiede had uit eerste huwelijk al 8 kinderen. Eerste vrouw Afke Beenes BLES werd 39 jaar en stierf 15-4-1874 met kind in haar negende kraambed. - Jacobje tenslotte overlijdt 19-4-1905, 68 jaar oud (Hask 44), Tiede 25-9-1908, 78 jaar oud (Donia 58). Bij het overlijden van Jacobje (des avonds 6 uur, aangevers: Laadze HOLTROP, 57 jaar, koopman, en Pieter SCHAAFSMA, 42 jaar, koopman) wonen ze te Haskerhorne. Tiede de Jong overlijdt drie jaar later in Doniaga. Alle kinderen van hem, bij Afke en bij Jacobje, zijn in Doniawerstal geboren. De Haskerhornster periode moet dus pas na 1880 zijn begonnen. Zie ook de voetnoot. Minne Jacobs de Jong, geb. 15-7-1839 te Haskerhorne, overl 1-9-1914, 75 jaar oud, gehuwd (Hask 62). Trouwt 26-10-1866 met Lolkjen DE VRIES (Donia 30). Minne is dan 27 jaar, van beroep koopman, wonende te Haskerhorne, en Lolkjen is 23, van boerenbedrijf, geb 11-9-1843 te Broek, dochter van Pieter Durks DE VRIES en Marijke Thomas ENGELSMA, wonende te Broek. Minne en Lolkje krijgen de kinderen: Geeske (1867), Geeske (1869), Maria (1871), Jacob (1883), doodgeboren (1885). Lolkje overlijdt 10-8-1924, 78 jaar, weduwe (Donia 58).

De dochter Geeske de Jong, 2-9-1869 te Joure geboren, trouwt 25-5-1890 met Jelle VAN DER HOEK, geb 1-12-1868 te Joure, 21 jaar en schipper van beroep, zoon van Rouke Jelles VAN DER HOEK, koopman te Joure, en van Gatske Hylkes DE JONG, 30-7-1887 te Joure overleden. In de betreffende huwelijkakte staat Minne Jacobs de Jong als veehouder te Haskerhorne vermeld. Jelle Roukes VAN DER HOEK en Geeske Minnes DE JONG krijgen samen de dochters Gatske (geb 3-5-1891) en Lolkje (geb 16-11-1894) en dan overlijdt Geeske, 15-7-1895, 25 jaar oud. Haar dochter Gatske VAN DER HOEK wordt slechts 18 jaar oud en overlijdt 31-1-1910 te Oudehaske (maar aangifte te Leeuwarden akte 60).

Oene Jacobs de Jong, geb. 21-6-1842 (Hask 47), trouwt 4-6-1869 met Trijntje SCHAAP (Uting 23) en krijgt met haar een dochter: Geeske 1-10-1870 (Hask 181). Helaas overlijdt Oene kort erna, 3-1-1871, 28 jaar oud (Hask 4). Weduwe Trijntje hertrouwt 3-11-1872 met Eldert Meines JANSMA (Hask 46), geb. 12-3-1835, zoon van Meine Klazes JANSMA en Maaike Jeens VAN DER LAAN, weduwnaar van Akke Fokkes MINNESMA. Epke Jacobs de Jong, geb. 9-8-1844 (Hask 95). De eerste zoon Epke wordt slechts 11 jaar en overlijdt november 1842. De tweede Epke overlijdt 31-3-1845, zeven maanden jong (Hask 8).

Na overlijden van de tweede Epke worden geen kinderen meer uit het huwelijk van betovergrootouders Jacob Piers en Geeske Jochums geboren. Zeven kinderen zijn nog in leven. Met de Epkes ging het mis.

Vijf jaar na het overlijden van de jongste zoon Epke gaat het mis met Jacob Piers de Jong zelve. Hij overlijdt 29-11-1850, 53 jaar oud. Overlijdensakte extract: ÒFeike Klaas YKEMA, 65 jaar, boer, en Roel Sikkes OOSTING, 60 jaar, boer, beide wonende in Haskerhorne, hebben verklaard dat Jacob Piers de Jong, oud 51 jaar, boer, geboren te Oosterzee, wonende te Haskerhorne, gehuwd met Geeske Jochums Oenema, zoon van Pier Jacobs de Jong, overleden, en Epkjen Meyes Frankena, boerin te Doniaga, op den 29 november 1850 in het huis met nr 4 in Haskerhorne is overleden.Ó

Feike YKEMA en Roel OOSTING die het overlijden van Jacob Piers DE JONG aangeven zijn van bekende Haskerhornse families. Zie hierboven bij schoondochter Pietertje Pieters SIERDSMA, getrouwd met Jacobs tweede zoon Jochum.

Oudvader Pier Jacobs (kw 48) wordt weinig ouder dan 35 jaar. Betovergrootvader Jacob Piers DE JONG weinig ouder dan 50 jaar. De respectievelijke weduwes overleven hen vele jaren. Oudmoeder Epkjen Meyes Frankena (kw 49) begint nog een tweede huwelijk. Betovergrootmoeder Geeske Jochums Oenema is bijna 49 wanneer Jacob Piers overlijdt. Ze gaat als ÒboerinneÓ en daarna als ÒrentenierscheÓ verder en wordt wordt 77 jaar oud, ovl 4-8-1879 te Haskerhorne.

Haar oudste zoon, Pier Jacobs DE JONG (kw 12), was bij het overlijden (1850) van zijn vader 25 jaar en het huis uit. Getrouwd in 1846 met Joltje Fokkes VELDSTRA (uit Haskerhorne) en gemeld als boer te Haskerdijken, vanuit Haskerhorne gerekend aan de noordoostelijke overkant van de Hasker polders, een aantal kilometers verderop. Overgrootvader Pier Jacobs trekt rond 1855 nog verder van Haskerhorne vandaan en start een bedrijfje (boerderij, paardenfokkerij, veenbaas) te Nieuwehorne in het Schoterlandse gebied voorbij Mildam en Katlijk. Zie bij hem (kw 12).

FOKKE FEDDES VELDSTRA & LIJSBERT HANZES FRANKENA

1. Fokke Feddes VELDSTRA, geb. 6-10-1791 te Haskerhorne, overl aldaar 12-5-1861, 69 jaar oud, trouwt 8-12-1820 met de 20-jarige
2. Lijsbert Hanzes FRANKENA (Lysbeth), geb. 3-7-1800 te Doniaga, overl 17-12-1871 te Haskerhorne (huis nr 5), 71 jaar oud, weduwe.

Betovergrootvader Fokke Veldstra is te Haskerhorne geboren en heeft daar zijn hele leven gewoond. Hij was boer/veehouder en zette waarschijnlijk het bedrijf voort van zijn vader Fedde Veldstra die in 1758 ook al daar werd geboren en Òhuisman te HaskerhorneÓ was. Dat voor 1740 de VELDSTRA-tak wellicht vanuit de Zevenwouden naar Haskerhorne verhuisde is een ander onderwerp (Werkdocumenten 1 en 2).

Met betovergrootvader Fokke zitten we volop te Haskerhorne begin 19de eeuw. Zijn grootvader van moederskant is Jan Hendriks SCHOKKER (kw 106) die als vervener/ veenbaas uit Wanneperveen (ÒGieterse immigrantenÓ) zijn vader, Hendrik Berends SCHOKKER (kw 212), naar de Hasker verveningsgebieden volgde.

Betovergrootmoeder Lijsbert Hanzes Frankena is te Doniaga (Doniawerstal, westkant van het Tjeukemeer) geboren, waar haar vader Hans Meyes FRANKENA (kw 54) rond 1800 als boer/veenbaas werkzaam was. Hans Meyes verhuist na 1810 naar Haskerhorne en in 1820 vonden de jonge Fokke VELDSTRA en Lijsbert FRANKENA elkaar daar dusdanig dat een huwelijk volgde.

Uit het huwelijk acht dochters en twee zonen (heb geduld met weer een lange lijst):

Janke Fokkes Veldstra, geb 5-5-1821 te Haskerhorne. Ovl 8-10-1869 (Schot 218), 68 jaar oud, weduwe. Zij trouwt 18-12-1842 (Hask 37), 21 jaar oud, met Harmen Jacobs CLOO, zoon van Jacob Tymens CLOO en Hylkjen Gerrits KELDERHUIS. Harmen werd 9-8-1816 te Nijehaske geboren, was boer te Oudehaske, ovl 6-6-1876, 59 jaar oud (Schot). Janke en Harmen krijgen acht kinderen: Jacob (1843), Grietje (1845), Hieke (1847), Fokke (1850), Gerrit (1853), Lijsbert (1856), Margjen (1859) en Joltje (1862). Joltje Fokkes Veldstra, geb 18-3-1823 te Haskerhorne, ovl 10-4-1900, 77 jaar oud, weduwe (kw 13). Trouwt Pier Jacobs DE JONG (kw 12). Grietje Fokkes Veldstra, geb 5-4-1825 te Haskerhorne, ovl 4-1-1845, Õs middags om 4 uur in het huis met nummer 3 te Haskerhorne, 19 jaar oud, ongehuwd (Hask 1). Ze was naaister van beroep. Jacobje Fokkes Veldstra, geb 1828, ovl 21-12-1828, oud 10 maanden (Hask 43). Fedde Fokkes Veldstra, geb 20-1-1830 te Haskerhorne. Het was bitter koud. Fedde overlijdt 22-1-1881 (Hask 9: Õs nachts ten eenen ure te Haskerhorne in de huizinge nr 6 Ð de aangifte werd gedaan door de twee Haskerhornster veehouders Minne Jacobs DE JONG, 41, en Klaas Meinesz JANSMA, 50 jaar. Fedde werd 51 jaar. Hij trouwt 9-5-1869 (Hask 5) op 39-jarige leeftijd, veehouder te Haskerhorne, met Akke Kerstes POSTMA, die dan 32 is, geb 8-3-1837 te Sint-Johannesga, ovl 30-8-1889 (Hask 126, 51 jaar oud, weduwe), dochter van Karst Willems POSTMA en Saakjen Jans AKKERMAN. De beide ouders van Akke waren overleden. Van Fedde leeft moeder Lijsbert Hanzes FRANKENA nog, Òveehoudersche te HaskerhorneÓ. Uit huwelijk van Fedde en Akke twee kinderen bekend: Fokke (1870) en Saakjen (1871). Jacobjen Fokkes Veldstra, geb 9-1-1832 te Haskerhorne, ovl 21-6-1906, 74 jaar oud, weduwe (Schot 108). Trouwt 10-5-1867 (Hask 6) op 35-jarige leeftijd met Hendrik GREEVELINK, die 38 is, geb 28-3-1829 te St.Johannesga (Schot), zoon van Johannes Tjerks GREEVELINK en Geertje Hendriks DE GLEE. Uit het huwelijk van Jacobjen en Hendrik wellicht de kinderen Johannus (1868 Schot), Geertje (1871 Schot) en Johannes (1873 Schot). Hansje Fokkes Veldstra, geb 22-2-1833 te Haskerhorne, overl 2-2-1913 (Utingeradeel 7), 79 jaar, weduwe, trouwt 29-4-1858 (Utingeradeel) met Ids Sybes SCHAAP, ovl 1-6-1896, 60 jaar oud (Ut 37), zoon van Siebe Wouters SCHAAP en Anna Cornelis ROMKEMA. Uit huwelijk van Hansje en Ids: Elisabeth, Grietje, Fokke, Sybe, Anna en Aaltje Idses Schaap (Utingeradeel). Margjen Fokkes Veldstra, geb 2-5-1836 te Haskerhorne, ovl 26-9-1908, 72 jaar oud, weduwe (Schot 177). Trouwt 9-5-1862 (Hask 10) met Roelof Jans HOLTROP, geb 9-9-1836 te Delfstrahuizen, van beroep boerenbedrijf, zoon van Jan Ypes HOLTROP en Sietske Foekes DIJKSTRA. Zij krijgen vermoedelijk de kinderen: Sytske (28-2-1863 Schot) en Elizabeth (6-9-1864 Schot) etc. Hans Fokkes Veldstra, geb 12-7-1838 te Haskerhorne, overl 3-5-1916 (Utingeradeel), 77 jaar, gehuwd. Hans werd voor de lichting 1857 van de Nationale Militie ingeschreven en kreeg bij de loting het nummer 26, wat foute boel was. Terwijl zijn oudere (en enige) broer in 1849 het geluk had een hoog nummer te trekken, wees het lot Hans aan voor vervulling van de dienstplicht. Misschien vonden zijn ouders dit begrotelijk en kon vader Fokke zijn jongste zoon op de boerderij niet missen. In ieder geval trok hij de beurs open (een remplacant of ÒverwisselaarÓ vroeg vaak vele honderden toenmalige guldens) en werd op 30-4-1857 niet Hans maar zijn vervanger ingelijfd bij het Regiment Grenadiers en Jagers. Hans trouwt 9-5-1869 (Hask 6), 30 jaar oud, veehouder te Haskerhorne, met de 25-jarige Bregtje Thaekes DE GROOT, zonder beroep te Akmarijp. Aktenr 6 in het Haskerlandse huwelijksregister van 1869, aktenr 5 in datzelfde register was voor oudere broer Fedde, zie hierboven, die dezelfde dag trouwt en in dezelfde zaal. De broers konden de receptie leuk combineren. Bregtje Thaekes DE GROOT is 9-3-1844 te Akmarijp geboren (Utingeradeel 13), dochter van Thaeke Murks DE GROOT en Uilkjen Hylkes HYLKEMA. Ze overlijdt 30-3-1919, 75 jaar oud, weduwe. Uit het huwelijk van Hans Veldstra en Bregtje werden zes kinderen geboren (Utingeradeel): Thaeke (1870), Fokke (1874), Uilkje (1877), Fedde (1881), Elisabeth (1883) en Hiltje (1886). Het huwelijk duurt op een week na 47 jaar, want 3-5-1916 overlijdt Hans Veldstra, 77 jaar oud, veehouder te Akmarijp. Fokjen Fokkes Veldstra, geb 19-10-1841 te Haskerhorne, overl 8-3-1916 te Terkaple (Utingeradeel), 74 jaar oud, ongehuwd gebleven. In de overlijdensakte staat ze als zonder beroep vermeld, maar wat wil je, met 74. De aangifte wordt gedaan door Hendrik KROES, 38 jaar, arbeider te Terkaple, en Durk VISSER, veldwachter te Oldeboorn. Kroes namens de buurt waarschijnlijk en veldwachter Visser als toegevoegd getuige op het grietenijhuis te Akkrum. Zeker in de moddertijd viel de tocht van Terkaple of Akmarijp naar Akkrum niet mee. Bijna twee maanden later (3-5-1916) gaat dezelfde Hendrik Kroes opnieuw naar Akkrum om het overlijden van Hans Fokkes Veldstra, veehouder te Akmarijp, broer van Fokje, te melden. En opnieuw is daar dan veldwachter Durk Visser aanwezig om de akte mede te tekenen.

Fokke Feddes wordt 69 jaar, veehouder te Haskerhorne, 1861 overl aldaar in een huis zonder nummer (ongeno.). Lijsbert Hanzes (Hannes) wordt 71 jaar, overl 1871, weduwe, ÒrentenierscheÓ, overl te Haskerhorne in huis nr 5.

Betovergrootouders Fokke Feddes VELDSTRA en Lijsbert Hanzes FRANKENA kregen tien kinderen, vooral dochters. Tweede dochter Joltje Fokkes VELDSTRA (kw 13) werd overgrootmoeder binnen onze familie, door huwelijk met Pier Jacobs DE JONG (kw 12).

De twee zonen van Fokke en Lijsbert, Fedde en Hans, leverden geen uitgebreid VELDSTRA-nageslacht op (via mannelijke lijn, familienaamvernoemingen). Wij hebben vooral de DE JONG-lijn voor ogen, die volgde uit huwelijk van Joltje en Pier.

De voornaam Joltje komt in akten soms als Jeltje voor. Dit is dan foute lezing want Joltje is de naam die voor haar meest voorkomt en ook langs familielijn bleef overgeleverd.

ANNE PIETERS SCHIPPER & TRIJNTJE KYLSTRA

1. Anne Pieters SCHIPPER, geb. 27-10-1776 te Steggerda, overl aldaar 1-7-1867, 90 jaar oud, arbeider, trouwt op 34-jarige leeftijd 10-3-1811 met
2. Trijntje Hendriks KIJLSTRA, geb. ca 1787 te Drachten, overl te Steggerda 15-1-1864, 77 jaar oud.

Met betovergrootvader Anne SCHIPPER komen we op ÒfamiliewortelsÓ die beslist in de Stellingwerven worden teruggevonden rond en voor 1800. De Stellingwerven, voor latere familietelgen verduidelijkt, is het deel van Friesland bezuiden de Tjonger-rivier, waar van oudsher geen Friese taal werd gesproken maar een Saksisch (Drents/Overijssels) dialect. Tijdens de Middeleeuwen vormden de Stellingwerven een natuurlijk, aanvullend onderdeel van de Drentse of Overijsselse jachtgronden waar de bisschop van Utrecht aanspraak op maakte (Oversticht) en zijn zaakgelastigden, heren van Vollenhove (Overijssel), toezicht op hielden. Dit is te beknopt samengevat, maar het kwam er ongeveer op neer.

Hoewel de Stellingwerven minstens na 1400 meededen aan Fries beleid, bleven ze ÒSaksersÓ en ging de bevolking zeker in het westelijk deel nooit Fries praten.

Hoe het met betovergrootvader Anne Pieters SCHIPPER zat, kunnen we achteraf niet meer bepalen. Dat betovergrootmoeder Tryntje Hendriks KYLSTRA

Betovergrootmoeder Tryntje en ook jaar jongere broer Jelke zijn rond 1810 woonachtig te Steggerda (Weststellingwerf, op de grens met Overijssel), hoewel afkomstig uit de buurt van Rottevalle (boven Drachten, NO-Friesland). Hoe dit mogelijk kwam, kan nog worden uitgezocht.

Tryntje is rond 24 jaar wanneer zij te Steggerda trouwt met Anne, 34 jaar. De huwelijksbevestiging is 10-3-1811. Eind 1811, familienaamregistratie, meldt zich Anne Pieters SCHIPPER te Steggerda met een kind: Pieter, 3 maanden oud.

Deze zoon Pieter werd 13-10-1811 te Steggerda geboren, zeven maanden na de formele bevestiging (kerkelijk) van het huwelijk tussen Anne en Pieter.

Anne en Trijntje worden per 30-3-1836 als belijdende leden van de Hervormde gemeente te Steggerda ingeschreven. Toen was Anne zestig.

In de overlijdensakte van Trijntje Hendriks Kielstra (1864) staat aangetekend dat aan de aanwezigen de namen van haar ouders onbekend zijn. De geburen waren kennelijk vergeten het bij vertrek aan de hoogbejaarde weduwnaar Anne te vragen. Bij het overlijden van Anne Pieters Schipper (1867) verhaspelt men de naam van zijn moeder tot Rinske Riens in plaats van Rinske Heeres:

ÒAangifte door Anne Jans de Groot, 60 jaar, arbeider te Steggerda, en Sjoerd Jans Velzenga, 37 jaar, arbeider te Finkega. Van overlijden van Anne Pieter Schipper, 90 jaar, zonder beroep, wonende te Steggerda, geboren aldaar. Weduwnaar van Trijntje Hendriks Kielstra. Zoon van Pieter Annes Schipper en Rinske Riens. Overleden 1 juli Õs nachts half drie in het huis nummer 115 te Steggerda. De mannen die aangifte deden, verklaarden niet te kunnen schrijven daar ze dat niet geleerd hadden. Derhalve heeft ŽŽn van ons ondertekend (gem.ambt).Ó

Kinderen uit het huwelijk van Anne Pieters SCHIPPER en Tryntje Hendriks KYLSTRA:

Pieter Annes Schipper, geb. 13-10-1811 te Steggerda, trouwt 26-9-1838 (WSW 46), 26 jaar oud, met de bijna 21-jarige Grietje HOEK, geb. 16-10-1817 te Broek op Langedijk (NrdHoll). Steggerda grenst aan Frederiksoord waar sinds 1821 vestiging begint van ÒopvoedingskoloniesÓ vanuit de Maatschappij van Weldadigheid. Rond 1835 bestaat dit project al rond 15 jaar. Grietje HOEK (vanuit NoordHolland) woont er dan. Pieter SCHIPPER (Steggerda) wordt verliefd. Ze trouwen 26-9-1838, maar het duurt nog 11 maanden voordat Grietje formeel uit het gezin van haar (kolonie-) ouders wordt ontslagen. Pieter en Grietje trekken daarna naar Alkmaar waar zoon Anne Pieters 17-5-1840 wordt geboren. Ð De indruk bestaat dat Pieter SCHIPPER de moeite deed uit liefde voor Grietje HOEK. Per 8-11-1840 besluit de subcommissie Alkmaar van de Maatschappij van Weldadigheid dat Pieter en Grietje tot kolonie-ouders te Frederiksoord, preciezer: kolonie 3 WILLEMSOORD, worden benoemd. Dit houdt in dat Pieter met gezin in een betaalde functie te Willemsoord terecht komt. Als Òkolonie-ouderÓ krijgt hij te maken met vnl weeskinderen uit Amsterdam en Rotterdam die hij binnen gezin aan een opvoeding moet helpen.

Pieter en Grietje krijgen te Willemsoord nog 6 kinderen: Neeltje (10-3-1843), Arien (8-9-1844), Jurjen (10-2-1847, overl 14-7-1854), Trijntje (18-11-1849), Hendrik (4-9-1852) en Jurritje (5-9-1855). In 1858 bouwde de Maatschappij van Weldadigheid nieuwe boerderijen waar kolonisten als vrije boer aan het werk konden. Pieter Annes Schipper werd ook zoÕn kolonist-vrijboer te Frederiksoord, maar voelde zich daar kennelijk niet goed in. Per 1-1-1862 wordt hij weer als kolonist ingeschreven en per 3-1-1862 wordt gemeld dat zijn oudste zoon Anne Pieters (21 jaar nu) uit de kolonie is weggelopen (gedeserteerd, in 1859 waren de kolonies door de Staat overgenomen, en de bewoners golden min of meer als Òin staatsdienstÓ). De zoon nam de verandering kennelijk niet. Het hele gezin deed dat niet en ÒdeserteerdeÓ vijf maanden later, 2-5-1862. Pieter en Grietje trekken naar Twente, ambt Almelo (werk in textielfabrieken?), waar Pieter in 1876 overlijdt, 64 jaar oud, en Grietje in 1879, 62 jaar oud. Dochter Trijntje trouwt vermoedelijk 29-8-1868 in Ambt Almelo met Adriaan SCHLOSSER. Jongste dochter Jurritje trouwt in Ambt Almelo 14-10-1876 met Willem BAKHUIS. Andere kinderen nog niet getraceerd.

Hendrik Annes Schipper, geb. 6-12-1813 te Steggerda. Trouwt 9-5-1845 met Jacobje HULSTRA. Huwelijksakte: ÒHendrik Annes Schipper, oud 31 jaren, arbeider, woonachtig te Steggerda, geboren aldaar. Hebbende overlegd het vereischte Certificaat van voldoening van de wet op de militie. Zoon van Anne Pieters Schipper, van beroep arbeider, en van Trijntje Hendriks. En Jacobje Hulstra, oud 40 jaren, van beroep boerendienstmeid, woonachtig te Idzardigaburen te Oldeholtpa, meerderjarige, natuurlijke, niet-erkende dochter van Grietje Jelles Hulstra, van beroep arbeidster, wonende te Zevenhuizen Provincie Groningen.Ó Jacobje overlijdt 1-4-1869 Õs morgens 5 uur in het huis nr 32 te Nijeholtwolde, Ò74 jaar, wonende te Nijeholtwolde, geboren te Oldeholtpa, gehuwd met Hendrik Annes SchipperÓ. (Wanneer ze bij overlijden 74 was, moet ze bij huwelijk 50 zijn geweest). Overlijdensakte van Hendrik niet in Friese archieven. Vermoedelijk overleden te Steenwijkerwold in 1898. Jelke Annes Schipper(s), geb. 5-4-1816 te Noorderdrachten (Small 15). Jelke trouwt 28-7-1843 te Steggerda met Aaltjen BROUWER, Òoud 28 jaar, van beroep dienstmeid, woonachtig te Steggerda, doch aldaar nog geen zes maanden gevestigd geweest. Voor dezen het laatst gewoond hebbende te Ijsveen, gemeente Steenwijkerwold, geboren te Steenwijkerwold, dochter van Gerrit Piers BROUWER, timmerman, en Hendrikjen Fransen VAN ASFEN, Blesdijke.Ó Kinderen uit het huwelijk zijn niet bekend. Aaltjen overlijdt vroeg en Jelke, arbeider te Noordwolde, hertrouwt 20-8-1853. Zijn nieuwe echtgenote wordt Sjoukje Riens EKHART, Ò32 jaar, geboren te Surhuizum, arbeidster te Noordwolde, weduwe van Jan Simons FRISO, dochter van Rienk Pieters EKHART, arbeider, en van Antje Ruurds DIJKSTRA, wonende Veenhuizen, gemeente Norg.Ó Ook kinderen uit dit huwelijk zijn niet bekend. Jelke wordt slechts 43 en overlijdt 12-11-1859 Õs middags 3 uur, in huis nr 122 wijk B te Noordwolde. Renske Annes Schipper, geb. 11-12-1819 te Blesdijke (WSW 216). Haar naam verder niet tegengekomen. Jurjen Annes Schipper, geb. 4-9-1822 te Oldetrijne (kw 14). Overgrootvader door huwelijk van dochter Fokje (kw 7) met Klaas Piers DE JONG (kw 6). Tetje Annes Schipper(s), geb. 25-5-1825 te Steggerda. Geen huwelijk bekend. Vermoedelijk overleden te Steenwijkerwold in 1875. Jantje Annes Schipper(s), geb. 15-11-1828 te Steggerda. De jongste zus van pake Jurjen trouwt 27-10-1860, 31 jaar oud (WSW 64) met Alexander Johannes MAAS. Op 17-8-1861 wordt aangifte gedaan van de geboorte van zoontje Anne MAAS (WSW). Daarna gaat het gezin waarschijnlijk de grens over naar Steenwijkerwold. In Steenwijkerwold overlijdens van Alexander Maas (1867) en Jantje Schipper (1876).

Geboorte-aangifte van Jantje gebeurt op 17-11-1828 te Wolvega door de heer Lambertus Petrus Prins, 29 jaar, Med.Doctor en Vroedmeester, woonachtig te Wolvega. Hij meldt dat het gaat om een dochter Òuit Trijntje Hendriks Kijlstra, huisvrouw van Anne Pieters Schippers, aldaar woonachtig, doch thans te Steenwijkerwold Prov. Overijssel zijnde te werken en daardoor afwezigÓ.

HENDRIK DURKS WIEKEL & FOKJE VAN FLEEREN

1. Hendrik Durks WYKKEL (of WIEKEL), geb. 23-2-1780 te Luinjeberd (Aengwirden), ged. 2-4-1780 in de Hervormde kerk te Terband, zoon van Durk Rinzes (kw 60) en Maaike Hendriks (kw 61), overl 20-6-1861, 81 jaar oud, schoenmaker te Nieuwehorne (in overlijdensakte Wykel geschreven), trouwt (1) 20-4-1804 te Nieuwehorne met GRIETJE HANZES, die 20-6-1812 overlijdt (Schot 1812 blad 5), 36 jaar oud, uit dit huwelijk 3 kinderen; trouwt (2) op 40-jarige leeftijd 26-11-1820 met
2. Fokjen Jans VAN FLEEREN, geb. te Delfstrahuizen 3-2-1801, ged. 12-2-1801, dochter van Jan Andries (kw 62) en Pytjen Jans (kw 63), overl. 9-2-1860, 60 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Pietje Hendriks Wykel, geb.(aang) 20-9-1821, waarschijnlijk jong overleden. Jan Wiekel, geb.(aang) 16-11-1823, overl. 13-8-1824, oud 9 maanden (Jan Hendriks Wykkel) Trijntje Hendriks Wyckel, geb.(aang) 11-1-1826, overleden 20-7-1865 (Schot 156), 41 jaar oud, gehuwd. Trouwt 19-11-1848 (Schot 70) met Willem Martens DE JONG, zoon van Marten Willems DE JONG en Antje Tjibbes KERKHOF. Hij overlijdt 5-7-1898 (Schot 153), 71 jr, opnieuw gehuwd. Het huwelijk met Trijntje begint met een kind dat levenloos te wereld komt, 3-8-1849. Vervolgens enkele kinderen tot en met dochter Yntske De JONG, geb 9-7-1864 te Nieuwehorne (trouwt 17-6-1889 te Heerenveen met Willem DE VOS, overlijdt 15-4-1926 te Tjalleberd). Jan Hendriks Wykkel, geb (aang) 27-12-1828 (Schot). Geen gegevens. Rintze Hendriks Wyckel, geb.(aang) 17-9-1833, overleden 8-1-1915 (Schot), 81 jaar oud, weduwnaar. Hij trouwt op 50-jarige leeftijd, 7-10-1883 (Schot 66), met Margjen DE VOS? Durk Hendriks Wyckel, geb.(aang) 19-12-1836. Trouwt 11-5-1862 (Schot 28) met Margjen DE JONGE. Janke Hendriks Wiekel, geb. 20-1-1840 (aang) 22-1-1840 (kw 15). Bontje Hendriks Wiekel, geb.(aang) 26-3-1842. Trouwt 7-11-1880 (Schot 85) met Gerrit Sakes BOSMA, geb. te Oudeschoot 22-7-1836, arbeider. Gerrit was eerder, 11-5-1865, getrouwd met Rinskjen Gooitzes BROUWER, geb te Oranjewoud, dochter van de timmerman Gooitzen Foppes Brouwer en Antje Sakes VISSER. Gerrit was zelf zoon van Sake Ydes BOSMA (geb te Nieuwehorne 28-3-1802, arbeider, ovl te Mildam 12-4-1863, zoon van Yde Sakes BOSMA en Janke Jans PUNTER) en Hiltje Gerrits BLOEMSMA (geb te Nijehaske 1-12-1800, naaister, getr. 14-5-1826, ovl te Katlijk 17-8-1881, dochter van Gerrit Hendriks BLOEMSMA en Ykke Abeles BIJLSMA).

Hendrik Durks Wykkel was 24 toen hij in 1804 trouwde met de 28-jarige GRIETJE HANZES. De drie kinderen uit dit eerdere huwelijk (voor dat met Fokje van Fleeren): Durk Hendriks Wykkel, geb 1804, overleden 2-1-1879 (Schot 1), 74 jaar oud, weduwnaar. Trouwt 14-5-1837 (Schot 24) met Jeltje Hanzes WOUDSTRA. Op 10-7-1839 aangifte van een zoon Hans Durks Wykkel (Schot). Deze trouwt 1-6-1862 (Schot 48) met Eelkjen Alberts VEENSTRA en overlijdt 3-1-1873 (Schot 1), 33 jaar oud, gehuwd. Hans Hendriks Wykel, geb 1806, overleden 6-2-1846 (Schot 22), 39 jaar, gehuwd. Hans trouwde 13-6-1841 (Schot 48) met Aaltje Jans DE VRIES. Maike Hendriks Wykel, geb 1810, overleden 21-8-1881(Schot 167), 71 jaar, gehuwd. Trouwt 23-11-1843 (Schot 66) met Jacob Aebeles DE JONG.

Toen Hendrik Durks Wykkel voor de tweede maal trouwde was hij een weduwnaar van 40 jaar oud. Zijn ouders waren al overleden zodat Hendrik nogal een boel papieren diende te overleggen om tot dit huwelijk, met de 19-jarige Fokje Jans van Fleeren gerechtigd te raken. De huwelijkse bijlagen van 26-11-1820 houden allereerst een verklaring van onvermogen in:

Verklaring van onvermogen. Hendrik Durks Wykkel, schoenmaker, en Fokje Jans van Fleeren, zonder beroep, beide te Nieuwehorne woonachtig, verklaren onvermogend te zijn om de kosten welke op hun voorgenomen huwelijk zullen komen te vallen, te kunnen bestrijden. Bewijs van overlijden van vorige echtgenote van Hendrik. Eerste echtgenote GRIETJE HANZES overleed 20-6-1812 in de tijd van de Franse bezetting. De overlijdensakte moest uit de archieven van de toen bestaande Mairie Mildam worden gehaald. Het extract luidt: ÒIn het jaar 1812 op den twintigsten der maand Juni is te Nieuwehorne overleden in het huis nr 30 Grietje Hanzes, oud 36 jaar, huisvrouw van Hendrik Durks Wykkel, schoenmaker aldaar, nalatende drie kinderen bij gemelde huisman in echte verwekt.Ó Uittreksel uit geboorteregister voor Hendrik. Dat geboorteregister bestond nog niet. Het doopboek van de Hervormde gemeente Aengwirden leverde wel een uittreksel betreffende doop te Terband 2-4-1780 van Hendrik, geboren 23-2-1780, zoon van Durk Rinzes en Maaike Hendriks, echtelieden en woonachtig te Luinjeberd. Maar Durk en Maaike waren sindsdien reeds lang overleden en niet meer raadpleegbaar. Verklaring van bekenden met Durk en Maaike. Hendrik wist vier getuigen op te trommelen Òde welke verklaarden zeer wel gekend te hebben Durk Rinzes en Maaike Hendriks, in leven echtelieden woonachtig te Luinjeberd, en te weten dat zij aldaar overleden zijn voor ruim dertig jaar. Dat deze echtelieden de ouders zijn geweest van Hendrik Durks Wykkel ten wiens verzoeke de comparanten dit attesteerden.Ó Van de vier getuigen noemt een Òvoor reden van wetenschapÓ dat hij met de moeder van de verzoeker, met Maaike Hendriks dus, gehuwd is geweest. De andere drie stellen dat ze de ouders van Hendrik zo goed kenden dat ze ook weten dat zijn grootouders aan weerszijden zijn overleden. De verantwoordelijke ambtenaar doet verder geen moeite: ÒWaarna wij deze akte hebben opgemaakt op ongezegeld papier, welke ingevolge certificaat van de Heer Grietman ad interim van Schoterland in den 20 oktober 1820 behoorlijk geregistreerd zal worden uitgereikt en hebben de getuigen deze akte getekend.Ó Uittreksel geboorteregister voor Fokje. De Hervormde gemeente St.Johannesga leverde extract betreffende de doop van Fokje te Delfstrahuizen 12-2-1801, Òdogter van Jan Andries en Pijtjen Jans.Ó Geboren 3-2-1801. Militiedocument. Hoewel Hendrik in 1820 al veertig was, ver voorbij de dienstplicht-tijd, werd kennelijk aan hem, zoals aan alle jongemannen die trouwden, ook gevraagd het bewijs van vervulde dienstplicht, voorzover aan de orde, te overleggen. Bij Hendrik luidde het offici‘le bericht: Òtot geen dienst verplichtÓ.

Fokje overlijdt 9-2-1860, 60 jaar oud, en Hendrik het jaar erop, 20-6-1861, 81 jaar oud, Õs ochtends 3 uur in huis nr. 16 te Oudehorne.

BIJLAGEN

KWARTIERSTATEN: Roelof BAKKER, getrouwd met Janke DE JONG (Òtante JankeÓ) Grietje DE BOER, getrouwd met Jurjen (Klaas) DE JONG (Òoom JurjenÓ) Klaas VAN DER VEEN, getrouwd met Geeske DE JONG (Òtante GeeskeÓ) Jelmer BAKKER, getrouwd met Tryntje DE JONG (Òtante TrientsjeÓ) Jellie VAN DER VEEN, getrouwd met Hendrik DE JONG (Òoom HendrikÓ)

KWARTIERSTAAT ROELOF BAKKER, getrouwd met JANKE DE JONG

Roelof Bakker (1892-1943), trouwt 3-6-1920 met Janke DE JONG. Geboorte 26 januari 1892 ®ngwirden prov. Friesland akte nr.12: VerschenenTheunis Bakker oud 27 jaar, Arbeider wonende te Tjalleberd, verklaart dat op de 25ste januari 's namiddags te 3 uur te Tjalleberd een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit Hiltje van der Duim zijne echtgenote, zonder beroep, bij hem inwonende, het welk kind de voornaam wordt gegeven van Roelof.

Huwelijk 3-6-1920 Opsterland akte nr.110. Roelof Bakker 28 jaar, Arbeider, geb. te Tjalleberd wonende te Tijnje, zoon van Theunis Bakker 55 jaar, veehouder te Hoornsterzwaag en van Hiltje van der Duim overleden. En Janke de Jong 26 jaar, zonder beroep geboren te Mildam en wonende te Tijnje, dochter van Klaas Piers de Jong 66 jaar, melkknecht en van Fokje Schippers oud 50 jaar zonder beroep wonende te Loworth, Duitsland, hierbij tegenwoordig.

Ouders: Theunis Bakker (1864- Hiltje van der Duim (1863-1900) Geboorte 1863 23 nov. Opsterland akte 361. Gerrit Durks van der Duim oud 36 jaar, Arbeider wonende te Terwispel verklaart dat de 21ste november 's nachts om 11.30 uur te Terwispel een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren uit Harmina Annes van Sinderen welk kind hij verklaarde de voornaam te geven Hiltje.

Geboorteakte Opsterland 1864 nr 273: Geboren Theunis Bakker, 25-9-1864, zoon van Roelof Harmens Bakker en Geeske Theunis de Leeuw. Kinderen voor en na Theunis geboren, worden te Aengwirden aangegeven. Aanmelding van Theunis in Opsterland (Langezwaag) wijst op een tijdelijk andere situatie.

Huwelijk 26 mei 1891 Aengwirden akte nr. 7: Theunes Bakker oud 26 jaren, geboren te Langezwaag, Arbeider wonende te Tjalleberd meerderjarige zoon van Roelof Harmens Bakker Arbeider en Geesje Theunis de Leeuw zonder beroep, hierbij tegenwoordig en hun toestemming tot dit huwelijk gevende, En Hiltje van der Duim oud 27 jaren geboren te Terwispel, Dienstmeid wonende te Tjalleberd, dochter van Gerrit Durks van der Duim overleden, en Harmina Annes van Sinderen zonder beroep wonende te Terwispel. De Milicien Theunis Bakker geboren 25 sept 1864 te Langezwaag, wonende te Tjalleberd,Arbeider. Krijgt van het Regiment Grenadiers en Jagers toestemming tot het aangaan van een huwelijk. De verlofganger wordt er aan herinnerd dat alle regelingen van kracht blijven aangaande de Militie. Certificaat van onvermogen tot betalen der kosten van acten en stukken welke zij tot het aangaan van een huwelijk nodig zijn. Ê Overlijden 14 april 1900 Opsterland akte nr. 99: Jan Dragstra 48 jaar, arbeider te Terwispel en Jelle Haanstra 38 jaar arbeider te Terwispel verklaren dat op 14 april voormiddag 9.30 uur te Terwispel is overleden Hiltje van der Duim, oud 36 jaar, gehuwd met Theunis Bakker. Overlijdensakte van Theunis Bakker moeten we nog vinden. Werd hij ouder dan 80 (overleden na 1943)?

Grootouders: Roelof Harmens Bakker Geboorteakte Aengwirden 1836 nr 74: Geboren Roelof Bakker, 25-11-1836, zoon van Harmen Hendriks Bakker en Jantje Roelofs Petter. Geeske Theunis de Leeuw Geboorteakte Opsterland 1835 blad nr 40: Geboren Geeske de Leeuw, 2-4-1835, dochter van Theunis Jans de Leeuw en Ibeltje Sytzes de Vries.

Huwelijksakte Aengwirden 1862 nr 9: Huwelijk per 5-4-1862 van Roelof Bakker en Geeske de Leeuw. Geboorteakte Aengwirden 1862 nr 59: Geboren Harmen Roelofs Bakker, 1-9-1862. Geboorteakte Opsterland 1864 nr 273: Geboren Theunis Bakker, 25-9-1864. Geboorteakte Aengwirden 1867 nr 29: Geboren Jan Roelofs Bakker, 12-4-1867. Geboorteakte Aengwirden 1869 nr 105: Geboren Mintze Roelofs Bakker, 13-12-1869. Geboorteakte Aengwirden 1872 nr 127: Geboren Jantje Roelofs Bakker, 25-10-1872. Geboorteakte Aengwirden 1875 nr 144: Geboren Ybeltje Bakker, 14-11-1875. Geboorteakte Aengwirden 1875 nr 145: Geboren Akke Bakker, 14-11-1875.

Overlijdensakte Aengwirden 1916 nr 11: Overleden Geeske de Leeuw, 7-2-1916, 81 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Aengwirden 1925 nr 90: Overleden Roelof Bakker, 29-11-1925, 89 jaar, weduwnaar. ÒOverleden te TijnjeÓ.

Gerrit Durks van der Duim Geboorte 1826 22 sept. Opsterland nr 102: Dirk Jans van der Duim, 20 jaar, Arbeider wonende te Luxwold meldt de geboorte van een kind van het mannelijke geslacht. 22ste dezes maand, 's morgens 7 uur te Luxwold. Moeder Sijtske Gerrits Visser. Wij geven hem de naam Gerrit. Harmina Annes van Sinderen Uittreksel uit het Register van geboorte Akten der gemeente Blokzijl. Uit voormelde Register blijkt, dat: Harmina dochter van Anne van Sinderen en Marigje Dirks van Dijk op den 23sten Juni des jaars 1823 is geboren.

Huwelijk 1852 20 nov. Opsterland nr. 86: Gerrit Durks van der Duim 26 jaar geb. Luxwold Arbeider wonende Terwispel zoon van Durk Jans van der Duim arbeider en Sijtske Gerrits Visser Terwispel. En Harmine Annes van Zinderen, 29 jaar geboren te Blokzijl van beroep Dienstmeid, dochter van Anne Hotzes van Zinderen, Arbeider, en Margjen Dirks van Dijk, wonende te Gorredijk. Nationale Militie Provincie Friesland: Gerrit Durks van der Duim Luxwold 22 sept 1826, Arbeider zoon van Durks en SijtskeÊ Gerrits Visser Arbeiders Luxwold, Opsterland. Loting van 1845 nr.75 hetwelk, tot heden, niet opgeroepen zijnde, hem tot gene dienst heeft verplicht. ÒWij, Burgemeester van Opsterland, Prov. Friesland, certificeren bij deze, op het getuigenis van ons gedaan door Bene Lijster, Luxwolde, Veldwachter, wonende te Gorredijk, en Douwe Molles Duursma, Veldwachter wonende te Hemrik, zijnde van competenten ouderdom en bij ons bekend als geloof verdienende personen, binnen deze Gemeente, dat Gerrit Durks van der Duim, Arbeider en Harmina Anna van Zinderen, Dienstmeid, beide wonende te Terwispel wegens behoeftige omstandigheden niet in staat zijn om de kosten te kunnen betalen welke zouden vallen op de bewijsstukken, die bij de voltrekking van het door hen voorgenomen huwelijk vereischt worden, en alzoo ten volle aanspraak hebben op de voorregten en vrijstellingen bij de wet van 3 oct. 1843 aan behoeftige personen bij het aangaan van hun huwelijk toegekend.Ó (3 nov 1852)

Zij krijgen de kinderen (allen Opsterland): Durk, Anne, Sytze, Sytske, Markus, Hiltje en Trijntje. Ê Overlijden 6-10-1887 Opsterland akte 234. Tjeerd Jetzen van Zwol 45 jaar, vervener te Terwispel, en Durk Stobbe 30 jaar, veldwachter te Lippenhuizen verklaren dat Gerrit van der Duim oud 61 jaar, Arbeider geboren te Luxwold, gehuwd met Harmina Annes van Sinderen, zoon van Durk Jans van der Duim en van Sijtske Gerrits Visser, 6 oktober 1887 is overleden.

Overlijden 20 maart 1902 Opsterland akte nr.54. David Reinhart 57 jaar, arbeider te Terwispel en Albert Schokker 57 jaar, arbeiderÊ te Terwispel, verklaren dat de 20ste maart 1902 des voormiddags te negen uur te Terwispel is overleden Harmina Annes van Zinderen weduwe van Gerrit Durks van der Duim, oud 79 jaar van beroep zonder, geboren te Blokzijl wonende Terwispel, dochter van Anne Hotzes van Zinderen en van Margjen Dirks van Dijk beiden overleden.

Overgrootouders: Harmen Hendriks Bakker Geboren ca 1806. Overleden 28-3-1891, 84 jaar oud, gehuwd (Aengw 19). Trouwt 1833 met Jantje Roelofs Petter.

Jantje Roelofs Petter Geboren ca 1810. Huwelijksakte Aengwirden 1833 nr 6: Huwelijk Harmen Hendriks Bakker en Jantje Roelofs Petter op 29-9-1833. Geboorteakte Aengwirden 1834 nr 6: Geboren Jan Bakker, 22-1-1834. Geboorteakte Aengwirden 1836 nr 74: Roelof Bakker, 25-11-1836. Geboorteakte Aengwirden 1839 nr 33: Akke Bakker, 11-5-1839. Geboorteakte Aengwirden 1842 nr 6: Hendrik Bakker, 4-2-1842. Geboorteakte Aengwirden 1847 nr 23: Harmen Harmens Bakker, 20-4-1847.

Jantje Roelofs Petter wordt 52 jaar oud, ovl 2-6-1862, gehuwd (Aengw 29).

Teunis Jans de Leeuw Geboren 5-10-1797 te Luxwoude, gedoopt 31-7-1808 te Langezwaag. Zoon van Jan Bartelts (Jan Bartels) LEEUW en Martzen (Martje/Margjen) Willems HOEKSTRA.

Hij trouwde (1) op 7-4-1822 (Aengw 9) met Jantje Simons DAM. Deze overlijdt 21-8-1823 (Opst ). Uit dit huwelijk de dochter Harmina (Hermine).

Hij trouwt (2) op 7-5-1824 (Opsterl 23) met Ibeltje Sytzes de Vries. Uit dit huwelijk de kinderen: Sytze (1825), Martzen (1827), Geeske (1830), Jan (1832), Geeske (1835), Willem (1837), Antje (1840), Minze (1843) en Albertje (1846).

Theunis Jans de Leeuw wordt 76, overlijdt 22-3-1874, weduwnaar (Opsterland 59).

Ibeltje Sytzes de Vries Geboren ca 1800. Dochter van Sietze Jans de Vries. Trouwt 7-5-1824 (zie hierboven) met Teunis Jans de Leeuw en uit dit huwelijk genoemde 9 kinderen.

Ibeltje Sytzes de Vries wordt 65, overlijdt 17-6-1865, gehuwd (Opsterland 125). Teunis is bijna 9 jaar weduwnaar.

Durk Jans van der Duim Gedoopt 2-2-1806 te Drachten..Jongste zoon van Jan Hendriks DUIMKE en Hiltje Jans HELD. Trouwt 16-12-1824 met Sytske Gerrits Visser (Opsterland 62 suppl 6). Ovl 6-5-1882, 76 jaar, gehuwd (Opsterland 111). Na overlijden van Sytske trouwt hij 28-9-1868 met Jantjen (Klazes) Dragt (Opsterland 78).

Sytske Gerrits Visser Geboren ca 1800. Dochter van Gerrit Annes en Trijntje Klazes. Trouwt 16-12-1824 met Durk Jans van der Duim (Opsterland 62 suppl 6). Ovl 23-2-1867, 67 jaar, gehuwd (Opsterland 48).

Kinderen van Durk Jans van der Duim en Sytske Gerrits Visser: Geboorteakte Opsterland 1825 nr 98: Geboorte Hiltje, 8-8-1825. Ovl 10-9-1837. Geboorteakte Opsterland 1826 nr 102: Geboorte Gerrit, 22-9-1826. Ovl 6-10-1887, gehuwd. Getrouwd met Harmina van Sinderen. Geboorteakte Opsterland 1829 nr 112: Geboorte Jan, 16-10-1829. Ovl 26-10-1829. Geboorteakte Opsterland 1830 nr 110: Geboorte Jan, 27-9-1830. Ovl 24-9-1880, gehuwd. Getrouwd met Antje van Zwol (Opst 1853 akte 84). Geboorteakte Opsterland 1833 nr 37: Geboorte Trijntje, 30-3-1833. Trouwt 19-12-1851 met Gauke Annes Stobbe (Opst 89). Geboorteakte Opsterland 1835 nr 140: Geboorte Mettje, 28-11-1835. Ovl 4-12-1835. Geboorteakte Opsterland 1836 nr 144: Geboorte Mettje, 17-12-1836. Ovl 27-2-1839. Geboorteakte Opsterland 1839 nr 32: Geboorte Hendrik, 23-2-1839. Ovl 11-3-1893, gehuwd. Getroued met Rinkjen van den Berg en later Antje Zwarts? Geboorteakte Opsterland 1842 nr 59: Geboorte Klaas, 7-5-1842. Ovl 27-6-1843. Geboorteakte Opsterland 1844 nr 54: Geboorte Klaas, 7-4-1844. Ovl 20-5-1898, gehuwd. Getrouwd met Trijntje Gerrits Smid.

Anne Hotzes van Sinderen Geboren ca 1786. Huwelijksakte Smallingerland 1823 nr 3: Huwelijk Anne Hotzes van Sinderen en Margje Dirks van Dijk, 25-1-1823. Overlijdensakte Opsterland 1875 nr 32: Overlijden Anne Hotzes van Zinderen, 5-2-1875, 88 jaar, weduwnaar.

15.Margjen Dirks (Durks) van Dijk Geboren ca 1790. Overlijdensakte Opsterland 1862 nr 41: Overlijden Margjen Durks van Dijk, 26-2-1862, 71 jaar, geb te Genemuiden, wonende te Gorredijk. Gehuwd met Anne Hotzes van Sinderen, arbeider, wonende te Gorredijk, dochter van Durk Gerrits van Dijk en Hiltje van Dijk, beiden overleden.

Uittreksel uit het Register van geboorte Akten der gemeente Blokzijl. Uit voormelde Register blijkt, dat: Harmina dochter van Anne van Sinderen en Marigje Dirks van Dijk op den 23sten Juni des jaars 1823 is geboren.

Dit uittreksel als bijlage bij de 1852-huwelijksakte van Harmina van Sinderen en Gerrit van der Duim geeft aan dat zij, Harmina, te Blokzijl werd geboren. Maar haar ouders zijn een halfjaar eerder wel te Beetsterzwaag getrouwd en woonden daarna ook in Opsterland.

Een schippersfamilie, zie hierna.

Betovergrootouders: 16.Hendrik Simons Bakker 17. Grietje Harmens Mink Huwelijk 3-5-1795, attestatie afgegeven naar Giethoorn door Hervormde gemeente Terband (Aengwirden): Hendrik Simons Bakker (Tjalleberd) en Grietje Harmens Mink (Giethoorn). Huwelijk 10-5-1795 te Giethoorn. Hendrik Simons Bakker was ook te Giethoorn (?) geboren, zoon van Simon Hendriks Bakker en Geesje Simons Bosch. Grietje Harmens Mink is dochter van Harm Coops MINK en Aaltje Alberts MAAT.

Roelof Harmens Petter Geboren ca 1770 te Giethoorn (?). Ovl 16-10-1856 te Tjalleberd, oud 85 jaar, weduwnaar (Aengw 82). Gehuwd 11-11-1798 te Rohel (St Johannesga) met Margje (Marrigjen) Jans Dam uit Oudehaske. Margje Jans Dam Geboren ca 1775 te Oudehaske. Ovl 25-5-1854 te Tjalleberd, oud 80 jaar, gehuwd, dochter van Jan Hendriks Dam en Jantje Willems Dutman. Bij het overlijden van Margje zijn nog 5 meerderjarige kinderen in leven, 1 zoon en 4 dochters: Harmen Roelofs Petter, geb ca 1800 te Rotsterhaule, gehuwd 1826 te Tjalleberd met Trijntje Vos (1803-1859), ovl 29-2-1880 (schrikkeldag!), 79 jr oud, weduwnaar (Aengw 15). Jentien Roelofs Petter, geb ca 1802, gehuwd 27-1-1836 met Albert Corporaal, ovl 7-8-1859. 57 jr oud, weduwe (Aengw 35). Annechien (Annigjen) Roelofs Petter, geb ca 1806, gehuwd 26-4-1830 met Dirk Ynzes Stelma (Aengw 11). Op 22-7-1830 wordt een zoontje Ynze Stelma geboren (Haskerl), daarna verdwijnt het gezin uit de Friese archieven. Jantje Roelofs Petter, geb ca 1810, trouwt 29-9-1833 met Harmen Hendriks Bakker. Zie 9. Hendrikje Roelofs Petter, geb ca 1811, gehuwd 22-8-1859 met Jan Jans Tuiten (weduwnaar), ovl 22-12-1879, 68 jr oud, gehuwd (Aengw 99).

Bij naamsregistratie 1811 meldt zich (Friesland) niemand met de familienaam PETTER.

1. Jan Bartelts (de) Leeuw Gedoopt 15-12-1754 te Beulake (Overijssel), zoon van Bartelt Jacobs de Leeuw en Meintje Jans Dragt. Melding in doopregister: ÒIs gedoopt Jan Bartels Leeuw, zoon van Bartelt Jacobs Leeuw en Mensje Jans Dracht. Na dat die ter zelver tijt in den staet des huywelijks bevestigt waren sijnde dan Egte Luijden, wonende in de Beulakre.Ó

Hij trouwde 23-7-1786 te Luxwoude met Martzen Willems Hoekstra. Bij naamsregistratie 1811 meldt hij zich te Langezwaag met familienaam LEEUW en kinderen: Barteld (23), Willem (21), Jan (19), Geert (17), Teunis (14), Mintze (9), Geertje (7) en Gepke (3). Kleinkinderen (via Barteld): Marrigje (2) en Jan (9 maanden).

1. Martzen Willems Hoekstra Trouwt 23-7-1786 te Luxwoude met Jan Bartelts Leeuw. Uit dit huwelijk (zie ook hierboven): Barteld Jans de Leeuw (geb 25-10-1788 te Luxwoude), Willem (4-5-1790 Luxwoude), Jan (30-10-1792 Tjalleberd), Geert (ca 1795 Luxwoude), Teunis (5-10-1797 Luxwoude), Mintze (29-3-1803 Luxwoude), Geertje (28-5-1805 Luxwoude, ovl 26-11-1827 Luinjeberd) en Gebke (5-7-1808 Langezwaag).

2. Sietze Jans de Vries Geboren ca 1777? Bij naamsregistratie 1811 meldt hij zich te Langezwaag met de kinderen: Antje (13), Ibeltje (11), Albertje (9), Hans (6) en Mettje (3), allen te Luxwoude. Ovl 12-3-1824, 46 jaar oud, gehuwd (Sytze Jans de Vries, overlijdensakte Opsterland 1824 blad nr 5)?

Huwelijksakte Opsterland 1823 nr 14: Huwelijk Albertje Sytzes de Vries en Sytze Popkes Teyema, 1-5-1823. Huwelijksakte Opsterland 1824 nr 23: Huwelijk Ibeltje Sytzes de Vries en Teunis Jans de Leeuw, 7-5-1824. Huwelijksakte Opsterland 1825 nr 46: Huwelijk Antje Sytzes de Vries en Jan Jans Bouwer, 7-10-1825. Huwelijksakte Opsterland 1828 nr 12: Huwelijk Hans Sytzes de Vries en Trijntje Jans Bouwer, 21-2-1828. Huwelijksakte Opsterland 1837 nr 49: Metje Sytzes de Vries en Harmen Andries Oord, 7-11-1837. Overlijdensakte Opsterland 1848 nr 48: Trijntje Jans Bouwer, 28-12-1848, 43 jaar, gehuwd. Huwelijksakte Opsterland 1850 nr 55: Huwelijk Hans Sytzes de Vries en Feikjen Synes van der Schief, 9-7-1850. Overlijdensakte Opsterland 1865 nr 125: Ibeltje Sytzes de Vries, 17-6-1865, 65 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Opsterland 1880 nr 48: Antje Sytzes de Vries, 1-3-1880, 80 jaar, weduwe. Overlijdensakte Opsterland 1881 nr 93: Hans Sytzes de Vries, 9-4-1881, 75 jaar, gehuwd. Overlijdensakte Opsterland 1890 nr 229: Overlijden Metje Sytzes de Vries, 16-10-1890, 81 jaar, weduwe. Overlijdensakte Opsterland 1891 nr 21: Overlijden Albertje Sytzes de Vries, 11-1-1891, 87 jaar, weduwe.

1. Echtgenote van Sietze Jans de Vries Gegevens uit hierboven genoemde akten te halen.

2. Jan Hendriks Duimke (van der Duim)

3. Hiltje Jans Held Overlijdensakte Opsterland 1824 blad nr 19: Overlijden 25-7-1824, Jan Hendriks van der Duim, 63 jr, gehuwd. Van Rottevalle. Overleden te Terwispel. Namen ouders niet bekend. Bij naamsregistratie 1811 wordt familienaam DUIMKE geschreven. Adres is dan Zuiderdrachten 191. Kinderen: Mettje (26, Akkrum) Hendrik (24) Klaaske (21) Jan (15) Jelle (12) Jitske (10) Durk (5). Zie 12. Jan en Hiltje trouwden 29-2-1784, Drachten. Hiltje Jans Held is gedoopt 21-10-1764 te Drachten, dochter van Jan Rutgers en Hendrikje Oenes (Annes). Zij overlijdt 23-3-1848 te Ter Idzerd (WSW).

4. Gerrit Annes (Visser)

5. Trijntje Klazes Ouders van Sytske Gerrits VISSER, ca 1800 geboren en getrouwd met Durk Jans VAN DER DUIM. Zie 13.

6. Hotze Annes van Sinderen Geboren 8-3-1744 te Beetsterzwaag, zoon van Anne Freerks en Hendrikje van Sinderen. Schipper van beroep. De kinderen van Anne Freerks en Hendrikje van Sinderen kregen de familienaam van hun moeder mee. Hotze komt ook als Hotze Ulbes van Sinderen voor (naar zijn grootvader, ds Ulpianus van Sinderen, Beetsterzwaag). Zijn vader, Anne, liet op een bepaald moment Hendrikje onbehoorlijk in de steek, wat door de VAN SINDERENs niet licht werd opgevat. Op 1-1-1769 te Gorredijk getrouwd met

7. Harmina Lucas Hellendoorn Geboren ca 1748, dochter van Lucas Hellendoorn en Marijke Roels. Overleden 9-4-1826 te Drachten.

Kinderen: Ulbe ca 1772 (ovl 1817) Lucas ca 1778 (ovl 1832 Òin het schip, in de stadsgracht van LeeuwardenÓ) Anne ca 1786 (ovl 1874)

Bij naamsregistratie van 1811 melden zich in Friesland (buiten Leeuwarden etc) vijf gezinshoofden die de naam VAN SINDEREN aannemen: Lukas Hotzes van Sinderen, Zuiderdrachten 172. Op zelfde adres ook Jelle Liebbes van der Veen en de weduwe Neeltje Kornelis, weduwe van Jacob Keimpes Posthuma, met kinderen: Pope (43, Zevenhuizen), Baukjen (33), Trijntje (27, Oudega) die dus POSTHUMA als familienaam krijgen. Lucas Hotzes van Sinderen overlijdt 15-11-1832, 54 jaar oud, gehuwd, zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Lucas Hellendoorn (Smallingerland 29), Òoverleden in het schip, in de stadsgracht te Leeuwarden.Ó Rindert Ulbes van Sinderen, Noorderdrachten 190, met kinderen: Ulbe (15), Fokjen (13), Sjoukjen (7), Elyas (3) en Janke (1). Sipke van Sinderen, Stavoren, met kinderen: Johannes (39, St.Jacobs), Baukje (37, St.Johannesga). Ulbe (27, Holwerd), Grietje (24, Broekerhaven), Janke (19, Stavoren). Ulbe Sipkes van Sinderen, Holwerd, met kinderen: Jelle (2 _ ), Christina (6 maanden). Ulbe Hotzes van Sinderen, Suameer, met zoon Hotze (7).

De naam VAN ZINDEREN komt eenmaal voor: Atze Ulbes van Zinderen, Gorredijk, geen kinderen gemeld.

Op 21-2-1817 overlijdt Ulbe Hotzes van Sinderen (Smallingerland akte 4), zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Hellendoorn. Hij is 44 jaar oud en weduwnaar.

1. Durk Gerrits van Dijk
2. Hiltje van Dijk. Ouders van Margjen van Dijk (zie 15). Verdere informatie volgens bij haar gemelde akten.

Oudouders:

Simon Hendriks Bakker Geesje Simons Bosch

De ouders van Hendrik Bakker (zie 16).

Harm Coops Mink Aaltje Alberts Maat

Harm en Aaltje zijn te Giethoorn geboren. Ze trouwen daar 24-3-1771. Twee dochters bekend: Margjen Harmens Mink, geb te Giethoorn, ovl 24-2-1815 te Wanneperveen. Trouwt (1) 16-2-1794 te Giethoorn met Albert Geert Ruiters, zoon van Geert Stevens en Jantje Jans Ruiter, en (2) 30-5-1795 met Albert Kiers KAPPE, geb Wanneperveen 1750, ovl Wanneperveen 4-8-1817. Grietje Harmens Mink (zie 17).

1. Harmen Hendriks Petter (?)
2. Annigje Jacobs Drost (?) Ouders van Roelof Harmens Petter (zie 18). Of deze zoon is van Harmen Hendriks PETTER en Annigje Jacobs DROST (Giethoorn) is een mogelijkheid. Maar nog niet via archieven aangetoond.

Harmen en Annigje trouwen 17-1-1753 te Giethoorn. Zoon Jacob Harms PETTER trouwt (1) 21-2-1789 te Giethoorn met Geesje Koops BAAS, en (2) 4-1-1795 met Geesje Jans HAZE, dochter van Jan Jacobs Haze en Lammigje Hendriks SMIT. Zoon Geert Harms PETTER trouwt 10-3-1793 te Giethoorn met Cornelisje Jans Haze, dochter van Jan Jacobs HAZE en Lammigje Hendriks SMIT. Genoemde Jan Jacobs Haze was zoon uit eerste huwelijk van Marchje Jans (zie 71). Hij trouwt 7-2-1762 te Giethoorn.

1. Jan Dam

2. NN Ouders van Margje Jans Dam (zie 19). Margje werd ca 1775 geboren. ÒJan DamÓ niet in gezinsreconstructies Giethoorn (Johan Gaal).

3. Bartelt Jacobs de Leeuw Gedoopt 12-2-1730 te Beulake (Overijssel), zoon van Jacob Jans Leeuw en Geesje Bartelts. Trouwt 15-12-1754 te Beulake met Meinsjen Jans Dragt.

4. Meintje Jans Dragt Geboren 17-4-1735, dochter van Jan Theunis Dragt en Geertje Sanders. Trouwt 15-12-1754 te Beulake met Bartelt Jacobs de Leeuw. Uit dit huwelijk: Jan Bartelts Leeuw (geboren te Zwartsluis?), gedoopt 15-12-1754 te Beulake, Geesjen (21-10-1757 Beulake, jong overleden), Jacob (17-2-1760 Beulake), Theunis (29-11-1761 Beulake), Geesjen, Geertjen. Meintje Jans Dragt overlijdt 6-12-1812 te Luinjeberd (Aengwirden).

5. Hendrik (Duimke?) 49. Ouders van Jan Hendriks Duimke (zie 24).

6. Jan Rutgers (Held)

7. Hendrikje Oenes (of Annes) Ouders van Hiltje Jans Held (zie 25).

8. Anne Freerks, schipper, misschien te vaak van huis Geboren ca 1710, schipper, overleden voor 1759. Getrouwd met Hendrikje van Sinderen. Ze woonden te Beetsterzwaag, maar de schipper was erg vaak van huis terwijl Hendrikje met kinderen te Beetsterzwaag bleef. Hun kinderen kregen ook de familienaam van moeder: VAN SINDEREN.

9. Hendrikje van Sinderen Gedoopt te Beetsterzwaag 1-1-1712, dochter van dominee Ulpianus (Ulbe) VAN SINDEREN sr. Overleden na 17-4-1767.

Kinderen uit het huwelijk van Anne en Hendrikje (behalve 2 die jong overleden): Hiltie, gedoopt 20-2-1738 Ulbe, gedoopt 7-2-1742, op 17-4-1767 te Amsterdam getrouwd, zilversmid te Amsterdam Hotze (zie 28), gedoopt 8-3-1744, getrouwd 1-1-1769 Sipke, gedoopt 7-2-1749, getrouwd 21-4-1771, smid te Holwerd, ovl 23-2-1816.

Dit rijtje is ontleend aan de brief van Hotse van Sinderen, zilversmid te Dokkum, broer van Hendrikje, aan hun gezamenlijke broer Ulpianus van Sinderen jr, predikant te Nieuw Amsterdam (New York). Brief is gedateerd 28-6-1753 en was bedoeld om Ulpianus jr uitvoerig te informeren over het overlijden van vader Ulpianus sr en hoe het er in de familie voorstond. Volgens de brief hebben de broers hun zwager Anne Freerks niet zo hoog (Òje weet wel wat voor man hij isÓ). De zilversmid bericht dat Anne zijn dochter (Hiltie,15 jaar oud) op een naaischool heeft gezet wat hem (Anne) in de volgende twee jaar 50 guldens aan schoolgeld gaat kosten. Hendrikje woont met de andere drie kinderen, Ulbe, Sipke en Hotze, in de pastorie. Bij haar ouders dus. In de brief volgt hierna een passage betreffende Anne. Deze passage is grotendeels weggeschrapt. Er valt enigszins uit op te maken dat de schipper Anne met de noorderzon is vertrokken (Òik weet niet waarheenÓ), dat hij ÒallesÓ meenam en te gelde maakte? In ieder geval schijnt Anne zich onmogelijk te maken bij de VAN SINDEREN-familie. De kinderen van Anne en Hendrikje, en verdere nakomelingen, krijgen de familienaam van hun moeder mee. Alleen de zoon Hotze (zie 28), schipper zoals zijn vader Anne, vernoemt via een zoon in diens voornaam zijn vader (Anne Hotzes van Sinderen, zie 14).

1. Coops Harmen Mink
2. Marchje Peters Timmerman

Ouders van Harm Coops Mink (zie 34). Coop en Marchje trouwen te Giethoorn 22-1-1744. Nog verder in te vullen.

1. Albert Harmens Maat
2. Marchje Jans

Ouders van Aaltje Alberts Maat (zie 35). Albert Harmens Maet is ca. 1710 te Giethoorn geboren. Daar trouwt hij 20-3-1740 voor de kerk met Marchje Jans. Deze is ook uit Giethoorn afkomstig. Voor Marchje Jans (Mergien Jans) is het een tweede huwelijk. Zij was 19-2-1736 al getrouwd met Jacob Jans Hase uit Giethoorn. Uit dat huwelijk werden een zoon Jan (gedoopt 21-11-1736) en een dochter Gesien (gedoopt 17-8-1738) geboren. Jacob Jans Hase is in 1738 of 1739 overleden. Marchje trouwt hierna met Albert Maat. Bij de Volkstelling van 1748 blijkt dat Marchje en Albert toen drie kinderen hadden. Het huisgezin bestond in 1748 uit:

Albert Herms Maat en vrou Mergien Jans. Kinderen boven 10 jaar: Jan Jacobs Haase en Gesien Jacobs Haase (de kinderen uit het eerste huwelijk van Marchje). Kinderen beneden 10 jaar: Niesien, Aeltien en Herm Albers Maat. Knechten en meiden: Gesien Roelofs Drabbe. Inwonenden en kostgangers: geen. Schoutambt Giethoorn.

Genoemde zoon Herm (Harmen) is rond 1775 van Giethoorn naar St.Johannesga getrokken (verveningen). Hij trouwde met Sim Douwes en zij werden mede-voorouders van Wiebe de Klein.

1. Ulpianus (Ulbe) Hotzes van Sinderen Geboren te Dokkum 6-5-1672, gedoopt 12-5-1672, zoon van Hotze van Sinderen en Janke Ulbes. Kreeg de voornaam Ulbe maar verlatiniseerde deze tot Ulpianus, zoals destijds voor gestudeerden niet ongewoon. Trouwt 14-4-1700 te Dokkum met Hendrikien Halbetsma. Is van 1700-1715 ÒhuispedagoogÓ bij het gezin van grietman en grootgrondbezitter Augustinus LYCKLAMA ˆ NIJEHOLT te Beetsterzwaag. Wordt per 1-5-1715 Hervormd predikant voor Beetsterzwaag en Olterterp. Overlijdt 11-5-1753, om 8 uur v.m., te Beetsterzwaag, vijf dagen na zijn 81ste verjaardag.

2. Hendrikien Sipkes Halbetsma Gedoopt te Dokkum 20-8-1676, dochter van Sipke (Scipio) Halbetsma, advocaat te Dokkum, en Catharina Stinstra. Trouwt 14-4-1700 te Dokkum met Ulpianus van Sinderen. Gaan te Beetsterzwaag wonen. Volgens volkstelling van 1749 is ze dan nog in leven, maar in 1753 wordt ze niet meer genoemd.

Kinderen: Hotze, geb te Beetsterzwaag 12-2-1702. Trouwt 11-11-1731 te Dokkum met Geertje JILDERDA, dochter van de zilversmid Pytter Ritskes Jilderda, bij wie Hotze wellicht in de leer was. Hij is later zelf zilversmid te Dokkum (aan de Groote Breedstraat) en schreef in 1753, na overlijden van hun vader, de uitvoerige brief aan zijn broer te Nieuw Amsterdam (New York). Aan deze brief, zie voetnoot, zijn hier vele gegevens ontleend. Over zichzelf meldt Hotze in deze brief dat het met hem en de zijnen best wel goed gaat, hoewel hij merkt dat zijn gezichtsvermogen en krachten minder worden. Hij is dan 51. Tussen 1733 en 1749 worden van hem en Geertje te Dokkum 7 kinderen gedoopt, waarvan 5 jong overlijden. Resteren 2 over wie Hotze in 1753 kan berichten. Zijn zoon Ulbe is dan 20 jaar oud en studeert sinds een jaar te Franeker. Vader Hotze meldt trots dat hij van veel kanten goede berichten krijgt over Ulbes vorderingen. Zodat hij goede hoop heeft dat zijn zoon het kan afmaken (Òif I can afford as long as he is supposing to do his studyÓ). Over zijn dochter Trijntie meldt Hotze in 1753 dat ze inmiddels 18 jaar is, bijna zo lang als haar moeder, langer dan haar broer, en altijd vrolijk van aard. In 1763 trouwt Trijntje te Dokkum met Harmanus VAN ASSEN. Vermoedelijk zoon van de ÒaldermanÓ (stadsbestuurder) VAN ASSEN die, volgens schrijven van Hotze, aan Ulbe een zilveren zwaard cadeau gaf toen deze aan de Franeker universiteit was toegelaten. Van Assen sr is in 1753 overleden, zo meldt Hotze aan zijn broer. (De schoonzoon Harmanus van Assen wordt later ook ÒaldermanÓ van Dokkum.) Ulbe (Ulpianus jr), in 1753 dominee te Nieuw Amsterdam (New York). Trijntje, in 1753 eveneens te Nieuw Amsterdam (New York). Vermoedelijk daar met haar broer naartoe getrokken en voor hem het huishouden verzorgend. Janke, geb te Beetsterzwaag ca 1710. Trouwt ca 1733 met Rindert Jacobs, kuiper te Dronrijp. Haar man overlijdt voor 20-2-1743 en Janke verhuist dan naar Drachten. In 1753 is ze nog steeds weduwe. Broer Hotze meldt in zijn brief van 1753 dat Janke goed de kost verdient. Haar zoon Japik (gedoopt te Dronrijp als Jacob 21-2-1734) werkt op een schip en verdient Òal meer dan 100 guldensÓ. Haar zoon Ulbe (geb ca 1740) werkt als smidsknechtje en draagt ook al aardig bij. (Ulbe werd zelf smid te Gorredijk, weten we achteraf, en trouwt tweemaal, eerst in 1762 en daarna in 1773. Zijn kinderen uit beide huwelijken kregen de famielienaam VAN ZINDEREN, met een Z). De dochter Hindrikien (gedoopt te Dronrijp 31-1-1739) is volgens haar oom een goede wolspinster die op haar 14de haar moeder al in lengte overtreft. Janke en Rindert hebben nog een andere dochter gehad, die echter jong overleed. HENDRIKJE, gedoopt te Beetsterzwaag 1-1-1712. Trouwt met de schipper Anne Freerks. Zie hierboven. Sipke, geboren ca 1715 te Beetsterzwaag. Trouwt ca 1740 (met NN) en krijgt een zoon Ulbe, die 2-12-1742 wordt gedoopt. Zowel moeder als kind zijn in 1749 niet meer in leven en Sipke is in 1753 nog steeds weduwnaar. Hij is schoenmaker en imker. Broer Hotze schrijft in 1753 dat hij niet goed weet wat over Sipke te melden. Misschien gaat hij trouwen met Janke Hofman, schrijft hij. We zien allemaal dat het heel goed tussen hen gaat, Òmaar de tijd zal lerenÓ. In de Engelse vertaling over Sipke: ÒHe is a bit slow, as his bees are. He never had so many of them and they never did as well as now. He has plans to buy a horse and a tilbury for pleasure.Ó

1. Harmen Coops Mink
2. Lammigje Harms Broek Huwelijk Giethoorn 20-4-1701. Uit dit huwelijk de kinderen: Grietje Harmens Mink, geb te Giethoorn, trouwt aldaar 15-8-1733 met Andries Jans OORT, weduwnaar van (1) Trijntje Wolters en (2) Hendrikje Hendriks. Coop Harmens Mink (zie 68).

Lammigje Broek, geb ca 1683, trouwt na ovl van Harmen op 24-10-1734 te Giethoorn met Harmen Hendriks BAAS, geb rond 1691. En na ovl van deze Harmen in oktober/november 1744 te Giethoorn met Harm Geerts, afkomstig van Ootmarsum. Harmen BAAS was eerder getrouwd met Grietje Andries POSCH. Toen Lammigje in 1744 trouwde met Harm Geerts, was ze 60 jaar. Zoon Coop (zie 68) uit huwelijk met Harmen was in januari 1744 inmiddels al getrouwd. Over Harm Geerts, de derde echtgenoot, wordt gemeld dat hij van Ootmarsum afkomstig is. Dat is uit het Overijsselse Twente, tegen de Duitse grens aan. Wellicht was hij een ook reeds bejaarde weduwnaar en turfschipper van beroep geweest. Vanuit Twente kwamen begin 18de eeuw oa. schippers naar het gebied rond Giethoorn (verveningen). Zoals eind 18de eeuw verveners en schippers vanuit het gebied rond Giethoorn nieuw werk zochten en vonden in de Friese laagveengebieden van Schoterland, Haskerland en Aengwirden. In laatstgenoemde contreien treffen we nakomelingen van Harmen en Lammigje vervolgens ook aan.

1. Peter Timmerman

2. NN Ouders van Marchje Peters Timmerman (zie 69).

3. Harmen Maat

4. NN Ouders van Albert Harmens Maat (zie 70). Over deze ouders, v—or 1700 geboren, ontbreekt informatie. Ze hebben te Giethoorn of in de streek rond Giethoorn gewoond. Maar registers waarin zij voorkomen zijn niet gevonden.

Enkele personen uit nog eerdere generaties (voorzover bekend):

1. Hotze Ewert van Sinderen

2. Jancke Ulbes Ouders van ondermeer Ulbe Hotzes van Sinderen (zie 114) die dominee werd te Beetsterzwaag. Deze Ulbe werd 6-5-1672 geboren. Hotze en Jancke trouwen 25-2-1660 (Gerecht Dokkum): Hotze Ewert van Sinderen, geboren te Sneek, en Jancke Ulbes, uit Dokkum.

3. Sipke (Scipio) Hiddes Halbetsma

4. Catharina Joostes (Rinia) Stinstra Ouders van ondermeer Hendrikien Halbetsma (zie 115), die trouwt met Ulbe Hotzes van Sinderen (zie 115). Hendrikien werd 20-8-1676 te Dokkum gedoopt. Scipio (verlatinisering van Sipke) en Catharina trouwen 18-4-1669 (Gerecht Dokkum): Scipio Halbetsma, advocaat van het Hof van Friesland en der beide rechten doctor, en Catharina Joostes Stinstra, Dokkum. Huwelijk ook vermeld in trouwregister Hervormde gemeente Dokkum. Was dit tweede huwelijk voor Scipio? Gerecht Dokkum registreert 20-8-1659 ondertrouw van Jan Janses BOOM (Dokkum, Òhij is mede-burgemeesterÓ) en Antie Sipckes HALBETSMA. Per 18-4-1669 het huwelijk tussen advocaat Scipio Halbetsma en Catharina Joostes Stinstra. Andere meldingen tot 1811: Huwelijk 19-9-1697 Hervormde gemeente Ternaard: Hidde Sipkes VAN DER SLUIS (Ternaard) en Antje Sipkes HALBETSMA (Ternaard). Huwelijk, derde proclamatie 14-4-1700 Hervormde gemeente Ternaard: Ulpianus van Sinderen (Beetsterzwaag) en Hendrikjen Halbetsma. ÒHij is kandidaat in de theologie.Ó ÒGehuwd te AalsumÓ. Huwelijksbevestiging 14-4-1700 in trouwregister Hervormde gemeente Aalsum Wetsens: Ulpianus van Sinderen (Beetsterzwaag) en Hendrikien Halbetsma (Ternaard). Huwelijk, derde proclamatie van 16-6-1700 Hervormde gemeente Ternaard: Haringh Arjens (Leeuwarden) en Wytske Halbetsma (Ternaard). ÒGehuwd te Ternaard.Ó Huwelijk, derde proclamatie 28-6-1705 Hervormde gemeente Ternaard: Theodorus Halbetsma (Ternaard) en Aurelia Hanja (Franeker). ÒHij is substituut-secretaris van Westdongeradeel.Ó ÒGehuwd te Ternaard.Ó Huwelijk 5-11-1713 Hervormde gemeente Ternaard: Marten Everts (Ternaard) en Antje Halbetsma (Ternaard). 11-9-1740 trouwt te Holwerd de dominee Scipio Halbetsma (Holwerd) met Grietje Monsma (Sneek). Deze Scipio kan kleinzoon zijn geweest van de advocaat Scipio Halbetsma. Via zoon Theodorus? Huwelijk 29-4-1764 Hervormde gemeente Holwerd: Theodorus Halbetsma (Dokkum) en Dieuke Visscher (Dokkum). Huwelijk 7-6-1795 Hervormde gemeente Holwerd: Sipke Halbetsma (Dokkum) en Grietje Idzes van der Meulen (Holwerd). Huwelijk, derde proclamatie 28-5-1809 Hervormde gemeente Holwerd: Marten Bartels (Stavoren) en Margarethe Halbetsma van Sinderen (Holwerd). ÒMet attestatie naar eldersÓ.

De familienaam HALBETSMA is tot ver voor 1811 in gebruik. In 1811 is er slechts ŽŽn geregistreerde naamsaanneming: Sjoerd Symons HALBETSMA te Blija, met kinderen Antje (44 jaar oud) en Symon (43 jaar oud). Maar bij de kinderen wordt het ook al Halbertsma. Elders Halbesma, vooral Halbersma. Geen familieverbanden vaak.

NB.: 20-2-1685 gedoopt te Dokkum Hidde HALBETSMA die zijn oudste zoon Sipke noemt. Deze Hidde Halbetsma trouwt 7-5-1713 te Vledder met Romelia Jacobus SINNEMA (geb 19-3-1689 te Beetsterzwaag) en vestigt zich als zilversmid te Gorredijk (Sipke wordt 9-7-1713 te Gorredijk geboren). Hidde ovl 21-12-1762 te Gorredijk.

NB.: Hendrikje Halbertsma, gedoopt 20-8-1676 te Dokkum, gehuwd 14-4-1700 te Aalsum met Ulbe van Sinderen, dochter van Scipio Halbetsma en Catharina Rinia STINSTRA. Scipio geb ca 1645 te Kollum, zoon van Hidde Buwes en Wytske Sipckes HALBETSMA, trouwt 18-4-1669 te Dokkum, ovl 29-9-1700 te Dokkum. Catharina geb ca 1647 te Dokkum, dochter van Joost RINIA en Antje Hendricks STINSTRA, ovl na 15-12-1693 te Ternaard.

1. Ewert van Sinderen 457. Ouders van Hotze Ewerts van Sinderen (zie 228) die in 1672 te Dokkum trouwt, Òafkomstig van SneekÓ. Ewert is misschien rond 1640 geboren. De familienaam VAN SINDEREN die vanouds in gebruik is, is nog niet ÒverklaardÓ.

2. Hidde Buwes

3. Wytske Sipckes HALBETSMA Ouders van de advocaat Scipio Halbetsma. Hidde Buwes is ca 1610 te Ee (bij Dokkum) geboren, zoon van Buwe Hiddes en Yck Luytzen. Trouwt voor 9-5-1634 met Wytske, overlijdt ca 1666. Wytske Sipckes is 10-10-1614 te Kollum geboren/gedoopt, dochter van Sipcke Lubbes en Gerck Hendrix. Ze overlijdt voor 16-6-1666. De familienaam HALBETSMA schijnt door haar te zijn ingebracht.

4. Joost Rinia

5. Antje Hendricks Stinstra Ouders van Catharina STINSTRA. Joost Rinia is voor 1617 geboren (Lermis?) en was burgemeester van Dokkum. Hij trouwt 8-1-1632 te Dokkum met Antje Hendricks STINSTRA. Over haar nog geen verdere informatie.

6. Buwe Hiddes

7. Yck Luytzen Ouders van Hidde Buwes, grootouders aan vaderskant van Scipio Halbetsma (zie 230). Buwe Hiddes is ca 1570 geboren en ca 1625 overleden. Trouwt voor 26-8-1607 met Yck Luytzen die overlijdt in de periode 1633-1646. De regio van herkomst (Opsterland of noordelijker in Friesland) is nog onduidelijk.

8. Sipcke Lubbes (Halbetsma)

9. Gerck Hendricks

10. É. Rinia 925.

11. Hendrick Stinstra 927.

12. Gerck Hendrix Ouders van Wytske Sipckes HALBETSMA. Sipcke Lubbes is voor 1599 geboren.en Gerck Hendrix ook. In 1614 wordt Wytske geboren. Waar deze de familienaam HALBETSMA aan te danken heeft, moet nog blijken.

KWARTIERSTAAT GRIETJE DE BOER, getrouwd met JURJEN DE JONG

Grietje de Boer, trouwt ca 1924 met Jurjen DE JONG. Tante Griet is 30-9-1900 te Heeg (Wymbritseradeel) geboren, des nachts half een. Haar vader Jetze DE BOER is dan 46 jaar oud, van beroep wegwerker, wonende te Heeg. Grietje is dochter uit tweede huwelijk van Jetze, die op 40-jarige leeftijd weduwnaar wordt en twee jaar later hertrouwt.

Ouders: Jetze Ikes de Boer (1854-1937) In het jaar 1854 op 4 sept. Gemeente Wonseradeel, verscheen Ike Jetses de Boer 26 jaar, Arbeider wonende te Hieslum welke ons verklaarde dat op de 3e september des avonds 8 uur te Hieslum een zoon is geboren uit zijn huisvrouw Tiettje Rientses Stremler oud 31 jaar. Zij noemen hem Jetze.

Jetze heeft een eerste huwelijk 8-8-1878 (Wonseradeel 94) met Grietje SCHOTANUS, ovl 14-4-1894 te Heeg, 37 jaar oud, geb 25-11-1856, dochter van Rimmer Bottes Schotanus en Uilkje Johannes Fortuin. Uit dit huwelijk werden 8 kinderen geboren: Tietje (1878), Rimmer (1880), Uilkje (1882-1921, ovl 39 jr, gehuwd), Yke (1884), Grietje (1885, werd slechts 2 maanden oud), Grietje (1886-1893, ovl 6 jaar oud), Trijntje (1889) en Botje (1891-1893). Jongste dochter wordt 2 jaar oud, ovl 4-12-1893. Moeder Grietje Schotanus ovl 5 maanden later.

Jetze trouwt ruim 2 jaar later 26-9-1896 (Wymb 85) met de 28-jarige Ida Sakes DE BOER. Huwelijksakte: Jetze DE BOER, 42 jaar, wegwerker, wonende te Heeg, en Ida DE BOER, 28 jaar, dienstmeid, wonende te Heeg.

Ida Sakes de Boer (1868-1902) Zij is 1-2-1868 te Follega (Lemsterland) geboren, dochter van Sake Siebes DE BOER, ovl 9-2-1890 te Eesterga (Lemsterland), 51 jaar oud, en Grietje Wiegers DOEVE(N), ovl 11-1892 te Eesterga, 58 jaar oud. Jetze en Ida DE BOER krijgen de kinderen: Sake (1897), Rients (1899), Grietje (1900) en Hendrik (1902). Moeder Ida overlijdt een week na de geboorte van Hendrik, Ida is 34 jaar oud dan, 15-10-1902 (Wymb134). Tante Griet heeft haar moeder Ida nauwelijks gekend. Haar vader Jetze, geboren 3-9-1854 te Hieslum (Wonseradeel), zoon van Ike Jetzes DE BOER en Tietje Rientzes STREMLER overlijdt 2-4-1937, 82 jaar oud (overlijdensakte Wymbritseradeel 1937 nr 31).

Het schijnt dat Jetze 21-8-1915 een derde huwelijk begon (Wymb 73), nu met Akke van der Brug. Hij is dan 69, Akke is 60.

Grootouders: 4.Ike Jetzes de Boer (1828-1904) Geboorteregister van Wymbritseradeel 1828: ÒJetze Ikes de Boer, oud 27 jaar, Arbeider wonende te Heeg heeft ons een zoon voorgesteld die op 24 augustus is geboren uit zijn huisvrouw Zuster Hendriks Veenema. Te Heeg geboren, voornaam Ike.Ó

5.Tietje Rients Stremler (1823-1906) De familienaam van grootmoeder Tietje komt als STREMLER en STREMLAAR voor (haar voornaam ook als Tiettje en haar patroniem als Rienses, Rients of Rientzes). Tietje is 30-7-1823 te Warns (Hemelumer Oldeferd) geboren, dochter van Rients Bokkes Stremlaar en Jaaitske Hettes Kuiper.

De grootouders van vaderskant Ike Jetzes DE BOER en Tietje Rienses STREMLER zijn beide nog in leven wanneer Òtante GRIETÓ in 1902 wordt geboren. Zij wonen te Parrega (Wonseradeel, aan de Zuiderzeekust). Bekenden voor haar zijn ze nooit geworden, want pake Ike ovl 2-7-1904, 75 jaar oud, te Parrega, en beppe Tietje ovl 23-10-1906, 83 jaar oud.

Ike en Tietje trouwen 20-7-1854 (Wonseradeel 83). Zoon Jetze is 6 weken later te Hieslum geboren. Uit huwelijksakte 20-7-1854: ÒIke Jetses de Boer, 25 jaar, geboren te Heeg, Boerenknecht wonende te Parrega, zoon van Jetse Ikes de Boer, Arbeider wonende te Gaastmeer, en van Zuster Hendriks Veenema, overleden. En: Tietje Rientses Stremler, 30 jaar, geboren te Warns, Dienstmeid, wonende te Dedgum, dochter van Rients Bokkes Stremler en van Jaaitske Hettes Kuiper, beide overleden.Ó Militie lichting 1847: Ike Jetses de Boer is ingelijfd geworden bij het 8e Regiment Infanterie en de tijd van 5 jaren hebbende gediend behoorlijk uit de dienst ontslagen.

Kinderen: Jetze, geb 3-9-1854 (Wonseradeel 130). Zie 2. Rients, geb 8-1-1857 (Won 9) Hendrik, geb 22-5-1859 (Won 177) Grietje, geb 5-3-1862 (Won 88).

Sake Siebes de Boer (1838- Grietje Wiegers Doeven (1834- Ida (zie 3) is 1-2-1868 te Follega (Lemsterland) geboren, dochter van Sake Siebes DE BOER, ovl 9-2-1890 te Eesterga (Lemsterland), 51 jaar oud, en Grietje Wiegers DOEVE(N), ovl 11-1892 te Eesterga, 58 jaar oud. Sake is 11-1-1838 geboren, als zoon van een hoogbejaarde vader? Zie 12. Grietje is 19-9-1834 geboren (Lemsterl 54), dochter van Wieger Koops Doeven en Pietertje Bouwes Haagsma.

Sake en Grietje trouwen 17-5-1863 (Lemsterl 26). Kinderen uit het huwelijk: Siebe, geb 4-3-1864 (Lemst 9) Pietertje, geb 24-3-1866 (Lemst 10) Ida, geb 1-2-1868 (Lemst 5). Zie 3. Wieger, geb 3-2-1871 (Lemst 5) Wiebigje, geb 25-2-1873 (Lemst 27) Hendrikje, geb 27-9-1876 (Lemst 140).

Overgrootouders: Jetze Ykes de Boer (1800-na 1860) Suster Hendriks Venema (1799-1843) Huwelijk 1825 op 12 juli Jetze de Boer: ÒJetze Ikes de Boer, Arbeider wonende te Heeg, geboren onder Stavoren, 24 jaar, zoon van Yke Tjalkes de Boer, Arbeider, en Jeltje Jetses de Jong, wonende te Stavoren. En Zuster Hendriks Veenema, Arbeidster wonende te Heeg, geboren te Oudega, oud 25 jaar, dochter van Hendrik Klaas Veenema, Vischer, wonende te Gaastmeer en van Boukjen Anskes overleden te Oudega.Ó Extract Doopboek Stavoren: Jetze, zoon van Yke Tjalkes de Boer en Jeltje Jetzes is geboren te Stavoren den 20 september van het jaar 1800 en gedoopt op 5 oktober 1800. Militie. Jetze Ykes de Boer loting 1819 is uit hoofde van dienst zijns broeders voor 1 jaar vrijgesteld. Signalement: lengte 1 el 720 st, aangezicht ovaal, voorhoofd ordinair, ogen bruin, neus groot, mond ordinair, kin idem, haar blond, wenkbrouwen idem, merkbare tekenen geen. Extract overlijdensreg. Wymbrits.(bij tweede huwelijk van Jetze): 1843 op 5 juni is te Gaastmeer overleden Suster Hendriks Venema, 43 jaar, z.b. geboren te Idzega wonende te Gaastmeer, huisvrouw van Jetze Ykes de Boer. Zuster Hendriks Veenema (geboren te Idsega) ovl 5-6-1843 te Gaastmeer, 43 jaar oud. Extract uit het reg. der Hervormde gemeente te Oudega: In het jaar 1799 op 25 november is te Idzega geboren en 1 december 1799 gedoopt: Zuster, dochter van Hendrik Klazes en Boukje Aukjes.

Uit het huwelijk van Jetze en Suster : Jeltje de Boer, 24-2-1826 (Wymb 47). Jong overleden. Ike de Boer (Yke), 24-8-1828 (Wymb 130). Zie 3. Hendrik de Boer, 14-2-1831 (Wymb 29) Jeltje de Boer, 30-11-1833 (Wym 205) Levenloos kind, 20-11-1836 (Wym 83) Baukjen de Boer, 1-12-1837 (Wym 217) Levenloos kind, 15-3-1842 (Wym 29). Ruim een jaar hierna overlijdt moeder Suster.

Jetze de Boer is op 8 juni 1844 voor een tweede maal getrouwd: ÒJetze Ykes de Boer, 43 jaar, geboren te Stavoren, Arbeider, wonende te Gaastmeer, weduwnaar van wijlen Zuster Hendriks Venema, zoon van Yke Tjalkes de Boer en Jeltje Jetzes. En Tjiets Ages van der Veer, 40 jaar, geboren te Sneek z.b. wonende te Gaastmeer, weduwe van Hendrik Wienand Postma, dochter van Age Joukes van der Veer en Jantjes Gatzes, beiden overleden.Ó Extract reg. van overl. Gem Wymbrits.(bij derde huwelijk van Jetze): In het jaar 1854 op 27 september, is te Gaastmeer overleden Tjitske Ages van der Veer oud 50 jaar, geboren te Sneek wonende te Gaastmeer, huisvrouw van Jetze Ykes de Boer, Arbeider te Gaastmeer. Andere huwelijkse bijlagen (bij tweede huwelijk van Jetze): ~ Extract geboorte Herv. Gem. te Sneek: In het jaar 1803 de 1e november, is te Sneek geboren Tjiets, dochter van Age Joukes en Jantje Gatzes. ~ Extract overl. Wymbrits.: In het jaar 1840 op 24 juli is te Gaastmeer overleden Hendrik Wienand Postma oud 42 jaar, Arbeider geboren te Oudega wonende te Gaastmeer, echtgenoot van Tjitske Ages van der Veer. ~ En natuurlijk een certificaat van onvermogen.

Jetze de Boer is op 22 oktober 1859 voor een derde maal getrouwd: ÒJetze Ykes de Boer 59 jaar, geboren te Stavoren Arbeider, wonende te Gaastmeer, weduwnaar van Tjitske Ages van der Veer, zoon van Yke en Jeltje. En Akke Wiebes van der Brug 48 jaar, geboren te Heeg van beroep Dienstmeid wonende te Gaastmeer , doch vroeger te Nijland, dochter van Wiebe Cornelis van der Brug en Liebeth Tjallings beide overleden.Ó Extract doopregister Herv. Gem. Heeg: Wiebe Kornelis als vader en getuige en Liesbeth Tjallings als moeder hebben een dochter geboren de 2e van de wintermaand in 1810 en laten dopen de 23e van de wintermaand, met name Akke.

Rients Bokkes Stremler (1787-1833), meester-smid te Warns Extract geboorteregister Schettens: 1787 op 18 maart is geboren en den zelfden dag gedoopt een zoontje waarvan vader is Bokke Stremler en moeder Feikjen Rientzes echtelieden te Schettens en genoemd Riens. Jaaitske Hettes Kuiper (1792-1828) Uit dit huwelijk in ieder geval Tietje Stremler, geb 30-7-1823 te Warns. Zie 5. ~ Extract overlijden Hemelum: 1828 op 15 november, is te Warns overleden Jaaitske Hettes echtgenote van Riens Bokkes Stremler gewoond hebbende te Warns, 36 jaar oud.

Zes maanden na overlijden van Jaaitske trouw Rients met de weduwe Atje Berends de Vries Huwelijk 1829 op 18 juni R.B.Stremler: ÒRients Bokkes Stremler geboren te Schettens van beroep Meester Smid te Warns, oud 42 jaar, weduwnaar van Jaaitske Hettes, te Warns gewoond hebbende , zoon van Bokke Harmens Stremler in leven Hovenier van beroep en Feikje Rientzes z.b. in leven echtelieden. En Atje Berends de Vries geboren te Stavoren en als Dienstmeid te Warns woonachtig, oud 43 jaar weduwe van Cornelis Jans Helekers in leven Veldwachter te Hemelum gewoond , dochter van Berend Everts de Vries in leven Huisman en Janke Jans Bakker.Ó

Akte van bekendheid Rients Bokkes Stremler. Smid te Warns. Getuigen: Dirk Bokkes Stremler, Boer te Schettens. Fokke Deates Plantinga, Boer onder Witmarsum Douwe Douwes de Boer, Boer te Schettens. Pieter Siemons Baarda, Boer te Schettens, Verklaren dat zij zeer wel gekend hebben de moeder van de requisant boven genoemd de welke genaamd was Feikjen Rienstra, in leven huisvrouw van Bokke Harmens Stremler, gewoond hebbende te Schettens, als mede zijn grootouders van vaders zijde, genaamd Harmen Jans en Tietje Bokkes in leven echtelieden te Pingjum, gelijk zij verklaarden insgelijks te hebben gekend de grootouders aan moeders zijde genaamd Rients Wiebes en Klaske Joukes in leven echtelieden onder het behoor der stad Bolsward gewoond hebbende, en dat zij weten en met zekerheid aan hen bekend is, dat alle deze opgenoemde assedenten op hun woonplaatsen bij hunne namen genoemd, voor eenen lange tijd zijn overleden. ~ Extract uit doopregister: 1787 10 febr. Baptizata est Athje filia legitima Berent Everts et A Aaltje Frankes conjug umsa, bapt. Agatje Frankes . Bij Starrien in de Zuide Meer.

1828 op 13 februari is te Hemelum overleden Joannes Heleken in leven Veldwachter aldaar gewoond hebbende . Echtgenoot van Antje Berends de Vries in de ouderdom van 69 jaar. 1822 op 12 maart is overleden te Staveren Berent Everts de Vries 66 jaar, Huisman wonende onder Stavoren, laatst echtgenoot van Janke Jans Bakker, zoon van Evert Berends en Richt Starkes beide overleden.

Rients Bokkes Stremler wordt 45 jaar. Hij overlijdt 11-6-1833 te Warns, gehuwd, ouders onbekend (bij de aangevers), man van Attje Berends de Vries. Dochter Tietje, uit eerste huwelijk, is dan 9 jaar oud.

Siebe Jolles de Boer (ca 1760-1852) Ida Sakes Gaastra (ca 1799-1879)

MET VOORBEHOUD: Siebe Jolles de Boer, ovl 3-1-1852 (Lemsterland 1), 91 jr, gehuwd, zoon van Jolle Siebes en Jeltje Jans. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Lemmer Siebe Jolles de Boer, met de kinderen: Jeltie (15), Griette (13), Jolle (11), Wiebren (10), Margie (8), Jan (7) en Rinske (5). Dochter Jeltje Siebes de Boer trouwt 16-8-1821 (HemOl 12) met Jan Hendriks van der Meer. Zoon Jolle Siebes de Boer trouwt 2-5-1824 (Lemsterl 12) met Akke Joostes de Boer. Hij ovl 14-4-1854, 54 jr, wed (Lemsterl 8), Akke 30-5-1845, 48 jr gehuwd (Lemsterl 12).

Op 18-12-1836 (Lemsterl 36) trouwt Siebe Jolles de Boer met Ida Sakes Gaastra. Uit dit huwelijk wordt 11-1-1838 Sakes Siebes de Boer geboren (Lemsterl 4). Zie 6. Is zijn vader 77 en zijn moeder 40..? Bij de geboorteakte staat genoteerd: Kind staat alleen vermeld in de Tienjarentafel. Ovl Ida Gaastra 21-2-1879, 80 jr, weduwe (Lemsterl 14).

Wieger Koops Doeve (ca 1809-1877) Pietertje Bouwes Haagsma (ca 1803-1862) Huwelijk 20-3-1831 (Lemsterl 4). Ovl Wieger Doeve 17-5-1877 (Lemsterl 47), 68 jr, weduwnaar. Ovl Pietertje Bouwes Haagsma 21-6-1862 (Lemsterl 15), 57 jr, gehuwd.

Betovergrootouders: 16. Yke Tjalkes de Boer (1771-1845), geb te Molkwerum, poldermolernaar te Stavoren Jeltje Jetzes de Jong (1773-1845)

Ike Tjalkes en Jeltje Jetzes trouwen 4-6-1797 te Molkwerum.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Yke Tjalkes de Boer te Stavoren, met de zonen: - Tjalke (13). Geb 10-2-1798 te Molkwerum en daar gedoopt 28-2-1798. Jetze (11). Geb 20-9-1800 te Stavoren. Zie 8. Marten (9). Ovl 22-3-1864, 61 jr, weduwnaar (Stav 3). Jan (1). Kennelijk tweeling met Anne. Anne (1). Ovl 10-2-1897, 86 jr, gehuwd (Stav 1). Na 1811 is nog geboren een zoon Duije (ovl 21-7-1896, 82 jr, weduwnaar (Stav 8)) en als nakomertje de dochter Antje Ykes de Boer (ovl 26-1-1884, 63 jr (Stav 1)).

Yke en Jeltje overlijden in maart 1845 te Stavoren met slechts twee dagen verschil. Terwijl hun vader nog niet is begraven moeten de jongste zonen Anne en Duije (geb na 1811) opnieuw naar het stadhuis om overlijden van moeder te melden: Overlijden 1845 op 19 maart Yke de Boer: Anne Ykes de Boer 34 jaar, en Duije Ykes de Boer 30 jaar, Arbeiders wonende te Stavoren en zonen van oveledene verklaren, dat: Yke Tjalkes de Boer oud 73 jaar, Poldermolenaar, geboren te Molkwerum, wonende te Stavoren, echtgenoot van Jeltje Jetzes de Jong, zoon van Tjalke Zaanes en van Antje Freerks beide overleden, de 19e maart n.m. 10 uur te Stavoren wijk 6 nr. 44 is overleden. En 2 dagen later: Overlijden 1845 op 21 maart Jeltje de Jong: Anne Ykes de Boer 34 jaar en Duije Ykes de Boer 30 jaar, beide Arbeider wonende te Stavoren zonen van de overledene verklaren, dat: Jeltje Jetzes de Jong 71 jaar, z.b. geboren te Molkwerum en wonende te Stavoren, weduwe van Yke Tjalkes de Boer overleden te Stavoren, dochter van Jetze Haijtzes en van Dieuwkje Martens beiden overleden, op den 21 maart n.m. 10 uur te Stavoren wijk 6 nr. 44 is overleden.

1. Hendrik Annes Venema 19.Jacobjen Foppes (Baaima)

2. Bokke Harmens Stremler (1754-1819) Feikjen Rientzes

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Schettens Bokke Harmens STREMLER, met de kinderen: Dirk (26). Ovl 5-4-1839 (Wonseradeel), 53 jr oud. Trouwt 21-5-1814 (mairie Witmarsum) met Tatia Klinkenburg. Kinderen: Bokke, Trijntje, Frans, Folkert, Frans, Trijntje, Feike, Feikje. Tatia ovl 2 dagen na Dirk: 7-4-1839, 49 jr oud. Rients (24). Zie 10. Klaaske (22). Ovl 16-4-1836 (Wonseradeel), 47 jr oud. Trouwt 29-4-1815 (Arum) met Symon Jans Pollema. Boukje (20). Of Froukje? Ovl 15-10-1862 (Wonseradeel), 72 jr oud. Trouwt 4-12-1819 met Jan Siebrens Janstra. Feikje (17). Ovl 17-5-1864 (Wonseradeel), 70 jr oud. Trouwt 11-5-1816 (Witmarsum) met Ulbe Tjeerds Wytsma. Harmen (12). Ovl 7-9-1844 (Wonseradeel), 46 jr oud. Trouwt 22-5-1819 met Geertje Wypkes de Boer. Een dochter Tryntje wordt 1-11-1821 te Arum geboren.

Overlijdens reg. Wonseradeel.1819: Op 5 september is te Schettens overleden Bokke Harmens Stremmeler, oud 65 jaar, van beroep Hovenier, geboren te Pingjum wonende te Schettens, zoon van Harmen Jans en van Ietje Bokkes, zijnde gehuwd geweest het laatste met Trijntje Annes Glinstra bij dezelve nalatende 6 kinderen waarvan 5 uit een vorig huwelijk. Die vijf, onder wie zoon Rients, zijn kinderen uit het huwelijk met Feikjen Rientzes.

1. Hette Kuiper

2. NN

3. Jolle Siebes (de Boer)

4. Jeltje Jans

5. Sake (Gaastra)

6. NN

7. Koop Wichers Doeve (ca 1770-1826)

8. Wiebigjen Jans de Jong (Wiepkje) (ca 1779-1827) Ovl Koop Wiegers Doeve 18-9-1826 (Lemsterl 18), 57 jr, gehuwd, geb te Muggenbeet (NW Overijssel), echtgenoot van Wiebigjen Jans de Jong. Ovl Wiebigje Jans de Jong 21-1-1827 (Lemsterl 6), 47 jr, weduwe.

Doopgetuige 1815 (Lemsterl 19) bij doop van Lubbertus LASKER: Koop Wiegers Doeve, 44 jr, turfmaker.

1. Bouwe Jacobs Haagsma (ca 1752-1827)
2. Grietje Martens van der Goot (ca 1763-1828) Huwelijk 29-5-1791: Bouwe Jacobs, Indijken, en Grietje Martens, Indijken. Getrouwd te Oosterzee. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich te Follega Bouwe Jacobs HAAGSMA, met de kinderen: Jacob (35, wonend te Joure; kinderen: Jan (8) en Bouwe (1)) Angenitje (29, wonend te Delfstrahuizen) Marten (19) Rimke (17) Hylke (15) Jantje (11) Pietertje (8). Zie 15.

Ovl 13-10-1827 (Lemsterl 65) Bouwe Jacobs Haagsma, 75 jr, gehuwd, zoon van Jacob Hylkes en Agnietje Jannes. Ovl 19-6-1828 (Lemsterl 19) Grietje Martens van der Goot, 65 jr, weduwe, dochter van Marten Stoffels en Jantje Pieters.

Verdere documentatie:

• Tjalke Zaanes (kw 32) en Antje Freerks (kw 33) trouwen v—or 1770 in Wymbritseradeel (?) Jetse Haitses (kw 34?) en Dieuwke Harms (kw 35?) trouwen 19-5-1764 te Nijhuizum. Hij afkomstig uit Workum. Jacob Hylkes (kw 60) bij Quotisatie 1749: beginnend huysman te Dijken (Doniaw), gezin van 2 volwassenen en 1 jong kind. Aanslag 24 Cgldns. Zoon Bouwe (zie 30) is ca 1752 geboren. Marten Stoffels (kw 62), Wyckel, en Jantie Pieters (kw 63), Wyckel, trouwen 5-4-1761 te Wyckel. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich geen Marten Stoffels VAN DER GOOT. Er melden zich ca 20 gezinshoofden die de VAN DER GOOT naam kiezen en vrijwel alle zijn die te Wyckel of naaste omgeving (het stadje Balk) woonachtig. Met patroniem Martens (van der Goot): Berent (Wyckel, geen kinderen gemeld), Nanne (Harich, getr met Kornelia Ikes Woudsma, kind Marten (4 1/2)), Pieke (Wyckel, zoon Jolle Pieters (1)) en Stoffel (Follega, kinderen: Marten (5), Folkert (4) en Jantje (2)). Met name de laatste twee kunnen broers van Grietje Martens van der Goot (zie 31) zijn. Stoffel Stoffels (kw 124 ?), Wyckel, en Hylk Emkes (kw 125 ?), Harich, trouwen 25-3-1731 te Wyckel. Stoffel Stoffels komt bij Quotisatie 1749 niet meer voor. Tenzij als ÒgealimenteerdeÓ te Bolsward. Wicher Koops Doeve (kw 56 ?) getrouwd met Jacobje Koops Bunt (kw 57 ?). Laatstgenoemde geb 1751 te Blokzijl (NW Overijssel), gedoopt 14-4-1775 te Blokzijl, dochter van Coop Jacobs Bunt (kw 114 ?). Melding bij M.Hensen. Koop Wiegers Doeve (kw 28) is ca 1770 geboren. Hofstee-genealogie noemt een Arends Koop DOEVEN. Bij jvdmolen.geo een Trijntje Koops DOEVEN, geb 1788, getrouwd met Tijmen Alberts GROEN. Jantje Koops DOEVEN, geb ca 1775 te Kalenberg (NW Overijssel), ovl na 1842. Trouwt 6-10-1799 te Ossenzijl met Klaas Jacobs DE WEERD. Dochter van Coop P(i)eters en Geesjen Thunis. Bron: Genealogie De Weerd. Koop Hendriks Doeve (kw 112 ?), gedoopt 1695 te Blokzijl, ovl na 1748, zoon van Hendrik Koops Doeve (kw 224 ?) en Jantje Hendriks (kw 225 ?). Trouwt 1721 te Blokzijl met Tijmentje Ruijter (kw 113 ?). Bron: ÒVriezenvenersÓ. Hendrik Koops Doeve (kw 224 ?), geb ca 1666. Trouwt 1691 te Giethoorn met Jantje Hendriks (kw 225 ?). Bron: ÒVriezenvenersÓ.

KWARTIERSTAAT KLAAS VAN DER VEEN, getrouwd met GEESKE DE JONG

Klaas van der Veen, 25-4-1928 getrouwd met Geeske DE JONG.

Ouders 2. TAEKE VAN DER VEEN, geb 7-7-1866 te Lekkum, in het schip, zoon van turfschipper Lieuwe Klazes van der Veen en van Trijntje Harmens Alkema. Uit geboorteakte: LIEUWE KLAZES VAN DER VEEN, 34 jaar, Turfschipper, wonende te Lekkum in het schip, verklaarde dat op den 7de dezer maand juli n.m. te 10.00 uur te Lekkum in het schip een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit hem, declarant, en zijne huisvrouw TRIJNTJE HARMENS ALKEMA, oud 34 jaar, z.b. wonende aldaar in het schip. Zij geven hem de naam TAEKE. Getuigen: Haye Jacobs Bethlehem, 38 jaar, veldwachter wonende te Huizum, en Jacob Postma, 32 jr, schipper wonende te Leeuwarden. Trouwt 1-8-1891 (Lwrddeel 78) op 25-jarige leeftijd, van beroep schipper, geboren te Lekkum en wonende aldaar, met 3. TRIJNTJE KRAMER, 26 jaar, geb 17-10-1864 te Franeker (akte 205), dienstmeid wonende te Leeuwarden, dochter van Cornelis Kramer en Janke Steinfort. Kinderen uit dit huwelijk: Lieuwe, geb 20-12-1892 Ð Lwrddl 230 Kornelis, geb 17-1-1894 Ð Lwrddl 16 Tryntje, geb 12-5-1895 Ð Lwrddl 125 Janke, geb 9-7-1899 Ð Lwrddl 120 Klaas, geb ca 1904 Ð Klaas trouwt 25-4-1928 (Snakkerburen 171 Leeuwarden) met Geeske DE JONG Pytje, geb 22-9-1906 te Emmen (Òtante Pytsje VeenstraÓ uit Nieuweschoot).

De geboorteaangifte van in ieder geval de vier oudste kinderen is in Leeuwarderadeel gedaan. In 1906 woont het gezin te Emmen (Drenthe). Data en plaats van overlijden van Taeke en Trijntje nog even onbekend. Wellicht toch in Friesland, na 1942. Lekkum was de ÒthuishavenÓ voor deze turfschippersfamilie/brandstofhandelaren. De overlijdens van Trijntje Alkema, de moeder van Taeke, en van Lieuwe van der Veen, de vader van Taeke, in resp. 1888 te Groningen en 1902 te Veendam, worden beide in Leeuwarderadeel in akte vastgelegd. Rond 1900 was in Noord-Nederland de streek boven Emmen vrijwel nog het enige grote turfwinningsgebied. In ieder geval zoon Klaas VAN DER VEEN was brandstoffenhandelaar te Leeuwarden, voordat hij na 1950 met gezin naar Australi‘ emigreerde.

LIEUWE KLAZES VAN DER VEEN, geb 21-10-1832 (Lwrddl 66), zoon van Klaas Lieuwes van der Veen en Hendrikjen (Hinke) Meintes Bijlsma. Uit geboorteakte: KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, 24 jr, Schippersknecht wonende in het schip, zonder vaste woonplaats, gedomicilieerd te Leeuwarden, verklaarde dat op de 20ste oktober, om half twaalf des nachts, onder het behoor van de dorpe Lekkum in het schip voormeld, geboren is een kind van het mannelijke geslacht, uit hem en zijn huisvrouw HINKE MEINES BIJLSMA, oud 28 jr, aan het welk zij de naam geven van LIEUWE. Getuigen: Hylke Jelles Biesma, 38 jr, kastelein, en Durk Joukes Kramer, 39 jr, landbouwer, beide wonende te Lekkum. Trouwt 16-7-1856 (Lwdl 44) op 23-jarige leeftijd, Turfschipper, geboren te Lekkum en wonend daar in het schip, zoon van (zieboven), echtelieden van turfschippersbedrijf, mede in het schip onder het behoor van Lekkum woonachtig, met 5. TRYNTJE HARMENS ALKEMA, 24 jr, geb 12-2-1832 te Leeuwarden, z.b. aldaar woonachtig, dochter van Harmen Hendriks Alkema, Kalkbrander, en van wijlen Akke Doedes Kamstra. Trijntje is 17 bij het huwelijk en er meldt zich al een eerste kind. De kinderen zijn: Klaas, geb 25-2-1857 (Lwdl 17) Ð hij wordt 82 en overlijdt 8-9-1939 te Leeuwarden (akte 540), weduwnaar Harmen (?) Meinte, geb 18-12-1861 (Lwdl 53) Doede, geb 11-6-1864 (Lwdl 32) TAEKE, geb 7-7-1866 (Lwdl 35) (zie 2). Hendrikje, geb 8-5-1869 (Lwdl 24) Akke, geb 30-5-1871 (Lwdl 32) Aafke, geb 1-4-1873 (Lwdl 23)

Trijntje Alkema wordt 56 jaar oud en overlijdt te Groningen 18-11-1888. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel.: ÒIn het jaar 1888 den 28e dag der maand November hebben wij ontvangen een uittreksel uit het register voor de aangaven van overlijden in de Gemeente Groningen houdende: dat TRIJNTJE ALKEMA, oud 56 jr, z.b., geboren te Leeuwarden, wonende in de Gemeente Leeuwarderadeel, vrouw van LIEUWE VAN DER VEEN, op den 18e November dezes jaren te Groningen is overleden.Ó Wanneer zoon Taeke (zie 2) trouwt is Trijntje al overleden. Lieuwe van der Veen wordt 70 jaar oud en overlijdt te Veendam 13-12-1902. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel wordt per 31-12-1902 opgemaakt: ÒIngeschreven het navolgende ingevolge artikel 50 van het Burgerlijk Wetboek opgemaakte uittreksel uit het register van overlijdens der gemeente Veendam: Uit het overlijdensregister van voormelde gemeente blijkt dat aldaar op den 13den der maand december van het jaar 1902 is overleden: LIEUWE VAN DER VEEN, oud 70 jaar, van beroep Binnenschipper, laatst gewoond hebbende te Leeuwarderadeel, geboren aldaar, weduwnaar van TRIJNTJE HARMENS ALKEMA, zoon van Klaas Lieuwes van der Veen en van Hinke Meintes Bijlsma, beiden overleden.

1. CORNELIS KRAMER, geb 6-11-1836 te Franeker (akte 67), arbeider, zoon van Folkert Cornelis Kramer en Trijntje Sieds Pinxter. Trouwt 28-8-1864 (Fran 66) op 27-jarige leeftijd met
2. JANKE STEINFORT, 35 jr, geb 27-11-1828 (Franeker 88), dochter van Dirk Jacobs Steinfort en Pietje Heins van Erkens. Uit huwelijksakte: Cornelis Kramer, oud 27 jr, geb te Franeker, van beroep arbeider wonende te Franeker, zoon van Folkert Cornelis Kramer overleden en van Trijntje Sieds Pinxter, zb wonende te Franeker. Janke Steinfort, oud 35 jr, arbeidster geboren en wonende te Franeker, dochter van Dirk Jacobs Steinfort en Pietje Heins van Erkens. Getuigen: Jochum Spoelstra, 48 jr, schoenmaker, Hendrik Mulder, 40 jr, arbeider, Gerben Kroegen, 33 jr, turfdrager, Jacob Berkenpas, 30 jr, arbeider. Allen geen familie van bruid of bruidegom. Onder ede werd verklaard dat Trijntje Sieds PINXTER en PINKSTER Žen en dezelfde persoon is. Militiedocument: Cornelis Kramer is door de militieraad uit hoofde van gebreken van de dienst vrijgesteld. Bewijs van onvermogen: getuigen Jacob Geerts Brugsma, timmerman, en Gerben Kroegen, turfdrager. Beiden wonend te Franeker. Kinderen uit het huwelijk: TRIJNTJE, geb 17-10-1864 (zie 3) Pietje, geb 25-11-1866, wordt 6 maanden oud (Fran 222) Pietje, geb 21-9-1868 (Fran 185) Folkert, geb 1-8-1871 (Fran 138)

Janke Steinfort is laatste kind (ÒnakomertjeÓ) uit huwelijk van Dirk en Pietje. Ze is 9 jaar wanneer Dirk overlijdt en blijft ongehuwd tot na het overlijden van haar moeder in 1863. Dan is Janke 34 jaar oud. Ze trouwt met de jongere Cornelis Kramer. Janke Steinfort wordt 74 jaar en ovl 13-5-1903 (Franeker 69). Cornelis Kramer wordt 70 jaar en ovl 8-10-1907 (Franeker 107).

1. KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, geb 5-10-1808 te Aalsum (Oostdongeradeel), zoon van Lieuwe Pieters van der Veen en Aagtje Klazes. Trouwt 15-1-1832 (Leeuwarden akte 2) met
2. HENDRIKJE (Hinke) MEINTES BIJLSMA, geb 29-3-1804 te Grouw, gedoopt 29-4-1804 te Gorredijk, dochter van Meinte Takes Bijlsma en Antje Uilkes Trip. Uit huwelijksakte: Klaas Lieuwes van der Veen, oud 23 jaar, Schipper, geboren te Aalsum, gedomicileerd in Leeuwarden, zoon van Lieuwe Pieters van der Veen, Schipper, en van Aagtje Klazes van der Woude, echtelieden, gedomicileerd te Leeuwarden. Hendrikje Meintes Bijlsma, oud 27 jaar, geboren te Gorredijk, wonende te Leeuwarden, dochter van Meinte Takes Bijlsma overleden, en Antje Uilkes Trip, Schippersche, wonende te Leeuwarden.

Militiedocument bij huwelijk meldt dat Klaas uit hoofde van eenig kind voor een jaar is vrijgesteld. Kennelijk bleef dat zo want Klaas was inmiddels al 23. Klaas was 1 meter 66 (1 El 664 Str), aangezicht smal, ogen zwart, neus klein, mond idem, kin rond, haar bruin, wenkbrauwen idem, geen merkbare tekenen.

Kinderen uit het huwelijk: LIEUWE, geb 20-10-1832 (Lwdl 66) (zie 4). Meinte, geb 22-12-1833 (Lwdl 105: ÒOuders woonachtig te LeeuwardenÓ, deze Meinte is jong overleden) Aafke, geb ca 1836 (ovl 3-1-1918, 81 jaar oud, weduwe, Dantumadeel akte 1) Meinte, geb 20-1-1839 (Lwdl 5) Aaltje, geb 2-11-1844 (Lwdl 94; Aaltje wordt 68 en overlijdt, weduwe, 31-12-1912 te ÒDennenoordÓ, Zuidlaren, overlijdensakte Leeuwarden 1913 nr 8)

Klaas Lieuwes van der Veen wordt 58 jaar en overlijdt 27-8-1865 te Heerenveen. De overlijdensakte te Leeuwarderadeel (Lwrdl 38) meldt: ÒIn het jaar 1865 5e Sept hebben wij ontvangen een extract uit het overlijdensregister der Gemeente Schoterland houdende dat KLAAS LIEUWES VAN DER VEEN, oud 58 jaren, Schipper, geboren te Aalsum, wonende te Lekkum, gehuwd met HINKE MEINTES BIJLSMA, z.b. wonende te Lekkum, zoon van Lieuwe Klazes van der Veen en Aagtje verder onbekend beiden overleden, in leven echtelieden, op den 27e der maand Augustus dezes jaar te Heerenveen is overleden.Ó Hendrikjen Meintes Bijlsma overlijdt als weduwe, 78 jaar oud, 15-12-1882 (Leeuwarden akte 575).

1. HARMEN HENDRIKS ALKEMA, geb ca 1797 te Leeuwarden, zoon van Hendrik en ÉÉ. Trouwt 15-10-1820 te Leeuwarden (Lwd 144) met
2. AKKE DOEDES KAMSTRA, geb ca 1798 te Lutkewierum (Hennaarderadeel), dochter van Doede Rientzes Kamstra en Tryntje Jans KUINDERSMA.

Welke kinderen behalve Tryntje Kamstra (zie 5) uit dit huwelijk zijn geboren, moet nog worden uitgezocht (overzicht geboorten Leeuwarden).

Harmen komt in het Register van Stemgerechtigden te Leeuwarden van 1824 voor als H.H. Alkema, 26 jaar oud, kalklasser van beroep, sinds 4 jaar alhier woonachtig. Dat is dus sinds 1820 toen hij met Akke trouwde. Verder geen ÒpassendeÓ ALKEMAÕs van voor die datum nog in Leeuwarden gevonden. De overlijdensakte van Harmen (Leeuwarden 1880 nr 301) biedt misschien uitkomst.

Akke wordt slechts 35 jaar oud. Ze overlijdt 2-2-1834 (Lwrdn 67). Dochter Tryntje heeft in haar jeugd met drie stiefmoeders te maken gehad. Harmen Alkema trouwde voor een tweede maal 11-5-1836 (Lwrdn 63). De tweede echtgenote, Antje Siebes BULSMA, overlijdt het jaar erop al, 31-7-1837, 29 jaar oud (Lwrdn 401). Het derde huwelijk van Harmen is 18-11-1840 (Lwrdn 157). De derde echtgenote, Janke Baukes BOSCH, is rond 40 jaar oud. Zij overlijdt 7-11-1847 (Lwrdn 757), 48 jaar oud. Het vierde huwelijk van Harmen is 3-6-1849 (Lwrdn 105). De vierde echtgenote is Hyke Wybrens DIJKSTRA, bij huwelijk ca 45 jaar oud (weduwe). Zij overlijdt 15-1-1874, 69 jaar oud (Lwrdn 42). Dochter Trijntje Alkema uit het eerste huwelijk is ca 16 jaar oud, wanneer haar vader voor de vierde maal trouwt. Trijntje trouwt zelf in 1856, 22 jaar oud, met Lieuwe van der Veen (zie 12). Harmen wordt 84 en overlijdt als veelvoudig weduwnaar 5-6-1880 (Lwrdn 301).

12. FOLKERT CORNELIS KRAMER, geb 13-2-1806 te Midlum, gedoopt te Midlum 9-3-1806, zoon van Cornelis Fransen Kramer en Antje Pieters Vlassinga. Trouwt 9-5-1830 (Franekeradeel akte 15) met Sytske Baukes Smid, die echter 11 maanden later overlijdt (10-4-1831, 27 jr, Hennaarderadeel 5). Hij trouwt dan 16-1-1836 (Franekeradeel 1) met 13. TRIJNTJE SIEDS PINKSTER (ook PINXTER), geb 21-5-1815 te Franeker (akte 40), dochter van Sied Gerrits Pinkster en Antje Jochums.

Uit huwelijksakte 1830, eerste huwelijk: ÒFolkert Kornelis Kramer, van beroep tichelaar, wonende onder Sweins, geboren te Midlum, 24 jr, zoon van Cornelis Fransen Kramer, van beroep ovenknecht, en Antje Pieters Vlassinga, onder Sweins woonachtig. Sytske Baukes Smid, arbeidster, wonende en geboren onder Finkum, 26 jr, dochter van Bauke Rienks Smid, arbeider in Sweins woonachtig, en van Syke Pieters Ruarda overleden. Getuigen: de 2 vaders en 2 ambtenaren.Ó Moeder Syke Pieters Ruarda was 3 jaar eerder te Sweins overleden, 18-5-1827, 59 jr oud, huisvrouw van Bauke Rienks Smid. Zij was te Kornwerd geboren, dochter van wijlen Pieter Hanzes Ruarda en van Sytske Hendriks, nog in leven te Kornwerd. Omtrent de tijd en plaats van geboorte van de bruid Sytske Baukes Smid moest een akte van bekendheid worden opgemaakt. Haar vader Bauke, arbeider onder Sweins, en haar broer Rienk Baukes Smid, arbeider onder Peins, getuigden samen met vier uit Finkum overgekomen collegaÕs onder ede Òte weten dat dezelve geboren is uit een wettig huwelijk van Bauke Rienks Smid, den eerstgenoemde comparant, en diens wijlen huisvrouw Sijke Pieters, op Oude Leye onder Finkum, den 26e december 1803.Ó Folkert en Sytske vonden kennelijk een woning in het naburige Welsrijp (Hennaarderadeel), want daar overlijdt Sytske al het volgende jaar, 10-4-1831. De aangifte wordt gedaan door Folkert zelf, 25 jr, tichelaar, en Murk Jacobs Lam, 56 jr, timmerman te Welsrijp (bij wie misschien de kist werd besteld). Misschien ging het om een verkeerd aflopende eerste zwangerschap.

Uit huwelijksakte 1836, tweede huwelijk: ÒFolkert Cornelis Kramer, arbeider, 29 jr, geboren te Midlum, wonende te Berlikum, weduwnaar van Sytske Baukes Smid, overleden te Welsrijp, zoon van Cornelis enz. en Antje enz. (zie boven). Trijntje Sieds Pinxter, z.b., 20 jr, geboren en wonende te Franeker, dochter van Sied Gerrits Pinxter overleden, en Antje Jochums, wonende te Franeker.Ó Militiedocument: ÒDe Kommanderende Officier der eerste Afdeling mobiele Friesche schutterij permitteert mits dezen aan Folkert Cornelis Kramer, schutter bij de Compagnie van het 2e Bataillon der genoemde Afdeling, zich in het huwelijk te begeven met Trijntje Sieds Pinkster, Leeuwarden 15 december 1835.Ó

Kinderen uit het huwelijk(allen te Franeker): CORNELIS, geb 6-11-1836 (zie 6) Antje, geb 21-5-1838, jong overleden Sied, geb 30-1-1840 Jochum, 12-7-1841 Antje, 27-3-1843 Janke, 29-12-1844.

Folkert wordt slechts 40 jaar oud en ovl 2-12-1846 (Franeker 62).

Na overlijden van Folkert trouwt Trijntje Pinxter 22-10-1848, inmiddels 33 jaar, met de weduwnaar Harm Prakken STRIJKER, 37 jaar oud,.en krijgt nog de kinderen Johanna (1848), Hendrik (1853) en Gerrit (1855). Harm STRIJKER werd 25-1-1809 te Hoogeveen geboren als zoon in het Drentse schippersgezin Geuchien Pieters Strijker en Lamina Harms Prakken. Hij was eerder getrouwd geweest met Mary Boxem of Marie Boxen en woonde te Smilde (Dr).

Harm Strijker wordt 62 jr en ovl 24-2-1871 (Fran 32). Trijntje Pinxter wordt 71 en ovl 28-2-1887 (Fran 21): ÒSijbe Siesling, oud 70 jr, en Willem Roosma, oud 30 jr, beiden schippers wonende te Franeker, verklaren dat Trijntje Pinxter, oud 71 jr, z.b. geboren en wonende te Franeker, weduwe van Harmen Strijker, dochter van Sied Gerrits Pinxter en van Antje Jochums beide overleden, op den 28e februari laatstleden n.m. te 2.00 uur in de huizinge Wijk TO nr 2 alhier is overleden.Ó (Wijk TO = Tweede Oost)

1. DIRK JACOBS STEINFORT, geb ca 1779 te Wijnaldum, ovl 10-1-1848 (Franeker akte 8), 68 jr, gehuwd. Trouwt ca 1808 met
2. PIETJE HEINS VAN ERKENS, geb ca 1788, ovl 22-5-1863 (Franeker akte 88), 75 jr, weduwe, dochter van Hein Tjallings van Arkens en Antje Rinses.

De familienaam wordt in 1811 te Franeker als VAN ERKENS ingevoerd, maar de aangever Hein Tjallings tekent VAN ARKENS. Dat meent hij ook want op oudste dochter Pietje na gebruikt vrijwel iedereen verder de Van Arkens-naam. Pietje was al getrouwd met Steinfort in 1811 en heeft de ambtelijke afwijking misschien nooit opgemerkt. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Durk Jacobs STEINFORT te Franeker met kinderen Jacob (3) en Antje (1). Durk (Dirk) en Pietje zijn dus vermoedelijk rond 1808 getrouwd. Kinderen uit het huwelijk (Franeker): Jacob, geb ca 1808 Antje, geb ca 1811 Klaas, geb 1-7-1814 Rintje, geb 29-3-1817 Jetske, geb 23-10-1819 Theunis, geb 11-12-1822 Janke, geb 3-7-1825, jong overleden JANKE, geb 27-11-1828 (zie 7).

Overlijdensakte Dirk Jacobs Steinfort, 1848 te Franeker: ÒPieter Gerrits van der Laan, 49 jr, schoenmaker, Sytze Jacobs Roorda, 27 jaar, kooltjer, wonende te Franeker, verklaren dat DIRK JACOBS STEINFORT, 68 jr, arbeider, geboren te Wijnaldum, wonende te Franeker, gehuwd met PIETJE HEINS VAN ERKENS, zoon van Jacob Klasens en van Jetske Jans, beide overleden, op den 10e januari v.m. 11.00 uur alhier is overleden.Ó

Overlijdensakte Pietje Heins van Erkens, 1863 te Franeker: ÒJolke van der Veen, 39 jr, z.b., en Nicolaas Hergaarden, 53 jr, schoenmaker te Franeker, hebben verklaard dat PIETJE HEINS VAN ERKENS, oud 75 jr, z.b., geboren en wonende te Franeker, weduwe van DIRK STEINFORT, dochter van Hein Tjallings van Erkens en van Antje Rintjes Hiemstra, beide overleden, op den 22e mei Õs avonds 6.00 uur is overleden.Ó

1. LIEUWE PIETERS VAN DER VEEN, geb ca 1765, ovl 13-10-1839, 74 jr, gehuwd (Lwddl 29). Trouwt 8-6-1806 te Aalsum (Oostdongeradeel) met
2. AAGTJE KLAZES (VAN DER WOUDE).

Bij huwelijk (1806) wordt gemeld dat Lieuwe uit Veenwouden komt, Aagtje uit Aalsum. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Lieuwe Pieters van der Veen, wonend te Betterwird, met ŽŽn zoon: Klaas, 5 jaar oud (zie 8). In het doopregister van de Hervormde Gem. Aalsum staan vermeld Lieuwe Pieters en Aagtje Klazes, wonend op de Streek onder Aalsum, als ouders van: Pieter, geb 5-3-1807, gedoopt te Aalsum 29-3-1807. Deze Pieter overlijdt 2 jaar oud 9-8-1809 Òin Õt schip te BetterwirdÓ. KLAAS, geb 5-10-1808, gedoopt te Aalsum 30-10-1808.

In Militiedocument bij huwelijksakte van Klaas (1832) wordt gemeld dat deze enig kind is. Uit huwelijksakte blijkt ook dat Lieuwe en Aagtje, schippers te Leeuwarden, toen nog in leven waren. Lieuwe ovl 7 jaar later, 74 jr oud volgens overlijdensakte. Hij was dus ruim 40 toen hij met Aagtje trouwde. Eerdere trouwmelding betreffende hem niet gevonden. Misschien was hij zoon van Pieter Pieters (Hardegarijp) en Rigtjen Beernts (Veenwouden) die 16-4-1758 te Veenwouden trouwen.

1. MEINTE TEEKES BIJLSMA, geb ca 1770 te Gorredijk, schipper, ovl te Gorredijk 27-5-1831, 60 jr oud, zoon van Teeke Ates en Antje Sytzes, gehuwd met
2. ANTJE UILKES TRIP, geb 1771, ovl 28-2-1842 (Opsterl 7), 70 jr oud, weduwe.

Ouders van Hinke Meintes Bijlsma (zie 9). En misschien ook van Piertje Meintes Bijlsma, die 8-6-1842 te Leeuwarden overlijdt, 34 jaar oud, gehuwd (Leeuwarden akte 341)?

Controleer: Overlijdensakte MEINT TAEKES BIJLSMA (Opsterland nr 15), ovl 26-5-1831, 60 jaar, gehuwd. Overlijdensakte DOETJE MEINTES BIJLSMA (Opsterland nr 8), ovl 30-1-1858, 53 jaar, gehuwd.

1. HENDRIK (ALKEMA)

2. nn Ouders van Harmen Hendriks ALKEMA (zie 10). Harmen trouwt 1820 te Leeuwarden en wordt daar in 1824 als stemgerechtigde vermeld (26 jaar oud). Ouders tot dusver niet vermeld gevonden.

3. DOEDE RIENTZES KAMSTRA, geb ca 1748, zoon van Rients en É. . Trouwt ca 1785 (?) met

4. TRYNTJE JANS KUINDERSMA, geb ca 1765, dochter van Jan Sybes Kuindersma en Akke. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Lutkewierum (Mairie Wommels) Doede Rientzes die de familienaam KAMSTRA aanneemt en als kinderen meldt: Jan (19 jaar oud); trouwt 20-7-1817 te Franeker met Luutske Douwes BOERSMA (Franeker akte 17)? AKKE (13) (zie 11). Antje (10) Siebe (7); ovl 29-6-1826, 23 jaar oud, ongehuwd (Henn 10) Corneliske (5); ovl 9-2-1828, 22 jaar oud, ongehuwd (Henn 3) Tryntje (3); trouwt 16-8-1835 te Leeuwarden met Hein VAN DER KAMP (Lwdn 159)?

Doede is in 1811 al een 60-plusser, want overlijdt 2-2-1820, 72 jaar oud, gehuwd (Hennaarderadeel akte 3).

1. CORNELIS FRANSEN KRAMER, ovl te Zweins (?) na 14-10-1833.
2. ANTJE PIETERS (VLASSINGA), geb ca 1766 te Dongjum, ovl 14-10-1833 te Zweins (Fradl 11), 67 jr, gehuwd, dochter van Pieter Pieters en Janke Pieters.

Ouders van Folkert Cornelis Kramer (zie 12). Deze Folkert werd 13-2-1806 te Midlum, bij Harlingen, geboren.

Cornelis Kramer is tichelaar en in 1830, rond 60 jaar, ovenknecht bij de steenbakkerij te Sweins. Zijn zoon Folkert is eveneens tichelaar. Het is merkwaardig dat we tot dusver nog geen overlijdensakte van Cornelis Fransen Kramer hebben kunnen vinden. Wel van Antje Pieters: zij overlijdt 14-10-1833 in huizinge Nr 15 te Zweins, gehuwd met Cornelis Fransen Kramer, arbeider te Zweins. Op 23-6-1844 overlijdt te Zweins een Cornelis Fransen Kramer, 74 jr, gehuwd (Frandl 10). Deze wordt in de akte potschipper genoemd, geb te Spannum, gedomicilieerd te Zweins, gehuwd met Sytske Tjerks, zoon van Frans Jans en Renske Baukes. Overleden in een vaartuig liggende te Zweins. Wanneer dit ÒonzeÓ Cornelis Fransen is, zou hij na het overlijden van Antje Pieters weer getrouwd zijn en, misschien bracht Sytske Tjerks die handel met zich mee, nog potschipper zijn geworden, varend handelaar in aardewerken voorwerpen. Maar we hebben hierover niet de nodige documenten gevonden. De voornaam van zoon Folkert (mogelijke vernoeming) biedt geen aanknopingspunt.

ÒOnzeÓ Cornelis Fransen Kramer meldt zich in 1811 niet bij de naamsregistratie. Dat doet wel een Cornelis Fransen Kramer te Stiens. Die meldt dan de kinderen: Frans, 23,Pytter, 19, Rinse, 15, Janke, 11, Jan, 9, FOLKERT, 6. Ziehier, wel een Folkert en nog wel van dezelfde leeftijd als ÒonzeÓ te Midlum geboren Folkert Kramer (zie 12). Is die Cornelis in 1811 te Stiens misschien toch ÒonzeÓ Cornelis, getrouwd met Antje Pieters, dochter van Pieter Pieters en Janke Pieters? De tegenkandidaat is een Cornelis Fransen Kramer, gehuwd met Antje VOLKERTS. Na overlijden van Antje trouwt deze Cornelis op 17-5-1815, 65 jr oud, metselaar, geboren en wonende te Leeuwarden, zoon van Frans Jacobs Kramer en Lidia Janssens, met Janneke Eggink, weduwe van Lambertus Conrady, oud 58 jr, dochter van Wouter Eggink (1783 te Kollum overleden) en Liesbeth Jansen. Gemelde Cornelis overlijdt 22-2-1846, 76 jr oud, geboren te Leeuwarden, wonend te Huizum, weduwnaar van Janke Wouters Eggens, zoon van Frans Cornelis en van Lidia, beiden overleden. Merk op hoe in deze overlijdensakte onduidelijkheid over voornamen is ingeslopen.

1. SIED GERRITS PINKSTER, geb ca 1776, tichelaar, ovl 27-7-1855 (Franeker 36), 78 jr, gehuwd

2. ANTJE JOCHUMS, geb ca 1776, ovl 18-1-1862 (Franeker 17), 85 jr, weduwe. In 1811 Sied Gerryts PINKSTER te Franeker met kinderen: Gerryt, 9 Jochum, 1. Na 1811: Trientje, 18-10-1812 TRIJNTJE wordt 21-5-1815 geboren. (Zie 13) Sybren, 24-8-1817 Jelle, 20-9-1820, wordt 13 weken oud. PINKSTER-naam wordt vaak als PINXTER geschreven. Sied bij overlijden: Sierd Gerrits Pinkster.

3. JACOB KLASENS STEINFORT, geb ca 1750, ovl v—or 1811 te Barradeel (Wijnaldum)?

4. JETSKE JANS, geb ca 1762, ovl 2-11-1828, 66 jr oud, gehuwd (2de huwelijk?), Barradeel akte 29 (?) Ouders van Dirk Jacobs Steinfort (zie 14). De namen staan vast, de data nog niet. ÒJacob Klase(n)s SteinfortÓ zal voor 1811 zijn overleden. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Franeker behalve Dirks Jacobs Steinfort ook een Klaas Jacobs Steinfort (geen kinderen vermeld). Te Tzum de boerenknecht Pieter Jacobs Steinfort (geen kinderen vermeld). Verder een Bauke Pieters van Steinfort (tekent ÒVan StenvoorteÓ) te Franeker (kinderen Aurelia van 8 en Pieter van 5) en te Oosterbierum Harmen Klazes Steinfort en Lieuwe Hessels Steinfort. Niet gemeld maar wel bestaand te Franeker: Sybren Jacobs Steinfort. Om het verhaal volledig te krijgen zal nog moeten worden doorgevorst.

Genoemde Harmen Klazes STEINFORT te Oosterbierum (Barradeel) kan een broer van Jacob Klasens zijn geweest. Want Jacob woonde in ieder geval te Wijnaldum (Barradeel) toen daar ca 1778 zoon Dirk (zie 14) werd geboren. Nog geen trouwregistermeldingen. Allerlei STEINFORT-gegevens uit de omgeving van Harlingen, Franeker en Barradeel, maar precieze relaties nog niet aangewezen.

1. HEIN TJALLINGS VAN ARKENS, geb ca 1763, ovl 25-6-1828, 65 jr, gehuwd (Barradeel 17)

2. ANTJE RINTJES HIEMSTRA, geb ca 1764, ovl 29-1-1843, 78 jr, weduwe (Franeker akte 4). Bij familienaamregistratie van 1811 meldt zich Hein Tjallings te Franeker die tekent met VAN ARKENS, maar ingeschreven wordt als VAN ERKENS, met kinderen: PIETJE (23 jr). (Zie 15) Janke (20) Dirkje (13). Geb 21-2-1798 te Franeker, tr 9-5-1824 te Dongjum (Franekeradeel) met Dirk Ferks ANEMA, ovl 24-1-1835 te Sexbierum (Barradeel), 36 jr oud, dochter van Hein Tjallings VAN ARKENS en Antje Rinzes. Tjalling (9) Jetske (6) Aafke (3). Ook te Franeker meldt zich in 1811 Maijke Tjallings, weduwe van Johannes Ymes, met kinderen Jantje (25), Eeke (19) en Yme (14). Zij laat de familienaam VAN ERKENS registreren.

3. UILKE HENDRIKS TRIP, geb ca 1736, zeilmaker, ovl 5-4-1814 te Gorredijk, 78 jr oud, weduwnaar.

4. (naam echtgenote ook niet vermeld in overlijdensakte Uilke) Ouders van Antje Uilkes Trip (zie 19). Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich te Gorredijk Uilke Hendriks TRIP met dochters Peerkjen (54 jr), Hinke (52), ANTJE (46) en kleinkinderen via zijn overleden zoon Hendrik: Uilke (20), Haring (18), Luitsen (16), Imkjen (12) en Sibbeltje (8).

5. RIENTS (KAMSTRA)

6. nn Ouders van Doede Rientzes KAMSTRA (zie 22).

7. JAN SYBES KUINDERSMA

8. AKKE Ouders van Tryntje Jans KUINDERSMA (zie 23). Bij naamsregistratie van 1811 melden zich in Friesland 7 gezinshoofden die de familienaam KUINDERSMA kiezen, daarvan wonen er 5 te Lutkewierum, woont er 1 in het buurdorp Bozum, de 7de is weduwe te Bolsward (?). Drie van deze gezinshoofden hebben zoals Tryntje (zie 55) het patroniem Jans, namelijk: Gabe Jans te Lutkewierum, met kinderen: Tryntje (16 jaar oud, wonend te Oosterend), Jan (13 jaar), Akke (11), Holke (7) en Antje (2). Na 1811 nog minstens een zoon Jelle Gabes Kuindersman geboren, die 5-12-1835 overlijdt (Henn 15), 22 jaar, ongehuwd, zoon van Gabe Jans KUINDERSMA en Janneke Holkes WIEREMA. Yntje (Yntze) Jans te Bozum, met kinderen: Akke (3), Jantje (bijna 1). Sybe Jans te Lutkewierum, met kind: Tryntje (1 _ jaar oud). Sybe is ca 1808 getrouwd met Hinke Jans STELLINGWERF? Hij overlijdt 1-4-1836, 65 jaar, gehuwd (Henn 4).

Deze drie kunnen broers van Tryntje (zie 55) zijn geweest. Tryntje is ca 1765 geboren, broer Sybe ca 1771. De lijn is nog verder te onderzoeken. DTBL Hennaarderadeel voor 1811 nog niet gedigitaliseerd. Tryntje is de enige van het stel die te Leeuwarderadeel woonachtig was en daar overlijdt.

KWARTIERSTAAT JELMER BAKKER, getrouwd met TRYNTJE DE JONG

Jelmer Bakker, trouwt in 1927 met Trijntje DE JONG. Oom Jelmer is 1-2-1904 te Gauw, oostelijk van Sneek, geboren. Hij was de oudste zoon van Wabe Bakker, maar werd vernoemd naar de grootvader aan moederskant. Eerder dan Jelmer werd de dochter Akke geboren, 24-10-1901, vernoemd naar de grootmoeder aan vaderskant, Akke WARTENA. ÒWabe Bakker 23 jaar, van beroep Arbeider wonende te Gauw die mij verklaarde , dat op den 24e oktober des nachts om half een te Gauw een kind van het vrouwelijk geslacht is geboren, uit hem en zijn huisvrouw Klaaske de Groot z.b. wonende aldaar. We noemen haar Akke.Ó

Ouders: Wabe Bakker (1878- na 1943?) Klaaske de Groot (1872- na 1943?) Wabe trouwt 12-5-1900 met Klaaske DE GROOT. Volgens de huwelijksakte: Wabe BAKKER, 22 jaar, geboren te Gauw, van beroep Boerenknecht, wonende te Gauw doch verblijvende te Terzool, zoon van Bauke BAKKER, van beroep Arbeider, wonende te Gauw en van (diens) overleden echtgenote Akke WARTENA. En Klaaske DE GROOT, 28 jaar, geboren te Terzool, van beroep Boerenmeid, wonende te Gauw, dochter van wijlen de echtelieden Jelmer Jentjes DE GROOT en Vokeltje Jarigs WIERINGA. De dorpjes Gauw (Wymbritseradeel) en Terzool (Rauwerderhem) liggen slechts zoÕn vijf kilometer bij elkaar vandaan. Het dorpje Sybrandaburen (Rauwerderhem) ligt er aan dezelfde dyk nog tussen. Klaaske is zes jaar ouder dan Wabe, haar ouders zijn beiden gestorven. De voornaam Jelmer die aan de oudste zoon uit het huwelijk wordt gegeven, komt van de Klaaske-kant. Klaaske is in Terzool geboren maar woont bij huwelijk te Gauw, terwijl het bij Wabe net andersom is. Uit de huwelijkse bijlagen het Militie-document betreffende Wabe: 7e Regiment Infanterie. Toestemming tot het aangaan van een huwelijk. Op grond der beschikking van de Minister van Oorlog d.d. 11 april 1892, VIIe Afd no. 72 verleent de commanderende officier van gemeld korps, namens de Minister van Oorlog bij deze toestemming tot het aangaan van een huwelijk aan den milicien Bakker Wabe der lichting van 1897 uit de gemeente Wymbritseradeel prov. Friesland. De verlofganger wordt eraan herinnerd, dat hij, door het aangaan van een huwelijk in geen geval wordt ontheven van het volbrengen der verplichtingen, welke hij krachtens de Militiewet heeft te vervullen, zodat hij deswege ook niet zal worden vrijgesteld van werkelijken dienst waartoe hij voor herhalingsoefeningen of uit andere hoofde, mocht worden opgeroepen. Amsterdam, den 20 april 1900. De commandant officier vermeld De Kolonel Goudschaal.

Klaaske DE GROOT, Jelmers moeder, is 10-2-1872 te Terzool geboren. Ze is 5 wanneer haar vader Jelmer Jentjes DE GROOT 23-9-1877 te Terzool overlijdt, 47 jaar oud. Haar moeder Fokeltje Jarigs WIERINGA is 26-4-1899 overleden Òoud 66 jaar en negen maanden, z.b., geboren te Terzool, wonende te Gauw, weduwe van Jelmer de Groot.Ó Dus is Klaaske zonder ouders wanneer ze in 1900 met Wabe trouwt. Haar moeder is het jaar ervoor overleden, niet meer wonend in Terzool (Rauwerderhem) maar in Gauw (Wymbritseradeel). Waarschijnlijk vond zij met jongste dochter Klaaske onderdak bij haar zoon Jarich DE GROOT, die te Gauw was gaan werken en wonen.

Grootouders: Bauke Bakker (1852-1917) Akke Wartena (1856-1891) Bauke BAKKER, geboren 12-2-1852 te Gauw, 23 jaar, van Boerenbedrijf te Gauw, zoon van Thomas Jans Bakker van bedrijf Landbouwer en Trijntje Harkes Molenaar, z.b., echtelieden wonende te Gauw, trouwt 22-5-1875 met de 18-jarige Akke WARTENA.

Akke is 3-8-1856 geboren te Terzool (Rauwerderhem). De huwelijksakte meldt: Òvan Boerenbedrijf, wonende te Oosterwierum, dochter van Wabe Ruurds Wartena en Eelkje Freerks de Wolf, beide, gelijk mede de grootouders aan vaders en moeders zijde, overleden. Waarover Johannes Kuperus van bedrijf Kuiper wonende te Oosterwierum voogd en Auke Ruurds Wartena van bedrijf Arbeider wonende te Roordahuizum, toeziend voogd is, beide hierbij tegenwoordig en hunne toestemming aan het hierna vermelde huwelijk gevend.Ó

Het huwelijk van Bauke BAKKER en Akke WARTENA houdt slechts 16 jaar stand doordat Akke 25-11-1891 overlijdt, 36 jaar oud. ÒIn het jaar 1891 den 25e november is te Gauw overleden Akke Wartena, 36 jaar en ruim 3 maanden oud, geboren te Terzool, z.b. wonende te Gauw, echtgenote van Bauke Bakker, Arbeider aldaar.Ó In die 16 jaar baarde Akke tien kinderen, zes dochters en vier zoons, geen twee- of meerlingen (Tryntje, Wabe (geb 10-12-1877, zie 2), Thomas, Eelkje, Jeltje (ovl 18-4-1938, 56 jr, gehuwd, Rauw 14), Gelkje, Antje, Wytske, Hylke en Freerk).

Bauke Bakker is 25 jaar, van beroep Arbeider, wonende te Gauw, wanneer hij op het gemeentehuis van Wymbritseradeel te Sneek de aangifte doet, Òdat op 10 december des morgens om 8 uur te Gauw een kind van het mannelijk geslacht uit hem en zijn huisvrouw Akke Wartena is geboren welk kind hij verklaarde de voornaam Wabe te geven.Ó Getuigen: Harke Bakker 30 jaar, Landbouwer wonende te Gauw en Gabe Elzer, 37 jaar, Klerk te Sneek. Neef Harke vergezelde Bauke voor het doen van de aangifte.

Bauke Bakker ovl 18-3-1917 (Wymb 33), 65 jr, weduwnaar. Wonende te Gauw, overleden te Sneek (Sneek akte 64).

Jelmer Jentjes de Groot (1830-1879) Fokeltje Jarigs Wieringa (1832-1899) De ouders van Klaaske, Jelmer en Fokeltje, getrouwd 5-5-1853 (Rauwerderhem akte 3) kregen negen kinderen, zes dochters en drie zoons: Jentje (1854), Janke (1855-1938), Jarich (1857), Berber (1861), Tetje (1863), Pier (1865), Gatske (1867), Tryntje (1870) en tenslotte Klaaske (10-2-1872, geboorteakte Rauw 1872 nr 15).

Jarich, de tweede zoon, trekt weg uit Terzool. Wanneer hij 9-5-1885 trouwt (bijna 8 jaar na overlijden van vader Jelmer) woont moeder Fokeltje nog te Terzool, maar werkt Jarich als boerenknecht te Offringawier en hij trouwt met een meisje uit Gauw. Uit zijn huwelijksakte: ÒJarich de Groot 28 jaar, geboren te Terzool Boerenknecht, wonende te Offringawier, zoon van Jelmer Jentjes de Groot, overleden en van Fokeltje Jarichs Wieringa z.b. wonende te Terzool. En Willemke de Jong 25 jaar, geboren te Gauw van bedrijf Dienstmeid, dochter van Klaas Pieters de Jong Arbeider en Trijntje Klazes van der Meer wonende te Gauw.Ó Uit het huwelijk van Jarich DE GROOT en Willemke DE JONG wordt op 8-9-1897 een zoon Jelmer DE GROOT geboren en Jarich woont dan zeker te Gauw. Uit de geboorteakte: ÒJarich de Groot 39 jaar, van beroep Arbeider wonende te Gauw die ons verklaart dat op den 8e dag van september des avonds ten 11 ure te Gauw een kind van het mannelijk geslacht is geboren uit hem comparant en zijn huisvrouw Willemke de Jong z.b. wonende aldaar aan welk kind hij verklaart de voornaam te geven van Jelmer. Getuigen: Tjipke Walstra 24 jaar, Boerenknecht won. Te Sneek en Gabe ®lzer 56 jaar, klerk te Sneek.

Deze gegevens betreffende Jarich geven we hier als mogelijke verklaring voor het feit dat de weduwe Fokeltje WIERINGA en haar jongste dochter Klaaske DE GROOT eind 19de eeuw niet meer te Terzool maar te Gauw woonachtig zijn.

Fokeltje WIERINGA, moeder van Klaaske DE GROOT, grootmoeder van Jelmer BAKKER, werd 25-7-1832 geboren (Rauw 34) als dochter van Jaring Meines WIERINGA en Janke Gerbens HAANSTRA. Zij ovl 26-4-1899 (Wymb 49), 66 jr, weduwe.

Jelmer Jentjes DE GROOT wordt 31-5-1830 in Utingeradeel (blad 17) ovl 23-9-1879 (Rauw 46), 49 jr, gehuwd.

Overgrootouders: Thomas Jans Bakker (1806-1883) Tryntje Harkes Molenaar (1814-1893) Thomas Jans BAKKER trouwt in 1830 eerst met Antje Atzes GROENEVELD. Volgens de huwelijksakte: Thomas Jans Bakker, Boerenknecht, geboren en wonende te Gauw oud 23 jaar, zoon van Jan Jarichs Bakker en van Hylkjen Roels Hoekstra. En Antje Atzes Groeneveld geboren en wonende te Sybrandaburen 19 jaar, dochter van Atze Ypes Groeneveld, Boer, en Jantje Tjallings de Boer, Boerin wonende te Sybrandaburen. De bijlagen bij de huwelijksakte zijn vrijwel onleesbaar geworden, maar door het tweede huwelijk van Thomas hadden we een tweede kans. Antje GROENEVELD overlijdt 16-11-1842 op 32-jarige leeftijd. Ze wordt in de overlijdensakte ÒwinkelbediendeÓ genoemd, zoals Thomas drie jaar later ÒwinkelierÓ. Hij veranderde dus van hoofdberoep.

Thomas trouwt 22-3-1845 opnieuw, nu met Tryntje Harkes MOLENAAR. Volgens de huwelijksakte: Thomas Jans Bakker, 38 jaar, van beroep Winkelier, geboren en wonende te Gauw, weduwnaar van Antje Groeneveld , zoon van Jan Jarigs Bakker en Hylkjen Roels Hoekstra beide overleden. En Trijntje Harkes Molenaar, oud 31 jaar, geboren te Langweer van beroep Dienstmeid, wonende te Gauw dochter van Harke Lieuwes Molenaar en Baukje Gerbens, beiden van beroep Schipper wonende te Langweer. Het Militie-document bij de huwelijksakte meldt dat Thomas Jans Bakker, geboren te Gauw op 17 februari 1806, van beroep Boerenknecht, zoon van Jan en van Hylkje Hoekstra van beroep Boer, wonende te Gauw binnen de gemeente Wymbritseradeel voor de militie is ingeschreven; dat aan hem vervolgens bij de loting van 1825, is ten deel gevallen het nr. 25, en hij vervolgens door de Militieraad, zitting hebbende gehouden te Heerenveen uit hoofde van de dienst eens broeders in 1825, 1826 en 1827 telkens voor een jaar en in 1828 wegens het overlijden in dienst, is vrijgesteld.

Omdat Thomas in 1845 geen ouders of grootouders meer in leven heeft die voor zijn herkomst garant kunnen staan, moet hij zich op andere bronnen beroepen. Zeven buurtgenoten verschijnen voor de notaris om te verklaren Òdat zij wel kennen Thomas Jans Bakker en dat hij de zoon is van Jan Jarichs Bakker en van Hylkjen Roels Hoekstra, gevende voor reden op waarom hij hiervan geen ander bewijs kan produceren dan dat hij jong zijnde niet gedoopt is omdat zijn ouders tot de Doopsgezinden behoorden.Ó De betreffende getuigen zijn: Rintje Sijbrens de Vries, Arbeidster te Gauw. Anne Ulbes van Dijk, Boer te Gauw. Jan Sipkes Lanting, Koemelker te Gauw. Hantje Jans Speerstra, Boer te Gauw. Anske Johannes de Vries, Boer te Sybrandaburen. Jacob Sytzes Sietsma, Boer te Goenga. Willem Sjoerds Alberda, Boerenknecht te Gauw.

ÒIn het jaar 1814 23 februari, is uit Harke Lieuwes Molenaar, oud 25 jaar, Schipper te Langweer, en uit Baukje Gerbens, een kind van het vrouwelijk geslacht geboren. Aan het welk de naam is gegeven van Trijntje.Ó

Het winkeliers-bestaan van Thomas Jans BAKKER lijkt rond 1850 ook weer afgelopen. Uit zijn huwelijk met Tryntje Harkes MOLENAAR wordt 12-2-1852 de zoon Bauke BAKKER geboren en volgens de betreffende akte is Thomas dan weer boer: Thomas Jans Bakker, 45 jaar, Boer, wonende te Gauw, verklaart dat op den 12e februari, des avonds 7 uur te Gauw, een zoon is geboren uit Trijntje Harkes Molenaar, verklaart ons de voornaam te geven van Bauke. Thomas en Tryntje, resp. 38 en 31 jaar bij huwelijk, krijgen geen kinderrijk gezin. Na bijna zeven jaar huwelijk wordt in ieder geval de zoon Bauke levensvatbaar geboren. Het lijkt erop dat hij naar zijn moeder Baukje wordt vernoemd en dat kan op een reeks van mislukte zwangerschappen wijzen.

Overlijden Thomas Bakker 9-5-1883: ÒSjoerd Albeda, 44 jaar, Arbeider te Gauw, en Gerrit de Jong, 26 jaar, z.b. te Gauw verklaren, dat: Thomas Bakker, 76 jaar en bijna 5 maanden, van bedrijf Landbouwer, geboren en wonende te Gauw, echtgenote van Trijntje Molenaar, z.b. wonende aldaar, zoon van Jan Bakker en Hylkjen Hoekstra beide overleden, op den 9e mei v.m. 4 uur te Gauw is overleden.Ó

Overlijden Trijntje Molenaar 12-8-1893: ÒGerrit Korfmaker, 37 jaar, Koopman te Gauw en Sjoerd Baarda, 26 jaar, Koemelker te Gauw, verklaren, dat: Trijntje Molenaar oud 79 jaar en ruim 5 maanden, geboren te Langweer, z.b. wonende te Gauw, weduwe van Thomas Bakker, dochter van wijlen de echtelieden Harke Molenaar en Baukjen Gerbens, op den 12 aug v.m. 9 uur te Gauw is overleden.Ó

Wabe Ruurds Wartena (1832-1873) Geb 12-10-1832 (Rauw 45), zoon van Ruurd Aukes Wartena en Trijntje Wabes Jellema. Ovl 3-6-1873 (Rauw 33), 40 jr, weduwnaar. Eelkje Frederiks de Wolf (1826-1861) Geb. 12-1-1826 (Eelkje Wolf, Idaarderadeel 3), dochter van Johan Frederik Wolf en Wytske Hinnes Hoekstra.Ovl. 19-12-1861 (Eelkjen Freerks de Wolf, Rauw 14), 34 jr, gehuwd. Wabe Ruurds WARTENA en Eelkje Frederiks DE WOLF trouwen 11-5-1852 (Rauwerderhem akte 4). Bij dat huwelijk werd een zoon Freerk WARTENA erkend die 18-4-1851 (Rauw akte 29) was geboren en dus inmiddels ruim 1 jaar oud. Er worden nog de dochters Tryntje (14-7-1853), Wietske (24-9-1854), Akke (3-8-1856) en Feikje (11-3-1859) geboren. Akke WARTENA was 5 toen te Terzool haar moeder Eelkje overleed (19-12-1861, 35 jaar oud) en 16 toen haar vader Wabe (3-6-1873, 40 jaar oud) stierf. Haar grootvader van vaderskant, Ruurd Aukes WARTENA, is in 1871 overleden (3-5-1871), te Rauwerd, 73 jaar oud, toen echtgenoot van Sytske Sint DE JONG. Haar grootmoeder van vaderskant, Trijntje Wabes JELLEMA, de eerste echtgenote van Ruurd Aukes, stierf 2-3-1847 te Rauwerd. Aan vaderskant was de familienaam: WARTENA, maar die familie woonde te Rauwerd en Terzool. Terwijl moeder Eelkje echt in het dorp Wartena (Idaarderadeel) is geboren.

Jentje Klazes de Groot (1800 Nes bij Akkrum - ?) Janke Tjerks Westerterp (1805 Oldeboorn Ð Terzool (?) 1867) Een DE GROOT-generatie eerder: Jelmer Jentjes DE GROOT wordt 31-5-1830 in Utingeradeel (blad 17) geboren. Zoon van Jentje Klazes DE GROOT en Janke Tjerks WESTERTERP die 23-5-1829 met elkaar trouwden. Uit dit huwelijk zijn behalve Jelmer (1830) de dochters Trijntje (1832) en Berber (1838) geboren. Uit de huwelijksakte (Utingeradeel 1829 nr 12): ÒJentje Klazes de Groot oud 29 jaar, van Boerenbedrijf, wonende te Nes en aldaar geboren den 2 mei 1800, zoon van Klaas (Eisge) de Groot in leven Boer en van Berber Jelmers Huisman gewoond hebbende te Nes. En Janke Tjerkes Westerterp 24 jaar, z.b. wonende te Oldeboorn en daar geboren op 29 maart 1805, dochter van Tjerk Klazes Westerterp, Boer wonende te Oldeboorn, en van Trijntje Geerts de Jong, overleden.Ó Uit de huwelijks bijlagen blijkt dat Trijntje Geerts DE JONG, 47 jaar oud werd, ovl 4-11-1820, geboren te Heerenveen, wonende te Oldeboorn, dochter van Geert Jacobs, overleden, en van Feikje Popkes wonende te Langezwaag. Voor Jentje is een Òakte van kennelijkheidÓ nodig. Zeven getuigen verklaren onder ede Jentje Klazes DE GROOT zeer wel te kennen als zoon van Klaas Eisge DE GROOT en Berber Jelmer HUISMAN. Jentje voldeed aan zijn diensplicht Òdoor nummerverwisselingÓ. Hij betaalde dus zijn vervanger. Volgens Militie-signalement was hij een stevige knaap van ruim 1 meter 70: ÒAangezicht Lang, Voorhoofd Stijl, Ogen Blauw, Neus Groot, Mond Idem, Kin Rond, Haar Licht bruin, Wenkbr. Idem. Merkbare tekenen gene.

Janke Tjerks Westerterp ovl 8-1-1867 (Rauw 2), 61 jr, gehuwd. Ovl Jentje Klazes de Groot nog onbekend.

Jaring Meines Wieringa Janke Gerbens Haanstra Fokeltje was hun eerste kind en oudste dochter. Huwelijk 1831 Rauwerderhem 4 juni: Jarich Meinisz Wieringa 27 jaar, zoon van Meine Jarichs Wieringa overl. 18 febr. 1822 en van Fokeltje Meines overl. 12 nov. 1810. En Janke Gerbens Haanstra wonende en geboren te Terzool, dochter van Gerben Pieters Haanstra, Boer en Tettje Hanzes. Vijf getuigen verschijnen voor de Òakte van bekendheidÓ. Jarich zit immers zonder vader en moeder. De vijf getuigen slaan die twee over en Òverklaren wel te weten dat Jarich Meinesz Wieringa de kleinzoon van vaders zijde was van Jarich Douwes ten tijde Landbouwer te Terzool en Hiltje Piers aldaar overleden, de eerste 19 september 1774 en laatstgenoemde 5 november 1772.Ó De Nationale Milite laat weten dat Jarich uit hoofde van gebreken finaal is vrijgesteld.

In totaal werden zeven kinderen geboren uit het huwelijk van Jaring (Jarich) en Janke, eerst vijf dochters, later nog twee zonen Meine: Fokeltje (1832-1899), Tetje (1834-1860), Pierkjen (soms Sierkjen geschreven, 1837-1866), Gerbrig (1839-..), Meintje (1842-1869), Meine (1849, werd slechts 3 weken oud), Meine (1851-1934). De jongste zoon Meine die uiteindelijk 82 jaar oud wordt, is 16 wanneer zijn vader Jarig Meines WIERINGA overlijdt (14-2-1867, 63 jaar oud, Rauw 9) en 18 wanneer zijn moeder Janke Gerbens HAANSTRA overlijdt (28-3-1869, 56 jaar oud, Rauw 21). Oudste zus Fokeltje is bij deze gebeurens resp. 34 en 36 jaar oud, op haar twintigste getrouwd met Jelmer Jentjes DE GROOT, en al moeder van een zevental kinderen. Nog niet van Klaaske (geboren 1872).

Betovergrootouders: Jan Jarings Bakker Hylkjen Roels Hoekstra Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich in de Mairie Nijland gezinshoofd Jan Jarigs BAKKER, met de zonen Jorre (23 jaar), Lolke (11), Jelle (8) en Thomas (5). Hij noemt geen dochters en geen kleinkinderen. Hij is eind 1811 ca 58 jaar oud (met jonge zonen). Jan Jarigs is volgens overlijdensakte te Terhorne geboren. ÒJan Idzes Boorsma, 29 jaar, en Sjoerd Alberts Alberda, 60 jaar, beiden Boeren te Gauw woonachtig en geburen van overledene verklaren, dat: Jan Jarings Bakker, oud 72 jaar, Boer, geboren te Terhorne wonende te Gauw, nalatende zijn huisvrouw met name Hielkjen Roels, op den 8e januari n.m. 4 uur te Gauw is overleden.Ó Het gezin woonde ook te Terhorne en verhuisde rond 1803 naar Gauw waar Thomas (kw 8) is geboren. Zoon Lolke werd nog in Terhorne geboren. Hij wordt slechts 23 en overlijdt, ongehuwd, op 8-11-1823 te Gauw.

Harke Lieuwes Molenaar (ca 1789-1849) Baukjen Gerbens (Zwaagstra?) (ca 1783-1860) Harke Lieuwes Molenaar geb ca 1789, ovl 18-7-1849, 60 jr, geh (Doniaw 8, overleden in de gemeente Weststellingwerf, WSW 106). Harke was schipper van beroep, maar had zijn domicilie te Langweer. Hij trouwt er 17-5-1811 (Doniaw 7): Harke Lieuwes en Baukjen Gerbens. Er worden zes kinderen geboren: Lieuwe Harkes Molenaar (29-6-1812, wordt slechts 21 weken). Trijntje (23-2-1814, Doniaw 8, tr 22-3-1845 (Wymb 7) met Thomas Jans Bakker (zie 9). Gerbrig (23-8-1816, Doniaw 41, tr 18-4-1840 (Wymb 14) met Douwe Klazes Fortuin, ovl 20-3-1856 te Workum, 39 jr, geh (Workum 3)). Lieuwe (9-3-1819, Doniaw 17, tr 12-1-1845 (Westdong 4) met Saakje Sjoerds van Lekkum, ovl 3-12-1884, 65 jr, gehuwd (Westdong 115). Kinderen geboren in Westdongeradeel: Catherina (1846, ovl in Small 13 jr oud), Baukje (1847), levenloos (1850), Harke (1851), Simkje (1852), levenloos 1854. Kinderen geboren in Smallingerland: Harke (1856), Sjoerd (1857). In Westdongeradeel: levenloos (1861). Gerben (10-1-1822, Doniaw 7, tr 17-2-1850 (Sneek 3) met Trijntje Bloksma. Dochter Trijntje geb 24-12-1850, moeder Trijntje ovl 10-1-1851, 36 jr, geh (Sneek 2). Gerben tr 30-1-1853 (Sneek 2) met Wypkjen Walstra: 2 zoontjes Henderikus slechts enkele maanden, Harke (1857), Jeltje (1861), Henderikus (1863), Baukje (1865). Sytske (14-3-1825, Doniaw 7, tr 15-12-1844 (Workum 29) met Sieds Heins Heinsius, ovl 6-2-1858, 32 jr, gehuwd (Workum 30)).

Baukjen Gerbens, geb ca 1783, ovl 23-7-1860, 77 jr, wed (Doniaw 14). Ze heeft dan de familienaam ZWAAGSTRA. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Rintje Gerbens Zwaagstra, vermoedelijk haar broer (tr 24-11-1811 met Geeske Meinderts, Doniaw 17).

Ruurd Aukes Wartena Tryntje Wybes Jellema In de voetnoot wordt gesteld dat de grootmoeder aan moederskant van Akke WARTENA waarschijnlijk niet HAMSTRA heette, maar HOEKSTRA. Verder staat hierboven te lezen dat Johannes KUPERUS, kuipenmaker te Oosterwierum, wegens overlijden van de ouders van de minderjarige Akke, voor haar als voogd optreedt, en Auke Ruurds WARTENA, arbeider te Roordahuizum, als toeziend voogd. Genoemde Auke WARTENA (geb 1830) is de twee jaar oudere broer van de overleden vader Wabe WARTENA (geb 1832). Johannes KUPERUS was getrouwd met hun oudste zus, Maaike Ruurds WARTENA (geb 1822). Ruurd Aukes WARTENA en Tryntje Wabes JELLEMA kregen eerst vier dochters (Maaike, Hinke, Akke en een tweede Akke) voordat de zonen Auke en Wabe werden geboren. Het is deze aangetrouwde oom Johannes KUPERUS die als voogd optreedt voor de dochters uit het huwelijk van de overleden Eelkje en Wabe, na overlijden van Wabe in 1873. In ieder geval als voogd voor Akke WARTENA. We moeten concluderen dat hij en de WARTENA-familie steeds nauwe contacten onderhielden, ook nadat zijn huwelijk met Maaike Ruurds WARTENA ongelukkigerwijs vroeg eindigde door overlijden van Maaike 7-1-1850 (Baarderadeel 1850 akte 2). Maaike werd slechts 27 jaar oud. Johannes Gjalts KUPERUS en Maayke Ruurds WARTENA trouwden 21-5-1843 (Rauwerderhem akte 9). Beiden begin 20. Het huwelijk kende misschien allerlei mislukte zwangerschappen, een dochter Akke Johannes Kuperus wordt wel geboren, maar overlijdt 4 maanden oud 12-12-1849. Maaike overlijdt vier weken later. Ze wonen inmiddels te Oosterwierum waar Johannes zijn kuipmakersbedrijf heeft. Wanneer in 1873 zijn zwager Wabe Ruurds WARTENA overlijdt, is Johannes al bijna aan zijn bronzen huwelijksjubileum toe met Tettje Pieters HEMSTRA. Hij hertrouwt ruim tien jaar na het overlijden van Maaike op 6-11-1861 met de weduwe Tettje HEMSTRA die eerder getrouwd was met Pieter Gerbens HOITINGA VAN IDSINGA (ovl 1-4-1857, 45 jaar oud, Baarderadeel akte 28). Vanwege gevorderde leeftijd worden uit het huwelijk van Johannes KUPERUS en Tettje HEMSTRA geen kinderen geboren. Wel overlijdt 29-5-1864 Grietje Pieters HOITINGA VAN IDSINGA, slechts 11 jaar oud (Baarderadeel 61). Johannes en Tettje raakten, na dit vele verdriet, misschien bijzonder ontvankelijk voor de tien jaar later verweesd geraakte jonge dochters van Wabe en Eelkje. Johannes wordt door de WARTENA-familie als voogd geaccepteerd en in ieder geval het 18-jarige nichtje Akke WARTENA woont formeel ook te Oosterwierum wanneer ze 25-5-1875 trouwt met Bauke BAKKER.

Johan Friedrich Wolff Wytske Hinnes Hoekstra Johan Friedrich WOLFF kwam uit Duitsland. Hij overlijdt 23-10-1829 te Leeuwarden, akte Idaarderadeel 16 na 28-10 geregistreerd, Ò56 jaar oud, arbeider, geboren te Sisselheuf, in Hannover, wonende te Wartena, gehuwd zijnde, des zelfs familie onbekend.Ó Wytske Hinnes HAMSTRA, overleed 21-9-1859 te Wartena, Òoud 62 jaar, z.b., geboren en wonende te Wartena.Ó

Klaas Eesges de Groot (ca 1748-1826) Berber Jelmers Huisman (ca 1759-1826) Klaas Eesges (Eisges) de Groot, geb ca 1748, ovl 5-8-1826 (Uting 11), 78 jr, gehuwd. Berber Jelmers Huisman, geb ca 1759, ovl 10-8-1826 (Uting 14), 67 jr, weduwe. Berber was slechts 5 dagen weduwe. Waren ze slachtoffers van de algemene sterfte na de watersnoodramp van 1825? Huwelijk 10-2-1782 (Herv.kerk Akkrum): Klaas Eesges, Akkrum, en Berber Jelmers, Grouw. Jentje Klazes de Groot (zie 12) is jongste kind uit dit huwelijk geweest.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Klaas Eesges DE GROOT zich, wonend te Nes (bij Akkrum), met de kinderen: Symen (24), Fettje (22), Eesge (20), Jelmer (17), Doetje (16), Ruurdje (Ruittje?, 13) en Jentje (11). Het kan zijn dat Focke Eesges KLEEFSTRA een broer van hem was (kinderen: Hotze 21, Gatscke 19 (Olterterp), Fettje 17, Jelle 16, Eesge 14, Antje 11, Klaas 9, Jentje 7 en Neltje 4. Deze Fokke is ca 1755 geboren, ovl 3-11-1818 (Rauw 12), 63 jr, weduwnaar. Hij was 4-8-1793 te Akkrum gehuwd met Rigtje Jelles.

(Kw 48.) Bij de belastingquotisatie van 1749 wordt Eesge Jentjes te Oldeboorn genoemd, geen beroep vermeld, gezin van 2 volwassen en 4 jonge kinderen, aanslag 32 Cgldns en 17 stuivers. Deze trouwde 25-5-1740 (attestatie afgegeven door Oldeboorn-Nes): Eesge Jentjes, Akkrum, en (Kw 49.) Fetje Douwes, Nes. (Kw 50. en 51.) Berber kan dochter geweest zijn uit huwelijk van Jelmer Dirks en Doetje Eeltjes, 18-7-1745 te Grouw.

Tjerk Klazes Westerterp (ca 1765-1839) Trijntje Geerts de Jong Tjerk Klazes Westerterp, geb ca 1765, ovl 28-8-1839 (Uting blad 13), 73 jr, weduwnaar. Trijntje Geerts de Jong, geb ca 1773, ovl 3-11-1820 (Uting blad 12), 47 jr, gehuwd. Huwelijk 13-9-1801 te Oldeboorn. Bij de naamsregistratie van 1811 is vader Klaas Tjerks WESTERTERP (zie 52) te Oldeboorn nog in leven en als familiehoofd meldt deze ook zijn kleinkinderen. Van zoon Tjerk noemt hij zes kinderen, met een oudste zoon Klaas van 14 jaar oud, die in ieder geval niet uit het huwelijk met Trijntje kan stammen. Eerder huwelijk van Tjerk Klazes met Lijsbet Wisses 7-6-1795 te Oldeboorn. Tjerks kinderen (1811): Klaas (14), Elizabeth (9), Feikjen (8), Janke (4), Fokeltje (2) en Jantje (30 weken). Grootvader was wellicht niet sterk in het onthouden van leeftijden. Janke Tjerks Westerterp (zie 13) was in ieder geval niet 4 maar 6 jaar oud in 1811. In ieder geval 19-9-1814 werd nog een zoon Uiltje Tjerks geboren.

(52.) Klaas Tjerks huwt 3-4-1762 te Oldeboorn met (53.) Janke Uiltjes. Hij overlijdt 27-10-1823 (Uting 15), 86 jr, weduwnaar. Janke is vermoedelijk voor 1811 overleden. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Klaas de dochter Japkjen (48 jr), de zoon Tjerk (zie 26) en de overleden zoon Uiltje vanwege diens kinderen. Dochter Japkjen is inmiddels weduwe van Jan Wybrens. Van haar een dochter Gettje (18, Oldeboorn). De kinderen van Tjerk zijn hierboven genoemd. Die van wijlen Uiltje Klazes zijn: Bauke (14), Janke (12), Stijntje (10), Akke (8), Klaas (3) en Trijntje (1).

Meine Jarings Wieringa Fokeltje Meintes Een WIERINGA-generatie eerder: Meine Jarings WIERINGA meldt zich bij naamsregistratie van 1811, boer te Terzool, met een zoontje Jaring (7). Meine Jarigs uit Terzool trouwde 20-9-1801 met Fokeltje Meintes, ook uit Terzool. Dit wordt vermeld in het trouwregister van de Hervormde gemeente aldaar (Poppingawier etc), met de kanttekening: Ògehuwd voor de Doopsgezinde gemeente.Ó Meine Jarings WIERINGA overlijdt 18-2-1822 voormiddags 10 uur in het huis nr 22 te Terzool: Òboer, geboren en wonende te Terzool, weduwnaar van Fokeltje Meintes, zoon van wijlen Jarich Douwes en Hiltje PiersÓ. Hij was ruim 60 toen hij met Fokeltje trouwde. Misschien om alsnog een opvolger voor de boerderij te krijgen, wat lukte. Zoon Jaring is rond 18 wanneer zijn vader overlijdt. Lang heeft Jaring moeder Fokeltje niet mee mogen maken, want deze overlijdt al op 12-11-1810.

Thomas Jans Hornstra en Gerben Pieters Haanstra beiden wonende te Terzool verklaren dat: Pier Jarichs Wieringa in leven gewoond hebbende te Terzool 85 jaar, op den 5e juli 1815 ten zijnen huize is overleden. Dit is een oudere broer van Meine Jarings WIERINGA geweest die ruim 6 jaar v——r hem overlijdt. De aangevers bij het overlijden van Pier zijn Thomas Jans Hornstra en Gerben Pieters HAANSTRA, bij het overlijden van Meine: Gerben Pieters HAANSTRA, 37 jaar, en Hette Meinte JELLEMA, 26 jaar, boeren, beide wonende te Terzool.

Gerben Pieters Haanstra Tetje Hanzes Ferwerda Buurman Gerben HAANSTRA wordt de schoonvader van Jaring MEINES (zie 14). Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Gerben Pieters HAANSTRA, boer te Terzool, met een dochter Boukjen van 1 jaar oud. Hij trouwde 23-9-1810 (Herv.gemeente Terzool) met Tettje Hanzes (FERWERDA). Uit dit huwelijk volgens de opgave van 1811 een dochter Boukjen van 1 jaar. In oktober 1811 (Rauwerderhem blad 1, de Burgerlijke Stand begon) melding van het overlijden dat al 26-5-1811 plaatsvond, van de dochters Janke, Gatske en Sybrig, Òdrieling, allen kort na de geboorte overleden.Ó Van de tweede dochter Janke Gerbens HAANSTRA vonden we geen BS-melding, we kennen de geboortedatum dankzij bijlage bij haar huwelijksakte: ÒIn het jaar 1812 9 juni des avonds 4 uur is te Terzool geboren een dochter van Gerben Pieters HAANSTRA en Tettje Hanzes, genaamd Janke.Ó In BS-register zes en een halfjaar later melding van de geboorte van Wabe HAANSTRA, 7-12-1818 (Rauw 58 ~ Wabe Haanstra overlijdt 18-10-1876, 57 jaar oud, gehuwd).

Gerben Pieters HAANSTRA, geb 1784, wordt 73, ovl 16-2-1858. Tetje Hanzes FERWERDA, gedoopt 15-10-1784 te Rauwerd, wordt 87, ovl 18-4-1872 te Terzool. Beider overlijdensakten geven nog wat aanvullende informatie betreffende buurmannen Jentje (zie 12) en Wabe Ruurds (zie 10): 1858: ÒJentje Klazes de Groot 57 jaar en Wabe Ruurd Wartena 25 jaar, beide Landbouwers wonende te Terzool, geburen verklaren, dat: Gerben Pieters Haanstra, 73 jaar, Landbouwer wonende te Terzool geboren te Terhorne, gehuwd met Tettje Henzes Ferwerda, Boerin wonende te Terzool, zoon van Pieter Nolkes en Janke Gerbens, 16 febr. 1858 v.m. 3uur te Terzool op nr. 5 is overleden.Ó 1872: Ò Willem Jans Jansma 55 jaar, Landbouwer te Terzool, en Wabe Ruurds Wartena 40 jaar, Landbouwer te Terzool, geburen van overledene verklaren, dat: Tettje Hanzes Ferwerda 87 jaar, geboren te Rauwerd, z.b. wonende te Terzool, weduwe van Gerben Pieters Haanstra, dochter van Hans Ferwerda en moeders naam onbekend, 18 april 1872 n.m. half drie te Terzool in huis nr. 5 is overleden.Ó

(60.) Pieter Nolkes en (61.) Janke Gerbens trouwen 16-11-1783. Van hun nakomelingen gaat een deel HENSTRA heten en een ander deel HAANSTRA. (120.) Pieter Nolkes is zoon van Nolke Pieters en (121.) Fokjen Douwes.

(62.) Tetje Hanzes Ferwerda is dochter van Hans Hotzes en (63.) Gatske Sybes, die 28-5-1775 te Rauwerd trouwen.

(124.) Hans Hotzes is zoon van (248.) Hotze Clases FERWERDA, schoolmeester en organist te Irnsum, en (249.) Sibbeltje Hanzes, die 27-7-1749 te Rauwerd trouwen. Hotze kwam in 1737 met eerste echtgenote naar Irnsum vanuit Oosthem/Abbega/Folsgare. Sibbeltje Hanzes ovl 22-1-1785 te Rauwerd.

Toen wij als neven en nichten bij Oom Jelmer en Tante Tryntsje weleens logeerden, die in Wommels (Hennaarderadeel) woonden, was Oom Jelmer de 50 gepasseerd en vooral actief als postbode voor Wommels en omgeving. Destijds een interessant beroep.

KWARTIERSTAAT JELLIE VAN DER VEEN, getrouwd met HENDRIK DE JONG

Jellie van der Veen, trouwt ca 1936 met Hendrik DE JONG. Ouders: Jane van der Veen (Bolsward 1879-1936) Sytske Runia (Schraard 1876 Ð Bolsward na 1943) Op 17-2-1906 trouwt te Bolsward Jane VAN DER VEEN met Sytske (_ Sitie, Sita) RUNIA. Huwelijksakte Bolsward 1906 nr 3: ÒJane VAN DER VEEN, 26 jaar, schipper, geboren en wonende te Bolsward, zoon van Hendrik VAN DER VEEN en Teuntje DIJKSTRA, beiden z.b. wonende te Bolsward.Ó En: ÒSytske RUNIA, 29 jaar, naaister, geboren en wonende te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER, z.b., wonende te Schraard. Vader overleden.Ó Jane van der Veen is 23-11-1879 te Bolsward geboren (akte 177), hij wordt 56 en ovl 1-3-1936 tijdens een bezoek aan Sneek. Zijn overlijden te Sneek wordt aangemeld door Romke NIJDAM, 45 jaar, winkelier te Bolsward. Hij was wellicht samen met Jane VAN DER VEEN te Sneek aanwezig, toen laatstgenoemde daar overleed. Doet aangifte te Sneek. Door de ambtenaren van de Burgerlijke Stand te Bolsward wordt die aangifte vervolgens overgenomen: ÒTe Bolsward ontvangen een extract uit het register van overledenen der Gemeente Sneek, waaruit blijkt, dat op 1 maart 1936 des n.m. te half vier te Sneek is overleden VAN DER VEEN, JANE, oud 56 jaar, brandstoffenhandelaar, geboren en wonende te Bolsward, echtgenoot van RUNIA, SYTSKE, zoon van VAN DER VEEN, HENDRIK en van DIJKSTRA, TEUNTJE, beiden overleden.Sytske RUNIA is 17-11-1876 geboren te Schraard, dochter van Bauke RUNIA en Janke KRAMER. Zij is na 1943 overleden. Kinderen in ieder geval: Hendrik, ovl 21-12-1915, 5 jaar oud (Bolsward 106) Jellie. Zie 1.

Grootouders: Hendrik van der Veen (Bolsward 1841-1922) Teuntje Dijkstra (Bolsward 1844-1922) Huwelijk: 8-4-1866 (Bolsward 7). Hendrik (Janes) van der Veen, geb 30-12-1841 te Bolsward (akte 77), zoon van Jane Sjoerds van der Veen (zie 8) en Rinske Wigles Kuipers (zie 9). Hij ovl 26-4-1922, 80 jr, gehuwd (Bolsward 52). Teuntje (Johannes) Dijkstra, geb 25-1-1844 te Bolsward (akte 7), dochter van Johannes Klazes Dijkstra (zie 10) en Geiske Jans Lammertsma (zie 11). Zij overlijdt in hetzelfde jaar als echtgenoot Hendrik, 15-11-1922, 78 jr, weduwe (Bolsward 103). Kinderen: Johannes, 3-1-1867 (Bols 1), wordt 18 weken. Rinske, 14-2-1868 (Bols 7), ovl 1924, 56 jr (Bols 29?). Geiske, 6-3-1869 (Bols 8), jong overleden. Johannes, 31-12-1870 (Bols 46), wordt 6 maanden. Nieske, 23-11-1872 (Bols 36), wordt 6 jaar oud. Johannes, 19-11-1874 (Bols 40) Jane, 17-12-1876 (Bols 196), wordt 4 weken. Geiske, 22-1-1878 (Bols 16), wordt 8 maanden. Jane, 23-11-1879 (Bols 177), ovl 1-3-1936, 56 jr. (Zie 2) Klaas, 6-7-1884 (Bols 89)?

Bauke Hendriks Runia (Schraard 1842 Ð 1896) Janke Johannes Kramer (1841- 1918) Huwelijk 19-5-1866 (Wonseradeel akte 65). Bauke Runia, geb 15-5-1842, zoon van Hendrik Scheltes RUNIA en Baukjen Baukes REITSMA (Wonseradeel). Sytske was rond 20 toen haar vader Bauke 15-6-1896, 54 jr oud, te Schraard overleed. Janke Kramer, geb 19-2-1841 (Wonseradeel 23), dochter van Johannes Bottes KRAMER en Jeltje Douwes BROUWER. Janke ovl 28-3-1918, 77 jr, weduwe, te Rinsumageest (Dantumadeel) waar zoon Hendrik was gaan wonen. Kinderen: Hendrik Runia, geb 4-3-1867 (Wonser 22). Trouwt 10-8-1895 met Jantje DE RUITER (Wymbr 84), geb 6-12-1865 (HemOld 175), dochter van Harmen Jans de Ruiter en Petertje Lummigje Kuiper. Uit huwelijk van Hendrik en Jantje wordt 16-10-1896 te Bolsward (akte 147) een dochter Petertje Lummigje Runia geboren. Het gezin verhuist hierna naar Rinsumageest (Dantumadeel), waar in ieder geval nog de dochters Janke (1898, ovl 18-12-1914, 16 jr (Dant 198)), Grietje (1899) en Jeltje (1901) worden geboren. Oma Janke Kramer (1841-1918) vond op oudere leeftijd kennelijk onderdak bij zoon Hendrik want zij overlijdt te Rinsumageest.. Jantje de Ruiter ovl 22-10-1926 (Dantum 135), 60 jr, gehuwd. NB: Ovl te Leeuwarden (ws in het ziekenhuis). Jeltje, 9-10-1868 (Wonser 81) Baukje, 26-11-1870 (Wonser 93) Trijntje, 12-9-1873 (Wonser 82) Sytske, 17-11-1876 (Wonser 100). (Zie 3)

De broer Schelte Hendriks RUNIA trouwt met de zus Trijntje Johannes KRAMER. Zij krijgen de kinderen: Jeltje (1866), tweeling Hendrik en Baukje (1867), Hendrik (1869), Johannes (1871), Janke (1873), Pietje (1874) en Johannes (1876). Enkelen jong overleden.

Overgrootouders: Jane Sjoerds van der Veen (Koudum ca 1801- Rinske Wigles Kuipers (ca 1802 Ð Bolsward 1873) Huwelijk 6-12-1829 (Hemelumer Oldeferd 13). Voor Jane een tweede huwelijk. Hij was eerst getrouwd 25-6-1825 (HemOld 9) met Rinkje Siebrens Postma. Rinske Kuipers ovl 6-7-1873 (Bolsw 22), 71 jr, weduwe. Kinderen (gezin is later naar Bolsward verhuisd; nog nagaan waar eerdere kinderen geboren en waar en wanneer vader Jane is overleden): Sjoerd, 1830, ovl 5-1-1913 (Bolsw 1), 82 jr, gehuwd. Nieske, 1832, ovl 31-3-1912 (Bolsw), 79 jr, weduwe. Johannes, 28-4-1836 Lieuwe, 1839, ovl 16-5-1923 (Bolsw 39), 84 jr, gehuwd met Aat Jans Konst. Hendrik, 30-12-1841 te Bolsward, ovl 26-4-1922 (Bolsw 52), 80 jr, gehuwd. Zie 4.

Johannes Klazes Dijkstra Geiske Jans Lammertsma Huwelijk 27-3-1831 (Bolsward 5). Johannes Klazes Dijkstra, geb 1806, ovl 3-1-1858 (Bols 1), 51 jr, gehuwd. Geiske Jans Lammertsma, geb 1805, ovl 12-8-1849 (Bols 30), 44 jr, gehuwd. Kinderen: Klaas, 11-3-1832, wordt 12 weken. Foekje, 23-6-1833. Harmentje, 15-3-1835. Fokeltje, 8-7-1837, wordt 15 maanden. Fokeltje, 11-8-1839. Klaas, 15-10-1841. Teuntje, 25-1-1844. Zie 5. Gerrit, 21-3-1846, wordt 3 jaar oud.

Hendrik Scheltes Runia (1810-1859) Baukjen Baukes Reitsma (1809-1885) Huwelijk 25-1-1834 (Wonseradeel 1). Hendrik Scheltes Runia, geb 1810, ovl 14-12-1859 (Wonser 81), 49 jr, gehuwd. Baukjen Reitsma, geb 1809, ovl 29-12-1885 (Wonser 246), 76 jr, weduwe. Kinderen: Pietje, 9-9-1834 Sytske, 14-5-1836 Jeltje, 20-9-1837 Schelte, 27-8-1840. Trouwt met Trijntje Johannes Kramer. Bauke, 15-5-1842. Zie 6. Trouwt met Janke Johannes Kramer. Zie 7. Lieuwe, 28-3-1844 Sibbeltje, 15-5-1848. Ovl 17-12-1928, 80 jr (Bolsw 82). Hessel, 1-11-1850. Ovl 11-2-1936, 85 jr, weduwnaar (Bolsw 11).

Johannes Bottes Kramer Jeltje Douwes Brouwer Huwelijk 11-6-1836 (Wonseradeel 47). Kinderen: Trijntje, 14-6-1838 (Wonser 88), ovl Wonser 1893? Getrouwd met Schelte Hendriks RUNIA. Janke, 19-2-1841 (Wonser 23). Zie 7. Getrouwd met Bauke Hendriks RUNIA. Zie 6. Douwe, 14-1-1844 (Wonser 6, tweeling), ovl Wonser 1889 Botte, 14-1-1844 (Wonser 7, tweeling), tr 6-7-1865 (Wonser 107) met Henderika Jans Porten, ovl in 1928 te Workum. Johannes Bottes Kramer, ovl 29-4-1857 (Wonser 19), 45 jr, gehuwd. Jeltje Brouwer, ovl 24-3-1886 (Wonser 88), 73 jr, weduwe. Beiden dus van ca 1812. Niet in BS.

Betovergrootouders: Sjoerd Lieuwes van der Veen (Arum (?) ca 1774 - Koudum 1814) Antje Janes (Koudum ca 1782 Ð 1834) Huwelijk 9-6-1793 te Koudum: Sjoerd Luiwes, Arum, en Antie Janes, Koudum. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Sjoerd Lieuwes VAN DER VEEN te Koudum, met kinderen: Hiltje (16) Lieuwe (13) Jane (10). Zie 8. Foekjen (4). Ovl 11-10-1812, 5 jr oud. Tjitske (16 weken). Ook in 1811 meldt zich Sake Lieuwes VAN DER VEEN te Arum, met zonen: Lieuwe (18), Jan (15), Booyer (12), Focke (10), Eeke (8), Sjoerd (1 1/2). Wellicht broer van Sjoerd. Sjoerd Lieuwes van der Veen ovl 6-8-1814 (HemOld 16), 40 jr. Antje Janus ovl 28-4-1834 (HemOld 23), 51 jr, weduwe.

Wigle Kuipers (ca 1763 Ð Bolsward 1827) NN Huwelijk te Bolsward? Wigle Kuipers ovl 13-2-1827 (Bolsw 18), 64 jr, gehuwd.

Klaas Dijkstra NN

Jan Lammertsma NN Jan Lammertsma, geb ca 1774, ovl 15-2-1855, 81 jr, weduwnaar (Sneek akte 8). In 1811: Jan Lammerts Lammertsma, geen kinderen (had de naam al?). Verder nog uitzoekbaar.

Schelte Hendriks Runia (ca 1784- Bolsward 1838) 25. Sietske Cornelis Huwelijk ca 1809? Schelte Runia, geb ca 1784, ovl 5-3-1838 (Bols 6), 53 jr, gehuwd. Sietske Cornelis, geb ca 1785. WEIDEMA of DUURSMA. Aktenonderzoek nog nodig. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Schelte geen gegevens: Òhad naam (RUNIA) al.Ó Kinderen: Hendrik, geb ca 1810. Zie 12. Trijntje, 2-1-1813 Cornelis, 15-3-1815 Antje, 1-12-1817 Dirk, 7-11-1820 Hinke, 17-8-1824.

Bauke Douwes Reitsma NN Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Bouke Douwes REITSMA te Schraard, met kinderen: Ynskje (7), Douwe (5) en Bouwkjen (3. Zie 13).

Botte Taekes Kramer (?) Trientje Ruurds (?) Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Botte Taekes KRAMER te Exmorra (Mairie Tjerkwerd, Wonseradeel) met kinderen Tjitske (7), Bottje (7) en Ruurd (4). Daarna geen registraties gevonden tot 5-2-1815 als een dochter wordt geboren (Wons 8) van Botte Taekes Kramer en Trientje Ruurds. Johannes (zie 14) is ca 1812 geboren.

Douwe Brouwer NN

Trouwregisters van v—or 1812 uit Bolsward en omgeving nog niet via Internet te raadplegen.