Generatie 6: Oudouders

GENERATIE 6: OUDOUDERS

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland): 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (1754-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (..-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

c) DE JONG-kwartier (Friesland): 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland): 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748-1807) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland):

1. Freerk Tammes VAN DER HOEK, geb Terwispel (Opsterland, FR) september 1758, doop 9-11-1758, een week of zes oud, ovl te Bovenknijpe (Schoterland, FR) 1–10-1841, in huis nr 123 te Bovenknijpe, oud “negentig jaren” (hij werd 83j), trouwt 17-5-1789, hij van Kortezwaag, zij van Oranjewoud, hij 30, zij 24, met
2. Hendrikjen Wolters (BIJMA), gedoopt 24-2-1765 te Katlijk, overleden 4-10-1822 te Bovenknijpe, in de namiddag rond 5 uur in huis nr 124 te Bovenknijpe, 58j oud, huisvrouw van Freerk Tammes Van der Hoek, arbeider, wonende in de Bovenknijpe, nalatende haren man en vier kinderen bij denzelven in echt verwekt.

Bij overlijden van oudvader Freerk Tammes VAN DER HOEK, ovl 1-10-1841, aangifte 2-10-1841 (door de geburen Gerrit Piers HORNSTRA, oud 73 jaar, arbeider, en Rein Jacobs SOET, oud 37 jaar, koopman), wordt ingeschreven dat hij 90j oud werd. Mogelijk is informatie gevraagd uit het doopregister van de kerk te Terwispel en toen de doopdatum 5-3-1752 gemeld van Freerk Tammes, zv Tamme Freerks (kw 64) en Eeuwkjen Jalderts (kw 65). Dat dezelfde ouders ruim 6j later opnieuw een Freerk Tammes laten dopen (de eerste kennelijk jong overleden) werd bij de raadpleging niet opgemerkt.

Het huwelijk van 17-5-1789 is ingeschreven in het trouwregister van zowel de Hervormde Gemeente Langezwaag-Kortezwaag-Luxwoude (Fredrik Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud) als van de Hervormde Gemeente Oudeschoot-Nieuweschoot-Mildam- Rottum-Katlijk (Freerk Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud). Ten oosten van Heerenveen en De Knijpe grensden die kerkelijke gemeentes aan elkaar, met de Schoterlandse Compagnonsvaart als scheidslijn. Kortezwaag ligt boven de vaart, in Opsterland. Katlijk, waar Hendrikjen is gedoopt, grenst eraan, bezuiden de vaart, in Schoterland. Oranjewoud was het bosdorp westelijk van Katlijk. Oorspronkelijk Schoterwoud geheten werd het tot Oudeschoot gerekend en toen en later vaak ook als Oudeschoot aangeduid.

Kinderen uit het huwelijk:

Eeuwkjen Freerks, geb 19-10-1789, doop Terwispel 15-11-1789. Geb vijf maanden na huwelijk van Freerk en Hendrikjen. Dit eerste kind is mogelijk heel jong maar zeker vóor 1811 overleden. In Terwispel woonde toen nog Tamme Freerks (kw 64), de vader van Freerk, met tweede gezin. Het kan zijn geweest dat Freerk en Hendrikjen zich daar (tijdelijk) vestigden. Twee jaar later wonen ze te Benedenknijpe en krijgen ze het tweede kind, weer een dochter, dat Joukjen wordt genoemd. Dit kan een herschrijving zijn van Eeukjen (naam van Freerks moeder) en indicatie dat de eerste dochter dan al is overleden. Joukjen Freerks VAN DER HOEK, geb 3-3-1792, doop Benedenknijpe 25-3-1792, ovl 7-11-1832 te Bovenknijpe, 40j oud, tr (1) 4-7-1819, zij 27, hij 32, met Freerk Freerks POSTMA, tr (2) 26-7-1829, zij 37, hij 27, met Arend Alberts KROM. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Freerk Tammes VAN DER HOEK, de dochter Joukjen, 19j oud, wonend te Langezwaag. Joukjen trouwt eerst, 27j oud, in 1819, en tweed in 1829, 37j oud. In tweede huwelijk moeder van Afke Arends KROM die ongehuwde dochter blijft tot na haar veertigste. Afke trouwt dan met Freerk Wolters VAN DER HOEK, haar ook ongehuwd gebleven neef. Meer over Joukjen Freerks VAN DER HOEK bij 32.2. Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16), geb Benedenknijpe 17-8-1795, doop 6-9-1795. Getrouwd met Grietje Bonnes BOUMAN (kw 17). Betovergrootouders in onze lijn. Verhaal zie kw 16-17. Grietje Freerks VAN DER HOEK, geb Benedenknijpe 4-9-1798, doop 16-9-1798, ovl Joure 17-12-1882, 84j oud, weduwe. Zie 32.4. Hiltje Freerks, geb Luxwoude 25-10-1801, doop 22-11-1801. Vermoedelijk jong overleden. In 1811 niet genoemd. Tamme Freerks VAN DER HOEK, geb Luxwoude 13-3-1804, doop 15-4-1804. In 1811 7 jaar oud. We moeten aannemen dat hij voor 4-10-1822 is overleden: bij overlijden van moeder Hendrikjen Wolters wordt immers gesteld dat zij haar man en vier kinderen nalaat. En kinderen Joukjen, Wolter, Grietje en Joldert zijn dan nog in leven. Zoon Tamme Freerks VAN DER HOEK moet volgens deze melding tussen 1811 en 1822 zijn overleden, op jonge leeftijd, ouder dan 7, hooguit 18j oud. Overlijden buiten Friesland (in Friesland niet gemeld). We zoeken nog. Joldert Freerks VAN DER HOEK, geb Aduard (prov Groningen) 11-2-1809, beroepsmilitair, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud, gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant) met Maria BRENDEL, geb te Nijmegen, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DER HAM. Op 2-10-1811 doet Freerk Tammes te de Knipe (Schoterland 4) aangifte van de geboorte van een zoon Joldert, geb 11-2-1811 volgens de akte (nog na te lezen). Hij was rijkelijk laat met deze aangifte (8 maanden na geboorte van het kind). Eind 1811, bij de naam-registratie, noemt hij een zoon Joldert, 2.5 jaar oud. Aan te nemen is dat het om een zoon Joldert gaat die niet in 1811 maar in 1809 werd geboren en naar opgave bij huwelijk in 1842 te Breda, geboren te Aduard in Groningen. Bij overlijden van Joldert 1887 te Doesburg wordt Bovenknijpe als zijn geboorteplaats genoemd. Joldert wordt beroeps-militair en trekt ca 1830 als conducteur bij de artillerie naar Brabant en garnizoens-plaatsen elders. Zie meer hierover bij 32.7.

De VAN DER HOEK- familienaam

Doordat Freerk Tammes bij de naamsregistratie van 1811 bij de mairie Knijpe de gezinsnaam VAN DER HOEK laat inschrijven, is die naam als achternaam in de (onze) familielijn terecht gekomen. Het is niet te achterhalen waarom hij voor deze gezinsnaam koos. Oudere broer Sierd Tammes liet de gezinsnaam SEINSTRA inschrijven (mairie Mildam, eerst LENSTRA gerapporteerd, daarna in allerlei afwijkende schrijfwijzen zoals Seinstra, Zeijnstra, Zingstra bij zijn talrijke nakomelingen). De SEINSTRA- of ZINGSTRA-naam komt in de voorfamilie ook niet eerder voor. Bij SEINSTRA kan nog aan afleiding vanuit beroep worden gedacht (maaiers met de zeis). Bij VAN DER HOEK is een relatie met woonplek denkbaar: wonend in of op of aan de Hoek of afkomstig van zo’n locatie. De SEINSTRA-naam wordt in de naamsregistratie van 1811 te Friesland (voorzover gedaan) slechts door 6 gezinshoofden gekozen. De VAN DER HOEK-naam door rond 30 gezinshoofden, verspreid over Friesland, en voor het merendeel ook niet in aanwijsbaar familieverband. Zeker Freerk Tammes die in december 1811 bij de Mairie Knijpe (Schoterland, FR) als VAN DER HOEK wordt ingeschreven deed dit daar als eenling (hij ondertekent het formulier via het handmerk van een “kruisje”). Hij is op geen enkele wijze gerelateerd aan andere gezinshoofden in Friesland die (toevallig) ook als VAN DER HOEK worden ingeschreven.

Waarom introduceerde in 1811 oudvader Freerk Tammes de VAN DER HOEK-naam? Fantasterijen achteraf zijn gemaakt. Omdat hij de naam meldde wonend in de toenmalige mairie Knijpe (Schoterland, FR), later ook als wonend te Bovenknijpe geregistreerd en daar overleden, zou relatie met woonplek De Hoeke binnen streekdorp Knijpe kunnen worden gelegd. De Hoeke was binnen dit streekdorp langs de Schoterlandse Compagnonsvaart (noordkant) de plek waar de polderdijk richting het noorden (Langezwaag) aftakte van de bewoning aan de vaart. Tussen de polderdijk en de vaart, van west naar oost gerekend, onstond een “hoek” land met bebouwing, praambouwwerf en afwateringssluizen (grensgebied tussen Benedenknijpe en Bovenknijpe). Woonde hij op die plek en daarom VAN DER HOEK? Andere gezinshoofden daar wonend, kozen niet voor die naam. De naam De Hoeke voor dit deel van het streekdorp, grensgebied tussen Beneden- en Bovenknijpe, is misschien van later datum, na 1811. – Freerk Tammes woonde voor 1811 een tijd te Luxwoude, noordelijk van Knijpe. Een dorp dat eind 18de eeuw door verveningen rijkelijk veel belangstelling kreeg en floreerde. De buurtschap Luuksterhoek werd tijdelijk een (relatief) aantrekkelijke plek. Freerk kan bij naamsregistratie aan die “Hoek” hebben gerefereerd. Daar kwam hij voor Knypsters vandaan. Voorlopig denk ik dat de combinatie met toenmailig groeidorp Luxwoude “beste” verklaring is achter ontstaan van VAN DER HOEK-achternaam. Maar echt overtuigd ben ik niet.

32.2. JOUKJEN FREERKS VAN DER HOEK (1792-1832)

Geboren zaterdag 3-3-1792 te Benedenknijpe (Schoterland, FR), doop zondag 25-3-1792. Bij naamsaanneming van 1811 meldt vader Freerk dat Joukjen, dan 19, te Langezwaag (Opsterland, FR) woont. Dat dorp ligt ca 3 km noordoostelijk van De Knipe. Joukjen zal als boerendienster hebben ingewoond bij een boerengezin aldaar. Ze trouwt zondag 4-7-1819, in de huwelijksakte boerendienster genoemd die te Langezwaag woonde maar sinds enkele maanden in De Knipe is gevestigd. Joukjen is bij huwelijk 27 (volgens de akte 26) en is in de voorbereiding op het huwelijk waarschijnlijk bij haar ouders te Bovenknijpe, huizinge nr 124, ingetrokken. Joukjen trouwt in De Knipe met Freerk Freerks POSTMA, volgens de akte 33j oud, boerenarbeider, geboren en wonende te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), zoon van Freerk Freerks “in de jare 1786 te Sneek” overleden, en Foekjen Jans, volgens de akte van 1819 broodverkoopster te Oldeboorn (bollenloopster, boldraagster).

Huwelijk 30-4-1780 te Scharnegoutum (Wymbritseradeel, FR) van Freerk Freerks, Sybranda-buren (Rauwerderhem, FR), en Foekjen Jans, Scharnegoutum. Dopen niet gemeld. Freerk Freerks senior is volgens de akte van 1819 in 1786 te Sneek overleden. Ik heb geboortedatum 10-6-1786 voor Freerk Freeks junior (maar ben de bron kwijt). Zijn achternaam POSTMA kan van “posthuum” komen: geboren na overlijden van vader Freerk Freerks. De akte van 1819 stelt Freerk Freerks geboren en wonende te Oldeboorn. Of hij werkelijk te Oldeboorn geboren is, blijft een vraag. In de akte van 1819 wordt moeder Foekjen Jans broodverkoopster te Oldeboorn genoemd. Wanneer zij dezelfde is als de Foekjen Jans die er (Utingeradeel) 2-1-1828 overlijdt, 75j oud, weduwe, was ze in 1819 al ca 67j oud. Dat ze nog broodverkoopster was is niet onmogelijk. Circa 34j oud toen echtgenoot te Sneek overleed en daarna niet nogeens getrouwd? Het is allemaal mogelijk. Gegevens ontbreken.

Uit huwelijk van Joukjen Freerks VAN DER HOEK en Freerk Freerks POSTMA worden te Bovenknijpe waar ze wonen, twee kinderen geboren: (1) Foekjen Freerks POSTMA in 1820 en (2) Freerk Freerks POSTMA in 1825, de derde Freerk Freerks in deze rij. De tweede, de echtgenoot van Joukjen Freerks VAN DER HOEK, overlijdt 1-10-1826, des morgens om 1 uren in het huis nr 96 te Boven Knijpe, 39 jaar oud. Bij zijn overlijden is Joukjen 34, moeder van 2 jonge kinderen. Een tweede huwelijk volgt binnen drie jaar, 26-7-1829, de nieuwe echtgenoot is Arend Alberts KROM, bijna tien jaar jonger dan Joukjen. Vooraf aan dit huwelijk koopt Joukjen volgens notarisakte van 19-1-1829 winkelierse te Benedenknijpe, weduwe van Freerk Freerks POSTHUMA (niet POSTMA genoemd in deze akte), een huis en boerderij te Bovenknijpe, koopsom 360 gld, van broer en zus Jolle Pieters BOLTJES, bakker te Bovenknijpe, en Rigtje Pieters BOLTJES, gehuwd met Klaas Idskes BEELTJE. Joukjen wordt winkelierse te Benedenknijpe genoemd. Verkocht ze ook brood, zoals haar schoonmoeder? Ze koopt huis en boerderij van Jolle Boltjes, bakker te Bovenknijpe. Waar haalde ze als jonge weduwe het geld vandaan? Misschien via een lening. Joukjen overlijdt 7-11-1832 in huizinge 108 te Bovenknijpe en veel later 15-2-1840 meldt notarisakte royement van een tot dusver niet afgedane schuld op haar naam. Wie betaalde uiteindelijk? (Notaris G.Peeting te Heerenveen, Royement, akte niet aanwezig, betreft een inschrijving te Heerenveen – Tjebbe Eits DE VRIES te Heerenveen, schuldeiser, Joukjen Freerks VAN DER HOEK te Knijpe, schuldenaar.) De schuldeiser is schoonzoon van de korenmolenaar Wilt Hayes ZWART (zie Jacobje Wiebes VAN DER WERF, kw 39) die met diens zoon de meel-malerij voortzette. Nam Joukjen een bakkerij over en bleven na haar overlijden meelrekeningen onbetaald? Het valt niet meer na te gaan. Dat het royement van de schuld pas ruim 7 jaar na haar sterfdatum plaatsvindt (akte niet aanwezig) doet je van alles bedenken.

Door overlijden van Joukjen 7-11-1832, 40 jaar oud, in het huis nr 108 te Boven Knijpe, duurt haar tweede huwelijk ook maar kort: weduwe van Freerk Postma, echtgenote van Arend Albert Krom, arbeider te Boven Knijpe. Nalatende 2 kinderen uit het eerste huwelijk en 1 uit het laatste huwelijk. Arend Alberts KROM, geb Benedenknijpe 20-3-1802, doop 2-5-1802, zv Albert Arends (KROM) en Afke Alberts (HEIDSTRA), ovl Opsterland 13-10-1838, 36j, gehuwd, tr (1) te De Knipe 26-7-1829, hij 27, zij 37, weduwe, met Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr (2) Schoterland 22-9-1833, hij 31, weduwnaar, zij 34, met Vroukjen Uilkes VAN DE SINGEL, geb 20-7-1799 in de Compagnie onder Oudehorne, doop Oudehorne 8-9-1799, dv Uilke Lommes VAN DE SINGEL en Marijke Hotzes. Arend was 10j jonger dan Joukjen. Hij is 30 wanneer Joukjen overlijdt. Het “bedrijf” van Joukjen te Boven Knijpe zet hij niet voort (misschien wilde hij dat niet, vanwege lopende leningen/schulden). Hij hertrouwt vrij snel met de 34-jarige Vroukjen uit de Kompenije en gaat te Langezwaag (Opsterland) wonen waar 7-11-1836 uit het huwelijk de dochter Marijke KROM wordt geboren en Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Aan de “kwestie Boven Knijpe” voorzover nog lopend, kon hij dus helemaal niet meer een oplossing bieden.

De drie kinderen van Joukjen Freerks VAN DER HOEK: (1) Foekjen Freerks POSTMA 1820-1900, zie 32.2.1 (2) Freerk Freerks POSTMA 1825-1890, zie 32.2.2 (3) Afke Arends KROM 1830-1901, zie 32.2.3 De twee kinderen uit eerste huwelijk van Joukjen zijn 12 (Foekjen) en bijna 7 (Freerk) als Joukjen overlijdt. Of ze met de jonge stiefvader Arend KROM mee verhuisden in diens tweede huwelijk naar Langezwaag en daar ook woonden als Arend in 1838 er overlijdt is waarschijnlijk. Foekjen is dan 18, Freerk bijna 13. Mogelijk is ook dat Foekjen als boerendienster toen al uit was gaan wonen en dat broertje Freerk als boerenknecht haar volgde. Beiden vinden we terug rond Langweer (Doniawerstal), waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer (weduwnaar) Pieter Klazes VAN DIJK, en Freerk in 1854 met Ytje BAKKER, dochter van de agent van politie aldaar. Dochter Afke Arends van Joukjen is veel jonger dan Foekjen en Freerk en haar leven wordt weer anders bepaald.

32.2.1. Foekjen Freerks POSTMA (1820-1900) Geb te Bovenknijpe (Schoterland, FR) 7-2-1820, ovl te Langweer (Doniawerstal, FR) 17-1-1900, 79j oud, weduwe, trouwt 16-9-1852 te Langweer, zij 32, hij 40, met de weduwnaar Pieter Klazes VAN DIJK, boer te Langweer. Foekjen was zwanger, de gezamenlijke zoon Freerk wordt 6 maanden later geboren. Een week voor de bevalling laten Pieter en Foekjen 25-2-1853 bij de notaris te Langweer testament opmaken. Pieter heeft uit eerste huwelijk twee zonen, voor wie de erfrechten moeten worden vastgelegd. Pieter is 22-2-1812 te Langweer geboren, tweede zoon van Klaas Willems VAN DIJK en Pietertje Pieters. Zijn vier jaar oudere broer Willem verlaat het familiebedrijf en trekt naar Haskerhorne (Haskerland, FR), waar hij 14-5-1836 trouwt met Grietje Feddes KOOIKER. In datzelfde jaar, op 7-12-1836, overlijdt onverwacht vader Klaas, 59j oud. De dan 24j oude Pieter zet samen met zijn moeder Pietertje Pieters het bedrijf te Langweer voort. Pieter trouwt 29-11-1844, hij 32, zij 26, met Geeske Rintjes LANDMAN, geb 6-12-1817, dv Rintje Jolles LANDMAN en Froukje Jelles NAUTA. Er worden twee zonen geboren, voordat Geeske 12-4-1848, 30j oud, overlijdt. Pietertje Pieters (VAN DIJK of DIJKSTRA), de moeder van Pieter, overlijdt 25-10-1847, 64j oud, weduwe. De boerderij te Langweer mist binnen een half jaar zowel de oude als de jonge boerin. Hierna komt gaandeweg Foekjen Freerks POSTMA het verhaal inwandelen, 32j, nog ongehuwd. Ze krijgt relatie met de boer te Langweer en raakt zwanger. Huwelijk 16-9-1852 te Langweer en binnen de volgende twaalf jaar krijgt de ooievaar het druk met dat boerenbedrijf. Van de twee zonen uit het eerste huwelijk van Pieter Klazes VAN DIJK, Rintje en Klaas, wordt Klaas slechts 6 jaar oud, geb 18-8-1847, ovl 16-5-1854. Oudste zoon Rintje Pieters VAN DIJK, geb 18-5-1845, wordt 70j oud, ovl 13-12-1915 te Sloten (FR), gehuwd. Hij overleeft stiefmoeder Foekjen ruimschoots. Rintje is 32 als vader Pieter 17-10-1867 te Langweer overlijdt. Hij is 8-12-1865 in Gaasterland getrouwd met Antje Jacobs WIERSTRA, en landbouwer te Tjerkgaast (Doniawerstal, FR), dorp bij Sloten. Het overlijden van vader Pieter leidt tot een akte van boedelbeschrijving met Rintje Pieters VAN DIJK, landbouwer te Tjerkgaast, en Foekjen Freerks POSTMA, landbouwer te Langweer, weduwe van Pieter Klazes VAN DIJK, als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters VAN DIJK, als de twee belanghebbende partijen. Rintje kwam misschien met oudste rechten redelijk bemiddeld uit deze (kleine?) nalatenschap. Stiefmoeder Foekjen bleef met kinderen te Langweer wonen.

De kinderen van Foekjen en Pieter VAN DIJK (Langweer): Freerk, geb 1-3-1853, ovl 14-4-1860, 7 jaar oud. Pietertje, geb 13-10-1854, trouwt 9-12-1876 met Pieter Jolles HOEKSTRA en krijgt de kinderen Pietertje (4-4-1880) en Pieter (28-8-1885). Geeske, geb 20-5-1856 (Donia 24), trouwt 10-5-1882 met Sytze Wybes PEKEMA, en krijgt de kinderen Foekje (5-10-1884), Pietertje (27-9-1888) en Wybe (8-10-1891). Geeske wordt 58, ovl 12-3-1915, gehuwd. Klaas, geb 20-2-1858, blijft ongehuwd, ovl 17-4-1934, 76 jaar oud. Jouwkje, geb 26-12-1859, blijft ongehuwd, ovl 19-11-1927, 67 jaar oud. Levenloos, 10-3-1863 (tweeling, zoontjes). Freerkje, geb 12-4-1864 (Donia 32), trouwt 21-6-1891 met Dirk MEINESZ, geen kinderen bekend. Freerkje wordt 74, ovl 31-7-1938, gehuwd.

15-2-1868 Langweer, notaris R. Barends Boedelscheiding - Foekje Freerks Postma, boerin te Langweer, weduwe van Pieter Klazes van Dijk als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters van Dijk - Rintje Pieters van Dijk, landbouwer te Tjerkgaast - Geeske Rintjes Landman, in leven gehuwd met Pieter Klazes van Dijk, erflater - Klaas Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Geeske Rintjes Landman, erflater - Freerk Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Foekje Freerks Postma, erflater.

32.2.2. Freerk Freerks Postma (1825-1890) Geb te Bovenknijpe 11-11-1825, ovl 16-12-1890 Haskerland, 65j, gehuwd, tr 7-4-1854, hij 28, zij 24, met Ytje Popkes BAKKER, geb Doniawerstal 12-6-1829, ovl 10-2-1900, 70j oud, weduwe (Hask 31), dv Popke Sjoerds BAKKER en Jeltje Wiebes ZIJLSTRA.

Freerk is mogelijk in kielzog van zus Foekjen te Langweer (Doniawerstal) beland. Zij trouwt er in 1852, 32j oud, met boer en weduwnaar Pieter VAN DIJK, 40j oud. Freerk trouwt er in 1854, 28j oud, met de 24-jarige Ytje Popkes BAKKER, een maand na geboorte van kind uit zijn relatie met deze Ytje. Zij draagt weliswaar de achternaam BAKKER maar komt niet uit bakkersgezin. Haar vader Popke Sjoerds BAKKER is 4-2-1800 geboren te Oldeouwer (Doniawerstal), zv Sjoerd Binkes, boer aldaar (“huisman”), en Hotske Wouters, wonend op de Scharren (streek oostelijk van Oldeouwer en het Tjeukemeer, verveningsgebied, boven Rotsterhaule, Schoterland, FR). Zoon Popke (derde zoon) gaat niet door in het boerenbedrijf en wordt agent van politie te Langweer. Wel een BAKKER, geen boer: veldwachter. Trouwt eerst (1824, Wymbritseradeel) Jeltje Wiebes ZIJLSTRA, geb 20-10-1806 te Uitwellingerga, ovl 15-2-1842 te Langweer, 35j, gehuwd, dv Wybe Frankes en Ytje Gerbens. Uit haar vrij korte huwelijk met Popke Sjoerds BAKKER volgen 8 kinderen, Ytje is derde kind, eerste dochter. Na overlijden van Jeltje, 15-2-1842, trouwt Popke Sjoerds BAKKER 31-5-1844 met Richtje Hendriks ALKEMA. Verdere 5 kinderen worden geboren.

Freerk Freerks POSTMA (beide ouders al sinds lang overleden), jonge arbeider te Langweer beland, is 28j wanneer hij trouwt met Ytje Popkes BAKKER, 24j oud, dv van de politie-agent ter plekke. Het huwelijk volgt na geboorte van eerste kind uit hun relatie. Zij trouwen en zijn rond 35j getrouwd. Veel kindersterfte. Gegevens betreffende “duurzame” nabestaanden (Jeltje, Freerk, Popke) nog toe te voegen.

Kinderen uit huwelijk Freerk POSTMA en Ytje BAKKER:

Joukjen POSTMA, geb 17-3-1854 (Doniawerstal), kind erkend bij huwelijk ouders 7-4-1854). Dochter Joukjen overlijdt, 8 maanden oud. Jeltje POSTMA, geb 30-3-1856 (Donia 13), trouwt 19-10-1876 (Donia 30) met Uilke VAN DER KOOI. Geen kinderen bekend. Jeltje wordt 38, ovl 26-2-1895 (Donia 11), gehuwd. Freerk, geb 27-9-1858 (Donia 35), overlijdt na 13 maanden. Freerk POSTMA, geb 12-3-1860 (Donia 29), trouwt 13-8-1882 (Hask 28) met Trijntje POOL. Kinderen: Ytje (1883), Sjouke (1885), Jantje (1888), Jeltje (1890), Janke (1894) en Freerk (1896). Popke, geb 17-11-1862 (Donia 76), ovl 1-9-1865 (Hask 114), bijna 3 jaar oud. Popke POSTMA, geb 25-11-1865 (Hask 184), geen huwelijk bekend, geen gegevens. Mogelijk elders. Joukje, geb 10-2-1868 (Hask 25), ovl na 16 maanden. Joukje, geb 11-9-1870 (Hask 162), ovl na 11 maanden.

32.2.3. Afke Arends KROM (1830-1901) Geb 12-3-1830 te Bovenknijpe, ovl Het Meer 27-3-1901, 71j, gehuwd, dv Arend Alberts KROM en Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr 13-5-1871, zij 41, hij 39, met Freerk Wouters VAN DER HOEK, geb Utingeradeel 25-4-1832 (zijn vader is praamschipper, wonende te Benedenknijpe), ovl te Heerenveen (Aengwirden), 6-1-1925, 92j oud, weduwnaar, zv Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) en Grietje Bonnes BOUMA(N) (kw 17). De huwelijksbevestiging voor de Burgerlijke Stand vindt 13-5-1871 plaats op het gemeentehuis van Schoterland te Heerenveen. Als getuigen treden op: de bode des bestuurs Johannes Hermans BANNING (42 jaar), de veldwachters Yntze Boukes DE GROOT (63 jaar) en Ale VAN IJZINGA (51 jaar), en de klerk(se) Anna ROOMKENS (30 jaar). Van de wederzijdse ouders is in 1871 alleen Freerks moeder Grietje Bonnes nog in leven (ovl in 1882, 83j oud).

Afke en Freerk zijn volle nicht/neef van elkaar. Uit het huwelijk zijn geen kinderen geboren.

Afke is 3j oud als haar vader Arend Alberts KROM op 22-9-1833 opnieuw trouwt. Nu met Vroukjen Uilkes VAN DE(R) SINGEL, hij 31, zij 34. Arend en Vroukjen (Froukjen) verhuizen naar Opsterland (Langezwaag), waar 7-11-1836 de dochter Marijke KROM wordt geboren en vader Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Afke is dan 8, halfbroer Freerk POSTMA bijna 12, halfzus Foekjen POSTMA 18j oud. Misschien was Foekjen al uitwonend en is Freerk ook vrij snel hierna als boerenknecht uitbesteed. We treffen deze twee uiteindelijk beide aan te Langweer (Doniawerstal) waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer Pieter Klazes VAN DIJK, weduwnaar, en Freerk in 1853 een kind verwekt bij Yttje BAKKER, dochter van de agent van politie Popke Sjoerds BAKKER aldaar, en na de geboorte van dit kind alsnog met Yttje trouwt.

Aan te nemen is dat de jonge Afke KROM en haar 6 jaar jongere halfzus Marijke KROM bij stiefmoeder/moeder Vroukjen blijven wonen. Afke kan handig op de kleine Marijke letten, terwijl Vroukjen in een betrekking voor de kost zorgt. Afke is 15, wanneer Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL, zij 44, weduwe, hij 57, weduwnaar, mogelijk zwager van Vroukjen, oudere halfbroer van Arend Alberts KROM, te Opsterland (akte 38) 9-5-1845 trouwt (2) met Harmen Baukes BONSWIJK, geb ca 1788 te Benedenknijpe, zv Bauke Harmens en Aafke Alberts, ovl Schoterland 7-3-1861, 73j, gehuwd, tr (1) te Tjalleberd (Aengwirden) 30-5-1812 met Yttje Jans JETTEN (later TUITEN of TUYTEN), ovl Opsterland 16-9-1844, 59j, gehuwd, tr (2) Opsterland 9-5-1845 met de weduwe Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL.

Mogelijk was Harmen Baukes BONSWIJK oudere halfbroer van Arend Alberts KROM en trouwde weduwnaar Harmen met jongere schoonzus (en weduwe) Vroukjen. Dit is een aanname (of vermoeden) die/dat we nog even aanhouden. Moeder Aafke Alberts (HEIDSTRA) trouwt De Knipe 14-3-1790 met Bauke Harmens (BONSWIJK?) en De Knipe 7-6-1801 met Albert Arends (KROM?). Vroukjen VAN DER SINGEL overlijdt 21-1-1877, 77 jaar oud (Schot 17).

Afke Arends KROM, dochter van Joukjen VAN DER HOEK, had de halfzus Marijke Arends KROM, dochter van Vroukjen VAN DER SINGEL. Deze Marijke, geb Langezwaag 16-11-1836, ovl te Nieuwehorne 16-1-1915, 78j, weduwe trouwt, 27 jaar oud, 15-5-1864 (Schot 41) met Wiebe Feitzes TALSMA, ook 27, geb te Nieuwehorne 30-10-1836, ovl aldaar 22-8-1909, 72j oud, zv Feitze Sakes TALSMA en Geeske Hendriks VAN DER HONING. Uit huwelijk van Marijke en Wiebe 5 kinderen: (1) Feitze Talsma, geb Nieuwehorne 20-12-1864, ovl 9-12-1894, 29j, ongehuwd. (2) Froukje Talsma, geb 13-7-1868, tr 13-5-1894 met Pieter VAN DER BIJ. (3) Geeske Talsma, geb 12-8-1871, tr 17-5-1896 met Markus IDZINGA. (4) Arend Talsma, geb 25-1-1874, ovl 9-8-1910, 36j, ongehuwd. (5) Hendrik Talsma, geb 3-7-1876, tr (1) 10-2-1901 met Antje BOS, hij 24, zij 19. Op 24-10-1901 een dochter Marijke geboren (rest onbekend). Antje ovl 28-9-1910, 28j oud. Hendrik Talsma tr (2) 18-1-1912 met Rigtje BOS, hij 35, zij 19, jongere zus van overleden Antje. Dit gebeurt met legitimatie van een kind.

32.4. GRIETJE FREERKS VAN DER HOEK (1798-1882)

Vierde kind en laatste dochter uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters (BIJMA). Grietje geboren Benedenknijpe (Schoterland, FR) dinsdag 4-9-1798, doop zondag 16-9-1798, ovl te Joure (Haskerland, FR) zondag 17-12-1882, 83j oud, weduwe, tr (Aengwirden akte 4) zondag 18-3-1832, zij 33, hij 24, met Kerst Libbes DE VRIES, geb te Joure (Haskerland, FR) 15-9-1807, doop 18-10-1807, ovl aldaar 18-12-1850, 43j oud, gehuwd, zv Libbe Rintjes DE VRIES en Akke Hendriks DE VRIES. Grietje Freerks is 23 wanneer moeder Hendrikjen overlijdt. Mogelijk, ze was de enige dochter nog in huis, nam ze de huishoudelijke taken in De Knipe een tijd over. Indien dit zo was: rond 1830 is ook haar jongste broer Joldert (in militaire dienst in de zuidelijke provincies), het huis uit, oudste zus Joukjen (winkelierse) is met gezin in het dorp komen wonen, vader Freerk (inmiddels de 70 gepasseerd) kan het zo wel redden. Grietje vindt een betaalde dienstbetrekking, zo gaat dit bedachte verhaal dan verder, in het Aengwirdense deel van Heerenveen: zij weet huis te houden. Ze trouwt 18-3-1832 te Aengwirden, zelfstandig wonend, 33j oud, met de 24-jarige Kerst Libbes DE VRIES uit Joure (Haskerland, FR). Het huwelijk is te Aengwirden ingeschreven (grietenijhuis aan de Fok te Heerenveen), maar de bruiloft wellicht te Joure gevierd. Vader Freerk, zus Joukjen en broer Wolter VAN DER HOEK zullen aanwezig zijn geweest. Grietje en Kerst gaan te Joure wonen. Dat zus Joukjen in hetzelfde jaar, 7-11-1832, te De Knipe overlijdt, was niet te voorzien. Maar het gebeurde wel en Grietje zat toen hoogzwanger te Joure, haar dochter Hendrikjen wordt een maand later, 16-12-1832, daar geboren.

Kerst Libbes DE VRIES is oudste zoon uit huwelijk van Libbe Rintjes DE VRIES, die geboren werd 21-5-1786 te Zuiderdrachten (Smallingerland, FR), zv Rintje Liebbes en Japke Diemers. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Japke Diemers, wonend Noorderdrachten 374, weduwe van Rintje Libbes DE VRIES, de kinderen nog in leven aan, dat zijn er 8, de helft woont nog te Drachten, dochter Grietje (26) te Beetsterzwaag, dochter Rinske (24) te Leeuwarden, dochter Wimke (22) te Joure en ook oudste zoon Libbe (29) te Joure. Zijn moeder Japke Diemers woont op adres Noorderdrachten 374 “samen” met de weduwnaar Jan Gerrits DE VOS die ook oudere kinderen heeft uit een eerste huwelijk. De vader van Kerst, Libbe Rintjes (1782-1859), uit Drachten afkomstig, trouwt 30-11-1806, hij 20, zij 23, beiden afkomstig van Joure (houdt in dat Libbe al op jonge leeftijd naar Joure verhuisde) met Akke Hendriks, geb 3-10-1783 te Joure, dv Hendrik Annes en Engeltje Kerstes. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Hendrik Annes DE VRIES te Joure met enkel één dochter: Akke (28). Die is dan dus al met Libbe Rintjes getrouwd. Zijn schoonmoeder, Engeltje Kerstes, is 25-4-1753 te Joure geboren (daar overleden 15-6-1815, 62j, gehuwd), dv Kerst Annes en Sybrig Jelles. Engeltje is bakkersdochter. Bij de Quotisatie van 1749 wordt haar vader Kerst Annes te Joure al vermeld als backer, kan de kost winnen, aanslag 26 Cgldns. Engeltje trouwt 19-5-1776 te Joure met Hendrik Annes, afkomstig van Idskenhuizen. Engeltje overlijdt te Joure in 1815, Hendrik Annes 15-2-1824, 76j, weduwnaar. Vlak voor zijn overlijden wordt de bakkerszaak te Joure verkocht. Notarisakte van 9-2-1824 meldt Hendrik Annes DE VRIES te Joure als erflater en zijn dochter Akke Hendriks DE VRIES te Joure, gehuwd met Libbe Rintjes DE VRIES, als verkoopster van een huis en bakkerij te Joure, koopsom 1400 gldn, Johannes Brugts te Leeuwarden als koper.

Kerst Libbes DE VRIES is 17 wanneer de bakkerij te Joure door zijn ouders van de hand wordt gedaan, 24 wanneer hij 18-3-1832 trouwt met Grietje Freerks VAN DER HOEK, tien jaar ouder dan hij. Notarisakte van 26-4-1832 meldt dat hij een visaak huurt (van Auke Jans Schotanus te Oudehaske, voor 2 jaar, huursom 136 gldn). Op 16-12-1832 wordt te Joure uit huwelijk met Grietje de dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES geboren. Ging de jonge echtgenoot van Grietje voor het gezinsinkomen in de zoetwatervisserij? Mogelijk. Op 6-1-1836 wordt uit het huwelijk ook een zoon Libbe geboren, ovl 16-12-1837, nog geen 2j oud. Geen verdere kinderen meer gemeld. Kerst overlijdt 18-12-1850, 43j oud, Grietje is dan 52. Zij wordt 83 en overlijdt als weduwe zondag 17-12-1882 te Joure. Rentenieren was er (mogelijk) niet bij. Denkbaar is dat Grietje samen met dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES actief kluste. Haar dochter touwde 23-5-1869, zij 37, hij 29, nog met de winkelierszoon Johannes Jans STEUNEBRINK. Grietje en Hendrikjen waren wellicht gewaardeerde winkelhulpen.

Ook van Grietje Freerks VAN DER HOEK (1798-1882) geen verder nageslacht, al werd ze 83. Een enkele dochter, Hendrikjen Kerstes DE VRIES, geb Joure 16-12-1832, ovl aldaar 23-9-1885, 52j oud, gehuwd, tr 23-5-1869, zij 37, hij 29, met Johannes Jans STEUNEBRINK, geb Joure 26-2-1840, ovl aldaar 24-11-1913, 73j, weduwnaar, zv Jan Jans STEUNEBRINK en Froukje Hermanus BRAUNIUS. Uit huwelijk van Hendrikjen en Johannes Steunebrink werden 2 kinderen geboren: (1) Grietje Steunebrink, geb Joure 13-6-1870, ovl aldaar 7-12-1881, 11j oud, en (2) Jan Steunebrink, geb Joure 27-8-1873, ovl aldaar 15-7-1874, 10m oud. Daar eindigt het mee in deze “VAN DER HOEK”-lijn.

32.7. Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887)

Geb te Aduard (prov Groningen) misschien 11-2-1809, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud (volgens de akte, waarschijnlijk werd hij 78), gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant), hij ca 32, zij 22, met Maria BRENDEL, geb 7-4-1820 te Nijmegen (prov Gelderland), ovl Doesburg 4-7-1903, 83j oud, weduwe, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM. Bij zijn huwelijk te Breda 3-11-1842 wordt Aduard (Groningen) als geboorteplaats vermeld. Bij zijn overlijden te Doesburg 22-4-1887 wordt Bovenknijpe (Friesland) als geboorteplaats. Aduard lijkt meest juist (door man zelf aangegeven). Feit is dat vader Freerk Tammes pas op 2-10-1811 te Knijpe aangifte doet van het bestaan van deze zoon, in de aanloop naar de naamsregistratie van december 1811. Bij die registratie meldt hij dat Joldert dan 2.5 jaar oud is. Volgens de “geboorte-aangifte” van 2-10-1811 zou Joldert op 11-2-1811 zijn geboren. Dit lijkt een ambtelijke vergissing. De registers van Burgerlijke Stand moesten in 1811 nog worden begonnen.

Zeker is wel dat Joldert Freerks VAN DER HOEK rond 1830 in aanmerking kwam voor militaire dienst (toen de Zuidelijke Nederlanden zich als België gingen afscheiden en er oorlog werd gevoerd). Zeer zeker is dat hij beroepsmilitair (conducteur bij de artillerie) is geworden en tot zijn pensioen is gebleven. Joldert verdwijnt uit Friesland, trouwt in 1842 in de garnizoensstad Breda met Maria BRENDEL, 22j, dochter van de Nijmeegse nagelsmid Lodewijk BRENDEL. Minstens tot en met 1854 wonen Joldert en Maria te Breda, daarna in de garnizoenssteden Geertruidenberg, ‘s Hertogenbosch, weer Breda, Utrecht, Delft en Arnhem, om uiteindelijk te Doesburg met pensioen te gaan. Uit het huwelijk worden minstens 9 kinderen geboren. De Friese naam Joldert Freerks wordt in de buiten-Friese akten niet altijd correct geschreven.

Kinderen uit het huwelijk (geboortegevens ontbreken nog):

(1) Ludovicus Joldert VAN DER HOEK, geb te Breda ca 1843, ovl te Arnhem 23-12-1887, 44j oud, gehuwd, tr 11-6-1873 te Arnhem, hij 29, spoorwegbeambte, zij 21, met Cornelia Esselina VAN VEEN, geb te Gouda ca 1852, dv Jan VAN VEEN en Wilhelmina BONGERTS. De huwelijksakte meldt dat Ludovicus spoorweg-beambte is, zijn vader conducteur, en de moeder van de bruid baker van beroep. De beroepsnaam “conducteur” voor zijn vader heeft met militaire dienst te maken en niet met spoorwegen, mogen we aannemen (Joldert was in 1873 al met militair pensioen toch?). Ludovicus en Cornelia hebben een voor huwelijk geboren kind dat bij huwelijk wordt gewettigd. Mogelijk was dit de dochter Wilhelmina (Willemina) die 22-5-1895 trouwt te Arnhem, 21j, geb te Arnhem, met de agent van politie Johannes HUURDEMAN, 28j, geb te Hoevelaken, zv Johannes HUURDEMAN, arbeider, en Grietje (van) MIDDELAAR. Het is nog onbekend of verdere kinderen uit huwelijk van Ludovicus en Cornelia worden geboren. Hij overlijdt 1887, 44j oud, te Arnhem. Weduwe Cornelis Esselina VAN VEEN trouwt daar (2) 30-10-1889, zij 38, hij 35, met Cornelis TIMMER, agent van politie, geb te Maarsseveen (prov Utrecht), zv Gerrit TIMMER, arbeider, en Willemijntje KIEFT.

(2) Frederik Jolderik VAN DER HOEK, geb Breda ca 1846, ovl Arnhem 8-11-1899, 53j, gehuwd, van beroep geleider, tr (1) Arnhem 3-5-1876, hij 30, militair, zij 24, met Johanna Maria Claassen, geb te Bemmel (Lingewaard, Gelderland), dv Hermanus CLAASSEN, rijksbakenmeester, en Helena NUIJ, tr (2) Arnhem 22-6-1898, hij 52, munitiewerker, weduwnaar, zij 49, met Gesina Maria Peters, geb te Nijmegen, dv Gerardus PETERS, kleermaker, en Wilhelmina NIJENHUIS. (3) Petronella VAN DER HOEK (Peternella), geb Geertruidenberg ca 1848, ovl Doesburg 16-10-1902, 54j, weduwe, tr 31-10-1876 te Doesburg, zij 28, zij 27, met Gerardus WORM, geb Nijmegen 15-2-1849, schoenmaker, ovl 20-10-1901 te Drempt (nabij Doesburg), 52j, gehuwd, zv Johan Hendrik WORM, schoenmaker, en Maria VAN HOUT. In akten betreffende Petronella (huwelijk, overlijden) wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. – In het schoenmakersgezin te Doesburg geboren: (1) Maria Magdalena WORM, geb ca 1877, ovl Doesburg 29-10-1889, 12j. (2) Johannes Hendrikus WORM, geb ca 1878, ovl Nijmegen 13-2-1937, 58j oud. (3) Gerardus Jaldrikkes WORM, geb ca 1880, tr 3-5-1902 te Rheden (Velp), hij 22, slager, zij 23, dienstbode, met Aaltje JANSEN, geb te Velp, dv Cornelis Jansen, tuinman, en Willemina IJzerman. (4) Frederik WORM , geb ca 1880 (tweeling?), ovl Doesburg 11-4-1884, 4j. (5) Peternella WORM, geb ca 1882, ovl Nijmegen 14-9-1942, 60j, weduwe, tr 6-10-1921 te Nijmegen, zij 39, hij 59, horlogemaker, met Walterus Wilhelmus GREMMEN, geb te Altforst (Land van Maas en Waal), zv Floris Gremmen, postbode, en Petronella van der Weerden. (6) Albertus WORM, geb ca 1887, tr 30-7-1913 te Arnhem, hij 26, kleermaker, zij 24, met Wilhelmina Petronella LEENDERS, geb te Arnhem, dv Hendricus Wilhelmus Leenders en Cornelia Putters, werkvrouw. (4) Henrica VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1849, ovl Doesburg 2-3-1907, 57j oud. In akte wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. (5) Cornelis Petrus VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1852, ovl te Schoonhoven (Zuidholland) 1-6-1870 (aangifte Doesburg 7-6-1870), 18j oud, in militaire dienst als kannonier 2e klasse. In akte wordt zijn moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. (6) Karel VAN DER HOEK, geb Breda ca 1854, ovl Nijmegen 12-8-1889, 35j oud, tr 7-1-1887 te Roosendaal (Noordbrabant), met Adriana VAN VEGHEL, geb Roosendaal en Nispen, dv Jacobus VAN VEGHEL en Johanna BEENS. (7) Dirk Johannes VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1857, ovl Doesburg 5-4-1903, 46j oud, schoenmaker, beroep vader: conducteur. Bij overlijden van Dirk is moeder Maria BRENDEL nog in leven. Zij overlijdt 3 maanden later te Doesburg, 83j oud. Vader Joldert was in 1887 al overleden, dat beroep vader alsnog wordt vermeld, is merkwaardig. In overlijdensakte van Dirk geen melding van huwelijks-relatie. Aan te nemen is dat hij vrijgezel bleef. (8) Catharina VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1859, ovl Doesburg 13-1-1924, 64j, gehuwd, tr 5-12-1895 te Doesburg, zij 36, hij 36, met Albertus Arnoldus ALFERINK, weduwnaar van haar zus Margaretha. (9) Margaretha Jalderika VAN DER HOEK, geb Delft ca 1862, ovl Doesburg 26-4-1895, 33j oud, gehuwd, tr 19-7-1887 te Doesburg, zij 25, hij 27, met Albertus Arnoldus ALFERINK, onderwijzer, geb te Neede (Gelderland), ovl 30-9-1932, 73j oud, weduwnaar van Catharina VAN DER HOEK, zv Jacobus ALFERINK, houtdraaier, en Aaltjen GROOT KORMELINK.

Maria PREENE of Maria BRENDEL Dat de echtgenote van Joldert Freerks VAN DER HOEK in de akten betreffende haar kinderen geboren in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch als Maria PREENE wordt vermeld, is mogelijk gevolg van aktenverwarring bij de aangifte in deze garnizoenssteden. Om de een of andere reden wordt haar vader bij huwelijk Nijmegen 13-12-1815 ingeschreven als Ludovicus PRENEN, geb Nijmegen 23-9-1793, zv Philippus PRENEN en Maria DE JONGH volgens de akte. Drie jaar eerder, Nijmegen 19-12-1812, trouwde zijn oudere broer als Matthias Jacobus BRENDEL, geb Nijmegen 7-8-1789, zv Philippe BRENDEL en Marie DE JONG. Vader en zonen zijn nagelsmeden, en het is mogelijk dat de BRENDEL-naam naar dit beroep verwijst. Philippus BRENDEL ovl Nijmegen 4-12-1823, 62j oud, is volgens de overlijdensakte zoon van ene Adam BRENDEL en geboren (gedoopt) te Auftersmit. Zo meldt het archief. Auftersmit klinkt Duits (Nijmegen grenst zoals bekend aan het gebied rond Kleve, Duitsland), maar een plaats met die naam heb ik tot dusver niet kunnen vinden. Verdere kinderen van de nagelsmid Philippus BRENDEL hebben in akten na 1811 de BRENDEL-naam, alleen bij huwelijk van Ludovicus (Lodewijk) wordt PRENEN geschreven. En hieruit onstaat een benoemingsrommeltje. Hij is 22, nagelsmid, zij 19, naaister, wanneer hij te Nijmegen 13-12-1815 trouwt met Petronella VAN DEN HAM, geb 3-6-1795 te Steenbergen (Westbrabant, boven Breda), ovl Nijmegen 27-5-1858, 62j, dv Arnoldus VAN DEN HAM en Catharina RAEKERS. Er was al een voorhuwelijks kind, geb Nijmegen 9-4-1813, toen Petronella 17 was: Catarina, dat door het huwelijk bijna drie jaar later wordt gewettigd. Was deze “misstap” van de jong-verliefden oorzaak dat Lodewijk niet de BRENDEL-naam mocht gebruiken? Hij staat in de huwelijksakte van 1815 vermeld als Ludovicus PRENEN. Kinderen: (1) De voorhuwellijkse dochter, geb Nijmegen 9-4-1813, Catarina PRENEN, tr Nijmegen 7-9-1843, zij 30, hij 30, met Cornelis DIEPENDAAL, daglooner, geb te Egmond-Binnen (Noordholland), zv Pieter Diependaal en Anna Putters. Bij huwelijk wettiging van een uit de relatie al geboren kind. (2) Johannes PRENTEN (zo geschreven), geb Nijmegen 11-10-1816, ovl als Johannes BRENDEL 22-1-1817, 3 mnd oud. Mogelijk werd aangifte van dit baby-overlijden door naaste bekenden gedaan die van BRENDEL-naam uitgingen. (3) Maria BRENDEL, geb Nijmegen 7-4-1820, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM, hij 26, Petronella 24. Maria, in 1842 getrouwd met de militair Joldert Freerks VAN DER HOEK, is het enige kind uit huwelijk van Lodewijk en Petronella dat bij geboorte met achternaam BRENDEL wordt ingeschreven. Als moeder in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch gaat ze als Maria PREENE in de akte. Begrijpelijk, maar niet juist. (4) Catharina PRENEN, geb Nijmegen 10-4-1825, ovl 28-5-1826, 1j oud. Vader is korporaal. Derde dochter uit het huwelijk wordt opnieuw naar moeder van Petronella vernoemd, zoals de voorhuwelijkse dochter Catarina. Catharina ovl 13 maand oud. Dat Lodewijk (of Ludovicus) PRENEN, rond 30j oud, genoemd wordt als korporaal, moet inhouden dat hij het nagelsmid-bedrijf te Nijmegen vaarwel zei (na overlijden in 1823 van vader Philippus BRENDEL door oudere broer Matthias voortgezet) en dat hij beroepsmilitair werd in de rang van korporaal. (5) Louisa BREENEN, geb Tilburg in maart 1831, bekend door overlijden Nijmegen 3-8-1831, 5 maanden oud. Omdat de Zuidelijke Nederlanden (België) een afscheidingsoorlog begonnen en wonnen, was er mobilisatie. Lodewijk kan te Tilburg gekazerneerrd zijn geweest. Louisa is laatste kind uit zijn huwelijk, wordt te Tilburg geboren en overlijdt 3 maanden later te Nijmegen.

De kwestie Maria PREENE of Maria BRENDEL heeft deze achtergrond. Vader Ludovicus PRENEN dan wel Lodewijk BRENDEL , wat maakt het uit? Dat PETRONELLA VAN DEN HAM, echtgenote van Lodewijk en moeder van Maria BRENDEL Nijmegen 27-5-1858, 62j oud, overlijdt is bekend.

Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887), laatste kind uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters BIJMA, vertrok rond zijn 20ste uit Friesland naar Brabant en werd beroepsmilitair. Diverse familietakken in Brabant en Gelderland door hem ingezet.

1. Bonne Jans BOUWMAN (ook: BOUMAN, BOUMA), geb 9-3-1774 te Oudeschoot (Schoterland, FR), doop 17-3-1774, ovl 29-8-1852 te Jubbega-Schurega (Schoterland, FR), 78 j, gehuwd, tr (3) 20-11-1825 te Oudehorne (Schoterland, FR), hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES, tr (2) 10-5-1801 te Oudeschoot, hij 27, zij 23, met Lamkjen Jelles (BAKKER), tr (1) 10-6-1798 te Oudeschoot, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Nieuweschoot, Grietje Jans, Rotstergaast, met
2. Grietje Jans (BIJMA), geb ca 1777, ovl in 1799 te Rotstergaast-Nieuweschoot (Schoterland, FR), ca 22j oud, in kraambed van eerste kind.

Uit huwelijk van Bonne en Grietje: Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17), geb 27-4-1799 in de Gaast (Rotstergaast), doop 2-6-1799 Oudeschoot, ovl Het Meer (Schoterland, FR) 6-9-1882, 83j oud, weduwe, tr 10-6-1821 met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

Oudmoeder Grietje Jans is ca 22j oud geworden. Geboorte/doopdatum onbekend omdat haar ouders Jan Wolters BIJMA (kw 34) en Fokje Hendriks (kw 35) hun pasgeborenen niet laten dopen (geen melding in doopregisters). Gemakkelijk te verklaren wanneer het vermoeden klopt dat Fokje Hendriks uit doopsgezinde familie stamt, te De Knijpe (Schoterland, FR), die niet doet aan kinderdoop (doopsgezind = volwassenendoop, doop na belijdenis). Fokje Hendriks liet misschien kinderdoop niet toe en Jan Wolters, in kerkelijke richting “hervormd” opgevoed, schikte zich daarin (niet zo kerkelijk, misschien). Ons onderzoek kan niet compleet zijn. Volgend wel bekend feit is dat huwelijk van Grietje Jans ca 21j oud met Bonne Jans, 24j, 10-6-1798 wordt bevestigd in Hervormde kerk te Oudeschoot, en dat 2-6-1799 daar de dochter Grietje Bonnes wordt gedoopt, 27-4-1799 geboren te Rotstergaast. Dat de baby Grietje wordt genoemd (niet Fokje of Lamkje naar grootmoeders) past in verhaal dat moeder Grietje Jans in kraambed van eerste kind is overleden, 21 of 22j oud. Dat verhaal is wel compleet.

Bij de naamsregistratie van 1811 laat Bonne Jans te Oudehorne (mairie Mildam) de naam BOUWMAN registreren. Met kinderen: 1. Grietje, 12 jaar oud. 2. Jelle, 8 jaar oud. 3. Lamkjen, 5 jaar oud. 4. Jan, 4 jaar oud. 5. Roel, 1 jaar oud. Jan Wolters BIJMA te Rotstergaast, grootvader van Grietje, meldt bij deze registratie, twee eigen kinderen (nog in leven) en kleinkind Grietje te Oudehorne. Dochter van overleden Grietje. De (1799) overleden Grietje krijgt door deze vermelding alsnog BIJMA-naam. Dochter Grietje wordt Grietje Bonnes BOUWMAN.

Bonne Jans tr (2) Nieuweschoot 10-5-1801, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Oudeschoot, Lamkjen Jelles, Mildam, met Lamkjen Jelles (BAKKER), geb 19-2-1779 (Lammegien) te Noordwolde (Weststellingwerf, FR), doop 21-2-1779, ovl 13-2-1822 te Oudehorne, 42j, dochter van Jelle Klazes (Jelle Claessen) BAKKER en Sjoukjen Roelofs.

Uit tweede huwelijk van Bonne Jans BOUWMAN 8 kinderen: Jelle Bonnes BOUMA(N), geb Oudeschoot 17-4-1803, doop Mildam 8-5-1803, ovl 15-7-1867, 64j, gehuwd (Schoterland), tr 25-4-1824, hij 20, zij 26, met Japikjen Yntzes WYBENGA, geb Nieuwehorne, dv Yntze Wiebes WYBENGA en Lijske Barteles. In archief van notaris Peeting te Heerenveen akte van 16-6-1840 verkoop van enig levend vee, boerengereedschappen en huismeubelen, opbrengst 1148 gld, door Wiebe Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Barteld Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Jelle Bonnes BOUMA te Nieuwehorne, Evert Beerends Neef te Langezwaag en Jacob Sytzes Buik te Jubbega Schurega. En akte van 31-7-1840 verkoop van een partij te velde staande rogge en boekweit, opbrengst 542 gld door hetzelfde vijftal. Lamkjen Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 5-1-1806, doop 2-2-1806, tr 21-5-1826, zij 20, hij 20, met Jan Johannes VAN DER MEER, geb Sonnega (Weststellingwerf, FR), zv Johannes Jans VAN DER MEER en Sjoukjen Jans Jan Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 26-12-1807, doop 24-1-1808, tr (1) 30-4-1837, hij 29, zij 25, met Hiltje Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens, tr (2) 16-6-1867, hij 59, zij 24, met Kornelisjen Sytzes BERGSMA, geb Oudehorne, dv Sytze Meints BERGSMA en Grietje Jacobs BLOKZIJL. Roel Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 9-12-1810, doop 13-1-1811, ovl 18-3-1880, 69j, gehuwd (Schoterland), tr (1) 7-6-1846, hij 35, zij 32, met Sytske Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens Libbe Bonnes BOUMAN, geb Oudehorne 22-9-1813, ovl 29-12-1859, 46j, gehuwd (Haskerland), tr Doniawerstal 11-6-1847 met Reinskje Buddes KOOPMANS Sjoukje Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 28-6-1816, ovl 24-9-1838, 22j, ongehuwd (Schoterland) Ayze Bonnes, geb Oudehorne 12-12-1818, ovl 3-1-1819, oud ruim 3 weken, ‘s morgens 6 uren te Oudehorne in huis nr 2. Jantjen Bonnes, geb Oudehorne 2-2-1822, ovl 8-2-1894, 73j, gehuwd (Weststellingwerf).

Tien dagen na de geboorte van dochter Jantjen overlijdt Lamkjen Jelles BAKKER 13-2-1822, 42j oud. Het huwelijk van (stief)dochter Grietje Bonnes Bouwman (kw 17) met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) op 10-6-1821 heeft ze nog wel mogen meemaken. Grietje Bonnes heeft vier jaar huwelijk met Wolter Van der Hoek achter de rug, twee bevallingen en evenzoveel babies die na enkele weken overlijden, wanneer haar vader Bonne Jans voor de derde keer in het huwelijk treedt.

Bonne trouwt (3) op 20-11-1825 te Oudehorne, hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES (Schot 56). “Bonne Jans Bouma, oud 51 jaren, huisman, geboren te Oudeschoot en wonende te Nieuwehorne, weduwnaar van Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 te Oudehorne overleden, zoon van Jan Libbes 1 november 1809 overleden en van Lamkjen Haitzes.” In de akte wordt de naam van oudmoeder Grietje Jans Bijma, de eerste vrouw van Bonne, niet vermeld. Over Marijke: “Marijke Uilkes de Vries, oud 22 jaren, dienstmeid, geboren in de Compagnie onder Oudehorne, dochter van Uilke Lammerts de Vries en van Marijke Hotzes, echtlieden, wonende te Oudehorne.”

Uiteindelijk duurt dit derde huwelijk van oudvader Bonne Jans het langst: 27 jaren, beeindigd door zijn overlijden 29-8-1852 te Jubbega Schurega (Schoterland, FR), 78j oud. In zijn overlijdensakte wordt eerste echtgenote Grietje Jans BIJMA wèl vermeld: “Frank Jans Davids, 38 jaren, scheerenslyper te Heerenveen, en Jan Jans Bergsma, 27 jaren, arbeider te Jubbega Schurega woonachtig, verklaren dat Bonne Jans Bouma, oud 78 jaren, arbeider, geboren te Oudeschoot, wonende te Jubbega Schurega, eerst weduwnaar van Grietje Jans Bijma, daarna van Lamkjen Jelles Bakker, en laatstens gehuwd met Marijke Uilkens de Vries, zonder beroep aldaar (Jubbega Schurega) woonachtig, zoon van Jan Libbes en Lamkjen Haitzes, 29 augustus 1852 voormiddag 11 uur in het huis nr 126 te Jubbega Schurega is overleden.”

Uit derde huwelijk van Bonne Jans BOUMA(N) 6 kinderen/dochters: Marijke Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 7-2-1827, ovl 1-3-1894, 67j, wed (Schoterland), tr 30-10-1853, zij 26, hij 26, met Keimpe Jans VAN DER WAL, geb Jubbega Schurega, zv Jan Luitzens VAN DER WAL en Korneliske Harmens Martjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 5-11-1828, ovl 15-4-1909, 80j, wed (Schoterland), tr 17-5-1857, zij 28, hij 32, met Gerrit Beerends BLOEMSMA, geb Jubbega Schurega, zv Beerend Melis BLOEMSMA en Jeltje Gerrits JONKER Aukje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 12-2-1831, ovl 4-3-1831, 3 weken oud Aukjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 22-1-1833, ovl 7-1-1860, 26j, ongehuwd. Uilkje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 15-5-1835, tr (1) Opsterland 17-5-1860 met Jan Wybes AANS, tr (2) Opsterland 30-4-1885 met Andries VAN DER DRAAI. Uit eerste huwelijk de kinderen: Wiebe Aans (1861), Bonne Aans (1866), Hepke Aans (1869), Markus Aans (1872) en Antje Aans (1876). Jan Wybes AANS ovl 1-6-1877, 43j, geh (Opsterland). Bij tweede huwelijk is Uilkje 50j oud, Andries VAN DER DRAAI is 51, weduwnaar van Jantje Klazes VEENSTRA, ovl 16-9-1883. Andries van der Draai geb 15-11-1832, zoon van Jan Oebeles VAN DER DRAAI en Ike Andries VAN DEN BOS, ovl 2-5-1907, 74j, geh (Opsterland). Uilkjen moet na april 1907 zijn overleden, ergens, we weten nog niet waar. Sjoukjen Bonnes BOUMAN, geb Jubbega Schurega 11-4-1842, ovl 6-5-1926, 84j, gehuwd (Opsterland), tr 16-6-1870 Opsterland met Wytze Ruurds KORT. Oudvader Bonne Jans is 68 wanneer dochter Sjoukjen wordt geboren. Hij is niet meer huisman/boer te Oudehorne/Nieuwehorne maar verhuisd naar Jubbega Schurega. Bij zijn overlijden tien jaar later wordt hij arbeider genoemd wat ongeveer inhoudt dat hij als bejaarde man niet meer het boerenbedrijf uitoefende. Het kan zijn dat zijn oudere zonen dit overnamen. Derde echtgenote Marijke Uilkes DE VRIES loopt tegen de 40 bij verhuizing naar Jubbega en geboorte van Sjoukjen. Marijke werd in de Compagnie onder Oudehorne geboren (dat is: Jubbega Schurega) en dat kan aan de verhuizing hebben meegewerkt. Na overlijden van Bonne in 1852 trouwen de oudere dochters nog met jongens uit Jubbega Schurega, jongste dochters Uilkje en Sjoukje trouwen resp in 1860 en 1870 aan de overkant van de Schoterlandse Compagnonsvaart in Opsterland. Weduwe Marijke overlijdt 28-9-1875 in Opsterland (akte 239), 72j, weduwe.

1. Johannes Cornelis LUKKES (Jannes), geb 16-4-1771 in Het Meer (Schoterland, FR), doop op belijdenis 3-5-1801, huisman, ovl 30-8-1829 te Het Meer in huis nr 38, 60j oud, nalatende vrouw en zes kinderen, tr 20-2-1803 te Het Meer, hij 32, zij 23, met
2. Hiltje Hanzes RONDUITE, geb 25-3-1779 te Nijehaske (Haskerland, FR), doop 4-4-1779, ovl 9-6-1839, 61 jaar oud, weduwe. De akte van overlijden meldt: “Sieger Teyes VAN DER LAAN, 66 jaar, timmerman, en Ytzen Minnes BLINKSMA, 42 jaar, rentenier, wonende Het Meer, geburen, verklaren dat Hiltje Hanzes Ronduite, oud 61 jaar, geboren te Nije Haske, dochter van Hans Jans Ronduite en Jantje Geerts Brouwer, weduwe van Johannes Cornelis Lukkes, is overleden op 9 juni 1839 in huis nr 25 in Het Meer”.

Jannes Cornelis was eerst, 7-5-1797, getrouwd met Ymkjen Wybes (WIERDA). Uit dit huwelijk de dochters Saakje (geb Het Meer 28-5-1798, gedoopt 24-6-1798) en Froukjen (geb Het Meer 16-2-1800, gedoopt 16-3-1800). Deze meisjes en ook de moeder Ymkjen zijn vroeg overleden. Op 20-2-1803 trouwt Jannes met Hiltje Hanzes. Merkwaardig is dat Jannes 3-5-1801, 30j oud, zich kerkelijk laat dopen (doop op belijdenis, Hervormde kerk). Het is niet meer na te gaan of dit voor of na overlijden van Ymkjen Wybes en dochters gebeurde. Eerste kind van Jannes en Hiltje Hanzes is 24-1-1803 geboren, vier weken voordat hun huwelijk 20-2-1803 kerkelijk wordt bevestigd. Dit kind wordt een halfjaar na geboorte gedoopt, 7-8-1803.

Uit huwelijk met Hiltje Ronduite: Jantje (Janke) Johannes LUKKES, geb 24-1-1803, doop 7-8-1803, ovl 13-1-1848, 44 jaar oud, gehuwd, tr (1) 19-4-1829, zij 26, hij 29, met Ubele Iebeles STAMHUIS, geb ca 1800 te Lippenhuizen (Opsterland, FR), ovl 4-4-1840 te Heerenveen (Schoterland, FR), 40j oud, zv Iebele Ubeles STAMHUIS en Hesseltje Gerbens. Zijn ouders trouwden 22-5-1796 binnen de Doopsgezinde gemeente te Lippenhuizen, waardoor doopdatum voor hem ontbreekt. Uit huwelijk van Janke en Ubele de kinderen: Johanna (geb Het Meer 14-11-1829), Hesseltje (geb Het Meer 13-7-1832), Hiltje (geb Heerenveen 12-1-1835) en Ibele (geb Heerenveen 4-9-1837). Janke wordt weduwe te Heerenveen in april 1840. Op 3-11-1842 bevalt ze van een dochter, Trijntje LUKKES, dochter van Janke Johannes LUKKES. Janke trouwt (2) 4-2-1845, zij 42, hij 43, te Heerenveen met Sikke Tobias HUIZINGA, geb Heerenveen 9-2-1802, ovl als kolonist te Ommerschans (Overijssel) 8-2-1854, 52j, weduwnaar. Uit dit tweede huwelijk de zoon Tobias HUIZENGA, geb 9-5-1846 te Het MEER. – Of Sikke de biologische vader was van Trijntje LUKKES, voor zijn huwelijk met Janke geboren, valt niet te bepalen. Hij trouwde 2-12-1821 te Heerenveen, hij 19, zij 22, met Elizabeth Helena Hendriks PRINS, geb 1-11-1799, doop 24-11-1799, dochter van Hendrik Siegers PRINS, tapper/kastelein te Heerenveen, en Antje Koens. Uit huwelijk van Sikke en Antje eerst 3 dochters: Antje (geb Heerenveen 22-5-1822, tr 28-5-1848 met Reitze Folkerts FEERSMA), Jeltje (geb Haskerland 13-2-1824, ovl 28-8-1826) en Sara (geb Aengwirden 15-11-1825, ovl 6-9-1826). Bij vrijwel gelijktijdig overlijden van de twee jongsten is Sikke 24j.
— Misschien ging het daarna mis in het huwelijk. Sikke was niet ingeloot voor militaire dienst, maar gaat via nummerverwisseling (akte van 24-3-1830) als plaats-vervanger voor Jouke Pieters Veltman te St.Nicolaasga, op 28-jarige leeftijd alsnog de kazerne in. Hij kon niet voorzien (en wie wel) dat in augustus/september 1830 rellen in Brussel zouden uitbreken die in een afscheidingsoorlog België/Nederland uitmondden. Mobilisatie dus en Sikke niet tien maanden van huis, maar enkele jaren onder de wapens. Hij kwam heelhuids uit deze periode.
— Uit zijn huwelijk met Elizabeth PRINS wordt Heerenveen 26-4-1836 nog een kind geboren, zoon Tobias Sikkes HUIZINGA. Het huwelijk eindigt met echtscheiding (echtscheidingsakte 30-11-1844). Sikke trouwt 4-2-1845, drie maanden na passeren van deze akte, met weduwe Janke Johannes LUKKES, zij 42, hij 43. Een zoon Tobias wordt 9-5-1846 geboren te Het Meer, Janke overlijdt 13-1-1848 te Heerenveen, 44j oud. De buitenechtelijk geboren dochter Trijntje Lukkes overlijdt te Heerenveen 23-5-1848, 5j oud. Antje HUIZINGA, enig overgebleven kind uit eerste huwelijk van Sikke trouwt. 26j oud, 28-5-1848.
— Sikke Tobias HUIZINGA overlijdt rond 6 jaar later, 8-2-1854, 54j oud, kolonist te Ommerschans (Overijssel). Ommerschans was samen met Veenhuizen (Drenthe) “straf”-kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, voor minder-handelbare personen, naast de ontginningskolonies te Frederiksoord en Willemsoord. Mogelijk solliciteerde Sikke, na alle trammelant, bij de Maatschappij en kwam hij zo als kolonievader/bewaker eerst in Veenhuizen en daarna in Ommerschans terecht. Zeker lijkt dat hij al in 1848 naar Veenhuizen ging, samen met overgebleven stiefkinderen. Stiefdochter Hesseltje STAMHUIS ovl 16-1-1849 te Norg/Veenhuizen, 17j oud, en de dochter Hiltje STAMHUIS ovl 1-7-1852 te Veenhuizen, 17j oud (overlijdens gemeld in administratie te Norg en te Heerenveen). Sikke ovl 8-2-1854, kolonist te Ommerschans, 54j oud, overlijden een maand later, 7-3-1854, ingeschreven te Heerenveen (Schoterland). Hij was dus nog wel te Schoterland ingeschreven en kan onvrijwillig naar Veenhuizen/Ommerschans zijn gegaan. Dit is een optie.
— Janke Johannes LUKKES (1803-1848) kreeg 5 kinderen. Overlijden van drie (Hesseltje, Hiltje en Trijntje) hier genoemd. Uit huwelijk met Ubele STAMHUIS nog dochter Johanna (geb 1829), geen verdere gegevens, en zoon Ibele (geb 1837), mogelijk als Ybele STAMHUIS ovl 14-4-1914, 76j, weduwnaar (Opsterland 59). Aktes nog te lezen. Geen groot nageslacht. De Tobiassen (geb 1836 resp 1846) zijn ook nog even onvindbaar. Froukje Johannes LUKKES, geb 17-7-1805 te Het Meer, doop 4-8-1805, ovl 4-6-1877, 71j, weduwe, tr 8-5-1825, zij 19, hij 24, met Hendrik Durks JAGER, geb 30-12-1801 te Luinjeberd (Aengwirden, FR), doop 18-1-1802 te Tjalleberd, ovl 10-5-1849, 48j, gehuwd, zv Durk Jacobus en Egbertje Andries. Uit huwelijk van Froukje LUKKES en Hendrik JAGER: dochters Egbertje (geb Het Meer 17-4-1826), Hiltje (Het Meer 14-11-1828), Durkje (30-3-1834), Johanna (8-11-1836, ovl 14-11-1852, 16j), Trijntje (11-3-1841) en zoon Durk Hendriks JAGER (10-5-1844, ovl Akkrum 7-1-1905, 60j, geh, tr 19-5-1867 te Akkrum met schippersdochter Stijntje Pieters SYTEMA. Hans Johannes LUKKES, geb 25-10-1807 te Het Meer, doop 15-11-1807, ovl 1880 te Steenwijkerwold (Overijssel), 83j oud, weduwnaar, tr 25-4-1830, hij 22, timmermansknecht te Het Meer, zij 23, met Wytske Molles VAN DEN AKKER, geb 10-10-1806 te Nieuwehorne, ovl 12-2-1865 te Wolvega (Weststellingwerf, FR), 58j, gehuwd, dv Molle Keimpes VAN DEN AKKER, huisman, wonende te ZestienRoeden onder Tjalleberd, en van Antje Hendriks NIJENHUIS (Molle en Antje gehuwd 22-5-1803 te Nieuwehorne). Hans Johannes LUKKES wordt als timmerman te Het Meer minstens tot en met 1855 genoemd. Verhuist daarna naar Wolvega en overlijdt te Steenwijkerwold. Uit huwelijk van Hans en Wytske 8 kinderen (geboren Het Meer): (1) Johannes Hanzes LUKKES, geb 3-3-1831, ovl 26-5-1879, 48j, gehuwd, timmerman, tr 30-5-1852, hij 21, zij 21, met Fokje Jurjens HARTKAMP, geb te Tjalleberd, dv Jurjen Roelofs HARTKAMP en Trijntje Murks LIEUWES. (2) Molle Hanzes LUKKES, geb 26-5-1833, timmerman en koopman, ovl 13-8-1907, 74j, gehuwd, tr Wolvega 7-5-1858, hij 24, zij 26, met Sjoerdje Tjabels VAN DER VEEN, geb 25-4-1832 te Oldelamer (Weststellingwerf, FR), ovl 4-10-1902 te Nieuweschoot (Schoterland, FR), dv Tjabel Gerbrands VAN DER VEEN en Trijntje Sjoukes VAN DER VEEN. Molle Hanzes woonde tot 1870 te Wolvega en daarna te Nieuweschoot. Na overlijden van Sjoerdje trouwt hij nog 24-9-1903, hij 70, zij 45, met Loltje BUSAAN, wed van Sietze Bosma. (3) Hiltje Hanzes LUKKES, geb 4-10-1835, ovl 1919 te Steenwijkerwold, 83j, weduwe, tr Wolvega 10-5-1862, zij 26, hij 29, met Roelof Reitzes LEMSTRA, geb 9-12-1832 te Oldelamer, ovl 1912 te Steenwijkerwold, 79j, gehuwd, zv Reitze Jans LEMSTRA en Sibbigjen Hessels GORTSTRA. (4) Keimpe Hanzes LUKKES, geb 13-6-1838, ovl 1892 te Steenwijkerwold, 64j, weduwnaar, tr Wolvega 24-4-1863, hij 24, zij 24, met Jeltje Jans OOSTERKAMP, geb 3-12-1838 te Spanga (Weststellingwerf, FR), ovl 1887 te Steenwijkerwold, 49j, gehuwd, dv Jan Alberts OOSTERKAMP en Trijntje Jans BULDSMA. (5) Kornelis Hanzes LUKKES, geb 10-1-1841, ovl Weststwerf 14-1-1897, 56j, weduwn, tr 31-3-1870 te Oudeschoot (Schoterland, FR), hij 29, zij 20, met Hielkjen HEIDSMA, geb Oudeschoot 3-6-1849, ovl Weststwerf 29-6-1892, 48j, gehuwd, dv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER. (6) Jan Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, tr 14-4-1871 te De Knijpe, hij 27, zij 23, met Rinskjen DE GROOT, geb 9-6-1847 te Langezwaag (Opsterland, FR), dv Auke Wytzes DE GROOT en Jeltje Barteles TERPSTRA. Jan is in 1871 koemelker te Sneek, waar in 1873 ook eerste kind uit het huwelijk wordt geboren. Volgende kinderen (1875 en 1878 een tweeling) geboren te Benedenknijpe. In 1879 in notarisakten wordt Jan gemeld als werkman te Nieuweschoot (de akten gaan over boedelscheiding binnen zijn schoonfamilie). Volgende 4 kinderen worden te Nieuweschoot-Rottum geboren. Na 1889 geen verdere meldingen meer over Jan Hanzes Lukkes en Rinskjen de Groot in Friese registers. Een bekwame koemelker of melkerijchef was overal welkom. (7) Antje Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, ovl Haskerland 12-8-1940, 96j, weduwe, tr Schoterland 31-3-1870, zij 26, hij 35, met Klaas Teyes WASLANDER, geb Rotstergaast 19-9-1843, ovl Schoterland 31-1-1907, 72j, gehuwd, zv Teye Egberts WASLANDER en Blijke Theunis BLOK. Antje en Klaas WASLANDER gingen te Rottum wonen, waar hun kinderen werden geboren. Bij gemeentelijke herindeling van 1934 werd westelijk deel van Schoterland waarin Rottum bij Haskerland ingedeeld. (8) Geeske (Geesje) Hanzes LUKKES, geb 26-6-1849, ovl Opsterland 23-1-1881, 31j, gehuwd, tr Schoterland 26-10-1871, zij 22, hij 24, met Jan Jans HEIDSMA, geb 2-8-1847 te Oudeschoot, zv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER (ook de schoonouders van broer Kornelis Hanzes LUKKES). Het huwelijk van Geeske met Jan HEIDSMA duurt door haar overlijden in 1881 slechts 10 jaar. Er zijn 4 kinderen geboren. Mogelijk is Geeske overleden (met baby) in kraambed van het vijfde kind. Jan Heidsma was (los) arbeider/dagloner en het jonge gezin trok in die 10 jaar langs allerlei tijdelijke vestigingen. Kinderen: (1) Jinke HEIDSMA, geb 3-2-1872 te Rottum (Schoterland), ovl Schoterland 12-4-1896, 24j, gehuwd, tr Schoterland 29-10-1893, zij 21, hij 34, met Anne DIJKSMA, geb Oudeschoot, zv Keimpe Jacobs DIJKSMA en Sjoukje Annes VAN DER KERK. (2) Jan HEIDSMA, geb 24-7-1875 te Teroele (Doniawerstal), ovl 1-8-1885 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 1-8-1885 Schoterland, 15-8-1885 Uithuizen (prov Groningen), waar vader Jan toen woonachtig was. (3) Hans HEIDSMA, geb 20-8-1877 te Katlijk, ovl 1878 aldaar. (4) Hinke HEIDSMA, geb 9-5-1879 te Katlijk, ovl 28-5-1881 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 28-5-1881 te Schoterland, 1-6-1881 te Opsterland).
— Na overlijden van Geeske, 31j, Opsterland 1881, is Jan HEIDSMA naar Uithuizen gegaan in Noord-Groningen. De Geeske-kinderen voorzover nog in leven, overlijden te Oudeschoot (bij de familie). Jan HEIDSMA tr (2) 10-5-1890 te Stedum (prov Groningen), hij 42, weduwnaar van Geeske Hanzes LUKKES, zij 27, met Jantje WESTERHOF, geb te Den Boer (Groningen). Bij huwelijk wettiging van 2 kinderen: Jan en Jantje waren voor 1890 al behoorlijk intiem. Het nieuwe gezin leefde in noordelijjk Groningen voort. Cornelis Johannes LUKKES, geb 6-3-1811 te Het Meer, doop 24-3-1811, ovl 10-3-1833 in hospitaal te Eindhoven, 22j oud. Cornelis had de pech dat hij in 1831 aan de beurt was voor militaire dienstplicht, juist toen België zich losmaakte van Nederlands bewind. De oorlog eindigde 23-12-1832 toen een groot Frans leger de Nederlanders uit de citadel van Antwerpen joeg, met vele doden en gewonden. Cornelis stierf twee maanden later in het militair hospitaal te Eindhoven. Het formele bericht daarvan volgde weer ruim twee maanden later (24 mei 1833, Provincie Vriesland, Schot 46): “Ten gevolge van een authentiek extract uit het overlijdensregister der Stad Eindhoven ons bij missive van den 4 april 1833 no 108, dat Cornelis Lukkes, flankour bij het Eerste Bataillon Achttiende Afdeling Infanterie, oud 22 jaren, geboren en laatst woonachtig te Schoterland Het Meer, Provincie Vriesland, zoon van Johannes Lukkes, overleden, en Hiltje Hanzes Ronduite, zonder bedrijf in Het Meer, op de 10 maart 1833 in het Hospitaal te Eindhoven is overleden.” Het bericht van de dood van Cornelis betekende dat jongere broer Jan Johannes Lukkes (kw 18) die in 1833 aan zijn dienstplicht moest beginnen, het bericht van de Gouverneur kreeg dat hij van die plicht werd ontslagen. Jan Johannes LUKKES (kw 18) (Luckes in geboorteakte en ook in overlijdensakte 1869: Jan LUCKES, ovl 17-4-1869, 56j, gehuwd), geb 23-1-1813. Van militaire dienst vrijgesteld doordat oudere broer Cornelis in militaire dienst was en als gevolg daarvan overleed (1833 in hospitaal te Eindhoven). Jan Johannes LUKKES, timmerman te Het Meer, trouwt 19-5-1838 met Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19). Als betovergrootouders in onze kwartierstaat verder rond hen gemeld in deel Generatie 5. Trijntje Johannes LUKKES (Luckes in geboorteakte), geb 15-1-1820 te Het Meer, ovl 22-8-1857 te Franeker (FR), 37j, gehuwd, tr 15-5-1842, zij 22, hij 30, met Jelle Baekes DE GROOT, geb 26-12-1811 (mairie Mildam), zoon van Baeke Yntzes DE GROOT en Antje Jans KOOPMAN. Uit huwelijk van Trijjntje en Jelle zeker 3 kinderen: (1) Johannes Jelles DE GROOT, geb 29-12-1843 te Oranjewoud, (2) Antje DE GROOT, geb 4-1-1852 te Franeker, (3) Beke DE GROOT, geb 18-3-1854 te Franeker.
— Trijntje overlijdt 22-8-1857, 37j, gehuwd. Jelle trouwt opnieuw 7-11-1858 te Franeker met Geertrui HILSTRA (1830-1904), maar overlijdt niet veel later, 28-5-1861 (Franeker), 48j oud. Meer informatie toe te voegen.

1. Durk Eelkes WOUDSTRA (Dirk), geb ca 1747, overl 24-9-1817 te Joure, 70j, schipper, trouwt (1) 14-2-1773, hij van Nijehaske, zij van Uitwellingerga, met Akke Jarigs MENGER, vermoedelijk overleden 18-6-1807 buiten Friesland. Trouwt (2) 25-9-1808 te Joure op ca 60-jarige leeftijd met de 18-jarige
2. Jacobje Wiebes VAN DER WERF, geb 10-8-1790 (gedoopt 26-8-1790) te Sneek, overl 1-4-1853, 62j, weduwe, eerstens van Durk Eelkes Woudstra en laatst van Wilt Haayes Zwart. Zij trouwt (2) 3-1-1819 met Wilt Hayes Swart, korenmolenaar te Het Meer, zij 28j, weduwe, hij 52j, weduwnaar.

Uit tweede huwelijk (Durk en Jacobje): Reinskjen (Rinske), geb 5-12-1809 te Joure en daar gedoopt 24-12-1809, ovl 31-5-1850 te Heerenveen, 40j oud. Trouwt 23-9-1827, 17j oud, met Pieter Hendriks BOSMA, 27j oud, geb 7-3-1800, ovl 12-7-1859, 59j oud, kuiper (ovl in huis nr 227 te Heerenveen), zv Hendrik Jans BOSMA en Aaltje Jans. Kinderen van Reinskjen en Pieter: Jacoba (1829-1895), Hendrik (1831-1862), Dirk (1835, jong overleden), Aaltje (1838), Bonje (1840) en Dirk (1843). Bonne, geboorteaangifte Mairie Joure 5-9-1812, dit kan ook de dag van geboorte van Bonne zijn geweest (niet te controleren). Overlijdens-aangifte betreffende dit zoontje dat waarschijnlijk jong is overleden, ontbreekt te Joure en elders waar we zochten. Schipperskind in de tijd van nog niet allesomvattende Burgerlijke Stand, stel ik maar even. Bonjé, geb te Tholen, ZEELAND, 18-2-1815 (kw 19).

Oudvader Durk was schipper (men zeilde toen nog) tussen Friesland en Zeeland/Westbrabant. Zijn laatste kind, betovergrootmoeder Bonjé WOUDSTRA (kw 19), 18-12-1815 te Tholen (Zeeland), werd geboren tijdens een reis. Dit had traditie want twee kinderen uit Durks eerste huwelijk werden ook tijdens een reis geboren: Bontje Durks 25-8-1778 bij Gouda (Tergouw, Zuidholland) en Lammert Durks WOUDSTRA 7-4-1780 te Steenbergen (Westbrabant). Het regelmatige verblijf van Friese schippersfamilies in Zeeuwse en Westbrabantse havenplaatsen leidt tot verliefdheden en huwelijken aldaar. O.a. Eelkes derde zoon, Jaring Eelkes WOUDSTRA, trouwde (1839) en vestigde zich te Zevenbergen (W.Brabant), en Eelkes kleinzoon Jaring Lammerts WOUDSTRA deed dat al eerder (1825), op 17-jarige leeftijd, ook te Zevenbergen. De kleinzoon Pieter Lammerts WOUDSTRA trouwde in 1829 te St.Maartensdijk (eiland Tholen, Zeeland), maar door overlijden van jonge vrouw en eerste kind in het kraambed (1830) was dit huwelijk van korte duur, Pieter keerde weer naar Friesland terug. Eelkes kleindochter Elisabeth VAN SLOTEN, dochter van Akke Eelkes WOUDSTRA, overlijdt te Zevenbergen in 1848, 24j oud, ongehuwd. De Jouster schipper Dirk Eeltjes WOUDSTRA (zo geschreven) liet 17-5-1816 door notaris J.van Steenbergen te Breda testament inschrijven, dus toen was hij, drie maanden na geboorte van dochter Bonje te Tholen, ook of nog in de omgeving.

Toen hij in mei 1816 te Breda testament liet opmaken, was hij tegen de 70j oud en nog steeds op reis. Wellicht had hij met (schoon)zonen meer dan eén tjalk in bedrijf. Notarisakten maken duidelijk dat hij nog in 1813 (23-4-1813) voor 242 frs een tjalk (erbij?) kocht van Jelke Johannes Leertouwer, collega-schipper te Nijehaske (Heerenwal, Heerenveen). Hij financierde dat wellicht met een lening van 400 frs bij Jantje Klazes, weduwe van Franke Jeeps te Heerenveen. Aflossing van die lening (cessie) deed hij binnen vijf maanden (archief notaris Mooi, Oldeboorn). Dat hij hoognodig, desnoods te Breda, een testament moest laten maken, had misschien te maken met problemen van zijn oudste zoon Eelke Durks WOUDSTRA, mede-schipper. Deze overlijdt 23-6-1816, een maand later, pas 40j oud. Er kan iets met hem gebeurd zijn (de overlijdensakte geeft geen duidelijkheid). Oudvader en schipper Durk Eelkes WOUDSTRA laat 24-9-1817 het leven, 70j oud. Op 6-2-1818 wordt voor de directe erfgenamen door notaris Van Eyck te Joure een inventaris opgemaakt. Tekst van de akte bij overlijden (in 1817) van Durk Eelkes WOUDSTRA: “In het jaar een duizend achthonderd zeventien den zes en twintigsten der maand September zijn voor ons, grietman-officier van de Burgerlijke Stand der grietenij Haskerland provincie Vriesland gecompareerd: Freerk Nijbert TIJLEMANS, oud dertig jaren, van beroep zeilmaker, en Sikke Douwes NIJMAN, van de (dienst der) Belastingen, beide naaste geburen. Welke ons verklaard hebben, dat DURK EELKES WOUDSTRA, oud zeventig jaren, van beroep schipper, wonende op de Joure, echtgenoot van JACOBJE WIJBES VAN DER WERF, op den 24sten der maand September des voormiddags ten zes uren in het huis no. 109 op de Joure is overleden.” De comparanten wisten niet zoveel over de bejaarde buurman/schipper. Over diens eerdere huwelijk, met Akke Jarings MENGER, en nagelaten kinderen geen woord. Het huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs MENGER (de MENGER-naam toen al gebruikt) wordt in 1773 gemeld in de trouwregisters van de Herv.Gem. van Oudehaske-Haskerhorne en van Nijehaske-Haskerdijken. Huwelijksbevestiging te Oudehaske. Durk is van Nijehaske, Akke van Uitwellingerga volgens de registers. Uitwellingerga ligt langs de vaart tussen Joure en Sneek. Een tiental kilometers verwijderd van Oudehaske.

Kinderen uit huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs (Jarings Menger): Rigt Dirks, geb 20-11-1773, gedoopt 27-3-1774 te Oudehaske, ouders wonen te Oudehaske. Geen verdere meldingen gevonden. Eelke Durks WOUDSTRA, geb ca 1776, geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (aangifte Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure zijn kinderen nog in leven en zijn kleinkinderen voorzover kinderen van zijn zoons (die van de dochters meldt hij niet). Zoon Eelke is volgens die melding dan 35j, wonend St.Johannesga, met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), Jaring (2). Eelke overlijdt in 1816, 40j oud (vader Durk nog in leven). Kersje Jans is met 31j al weduwe. Zus Bontje Jans WOUDSTRA overlijdt 24-9-1817, 27j oud. Met de weduwnaar van haar zus, Hendrik Jans WIND, trouwt Kersje in 1824. Completer verhaal hieronder: 38.2 Eelke Durks WOUDSTRA Bontje Dirks, geb 25-8-1778 te Tergouw (bij Gouda, Zuid-Holland), gedoopt 31-3-1782, ruim 3j oud, te St.Johannesga, ouders woonachtig te Rotsterhaule, ovl voor 1812, hooguit 33j oud. Bontje is als schipperskind bij Gouda geboren. Ze is ruim 3 jaar na geboorte gedoopt. Op 14-6-1801 is er te Joure huwelijk van Bontje Dirks met Jan Jans de Vries. Uit dit huwelijk dopen van kinderen Akke (7-11-1802), Akke (29-9-1805), Age (10-1-1806) en Lysbet (8-10-1809). De dochter Lysbet is 26-9-1809 geboren en vader Jan Jans de Vries 14-10-1809 overleden te Joure overleden (volgens register). Bij naamsaanneming 1811 meldt Durk Eelkes WOUDSTRA dochter Bontje niet, zodat is aan te nemen dat ook zij toen was overleden. De kinderen van Bontje voorzover nog in leven waren dus wees eind 1811 en zijn bij de naamsaanneming niet geregistreerd. Aan te nemen is dat ze de DE VRIES-naam gingen dragen (hun vader staat al in 1801 als DE VRIES vermeld). Jan Jans de Vries is geen broer van Sybren Jans de Vries met wie Trijntje, jongere zus van Bontje, in 1802 te Joure trouwt. Lammert Durks (Dirks) WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), ovl 7-11-1824 (Haskerland 19), 44j oud, trouwt te Joure 13-3-1803 met Trijntje Pieters CATH. Bij naamsaanneming van 1811 worden de kinderen Durk (8), Pieter (6), Berber (2) en Jaring (1/4) ingeschreven. Na 1811 volgen nog 3 dochters Akke (1813, ovl na 2 dagen; 1815, ovl na 3 jaar; 1821, wordt 30j oud, ovl 30-1-1852, gehuwd). Lammert ovl 1824 wordt 44j, Trijntje Pieters CATH, dochter van Pieter Lubberts CATH, wordt bijna 80j oud en overlijdt 6-3-1860. Completer verhaal hieronder: 38.4 Lammert Dirks WOUDSTRA Trijntje Dirks WOUDSTRA, geb 7-12-1783 te Rotsterhaule, ovl 28-12-1832 te Joure, 49j, gehuwd, trouwt te Joure 30-5-1802, zij 18, hij 28j oud, met Sybren Jans DE VRIES, geb 14-2-1774 te Joure, zoon van Jan Gellius en Sentje (Syntje) Gerbens, ovl 8-2-1847, 72j, weduwnaar. Sybren is uurwerkmaker te Joure. De op jonge leeftijd gehuwde Trijntje krijgt binnen de eerste zes jaren van haar huwelijk 3 kinderen en verder geen. De Jouster uurwerkmaker blijkt over een zathe met landen te Akmarijp te beschikken die hij verhuurt, volgens notarisakte uit 1819, voor de som van 135 gld per jaar (aan Andries Lykeles Feddema, huisman te Terhorne). De drie kinderen uit hun huwelijk: (1) Syntje, geb 17-11-1803, tr 9-1-1825 met Hendrik Berends KETELLAPPER; (2) Dirk Sybrens DE VRIES, geb 16-2-1806 – hij gaat via nummerverwisseling (24-1-1825) “vrijwillig” (tegen betaling) in militaire dienst en trouwt pas op 49-jarige leeftijd in Kollumerland (FR) met Geeske Geerts DOBBER; (3) Jan Sybrens DE VRIES, geb 7-7-1808 te Joure, tr 21-2-1844 te Workum (FR), hij 35, zij 26, met Christiana Elisabeth DOHRMAN, geb te Amsterdam, dochter van Christiaan Friedrich Dohrman en Elisabeth Holm.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 18j wanneer ze te Joure, dochter van de uurwerkmaker Wiebe Eelderts VAN DER WERF (kw 78), trouwt met de ca 60-jarige Jouster schipper Durk Eelkes WOUDSTRA, weduwnaar van Akke Jarigs MENGER. Diens kinderen voorzover nog in leven zijn 7 (Trijntje) tot 15j (Eelke) ouder dan Jacobje en stuk voor stuk getrouwd en met eigen gezin. De jonge Jacobje hoeft niet “stiefmoeder” te spelen en wordt al direct beppe voor meer dan tien kleinkinderen (van Durk). Samen met Durk krijgt ze 3 kinderen (zieboven): Rinske, Bonne en Bonjé (kw 19). Dat laatstgenoemde 18-12-1815 te Tholen is geboren geeft aan dat Jacobje ook meevoer met op reizen naar Zeeland/W.Brabant. Durk overlijdt te Joure 24-9-1817, Jacobje is dan 27j en houdt aan het huwelijk de 2 jonge dochters over. Slechts ruim een jaar blijft zij weduwe: ze trouwt (2) 3-1-1819, met Wilt Hayes SWART (ook: ZWART), korenmolenaar, wonend te Het Meer, 52j oud, weduwnaar, ovl 7-1-1846 te Heerenveen, 79j oud.

Wilt Hayes is 26-10-1766 gedoopt te Gorredijk Herv.Gem, zoon van Haye Jans en Aukjen Wilts. Hij was de jongste uit dit gezin en had 1 oudere broer: Jan Hayes, gedoopt 14-3-1756 te Gorredijk. Bij de naamsaanneming van 1811 meldt deze de naam SWART (zonder kinderen, tekent “ZWART”), Wilt Hayes meldt zich niet maar gaat ook de naam SWART gebruiken of: dit was al een gebruikelijke bijnaam voor de familie. De schrijfwijze, Swart dan wel Zwart, blijft in ambtelijke stukken afwisselend voorkomen (Zwart wint na ca 1840). Oudere broer Jan Hayes ZWART ovl 22-1-1845 te Gorredijk, 88j, weduwnaar, is 6-1-1793 te Gorredijk getrouwd met Popkjen Laurenses en kreeg 5-12-1793 de dochter Wapke. Popkje en Wapke zijn misschien kort hierop overleden, en Jan Hayes ging als weduwnaar nog ca 50j door. Wilt Hayes (SWART) is 34j oud wanneer hij 19-1-1800 trouwt binnen de Doopsgezinde Gemeente Heerenveen met Jeltje Kerstes. Zij is van dezelfde leeftijd. Ze volgen de Doopsgezinde regel en laten hun (4) kinderen niet dopen. Jeltje Kerstes overlijdt 29-8-1817, 52j oud, in Het Meer (Schoterl 21). Wilt Hayes trouwt 3-1-1819 met de jonge weduwe van de Jouster schipper Durk Eelkes WOUDTRA, Jacobje Wiebes, Jacobje 28, Wilt 52j oud.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt door haar tweede huwelijk echtgenote van de korenmolenaar van Heerenveen. Deze woont weliswaar in Het Meer, de buurt direct oostelijk langs de Compagnonsvaart van Heerenveen, maar de molen staat in de kern van Heerenveen, aan de westkant van de “Dragt”, bij de Molenwijk. Deze wind-korenmolen (“De Windhond” later “Volharding” genoemd) is in de eerste helft van de 19de eeuw de enige korenmolen voor Heerenveen en omgeving en kennelijk bijzonder productief.

Wilt Hayes volgt als molenaar Pieter Harings Romkes op. Misschien was Wilt al langer in de molen werkzaam. We zijn hierover nog onvoldoende gedocumenteerd. Volgens een publicatie “De sfeer van Weleer” door drs. D.M.Bunskoek, over eertijdse molens te Heerenveen, was Pieter Harings Romkes sinds 1811 molenaar/eigenaar van deze enige korenmolen in die tijd van Heerenveen en kwam Wilt Haijes ZWART daarna en namen diens zoon (Wilt overleden in 1846) Kerst Wilts Zwart en schoonzoon Tjibbe Eits de Vries vervolgens samen de molen over. Citaat: Zij bedienden de klanten zelf met paard en wagen. In 1849 kwam daar echter tijdelijk de klad in, toen het paard vanwege een veeziekte moest worden afgemaakt. In datzelfde jaar werd de molen publiek verkocht en in de Leeuwarder Courant omschreven als "een hechten en steeds in besten staat onderhouden wind-korenmolen, voorzien van drie paar maalsteenen". Overdracht van de molen van Pieter Harings Romkes aan Wilt Hayes Zwart zou per notarisakte moeten zijn vastgelegd. Maar een dergelijke akte is (ons nog) niet bekend. De documentatie over Pieter Harings Romkes en diens vertrek als molenaar is ook niet compleet. De korenmolenaar Wilt Hayes Zwart, sinds 1819 getrouwd met oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF, koopt in 1825 of eerder, wonende in Het Meer, zekere huisstede en grond, bebouwd met een huizinge, gequoteerd met nr 148, c.a. gelegen aan de oostzijde van de straat de Dragt te Heerenveen, strekkende zich vanuit de straat ten westen tot oostwaarts in de scheidsloot. Hij gaat dus aan de Dracht te Heerenveen wonen, een heel korte wandeling van de molen vandaan (misschien was er geen woning bij de molen, molenhuis, of werd dit nog door Pieter Romkes bewoond). Dat Wilt dat huis aan de Dracht kocht (verkoopster was Antje Durks Brouwer, weduwe van Jan Lykles Kuiper, winkelierster) blijkt uit het archief van de Schoterlandse Veencompagnie. Op 31-12-1825 bericht de boekhouder van de compagnie de verpachting voor 2.80 gldns per jaar, te voldoen op Maria Magdalenadag, van het perceel aan de korenmolenaar: de grondrechten behoorden nog steeds tot de Compagnie. Een maand later 31-1-1826 volgt een borderel voor 56 gldns en 31-8-1843 een dito. De korenmolen leverde een tijdlang goede inkomsten, hoewel we daar achteraf geen duidelijk beeld van kunnen maken. In tot dusver bekend geworden notarisakten komt Wilt Haayes Zwart (te Het Meer) per 2-3-1831 voor als verkoper van een stukje klynland in de 4e stelle te Terband. En per 18-2-1834 als obligatienemer (schuldenaar) voor 500 gldn van de Kerkvoogdij der Doopsgezinde Gemeente Heerenveen (schuldeiser). Het is onduidelijk waar dit voor nodig was. De obligatie werd 23-6-1846 geroyeerd, een halfjaar na het overlijden van Wilt. Volgens notarisakte van 31-12-1844 verkoopt Wilt Hayes ZWART (te Het Meer), hij is dan 78j oud, de windkorenmolen met het woonhuis, de grond en het erf te Heerenveen, voor 5000 gldn aan zoon Karst Wilts ZWART te Heerenveen en schoonzoon Tjibbe Eits DE VRIES te Heerenveen, ieder voor de helft waarschijnlijk. Volgens genoemde bron (Bunskoek) brachten zij het gemalen meel zelf met paard en wagen naar hun klanten. Wilt kan dit ook al hebben gedaan. Dat de jonge opvolgers van de nalatenschap van Wilt geen eigen succes weten te maken, wordt al snel duidelijk. In 1849 raken ze door veeziekte hun paard kwijt en een nieuw paard schijnt niet te vinden. Volgens de bron Bunskoek (jaar 1849 wordt genoemd, maar 1848 lijkt meer waarschijnlijk) besluiten ze dan het molenbedrijf van de hand te doen via een publieke veiling. In hetzelfde jaar verschijnt in Noord-Heerenveen de nieuwe windkorenmolen “Welgelegen” (Tjepkema’s molen), een concurrent met grotere capaciteit en service. De oude windkorenmolen te Heerenveen, nu sinds kort in bezit van Kerst Wilts ZWART en Tjibbe Eits DE VRIES, wordt volgens akte per 23-1-1849 (notaris Peeting) door hen voor 9.440 gldns verkocht aan het echtpaar Siebe Jeips Hoekstra en Joukje Lommes Heida uit Oldeboorn. Het huis, staande bij de molen te Heerenveen wordt volgens dezelfde akte door Tjibbe Eits DE VRIES daarbij apart voor 1.000 gldns aan dit echtpaar verkocht.

Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 28j oud, weduwe met twee dochters, wanneer ze 3-1-1819 met korenmolenaar Wilt Hayes SWART trouwt, 52j oud, weduwnaar met (zeker) drie kinderen uit zijn eerste huwelijk: Geeske, Akke en Karst (Kerst) Wilts ZWART. Uit haar huwelijk met de korenmolenaar wordt 1 dochter geboren:

1. Jeltje Wilts SWART, geb Het Meer 18-4-1821, ovl 28-11-1888, 67j, weduwe, tr 5-2-1842, zij 20, hij 25, met Karst Jitzes DE RUITER, geb 19-4-1816 te StJohannesga, wonend te Langezwaag, koopman, zoon van Jitze Sierds DE RUITER en Aaltje Karstes BINNINK te Langezwaag woonachtig. Het huwelijk van Jeltje en Karst schijnt bijna kinderloos te zijn gebleven (een zoon Jacobus Karstes wordt in 1851 geboren, maar overlijdt al een maand later). Karst Jitzes DE RUITER is 54j geworden, ovl Het Meer 8-11-1870. In 1863 wordt hij gemeld als postbeambte, brievengaarder, wonende ten dorpe Het Meer, wanneer hij een van de aangevers is van het overlijden van Hendrikje Wolters VAN DER HOEK.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt 62j, ovl 1-4-1853. Testament opgemaakt 11-9-1850 (notaris Van Voorst, Heerenveen). Tekst overlijdensakte: “In het jaar 1853 2 april zijn voor mij, Anne Meinesz, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Gemeente Schoterland, provincie Vriesland, verschenen: Roelof Johannes VOS, 64 jaar, timmerman, en Sjoerd Jans KOOPMANS, 39 jaar, bakker, beide wonende te Heerenveen, verklaard hebbende dat JACOBJE WIEBES VAN DER WERF, 62 jaar, zonder beroep, geboren te Sneek, wonende te Heerenveen, eerstens weduwe van DURK EELKES WOUDSTRA en laatst van WILT HAAYES ZWART, dochter van WIEBE EELDERTS VAN DER WERF en RINSKE JACOBS, op den eersten der maand april des ochtends ten twee ure in het huis nummer 50 te Heerenveen is overleden.”

Wilt Hayes SWART uit Gorredijk trouwde in 1800 met Jeltje Kerstes voor de Doopsgezinde Gemeente te Heerenveen. Na overlijden van Wilt 7-1-1846, meldt een notarisakte (notaris Peeting te Heerenveen) 6-6-1846 verkoop van 7/8 aandelen in de waarde van een huis te Heerenveen voor een koopsom van 2100 gld, de zoon Karst Wilts Zwart te Heerenveen als koper. En Jacobje Wiebes VAN DER WERF te Heerenveen, weduwe van de vader van Karst (maar niet moeder van Karst) als verkoper, samen met Geeske Wilts ZWART, wonend te Delft (Zuid-Holland, gehuwd met Romke Wiebrens SCHUT), Akke Wilts ZWART te Heerenveen (gehuwd met Tjibbe Eits DE VRIES) en Karst Jitzes DE RUITER te Het Meer, gehuwd met Jeltje Wilts ZWART. Al eerder en meer direct na overlijden van Wilt 7-1-1846, namelijk 24-2-1846, is er de notarisakte (Peeting) over verkoop van diverse huismeubels en verdere roerende goederen met een opbrengst van 240 gldns. Tjibbe Eits de Vries en de erven Wilt Haayes ZWART als verkopers genoemd (Tjibbe getrouwd met Akke Wilts).

Eelke Durks WOUDSTRA (ca 1776-1816) Geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure dat zijn zoon Eelke 35j is, woont te St.Johannesga (Schoterland), met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), en Jaring (2). Eelke is zoon van Durk en Akke Jarings MENGER. Uit huwelijk met Kersje worden na 1811 nog de zonen Klaas en Harmen geboren. Van Eelke geen doopdatum. Het kan zijn dat hij ergens tijdens een reis is geboren, zoals later een zus te Gouda, een broer te Steenbergen en een (half)zus te Tholen. Vader Durk zeilde regelmatig van Friesland naar Zeeland en de zwangere vrouw voer mee.

Schipperszoon Eelke Durks is ca 25j oud wanneer hij 18-1-1801 in St.Johannesga (Herv.Gem) trouwt met Kersje Jans, 16j oud. Een voor Kersje vroeg huwelijk, mogelijk vooraf aan een nieuwe zeiltocht richting Zeeland die veel tijd in beslag kon nemen en Kersje (Kerstje, Karstje) gaat mee. Eelke en Kersje zijn verliefd en dan kan je beter voor zo’n reis alvast trouwen. Het is vertrouwd, binnen de familie: Eelke en Kersje zijn (vermoedelijk) neef en nicht.

Uit het huwelijk worden 7 kinderen geboren voordat Eelke 23-6-1816, 40j oud, overlijdt. Kersje Jans, geb 22-11-1784 te Rotsterhaule (bij StJohannesga, Schoterland, FR), is 31 wanneer dit gebeurt. Schoonvader Durk Eelkes, schipper te Joure, overlijdt in het volgende jaar. De vader van Kers(t)je, Jan Kerstes, al veel eerder. Op 24-9-1817 overlijdt ook de jongere zus van Kersje, Bontje Jans WOUDSTRA, 27j oud, gehuwd met Jan Hendriks WIND, twee kinderen nalatend. Mogelijk neemt Kersje de zorg over deze kinderen op zich. Zeker is wel dat er 17-5-1822 uit relatie tussen weduwe Kersje en weduwnaar Jan een dochter wordt geboren, aanvankelijk Bontje WOUDSTRA genoemd, dochter van Kersjen Jans WOUDSTRA, aangifte door Jan Hendriks WIND, moeder is weduwe van Eelke Durks Woudstra. En 30-4-1824 een tweede dochter, Hendrika Jans WIND, dochter van Jan Hendriks WIND junior en Kerstjen Jans WOUDSTRA. Vijf maanden na deze geboorte trouwen Kersje en Jan formeel, 22-9-1824, zij 39, hij 40j oud. De dochter Bontje WOUDSTRA gaat sindsdien Bontje Jans WIND heten. Op 10-3-1826 volgt de geboorte van een zoon Hendrik Jans WIND, maar deze overlijdt na 6 maanden, 27-9-1826. En om het gezinsdrama nog groter te maken: Jan Hendriks Wind overlijdt het jaar erop, 19-6-1827, 43j oud. Kersje is 43 en voor tweede maal weduwe.

Zij heeft 5 oudere kinderen uit haar eerste huwelijk, 2 jongere kinderen uit haar tweede huwelijk en 2 oudere kinderen uit het huwelijk van Jan Hendriks WIND en haar zus Bontje Jans WOUDSTRA nog in leven. Het huwelijk tussen Jan Hendriks WIND en Bontje Jans werd 24-2-1811 bevestigd (hij uit StJohannhesga, zij uit Rotsterhaule). Drie kinderen worden geboren (StJohannesga): (1) Jan Jans WIND(T), 17-11-1811, (2) Elisabeth (Liesbert) Jans WIND, 14-1-1814, en (3) Hendrik Jans WIND, 31-3-1816, ovl 14-9-1816. Bontje overlijdt, zoals gemeld, 24-9-1817. Kersje is rond of kort na 1830 van StJohannesga (Schoterland) met de kinderen verhuisd naar Lemmer (Lemsterland). Misschien verhuisde ze oudere kinderen achterna. Voor de schippers onder hen was Lemmer aan de Zuiderzee aantrekkelijker geworden als vestigingsplaats dan Rotsterhaule aan het Tjeukemeer. Uit huwelijk van Jan Hendriks WIND en Bontje Jans WOUDSTRA: Jan Jans WINDT, geb 17-11-1811 StJohannesga, ovl 27-7-1881 te Workum (FR, aan Zuiderzee), 69j oud, gehuwd. Huurt 10-3-1838 (notaris te Lemmer) a 1150 gld voor 5 jaren van zijn oom Kerst Jans Woudstra te Lemmer een tjalkschip “de Drie Gezusters”. Borg staan zijn zwager Teunis Gosses VAN DAM te Lemmer en zijn stiefbroer Dirk Eelkes WOUDSTRA te Lemmer. Het schip was de vorige dag door oom Kerst op veiling te Lemmer voor 1000 gldn gekocht, via de gemachtigde Cornelis Sleeswijk, van Helmer Roelofs Siegers te Middelburg. Trouwt 20-2-1848 (Balk, Gaasterland) met Catrina Pieters POPPES. Ca 1760 van Lemmer naar Workum verhuisd. Elisabeth Jans WIND (Liesbert), geb 14-1-1814 StJohannesga, ovl 28-3-1898 te Leeuwarden, 84j oud, weduwe. Trouwt 18-2-1838 (Lemsterland) met Teunis Gosses VAN DAM. Uit relatie/huwelijk van Jan Hendriks WIND en Kerstje Jans WOUDSTRA: Bontje Jans WIND (Bontje Woudstra), geb 17-5-1822 Rotsterhaule, ovl 10-9-1897 te Stompwijk (ZH, onder Leiden), 75j oud. Trouwt 1-7-1855 (Lemsterland) met Klaas Siebes KOOISTRA. Ze krijgen 6 kinderen, zie Kooistra-bronnen. Verhuizen naar buiten Friesland. Hendrika Jans WIND, geb 30-4-1824 StJohannesga, ovl 20-3-1911 te Rotterdam (ZH), 80j oud. Trouwt 26-3-1863 te Dinteloord (Westbrabant) met Dingeman MEIJER, zij 38j, hij 67j oud.

Kinderen uit huwelijk van Eelke Durks WOUDSTRA (ovl 1816, 40j oud) en Kersje Jans WOUDSTRA (1784-1855):

Akke Eelkes WOUDSTRA, geb 24-10-1801 Rotsterhaule, gedoopt 8-11-1801, ovl 29-2-1840 Lemsterland, 39j, weduwe. Trouwt 1-2-1821, 19j oud, te Sloten (FR) met Barend Jacobs VAN SLOTEN, oud 26 jaren, varensgezel, geboren te Workum en woonachtig te Sloten. Volgens de akte is Akke 18j oud, zonder beroep, geboren te Rotsterhaule en wonende te StJohannesga. Haar moeder (weduwe Kersje) is aldaar woonachtig en schippersche. Akke uit schippersgezin trouwt jong met de ook met varen grootgebrachte Barend. Denkbaar is dat de 26-jarige varensgezel werkte op het (of een) “Woudstra”-schip en dat de twee zo met elkaar in contact kwamen. De kinderen uit het huwelijk worden niet in Sloten, maar in Rotsterhaule en vanaf 1828 in Lemmer (Lemsterland, FR) geboren. Van 1824 of daaromtrent dateert een dochter Elisabeth die niet te Rotsterhaule is geboren en van wie we geen geboorteakte kennen. Als schipperskind tijdens een reis geboren (zie de andere voorbeelden binnen de familie)? Kinderen uit het huwelijk: (1) Eelke geb 4-4-1822, ovl 21-5-1822 Rotsterhaule; (2) Elisabeth VAN SLOTEN, geb ca 1824, geen geboorteaangifte bekend, ovl 18-10-1848 te Zevenbergen (Westbrabant), 24j oud, ongehuwd (overlijdensaangifte 1-11-1848 te Schoterland) ; (3) Eelke geb 17-4-1826 Rotsterhaule; (4) Jacob geb 9-11-1829 Lemsterland; (5) Jan geb 27-10-1831 Lemsterland, ovl 5-11-1851 te Sloten, 20j, ongehuwd; (6) Harmen geb 3-7-1838 Lemsterland (“vader overleden”). – Varensgezel Barend Jacobs VAN SLOTEN wordt 45j en ovl 20-5-1838. Akke Eelkes WOUDSTRA ovl 29-2-1840, 39j, jonge kinderen nalatend (Lemsterland). Haar moeder Kersje, is bij overlijden van Akke 56j oud en kan nog jaren mee (in Lemsterland). Jan Eelkes WOUDSTRA, geb 27-4-1803 Rotsterhaule, gedoopt 19-5-1803, schipper, ovl 28-5-1829 (Lemsterland akte 34, wonend te StJohannesga), 26j oud. Trouwt 3-7-1825, 22j, geb te Rotsterhaule, met Hendrikje Berends KETELLAPPER, 17j, geb te Rotsterhaule. Uit het huwelijk 2 dochters: (1) Kersje 12-3-1827 Rotsterhaule (geboortaakte meldt: vader is schipper en afwezig, zonder vaste woonplaats), ovl 18-7-1829, 2j oud; (2) Beerendtje (Berendje) 1-4-1829 Rotsterhaule. Korte metten: schipper Jan Eelkes ovl 28-5-1829, 26j oud (Lemsterland), peuter Kersje 18-7-1829 (Schoterland), moeder Hendrikje 18-4-1830, 22j oud (Schoterland) en baby Berendje 19-1-1831 (Schoterland). Einde van jong gezin. Durk (Dirk) Eelkes WOUDSTRA, geb 29-7-1805 Rotsterhaule, gedoopt 2-9-1805, schipper, later winkelier te Lemmer, ovl 8-2-1884, 78j oud, gehuwd (Lemsterland). Trouwt 6-4-1836 te Lemmer met Antje Gabriels DE JONG, ovl 19-1-1893, 83j, weduwe. De tweede zoon van Eelke Durks en Kersje Jans (eerste zoon Jan in 1829 vroeg overleden) vervolgt de schipperstraditie van de familie. Hij koopt voor 860 gldn op 12-2-1834 (notarisakte) een tjalkschip . Twee jaar later trouwt hij met Antje Gabriels de JONG en krijgt voorzover bekend (Lemsterland) 5 dochters en 1 zoon: (1) Klaaske geb 14-7-1836, ovl 29-6-1888, 51j, gehuwd; (2) Kersje geb 29-3-1838; (3) Zwaantje geb 9-7-1840, ovl 22-11-1898, 58j, gehuwd; (4) Janke geb 26-7-1843, (vader afwezig, is schipper), ovl 20-7-1865, 22j, ongehuwd; (5) Eelke Dirks WOUDSTRA geb 27-8-1846 (vader afwezig, is schipper), (6) Aaltje 16-9-1849 (vader afwezig, is schipper). Janke Eelkes WOUDSTRA, geb 25-4-1807 Rotsterhaule, gedoopt 31-5-1807 (naam vader Hijlke geschreven), ovl 13-5-1879 Lemsterland, 72j oud, ongehuwd. Jaring Eelkes WOUDSTRA, geb 14-6-1809 Rotsterhaule, gedoopt 16-7-1809, trouwt 5-5-1839 te Zevenbergen (Westbrabant) met Adriana Jacoba HOGA, dochter van Adam Johannesz HOGA (Friese schipper, zie bij kw 76) en Adriana VAN EECKEREN. Jaring en Adriana krijgen te Zevenbergen 1841-1856 acht kinderen: (1) Eelke Dirks 6-6-1841, (2) Kersje 21-10-1843, (3) Adam Johannes 19-3-1845 (tr aldaar 6-12-1872 met Elisabeth Seip), (4) Jan Herman 7-7-1846, (5) Cornelia Adriana 8-5-1848 (tr aldaar 7-3-1873 Johannes Ruijtenberg), (6) Dirk Nicolaas 28-6-1851, ovl 6-4-1852, (7) Dirk Nicolaas 1-10-1852, ovl 4-5-1870, (8) Jan Herman 26-8-1856. Klaas Eelkes WOUDSTRA, geb 11-12-1812 Harmen Eelkes WOUDSTRA, geb 21-4-1815

Lammert Dirks WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), doop 31-3-1782, bijna 2j later dus, te StJohannesga-Rotsterhaule, ovl 7-11-1824 te Joure (Hask 19), 44j oud, gehuwd. Trouwt 13-3-1803 te Joure, hij 22, zij 21, met Trijntje Pieters CATH, geb 12-2-1782 te Joure, doop 31-3-1782, dochter van Pieter Lubberts (CATH) en Berber Geerts. De weduwe Trijntje Pieters CATH wordt bijna 80, ovl 6-3-1860. Uit haar huwelijk met Lammert zijn 11 kinderen geboren:

Dirk (Durk) Lammerts WOUDSTRA, geb 23-12-1803 Joure. Nummer-verwisseling voor Nationale Militie 19-1-1822 met Ulbe Feyes de Vreede te Joure. Trouwt 12-2-1826 te Joure, hij 23, zij 24, met Martje Sikkes VRIJMANS, gedoopt 2-2-1802 aldaar, ovl 21-5-1831, 29j, gehuwd, dochter van Sikke Douwes Vrijmans en Antje Bonnes. Dirk en Martje krijgen 9-9-1828 een niet-levensvatbare zoon (aangegeven “levenloos”) en 12-10-1830 een zoon Sikke. Martje ovl 21-5-1831, gehuwd, zoontje Sikke 14-11-1834, 4j oud. De jonge Dirk, gehuwd met de ook nog jonge Martje, leent volgens notarisakten 13-2-1827 1000 gld van zijn oudtante Tettje Lubberts Cath (obligatie). Volgens akte van 21-1-1828 is hij eigenaar van een veer en schip varend van Joure op Leeuwarden en verkoopt hij dit eigendom. In akte van 19-1-1829 is pas sprake van verkoop door Dirk Lammerts WOUDSTRA van het gehele veer en schip varend van Joure op Leeuwarden, voor een bedrag van 3.010 gld. Koper is jonkheer Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen te Joure. De jonkheer zal niet zelf zijn gaan schipperen. Bleef Dirk veerman en schipper in loondienst? Uit Friese archieven is geen tweede huwelijk van de jonge weduwnaar en ook geen overlijdensdatum bekend. Pieter Lammerts WOUDSTRA, geb 8-4-1805 Joure. Nummerverwisseling voor Nationale Militie 2-2-1824 met Jacob Sjoerds Nieuwhof te Joure. Pieter trouwt, 20j oud, (1) te Joure 17-4-1825 met Lieuwkje Gerbens GROUSTRA die na 2j overlijdt 6-11-1827, 23j, gehuwd. Een zoon Lammert Pieters WOUDSTRA is 27-10-1825 geboren. Pieter, weduwnaar, 24j oud, trouwt (2) te StMaartensdijk (Tholen, Zeeland) 23-7-1829 met Jannetje STEKETEE, 20j, dochter aldaar van Kornelis Steketee, schipper, en Huigje Polderman, winkelierster. Pieter Lammerts WOUDSTRA heet in de huwelijksakte te StMaartensdijk schipper te Joure. Zijn moeder Trijntje Pieters CATH (zijn vader Lammert inmiddels overleden) staat vermeld als winkelier te Joure. Ook dit tweede huwelijk van Pieter duurt niet lang. Een zoon, Cornelis Pieterse WOUDSTRA, wordt 26-5-1830 geboren en overlijdt 3 dagen later, moeder Jannetje Steketee overlijdt in dezelfde kraamweek, 3-6-1830 StMaartensdijk. De jonge schipper is 28 en al tweemaal weduwnaar als hij 29-7-1833 (Hask 12) terug in Haskerland trouwt (3) met Akke Boeles HEIDA, 19j oud, geb 8-11-1813 te De Knijpe, dochter van Boele Pieters Heida en Hantje Jochums Lemstra. Ook dit derde huwelijk verloopt problematisch. Er is melding van geboorte van een zoon (Schoterland) 5-4-1836} “levenloos”, een dochter Trijntje Pieters WOUDSTRA 3-3-1837 Benedenknijpe, en een dochter Hantje Pieters WOUDSTRA 31-12-1839 Heerenveen. Pieter Lammerts WOUDSTRA bleef misschien teveel schipper en uithuizig. Feit is dat zijn derde huwelijk eindigde met echtscheiding, vonnis arrondissementsrechtbank Heerenveen 23-2-1848 en aangifte 21-7-1848 (Schoterland 59). Mogelijk was hij door alles heen de draad kwijt geraakt. Bekend is wel dat hij in het jaar erop 14-4-1849, 44j, gescheiden, overlijdt (Schot 42). Jaring Lammerts WOUDSTRA, geb 28-3-1807 Joure Berber Lammerts WOUDSTRA, geb 8-10-1808 Joure, ovl 25-1-1879 te Brouwershaven (Zeeland), koopvrouw, 69j, weduwe, trouwt 8-6-1834 te Joure met (achter)neef Jan Lammerts WOUDSTRA, schipper, ovl 9-7-1841 op de Zuiderzee, 50j oud. Uit hun huwelijk worden 5 kinderen geboren. Na overlijden van Jan Lammerts WOUDSTRA verlaat Berber Friesland en gaat zij te Brouwershaven wonen, zonder te hertrouwen. Zie verder bij kw 76. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 15-5-1813 Joure, tweeling met een broertje dat vrij direct overlijdt en deze Akke 2 dagen later. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 12-1-1815, ovl 23-11-1818, 3j oud Tetje Lammerts WOUDSTRA (Fetje), geb 4-2-1816, trouwt 5-1-1851 met Willem Jans WAPSTRA Eelke Lammerts WOUDSTRA, geb 1-5-1817 Joure Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 3-2-1819 Joure Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 10-5-1821 Joure, trouwt 27-5-1849 (Haskerland 29) met Geert Sytzes BORDUIN, overlijdt 30-1-1852, 30j oud, gehuwd.

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland)

1. Pieter Klaeszn ROEM, doop 7-9-1760 te Charlois (Rotterdam, “Charloy”), ovl 4-5-1810 te Naaldwijk, 49j oud, tr Naaldwijk 8-5-1791, ondertrouw per 20-4-1791 ook te Charlois vermeld, hij 30, zij 25, met
2. Johanna WIJNANDTS (Wijnand, Weijnans, Weyland), doop 9-3-1766 te Naaldwijk, ovl 2-1-1853 aldaar, 86j, weduwe. Zij tr (2) Naaldwijk 31-12-1814, zij 48, hij 57, met de weduwnaar Arie Jansz VAN DER EIJK, watermolenaar, geb Maasland 23-10-1757. Johanna is 44 in 1810 wanneer Pieter ROEM overlijdt, bij wie ze 11 kinderen kreeg (maar grote kindersterfte). Bij haar tweede huwelijk is ze 48 en hoogzwanger: huwelijk 31-12-1814, zoon Magchiel VAN DER EIJK geb 8-2-1815. Er is wat onduidelijkheid .

Kinderen uit het huwelijk van Pieter ROEM en Johanna WIJNANDS (Weyland):

Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 4-9-1791 (minder dan 4 mnd na huwelijk). Jong overleden. Maria ROEM, doop Naaldwijk 15-11-1792, getuige Elisabeth VALSTAR (moeder van Johanna). Geen gegevens over haar na 1811. Ariaantje ROEM, doop Naaldwijk 15-3-1795, getuige Elisabeth VALSTAR. Geen gegevens over haar na 1811. Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 23-7-1797, getuige Martijntje WIJNAND (zus van Johanna) Jong overleden. Elisabeth ROEM, doop Naaldwijk 16-9-1798, getuige Catharina VALSTAR. Geen gegevens over haar na 1811. Nicolaas ROEM (kw 20), doop Naaldwijk 6-10-1799, getuige Matje WIJNAND (= Magdalena WIJNAND, zus van Johanna). Via huwelijk met Angenita MULDER (kw 21) een van de betrovergrootvaders in deze VAN DER HOEK-kwartierstaat. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1800, getuige Catharina VALSTAR. Jong overleden. David ROEM, doop Naaldwijk 11-4-1802, getuige Magdalena WIJNAND. Jong overleden. David ROEM, doop Naaldwijk 28-8-1803, getuige Martijntje WIJNAND. Jong overleden. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1806, getuige Magdalena WIJNAND. Zie 40.10 Adrianus ROEM. (11) David ROEM, doop Naaldwijk 17-4-1808. Geen gegevens over hem na 1811.

40.10. Adrianus ROEM, doop Naaldwijk 21-12-1806, getuige Magdalena WIJNAND. Ovl Naaldwijk 1-10-1883, 76j oud, weduwnaar, tr Naaldwijk 19-5-1832, hij 25, zij 21, met Johanna VAN DEN BOS, geb ca 1811 te sGravenzande, ovl Naaldwijk 24-6-1861, 52j, gehuwd, dv Hendrik VAN DEN BOS en Philippina Helena SCHEGGELMAN. Uit huwelijk van Adrianus en Johanna zijn te Naaldwijk 14 kinderen geboren: (1) Johanna ROEM, geb 5-3-1833, ovl 8-12-1916, 83j, weduwe, tr (1) 14-5-1859, zij 26, hij 25, met Gerrit MIDDELBURG, geb Naaldwijk, zv Cornelis MIDDELBURG en Antje VAN DER HOEVEN. Johanna tr (2) 16-5-1863, zij 30, hij 33, met Laurens KLEER, geb Naaldwijk, zv Cornelis KLEER en Gerritje VAN LUIJK. (2) Helena Philippina ROEM, geb 25-12-1834, ovl Delft 10-10-1873 (Leentje ROEM), 38j, gehuwd, tr 3-6-1865, zij 30, hij 44, met Arend VAN DER SMIENT, geb Hof van Delft, zv Cornelis VAN DER SMIENT en Elizabeth IJZERMAN. (3) Pieter, geb 20-9-1836, ovl 6-1-1837, 3 mnd oud. (4) Pieter ROEM, geb 20-11-1837, ovl 19-1-1892, 54j oud, gehuwd, - in overlijdensakte 55j oud en met geboortedatum 20-9-1836 -, tr 29-5-1869, hij 31 – hier klopt de akte wel - , zij 34, met Jacoba VAN BEEK, geb te Naaldwijk, dochter van Christiaan VAN BEEK (kw 22) en Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), zus van Antje VAN BEEK (kw 11). (5) Hendrika, geb 18-4-1839, ovl 11-4-1841, 17 mnd oud. (6) Maria, geb 1-11-1840, ovl 31-5-1842, 17 mnd oud. (7) levenloos, 25-11-1841. (8) Hendrik, geb 12-2-1844, ovl 12-5-1844, 13 wkn oud. (9) Hendrika ROEM, geb 10-2-1845, ovl 3-6-1918, 73j, gehuwd, tr 19-5-1868, zij 23, hij 29, met Cornelis MOOR, geb Monster, zv Gillis MOOR en Cornelia Johanna KOEN. (10) Adrianus, geb 1-2-1848, ovl 28-9-1848, 8 mnd oud. (11) Maartje, geb 21-5-1849, ovl 14-10-1849, 20 wkn oud. (12) Nicolaas ROEM, geb 1-9-1850, tr 9-8-1873, hij 22, zij 23, met Wilhelmina Louisa BURGER, geb Naaldwijk, dv Kornelis BURGER en Adriana MONNA. (13) Elisabeth, geb 4-1-1852, ovl 6-12-1853, 1j oud. (14) David, geb 29-3-1855, ovl 3-9-1855, 5 mnd oud.

1. Willem MULDER, ovl 8-4-1825, trouwt vóór 1800 met
2. Albertina Elizabeth VAN LOON (Allebarta, Alberdina, Betje), weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP (Mittendorf), gedoopt te Buuren (Gelderland) 1-4-1754, van beroep “doopvrouw”, ovl te Naaldwijk 6-2-1825, “des middernacht één uur in het huis staande in Wijk A nommer 94”.

Aan oudvader Willem MULDER hebben we de Willem-vernoemingen in onze kwartierstaat te danken (Willem Roem, Willem Van der Hoek etc.), Maar veel aansluitende info over hem hebben we nog niet. Volgens een melding is hij twee maanden na overlijden van Albertina zelf ook te Naaldwijk overleden. De overlijdensakte van Albertina wordt in Genlias gemeld, maar die van Willem niet. We missen hier informatie. Oudmoeder Albertina Elizabeth VAN LOON is 1754 te Buuren (Betuwe) gedoopt. Toen ze met Willem MULDER trouwde, was ze weduwe van Johan Frederik MIDDENDORP en had uit dat huwelijk de zoon Johannes MIDDENDORP, geb 12-1-1795, op 21-1-1795 in de Evangelisch-Lutherse kerk te ‘s Gravenhage gedoopt. Omdat MIDDENDORP ook MITTENDORF wordt geschreven, gecombineerd met de Lutherse doop, was haar eerste echtgenoot mogelijk uit Duitsland afkomstig. De zoon Johannes MIDDENDORP doet in 1825 de aangifte van het overlijden te Naaldwijk van zijn moeder. Wanneer en waar Albertina voor de eerste maal trouwde, weten we niet. Of uit dat huwelijk meer kinderen werden geboren dan die ene zoon Johannes in 1795, toen Albertina al 40j oud was, wordt ook niet gemeld. Bij doop krijgt hij de voornaam van zijn vader mee (was die dood?).

Johannes MIDDENDORP, de in 1795 geboren zoon uit het eerdere huwelijk van Albertina trouwt 1-11-1814 te Naaldwijk met Magdalena (Leentje) Weijnands (Wijnand). Beiden 19j oud. Johannes staat als mandenmaker vermeld. Hij gaat met Magdalena te Naaldwijk wonen, ze krijgen er 9 kinderen. Magdalena WEIJNANDS is dochter van Martinus WEIJNANDS (Wijnland). Angenita MULDER, halfzus van Johannes, trouwt 8 jaar later in dezelfde familie want met Nicolaas ROEM, zoon van Johanna WIJNANDTS (kw 41), jongere zus van Martinus.

Uit huwelijk van Willem MULDER en Albertina Elizabeth VAN LOON: Wilhelmina MULDER, geb ca 1798 te ‘s Gravenhage, ovl Naaldwijk 25-7-1849, 51j, weduwe, tr 26-4-1818 te Naaldwijk met Pieter Hendriksz VAN DER STOK, zij 20j, geb ‘s Gravenhage, hij 24j, geb Rotterdam, zoon van Hendrik van der Stok en Jannetje Tielemans. Wilhelmina en Pieter krijgen te Naaldwijk de kinderen: Hendrik (1820), Albertina (1822), Jannetje (1824), Willem (1827), Pietje (1830) en Agnies (1832). Pieter VAN DER STOK wordt 54 en ovl te Naaldwijk 26-5-1848. Angenita MULDER (kw 21), 1801-1879, gehuwd (1) met Nicolaas ROEM (kw 20) en (2) Pieter VAN DIJK.

1. Jacobus VAN (DER) BEEK, geb ca 1750 te Den Haag, ovl 27-4-1810 te Naaldwijk, tr 21-2-1779 te Naaldwijk, hij ca 30, zij 31, met de weduwe
2. Geertruy(d) LAARMAN, gedoopt te sGravenzande 30-4-1747, ovl te Naaldwijk 12-10-1789, 42 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Jacobus VAN DER BEEK, 27-8-1780 (doop Naaldwijk). Wilhelmina VAN DER BEEK, 30-6-1782 (doop Naaldwijk). (Johannes) Hendrik VAN BEEK, geb Naaldwijk 2-12-1784, ovl aldaar (moeder vermeld als Gerritje Laarman) 4-7-1865, 80j, gehuwd, tr te Monster 26-5-1827, hij 42, zij 23, met Maartje VAN OOSTEN, geb Monster 16-1-1804, dv Abraham VAN OOSTEN en Adriana VAN SPRONSEN. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 17-3-1829, tr 6-6-1867, hij 38, zij 34, met Jannetje van der Burg). Egbert VAN BEEK, geb Naaldwijk ca 1786, tr Naaldwijk 10-11-1816, hij 30, zij 30, met Martijntje DOORDUIJN, geb Naaldwijk, dv Cornelis DOORDUIJN en Josina SOLLEVELD. Kinderen: Jacobus (geb Naaldwijk 24-12-1820) Willemijntje VAN DER BEEK, 27-5-1787 (doop Naaldwijk). Christiaan VAN BEEK (kw 22), 13-7-1788 (doop Naaldwijk), tr Naaldwijk 28-11-1828, hij 40, zij 23, met Neeltje VAN LEEUWEN (kw 23), dv Arend VAN LEEUWEN (kw 46) en Antje VREUGDENHIL (kw 47).

Geertruy Laarman was 13-10-1765 op 18-jarige leeftijd te Naaldwijk getrouwd met J.T.Heijnechius. Na overlijden van de eerste echtgenoot trouwt ze op 31-jarige leeftijd met Jacobus van (der) Beek. Dit tweede huwelijk duurt slechts 10 jaar door overlijden van Geertruy. Jacobus trouwt hierna (2) te Naaldwijk 19-8-1792, hij ca 42, zij 19, met weer een Geertrui: Geertrui VAN OOIJEN, geb Naaldwijk 23-5-1773, ovl Naaldwijk 12-4-1831, 57j oud, weduwe, dochter van Wijnand VAN OOIJEN en Willemijntje BIJL

Uit dit tweede huwelijk van Jacobus: Willem VAN DER BEEK, 17-8-1794 (doop Naaldwijk). Carel VAN BEEK, geb 7-1-1799 te Naaldwijk, aldaar ovl 21-8-1847, tr 22-7-1826 te Naaldwijk, hij 27, zij 30, met Anna (Antje) VAN OUDENDIJK, geb 1-7-1796, dochter van Hendrik VAN OUDENDIJK en Engeltje Aijse MONNA, ovl te Naaldwijk 23-10-1883. Ze krijgen de kinderen: Engelina Cornelia, Johannes en Johanna. Jacobus VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 29-5-1800. Willem VAN DER BEEK, geb Naaldwijk 17-6-1801 (gedoopt 21-6-1801). Willem VAN BEEK, geb Naaldwijk 21-8-1802 (doop 29-8-1802), ovl aldaar 23-8-1861, 58j, gehuwd, tr Naaldwijk 11-5-1850, hij 47, zij 25, met Catharina VAN DE WAGE, geb te Naaldwijk, dv Ekiza VAN DE WAGE en Catharina VERSCHUUR. Kinderen: Jacobus, 16-10-1850 (5 maanden na huwelijk), Nicolaas, 9-6-1860 (ovl 21-9-1860, 15 weken oud, moeder Johanna van der Wagen genoemd). Wijnand VAN BEEK, geb Naaldwijk 9-3-1804 (doop 18-3-1804), ovl aldaar 16-3-1874, 70j, geen partner genoemd, mogelijk ongehuwd gebleven.

1. Arend Gz VAN LEEUWEN, geb 6-2-1763 te Monster (Westland), arbeider, ovl te Naaldwijk 8-10-1830, 67 jaar oud, tr te Naaldwijk 12-5-1788 met
2. Antje VREUGDENHIL, gedoopt 28-4-1765 te Naaldwijk, ovl aldaar 26-11-1829, 64 jaar oud. Uit dit huwelijk (minstens): Neeltje van Leeuwen (kw 23). Geertje VAN LEEUWEN, geb 1802 te Naaldwijk, ovl na 1850. Trouwt 27-2-1824 te Naaldwijk met Klaas Joostz VAN DER ENDE, geb 1801 te De Lier, wonende te Naaldwijk, ovl aldaar tussen 1841 en 1850, zoon van Joost Azn VAN DER ENDE, geb 4-3-1770 te De Lier, ovl 9-10-1830 te Naaldwijk, en Alida VAN DER LEE, geb 21-2-1767 te De Lier, ovl 3-7-1828 te Naaldwijk. Geertje en Klaas krijgen de kinderen: Aaltje (1824-1850), Joost, Gerrit (1827-1841), Alida, Joost en Arend (1837-1846).

c) DE JONG-kwartier (Friesland)

1. Pier Jacobs (DE JONG), geb 12-11-1762 te Joure (Haskerland, FR), doop 25-11-1762, ovl 26-9-1806 te Oosterzee (Lemsterland, FR), 43 jaar oud, zes kinderen nalatend, tr 5-5-1796 te Haskerhorne (Haskerland, FR), hij 33 Haskerhorne, zij 24 Langweer, met
2. Epkjen Meyes FRANKENA, doop 24-11-1771 Langweer (Doniawerstal, FR), ovl 1-9-1857 te Doniaga (Doniawerstal), in huis nr 13, 85j, echtgenote van Klaas Douwes DOUMA. Epkjen tr (2) te Doniaga 28-1-1810, zij 38, hij 24, met Klaas Douwes DOUMA, geb 13-4-1785 te StNicolaasga-Doniaga, doop 24-4-1785, zv Douwe Hylkes en Antje Claases, boer, ovl 3-1-1871 te Doniaga, des morgens ten 7 ure in huis nr 13, 85j, weduwnaar.

Oudvader Pier Jacobs is zoon van Jacob Minnes (kw 96), zoals oudmoeder Joltje Jacobs (kw 55) een dochter was van Jacob Minnes Pier overlijdt in 1806. Andere kinderen van Jacob Minnes gaan in 1811 en later de achternaam MINNESMA gebruiken. De kinderen van overleden Pier en de inmiddels met Klaas Douwes DOUMA getrouwde oudmoeder Epkjen Meyes worden bij die naamsregistratie niet aangemeld. In de registers hierna wordt hen de achternaam DE JONG meegegeven.

Bij huwelijk in 1796 is Pier Jacobs 33j, en Epkjen Meyes 24j oud. Zij vestigen zich te Oosterzee (Lemsterland, FR) aan de zuidwestelijke oever van het Tjeukemeer, waar Pier misschien al als vervener werkzaam was. In ieder geval wordt, 9 maanden na huwelijk, te Oosterzee het eerste kind geboren en gedoopt. Ook de volgende 5 kinderen worden daar geboren en gedoopt. En Pier overlijdt er in 1806, 43j oud. Echtgenote Epkjen, 34j oud dan, en zes kinderen nalatend: 4 dochters, 2 zonen.

Uit het huwelijk (doopregister Herv.gemeente Oosterzee-Echten): Jacob Piers DE JONG (kw 24), geb Oosterzee 3-2-1797, ovl Haskerhorne 29-11-1850, 53j oud, gehuwd, tr 11-6-1824 te Doniaga met Geeske Jochums OENEMA (kw 25). Betovergrootouders in ‘onze’ DE JONG-lijn. Lijsbert Piers DE JONG, geb Oosterzee 6-8-1798, ovl 13-2-1887 te Wijckel (Gaasterland), 88j, weduwe, tr zij 26, bedrijfsdienstmaagd, hij 24, 4-6-1825 (Haskerland) met Yke Klazes LANDSMA, geb Westermeer 30-12-1800, zv Klaas Ykes LANDSMA en Jantje Gosses. Uit huwelijk van Lijsbert en Yke vijf dochters. De eerste 4 geboren in Haskerland, Klaaske 1839 geboren in Doniawerstal. Notarisakte van 1832 meldt Yke te Joure als huurder van een perceel hooiland in het Broeksterschar voor het seizoen 1832 te Noordbroek, huursom 6 gld. Volgens de grietenijgrenzen viel Broek (“noord-Joure”) onder Doniawerstal en niet onder Haskerland. – Dat Lijsbert op de hoge leeftijd van 88 als weduwe te Wyckel (Gaasterland) overlijdt, is gedocumenteerd. Wanneer en waar Yke LANDSMA eerder is overleden, moet nog worden uitgezocht: zijn overlijden in de digitale archieven nog onvindbaar (dat kan een zoekfout zijn).
– Bijzonder is ook dat van de 5 dochters van Lijsbert en Yke de twee eerstgeborenen beide Antje worden genoemd, wat niet aansluit bij traditionele grootmoedervernoeming, want de grootmoeders heetten resp Epkjen en Jantje. Derde en vierde dochter van Lijsbert en Yke werden ook Epkjen resp Jantje genoemd. De eerste twee beide Antje (aannemend dat onze bronnen correct zijn en we het over dezelfde personen hebben, twijfelen mag). – Kinderen volgens meldingen Burgerlijke Stand: (1) Antje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 6-3-1826, ovl Doniawerstal 5-3-1886, 60j oud, weduwe van Auke Fritskes HEPKEMA. (2) Antje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 27-2-1830, ovl 26-12-1849, 19j oud, ongehuwd, verdronken onder Oosterzee. (3) Epkje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 1-6-1832, ovl Lemsterland (Oosterzee?) 20-2-1859, 26j, gehuwd met Wiebe Hendriks DE HAAN. Epkje kreeg in het korte huwelijk voor haar vroege overlijden twee zoontjes die als “levenloos” worden aangemeld en is mogelijk bij derde kraam ook zelf overleden. (4) Jantje Ykes LANDSMA, geb Haskerland 23-1-1835, ovl Lemsterland 27-11-1906, 71j, gehuwd, trouwt Lemsterland 19-5-1861 met Douwe Beerends SIETSMA. (5) Klaaske Ykes LANDSMA, geb Doniawerstal 19-9-1839, ovl Gaasterland 19-12-1904, 65j, gehuwd, tr 1863 met Stoffel Hielkes VAN DER GAAST. Xxx nog aanvullen. Afke Piers DE JONG, geb Oosterzee 8-3-1800, ovl Idskenhuizen (Doniawerstal, FR) 25-7-1876, 76j, gehuwd, tr 6-5-1826, zij 26, wonende te Doniaga, hij 22, geboren en wonende te Legemeer, met Bartle Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 29-4-1804, doop StNicolaasga 10-5-1804, ovl Idskenhuizen 3-8-1881, 77j, wed (geboren te Legemeer, van beroep veehouder, wonende te Idskenhuizen, overl. 1 uur p.m. in de huizinge 10a te Idskenhuizen), zv Johannes Bartels Hoekstra en Jetske (Jitske) Jans VAN DER MEER. Kinderen van Afke Piers DE JONG en Bartle Johannes HOEKSTRA: (1) Johannes, geb Legemeer 17-1-1827, ovl 21-1-1827. (2) Jetske HOEKSTRA, geb Legemeer 9-5-1830, tr 9-5-1851 met Broer Klazes VAN DER MEER. (3) Epkjen, geb Legemeer 27-10-1832, ovl 23-6-1833. (4) Epkje HOEKSTRA, geb Legemeer 20-5-1834, tr 11-5-1860 met Foppe Klazes DE HAAN . (5) Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer 1-4-1836, ovl 20-1-1900, 63j, ongehuwd. (6) Pier Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 23-4-1834, boer te Idskenhuizen (1868) en Teroele (1877), ovl 29-4-1916, 78j, wed, tr 23-5-1868 met Grietje DE JONG. (7) Klaas Barteles HOEKSTRA, geb Legemeer 11-12-1840, boer te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 5-7-1886, 45j, gehuwd, tr 23-5-1868 met Attje Reins ANNEMA, geb 9-10-1846, ovl 10-6-1920, 73j, weduwe, dv Rein Andries ANNEMA en Gettje Koops RINKEMA.
— Op 15-11-1841 overlijdt Johannes Bartles Hoekstra, 64j, weduwnaar, te Legemeer. Zoon Bartle is dan 37, heeft uit huwelijk met Afke Piers DE JONG vijf kinderen in leven. Hij koopt 2 maanden na overlijden van zijn vader voor 22.753 gldn zathe en landen te Langweer van betrokkenen, onder wie zijn oudere zus Doetje Johannes HOEKSTRA, dan weduwe van Douwe Hettes GRIEPSTRA. Of hij hiermee de andere erfgenamen uitkocht, kan uit lezing van de akte blijken (nog niet gelezen dus). De totale som van bijna 23.000 gulden kan hij niet in de knip hebben gehad. Er kunnen onderhandse regelingen zijn getroffen, die hij jaar na jaar moest voldoen. Uit notariëel archief is bekend dat hij in april 1849 een uitverkoop (“boelgoed”) deed van roerende goederen (opbrengst 1136 gldn), mogelijk samenhangend met zijn verkoop van een huis en schuur etc te StNicolaasga en Tjerkgaast (opbrengst 4794 gldn).
— Een kwart eeuw later en Bartle is dan de 70j gepasseerd, komt hij in notaris-archief voor door aankoop van hooiland te Tjerkgaast voor 2800 gld (22-12-1875) en door leningen (obligaties) van 2500 gld (15-12-1879) en 1500 gld (3-5-1880) bij geldschieter Jan Jans RINKES te Joure. Hij was inmiddels (1874) van Legemeer naar Idskenhuizen gegaan waar Afke Piers 25-5-1876 overlijdt (Afke en Pier laten 12-4-1875 voor zich testament notuleren). Op 4-6-1879 wordt notariëel een boedelbeschrijving gemaakt en binnen het jaar erna gaat 70-plusser Bartle nog de leningen bovengenoemd aan.
— Na zijn overlijden, 3-8-1881 te Idskenhuizen, 77j oud, is er binnen de maand “boelgoed van roerende goederen” (31-8-1881, opbrengst 7041 gld) en volgt 6-5-1882 boedelscheiding, “scheiding van onroerende goederen te Idskenhuizen”. De nalatenschap wordt verdeeld over de zonen Johannes (Idskenhuizen), Pier (Dijken) en Klaas (Dijken), de dochter Epkjen (Dijken, echtgenote van Fokke Klazes DE HAAN) en de 5 kinderen van overleden oudste dochter Jetske/Jitske Barteles HOEKSTRA (uit haar huwelijk met Broer Klazes VAN DER MEER).
— Op 22-5-1882 (dit alles via notaris Zijlstra te Langweer) worden de nog lopende obligaties bij de Jouster geldschieters Jan Jans Rinkes en Inne Jans Rinkes geroyeerd door omzetting in een obligatie ten laste van gezamenlijk de drie zonen Johannes, Pier en Klaas Barteles HOEKSTRA en schoonzoon Fokke Klazes DE HAAN: “een bestaande schuld van 8000 gld en een nieuwe geldlening van 6000 gld”. Boeren met geleend geld dient de moderniteit. Meyke (Maike, Meike) Piers DEJONG, geb Oosterzee 30-10-1801, ovl Idskenhuizen 7-6-1878 (voormiddags 8 uur in huis 38A), 76j, weduwe, tr 28-5-1823, zij 21 te Doniaga, hij 26 timmerman te Idskenhuizen, met Jan Franzes HAVEN, geb 3-7-1796 te Hommerts (Wymbritseradeel, FR), ovl Idskenhuizen 22-11-1865 (voormiddags 10 uur in huis 38A), 68j, gehuwd, zv timmerman Frans Sikkes Haven en Tetje Attes. Kinderen uit huwelijk van Meyke Piers en Jan HAVEN: (1) Tetje Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 15-6-1824, ovl 26-12-1857 te Hemelum (Hemelumer-Oldeferd, FR), 33j, gehuwd, tr 9-5-1845, zij 20, hij 26, met Jelle Jans BREIMER, bakkersknecht te Idskenhuizen, geb 9-4-1819 Lemsterland, FR, ovl 31-1-1900 te Hemelum, 80j, gehuwd (na overlijden van Tetje Jans HAVEN trouwt hij in 1759 met haar jongste zus Anke Jans HAVEN), zv Jan Hendriks BREMER en Trijntje Jacobs DE JONG (dochter van Jacob Annes en Afke Jeltjes). Direct na hun huwelijk verhuizen Jelle Breimer en Tetje Haven naar Hemelum (bij Warns, Hemelumer Oldeferd, FR), waar ze een eigen bakkerszaak beginnen. Uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER vijf kinderen. Zie 48.4.1. – (2) Pier Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 10-3-1827, timmerman, ovl 23-8-1871, 44j, gehuwd (in tweede huwelijk), tr (1) 4-6-1859, hij 32, zij 24, met Grietje Rinkes DE JONG, geb 4-1-1835, ovl 30-7-1861, 26j, dv Rinke Eelkes DE JONG en Hendrikjen Pieters DIJKSTRA. Pier tr (2) 24-5-1867, hij 40, zij 31, met Marijke Gerbens WIJNJA (akte huwelijkse voorwaarden 22-5-1867), geb Wymbritseradeel 25-7-1835, ovl 12-4-1901, 65j, gehuwd (na overlijden van Pier in 1871 trouwt zij 15-6-1878, 42j oud, met Wopke de Jong), dv Gerben Romkes WIJNJA en Antje Aukes PIERSMA. Pier Jans HAVEN was timmerman, zoals zijn vader en zijn broer Frans, maar komt in notarisakten ook als veehouder voor. Het is goed mogelijk dat hij timmerbedrijf en veehouderij combineerde. Uit zijn huwelijk met Marijke WIJNJA zijn geen kinderen geboren. Zijn (kortstondige) eerste huwelijk met Grietje Rinkes DE JONG gaf hem de zoon Jan Piers Haven, geb Idskenhuizen 16-2-1860. De jongen is 1j wanneer moeder Grietje overlijdt, 7 wanneer vader Pier trouwt met Marijke, 11 wanneer vader Pier overlijdt, en 18 wanneer stiefmoeder Marijke trouwt met de weduwnaar Wopke de Jong. Dit verhaal nog verder aan te vullen. Jan Piers HAVEN tr 7-5-1882 met Tietje Tiedes DE JONG, zeven kinderen worden geboren, Jan overlijdt 23-12-1930, 70j, Tietje 1-8-1935, 73j (Doniawerstal). – (3) Epkjen Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 20-3-1832, ovl 28-4-1919, 87j, weduwe, tr 16-5-1856, zij 24, hij 28, met Tjitse Annes VAN DER LEY, geb 17-3-1828, ovl 27-8-1903, 75j, zv Anne Tjitses VAN DER LEY en Antje Willems VAN DIJK. Epkjen trouwt met boerenzoon Tjitse en wordt boerin te Boornzwaag (Doniawerstal, FR, aan de Langweerderwielen). Vijf kinderen worden geborenl, vier dochters, een zoon: Antje 11-2-1857, Meike 22-5-1861, zoon Anne 17-11-1863, Tettje 9-2-1866, Janna 29-12-1868. – (4) Anke Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 8-2-1837, ovl Hemelum 19-6-1906, 69j, weduwe, tr 19-6-1859 te Hemelum, zij 22, hij 40, met Jelle Jans BREIMER, weduwnaar van zus Tetje Jans HAVEN. Denkbaar is dat Anke bij ziekte en overlijden van oudste zus Tetje (ovl Tweede Kerstdag 1857) naar Hemelum afreisde om het bakkersgezin zorg te bieden. Anderhalf jaar later trouwt ze met Jelle. Het huwelijk levert 5 verdere Breimer-kinderen op. Zie 48.4.4. – (5) Frans Jans HAVEN, geb Idskenhuizen 23-6-1839, timmerman, tr 26-5-1865 met Antje Ykes ZWART. Uit dit huwelijk vijf zonen: Jan HAVEN 22-4-1866, Yke HAVEN 19-10-1867, Sikke HAVEN 29-8-1868, Jentje HAVEN 4-5-1871 en Pier HAVEN 19-9-1872. Het gezin is ca 1885 geëmigreerd naar Amerika. Volgens notarisakte van 28-1-1887 was Frans Jans HAVEN toen wonend te Grand Rapids, Michigan, USA. 6-7-1878 Langweer, notaris J.�Zijlstra Inventaris - Frans Jans Haven te Idskenhuizen als voogd over Jan Piers Haven - Pier Jans Haven, in leven weduwnaar van Grietje Rinkes de Jong, erflater - Tjitze Annes van der Ley te Boornzwaag als toeziend voogd - Epkje Jans Haven te Boornzwaag, gehuwd met Tjitze Annes van der Ley - Trijntje Jelles Breimer te Heeg, gehuwd met Albert Kaspersma - Huite Alta te Oosterbierum, gehuwd met Meike Jelles Breimer - Jacob Jelles Breimer te Hemelum,(FOUT:) weduwnaar Tettje Jans Haven, gehuwd met Anke Jans Haven als voogd over Pier Jelles Breimer - Meike Piers de Jong, in leven weduwe van Jan Franzes Haven, erflater; beiden in leven woonachtig te Idskenhuizen

Sietske (Sytske) Piers de Jong, geb 7-6-1803 te Oosterzee, overl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”, tr 22-6-1827, 24 jaar oud, naaister, met Bauke Meyes VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer, geb 28-9-1800 te Heeg, wonende te St.Nicolaasga, oud 27 jaar, zoon van Meye Hendriks VAN SLAGEREN (ovl Heeg 1-2-1826) en Akke Baukes (ovl Heeg 20-10-1826). Bauke Meijes overlijdt 31-12-1890, oudjaarsnamiddag 16.30 uur te Langweer, “oud 90 jaren, geboren te Heeg, oud ontvanger dezer gemeente, wonende te Langweer, weduwnaar van Sijtske Piers de Jong, zoon van Meije Hendriks van Slageren en van Akke Boukes, beide overleden, in leven echtelieden te Heeg”. Sietske en onderwijzer Bauke krijgen 8 kinderen, 7 dochters en de zoon Meye (ongehuwd overleden): (1) Epkje VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 7-5-1829, ovl Doniawerstal 5-1-1909, 79j, weduwe, tr 30-5-1858, zij 29, hij 32, met Claas Beenes BLES, geb 2-3-1826 te Echten (Lemsterland, FR), ovl Doniawerstal 22-3-1907, 81j, gehuwd, zv Beene Clazes BLES en Tiettje Jans DE JONG. Kinderen van Epkje en Claas: (1) Beene BLES, geb 4-6-1861, ovl 18-4-1863. (2) Beene BLES, geb 13-10-1864, tr 11-5-1889 met Tietje Regeling. – (2) Akke VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 5-1-1831, ovl Aengwirden (wonend Schoterland) 25-12-1915, 84j, weduwe, tr (1) Doniawerstal 22-5-1853, zij 22, hij 28, met Lou(w)rens Libbes LEISTRA, geb Smallingerland 24-2-1825, ovl Rauwerderhem 7-12-1872, 47j, gehuwd, zv Libbe Tjeerds LEISTRA en Richtje Hidzers FOKKEMA. Akke tr (2) Rauwerderhem 20-5-1874, zij 43, hij 52, met Andries RIESBERG, geb ca 1822 te Kampen (Overijssel), ovl Schoterland 23-3-1910, 88j, gehuwd, zv Johan Harmen Riesberg en Maria Sophia Schwab. Akke bleef kinderloos. – (3) Meye VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 10-12-1832, ovl 28-1-1864, 31j, ongehuwd. De enige zoon uit huwelijk van Sietske en Bauke. Wat doorgeven achternaam VAN SLAGEREN betreft: in deze lijn stopt het bij Meye. – (4) Pierke VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 18-1-1835, ovl 16-8-1883, 48j, gehuwd, tr Doniawerstal 30-5-1858, zij 23, hij 24, met Jan Melis VAN DER SLUIS, geb Doniawerstal 11-6-1833, ovl na 1883, zv Melis Poppes VAN DER SLUIS en Koentje Abes WALSTRA. Kinderen van Pierke en Jan: (1) Melis VAN DER SLUIS geb 3-11-1859. (2) Bauke VAN DER SLUIS geb 23-5-1861. (3) Sietske VAN DER SLUIS geb 19-4-1863. (4) Abe VAN DER SLUIS geb 17-6-1867. - (5) Beitske VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 15-3-1837, ovl 19-3-1839, 2j oud. – (6) Beitske VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 23-5-1839, ovl 5-4-1931, 91j, weduwe, tr Doniawerstal 14-5-1864, zij 24, hij 29, met Andries Symons DROST, geb Menaldumadeel (FR, ten westen van Leeuwarden) 16-11-1834, ovl Doniawerstal 4-5-1900, 65j, gehuwd, zv Symon Jacobs DROST en Klaaske Andries HETTEMA. Beitske bleef kinderloos. – (7) Lijsbert (Lijsbeth, Elisabeth) VAN SLAGEREN, geb St. Nicolaasga 3-5-1841, ovl Schoterland 3-9-1911, 70j, gehuwd, tr Schoterland 15-5-1864, zij 23 geb St.Nicolaasga (Doniawerstal), hij 20 geb Oudeschoot (Schoterland), met Albert Klazes OTTER, geb Oudeschoot 18-2-1844, zv Klaas Alberts OTTER en Finne Klazes JANSMA, ovl Oudeschoot 19-7-1921, 77j, weduwnaar. De op een na jongste dochter van Sietske en Bauke wordt, anders dan de oudere zussen die kinderloos bleven of relatief weinig kinderen kregen, moeder van een 10-tal kinderen. Uit huwelijk met Albert OTTER te Oudeschoot: (1) Finne geb 6-4-1865. (2) Sytske geb 4-2-1867. (3) Klaas geb 5-11-1868. (4) Bauke geb 1-10-1870. (5) Antje geb 19-12-1872. (6) Epkjen geb 2-2-1875. (7) Siebren geb 9-4-1877. (8) Klaas geb 18-3-1881. (9) Akke geb 15-5-1883. (10) Grietje geb 25-2-1885. Dit OTTER-nageslacht verder te documenteren. – (8) Afke Baukes VAN SLAGEREN, geb St.Nicolaasga 4-7-1845, ovl Doniawerstal 1-3-1887, 41j, gehuwd, tr (1) 2-5-1868, zij 22, hij 26, met Klaas Klazes GRONDSMA, geb Doniawerstal 22-9-1841, ovl 5-3-1872, 30j, gehuwd, zv Klaas Johannes Grondsma en Akke Aukes Piersma. Afke tr (2) Doniawerstal 9-6-1877, zij 31, hij 26, met Hendrik MEINIS, geb 16-10-1850 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 1-8-1935 (gemeente Heerenveen, FR), 84j, gehuwd, zv Meine Harmens Meinis en Anna Hendriks Alkema. Na overlijden van Afke in 1887 trouwt Hendrik MEINIS 9-5-1889 (Schoterland), hij 38, zij 36, met Minke STERKENBURG, geb te Scharnegoutum (Wymbritseradeel, FR), dv Frederik Sterkenburg en Lamkjen Spandauw. Kinderen van Afke VAN SLAGEREN uit huwelijk met Klaas GRONDSMA: (1) Akke Grondsma geb 5-11-1869 (geb 6 maanden na huwelijk). (2) Klaaske Grondsma geb Langweer 23-3-1872 (posthuum want vader Klaas overleed 18 dagen voor geboorte van Klaaske). Klaaske GRONDSMA trouwt Smallingerland, FR, 19-12-1896, zij 24, hij 42, met Hendrik STERK, geb te Heukelum (Limburg).
— Uit huwelijk van Afke VAN SLAGEREN met Hendrik MEINIS dochters (Afke kreeg enkel dochters): (3) Anna Meinis geb 8-6-1878. (4) Sietske Meinis geb Tjerkgaast 27-5-1880, tr 3-7-1912, zij 32, hij 28, met Aaldert DE WITH, geb te Joure, zv Pieter Jacobs DE WITH en Elisabeth Freerks TACONIS. (5) Beitske Meinis, geb Tjerkgaast 3-8-1882, tr 20-5-1909 (Schoterland), zij 26, hij 28, met Eeltje ROMKEMA, geb te Joure (Haskerland), zv Klaas ROMKEMA en Antje VAN DER ZEE. (6) Meintje Meinis, geb Tjerkgaast 6-5-1884, tr Schoterland 13-10-1909, zij 25, hij 35, met Arjen WOLTMAN, geb te Heerenveen (Aengwirden), zv Jacob WOLTMAN en Elisabeth Freerks TACONIS. (7) Epkje Meinis, geb 18-2-1887. Afke Baukes VAN SLAGEREN ovl 1-3-1887, 41j, twee weken na geboorte van haar zevende kind. xxxx Franke Piers de Jong, geb Oosterzee (Lemsterland, FR) 19-12-1805, ovl Irnsum (Rauwerderhem, FR) 14-12-1889, 84j oud, weduwnaar, tr (1) Doniawerstal 27-5-1836, hij 30, zij 23, met Jetske Johannes HOEKSTRA, geb Legemeer (Doniawerstal, FR) 13-12-1812, ovl Irnsum (in huis nr 20) 22-6-1850, 37j oud, gehuwd, dv Johannes Bartels HOEKSTRA en Jetske Jans VAN DER MEER. Franke tr (2) te Irnsum 1-12-1860, hij 54, zij 36, met Gertje Johannes DE JONG, geb 1-2-1824 te Friens (Idaarderadeel, FR), ovl 2-3-1887 te Irnsum, 63j, gehuwd, dv Johannes Fokkes DE JONG en Klaaske Rijntjes UILKEMA. Uit het tweede huwelijk van Franke zijn geen kinderen geboren. Uit zijn huwelijk met Jetske 7 kinderen, van wie de eerste 2 te Idskenhuizen. Franke kocht mogelijk in 1839 (geen akte gevonden) een boerderijtje te Westermeer/Joure (Haskerland). De volgende kinderen worden daar geboren, het laatste kind 23-2-1850 “levenloos”. Vier maanden na deze bevalling overlijdt 22-6-1850 moeder Jetske te Irnsum (Rauwerderhem). De verhuizing naar Irnsum (geen akten?) zat waarschijnlijk in de planning. Vergde mogelijk te veel van de door laatste kraambed verzwakte Jetske. Kinderen uit het huwelijk van Franke en Jetske: (1) Pier Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen (Doniawerstal) 6-9-1837, ovl Irnsum 14-2-1862, 24j, ongehuwd. (2) Johannes Frankes DE JONG, geb Idskenhuizen 22-10-1838, ovl Utingeradeel 9-4-1925, 86j oud, weduwnaar, tr te Irnsum 1-12-1860, hij 22, zij 21, met Gerbrigje Piers HOFSTRA, geb 21-2-1839 te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), ovl Utingeradeel 1-7-1900, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEYZER. Xxxx (3) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland (Joure/Westermeer) 25-3-1840. Wel geboorteaangifte, geen overlijdensaangifte. Mogelijk ging het om “levenloos” geboren. (4) Jitske Frankes DE JONG, geb Joure 18-7-1841, ovl Utingeradeel 6-8-1896, 55j, gehuwd, tr 20-5-1866 Utingeradeel, zij 24, hij 35, met Hendrik Wytzes DE BOER, geb Oldeboorn (Utingeradeel, FR) 18-9-1830, ovl na 1896, zv Wytze Hendriks DE BOER en Yke Tjitzes HARINGSMA. Xxxx (5) Jacob Frankes DE JONG, geb Haskerland 20-6-1843, ovl Irnsum 31-3-1862, 18j, ongehuwd. (6) Klaas Frankes DE JONG, geb Westermeer (Haskerland) 1-1-1847, ovl Rauwerderhem 13-10-1927, 80j, weduwnaar, tr Rauwerderhem 10-5-1873, hij 26, zij 21, met Trijntje Piers HOFSTRA, geb 1-3-1852 te Rauwerd (Rauwerderhem, FR), ovl 23-1-1914, 61j, gehuwd, dv Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens KEYZER. Xxx

49 (vervolg). Epkjen Meyes FRANKENA, doop 24-11-1771 Langweer (Doniawerstal, FR), ovl 1-9-1857 te Doniaga (Doniawerstal), in huis nr 13, 85j, echtgenote van Klaas Douwes DOUMA. Epkjen tr (2) te Doniaga 28-1-1810, zij 38, hij 24, met Klaas Douwes DOUMA, geb 13-4-1785 te St.Nicolaasga-Doniaga, doop 24-4-1785, zv Douwe Hylkes en Antje Claases, boer, ovl 3-1-1871 te Doniaga, des morgens ten 7 ure in huis nr 13, 85j, weduwnaar.

Oudvader Pier Jacobs overlijdt 26-9-1806 te Oosterzee (Lemsterland, FR), 43j oud. Weduwe Epkjen Meyes verhuist met de zes jonge kinderen naar het naburige Doniaga (Doniawerstal, FR), waar haar oudere broer Hans Meyes FRANKENA (kw 54) een boerenbedrijf heeft. In het kerkboek Herv.gemeente Tjerkgaast/Doniaga wordt Epkjen Meyes, weduwe van Pier Jacobs, per 8-8-1808 overgekomen van Oosterzee ingeschreven. In Doniaga maakt ze kennis (er wonen ca 30 boerengezinnen) met de jonge boer Klaas Douwes, met wie ze 28-1-1810 trouwt, zij 38, hij 24. Kinderen uit dit tweede huwelijk van oudmoeder Epkjen Meyes FRANKENA: (1) Antje(n) Klazes DOUMA, geb Doniaga 27-6-1811 (des avonds om 11 uur), ovl 27-12-1821 (namiddag 2 uur in de huizing nr 12 te Doniaga), 10j oud. (2) Douwe Klazes DOUMA, geb 9-11-1812 (des morgens om 3 uur), ovl 11-11-1861, twee dagen na zijn 39ste verjaardag (des nachts half een, in huizinge nr 13 te Doniaga), veehouder aldaar. Zoon Douwe trouwt 30-12-1836, hij 24, zij 20, met Angeniet(je) Gerrits HAAGSMA, geb 12-3-1816 te Dijken (Doniawerstal, FR), ovl 3-6-1889, 73j, weduwe, dv Gerrit Jacobs Haagsma, boer te Dijken, en Antje Hendriks KOOPMANS. Uit huwelijk van Douwe en Angeniet worden 4 dochters geboren: (1) Antje DOUMA, geb 28-1-1838. (2) Epkjen DOUMA, geb 16-10-1840. (3) Nantje DOUMA, geb 7-3-1846. (4) Klaaske DOUMA, geb 29-1-1853. 1873 Langweer, notaris R. Barends
– Koopakte Betreft de verkoop van een zathe en landen etc te Dijken,koopsom fl. 58.000 - Hylke Gerrits Haagsma, landbouwer te Dijken, verkoper - Angenietje Gerrits Haagsma, boerin te Doniaga, weduwe van Douwe Klazes Douma, verkoper - Sytske Willems Atsma te Heeg, gehuwd met Ane Doedes Jaarsma, verkoper, tevens als moeder van en voogd over Eb Jelles Haagsma - Doede Anes Jaarsma, landbouwer te Heeg, gehuwd met Antje Jelles Haagsma, verkoper - jonkheer Frans Julius Johan van Eysinga, kamerlid te Leeuwarden, koper Bron: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 74051 Repertoirenr.: 9 d.d. 8 februari 1873

Jonge boer Klaas Douwes DOUMA wordt “tweede vader” van het zestal kinderen dat Epkjen inbrengt. Dit zestal gaat de achternaam DE JONG krijgen. De vier meisjes en twee jongens DE JONG vertrekken gaandeweg uit Doniaga, waar halfbroer Douwe Klazes DOUMA, geb in 1812, als opvolger in het bedrijf van zijn vader geldt. Moeder Epkjen Meyes FRANKENA, boerin te Doniaga, wordt 86j. Na haar overlijden op 1-9-1857 wordt al 2-10-1857 notariëel een inventaris opgemaakt. Mogelijk wilden DE JONG-kinderen weten wat zij aan eigen bezit naliet. Onvoorzien overlijdt hierna 11-11-1861 zoon Douwe, 39j oud – pas 2 dagen 39j, of hij op zijn verjaardag al ernstig ziek was of dat hij die verjaardag te uitbundig vierde, we weten het niet. Gevolg van het overlijden van zijn (enige) zoon en opvolger is dat Klaas Douwes DOUMA, dan 76j oud, de toekomst van het bedrijf anders moet regelen. Daarover geen akten. Mogelijk was de overdracht al na de inventaris van 1857 gedaan, want het overlijden van Klaas 3-1-1871, 85j oud, blijft zonder notariële nasleep. Dus waren kennelijk Angeniet Gerrits HAAGSMA, vanaf 1861 weduwe van Douwe, en de 4 dochters uit haar huwelijk met Douwe, al eigenaars van het boerenbedrijf geworden. En het is waar: pas na overlijden van Angeniet 3-6-1889 te Doniaga, 73j, weduwe van Douwe Klazes DOUMA, volgt boedelscheiding, notarisakte per 21-11-1889. Dat is 28j na overlijden van Douwe en 18j na overlijden van diens vader Klaas Douwes DOUMA.
— Dat notarisarchieven niet altijd foutloos zijn toont de boedelscheidingsakte aan. In ieder geval de toegangsregistratie tot die akte, die meldt “Douwe Klazes Visser, in leven weduwnaar van Angenietje Gerrits Haagsma, erflater”. Dit moet zijn: “Angenietje Gerrits Haagsma, in leven weduwe van Douwe Klazes Douma, erflater.” 1889 Langweer, notaris W.�van�der�Meer Boedelscheiding - Oene Klazes de Jong te Doniaga - Doede Wiebrens Jaarsma te Tjerkgaast - Aant Symens Visser te Oosterzee - Anne Frankes de Jong te Uitwellingerga - Douwe Symens Visser te Sneek - Klaas Symens Visser te Uitwellingerga - Douwe Klazes Visser, in leven weduwnaar van Angenietje Gerrits Haagsma, erflater Bron: Toegangsnr. : 26 Inventarisnr.: 74073 Repertoirenr.: 105 d.d. 21 november 1889

De nalatenschap te Doniaga werd via de boedelscheiding verdeeld over zes partijen. Douwe en Angeniet lieten 4 kinderen na, 4 dochters. De VISSER-naam komt van oudste dochter, Antje DOUMA. Deze trouwt 11-5-1860 met Symen Aants VISSER, landbouwer/boer te Uitwellingerga (Wymbritseradeel, FR). Bij de boedelscheiding van 1889 te Doniaga zijn zij al overleden. Maar zoon Aant Visser, geb Uitwellingerga 1861, zoon Douwe Visser, geb aldaar 1863, en zoon Klaas Visser, geb aldaar 1866, zijn in leven en krijgen hun deel. Zo ook dochter Trijntje Visser, geb Uitwellingerga 1864, die in de akte vertegenwoordigd wordt door Anne Frankes de Jong, haar echtgenoot. Tweede dochter Epkjen DOUMA is 27-5-1864 getrouwd met Gosse POSTMA, maar 9-9-1866, 25j oud, overleden, geen kinderen, geen partij bij de boedelscheiding van 1889. Wel partij: Oene Klazes DE JONG, gehuwd met derde dochter Nantje DOUMA, en Doede Wiebrens JAARSMA, gehuwd met vierde en laatste dochter Klaaske DOUMA. De dochters Nantje (geb 1846) en Klaaske (geb 1853) zijn beiden 14-5-1875 getrouwd (Doniawerstal). Een gecombineerd bruiloftsfeest, heel efficiënt. In 1889 heeft Nantje vijf kinderen op haar naam staan, de jongere Klaaske acht. Het DOUMA-bedrijf te Doniaga is definitief beeindigd.

48.4.1. Kinderen uit huwelijk van Tetje Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 30-4-1846, ovl aldaar 22-9-1858, 12j oud. (2) Meike Jelles BREIMER, geb Hemelum 11-4-1849, ovl Oosterbierum (Barradeel, FR) 7-3-1879, 29j oud, gehuwd, tr 2-4-1874, zij 23, hij 28, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl 21-10-1916 te Amsterdam (NoordHolland), 71j oud, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER. Zijn moeder ovl 1865 te Makkum, 48j, zijn vader ovl 1872 te Makkum, 55j. Op 8-6-1870 een boedelscheiding, betr een houtzaagmolen, 2 houtstekken en 4 woningen te Makkum. In de index van die akte wordt Huite niet vermeld. Mogelijk omdat hij nog inwonende zoon was van Dirk Piers (lezing nog nodig). Meike en Huite gaan wonen te Oosterbierum in Barradeel, aan de Waddenzeekust boven Harlingen. Uit het huwelijk geen kinderen, Meike ovl 29j oud. Huite trouwt in 1882 te Hemelum (2) met haar jongere (half)zus Tettje Jelles BREIMER, zie 48.4.4. (3) Trijntje Jelles BREIMER, geb Hemelum 3-5-1851, ovl Heeg/Oudega (Wymbritseradeel, FR) 9-1-1936, 84j, weduwe, tr 15-5-1875 (Wymbritseradeel), zij 24, hij 29, met Albert KASPERSMA, geb 12-8-1845, ovl 24-3-1910, 64j gehuwd, zv Kornelis Sytzes KASPERSMA en Dieuwke Symens VAN DER WAL.
— Trijntje Jelles BREIMER is 22 en ongehuwd wanneer ze 8-9-1873 te Idskenhuizen (Doniawerstal) bevalt van een dochter: Stijntje BREIMER. Akte van erkenning door de moeder 17-5-1899 (Wymbritseradeel), mogelijk vanwege verloving dan van Stijntje met Jacob FENNEMA, huwelijk in 1901. Vader van Stijntje blijft onbekend.
— Trijntje trouwt bijna 2 jaar na geboorte van Stijntje met Albert KASPERSMA te Heeg (Wymbritseradeel). Uit dit huwelijk 8 kinderen: Tetje (1875), Dieuwke (1877), Meike (1879), Pietje (1881), Cornelis (1884), Jelle (1886), Tetje (1888) en Pier (1890).
— Na overlijden van Albert KASPERSMA 24-3-1910 wordt 15-7-1910 notariëel inventaris opgemaakt van te vererven bezittingen. Weduwe Trijntje BREIMER woont te Oudega (Wymbritseradeel) en geldt nog als voogd over de jongste zoon Pier (dan 19j). Verdere kinderen wonen dan te Gaastmeer, bezuiden Oudega, aan het Heegermeer/Fluessen: de dochter Stijntje BREIMER, gehuwd met Jacob Fennema, de KASPERSMA-dochters Maaike/Meike, Pietje (gehuwd met Theunis STECK) en Tetje, en de KASPERSMA-zonen Cornelis (toeziend voogd) en Jelle. Oudste KASPERSMA-dochter woont te Workum (gehuwd met Meindert VAN DEN AKKER). Lijn verder niet nagezocht. (4) Jacob Jelles BREIMER, geb Hemelum 12-3-1853, tr 13-5-1877 te Oudemirdum (Gaasterland, FR) met Hansje Hanzes Dijkstra, geb 27-10-1855 (Gaasterland), dv Hans Jacobs Dijkstra en Wiepkje Jans Poppes. Bij haar geboorte was vader Hans reeds 5 maanden overleden (ovl 24-5-1855, 39j, Gaasterl akte 9). Uit huwelijk van Jacob en Hansje een dochter Tettje geb 21-2-1878 (Doniawerstal) en een zoon Jelle Jacobs BREMER geb 27-11-1879 (Gaasterland). De jonggehuwden lijken nog niet gesetteld. In notarisakte van 19-5-1879, dus voor geboorte van zoon Jelle, wordt Jacob wonend te Bakhuizen (Gaasterland, FR) genoemd. Dat is slechts enkele kilometers bezuiden Hemelum, waar zijn vader woont. Na 1879 komen Jacob, Hansje en kinderen niet meer voor in Friese archieven (ook niet bij GENLIAS). (5) Pier Jelles BREIMER, geb Hemelum 2-12-1855, ovl 8-5-1935 Leeuwarderadeel, 79j, weduwnaar, tr 9-5-1879 te Hemelum, hij 23, zij 24, met Hinke MEINA, geb 7-2-1855 te Hemelum, ovl 18-11-1911 te Leeuwarden, 56j, gehuwd, dv Bernardus Siegers MEINA en Doetje Pekes HOOGEBOOM. Uit huwelijk van Pier en Hinke Meina slechts 1 kind gevonden: Jelle Piers BREIMER geb 3-9-1879, vier maanden na huwelijk, te Barradeel, ovl aldaar 29-11-1879, twee maanden oud. Bleef dit huwelijk verder kinderloos? NB: Meike Jelles, 6 jaar oudere zus van Pier, verhuist, na huwelijk in 1874 met Huite ALTA, naar Barradeel (Oosterbierum). Mogelijk is de jonge Pier dankzij Meike en Huite ook daar terecht gekomen (zus Meike overlijdt er 7-3-1879, 29j, zwager Huite gaat terug naar Hemelum).

48.4.4. Kinderen uit huwelijk van Anke Jans HAVEN en Jelle Jans BREIMER, bakker te Hemelum (1) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 17-7-1861 (“BREEMER”), ovl 10-8-1861, 3 weken oud. De eerste Jan Jelles BREIMER, zv Tettje Jans HAVEN, was 22-9-1858, 12j oud, overleden. (2) Tettje Jelles BREIMER, geb Hemelum 20-11-1862, ovl te Amsterdam 12-1-1943, 80j oud, weduwe, tr 27-1-1882 te Hemelum, zij 19, hij 36, met Huite Dirks WALTA, geb 1-6-1845 te Makkum (Wonseradeel, FR), ovl Amsterdam 21-10-1916, 71j, gehuwd, zv Dirk Piers ALTA en Marijke Huites BAKKER, weduwnaar van Meike Jelles BREIMER, de oudste halfzus van Tettje (Meike ovl 7-3-1879 te Oosterbierum, Barradeel, 29j oud).
— Huite WALTA was met Meike naar Oosterbierum in NW-Friesland verhuisd (huwelijk bleef kinderloos), vestigt zich na overlijden van Meike te Hemelum, waar hij bijna 3 later trouwt met het jonge halfzusje van Meike. Uit het huwelijk met Tettje 2 kinderen: dochter Maria ALTA, geb Hemelum 17-6-1882 (geboren binnen 5 maanden na huwelijk), ovl Amsterdam 11-6-1961, en zoon Jelle ALTA, geb Hemelum 18-6-1885, ovl Amsterdam 21-11-1963. Huite en Tettje zijn van Friesland naar Amsterdam verhuisd, mogelijk in 1906 (gezinskaart nog raadplegen). Na overlijden van Huite ALTA aldaar in 1916, 71j oud, komt weduwe Tettje BREIMER in notarisakten te Friesland (voor familie) als gunster van leningen (geefster van obligaties) voor. In de jaren rond 1920 en rond 60j oud gold ze mogelijk als een “bemiddelde weduwe” die bereid was leningen te verstrekken. (3) Cornelia Jelles BREIMER, geb Hemelum 8-3-1866, ovl 20-4-1866, 6 weken oud. (4) Jan Jelles BREIMER, geb Hemelum 23-6-1867 (5) Frans Jelles BREIMER, geb Hemelum 18-3-1873

1. Jochum Oenes OENEMA, geb 16-2-1775 te Oldeouwer (Doniawerstal, FR), huisman te Westermeer (Haskerland, FR) en na 1820 te Doniaga (Doniawerstal, FR), kerkvoogd in beide dorpen, ovl 27-3-1848 te Doniaga, 73j, weduwnaar, trouwt 5-5-1799, hij 24, zij 26, te Langweer (Doniawerstal) met
2. Trijntje Klazes (DE JONG), geb 2-6-1772 te Indijken (Doniawerstal), doop 21-6-1772 te Langweer, ovl 31-1-1834 te Doniaga, 61j, gehuwd.

Oudouders Jochum en Trijntje hebben zich na hun huwelijk te Westermeer bij Joure (Haskerland, FR) gevestigd. Daar worden hun kinderen geboren. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt oudgrootvader Oene Wytses (kw 100) te Oldeouwer de OENEMA-naam, mede voor zijn drie zonen: Wytse 38, Ouwsterhaule (met dochters Geeske, Klaaske en Antje), Jochem 36, Westermeer (met kinderen Geeske, Klaas en Oene), en Harmen 34, Oldeouwer (met kinderen Oene, Antje en Egbert). Jochum, huisman/boer te Westermeer, is in notarisakten regelmatig terug te vinden als verhuurder in kwaliteit. Dat houdt in dat hij tevens optrad als administrateur/kerkvoogd voor de N.H. gemeente van Westermeer en later van Doniaga. In de vanaf 1811 geregistreerde akten komt hij per 10-6-1812, hij is dan 37, als lastgever in kwaliteit al voor bij de verstrekking van volmachten aan makelaars te Amsterdam. De kerk te Westermeer bezit diverse percelen weid- en hooilanden, ook met huis en schuur, die worden verhuurd. In de verhuurcontracten van 1813 wordt Jochum, boer te Westermeer, als administrateur vermeld, vanaf 1813 als kerkvoogd, samen met Hylke Martens Hylkema, ook huisman te Westermeer. Oenema en Hylkema zijn samen kerkvoogd te Westermeer minstens tot en met 1819. Volgens akte per 21-9-1818 worden nieuwe huurcontracten gemaakt voor een huis en landerijen, een zathe en landerijen en ook een huis en herberg. In 1819 tekenen ze in kwaliteit nog samen voor nieuwe verhuur van 5 percelen weidland (4-2-1819) en van een zathe en landen te Haskerdijken (31-8-1819). Jochum Oenes OENEMA is kort hierna van Westermeer naar Doniaga verhuisd. Geen notariële akten rond deze verhuizing nog aangetroffen. In akte van 15-6-1826 wordt hij als huisman te Doniaga vermeld (huurder van onroerend goed aldaar). En in akte van 1-7-1830 als administerend kerkvoogd van de Herv.Gem. Sint-Nicolaasga. Hij is dan 55 en boer te Doniaga, dat kerkelijk bij St.Nicolaasga (Doniawerstal. FR) werd gerekend. Volgens akte van 25-5-1829 zou hij nog betrokken gebleven zijn bij de Armvoogdij te Snikzwaag (Joure/Westermeer) omdat zijn naam, Jochem Oenes OENEMA te Doniaga, samen met Hessel Mintjes POL te Doniaga, en de Armvoogdij te Snikzwaag, voorkomt als verhuurder van 9 percelen land. Wat dit zou kunnen betekenen, hebben we niet nagezocht.

Uit het huwelijk: Geeske Jochums OENEMA (kw 25), geb Westermeer 26-12-1801 en op de Joure gedoopt den 17 januari 1802. Geeske trouwt 11-6-1824 te Doniaga met Jacob Piers DE JONG (kw 24). Aan te nemen is dat haar ouders Jochum en Trijntje al voor 1824 naar Doniaga verhuisden. Claas, geb Westermeer 10-3-1805, doop 24-3-1805. Heel jong overleden. Klaas Jochums OENEMA (Claas), geb Westermeer 2-1-1806, doop 18-1-1807, ovl 12-5-1835, 29j oud, tr 25-12-1831 (Lemsterland) met Afke Alberts VAN DER GAAST, geb 1811 te Eesterga (Lemsterland, FR), dv Albert Eites VAN DER GAAST. Kinderen: Jochem (1833) en Albert (1835). Klaas overlijdt twee weken na geboorte van zoon Albert. Weduwe Aafke wordt 42 jaar, overl 16-5-1854 (Hask 19). Oene Jogchums OENEMA, geb Westermeer 27-5-1809, doop 11-6-1809, ovl 7-2-1874 (Doniawerstal 11), 64j oud (volgens aangevers 74j oud), weduwnaar. Trouwt 29-4-1836, hij 26, zij 27, met Foekje Martens VAN DER WEG, ovl 5-8-1873, 64j, gehuwd. Anna Jogchums OENEMA, geb Westermeer 3-4-1813, ovl 25-1-1896, 82j, weduwe (Donia 5), tr 23-3-1838 met Meine Peschiers VAN DIJK (Donia 2), ovl 17-3-1872, 73 jaar oud, gehuwd (Donia 14). Uit dit huwelijk in Doniawerstal de kinderen: Jogchum (3-2-1839, Donia 12), Jelle (19-12-1840 geb te St.Nicolaasga, ovl 8-4-1914, Donia 23), Trijntje van Dijk (31-10-1843 geb te St.Nicolaasga, herbergierster, overl 25-11-1915, Donia 59). Nog allerlei aanvullingen te maken. Bijv betreffende verblijf van weduwe Joltje Fokkes VELDSTRA (kw 13) na 1888 te Idskenhuizen.

1. Fedde Fokkes VELDSTRA, geb 3-9-1758 te Haskerhorne, ovl aldaar 22-5-1812, 53j oud, gehuwd, tr 9-1-1791 te Haskerhorne, hij 32, zij 22, met
2. Grietje Jans SCHOKKER, geb 4-12-1768 te Nijehaske, ovl te Haskerhorne 13-9-1827, 58j oud. Overlijdensaangifte betreffende Fedde in 1812 wordt gedaan door de geburen Sierd Pieters Sierdsma, 52j, en Fokke Meints VELDSTRA, 29j, neef van de overledene, beide uit Haskerhorne. Zij geven aan dat hij 50j oud werd (is: 53). Huisman te Haskerhorne. Veehouder, zoals zovelen in die tijd. Fedde trouwde 1791 met Grietje Jans SCHOKKER, dochter uit een veenbazen-familie van Gieterse (Overijsselse) herkomst (zij geboren 1768 te Nijehaske, FR).

Kinderen uit huwelijk Fedde VELDSTRA en Grietje SCHOKKER:

Fokke Feddes VELDSTRA (kw 26), geb Haskerhorne 6-10-1791, doop 16-10-1791, ovl 12-5-1861, tr Haskerhorne 8-12-1820 met Lijsbert Hanses FRANKENA (kw 27), geb Doniaga 3-7-1800, ovl Haskerhorne17-12-1871. Betovergrootouders binnen deze kwartierstaat. Zie verder: kw 26/27. Fokke was 20 eind 1811 en ingeloot voor de (onder Napoleon) ingevoerde militaire dienstplicht. Via nummerverwisseling met Lykele Frankes SCHEPER te Oudehaske (akte 6-4-1812 bij notaris Mooi te Oldeboorn) nam laatstgenoemde als plaatsvervanger de oproeping over. Vader Fedde, die een maand later zou overlijden (onvoorzien), zal de premie aan Lykele nog hebben geregeld. Premiebedrag hier niet vermeld. Bij nummerverwisseling voor broer Jan twee jaar later wordt 700 gld betaald. Baukjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 14-3-1794, doop 6-4-1794, ovl 7-3-1864, 70j, weduwe, tr 17-5-1829, zij 35, hij 36, met Wytze Klazes DE VRIES, ovl 1-4-1854, 61j, gehuwd. Uit dit huwelijk 1 kind: Klaas, geb 11-10-1834, ovl 20-10-1862, 28j, ongehuwd. Jan Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 7-5-1796, doop 15-5-1796, ovl 14-10-1863 Aengwirden, 67j, wednr, tr 24-5-1823, hij 27, zij 19, met Roelofje Hendriks PIJLMAN, ovl 30-6-1834 Haskerland, 30j, gehuwd. Uit dit huwelijk 5 kinderen: (1) Grietje Jans Veldstra, geb 18-4-1824, ovl 8-11-1907, 83j, wed. (2) Aaltje, geb 4-4-1826, ovl 22-12-1826, 8 mnd oud. (3) Grietje, geb 8-2-1828 Aengwirden. (4) Hendrik Jans Veldstra, geb 29-8-1831, ovl 3-12-1902, 71j, wed. (5) Roelofjen Jans Veldstra, geb 16-6-1834, ovl 6-3-1862, 27j, gehuwd. Moeder Roelofje overlijdt 2 weken na geboorte van dochter Roelofje. – De kinderen worden in Haskerland geboren behalve de derde dochter die in Aengwirden wordt geboren en ook Grietje wordt genoemd, zoals de eerste dochter. Er is maar 1 overlijden van een Grietje Jans Veldstra vermeld: 1907, 83j oud, leeftijd van de eerste dochter. Een raadseltje.
– Jan Feddes Veldstra had een nummer voor Militaire Dienst dat ook werd ingeloot. Zoals bij Fokke werd nummer-verwisseling gekocht (akte 17-1-1814 notaris Mooi te Oldeboorn) en ging Hans Ynzes de Jong te Oudehaske als plaatsvervanger voor Jan in dienst. Het aan Hans Ynzes te betalen bedrag was 700 gldn. Vader Fedde was al overleden, het bedrag werd uit de middelen van resterend gezin betaald. – De broers Fokke en Jan kunnen het boerenbedrijf te Haskerhorne samen hebben voortgezet, waarbij oudste broer Fokke op de ouderlijke plaats bleef (moeder Grietje SCHOKKER daar in 1827 overleden). Notarisakte van 5-3-1830 meldt dat Jan te Oudehaske daar een perceel hooi- en rietland koopt (voor 156 gld). En een notarisakte van 13-12-1853 (hij is dan 57) dat hij in kwaliteit samen met Beene Luiten Krikke en Jacob Anthony Bijsterbosch 4 percelen kaphout op wortel (opbrengst 186 gld) verkoopt. Verkoper in kwaliteit houdt in dat hij als kerkvoogd of in andere bestuursfunctie optrad. Jan wordt in deze akte te Oudehaske gemeld, tien jaar later overlijdt hij in het naburige Aengwirden. Janke Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 20-1-1799, doop 17-2-1799, ovl aldaar 27-9-1818, 19j, ongehuwd. Aukje(n) Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 17-3-1802, doop 4-4-1802, ovl Aengwirden 4-3-1848, 45j, gehuwd, tr (1) Haskerhorne 27-8-1823, zij 21, hij 25, met Jacob Jans SYMONS, ovl Aengwirden 13-10-1826, 28j, gehuwd. Uit dit huwelijk 1 kind: Jan Jacobs Symons, geb Haskerland 18-12-1823 (vier maanden na huwelijk van Aukje en Jacob), ovl Aengwirden 22-11-1908, 84j, gehuwd. Aukje tr (2) Aengwirden 23-2-1828, zij 25, hij 20, met Kornelis Berends SCHIPPERS, geb te Giethoorn (Overijssel), zv Berend Geerts SCHIPPER en Grietje Gerrits DAM, Kornelis ovl Aengwirden 7-10-1858, 50j, weduwn. Uit dit huwelijk 8 kinderen: Berend (1829), Fedde (1831), Grietje (1834), Margje (1837), de tweeling Geesje en Janke (1840), Kornelis (1843) en Aukje Kornelis Schippers (1846). Margjen Feddes VELDSTRA, geb Haskerhorne 22-5-1806, doop 1-6-1806, ovl aldaar 5-11-1826, 20j, ongehuwd.

1. Hans Meyes FRANKENA, geb 3-6-1759 te Akmarijp (Utingeradeel, FR), ovl 6-8-1816 te Haskerhorne (huis nr 18), 57j oud (geen namen van ouders vermeld), trouwt, wonend bij Langweer, 4-6-1797 te Haskerhorne, hij 38, zij 24, met
2. Joltje Jacobs (MINNESMA), geb 24-12-1772 te Haskerhorne, doop aldaar 10-1-1773, overl aldaar 8-4-1825 (huis nr 18, des avonds 5 uur, boerin geboren en wonende te Haskerhorne), 52j oud, weduwe.

In kerkregisters betreffende dit huwelijk te Langweer (attestatie naar Haskerhorne 28-5-1797) en te Haskerhorne (huwelijksbevestiging 4-6-1797): Hans Meies, Langweer, en Joltje (Jeltje) Jacobs, Haskerhorne. Hans Meies is bij huwelijk 38j oud. Er zijn geen meldingen over een mogelijk eerder huwelijk van Hans. Hans werd in 1759 te Akmarijp (Utingeradeel) geboren, ten noorden van Joure (Haskerland). Zijn vader Meye Frankes (kw 108) woonde op afwisselende plekken en Akmarijp was een zo’n plek. Gezin woonde later bij Langweer (Doniawerstal). In 1797 trouwt Hans Meyes met attestatie van Langweer naar Haskerhorne (Haskerland), 38j oud, met Joltje Jacobs, 24j oud. Hans was al 38 toen hij met de 24-jarige Joltje trouwde. Rond 40 toen hij zich te Doniaga (Doniawerstal) als boer/huisman vestigde en 15 jaar later overlijdt hij, 57j oud, te Haskerhorne (Haskerland). Uit huwelijk met Joltje Jacobs 4 kinderen, drie dochters en een zoon.

Kinderen uit het huwelijk: Aafke Hanzes Frankena (Afke), geb 14-11-1798 te Ouwsterhaule (Doniawerstal, FR), doop 25-11-1798, ovl 2-5-1850, 51j, gehuwd (Doniaw 7), tr 8-3-1828 met Andries Oebles PLATJE (Haskerl 5). Kinderen: Hans (3-12-1828 Haskerland, jong overleden), Hans (geb 2-1-1832 Doniawerstal, overl 5-2-1832, 4 weken oud), Oeble (8-5-1833 Doniaw, overl 14-1-1834, 8 maanden oud) en Oeble (10-12-1836 Doniaw, overl 17-10-1858, 21 jaar oud, ongehuwd). Aafke wordt 51 jaar en overlijdt 2-5-1850. Man Andries (1804-1896) hertrouwt 26-10-1850, met de 28-jarige Trijntje Douwes DIJKSTRA en krijgt nog vijf kinderen. Lijsbert Hanzes Frankena (Lysbeth), geb 3-7-1800 te Doniaga (kw 27), tr Haskerhorne 28-12-1820 met Fokke Feddes VELDSTRA (zie kw 26) Meye Hanzes FRANKENA, geb 25-10-1804 te Doniaga, veehouder, ovl 19-3-1875, namiddags 2 uur, in huis nr 24 Haskerhorne, 70j oud, trouwt, hij 27, zij 23, 26-2-1832 met Hendrikje Feddes KOOIKER, geb Hasker-horne 19-8-1808, doop 2-10-1808, ovl 2-12-1890, 82j oud, weduwe, dv Vedde Hanzes KOOIKER en Sjoukjen Aukes BIJZITTER. Kinderen uit het huwelijk: (1) Vedde Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 25-11-1834, ovl 24-4-1915 Aengwirden, 81j oud, gehuwd. Vedde trouwt eerst, hij 39, zij 55, met de weduwe Atje VAN DER HOEK, geb 29-11-1818, ovl 9-2-1888, 69j, gehuwd, dv Klaas Wiebes Van der Hoek en Jeltje Johannes Broekstra. Atje was, 24j oud, 12-6-1842, getrouwd met Jeen Sytzes van der Laan, ovl 6-7-1869, 52j, geh. Uit dat huwelijk geen kinderen. Vedde trouwt, hij 56, zij 49, 25-4-1891 Doniawerstal, met de weduwe Jitske Fokkes DIJKSTRA, geb 24-3-1843 Doniawerstal, ovl 31-1-1922, 78j, weduwe, dochter van Fokke Tjebbes Dijkstra en Jantje Klazes de Vries. Jitske was, 23j oud, 6-5-1866, getrouwd met Errit Johannes Vleer, ovl 18-9-1888, 45j, geh. Uit dat huwelijk 6 kinderen. Vedde Frankena bleef zelf kinderloos. (2) Hans Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 26-11-1836, ovl 11-11-1918 Aengwirden, 81j. Hans bleef ongehuwd. (3) Sjoukje(n) Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 8-2-1839, ovl 5-4-1926 te Oppenhuizen (Wymbritseradeel, FR), 87j, weduwe, tr 1-9-1866, zij 22, hij 33, met Pieter Piers TIERSMA, veehouder, geb 19-6-1833 te Goïngarijp (Doniawerstal, FR), ovl 9-11-1915 te Scharnegoutum (Wymbritsera-deel, FR), 82j oud. Sjoukje krijgt 3 kinderen: Pier Pieters TIERSMA geb 28-12-1867, Hendrikje Pieters TIERSMA geb 12-10-1869, Meye Pieters TIERSMA geb 26-11-1871. Gezin is later verhuisd van Doniawerstal naar Wymbritseradeel. (4) Jacobjen Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 6-2-1841, ovl 6-5-1932 (Doniawerstal), 91j, weduwe, tr 26-5-1878 (Haskerland), zij 37, hij 42, met Luitjen Yckes YCKEMA (Ykema), geb 21-4-1836 te Sloten (FR), ovl 27-11-1912 te Wijckel (Gaasterland, FR), 76j, gehuwd, zv Ycke Luitjens Yckema en Janneke Idzes Bergsma. Uit dit huwelijk 2 dochters te Wijckel geboren: Hendrikje Ykema 6-11-1879, Janneke Ykema 13-4-1882. (5) Jan Meyes FRANKENA, geb Haskerhorne 4-6-1848, ovl 18-7-1911, 63j, weduwnaar, tr 2-6-1882 (Doniawerstal) met Trijntje GERBENSMA, geb 2-8-1853 (Doniawerstal), ovl 13-9-1900 Haskerland, 47j, gehuwd, dv Ieme Gerbens Gerbensma en Antje Douwes Grijpsma. Uit huwelijk 2 dochters: Antje Frankena 26-5-1884, Hendrikje Frankena 6-11-1889. Jacobje Hanzes FRANKENA, geb Doniaga 27-3-1807, doop 12-4-1807, trouwt 27-5-1826 (Hask 22) met Lykele Sakes POUTSMA, maar overlijdt zes maanden later, 19 jaar oud, 28-11-1826 (Hask blad 96). Epke Piers de Jong, kleinzoon van Lijsbert Hanzes FRANKENA (kw 27), trouwt in tweede huwelijk 1904 (toevallig) met een kleindochter van Lykele Sakes POUTSMA uit diens tweede huwelijk.

Bij de naamsregistratie van 1811 laat oudvader Hans Meyes het “Franse gedoe” aan zich voorbijgaan. De wachtrijen bij de mairies waren soms ook veel te lang en voor een veehouder gelden melktijden. Moeder Lijsbert Hanzes (kw 109) bij Langweer is nog in leven en zou volgens de wet als oudste “gezinshoofd” voor de registratie kunnen optreden. Jongste broer Lammert Meyes te Langweer voldoet wel aan de registratieverplichting en laat de naam FRANKENA inschrijven, onder welke naam (soms FRANKEMA geschreven) hierna ook broers en zussen en nakomelingen zo in de registers vermeld worden. Voor oudmoeder Joltje Jacobs geldt dat zij in de registers als dochter van Jacob Minnes (kw 96) staat gemeld maar na 1811 nooit onder de naam MINNESMA die wel door directe verwanten na 1811 wordt gebruikt.

Enige zoon Meye Hanzes FRANKENA (1804-1875) gaat in 1832 trouwen met Hendrikje KOOIKER, maar omdat zijn beide ouders al zijn overleden en niet in persoon kunnen getuigen moet een akte van kennelijkheid (bekendheid), volgens gebruik van toen, aan de ambtenaar van dienst worden voorgelegd. In dit geval geen getuigenverklaringen maar notarissenwerk: “geboren te Doniaga den 25sten oktober 1804, blijkens doopextrakt door den heer Assessor Officier van den Burgerlijken Stand der grieteny Doniawerstal afgegeven, wonende te Haskerhorne, meerderjarige zoon van wijlen Hans Meyes Frankena en Joltje Jacobs, in leven echtelieden, huislieden te Haskerhorne en aldaar overleden en wel den eersten den 6den augustus 1816 en den laatste den 8sten april 1825, blijkens overlijdensextracten door ons afgegeven. Zijnde mede alle deszelfs grootouders overleden en wel die van vaders zijde met name Meyes Frankes, te Langweer voor meer dan 30 jaren, zonder den juisten tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid opgemaakt door de notaris Tjalling Sijbrandus VAN DE LEY, residerende te Langweer, en Lijsbert Hanzes, mede te Langweer den 14den januari 1815, hetgeen ons blijkt uit een overlijdensextract door voornoemde autoriteit der grieteny Doniawerstal afgegeven. En die van moeders zijde met name Jacob Minnes en Aafke Piers, in tijden echtelieden, huislieden te Haskerhorne, alwaar voor den jare 1806 en dus voordat de overlijdensaantekeningen wierden gehouden, zonder mede de juiste tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid geparafeerd voor den notaris Douwe DE VRIES, residerend te Joure.” Een certificaat van de gouverneur van de provincie Friesland dat Meye aan zijn verplichtingen ten aanzien van de Nationale Militie had voldaan.

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland)

1. Pieter Annes (SCHIPPER), doop Steggerda (Weststellingwerf, FR) 21-7-1748, boerenbedrijf, ovl aldaar 22-7-1807, 59 jaar oud, tr 16-5-1773 te Steggerda met
2. Rinske Heeres (Reinst, Reynst), doop Noordwolde-Boyl (Weststellingwerf. FR, mogelijk geb te Rijsberkampen aldaar) 10-2-1754, ovl te Steggerda, begraven aldaar (Rensje Heeres) op 17-4-1810, 56j.

Uit het huwelijk (doopregister Hervormde gemeente Steggerda-Vinkega):

Jantje Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 4-8-1774, ovl (op haar doopdag toevallig) 4-8-1860 des morgens om 8 uur in huis nr 57 te Steggerda, 85j, weduwe van Sybren Gerbens VISSER (Visscher). Huwelijk 19-7-1795, zij 21, hij 28, te Steggerda. Sybren, geb 13-9-1766 te Nijeholtwolde (WSW, FR), doop 21-9-1766, zv Gerben Sigersz en Barber Siberinus (Barbertje Sybrens), arbeider, ovl 3-10-1842 des nachts halfeen in huis nr 36 te Steggerda, 76j, gehuwd. Uit dit huwelijk geen kinderen gemeld in doopregisters en ook niet door Sybren Gerbens zelf bij naamsregistratie in 1811. Anne Pieters SCHIPPER (kw 28), doop Steggerda 27-10-1776. Wordt 90 jaar. Andriesjen Pieters SCHIPPERS, doop Steggerda 27-12-1778, ovl Wolvega 13-6-1836, 57j, weduwe, tr 31-12-1812 (mairie Sonnega, WSW 17), zij 34, hij 48, met Jetze Poppes BOERSMA, 48j, weduwnaar van Jantje Pieters (SIERDSMA). Uit het huwelijk geen kinderen gemeld, ook niet uit het eerste huwelijk van Jetze die volgens de akte te Nieuweschoot (Schoterland, FR) werd geboren, zv Poppe Sijmens Boersma en Geertje Eisberts (doop Rottum 6-3-1763: Jetse, doop 24-11-1765 Oudeschoot: Jetske), bij huwelijk met Andriesjen is hij huisman/boer te Nijelamer (mairie Sonnega, Weststellingwerf, FR). Jetze tr (1) 10-5-1795 te Oudeschoot, Jetse Poppes, Rotstergaast, Jantje Pytters, Oudeschoot. Jantje Pieters ovl Nijelamer 9-2-1812, geb 19-1-1755 te Rotstergaast, doop 26-1-1755, dv Pyter Sierts en Trijntje Luitjes, is bij huwelijk 39j, Jetze 32. Jetze tr (2) mairie Sonnega met Andriesjen 31-12-1812. Jetze ovl 31-12-1828, 64j (oudjaarsdag en huwelijksdag). Andriesjen wordt 57 en overlijdt te Wolvega 13-6-1836. Geen notarisakten. Hendrik Pieters SCHIPPER, geb Steggerda 21-5-1781, doop 24-5-1781, ovl 23-2-1865 te Noordwolde, 83j, arbeider, tr 17-12-1823, hij 42, zij 20, met Jantje Klazen BESTEVAAR, geb Oldetrijne 13-12-1803, doop 1-1-1804, ovl Noordwolde 24-1-1870, 67j, weduwe, dv Klaas Dirks (BESTEVAAR) en Trijntje Dirks (MOERMAN). Hendrik meldt zich bij naamsregistratie 1811 als schipper te Steggerda, en met de naam SCHIPPER. Geen kinderen, want nog vrijgezel. Het is mogelijk dat de achternaam SCHIPPER(S) die door broers en zussen later ook wordt gebruikt aan Hendrik is te wijten. Schipper Hendrik SCHIPPER is 42j wanneer hij eindelijk eens trouwt. Uit de huwelijkse bijlagen blijkt dat zowel Jantje als Hendrik een certificaat van onvermogen kregen: in enen behoeftigen toestand verkerend en niet in staat om de kosten te betalen. In 1826 wordt een zoontje van Hendrik en Jantje dood geboren. Jantje overlijdt 24-1-1870, 67 jaar, als weduwe. Ze had twee zusjes die beide in 1818 overleden, resp. 19 en 17 jaar jong. Hendrik Pieters is 23-2-1865 overleden, 83 jaar, arbeider, wonende te Noordwolde. Stijntje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 6-12-1783. tr ca 1810 (geen vermelding in register) met Geert Jakobs RIESENBRIJ die bij de naamsregistratie 1811 (Steggerda) een dochter Annegjen noemt van 1 jaar oud. Dit meisje (Annichjen) wordt slechts 3 jaar oud, ovl 9-6-1814. Andere kinderen uit het huwelijk: Jakob (geb 27-9-1812, ovl 24-5-1855, 42 jaar, gehuwd, trouwde 10-5-1844 (WSW 27) met Jantjen Jans OOSTERDIJK), de dochters Rinske (geb 6-10-1815), Fettje (geb 14-4-1820) en Pietertjen (geb 30-7-1822), zoon Pieter (geb 22-2-1825, arbeider/timmerman, ovl 10-10-1892, 67 jaar, gehuwd, trouwde 18-4-1856 (WSW 22) met Geesjen Annes VRIND) en een dochter Janke (geb 16-2-1828, ovl in maart 1901 te Gronau in Duitsland, 73j, weduwe, trouwde 28-3-1851 (WSW 21) met Sytze Nammes MENGER). Geert Jakobs RIESENBRIJ overlijdt 12-3-1832, 47 jaar oud. Stijntje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 24-12-1870, 87 jaar (WSW 215). Claasje Pieters SCHIPPERS, 2-10-1786. Trouwt vermoedelijk 1810 of 1811 (geen melding in registers gevonden) met Gerbrand Hendriks KROL. Gerbrand te Noordwolde doet aan de naamsregistratie van 1811 mee en meldt dan geen kinderen. Ook zijn moeder Trijntje Alberts, weduwe van Hendrik Jans KROL, gaat naar de mairie. Ze meldt 6 kinderen onder wie Gerbrand van 26 jaar oud. Claasje en Gerbrand waren dus nagenoeg van dezelfde leeftijd. Ze schijnen steeds te Noordwolde te hebben gewoond en krijgen er 9 KROL-kinderen: Hendrik KROL (geb 26-11-1812, ovl 21-4-1866, 53 jaar oud, gehuwd), Renske KROL (geb 27-8-1814, ovl 24-9-1881, 67 jaar oud, gehuwd), Jan KROL (geb 6-12-1816, ovl 21-3-1896, 79 jaar oud, weduwnaar), Pieter KROL (geb 7-12-1816, ovl 31-12-1902, 86 jaar oud, weduwnaar), Heere(s) KROL (geb 7-10-1819, ovl 9-1-1820, oud 13 weken, N.B. Leeftijd naar schatting), Trijntjen KROL (geb 8-3-1821, ovl 3-12-1875, 54 jaar oud, gehuwd), Jantje KROL (geb 19-4-1825, ovl 15-4-1888, 63 jaar oud, gehuwd), Jurjen KROL (geb 29-8-1827, ovl 13-10-1827, oud 6 weken), en Dirk KROL (geb. 25-1-1830, ovl 7-1-1894, 63 jaar oud, gehuwd). Gerbrand Hendriks KROL overlijdt 17-6-1847, oud 62 jaar, gehuwd (WSW 121). Claasje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 8-2-1875, 88 jaar oud, in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde (WSW 31). Bijna exact tien jaar eerder overleed broer Hendrik Pieters SCHIPPERS, 83 jaar oud, in huis nr 116 Wijk B te Noordwolde. En ruim 4 jaar eerder, kerstavond 1870, overleed er zus Stijntje Pieters SCHIPPERS, 87 jaar oud, in huis nr 113. Een Noordwoldster bejaardenconcentratie? Cornelisjen (Corneliske, Korneliske) Pieters SCHIPPERS, geb 13-1-1789, doop 25-1-1789 te Steggerda, ovl 27-2-1867, ‘s avonds half tien in huis nr 23A te Blesdijke. Zij is ca 1810 getrouwd (geen melding in registers gevonden), zij ca 21, hij ca 31, met Johannes Eisen DE GRAAF, ovl 15-11-1846, 67j, gehuwd, namen van zijn ouders bij de aangevers niet bekend. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Johannes zich niet. Mogelijk was hij van rooms-katholieke herkomst, RK-gedoopt te Steggerda 1-7-1779, zv Henricus Thissen en Cunigunda Jans, ouders wonend te Blesse, peter: Eisen Thissen, vermoedelijk jongere broer van Henricus Thissen. Uit huwelijk van Henricus en Cunigunda (Kunne) kerkelijk ingezegend 7-4-1763 te Steggerda (de RK-parochie van Steggerda had een regionale functie) 4 kinderen uit doopregister bekend: (1) Matthias, doop in Steggerda Overburen 15-2-1766, in huis gedoopt, ouders afkomstig uit Blesse, peter: Eysche Hendricks. (2) Joannes, doop Steggerda 11-3-1769, doopheffer: Joannes Jans. (3) Gertrudia, doop Steggerda 18-1-1773, doopheffer: Fardo Hendriks, Blesdijke. (4) Johannes Eisen, doop Steggerda zoals hierboven vermeld. Kennelijk vernoemd naar zijn peter/oom Eisen Thissen. Tweede voornaam dan Eisen en niet een patroniem Eises. In 1812 wordt hij als DE GRAAF (Jannes Eyses) genoteerd na geboorte van dochter Klaasjen. Cornelisjen Pieters SCHIPPERS wordt moeder van 9 kinderen volgens registers van Burgerlijke Stand (Weststellingwerf, FR), 6 dochters om te beginnen, daarna zoon Eise DE GRAAF (1823). Geboren te Peperga (Weststellingwerf, FR), boerenstreek gelegen tussen Steggerda en De Blesse-Blesdijke. Kinderen uit het huwelijk: (1) Klaasjen de Graaf, geb 20-5-1812, ovl 29-12-1866, 54j, gehuwd. (2) Rensjen de Graaf, geb 11-10-1813, ovl 6-12-1813, 9 weken oud. (3) Renske de Graaf, geb 20-10-1814, ovl 28-3-1900, 85j, weduwe. (4) Jantjen de Graaf, geb 10-11-12816. (5) Andriesje de Graaf, geb 9-3-1819. (6) Annigjen de Graaf, geb 26-6-1821. (7) Eindelijk een zoon: Eise DE GRAAF, geb 11-10-1823 te Peperga, ovl 1-1-1867, 43j, gehuwd. (8) Dochter: Pietertje Johannes de Graaf, geb 22-8-1826 te Peperga, ovl 12-1-1877, 50j, gehuwd. (9) Zoon: Pieter Johannes de Graaf, geb 26-5-1829, ovl 11-1-1891, 61j, gehuwd. De Graaf-lijnen tot dusver buiten ons onderzoek gebleven. Jurjen Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 30-9-1791, doop 9-10-1791, mogelijk overleden in 1866, ca 75j oud. Jurjen is buiten Friesland gaan wonen (gemakkelijk te doen vanuit Steggerda aan de zuid-Friese grens), maar waar en hoe moeten we nog terugvinden, indien mogelijk. In 1875 overlijdt Lutske BROUWER te Nieuwehorne (Schot 44), weduwe van Jurjen SCHIPPERS. Zij wordt 76j, geboren en wonende te Nieuwehorne, dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents, volgens de aangevers. De namen van deze ouders kwamen we nog niet verder in registers tegen. Wel de namen van Bene Klazes en Wobbigje Sijbrands, als ouders van o.a. Klaas Bienen BROUWER die 1822 trouwt, 32 jaar oud, van boerenhuize, wonende te Peperga, geboren te Nijhoorn, zijn ouders wonen dan te Vinkega, en van Janke Benes BROUWER die 1829 trouwt, 24 jaar oud, geboren te Vinkega (moeder Wobbigje Sybrands 3-5-1826 te Vinkega overleden). Dit is nog verder te onderzoeken. Hierd Pieters SCHIPPERS (Heero, Heere), een van tweeling, geb eerste kerstdag 25-12-1794, gedoopt 3-1-1795. De jongen wordt slechts 20 jaar oud en overlijdt 8-6-1815 (WSW 21). Hierds tweelingzus Elisabeth (Liesbeth) Pieters SCHIPPER trouwt 20-5-1818 (WSW 24) op 23-jarige leeftijd met Sjouke Jans ZANDHUIS, die rond 26 is. Ze krijgen met tussenpozen 4 kinderen in Weststellingwerf: Rinske ZANDHUIS (geb 26-3-1822), Pieter ZANDHUIS (geb 31-12-1828, ovl 25-9-1918, 89 jaar oud, weduwnaar, trouwde 12-5-1854 met Joukjen Sybrens VISSER), Antjen ZANDHUIS (geb 19-7-1833, ovl 18-12-1873, 40 jaar oud, gehuwd, trouwde 11-1-1868 met Harmen VONK), en Kornelisje ZANDHUIS (geb 2-3-1836, ovl 10-9-1886, 50 jaar oud, trouwde 16-5-1868 met Frederik Hinkes DIJKSTRA). Sjouke Jans ZANDHUIS overlijdt 8-9-1861, 70 jaar oud, arbeider, wonende te Steggerda, geboren te Noordwolde, zoon van Jan Johannes ZANDHUIS en Aukje Cornelis, namiddags 2 uur in huis nr 115 te Steggerda (WSW 169). Liesbeth SCHIPPER overlijdt 19-5-1883, oud ruim 88 jaar, wonende te Oldeholtpa, geboren te Steggerda, weduwe van Sjouke Jans ZANDHUIS, dochter van Pieter Hendriks en Renske Heeres, 19 mei 1883 n.m. half twee in huis nr 45 te Oldeholtpa. Wybigje Pieters SCHIPPERS, geb Steggerda 26-4-1797, doop 7-5-1797. Waarschijnlijk jong overleden. Verdere gegevens ontbreken.

Oudouders Pieter Annes (1748-1807) en Rinske Heeres (1754-1810) runden de boerderij te Steggerda. Beiden overlijden ze voor 1811 (naamsregistratie, begin overheidsregisters van Burgerlijke Stand). Bij de naamsregistratie van 1811 melden zich als gezinshoofden te Steggerda de twee oudste zonen: Anne en Hendrik. Allebei laten ze de gezinsnaam SCHIPPER inschrijven. Anne is sinds kort gehuwd (met Trijntje Hendriks, kw 29) en kan de zoon Pieter melden, 3 maanden oud dan. Hendrik is nog ongetrouwd. Bij de registratie wordt voor Hendrik specifiek zijn beroep gemeld (hij is schipper), wat uitzonderlijk is. De achternaam SCHIPPER(S) is misschien vooral door hem veroorzaakt. Of de achternaam nu SCHIPPER of SCHIPPERS zou worden speelt al direct in het volgende jaar bij het huwelijk van Andriesjen Pieters, geb 1778, zus van Anne en Hendrik. Zij is 34 (ze zegt 32) en de weduwnaar Jetze Poppes BOERSMA, 48j, boer te Nijelamer, heeft haar ten huwelijk gevraagd. Hoe Andriesjen met hem in contact kwam kunnen we alleen maar gissen. Ze kan als dienstmeid al te Nijelamer terecht zijn gekomen. De nieuw ingevoerde ambtelijkheid vergt voor Andriesjen Pieters een “akte van bekendheid”, omdat ze geen vader of moeder meer heeft en geen grootouders die voor haar kunnen getuigen (van de 16 jaar oudere Jetze leeft moeder Trijntje Luitjens, boerin te Oldeschoot, nog). In de voor Andriesjen notariëel opgemaakte “akte van bekendheid” worden 7 getuigen vermeld die verzekeren dat zij is wie zij zegt te zijn: “Andriesje Pieters heeft ons te kennen gegeven dat zij voornemens was zich in een wettig huwelijk te begeven en dat zij hiervoor nodig had (gegevens over) het afsterven van haar ouders. Hiervoor kwamen voor ons geheel vrijwillig de volgende getuigen: Hendrik Pieters SCHIPPERS, huisman, oud in het 34ste jaar. Johannes Eisen DE GRAAF, arbeider, oud in het 34ste jaar. Sijbren Gerbens VISSCHER, huisman, 48 jaar. Anne Pieters SCHIPPERS, arbeider, oud 36 jaar. Trijntjen Hendriks, huisvrouw van vorige getuige, 26 jaar. Jantjen Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den derden getuige, 38 jaar. Cornelisje Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den tweeden getuige, 24 jaar.

Alle woonachtig te Steggerda. Welke onder ede verklaard hebben dat zij wel gekend hebben Pieter Annes en Rensjen Heeres, echtelieden en in leven gewoond hebbende te Steggerda, ouders van Andriesje Pieters. Dat zij te Steggerda een boerenbedrijf hebben gehad. Dat de vader Pieter Annes in juni 5 jaren geleden is overleden en te Steggerda begraven. Dat dezelfs weduwe Rensjen Heeres na het afsterven van haar wijlen man te Steggerda is blijven wonen en voor ongeveer 3 jaar te Steggerda overleden, zoo de getuigen voorstaat in de maand april. Dat ze ook te Steggerda is begraven. En hebben de getuigen als redenen van wetenschap gegeven dat zij alle met gedachte echtelieden vele jaren in hetzelfde dorp hebben gewoond en hen dus zeer wel hebben gekend. Dat zij insgelijks van hun afsterven hebben gehoord, en Rensjen Heeres eenige jaren als weduwe van Pieter Annes hebben gekend, terwijl zij en ook haar en haar kinderen over het afsterven van de man de rouw hebben zien dragen, zoo als zij dat ook hebben gezien van de kinderen bij het afsterven van haren laatstgenoemde moeder. En hebben de getuigen daartoe bovenalle op de begraafplaats van gedagte echtelieden tegenwoordig geweest en hun ook alle gezien in de kist toen zij overleden waren.”

De getuigen voor Andriesje zijn: broers Hendrik en Anne Pieters SCHIPPERS, zusters Jantjen en Cornelisje, zwagers Johannes de Graaf en Sybren Visscher en schoonzus Trijntje Hendriks. Bijkomstig: broer Hendrik, zussen Jantje en Cornelisje, en schooonzus Trijntje Hendriks, ”welke verklaard hebben niet te kunnen schrijven”, volstaan met een kruisje of krasje als handmerk.

1. Hendrik Jelkes, geb rond 1735, ovl voor 1805. Trouwt (1) 18-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes, trouwt (2) 31-10-1784 te Rottevalle, hij bijna 50, zij ca 23j oud, met
2. Tetje Johannes (Tettie Jannes), geb ca 1761, ovl 8-6-1823 te Zuiderdrachten, 62j oud, dochter van Johannes Harmens en Wietske (kw 118/119), weduwe van wijlen Wopke RUITER, in leven arbeider. Tetje trouwde, na overlijden van Hendrik Jelkes, (2) 17-11-1805 te Steggerda met Wopke Baukes (RUITER), hij van Steggerda, 63j oud, zij van Wolvega en ca 44j.

Oudvader Hendrik Jelkes is rond 1790 ca 55j oud, ervaren turfmaker misschien, van Noorderdrachten/Rottevalle, Smallingerland, naar de ontginningsgronden in het zuiden van Weststellingwerf verhuisd, tegen de grens tussen Friesland en Overijssel. Mogelijk was zijn huwelijk in 1784 met de 23-jarige Tettie Jannes zijn derde huwelijk. In de kerkelijke trouwregisters is alleen dit huwelijk en het eerdere huwelijk (1760) met Froukjen Hinnes terug te vinden. In de kerkelijke doopregisters geen melding van kinderen uit dit huwelijk en uit het huwelijk met Tetje Johannes. Wel de doop van een zoon Remmert (geb 5-12-1766 onder Noorderdrachten, ged 22-3-1767 in Rottevalle) en een zoon Jelke (geb 19-8-1769 onder Noorderdrachten, ged 17-5-1772 in Rottevalle), met ouders: Hindrik Jelkes en Trijntje Remmerts. In trouwregisters melding van huwelijk met Froukjen (1760) en Tetje (1784) maar niet van een huwelijk met Trijntje er tussenin. Geen dopen van kinderen bij Froukjen en Tetje. Wel van kinderen bij Trijntje. Ligt dit aan de registers of aan Hendrik of Trijntje? Het is onduidelijk. Volgens een “parenteel van Hendrik Jelkes” kregen Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes minstens een zoon Jan (Dumke of Van der Duim) in 1761. Parenteel van Hendrik Jelkes [992] 1 Hendrik Jelkes [992] is geboren in 1735 in Noord Drachten. Hendrik is overleden. Notitie bij Hendrik: Volgens Quotisatie 1749 woonde in Noorderdragten ene Jelke Gosse (vader Hendrik Jelkes?) " can redelijk bestaan " met gezin van 5 personen ( 2 jonger dan 12 jaar) In gemeente Smallingerland in 19-01-1727 te Rottevalle. Een Jelke Jans (of deze is de vader van Hendrik Jelkes ?) getrouwd met Hiltje Hendriks Alleen van een dochter Jitske is in Rottevalle een doop gevonden 29-01-1730. Hendrik: (1) trouwde, 25 jaar oud, op 14-12-1760 in Drachten met Froukjen Hinnes [991], 25 jaar oud. Froukjen is geboren in 1735. Froukjen is overleden in 1767, 32 jaar oud. (2) trouwde, 30 jaar oud, in 1765 in Smallingerland met Trijntje Remmelts [928], 25 jaar oud. Trijntje is geboren in 1740 in Smallingerland. Notitie bij Trijntje: geboorte datum is ongeveer. Het is niet zeker dat Trijntje en Hendrik gehuwd zijn geweest.

(3) trouwde, 55 jaar oud, op 23-05-1790 in Nieuwehorne met Tettie Johannes (Tetje).

Kind van Hendrik en Froukjen: 1 Jan Hendriks van der Duim [234], geboren in 1761 in Rottevalle HYPERLINK "http://www.xs4all.nl/~hofstrj/Duim/Familie%20van%20der%20duim.htm#1036340642" Volgt 1.1.

1.1 Jan Hendriks van der Duim [234] is geboren in 1761 in Rottevalle, zoon van HYPERLINK "http://www.xs4all.nl/~hofstrj/Duim/Familie%20van%20der%20duim.htm#1036341400"Hendrik Jelkes [992] en Froukjen Hinnes [991]. Jan is overleden op 25-07-1824 in Terwispel, 63 jaar oud. Notitie bij Jan: Bij overlijden 63 jaar en gehuwd. Overlijden bladnummer 19/gemeente Opsterland. Maar één zoon bekend van dit echtpaar. Een tweede datum gevonden in kerkelijk archief is dit ondertrouw datum?Rottevalle 12-17-1783.

Bij zijn overlijden wonende te Terwispel Trouwregister Hervormde gemeente Rottevalle: Vermelding Derde proclamatie van 28-12-1783 Rottevalle. Man: Jan Hendriks woonachtig Rottevalle. Vrouw: Hiltje Jans woonachtig ZuiderdrachtenNB: met attestatie naar Dragten. Hervormde gemeente Dragten: D.T.B. nr. 624 / 1674/1811 bevestiging huwelijk 29-02-1784. Jan Hendrik heeft2-12-1811de naam Dumke aangenomen te Zuiddrachten nr. 191 .Samen met zijn kinderen Metje 26 jr, wonend te Akkrum, Hendrik 24 jr., Klaasje 21 jr., Jan 15 jr. Jelle 12 jr. en Jitske 10 jaar. Vreemd dat zijn zoon Durk Jans er niet bij vermeld staat terwijl hij in 1806 is geboren. De naam is later verbasterd in v.d. Duim. Jan Hendrik was van beroep vogelvanger van winterkoninkjes (Tumkes). Later is de naam verbasterd. Beroep: Turfmaker Onbekend: vanaf 1812     Zuiderdrachten Jan trouwde, 23 jaar oud, op 29-02-1784 in Dragten met Hiltje Jans Held [235]. Het kerkelijk huwelijk vond plaats op 29-02-1784 in Dragten. Notitie bij het huwelijk: Gehuwd in de Nederlands Hervormde Kerk in Drachten.

Kinderen uit het huwelijk van Hendrik Jelkes en Tetje Johannes: Wietske Hendriks, geb. rond 1785, overl. 23-2-1858 (Small 33). Trouwt 11-3-1810 met Douwe Lippes de Wacht . Beiden uit Zuiderdrachten. Uit dit huwelijk 13-10-1812 een dochter Tettje, 5-11-1814 een dochter Fentje (overl. 27-11-1817) en 21-9-1816 een zoon Lieppe de Wacht. Trijntje Hendriks Kielstra (Kijlstra), geb. rond 1786 te Drachten, overl. 15-1-1864 te Steggerda (kw 29), 77j oud, gehuwd met Anne Pieters SCHIPPERS (kw28). Jelke Hendriks Kielstra, geb. rond 1793 te Peperga, arbeider, overl. 21-4-1847, 54 jaar, in huis zonder nummer te Blesdijke. Trouwt 13-4-1820 met Rinsje (Rinske) Reinders BOONSTRA uit Lippenhuizen (Opsterl. 15). “Jelle Hendriks Kijlstra, oud 27 jaar, arbeider, geboren te Peperga, wonende te Lippenhuizen, zoon van Hendrik Jelles (overleden voordat er registers van overlijden wierden bijgehouden) en Tetje Jannes, arbeidster te Blesdijke.” Betreffende de bruid: “Rinsje Rinders Boonstra, oud 23 jaar, arbeidster, geboren te Oldeholtpa, wonende te Lippenhuizen, dochter van Rinder Wiebes, overleden, en Aaltje Rinses, arbeidster te Lippenhuizen.” Uit het huwelijk wordt 5-8-1820 de zoon Hendrik geboren. Men woont dan te Oudega ten noorden van Drachten (Small. 55). Een tweede zoon, Reinder, wordt 11-9-1822 in Weststellingwerf geboren (WSW 155). Het gezin woont dan te Wolvega, later te Blesdijke want daar overlijdt Jelke. Jantje (of Janke) Hendriks Kijlstra, geb. rond 1799, overl. 23-12-1838, 39 jaar (Small. 34). Zij is dan al tweemaal weduwe. Ze trouwt in Smallingerland (1) met Harmen Minzes VAN DER SLUIS, zoon van Minze Pieters van der Sluis en Jitske Oebeles. Ze krijgen vier kinderen: Jitske (1823-1828), Hendrik (1825-1892), Minze (1827-1890) en Pieter (1829-?). Harmen overlijdt 12-12-1830, 36 jaar oud. Janke trouwt (2) met Jan Jansz OEDZES, zoon van Jan Hendriks Oedzes en Liefke Jans Pool. Ze krijgen de kinderen Jelke (1832), Liefke (1833) en Taede (1836).

Oudmoeder Tetje Johannes is ruim 40j oud, wanneer Hendrik Jelkes als 60-plusser overlijdt. Haar in Weststellingwerf (Wolvega) nalatend met nog jonge kinderen. Zij hertrouwt 1805 in de buurt (Steggerda) met weduwnaar Wopke Baukes. Pendelt tussen Weststellingwerf en herkomstplek Drachten, Smallingerland. In Drachten overlijdt Wopke Baukes RUITER, 75j, 16-1-1818. Bij huwelijk van Jelke in 1820 wordt Tetje als arbeidster te Blesdijke vermeld. Dat is weer in Weststellingwerf dus, halfweg Wolvega en Steenwijk (Overijssel). In 1823 overlijdt ze, 62j oud, in Zuiderdrachten. Van haar kinderen is alleen Trijntje (kw 29) met een “Stellingwerver” getrouwd.

Bij de familienaamregistratie van 1811 laat Jelke, (enige) zoon van Tetje en Hendrik, 18j oud en nog ongehuwd, te Steggerda de naam KILSTRA inschrijven. Aldus de akte. KIELSTRA was de bedoeling. In latere akten wordt nueens KIELSTRA danweer KIJLSTRA geschreven. Moeder Tetje en zussen Trijntje en Janke gebruiken na 1811 ook deze familienaam.

1. Durk Rinzes (Dirk Rinties), doop 19-4-1745 te Tjalleberd (Aengwirden, FR), overl in 1780 of 1781 te Luinjeberd, trouwt (derde proclamatie 14-5-1769 Herv Gem Heerenveen) met
2. Maaike Hendriks, Heerenveen. Na overlijden van Durk Rinzes trouwt Maaike (2) 17-11-1782 te Terband met Durk Jacobs (JAGER). Maaike overlijdt enkele maanden na dit (haar) tweede huwelijk. Daaruit geen kinderen. Durk Jacobs trouwt (2) 7-12-1783 met Pytje Sakes (zie hieronder).

Uit huwelijk van Durk Rinzes en Maaike Hendriks (doopregister Luinjeberd): Rinse, 2-3-1769, waarschijnlijk jong overleden Baukjen, 19-10-1772, gedoopt 25-10-1772 Trijntje Durks WYKEL, geb 15-12-1774, gedoopt 8-1-1775, ovl 24-8-1850 (Schot 103), 76 jaar, weduwe. Rinse, geb 26-12-1777, gedoopt 4-1-1778 Hendrik Durks WIJCKEL (WYKEL, WYKKEL, bij kinderen: WIEKEL), geb 23-2-1780 te Luinjeberd, gedoopt 2-4-1780 te Terband (kw 30).

Wanneer jongste zoon Hendrik (Hindrik) in 1820 voor de Burgerlijke Stand een (tweede) huwelijk wil sluiten, moet hij moeite doen getuigen te vinden die zijn ouders nog gekend hebben. Zie verhaal bij kw 30. Van de vier getuigen is er een die “voor reden van wetenschap” meldt met de moeder van Hendrik getrouwd te zijn geweest (Durk JAGER). De reconstructie is dat oudvader Durk Rinzes WYKEL in 1780 of 1781 is overleden, ruim 35 jaar oud, toen Hendrik nog een baby was. Oudmoeder Maaike Hendriks trouwt opnieuw op 17-11-1782 (kerk Terband) met Durk Jacobs (JAGER), die ongeveer 10 jaar jonger is dan zij, geb 10-8-1760 te Terband, zoon van Jacobus HENDRIKS en Tjitske HENDRIKS. Dit huwelijk duurt maar enkele maanden. Maaike overlijdt voorjaar 1783 (?) en dan is Hendrik nog pas 3 jaar oud.

Stiefvader Durk Jacobs hertrouwt 7-12-1783 met Pytje Sakes (Oudeschoot). Ze krijgen samen 7 kinderen. Na overlijden van Pytje Sakes trouwt Durk Jacobs (3) op 1-7-1798 met Engbertje Andries DRIEST. Uit dit huwelijk worden nogeens 6 kinderen geboren. Durk Jacobs JAGER was bode van de grietenij Aengwirden. Overlijdensakte van Durk Jacobus JAGER (1846) meldt dat hij 85 jaar is geworden, geboren te Luinjeberd, overleden te Heerenveen 13-5-1846 in huis nr 89, zoon van Jacobus Hendriks en Tjitske Hendriks, gehuwd met Engbertje Andries DRIEST. “Nalatende zijn vrouw en elf meerderjarige kinderen, waarvan 5 uit een vorig huwelijk.”

1. Jan Andries FLEEREN , geb 25-10-1765 te Oldelamer (WSW), timmerman, ovl 27-9-1828 te Delfstrahuizen (Schot), 62 jaar oud, tr 3-12-1794 met
2. Pietje Jans (LEMSTRA), geb. 5-1-1776 te Rottum, ovl. 17-8-1848 te Oldetrijne (WSW), 72 jaar oud. In 1794 woont Jan Andries te Oldelamer en Pietje Jans te Rotstergaast. Hun huwelijk wordt in het trouwregister van de Hervormde gemeente StJohannesga-Delfstrahuizen-Rohel-Rotsterhaule gemeld als “attestatie naar Oldelamer afgegeven 3-12-1794” voor Pijtje Jans uit Rotstergaast. In 1811 is Jan Andries timmerman te Delfstrahuizen.

Uit dit huwelijk: Albertje, dochter, 13 jaar in december 1811, overlijdt 30-10-1824, 26 jaar oud, volgens overlijdensakte (Schot 29) gehuwd. Albertje krijgt in november 1819 (aangiftedatum 15-11-1819) een zoontje dat Geert Jans DOLSTRA wordt genoemd, de vader is Jan Geerts DOLSTRA. Albertje is 19 jaar wanneer ze zwanger raakt, Jan Geerts is de 30 al gepasseerd. Misschien waren de ouders van Albertje het volledig oneens met deze relatie en bleef daardoor een formeel huwelijk achterwege. Het weerhield de twee er niet van nog twee zoontjes ter wereld te brengen: Jan (aangifte 10-11-1821) en Anne (23-10-1824). Het laatste kraambed wordt Albertje fataal, ze overlijdt een week later, 30-10-1824, 26 jaar oud. Jan Geerts DOLSTRA trouwt 9-7-1826 met Hendrikjen Bonnes VAN DIJK (Schot 38). Fokjen, dochter, 10 jaar in december 1811 (kw 31). Jantje, dochter, 8 jaar in december 1811, trouwt 26-10-1828 met Jan Eits EITSTRA (Schot 58), zij overlijdt 9-10-1873, 69 jaar oud, weduwe (Schot 213). Andriesje, dochter, 5 jaar in december 1811, tr. 22-3-1838 met Sytze Egberts VAN DER MOLEN, overlijdt 10-10-1860, 54 jaar oud, weduwe (WSW 184). Andries, zoon, 2 jaar in dec.1811, trouwt 7-11-1838 met Trijntje Meines BOS (WSW 55). Uit dit huwelijk: Jacobje (1839), Jan Andries (1841), Pietje (1844), Jeltje (1848, overl 1 jaar oud), Jeltje (1850), Meine (1853). Ze wonen te Oldetrijne (WSW) tot rond 1846, daarna te Oldelamer. Andries Jans van Fleeren overlijdt er 28-3-1887, 78 jaar oud en weduwnaar (WSW 100). Jan, zoon, geb 13-12-1811, tr. 19-2-1834 (WSW, “van Vleeren”) met Eva Sjoerds DIJKSTRA, overlijdt 1-1-1888, 76 jaar oud, weduwnaar (WSW 1). Jan en Eva krijgen de kinderen Van VLEEREN: Jan (1835), Sjoerd (1838), Pietsje (1842), Albert (1844), Sjoerd (1847, “Van FLEEREN”) en Jan (1851). Marrigjen, dochter, geb. 19-5-1814 te (Rotster)Gaast, tr. 21 jaar oud op 23-9-1835 met Theunis Alberts TER VELDE, 40 jaar oud, kuiper, wonend te Oldetrijne, geboren te Oldemarkt, weduwnaar van Jannesje Dirks die is overleden 27-10-1834, zoon van Albert Pieters TE(R) VELDE, zonder beroep wonende te Oldemarkt, en van Saakje Theunis die in 1802 te Oldemarkt overleed. Marrigjen en Theunis krijgen de kinderen TER VELDE: Saakje (1835), Jan (1838), Albert (1841-1865), Pieter (1843-1875), Hendrikje (1848) en Andries (1851). Theunis wordt 88 jaar en overlijdt 27-11-1883 (WSW 305) en Marrigje overlijdt 11-1-1894, 79 jaar oud, weduwe (WSW 12). Bonne, zoon, geboorteaangifte 21-6-1816 (Schot): “Jan Andries VAN FLEEREN, oud 50 jaar, meester timmerman, wonende op de Gaast binnen deze gemeente, welke ons een kind van het mannelijk geslacht heeft voorgesteld, die den 20ste juni dezes jaars des morgens ten drie ure uit hem declarant en Pietje Jans zijn huisvrouw is geboren en aan hetwelk hij verklaard heeft de voornaam van Bonne te willen geven. Onder getuigenis van Jan Meines VAN DER WAL, 41 jr, en Pieter Johannes LANGIUS, 25 jr, beiden huislieden op de Gaast.” Bonne Jans VAN FLEEREN is 45 jaar en weduwnaar wanneer hij 14-9-1861 trouwt met Sanderina Jans DE VRIES. Sanderina is 36, geb 1-11-1824 te Oldeholtpade, dochter van Jan Jacobs DE VRIES en Geertje Jans BRUINEWOUD. Ze is weduwe van Marten Hanzes BLOEM die 2-2-1860 te Nijelamer overleed. Bonne was eerst getrouwd met Jannesjen Geerts TIP, die 27-9-1859 te Oldetrijne is overleden. Bonne, arbeider, woont te Oldetrijne zoals ook Sanderina. Het huwelijk duurt tot Bonne 1-6-1882 overlijdt, 65 jaar, gehuwd. Sanderina is hierna nog voor een derde maal getrouwd. Zij wordt 83 en overlijdt te Oldetrijne 14-2-1908.

Bij de naamsregistratie van 1811 schrijft de ambtenaar Jan Andries als Vleeren in, maar noteert dat deze zelf met Fleeren tekent. Bij overlijden van Jan Andries in 1828 wordt de achternaam als van Fleeren geschreven. In 1811 meldt Jan Andries Fleeren de eerste zes hierboven genoemde kinderen. Zoontje Jan is dan pas 3 dagen oud, zodat we weten dat de naamsregistratie 16-12-1811 plaats vond. Dezelfde ambtenaar wellicht noteert de geboorte van Jan Jans van Vleeren, zoon van Jan Andries van Vleeren en Pietje Jans. VLEEREN, niet FLEEREN. In de jaren erna komt toch de F in zwang. Hoewel er na verhuizing naar Weststellingwerf ook weer V-takken ontstonden.

Jan Andries wordt 62 jaar en overlijdt in 1828. Pietje Jans overlijdt 17-8-1848. Volgens de geburen die aangifte van haar overlijden doen, wordt oudmoeder Pietje 74 en is ze weduwe van Jan Jans van Fleeren. “Pieter Jans KOOPMANS, 27 jaar, timmermansknecht, en Jurjen Aukes WESTRA, 51 jaar, schoolonderwijzer, beiden wonende te Oldetrijne, geburen der overledene hebben verklaard dat Pietje Jans LEMSTRA, 74 jaar, zonder beroep, wonende te Oldetrijne, geboren te Tjerkgaast, weduwe van Jan Jans VAN FLEEREN, dochter van Jan Jurjens en van (zijnde de moedersnaam bij de aangevers onbekend), beide (ouders) overleden, op 17 augustus 1848 des nachts ten twee ure in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden.” De meldingen in de akte zijn incorrect op bepaalde punten: Pietje werd niet 74 maar 72j oud, was weduwe van Jan Andries van Fleeren (niet Jan Jans), en werd niet geboren te Tjerkgaast maar te Rotstergaast. De moedersnaam was Fokje Bonnes. Dat de aangevende geburen incorrect meldden is hen niet kwalijk te nemen.

Te Tzummarum door Anne Doekes en Pieter Doekes, te Franeker door Jacob Jans en Willem Jans, te Langezwaag door Andries Durks en te Drachten door Kornelis Sierds. Te Tzummarum en Franeker wellicht onderlinge familierelaties. Keuze voor de SEINSTRA-naam lijkt ongewoon, nogal onverklaarbaar. Want relatie met beroep (maaierswerk) zou je vaker verwachten. Kornelis Sierds te Drachten laat SEINSTRA noteren, zijn vader Sierd Tammes te Jubbega wordt LENSTRA geschreven, maar dat schijnt een vergissing en wordt na 1811 ook SEINSTRA. Twee maanden eerder, 17-12-1839, vindt de verkoop aan verschillende gegadigden plaats van een zathe, landen en heidevelden te Jubbega-Schurega die bij elkaar zo’n 7000 gulden oplevert. Deze opbrengst moet over 17 aandeelhoudende partijen worden verdeeld. Zes van die partijen zijn kinderen of kleinkinderen van Jan Wolters BIJMA (1750-1829, kw 70), onder wie Grietje Bonnes BOUMA (kw 17), schoonzus van de overleden Joukjen VAN DER HOEK. Schoonzus Grietje (en broer Wolter VAN DER HOEK) hadden een plotse meevaller van enkele honderden guldens. Ik mag niet beweren dat zij met een deel hiervan “de schuld van Joukjen” delgden. Zoon van Wybe Sytzes PEKEMA en Aaltje Sybes SCHAAP. Sytze werd 16-5-1855 geboren (Hask) en overlijdt 5-11-1932 (Hask). Zoon van Jelle Sjoerdszoon MEINESZ en Brechtje Dirks VAN DER GAAST. Vader Jelle is 12-6-1828 geboren (Hemelumer Oldeferd 33), zoon van Sjoerd Jelles MEINESZ en Rinkse Jans KLIJNSTRA. Dirk werd geboren te Sloten. Hij overlijdt 29-12-1941, 77 jaar oud, weduwnaar (Gaasterland 1942 nr 2, NB: Overleden te Heerenveen). Uilke VAN DER KOOI is 14-6-1837 geboren en was dus bijna 40 toen hij met Jeltje trouwde. Hij was zoon van Jacob Uilkes VAN DER KOOI en Korneliske Piers JAGER. In 1811 meldt zich te Teroele (mairie Langweer) Uilke Romkes VAN DER KOOI, met kinderen: Antje (16), Klaaske (14), en de zonen Romke (12), Jochem (9), Wibren (6), Kornelis (4) en Jacob (1 maand). Uilke trouwde 7-12-1794 te Teroele met Margjen Jochems. Hij overleed 14-5-1835, 71 jaar oud, gehuwd (Donia 5). Harmen Baukes (Boukes) BONSWIJK is ca 1788 te De Knipe geboren. Geen doopmelding. Trouwmelding van zijn ouders 14-3-1790 te De Knipe: Bauke Harmens en Aafke Alberts, beiden Benedenknijpe. Wanneer de meldingen kloppen was hij een voorhuwelijks kind. In 1811 meldt hij (als enige) de naam BONSWIJK aan. Hij woont dan te Tjalleberd (Aengwirden) waar hij 30-5-1812 trouwt met Ydigjen (Ytje) Jans TUITEN (JETTEN). Uit dat huwelijk de kinderen: (1) Uilken, De Knijpe 3-8-1816, (2) Yttje, Rottum, 10-3-1819, (3) Bauke, Het Meer 31-8-1822, (4) Jan, Benedenknijpe 13-3-1825. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich geen VAN DER SINGEL. Toch gaat Uilke Lommes, de vader van Vroukjen, daarna met die familienaam de akten in. Uilke Lommes te Bovenknijpe trouwt 23-2-1793 met Marijke Hotzes, ook Bovenknijpe. Het huwelijk wordt kerkelijk niet in De Knijpe bevestigd, maar in de Hervormde kerk te Langezwaag. Uilke Lommes VAN DER SPIEGEL overlijdt 26-9-1840 (Schot 105), 72j oud. Marijke Hotzes 4-8-1849, 79j oud. De halfzus van Afke, Marijke KROM, is duidelijk naar deze grootmoeder vernoemd. Wilhelmina VAN DER HOEK en poltieagent Johannes HUURDEMAN gaan niet te Arnhem wonen maar te Utrecht en later Eemnes en Hilversum. Een dochter Louise tr 8-8-1917, 21j geb Utrecht, te Hilversum met Gerrit VAN DE SCHOOTBRUGGE, 22j, geb Kampen (Overijssel), sigarensorteerder. Een dochter Gerarda tr 7-1-1920, 19j geb Eemnes, te Hilversum met Pieter VAN VELSEN, 22j, geb Hilversum, koopman. En een zoon Johannes tr 10-5-1922, 25j, geb Utrecht, meubelmaker, te Hilversum met Gijsbertje LANKREIJER, 23j, geb Hilversum. Jelle Klasen Bakker doop Noordwolde 11-3-1742, zv Claas Reinderts en Jantjen Jelles, ovl 15-4-1815, 73j oud, ’s morgens 8 uur in huis nr 183 te Noordwolde, weduwnaar van Antje Meines. Jelle en Antje waren 19-2-1786 te Noordwolde getrouwd. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt hij dochters Baukjen, 36 Wolvega, en Lammigjen, 33 Nijehorne. Die dochters zijn uit eerder huwelijk van Jelle, met Sjoukjen Roelofs, Noordwolde 2-8-1772. Uit dat huwelijk 4 dochters: Jantien (1773), Baukjen (1776), Lammegien (1779) en Hendrikje (1782). Van die vier waren in 1811 dus nog 2 in leven. Bij overlijden van Lamkjen (1822) haar ouders niet vermeld. zijn uit een eerder huwelijk van Jelle. In de overlijdensakte van haar zus Boukje Jelles Bakker (2-1-1837 Weststellingwerf, 59 jaar, arbeidster, geboren te Noordwolde, wonend te Wolvega in ongenummerd huis, weduwe van Reinder Lammerts Elzinga) gebeurt dit wel: Jelle Klazen en Sjoukje Roelofs. Jan Hendriks Scholte, 35 jaren, huisman, en Pieter Alberts Hoeve, 62 jaren, arbeider, als geburen, verklaren dat Lamkjen Jelles Bakker, oud 42 jaren, huisvrouw van Bonne Jans Bouman, huisman te Oudehorne, nalatende 7 kinderen bij gemelden harer man in echte verwekt, namiddags 5 uren in het huis nr 2 in Oudehorne is overleden. De scheresliep kon niet schrijven als zulks nimmer geleerd hebbende. Dit was hem niet kwalijk te nemen. Een groot deel van de bevolking was nooit naar school geweest en had nooit schrijven geleerd. In vele akten kom je de aantekening nog lang tegen. Algemene schoolplicht werd pas in 1902 ingevoerd. Andries VAN DER DRAAI is kleinzoon van Lolkjen Tammes, halfzus van Freerk Tammes VAN DER HOEK. Lolkjen is dochter uit tweede huwelijk van Tamme Freerks (kw 64). Hendrik Durks JAGER is zoon uit derde huwelijk van Durk Jacobs JAGER. Diens eerste huwelijk was met Maaike Hendriks (kw 61). Reitze Jans LEMSTRA is zoon van Jan Jurjens (LEMSTRA, kw 126) Emigratielijsten niet nageplozen. Tussen geboorte van tweeling Jan en Antje (derde kerstdag 1843) en de geboorte van Geesje in 1849, is 24-1-1847 een kind geboren, “levenloos”. In het schrift van Jan Rinkes die vanaf 1802 overlijdens te Joure noteerde staat onder 1807 “den 18 Juny is overleeden de vrouw van Durk Eelkes.” Deze regel is na de overlijdens van oktober 1807 ingeschreven, wat aannemelijk maakt dat schippersvrouw Akke niet in Joure maar tijdens een reis bijvoorbeeld in West-Brabant is overleden en daar ook begraven. Waren Eelke en Kersje neef en nicht, zijn vader Durk Eelkes en haar moeder Janke Eelkes broer en zus? Huwelijk 21-12-1783: Jan Kerstes, Rotsterhaule, en Janke Eelkes, StJohannesga. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Janke Eelkes te Rotsterhaule, weduwe van Jan Karsten, als WOUDSTRA (eerst ingeschreven als WOUTSTRA), met kinderen: Kersje (26, wonend StJohannesga), Karst (25j, schipper) en Bontje (21j). Wie zich over de wezen ontfermde is ons nog niet bekend. PM: (a) Huwelijk 16-5-1824 te Bolsward (akte 12) van Hieltje Douwes Hollander met Akke Jans de Vries. Deze Akke ovl 21-3-1860 (Bolsward 15), weduwe, volgens de akte 57j oud. Uit dit huwelijk zijn 10 kinderen geboren: 6 zonen (tweemaal een Jan) en 4 dochters (geen Bontje erbij). Niet “onze” Akke (akten nog te raadplegen)? (b) Huwelijk 29-4-1837 (Wymbritseradeel 22) van Age Jans de Vries en Baukjen Aedes Jorwerda. Deze Age ovl 2-8-1860 (Wymb 165), 53j, gehuwd. Uit dit huwelijk zijn 6 kinderen geboren: 3 zonen (eenmaal Jan) en 3 dochters (geen Bontje). Niet “onze” Age (akten nog te raadplegen)? Omdat de ouders zo vroeg overleden en de kinderen van Bontje op heel jonge leeftijd in een ander gezin zijn terecht gekomen (waar weten we nog niet) kan het zijn dat ze dochters eerder naar de nieuwe moeder vernoemden en door gebrek aan dochters aan vernoeming van Bontje die ze nauwelijks hadden meegemaakt, niet toekwamen. Dochters van Akke: Jeltje, Marijke, Jeltje, Riemke. Dochters van Age: Akke, Tjepkjen, Marijke. Raadpleging van de akten van hier vermelde Akke en Age zal duidelijk maken dat zij niet “onze” Akke en Age Jans de Vries waren en dit verhaal niet thuishoren. Indien wel: een kleine verrassing. Bij naamsaanneming van 1811 meldt Sintje Gerbens te Joure, weduwe van Jan Geljus DE VRIES, haar kinderen en kleinkinderen. Gellius of Geljus: latijnse vorm voor Jelle. Er zit een rooms-katholieke lijn in deze uurwerkmakersfamilie. Aanname dat het de bedoelde persoon betreft. NB: de nummerverwisseling in verband met de militaire dienstplicht (een ingelote jongeman kon ruilen met iemand wiens nummer niet werd ingeloot, zodat de laatste de dienstplicht overnam – het kostte (de vader van) de ingelote vaak een fors bedrag) is bij dit geval wat merkwaardig. Het gaat om nummerverwisseling met Jacob Sjoerds NIEUWHOF te Joure, gesecondeerd door diens vader. Op 2-2-1824 vond voor deze Jacob nummerverwisseling plaats met Pieter Lammerts WOUDSTRA, neef van Sybren. Op 24-1-1825 dus met Sybren Jans DE VRIES. Mogelijk was Pieter voor de Nationale Militie onhoudbaar en vroeg vader Nieuwhof binnen de Woudstra-familie om een nieuwe kandidaat die de resterende verplichting (nu nog 4 jaar) voor Jacob op zich wilde nemen. Van de Dracht, de hoofdstraat in het dorp Heerenveen bezuiden de Compagnonsvaart, ging een pad naar de molen, dat op oude kaarten Rogmolensteeg en later Molensteeg heet (nu Molenstraat). De Molenwijk (nu als straat, voor een deel, Gedempte Molenwijk) werd vanaf de Vaart voor 1700 aangelegd ten behoeve van de houtzaagmolen, voor het erheen drijven van de boomstammen, die iets zuidelijker stond, ongeveer op de plaats van het huidige Molenplein. De molens zijn sinds lang gesloopt. In 1849 werd in Noord-Heerenveen (Aengwirden) de wind-korenmolen “Welgelegen” gebouwd (Tjepkema’s molen) die als gebouw bewaard bleef en sinds kort ook weer als molen (historisch monument, trekpleister voor bezoekers) door vrijwilligers in bedrijf is gebracht. Pieter Harings Romkes, rooms-katholiek, afkomstig van Woudsend (Wymbritseradeel), zoon van Haring Romkes en Pietje Sybes. De rooms-katholieke richting wordt in zijn tijd officieel niet geduld zodat allerlei gegevens ontbreken. Waarschijnlijk is hij rond 1780 te Woudsend geboren, wat inhoudt dat hij nog tamelijk jong was toen hij in 1806 (ondertrouw Gerecht Wymbritseradeel 14-11-1806) met Antje Pieters (BLINKSMA) uit Heerenveen trouwde. Ze gingen wonen aan de Heerenwal (Nijehaske-Heerenveen) en kopen daar 22-2-1811 (akte notaris Mooi te Oldeboorn, maar rond die tijd ook aan de Heerenwal gevestigd) een huis en bakkerij van Hille Braaksma. Koopsom 2838 gldns, een voor die tijd fors bedrag dat de jonge Pieter Harings Romkes mogelijk vanuit erfenisclaims kon betalen (in 1813 een notariele cesssie-akte tussen hem en oudere broer Romke Harings Romkes, zeilmaker te Woudsend). Pieter schijnt in 1811 ook de korenmolen te Heerenveen te hebben gekocht, toeleverancier van de bakkerij. Dure plannen die mogelijk misluktem, zodat de oudere en meer ervaren Wilt Hayes na een aantal jaren de molenaar wordt. Over Pieter Harings Romkes zwijgen verder de (Friese) archieven. Hij is gescheiden (rooms-katholieken mochten dat niet) volgens akte van 22-5-1834 die meldt dat Antje Pieters BLINKSMA gescheiden van Pieter Haring Romkes een “huis met stede, grond en erf te Het Meer” verkoopt, voor 160 gldn. Antje Pieters BLINKSMA ovl 15-1-1848, 66j, gehuwd (2de huwelijk? geen gegevens), Pieter lijkt verdwenen. Uit het op een scheiding geeindigde huwelijk zijjn minstens 3 kinderen geboren. De Romkessteeg in Heerenveen (tussen Dracht en Molenplein) is vernoemd naar een kleinzoon van het stel, Petrus Harings Romkes (1842-1922), die op de noordelijke hoek van deze steeg als een van de laatste boeren in het centrum van Heerenveen daar nog bedrijf had.

Hendrikje Wolters VAN DER HOEK, 38j, ongehuwd, schoonzus van Hiltje Jans LUKKES die dochter is van Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19), overlijdt te Het Meer 16-4-1863. Barend Jacobs is 2-3-1794 te Workum (doop 9-3-1794) geboren, zoon van Jacob Heins en Lijsbert Barends. Die twee krijgen te Workum ook de dochter Doetje 12-11-1795 (wordt 62j oud, weduwe) en daarna te Sloten de dochter Lolkjen 31-3-1798 (wordt 56j oud, weduwe). Jacob Heins gebruikt na 1811 (hij meldt zich niet bij de registratie) de naam VAN SLOTEN. Hij is ook varensgezel van beroep volgens akte van 1821. In zijn overlijdensakte (Sloten) 24-10-1825, 57j oud, wordt hij brandknecht genoemd: varend bestaan verruild voor functie aan de wal bij de stedelijke brandweer? Elisabeth Barends METTING ovl 27-1-1884 Sloten, 70j, weduwe. Akte nog te lezen. Bij overlijden van de 24-jarige Elisabeth te Zevenbergen zijn haar ouders te Lemsterland al sinds jaren overleden. Waarom de aangifte van haar overlijden nog doorgestuurd naar Schoterland? Het schijnt een goed ingevaren tjalk. Verkoopster is Antje Hettinga, weduwe van de Langweerster schipper Hendrik Cornelis Voordewind. Sikke Douwes VRIJMANS was te Joure ontvanger van de impost van turf (impositie om turf te vervenen). Alle veenbazen moeten bij hem langs. De dochter Martje is 24 als ze trouwt met Dirk Lammerts WOUDSTRA, zoon van turfschipper. Haar vader is dan ruim een half jaar eerder te Joure overleden 3-6-1825, 77j oud, weduwnaar. Peter Eering (internet) noemt als geboortedatum/doopdatum voor Johanna niet 9-3-1766 maar 6-11-1768. In haar overlijdensakte wordt echter de eerste datum genoemd. In de akte bij zijn overlijden wordt geboortedatum 7-12-1807 gehanteerd en bereikte leeftijd op 75j gesteld. Dit klopt niet met doopregister. Begin 19de eeuw is er een J.W.Heynechius heelmeester en apotheker te Naaldwijk. In 1811 meldt zich Klaas Ykes LANDSMA te Westermeer voor de naamsregistratie. Hij meldt zoon Yke (11) en dochter Antje (5, ovl 1828, 22j, ongehuwd). In 1813 wordt nog een dochter Hiltje geboren (ovl 1832, ongehuwd). Klaas Ykes LANDSMA ovl 29-12-1830, 66j, gehuwd. Overlijden Jantje Gosses nog niet gevonden. Op Tweede Kerstdag 1849 bij Oosterzee verdrinken doet denken aan schaatstocht met vrienden (zij is 19) op het Tjeukemeer bij niet overal betrouwbaar ijs. Ook andere omstandigheden zijn denkbaar. Bij naamsaanneming van 1811 meldt zich Bartle Johannes HOEKSTRA te Legemeer. Hij noemt 1 zoon: Johannes Bartles, 35j, en via deze 5 kleinkinderen, allen te Legemeer. Bartle en zoon Johannes runnen de boerderij in het polderdorpje tussen Langweer en StNicolaasga. Bartle is ca 1745 geboren, ovl te Legemeer 5-9-1824, 79j, weduwnaar. Hij huwde 17-9-1775 te Tjerkgaast (Bartle Johannes, Idskenhuizen, Doetje Piers, Terzool) en volgens doopregister was Johannes (doop 22-12-1776 te Idskenhuizen) enig kind uit dit huwelijk. Bartle begon de boerderij te Legemeer, die werd voortgezet door zoon Johannes en daarna door kleinzoon Bartle (getrouwd met Afke Piers). Belangen te Idskenhuizen houdt de familie. In 1819 verkoopt Bartle senior er nog een stukje grond. En in 1820 voor 483gld de voorste kamer van een huis aan Sikke van der Haven (in notarisakte), mogelijk Sikke Franzes HAVEN, die in 1823 aangetrouwde oom zou worden van Meyke Piers. In 1874 verlaten Bartle junior (de kleinzoon), hij is dan 70 en Afke 74, de boerderij te Legemeer. Tijdens hun laatste jaren wonen ze te Idskenhuizen.
— Jetske Johannes HOEKSTRA, jongere zus van Bartle, tr 1836 met Franke Piers DE JONG, jongere broer van Afke. Zij zijn grootouders van o.a. Fokje DE HAAN, getrouwd met Binze BERGER, pake en beppe van Tiny Berger, getrouwd met Jurjen Klaas VAN DER HOEK. De naamsregistratie van 1811 laat Frans Sikkes HAVEN (1764-1826), timmerman te Idskenhuizen, aan zich voorbijgaan. Mogelijk had hij het te druk voor “die Franse frats”, bovendien had hij de HAVEN-naam al en waarom dat nogeens laten vastleggen. Circa 1805 vestigt hij zich te Idskenhuizen vanuit Hommerts (Wymbritseradeel, FR), waar hij 4-12-1785 is gehuwd met Tetje Ates. In het trouwregister van de Herv.gem Hommerts staat hij al als Frans Sikkes HAVEN (Frans en Tetje beiden uit Hommerts) gemeld. Te Hommerts worden 6 kinderen uit het huwelijk geboren: Sikke (1-3-1787), Atte (3-8-1789), Martsen (19-2-1793), Jan (3-7-1796), Anke (6-7-1799) en Aaltje (19-2-1803). Te Idskenhuizen (Doniawerstal, FR) volgende 2: Rinske (1-2-1806) en Hotske (10-6-1809).
— Tetje Ates (Attes) gedoopt 15-3-1767 te Hommerts, dv Ate Hotses en Martsen Anes. Frans Sikkes HAVEN mogelijk 16-11-1764 gedoopt te Langweer (Doniawerstal, FR), zv Sikke Beerns VAN HAREN en Antje Franses BRAAKSMA. HAVEN-naam vervolg op HAREN-naam misschien. De achternaamverandering van BREMER in BREIMER is in de registratie na 1820 gebeurd. Pier Jans HAVEN (ovl 1871, 44j oud) trouwt 1867 met Marijke WIJNJA onder huwelijkse voorwaarden. De erfrechten van zoon Jan Piers HAVEN uit Piers eerste huwelijk met (jong overleden) Grietje Rinkes DE JONG waren hier mogelijk beoogd. Rinke Eelkes DE JONG, landbouwer te Idskenhuizen, vader van overleden Grietje, grootvader van Jan Piers HAVEN, wilde geen gedoe met die Marijke Wijnja, qua rechten. Akten in notariëel archief nog verder te bekijken. Hoe te plaatsen akte van 8-3-1867 (bijna 6 jaar na overlijden van Grietje en Pier vlak voor huwelijk met Marijke, 24-5-1867) waarbij schoonvader Rinke Eelkes hem voor 700 gld een huis en timmerschuur te Idskenhuizen verkoopt? Jetske is jongere zus van Bartle HOEKSTRA die 10 jaar eerder, in 1826, trouwt met Afke Piers DE JONG, oudere zus van Franke. Bij overlijden van Jetske in 1850 hebben haar ouders zich al uit boerenbedrijf te Legemeer teruggetrokken. Zij wonen dan “zonder beroep” te Joure. Hij leent 29-4-1839 (obligatie via notaris te Joure) 1200 gld van zijn zwager, de timmerman Jan Franzes HAVEN te Idskenhuizen. Schoonvader Johannes Barteles HOEKSTRA te Legemeer en stiefvader Klaas Douwes DOUMA te Doniaga stellen zich borg. Volgens digitale archief (Tresoar) waren ze bij huwelijk beiden 24j oud. Zo staat het in de huwelijksakte, maar geboortedata wijzen uit dat ze jonger waren. De huwelijksakte geeft Harmke Harmens MEYER als moeder van Gerbrigje, maar het was Harmke Harmens KEYZER. In overlijdensakte van Gerbrigje, 1900, worden haar ouders vermeld als Pier Hotzes HOFSTRA en Harmke Harmens HOFSTRA. Men schreef maar wat. Soms. Klaas Piers trouwt met Trijntje Piers HOFSTRA, zoals zijn oudere broer Johannes met haar oudere zus Gerbrigje. Bij geboorte van Trijntje wordt achternaam van haar moeder KEYZER geschreven, bij huwelijk van Trijntje MEYER en bij overlijden van Trijntje KEIZER. Men schreef maar wat. Soms. Klaas Douwes DOUMA (1785-1871) is 14 jaar jonger, hij 24, zij 38, bij huwelijk met Epkjen. Hij werd een succesvolle boer te Doniaga, maar hoe dat zo kwam is nog onduidelijk. Zijn ouders trouwden 8-4-1781 te St.Nicolaasga, Douwe Hylkes, Legemeer, Antje Claases, St.Nicolaasga (“hij is meerderjarig”). Over de herkomst van deze ouders is verder weinig te vinden. Volgens doopregister St.Nicolaasga krijgen ze 5 kinderen: Hylke 1782, Klaas 1785, Ynse 1787, Afke 1792 en Hylke 1797. Door jong overlijden van de eerste Hylke wordt Klaas oudste zoon. Mogelijk zette hij bedrijf van zijn vader te Doniaga voort (Doniaga kerkelijk onder St.Nicolaasga). Jongere broers Ynse (Inse) Douwes DOUMA en Hylke Douwes DOUMA melden zich niet bij naamsregistratie van 1811. Ynse is mogelijk de persoon die in notarisakte van 1825 als koemelker te Oosterzee wordt genoemd en in notarisakte van 1826 als melktapper te Oosterzee. En die 22-5-1866 daar (Lemsterland) overlijdt, 78j oud, ongehuwd gebleven. Hylke Douwes DOUMA trouwt, arbeider te Woudsend (Wymbritseradeel), 29-4-1825 met Elske Jelles SCHOUTEMA. Hij erkent de vader te zijn van twee eerder uit de relatie geboren kinderen: Antje 4-5-1823 en Jelle 18-1-1825. In het huwelijk werden nog 4 kinderen geboren: Akke 21-2-1830, Tettje 30-5-1831, Johannes 29-11-1832 en Akke 1-4-1835. Hylke DOUMA ovl Wymbritseradeel 3-3-1867, 69j, Elske SCHOUTEMA 6 weken later 17-4-1867, 70j. N.H. Gemeente Langweer-Indijken-Teroele-Boornzwaag. Indijken en Teroele zijn streekdorpjes langs het Koevordermeer (de Koevorde). Overigens was/is de naam van het dorp Dijken, alleen in kerkregisters Indijken. Enc.v.Fr (1957): “In 1787 werden reeds vele ledige huisplaatsen vermeld. Toen was ook de kerk al gesloopt.” Bij Quotisatie 1749 worden voor Dijken 11 gezinnen gemeld (46 personen) zodat de ‘vele’ ledige huisplaatsen 40 jaar later niet ècht ‘vele’ kunnen zijn geweest. Het dorp Eesterga (Lemsterland) ligt slechts enkele kilometers bezuiden Doniaga (Doniawerstal). Bij naamregistratie 1811 meldt Albert Eites te Eesterga VAN DER GAAST-naam met kinderen: Eite 15, Sjoerdje 13, Wiebe 10, Bregtje 7, Pieter 4 en Aafke (9 weken oud). Uit overlijdensakte: Jacob KAMPEN, 43 jr, koopman te Idskenhuizen, en Thomas BERGSTRA, 35 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Jelle VAN DIJK, 73 jr, geboren te St.Nicolaasga, wonende te Idskenhuizen, gehuwd met Froukje HOTTINGA, zoon van Meine Paschiers VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, op den 8ste april (1914) des nachts te half een te Idskenhuizen is overleden. Uit overlijdensakte: Jan RUNIA, 50 jr, slager te Idskenhuizen, en Jacob KAMPEN, 44 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Trijntje VAN DIJK, 72 jr, geboren te St.Nicolaasga, herbergierster wonende te Idskenhuizen, weduwe van Herman Hayes, dochter van Meine Paschier VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, Trijntje op den 25ste november (1915) des avonds half 12 te Idskenhuizen overleden. De achternaam TIERSMA soms in eerdere jaren ook PIERSMA. Bij geboorte van Pieter in 1833 te Goingarijp wordt bijv PIERSMA-naam genoteerd. Bij overlijden van Sjoukje wordt haar achternaam FRANKEMA geschreven. Aangifte wordt gedaan door Egbert Harmens BAKKER, 45, arbeider, en Jan KLOPPENBURG, 40, timmerman, beiden wonende te Blesdijke, bekenden der overledene. Blesdijke ligt een aantal kilometers ten westen van Steggerda. Maar misschien hadden ze een verbouwklus in Steggerda. Getuigen bij het huwelijk zijn o.a. Jan Poppes BOERSMA, 39 jaar, arbeider te Nijelamer, broer van de bruidegom, Johannes Wiebes OOSTERHOF, 64 jaar, huisman te Nijelamer, en Hendrik DE GRAAF, 39 jaar, schoolmeester van Sonnega, wonend te Oldelamer. Geert Klazes VAN DER HOEFF, 49, grofsmid, en Arend Jan PIEST, 44, arbeider, beiden wonende te Wolvega, geburen der overledene verklaren dat Andriesje Pieters SCHIPPERS, 57 jaar, arbeidster, woonachtig te Wolvega, geboren te Steggerda, weduwe van Jetze Poppes BOERSMA, dochter van Pieter Annes SCHIPPERS en Reinst Heeres, op 13 juni 1836 n.m. 4 uur in een woning zijnde ongenummerd te Wolvega is overleden. – Het staat hier volledig buiten maar de grofsmid Geert Klazes van der Hoeff was grootvader van Geertje van der Hoeff die in 1891 trouwt met Wolter Jans VAN DER HOEK. Hendrik Pieters trok bij de 1814-loting voor de Nationale Militie binnen de gemeente Noordwolde het hoge nummer 744 en werd dus niet opgeroepen. Volgens het voor hem genoemde signalement was hij, voor die tijd, tamelijk fors gebouwd: lengte 1 el 154 streep (vermoedelijk 1 meter 77 cm), vol aangezicht, breed voorhoofd, bruine ogen, dikke neus, gewone mond, ronde kin, donkerbruin haar en donkerbruine wenkbrauwen, verder geen “merkbare kentekenen”. De handtekening die Hendrik zette, het “eigen gezette handmerk”, was een onnozel kruisje. Ook RIEZENBRIJ geschreven of gelezen. De Steggedaster buurmannen Albert DE VRIES, 54, arbeider, en Ebe Johannes SCHEPER, 34, veehouder, melden dat de 87-jarige weduwe op kerstavond 1870 n.m. vier uur overleed in huis nr 113 te Steggerda. Schrijfwijze Garbrand in plaats van Gerbrand komt voor. Kinderen in 1811 in leven van overleden Hendrik Jans KROL en Trijntje Alberts te Noordwolde: Tiarda 35, Albert 32, Lammegjen 28, Gerbrand 26, Dirk 24, Jantje 22, Baarte 18. Geen kleinkinderen genoemd. Aangevers zijn de geburen Anne VELDKAMP, 54, arbeider, en Roelof HUIZINGA, 24, boerenknecht. Klaasje, dochter van Pieter Annes en Reinskje Heeres, overlijdt 8 februari 1875 ’s nachts om half twaalf in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde. Jurjen Pieters Schippers. Mail Yntze van der Honing 21-2-2002: ca. 1791-1866. Getrouwd met Lutske Beenes BROUWER (1798-1875). “In 1846 wordt gemeld dat hij “nu gehuwd” is met Brouwer, maar een huwelijk heb ik niet kunnen vinden, althans niet in Weststellingwerf, Schoterland of Steenwijkerwold. We blijven zoeken!” Aangifte van overlijden door Willem Noulens DE JONG, 48, en Jan Durks JONKERS, 29, beide arbeider te Nieuwehorne. Lutske overlijdt 28-2-1875, ’s nachts 1 uur in huis nr 10 te Nieuwehorne. Dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents. “Roelof Johannes KLOS en Albert Davids DAMHUYS, geburen van overledene, verklaren dat Heero Pieters SCHIPPERS, oud 20 jaar, zoon van wijlen Pieter Annes Schippers en Rensje Heeres wonende te Steggerda, 8 juni 1815 des namiddags 2 uur in het huis nr 79 te Steggerda is overleden.” Moet zijn: Pieter Annes. De in de akte genoemde leeftijden van de getuigen zijn niet steeds correct. Naamregistratie 1811: Remmelt Hendriks DE BOSCH te Beetsterzwaag, 7 kinderen. Overlijdt 13-12-1815, 50j oud. Trouwde 27-1-1788 te Rottevalle met Rinske Jans (Harma). Zij wordt 86j, geb 22-11-1772, ovl 16-7-1859. Zij trouwde (2) 22-5-1817 met Rinse Foppes de Boer. Hofstra/Duim/Familie-website (2003) was Jan Hendriks DUMKE een in 1761 geboren zoon van Hendrik Jelkes en Froukjen Hinnes. Bij de familienaamregistratie van 1811 liet deze Jan de naam Dumke registreren. Later werd het VAN DER DUIM. Op 5 augustus 1820 werd geboren HENDRIK, zoon van JELKE HENDRIK KIELSTRA, oud 27 jaar, van beroep arbeider, en van RINSKE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Oudega. Op 11 september 1822 werd geboren REINDER, zoon van JELKE HENDRIK KIJLSTRA, oud 30 jaar, van beroep arbeider, en van RINKSE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Wolvega. Blesdijke: dorpje ten zuiden van Wolvega. Buurschap: Blesdijkerveld. Taal: Stellingwerfs. In 15de eeuw stond hier een klooster van zusters tertiarissen. Blesdijkerveld is de ontgonnen Blesdijkerheide die zich tot in Overijssel uitstrekte. In voortdurende ruzie met de bisschop van Utrecht die de jachtrechten claimde werd het dorp in 1413 verbrand. E(n)gbertje Andries DRIEST is in 1774 geboren. Zij was ca 24 toen ze met Durk Jacobs (37) trouwde. Egbertje DRIEST werd 81, volgens de overlijdensaangifte geboren te “Holtwolde” (Nije- of Olde?), namen van ouders bij de aangevers niet bekend. De akte meldt dat ze 3 meerderjarige kinderen nalaat. De anderen heeft ze dus overleefd. Ze overlijdt 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis (Aengw akte 60). (Noot voor verder onderzoek: Deze Egbertje Andries DRIEST niet verwarren met de andere Egbertje Andries DRIEST, dochter van Andries Lammerts en Joltje Folkerts die 19-5-1771 te Nieuweschoot trouwden. De naamgenotes waren ongeveer even oud. Maar “onze” Egbertje werd 81, terwijl de andere Egbertje (in 1795 getrouwd met Gerben Luitjes DE JONG) al in 1800 overlijdt. Zelfde naam, andere personen.) Oldelamer (Oldelemmer): In noordwestelijk deel van Weststellingwerf tussen Tjonger en Scheene gelegen. Van der Aa schrijft rond 1850: “Dit dorp plagt weleer beroemd te zijn, wegens de menigte van turf die er jaarlijks gegraven werd, doch thans is deze voorraad genoegzaam ten einde. Ook zijn de drie schipslooten, die uit deze veenen naar de Kuinder liepen, reeds vervallen. Weleer plagten hier binnen den Weerdijk ook bouwlanden te zijn, doch overigens ziet men hier niets dan wei- of hooilanden.” Geert Jans Dolstra overlijdt 13-12-1910, oud 91 jaar, weduwnaar, zoon van Jan Geerts Dolstra en Albertje Jans Fleer (Ooststellingwerf akte 1910-172). Hij was getrouwd met Tjitske Jans ZWART. Anne Jans Dolstra trouwt 10-11-1848 met Geesje Tymens VISSER (WSW 71) die echter 25-1-1852 overlijdt, 27 jaar oud (WSW 13). Hun zoontje Tymen blijft slechts 5 maanden in leven en overlijdt 20-6-1852. Anne Jans trouwt opnieuw, 31-3-1853, met Meintje Jans MINK (WSW 12). Anne Jans overlijdt 29-8-1895, 70 jaar oud (Sch 151), Meintje Mink 4-2-1909, 76 jaar oud (Sch 23). Jan Geerts Dolstra trouwt ruim anderhalf jaar later, 9-7-1826 (Schot 38), met Hendrikje(n) Bonnes van Dijk. Hij is ca. 40, zij ca. 32. Geen kinderen bekend. Hendrikje was dochter van Bonne Romkes van Dijk (Rotsterhaule). Jan Geerts Dolstra overlijdt 15-8-1864, 77 jaar, weduwnaar (Ooststellingwerf 125). Hij was volgens de overlijdensakte zoon van Geert Hendriks en Antje Jolkes. Geert Hendriks DOLSTRA doet niet mee aan de naamsregistratie van 1811. Hij overlijdt 15-2-1823, oud 83 jaar, weduwnaar (Schot 8). Wanneer er mogelijk trammelant in het gezin was over de relatie van de jonge Albertje, dan heeft dit niet kunnen voorkomen dat de volgende dochter, Fokje, op haar 19de ook reeds trouwde, met een weduwnaar-van-rond-40-met-kinderen, schoenmaker te Nieuwehorne. Toen Fokje trouwde was ze het ouderlijk huis al uit. De geboorte van Marijgje Jans FLEEREN is eerst 12-9-1835 in het register ingeschreven. Ze is 21 en van plan in Weststellingwerf met de weduwnaar Theunis TE(R) VELDE te trouwen maar er is geen akte van haar geboorte te vinden (in Schoterland). Dus moet er snel bij de Rechtbank van eersten aanleg te Heerenveen een procedure worden gestart. “Geeft eerbiedig te kennen, Marigjen Jans van Fleeren, boerendienstmeid wonende te Oldetrijne, meerderjarige dochter van wijlen Jan Andries van Fleeren, overleden te Delfstrahuizen de 27ste september 1828, en Pietje Jans Lemstra, zonder beroep woonachtig te Oldetrijne; dat zij, suppliante, op den 19de mei 1814 is geboren te Gaast in de Grietenij Schoterland, doch daarvan gene behoorlijke aangifte gedaan zijn de registers van de B.S. van gezegde Grietenij, geen geboorte akte werd gevonden, in geval van Certificaat van den Heer Grietman, Officier van den B.S., van den 20ste augustus 1835. Dat de suppliante zowel anderszins als om tot de voltrekking van een wettig huwelijk te kunnen geraken, de herstelling dezer omissie verlangt, doch blijkens attest afgegeven door den Heer Grietman van Weststellingwerf en getuigen op den 19de augustus 1835 onvermogend is om de daartoe vereiste kosten te betalen, redenen waarom zij verzoekt dat het U Mijnheer de Voorzitter moge behagen enen Rechter Comissaris te benoemen ten einde na deszelfs rapport…” enz. Marigje zal deze tekst zelf niet bedacht hebben. Gelukkig leeft moeder Pietje Jans Lemstra nog zodat deze een positieve verklaring af kan leggen en dat doen ook twee andere weduwen, Antje Gerbens DE JONG, boerin, wonende te St.Johannesga, weduwe van Tijmen Poppes BOERSMA, en Tjitske Thijsses DE GROOT, boerin, wonende te Gaast, weduwe van Jan Barteles LIEMBURG. Pietje “als belanghebbende partij en de beide laatsten als getuigen ten verzoeke van de rekwestante in de zitting gehoord.” Doe maar, zegt officier van justitie ADEMA. En zo wordt Marigje gemachtigd haar geboorte alsnog te doen inschrijven. Elf dagen later vindt haar huwelijk plaats. Geen huwelijksakte Bonne en Jannesjen. Uit overlijdensakte: Yme Johannes OOSTING, 43 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, en Sierd Wiebes WESTRA, 34 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, hebben verklaard dat Bonne Jans VAN FLEEREN, 65 jr en ruim 10 maanden, arbeider wonende te Oldetrijne, geboren te Gaast, gehuwd met Sanderina Jans DE VRIES, zoon van Jan Andries VAN FLEEREN en Pietje Jans, op den 1ste juni (1882) ’s nachts om 1 uur in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden. (NB: Zijn moeder Pietje Jans LEMSTRA overleed ruim 30 jaar eerder ook in het huis nr 16 te Oldetrijne. Als inmiddels nummering niet veranderde overleed zij in hetzelfde huis als later jongste zoon Bonne.) Uit overlijdensakte: Jacob OOSTERKAMP, 56 jr, arbeider, en Sake Jans KOELMA, 47 jr, arbeider te Oldetrijne, hebben verklaard dat Sanderina Jans DE VRIES, 83 jr, geb te Oldeholtpa, z.b. wonende te Oldetrijne, weduwe van Femme GROEN, eerder van Bonne Jans VAN FLEEREN, nog eerder van Martin Hanzes BLOEM, dochter van Jan Jacobs de Vries en Geertje Jans Bruinewoud, op den 14de februari (1908) des nachts ten 2 ure te Oldetrijne is overleden.