Generatie 6: Oudouders

GENERATIE 6: OUDOUDERS

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

b) ROEM-kwartier (Zuid-Holland): 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (1754-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (..-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

c) DE JONG-kwartier (Friesland): 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

d) SCHIPPERS-kwartier (Friesland): 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748-1807) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

a) VAN DER HOEK-kwartier (Friesland):

1. Freerk Tammes VAN DER HOEK, geb Terwispel (Opsterland) september 1758, doop 9-11-1758, een week of zes oud, ovl te Bovenknijpe (Schoterland) 1–10-1841, in huis nr 123 te Bovenknijpe, oud “negentig jaren” (hij werd 83j), trouwt 17-5-1789, hij van Kortezwaag, zij van Oranjewoud, hij 30, zij 24, met
2. Hendrikjen Wolters (BIJMA), gedoopt 24-2-1765 te Katlijk, overleden 4-10-1822 te Bovenknijpe, in de namiddag rond 5 uur in huis nr 124 te Bovenknijpe, 58j oud, huisvrouw van Freerk Tammes Van der Hoek, arbeider, wonende in de Bovenknijpe, nalatende haren man en vier kinderen bij denzelven in echt verwekt.

Bij overlijden van oudvader Freerk Tammes VAN DER HOEK, ovl 1-10-1841, aangifte 2-10-1841 (door de geburen Gerrit Piers HORNSTRA, oud 73 jaar, arbeider, en Rein Jacobs SOET, oud 37 jaar, koopman), wordt ingeschreven dat hij 90j oud werd. Mogelijk is informatie gevraagd uit het doopregister van de kerk te Terwispel en toen de doopdatum 5-3-1752 gemeld van Freerk Tammes, zv Tamme Freerks (kw 64) en Eeuwkjen Jalderts (kw 65). Dat dezelfde ouders ruim 6j later opnieuw een Freerk Tammes laten dopen (de eerste kennelijk jong overleden) werd bij de raadpleging niet opgemerkt. Wij nemen aan dat onze oudvader die tweede Freerk Tammes was, bij overlijden niet 90 maar 83j oud.

Het huwelijk van 17-5-1789 is ingeschreven in het trouwregister van zowel de Hervormde Gemeente Langezwaag-Kortezwaag-Luxwoude (Fredrik Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud) als van de Hervormde Gemeente Oudeschoot-Nieuweschoot-Mildam- Rottum-Katlijk (Freerk Tammes, Kortezwaag, Hendrikjen Wolters, Oranjewoud). Ten oosten van Heerenveen en De Knijpe grensden die kerkelijke gemeentes aan elkaar, met de Schoterlandse Compagnonsvaart als scheidslijn tussen noord en zuid. Kortezwaag ligt boven de vaart, in Opsterland. Katlijk, waar Hendrikjen is gedoopt, grenst eraan, bezuiden de vaart, in Schoterland. Oranjewoud was het bosdorp westelijk van Katlijk. Oorspronkelijk Schoterwoud geheten werd het tot Oudeschoot gerekend en toen en later vaak ook als Oudeschoot aangeduid.

Freerk Tammes kiest bij de naamaanneming van 1811 (Mairie De Knijpe 17-12-1811, wonend te De Knijpe) VAN DER HOEK als familienaam/gezinsnaam. Voor de keuze van juist die naam is geen directe verklaring. Zijn oudste broer Sierd Tammes is de enige andere zoon van Tamme Freerks (kw 64, ovl Terwispel 1806) die in 1811 ook nog in leven is. Sierd (Mairie Mildam 17-12-1811, wonend “onder Jubbega”) kiest voor de naam LENSTRA, zo wordt het daar in ieder geval ingeschreven. De naam “Lenstra” komt voor Sierd en zijn kinderen alleen bij die inschrijving voor, want verder gaat men SEINSTRA heten. De zoon Kornelis Sierds die in Noorderdrachten woont, meldt zich 8 weken later ook voor de naamaanneming (Mairie Dragten 13-2-1812) en is duidelijk: SEINSTRA. Hij laat weten dat zijn vader Sierd nog in leven is, wonende in de Knypster Compagnie. Doordat de broers Sierd en Freerk (en hun kinderen) als SEINSTRA resp VAN DER HOEK worden ingeschreven, ontstaat voor wat betreft de gevoerde achternaam in mannelijke lijn direct al een onderscheid tussen de nakomelingen van Tamme Freerks (kw 64, ca 1721-1806).

De achternaam SEINSTRA kan verklaard worden als “beroepsnaam” vanuit “seine” of “zinge” (nederlands: “zeis”). Machinaal maaien bestond nog niet. Ervaren hanteerders van de zeis waren gevraagd. VAN DER HOEK lijkt een “locatienaam”. Qua vorm wijkt het af van Friese locatienamen zoals Hoekstra, Dijkstra, Terpstra etc. Het tussenvoegsel DER houdt in dat HOEK een meer specifieke betekenis had (“vrouwelijk” en niet “mannelijk”) en dus een buurt- of plaatsnaam kan betreffen. In Friesland is vanuit de Middeleeuwen HOEK bekend (vrouwelijk naamwoord) als aan de stad Leeuwarden toegevoegd deel.
— Oudvader Freerk Tammes koos in 1811 de achternaam VAN DER HOEK. Met een stadsdeel “HOEK” (Leeuwarden, Franeker, Bolsward) is hij in de verste verte niet in verband te brengen. In 1811 kozen ca 30 gezinshoofden elders in Friesland ook deze achternaam, dichtstbij een aantal rond Joure (Haskerland). Geen familie-betrekkingen met Freerk. Hij was geen “maaier” van beroep, zoals Freerk.
— Hij woonde te De Knijpe, waar op de grens tussen Beneden- en Bovenknijpe, daar waar de polderdijk (Hogeweg) vanuit de kom van het dorp in noordelijke richting (naar Langezwaag/Kortezwaag) werd aangelegd, een buurt “Hoeke” ontstond. Maar dat was misschien na zijn tijd. Voordat hij (weer) in De Knijpe ging wonen, woonde hij een tijd in het nieuwe ontginningsdorpje Luxwoude/Luuksterhoek, noordelijk van De Knijpe. Luuksterhoek is ook kandidaat voor mogelijk zijn bijnaam en later zijn achternaam. Ik suggereer slechts.

Volgens doopregisters wonen Freerk Tammes en Hendrikjen Wolters na hun huwelijk 17-5-1789 eerst te Terwispel. In ieder geval wordt daar hun eerste kind gedoopt, geboren 19-10-1789, vijf maanden nadat huwelijk van Freerk (30j) en Hendrikjen (24j) kerkelijk was bevestigd. Hendrikjen was bij huwelijk al zwanger (niet ongewoon). Vervolgens wonen ze te Benedenknijpe ca 1790 – ca 1800. Daarna te Luxwoude ca 1800 – ca 1806 of later. Laatste kind wordt geboren te Aduard (Groningen), wat de (misschien valse) indruk kan wekken, dat Freerk Tammes toen in de schipperij werkzaam was, zoals zijn zoon Wolter rond 1830. Hierover ontbreken gegevens. Zeker in 1811 woont Freerk, hij is dan rond 55j oud, te De Knijpe, waar hij zal blijven wonen. In Bovenknijpe, huis nr 124, overlijdt 4-10-1822, Hendrikjen Wolters, 58j, gehuwd. In Bovenknijpe, huis nr 123, overlijdt Freerk Tammes VAN DER HOEK 1-10-1841, 83j (volgens akte 90j), wednr.

Kinderen uit huwelijk van Freerk Tammes en Hendrikjen Wolters:

Eeuwkjen Freerks, geb 19-10-1789, doop Terwispel 15-11-1789. Geb vijf maanden na huwelijk van Freerk en Hendrikjen. Dit eerste kind is mogelijk heel jong maar zeker vóor 1811 overleden. In Terwispel woonde toen nog Tamme Freerks (kw 64), de vader van Freerk, met tweede gezin. Het kan zijn geweest dat Freerk en Hendrikjen zich daar (tijdelijk) vestigden. Twee jaar later wonen ze te Benedenknijpe en krijgen ze het tweede kind, weer een dochter, dat Joukjen wordt genoemd. Dit kan een herschrijving zijn van Eeukjen (naam van Freerks moeder) en indicatie dat de eerste dochter dan al is overleden. Joukjen Freerks VAN DER HOEK, geb 3-3-1792, doop Benedenknijpe 25-3-1792, ovl 7-11-1832 te Bovenknijpe, 40j oud, tr (1) 4-7-1819, zij 27, hij 32, met Freerk Freerks POSTMA, tr (2) 26-7-1829, zij 37, hij 27, met Arend Alberts KROM. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Freerk Tammes VAN DER HOEK, de dochter Joukjen, 19j oud, wonend te Langezwaag. Joukjen trouwt eerst, 27j oud, in 1819, en tweed in 1829, 37j oud, winkelierse te Benedenknijpe. In tweede huwelijk moeder van Afke Arends KROM die ongehuwde dochter blijft tot na haar veertigste. Afke trouwt dan met Freerk Wolters VAN DER HOEK, haar ook ongehuwd gebleven neef. Meer over Joukjen Freerks VAN DER HOEK bij 32.2. Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16), geb Benedenknijpe 17-8-1795, doop 6-9-1795. Getrouwd met Grietje Bonnes BOUMAN (kw 17). Betovergrootouders in onze lijn. Verhaal zie kw 16-17. Grietje Freerks VAN DER HOEK, geb Benedenknijpe 4-9-1798, doop 16-9-1798, ovl Joure 17-12-1882, 84j oud, weduwe. Zie 32.4. Hiltje Freerks, geb Luxwoude 25-10-1801, doop 22-11-1801. Vermoedelijk jong overleden. In 1811 niet genoemd. Tamme Freerks VAN DER HOEK, geb Luxwoude 13-3-1804, doop 15-4-1804. In 1811 7 jaar oud. We moeten aannemen dat hij voor 4-10-1822 is overleden: bij overlijden van moeder Hendrikjen Wolters wordt gesteld dat zij haar man en vier kinderen nalaat. Kinderen Joukjen, Wolter, Grietje en Joldert zijn dan nog in leven. Zoon Tamme Freerks VAN DER HOEK moet volgens deze melding tussen 1811 en 1822 zijn overleden, op jonge leeftijd, ouder dan 7, hooguit 18j oud. Overlijden buiten Friesland? In Burgerlijke Stand Friesland niet gemeld. Een klein raadsel dus: wel gemeld (7j oud) eind 1811, ovl voor 4-10-1822 (overlijden van zijn moeder). Joldert Freerks VAN DER HOEK, geb Aduard (prov Groningen) 11-2-1809, beroepsmilitair, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud, gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant) met Maria BRENDEL, geb te Nijmegen, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DER HAM. Zie voor meer hieronder 32.7.
— Zoals over broer Tamme (diens overlijden) raadsel bestaat, is er ook enig raadsel over Joldert (diens geboorte). Op 2-10-1811 doet Freerk Tammes te de Knipe aangifte van de geboorte van een zoon Joldert, geb 11-2-1811 volgens de akte. Hij is rijkelijk laat met deze aangifte (8 maanden na geboorte van het kind). Joldert staat niet vermeld in doopregisters en de registratie Burgerlijke Stand gaat eind het jaar beginnen. Mogelijk loopt Freerk op die registratie vooruit door Joldert alsnog in oktober 1811 (burgerlijk) aan te melden. Twee maanden later (naamaanneming) meldt hij de zoon Joldert, 2.5 jaar oud. Hallo. Dat klopt niet met geboortedatum 11-2-1811 volgens de (al verlate) aangifte.
— Wanneer Joldert in 1842 trouwt te Breda (Noordbrabant) meldt hij zelf geboren te zijn in Aduard (Groningen). Ik geloof hem en ik geloof zijn vader (Joldert, 2.5 jaar, eind 1811), dus geboren in 1809 en niet te De Knijpe, maar te Aduard. Bij overlijden van Joldert 1887 te Doesburg wordt wel Bovenknijpe als zijn geboorteplaats genoemd. Daar woonden zijn ouders ja. Joldert zelf had Aduard genoemd. Rest de vraag: Hoe kwamen ouders Hendrikjen Wolters (en Freerk Tammes) in 1809 te Aduard terecht.

32.2. JOUKJEN FREERKS VAN DER HOEK (1792-1832)

Geboren zaterdag 3-3-1792 te Benedenknijpe (Schoterland, FR), doop zondag 25-3-1792. Bij naamsaanneming van 1811 meldt vader Freerk dat Joukjen, dan 19, te Langezwaag (Opsterland, FR) woont. Dat dorp ligt ca 3 km noordoostelijk van De Knipe. Joukjen trouwt zondag 4-7-1819, in de huwelijksakte boerendienster genoemd die te Langezwaag woonde maar sinds enkele maanden in De Knipe is gevestigd. Joukjen is in de voorbereiding op het huwelijk mogelijk bij haar ouders te Bovenknijpe, huizinge nr 124, ingetrokken. Joukjen trouwt in De Knipe met Freerk Freerks POSTMA, boerenarbeider, geboren en wonende te Oldeboorn (Utingeradeel, FR), zoon van Freerk Freerks, “in de jare 1786 te Sneek” overleden, en Foekjen Jans, volgens de akte van 1819 broodverkoopster te Oldeboorn (bollenloopster, boldraagster).

Bij haar huwelijk is Joukje 27 (akte meldt 26) en Freerk 33j oud (volgens de akte, hij komt in doopregisters niet voor). Zijn achternaam POSTMA zou van “posthuum” kunnen komen, dwz geboren na overlijden van zijn vader, over wie gemeld wordt dat hij in 1786 te Sneek overleed (1785?). In 1819 is Foekjen Jans, de moeder van Freerk Freerks POSTMA, brood-verkoopster te Oldeboorn ca 67j oud. In hoever zij in die functie nog werkelijk actief was, is onbekend. Zij overlijdt er 2-1-1828, 75j oud, weduwe. Overleeft haar zoon die 1-10-1826, 39j oud, te De Knipe overlijdt, Joukjen VAN DER HOEK als weduwe met 2 kinderen achterlatend.

Foekjen Jans, afk Scharnegoutum (Wymbritseradeel, bij Sneek), trouwt daar 30-4-1780 met Freerk Freerks, afk Sybrandaburen (Rauwerderhem, ook redelijk in de buurt). Volgens haar overlijdensakte (Oldeboorn, Utingeradeel) 2-1-1828 is zij ca 1752 geboren. Bij haar huwelijk rond 28j oud. Geen doopregister. Geen ouders bekend. Freerk Freeks is wanneer hij met Foekjen trouwt jonger dan zij, 22j oud. Hij overlijdt (aannemend dat dit dezelfde persoon is), al 5 jaar later, eind 1785 te Sneek (gealimenteerd). Uit het huwelijk zijn kinderen geboren, de volgende Freerk Freerks (POSTMA) in 1786 nog “posthuum”.
— Freerk Freerks (de eerste) is oudste zoon uit huwelijk van Freerk Gerbens en Beerentje Freerks van 17-10-1756 te Rauwerd. Hij wordt er 15-5-1757 (Beerentje was al zwanger bij huwelijk) gedoopt (Terzool). Uit het huwelijk worden na hem (dopen Sybrandaburen) nog gedoopt: Trijntie 1-3-1761, Gerben 25-9-1763, Freerikje 17-11-1765 (de vader is nog ongedoopt) en 13-12-1767 de dochters Leentie en Lijsbet (de dopeling is omtrent 9 jaar oud). De dochter Lijsbet was oudste dochter, maar niet direct gedoopt, pas samen met jongste dochter Leentje.
— Van al die kinderen wordt in 1824 alleen de dochter Leentje (Freerks VEENSTRA) nog vermeld als medebegunstigde in de nalatenschap van de veenbaas Harmen Jarings MOLEMAKER, overleden Rotsterhaule (Schoterland) 18-7-1824, die getrouwd was met Trijntje Gerbens (overleden 12-7-1822), geen kinderen. Trijntje is zus van bovengenoemde Freerk Gerbens, de vader van Leentje. Behalve Leentje wordt ook de achterneef van Trijntje, Freerk Freeks POSTMA, arbeider te Bovenknijpe, als medegerechtigde op een kleiner deel van de erfenis genoemd (totale saldo was ruim 17.000 gulden, maar er waren veel “staken” met aanspraken).

Uit huwelijk van Joukjen Freerks VAN DER HOEK en Freerk Freerks POSTMA worden te Bovenknijpe twee kinderen geboren: (1) Foekjen Freerks POSTMA in 1820 en (2) Freerk Freerks POSTMA in 1825, de derde Freerk Freerks in deze rij. De tweede, de echtgenoot van Joukjen Freerks VAN DER HOEK, overlijdt 1-10-1826, des morgens om 1 uren in het huis nr 96 te Boven Knijpe, 39 jaar oud. Bij zijn overlijden is Joukjen 34, moeder van 2 jonge kinderen.

Een tweede huwelijk volgt binnen drie jaar, 26-7-1829, de nieuwe echtgenoot is Arend Alberts KROM, bijna tien jaar jonger dan Joukjen. Vooraf aan dit huwelijk koopt Joukjen volgens notarisakte van 19-1-1829 winkelierse te Benedenknijpe, weduwe van Freerk Freerks POSTHUMUS (sic)), een huis en boerderij te Bovenknijpe, koopsom 360 gld, van broer en zus Jolle Pieters BOLTJES, bakker te Bovenknijpe, en Rigtje Pieters BOLTJES. Waar haalt Joukjen dat bedrag vandaan, kunnen we ons afvragen. In notariaatsarchieven geen melding van een door haar toen gedane lening, een formele obligatie. Wel melding van een “royement”, maar dit pas 15-2-1840, zeven jaar na het plotse overlijden van Joukjen 7-11-1832. (Notaris G.Peeting te Heerenveen, Royement, akte niet aanwezig, betreft een inschrijving te Heerenveen – Tjebbe Eits DE VRIES te Heerenveen, schuldeiser, Joukjen Freerks VAN DER HOEK te Knijpe, schuldenaar.) De schuldeiser is schoonzoon van de korenmolenaar Wilt Hayes ZWART (zie Jacobje Wiebes VAN DER WERF, kw 39) die met diens zoon de meel-malerij voortzette. Nam Joukjen een bakkerij over en bleven na haar overlijden meelrekeningen onbetaald? Het valt niet meer na te gaan. Dat het royement van de schuld pas ruim 7 jaar na haar sterfdatum plaatsvindt (akte niet aanwezig) doet je van alles bedenken.

Door overlijden van Joukjen 7-11-1832, 40 jaar oud, in het huis nr 108 te Boven Knijpe, duurt haar tweede huwelijk ook maar kort: weduwe van Freerk Postma, echtgenote van Arend Albert Krom, arbeider te Boven Knijpe. Nalatende 2 kinderen uit het eerste huwelijk en 1 uit het laatste huwelijk. Arend Alberts KROM, geb Benedenknijpe 20-3-1802, doop 2-5-1802, zv Albert Arends (KROM) en Afke Alberts (HEIDSTRA), ovl Opsterland 13-10-1838, 36j, gehuwd, tr (1) te De Knipe 26-7-1829, hij 27, zij 37, weduwe, met Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr (2) Schoterland 22-9-1833, hij 31, weduwnaar, zij 34, met Vroukjen Uilkes VAN DE SINGEL, geb 20-7-1799 in de Compagnie onder Oudehorne, doop Oudehorne 8-9-1799, dv Uilke Lommes VAN DE SINGEL en Marijke Hotzes. Arend was 10j jonger dan Joukjen. Hij is 30 wanneer Joukjen overlijdt. Het “bedrijf” van Joukjen te Boven Knijpe zet hij niet voort (misschien wilde hij dat niet, vanwege lopende leningen/schulden). Hij hertrouwt vrij snel met de 34-jarige Vroukjen uit de Kompenije en gaat te Langezwaag (Opsterland) wonen waar 7-11-1836 uit het huwelijk de dochter Marijke KROM wordt geboren en Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Aan de “kwestie Boven Knijpe” voorzover nog lopend, kon hij dus helemaal niet meer een oplossing bieden.

De drie kinderen van Joukjen Freerks VAN DER HOEK: (1) Foekjen Freerks POSTMA 1820-1900, zie 32.2.1 (2) Freerk Freerks POSTMA 1825-1890, zie 32.2.2 (3) Afke Arends KROM 1830-1901, zie 32.2.3 De twee kinderen uit eerste huwelijk van Joukjen zijn 12 (Foekjen) en bijna 7 (Freerk) als Joukjen overlijdt. Of ze met de jonge stiefvader Arend KROM mee verhuisden in diens tweede huwelijk naar Langezwaag en daar ook woonden als Arend in 1838 er overlijdt is waarschijnlijk. Foekjen is dan 18, Freerk bijna 13. Mogelijk is ook dat Foekjen als boerendienster toen al uit was gaan wonen en dat broertje Freerk als boerenknecht haar volgde. Beiden vinden we terug rond Langweer (Doniawerstal), waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer (weduwnaar) Pieter Klazes VAN DIJK, en Freerk in 1854 met Ytje BAKKER, dochter van de agent van politie aldaar. Dochter Afke Arends van Joukjen is veel jonger dan Foekjen en Freerk en haar leven wordt weer anders bepaald.

32.2.1. Foekjen Freerks POSTMA (1820-1900) Geb te Bovenknijpe (Schoterland, FR) 7-2-1820, ovl te Langweer (Doniawerstal, FR) 17-1-1900, 79j oud, weduwe, trouwt 16-9-1852 te Langweer, zij 32, hij 40, met de weduwnaar Pieter Klazes VAN DIJK, boer te Langweer. Foekjen was zwanger, de gezamenlijke zoon Freerk wordt 6 maanden later geboren. Een week voor de bevalling laten Pieter en Foekjen 25-2-1853 bij de notaris te Langweer testament opmaken. Pieter heeft uit eerste huwelijk twee zonen, voor wie de erfrechten moeten worden vastgelegd. Pieter is 22-2-1812 te Langweer geboren, tweede zoon van Klaas Willems VAN DIJK en Pietertje Pieters. Zijn vier jaar oudere broer Willem verlaat het familiebedrijf en trekt naar Haskerhorne (Haskerland, FR), waar hij 14-5-1836 trouwt met Grietje Feddes KOOIKER. In datzelfde jaar, op 7-12-1836, overlijdt onverwacht vader Klaas, 59j oud. De dan 24j oude Pieter zet samen met zijn moeder Pietertje Pieters het bedrijf te Langweer voort. Pieter trouwt 29-11-1844, hij 32, zij 26, met Geeske Rintjes LANDMAN, geb 6-12-1817, dv Rintje Jolles LANDMAN en Froukje Jelles NAUTA. Er worden twee zonen geboren, voordat Geeske 12-4-1848, 30j oud, overlijdt. Pietertje Pieters (VAN DIJK of DIJKSTRA), de moeder van Pieter, overlijdt 25-10-1847, 64j oud, weduwe. De boerderij te Langweer mist binnen een half jaar zowel de oude als de jonge boerin. Hierna komt gaandeweg Foekjen Freerks POSTMA het verhaal inwandelen, 32j, nog ongehuwd. Ze krijgt relatie met de boer te Langweer en raakt zwanger. Huwelijk 16-9-1852 te Langweer en binnen de volgende twaalf jaar krijgt de ooievaar het druk met dat boerenbedrijf. Van de twee zonen uit het eerste huwelijk van Pieter Klazes VAN DIJK, Rintje en Klaas, wordt Klaas slechts 6 jaar oud, geb 18-8-1847, ovl 16-5-1854. Oudste zoon Rintje Pieters VAN DIJK, geb 18-5-1845, wordt 70j oud, ovl 13-12-1915 te Sloten (FR), gehuwd. Hij overleeft stiefmoeder Foekjen ruimschoots. Rintje is 32 als vader Pieter 17-10-1867 te Langweer overlijdt. Hij is 8-12-1865 in Gaasterland getrouwd met Antje Jacobs WIERSTRA, en landbouwer te Tjerkgaast (Doniawerstal, FR), dorp bij Sloten. Het overlijden van vader Pieter leidt tot een akte van boedelbeschrijving met Rintje Pieters VAN DIJK, landbouwer te Tjerkgaast, en Foekjen Freerks POSTMA, landbouwer te Langweer, weduwe van Pieter Klazes VAN DIJK, als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters VAN DIJK, als de twee belanghebbende partijen. Rintje kwam misschien met oudste rechten redelijk bemiddeld uit deze (kleine?) nalatenschap. Stiefmoeder Foekjen bleef met kinderen te Langweer wonen.

De kinderen van Foekjen en Pieter VAN DIJK (Langweer): Freerk, geb 1-3-1853, ovl 14-4-1860, 7 jaar oud. Pietertje, geb 13-10-1854, trouwt 9-12-1876 met Pieter Jolles HOEKSTRA en krijgt de kinderen Pietertje (4-4-1880) en Pieter (28-8-1885). Geeske, geb 20-5-1856 (Donia 24), trouwt 10-5-1882 met Sytze Wybes PEKEMA, en krijgt de kinderen Foekje (5-10-1884), Pietertje (27-9-1888) en Wybe (8-10-1891). Geeske wordt 58, ovl 12-3-1915, gehuwd. Klaas, geb 20-2-1858, blijft ongehuwd, ovl 17-4-1934, 76 jaar oud. Jouwkje, geb 26-12-1859, blijft ongehuwd, ovl 19-11-1927, 67 jaar oud. Levenloos, 10-3-1863 (tweeling, zoontjes). Freerkje, geb 12-4-1864 (Donia 32), trouwt 21-6-1891 met Dirk MEINESZ, geen kinderen bekend. Freerkje wordt 74, ovl 31-7-1938, gehuwd.

15-2-1868 Langweer, notaris R. Barends Boedelscheiding - Foekje Freerks Postma, boerin te Langweer, weduwe van Pieter Klazes van Dijk als moeder van en voogd over Pietertje, Geeske, Klaas, Joukje en Freerkje Pieters van Dijk - Rintje Pieters van Dijk, landbouwer te Tjerkgaast - Geeske Rintjes Landman, in leven gehuwd met Pieter Klazes van Dijk, erflater - Klaas Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Geeske Rintjes Landman, erflater - Freerk Pieters van Dijk, in leven kind van wijlen Pieter Klazes van Dijk en Foekje Freerks Postma, erflater.

32.2.2. Freerk Freerks Postma (1825-1890) Geb te Bovenknijpe 11-11-1825, ovl 16-12-1890 Haskerland, 65j, gehuwd, tr 7-4-1854, hij 28, zij 24, met Ytje Popkes BAKKER, geb Doniawerstal 12-6-1829, ovl 10-2-1900, 70j oud, weduwe (Hask 31), dv Popke Sjoerds BAKKER en Jeltje Wiebes ZIJLSTRA.

Freerk is mogelijk in kielzog van zus Foekjen te Langweer (Doniawerstal) beland. Zij trouwt er in 1852, 32j oud, met boer en weduwnaar Pieter VAN DIJK, 40j oud. Freerk trouwt er in 1854, 28j oud, met de 24-jarige Ytje Popkes BAKKER, een maand na geboorte van kind uit zijn relatie met deze Ytje. Zij draagt weliswaar de achternaam BAKKER maar komt niet uit bakkersgezin. Haar vader Popke Sjoerds BAKKER is 4-2-1800 geboren te Oldeouwer (Doniawerstal), zv Sjoerd Binkes, boer aldaar (“huisman”), en Hotske Wouters, wonend op de Scharren (streek oostelijk van Oldeouwer en het Tjeukemeer, verveningsgebied, boven Rotsterhaule, Schoterland, FR). Zoon Popke (derde zoon) gaat niet door in het boerenbedrijf en wordt agent van politie te Langweer. Wel een BAKKER, geen boer: veldwachter. Trouwt eerst (1824, Wymbritseradeel) Jeltje Wiebes ZIJLSTRA, geb 20-10-1806 te Uitwellingerga, ovl 15-2-1842 te Langweer, 35j, gehuwd, dv Wybe Frankes en Ytje Gerbens. Uit haar vrij korte huwelijk met Popke Sjoerds BAKKER volgen 8 kinderen, Ytje is derde kind, eerste dochter. Na overlijden van Jeltje, 15-2-1842, trouwt Popke Sjoerds BAKKER 31-5-1844 met Richtje Hendriks ALKEMA. Verdere 5 kinderen worden geboren.

Freerk Freerks POSTMA (beide ouders al sinds lang overleden), jonge arbeider te Langweer beland, is 28j wanneer hij trouwt met Ytje Popkes BAKKER, 24j oud, dv van de politie-agent ter plekke. Het huwelijk volgt na geboorte van eerste kind uit hun relatie. Zij trouwen en zijn rond 35j getrouwd. Veel kindersterfte. Gegevens betreffende “duurzame” nabestaanden (Jeltje, Freerk, Popke) nog toe te voegen.

Kinderen uit huwelijk Freerk POSTMA en Ytje BAKKER:

Joukjen POSTMA, geb 17-3-1854 (Doniawerstal), kind erkend bij huwelijk ouders 7-4-1854). Dochter Joukjen overlijdt, 8 maanden oud. Jeltje POSTMA, geb 30-3-1856 (Donia 13), trouwt 19-10-1876 (Donia 30) met Uilke VAN DER KOOI. Geen kinderen bekend. Jeltje wordt 38, ovl 26-2-1895 (Donia 11), gehuwd. Freerk, geb 27-9-1858 (Donia 35), overlijdt na 13 maanden. Freerk POSTMA, geb 12-3-1860 (Donia 29), trouwt 13-8-1882 (Hask 28) met Trijntje POOL. Kinderen: Ytje (1883), Sjouke (1885), Jantje (1888), Jeltje (1890), Janke (1894) en Freerk (1896). Popke, geb 17-11-1862 (Donia 76), ovl 1-9-1865 (Hask 114), bijna 3 jaar oud. Popke POSTMA, geb 25-11-1865 (Hask 184), geen huwelijk bekend, geen gegevens. Mogelijk elders. Joukje, geb 10-2-1868 (Hask 25), ovl na 16 maanden. Joukje, geb 11-9-1870 (Hask 162), ovl na 11 maanden.

32.2.3. Afke Arends KROM (1830-1901) Geb 12-3-1830 te Bovenknijpe, ovl Het Meer 27-3-1901, 71j, gehuwd, dv Arend Alberts KROM en Joukjen Freerks VAN DER HOEK, tr 13-5-1871, zij 41, hij 39, met Freerk Wouters VAN DER HOEK, geb Utingeradeel 25-4-1832 (zijn vader is praamschipper, wonende te Benedenknijpe), ovl te Heerenveen (Aengwirden), 6-1-1925, 92j oud, weduwnaar, zv Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) en Grietje Bonnes BOUMA(N) (kw 17). De huwelijksbevestiging voor de Burgerlijke Stand vindt 13-5-1871 plaats op het gemeentehuis van Schoterland te Heerenveen. Als getuigen treden op: de bode des bestuurs Johannes Hermans BANNING (42 jaar), de veldwachters Yntze Boukes DE GROOT (63 jaar) en Ale VAN IJZINGA (51 jaar), en de klerk(se) Anna ROOMKENS (30 jaar). Van de wederzijdse ouders is in 1871 alleen Freerks moeder Grietje Bonnes nog in leven (ovl in 1882, 83j oud).

Afke en Freerk zijn volle nicht/neef van elkaar. Uit het huwelijk zijn geen kinderen geboren.

Afke is 3j oud als haar vader Arend Alberts KROM op 22-9-1833 opnieuw trouwt. Nu met Vroukjen Uilkes VAN DE(R) SINGEL, hij 31, zij 34. Arend en Vroukjen (Froukjen) verhuizen naar Opsterland (Langezwaag), waar 7-11-1836 de dochter Marijke KROM wordt geboren en vader Arend 13-10-1838 overlijdt, 36j oud. Afke is dan 8, halfbroer Freerk POSTMA bijna 12, halfzus Foekjen POSTMA 18j oud. Misschien was Foekjen al uitwonend en is Freerk ook vrij snel hierna als boerenknecht uitbesteed. We treffen deze twee uiteindelijk beide aan te Langweer (Doniawerstal) waar Foekjen in 1852 trouwt met de boer Pieter Klazes VAN DIJK, weduwnaar, en Freerk in 1853 een kind verwekt bij Yttje BAKKER, dochter van de agent van politie Popke Sjoerds BAKKER aldaar, en na de geboorte van dit kind alsnog met Yttje trouwt.

Aan te nemen is dat de jonge Afke KROM en haar 6 jaar jongere halfzus Marijke KROM bij stiefmoeder/moeder Vroukjen blijven wonen. Afke kan handig op de kleine Marijke letten, terwijl Vroukjen in een betrekking voor de kost zorgt. Afke is 15, wanneer Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL, zij 44, weduwe, hij 57, weduwnaar, mogelijk zwager van Vroukjen, oudere halfbroer van Arend Alberts KROM, te Opsterland (akte 38) 9-5-1845 trouwt (2) met Harmen Baukes BONSWIJK, geb ca 1788 te Benedenknijpe, zv Bauke Harmens en Aafke Alberts, ovl Schoterland 7-3-1861, 73j, gehuwd, tr (1) te Tjalleberd (Aengwirden) 30-5-1812 met Yttje Jans JETTEN (later TUITEN of TUYTEN), ovl Opsterland 16-9-1844, 59j, gehuwd, tr (2) Opsterland 9-5-1845 met de weduwe Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL.

Mogelijk was Harmen Baukes BONSWIJK oudere halfbroer van Arend Alberts KROM en trouwde weduwnaar Harmen met jongere schoonzus (en weduwe) Vroukjen. Dit is een aanname (of vermoeden) die/dat we nog even aanhouden. Moeder Aafke Alberts (HEIDSTRA) trouwt De Knipe 14-3-1790 met Bauke Harmens (BONSWIJK?) en De Knipe 7-6-1801 met Albert Arends (KROM?). Vroukjen VAN DER SINGEL overlijdt 21-1-1877, 77 jaar oud (Schot 17).

Afke Arends KROM, dochter van Joukjen VAN DER HOEK, had de halfzus Marijke Arends KROM, dochter van Vroukjen VAN DER SINGEL. Deze Marijke, geb Langezwaag 16-11-1836, ovl te Nieuwehorne 16-1-1915, 78j, weduwe trouwt, 27 jaar oud, 15-5-1864 (Schot 41) met Wiebe Feitzes TALSMA, ook 27, geb te Nieuwehorne 30-10-1836, ovl aldaar 22-8-1909, 72j oud, zv Feitze Sakes TALSMA en Geeske Hendriks VAN DER HONING. Uit huwelijk van Marijke en Wiebe 5 kinderen: (1) Feitze Talsma, geb Nieuwehorne 20-12-1864, ovl 9-12-1894, 29j, ongehuwd. (2) Froukje Talsma, geb 13-7-1868, tr 13-5-1894 met Pieter VAN DER BIJ. (3) Geeske Talsma, geb 12-8-1871, tr 17-5-1896 met Markus IDZINGA. (4) Arend Talsma, geb 25-1-1874, ovl 9-8-1910, 36j, ongehuwd. (5) Hendrik Talsma, geb 3-7-1876, tr (1) 10-2-1901 met Antje BOS, hij 24, zij 19. Op 24-10-1901 een dochter Marijke geboren (rest onbekend). Antje ovl 28-9-1910, 28j oud. Hendrik Talsma tr (2) 18-1-1912 met Rigtje BOS, hij 35, zij 19, jongere zus van overleden Antje. Dit gebeurt met legitimatie van een kind.

32.4. GRIETJE FREERKS VAN DER HOEK (1798-1882)

Vierde kind en laatste dochter uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters (BIJMA). Grietje geboren Benedenknijpe (Schoterland, FR) dinsdag 4-9-1798, doop zondag 16-9-1798, ovl te Joure (Haskerland, FR) zondag 17-12-1882, 83j oud, weduwe, tr (Aengwirden akte 4) zondag 18-3-1832, zij 33, hij 24, met Kerst Libbes DE VRIES, geb te Joure (Haskerland, FR) 15-9-1807, doop 18-10-1807, ovl aldaar 18-12-1850, 43j oud, gehuwd, zv Libbe Rintjes DE VRIES en Akke Hendriks DE VRIES. Grietje Freerks is 23 wanneer moeder Hendrikjen overlijdt. Mogelijk, ze was de enige dochter nog in huis, nam ze de huishoudelijke taken in De Knipe een tijd over. Indien dit zo was: rond 1830 is ook haar jongste broer Joldert (in militaire dienst in de zuidelijke provincies), het huis uit, oudste zus Joukjen (winkelierse) is met gezin in het dorp komen wonen, vader Freerk (inmiddels de 70 gepasseerd) kan het zo wel redden. Grietje vindt een betaalde dienstbetrekking, zo gaat dit bedachte verhaal dan verder, in het Aengwirdense deel van Heerenveen: zij weet huis te houden. Ze trouwt 18-3-1832 te Aengwirden, zelfstandig wonend, 33j oud, met de 24-jarige Kerst Libbes DE VRIES uit Joure (Haskerland, FR). Het huwelijk is te Aengwirden ingeschreven (grietenijhuis aan de Fok te Heerenveen), maar de bruiloft wellicht te Joure gevierd. Vader Freerk, zus Joukjen en broer Wolter VAN DER HOEK zullen aanwezig zijn geweest. Grietje en Kerst gaan te Joure wonen. Dat zus Joukjen in hetzelfde jaar, 7-11-1832, te De Knipe overlijdt, was niet te voorzien. Maar het gebeurde wel en Grietje zat toen hoogzwanger te Joure, haar dochter Hendrikjen wordt een maand later, 16-12-1832, daar geboren.

Kerst Libbes DE VRIES is oudste zoon uit huwelijk van Libbe Rintjes DE VRIES, die geboren werd 21-5-1786 te Zuiderdrachten (Smallingerland, FR), zv Rintje Liebbes en Japke Diemers. Bij naamsregistratie van 1811 meldt Japke Diemers, wonend Noorderdrachten 374, weduwe van Rintje Libbes DE VRIES, de kinderen nog in leven aan, dat zijn er 8, de helft woont nog te Drachten, dochter Grietje (26) te Beetsterzwaag, dochter Rinske (24) te Leeuwarden, dochter Wimke (22) te Joure en ook oudste zoon Libbe (29) te Joure. Zijn moeder Japke Diemers woont op adres Noorderdrachten 374 “samen” met de weduwnaar Jan Gerrits DE VOS die ook oudere kinderen heeft uit een eerste huwelijk. De vader van Kerst, Libbe Rintjes (1782-1859), uit Drachten afkomstig, trouwt 30-11-1806, hij 20, zij 23, beiden afkomstig van Joure (houdt in dat Libbe al op jonge leeftijd naar Joure verhuisde) met Akke Hendriks, geb 3-10-1783 te Joure, dv Hendrik Annes en Engeltje Kerstes. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Hendrik Annes DE VRIES te Joure met enkel één dochter: Akke (28). Die is dan dus al met Libbe Rintjes getrouwd. Zijn schoonmoeder, Engeltje Kerstes, is 25-4-1753 te Joure geboren (daar overleden 15-6-1815, 62j, gehuwd), dv Kerst Annes en Sybrig Jelles. Engeltje is bakkersdochter. Bij de Quotisatie van 1749 wordt haar vader Kerst Annes te Joure al vermeld als backer, kan de kost winnen, aanslag 26 Cgldns. Engeltje trouwt 19-5-1776 te Joure met Hendrik Annes, afkomstig van Idskenhuizen. Engeltje overlijdt te Joure in 1815, Hendrik Annes 15-2-1824, 76j, weduwnaar. Vlak voor zijn overlijden wordt de bakkerszaak te Joure verkocht. Notarisakte van 9-2-1824 meldt Hendrik Annes DE VRIES te Joure als erflater en zijn dochter Akke Hendriks DE VRIES te Joure, gehuwd met Libbe Rintjes DE VRIES, als verkoopster van een huis en bakkerij te Joure, koopsom 1400 gldn, Johannes Brugts te Leeuwarden als koper.

Kerst Libbes DE VRIES is 17 wanneer de bakkerij te Joure door zijn ouders van de hand wordt gedaan, 24 wanneer hij 18-3-1832 trouwt met Grietje Freerks VAN DER HOEK, tien jaar ouder dan hij. Notarisakte van 26-4-1832 meldt dat hij een visaak huurt (van Auke Jans Schotanus te Oudehaske, voor 2 jaar, huursom 136 gldn). Op 16-12-1832 wordt te Joure uit huwelijk met Grietje de dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES geboren. Ging de jonge echtgenoot van Grietje voor het gezinsinkomen in de zoetwatervisserij? Mogelijk. Op 6-1-1836 wordt uit het huwelijk ook een zoon Libbe geboren, ovl 16-12-1837, nog geen 2j oud. Geen verdere kinderen meer gemeld. Kerst overlijdt 18-12-1850, 43j oud, Grietje is dan 52. Zij wordt 83 en overlijdt als weduwe zondag 17-12-1882 te Joure. Rentenieren was er (mogelijk) niet bij. Denkbaar is dat Grietje samen met dochter Hendrikjen Kerstes DE VRIES actief kluste. Haar dochter touwde 23-5-1869, zij 37, hij 29, nog met de winkelierszoon Johannes Jans STEUNEBRINK.

(1) Hendrikjen Kerstes DE VRIES, geb Joure 16-12-1832, ovl aldaar 23-9-1885, 52j oud, gehuwd, tr 23-5-1869, zij 37, hij 29, met Johannes Jans STEUNEBRINK, geb Joure 26-2-1840, ovl aldaar 24-11-1913, 73j, weduwnaar, zv Jan Jans STEUNEBRINK en Froukje Hermanus BRAUNIUS. Uit huwelijk van Hendrikjen en Johannes Steunebrink worden 2 kinderen geboren: (1) Grietje Steunebrink, geb Joure 13-6-1870, ovl aldaar 7-12-1881, 11j oud, en (2) Jan Steunebrink, geb Joure 27-8-1873, ovl aldaar 15-7-1874, 10m oud. Geen verdere nakomelingen dus in deze VANDERHOEK-lijn.

32.7. Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887)

Geb te Aduard (prov Groningen) mogelijk 11-2-1809, ovl 22-4-1887 te Doesburg (prov Gelderland), 76j oud (volgens de akte, waarschijnlijk werd hij 78), gehuwd, tr 3-11-1842 te Breda (prov Noord-Brabant), hij ca 32, zij 22, met Maria BRENDEL (ook: PREENE), geb 7-4-1820 te Nijmegen (prov Gelderland), ovl Doesburg 4-7-1903, 83j oud, weduwe, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM. Bij zijn huwelijk te Breda 3-11-1842 wordt Aduard (Groningen) als geboorteplaats vermeld. Bij zijn overlijden te Doesburg 22-4-1887 wordt Bovenknijpe (Friesland) als geboorteplaats. Aduard lijkt meest juist (door man zelf aangegeven). Feit is dat vader Freerk Tammes pas op 2-10-1811 te Knijpe aangifte doet van het bestaan van deze zoon, in de aanloop naar de naamsregistratie van december 1811. Bij die registratie meldt hij dat Joldert dan 2.5 jaar oud is. Volgens de “geboorte-aangifte” van 2-10-1811 zou Joldert op 11-2-1811 zijn geboren. Dit lijkt een ambtelijke vergissing. Bij zijn overlijden te Doesburg in 1887 is de akte uit Knijpe gebruikt.

Zeker is wel dat Joldert Freerks VAN DER HOEK rond 1830 in aanmerking kwam voor militaire dienst (toen de Zuidelijke Nederlanden zich als België gingen afscheiden en er oorlog werd gevoerd). Zeer zeker is dat hij beroepsmilitair (conducteur bij de artillerie) is geworden en tot zijn pensioen is gebleven. Joldert verdwijnt uit Friesland, trouwt in 1842 in de garnizoensstad Breda met Maria BRENDEL, 22j, dochter van de Nijmeegse nagelsmid Lodewijk BRENDEL. Minstens tot en met 1854 wonen Joldert en Maria te Breda, daarna in de garnizoenssteden Geertruidenberg, ‘s Hertogenbosch, weer Breda, Utrecht, Delft en Arnhem, om uiteindelijk te Doesburg met pensioen te gaan. Uit het huwelijk worden minstens 9 kinderen geboren. De Friese naam Joldert wordt in de buiten-Friese akten niet altijd correct geschreven: Jolderik, Jalt, Jalderik etc. Zijn militaire functie “conducteur” (geleider) bij de artillerie hield in dat hij verantwoordelijk was voor de trein, vervoer en plaatsing, van een geheel van kanonnen en mortieren. In zijn tijd gebeurde dat nog met echte paardenkracht. Hij zal de rang van onderofficier hebben gehad.

Kinderen uit het huwelijk (geboortegevens ontbreken nog):

(1) Ludovicus Joldert VAN DER HOEK, geb te Breda ca 1843, ovl te Arnhem 23-12-1887, 44j oud, gehuwd, tr 11-6-1873 te Arnhem, hij 29, spoorwegbeambte, zij 21, met Cornelia Esselina VAN VEEN, geb te Gouda ca 1852, dv Jan VAN VEEN en Wilhelmina BONGERTS. De huwelijksakte meldt dat Ludovicus spoorweg-beambte is, zijn vader conducteur, en de moeder van de bruid baker van beroep. De beroepsnaam “conducteur” voor zijn vader heeft met militaire dienst te maken en niet met spoorwegen, mogen we aannemen (Joldert was in 1873 al met militair pensioen toch?). Ludovicus en Cornelia hebben een voor huwelijk geboren kind dat bij huwelijk wordt gewettigd. Mogelijk was dit de dochter Wilhelmina (Willemina) die 22-5-1895 trouwt te Arnhem, 21j, geb te Arnhem, met de agent van politie Johannes HUURDEMAN, 28j, geb te Hoevelaken, zv Johannes HUURDEMAN, arbeider, en Grietje (van) MIDDELAAR. Het is nog onbekend of verdere kinderen uit huwelijk van Ludovicus en Cornelia worden geboren. Hij overlijdt 1887, 44j oud, te Arnhem. Weduwe Cornelis Esselina VAN VEEN trouwt daar (2) 30-10-1889, zij 38, hij 35, met Cornelis TIMMER, agent van politie, geb te Maarsseveen (prov Utrecht), zv Gerrit TIMMER, arbeider, en Willemijntje KIEFT.

(2) Frederik Jolderik VAN DER HOEK, geb Breda ca 1846, ovl Arnhem 8-11-1899, 53j, gehuwd, van beroep geleider, tr (1) Arnhem 3-5-1876, hij 30, militair, zij 24, met Johanna Maria Claassen, geb te Bemmel (Lingewaard, Gelderland), dv Hermanus CLAASSEN, rijksbakenmeester, en Helena NUIJ, tr (2) Arnhem 22-6-1898, hij 52, munitiewerker, weduwnaar, zij 49, met Gesina Maria Peters, geb te Nijmegen, dv Gerardus PETERS, kleermaker, en Wilhelmina NIJENHUIS. Uit eerste huwelijk een zoon: Jolderik Carel VAN DER HOEK, geb Arnhem ca 1877, ovl Arnhem 25-3-1930, verzekeringsinspecteur, gehuwd met Cornelia BOEKHOUT. Frederik overlijdt ruim een jaar na huwelijk met Gesina. Deze wordt 74 en overlijdt als weduwe te Arnhem 22-3-1924.

(3) Petronella VAN DER HOEK (Peternella), geb Geertruidenberg ca 1848, ovl Doesburg 16-10-1902, 54j, weduwe, tr 31-10-1876 te Doesburg, zij 28, zij 27, met Gerardus WORM, geb Nijmegen 15-2-1849, schoenmaker, ovl 20-10-1901 te Drempt (nabij Doesburg, gemeente Hummelo en Keppel), 52j, gehuwd, zv Johan Hendrik WORM, schoenmaker, en Maria VAN HOUT. In akten betreffende Petronella (huwelijk, overlijden) wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. – In het schoenmakersgezin te Doesburg geboren: (1) Maria Magdalena WORM, geb ca 1877, ovl Doesburg 29-10-1889, 12j. (2) Johannes Hendrikus WORM, geb ca 1878, ovl Nijmegen 13-2-1937, 58j oud. (3) Gerardus Jaldrikkes WORM, geb ca 1880, tr 3-5-1902 te Rheden (Velp), hij 22, slager, zij 23, dienstbode, met Aaltje JANSEN, geb te Velp, dv Cornelis Jansen, tuinman, en Willemina IJzerman. (4) Frederik WORM , geb ca 1880 (tweeling?), ovl Doesburg 11-4-1884, 4j. (5) Peternella WORM, geb ca 1882, ovl Nijmegen 14-9-1942, 60j, weduwe, tr 6-10-1921 te Nijmegen, zij 39, hij 59, horlogemaker, met Walterus Wilhelmus GREMMEN, geb te Altforst (Land van Maas en Waal), zv Floris Gremmen, postbode, en Petronella van der Weerden. (6) Albertus WORM, geb ca 1887, tr 30-7-1913 te Arnhem, hij 26, kleermaker, zij 24, met Wilhelmina Petronella LEENDERS, geb te Arnhem, dv Hendricus Wilhelmus Leenders en Cornelia Putters, werkvrouw.

(4) Henrica VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1849, ovl Doesburg 2-3-1907, 57j oud. In akte wordt haar moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL. Geen huwelijksgegevens gevonden.

(5) Cornelis Petrus VAN DER HOEK, geb ‘s Hertogenbosch ca 1852, ovl te Schoonhoven (Zuidholland) 1-6-1870 (aangifte Doesburg 7-6-1870), 18j oud, in militaire dienst als kannonier 2e klasse. In akte wordt zijn moeder Maria PREENE genoemd ipv Maria BRENDEL.

(6) Karel VAN DER HOEK, geb Breda ca 1854, ovl Nijmegen 12-8-1889, 35j oud, tr 7-1-1887 te Roosendaal (Noordbrabant), met Adriana VAN VEGHEL, geb Roosendaal en Nispen, dv Jacobus VAN VEGHEL en Johanna BEENS. In huwelijksakte ouders van Karel vermeld als Jalt Freerik VAN DER HOEK en Maria BRENDEL.

(7) Dirk Johannes VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1857, ovl Doesburg 5-4-1903, 46j oud, schoenmaker, beroep vader: conducteur. Bij overlijden van Dirk is moeder Maria BRENDEL nog in leven. Zij overlijdt 3 maanden later te Doesburg, 83j oud. Vader Joldert was in 1887 al overleden, dat beroep vader alsnog wordt vermeld, is merkwaardig. In overlijdensakte van Dirk geen melding van huwelijks-relatie. Aan te nemen is dat hij vrijgezel bleef.

(8) Catharina VAN DER HOEK, geb Utrecht ca 1859, ovl Doesburg 13-1-1924, 64j, gehuwd, tr 5-12-1895 te Doesburg, zij 36, hij 36, met Albertus Arnoldus ALFERINK, weduwnaar van haar zus Margaretha, onderwijzer, ovl als weduwnaar 30-9-1932, 73j oud.

(9) Margaretha Jalderika VAN DER HOEK, geb Delft ca 1862, ovl Doesburg 26-4-1895, 33j oud, gehuwd, tr 19-7-1887 te Doesburg, zij 25, hij 27, met Albertus Arnoldus ALFERINK, onderwijzer, geb te Neede (Gelderland), ovl 30-9-1932, 73j oud, weduwnaar van Catharina VAN DER HOEK, zv Jacobus ALFERINK, houtdraaier, en Aaltjen GROOT KORMELINK.

Maria PREENE of Maria BRENDEL Dat de echtgenote van Joldert Freerks VAN DER HOEK in de akten betreffende haar kinderen geboren in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch als Maria PREENE wordt vermeld, is mogelijk gevolg van aktenverwarring bij de aangifte in deze garnizoenssteden. Om de een of andere reden wordt haar vader bij huwelijk Nijmegen 13-12-1815 ingeschreven als Ludovicus PRENEN, geb Nijmegen 23-9-1793, zv Philippus PRENEN en Maria DE JONGH volgens de akte. Drie jaar eerder, Nijmegen 19-12-1812, trouwde zijn oudere broer als Matthias Jacobus BRENDEL, geb Nijmegen 7-8-1789, zv Philippe BRENDEL en Marie DE JONG. Vader en zonen zijn nagelsmeden, en het is mogelijk dat de BRENDEL-naam naar dit beroep verwijst. Philippus BRENDEL ovl Nijmegen 4-12-1823, 62j oud, is volgens de overlijdensakte zoon van ene Adam BRENDEL en geboren (gedoopt) te Auftersmit. Zo meldt het archief. Auftersmit klinkt Duits (Nijmegen grenst zoals bekend aan het gebied rond Kleve, Duitsland), maar een plaats met die naam heb ik tot dusver niet kunnen vinden. Verdere kinderen van de nagelsmid Philippus BRENDEL hebben in akten na 1811 de BRENDEL-naam, alleen bij huwelijk van Ludovicus (Lodewijk) wordt PRENEN geschreven. En hieruit onstaat een benoemingsrommeltje. Hij is 22, nagelsmid, zij 19, naaister, wanneer hij te Nijmegen 13-12-1815 trouwt met Petronella VAN DEN HAM, geb 3-6-1795 te Steenbergen (Westbrabant, boven Breda), ovl Nijmegen 27-5-1858, 62j, dv Arnoldus VAN DEN HAM en Catharina RAEKERS. Er was al een voorhuwelijks kind, geb Nijmegen 9-4-1813, toen Petronella 17 was: Catarina, dat door het huwelijk bijna drie jaar later wordt gewettigd. Was deze “misstap” van de jong-verliefden oorzaak dat Lodewijk niet de BRENDEL-naam mocht gebruiken? Hij staat in de huwelijksakte van 1815 vermeld als Ludovicus PRENEN. Kinderen: (1) De voorhuwellijkse dochter, geb Nijmegen 9-4-1813, Catarina PRENEN, tr Nijmegen 7-9-1843, zij 30, hij 30, met Cornelis DIEPENDAAL, daglooner, geb te Egmond-Binnen (Noordholland), zv Pieter Diependaal en Anna Putters. Bij huwelijk wettiging van een uit de relatie al geboren kind. (2) Johannes PRENEN (“PRENTEN” geschreven), geb Nijmegen 11-10-1816, ovl als Johannes BRENDEL 22-1-1817, 3 mnd oud. Mogelijk werd aangifte van dit baby-overlijden door naaste bekenden gedaan die van BRENDEL-naam uitgingen. (3) Maria BRENDEL, geb Nijmegen 7-4-1820, dv Lodewijk BRENDEL en Petronella VAN DEN HAM, hij 26, Petronella 24. Maria, in 1842 getrouwd met de militair Joldert Freerks VAN DER HOEK, is het enige kind uit huwelijk van Lodewijk en Petronella dat bij geboorte met achternaam BRENDEL wordt ingeschreven. Als moeder in Geertruidenberg en ‘s Hertogenbosch gaat ze als Maria PREENE in de akte. Begrijpelijk, maar niet juist. (4) Catharina PRENEN, geb Nijmegen 10-4-1825, ovl 28-5-1826, 1j oud. Vader is korporaal. Derde dochter uit het huwelijk wordt opnieuw naar moeder van Petronella vernoemd, zoals de voorhuwelijkse dochter Catarina. Catharina ovl 13 maand oud. Dat Lodewijk (of Ludovicus) PRENEN, rond 30j oud, genoemd wordt als korporaal, moet inhouden dat hij het nagelsmid-bedrijf te Nijmegen vaarwel zei (na overlijden in 1823 van vader Philippus BRENDEL door oudere broer Matthias voortgezet) en dat hij beroepsmilitair werd in de rang van korporaal. (5) Louisa BREENEN, geb Tilburg in maart 1831, bekend door overlijden Nijmegen 3-8-1831, 5 maanden oud. Omdat de Zuidelijke Nederlanden (België) een afscheidingsoorlog begonnen en “wonnen”, was er mobilisatie. Lodewijk kan te Tilburg gekazerneerrd zijn geweest. Louisa is laatste kind uit zijn huwelijk, wordt te Tilburg geboren en overlijdt 3 maanden later te Nijmegen.

De kwestie Maria PREENE of Maria BRENDEL heeft deze achtergrond. Vader Ludovicus PRENEN dan wel Lodewijk BRENDEL (BREENEN), wat maakt het uit? PETRONELLA VAN DEN HAM, echtgenote van Lodewijk en moeder van Maria BRENDEL overlijdt Nijmegen 27-5-1858, 62j oud.

Joldert Freerks VAN DER HOEK (1809-1887), laatste kind uit huwelijk van Freerk Tammes VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters BIJMA, vertrekt rond zijn 20ste uit Friesland naar Brabant en wordt beroepsmilitair. Diverse familietakken in Brabant en Gelderland door hem ingezet.

1. Bonne Jans BOUWMAN (ook: BOUMAN, BOUMA), geb 9-3-1774 te Oudeschoot (Schoterland, FR), doop 17-3-1774, ovl 29-8-1852 te Jubbega-Schurega (Schoterland, FR), 78 j, gehuwd, tr (3) 20-11-1825 te Oudehorne (Schoterland, FR), hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES, tr (2) 10-5-1801 te Oudeschoot, hij 27, zij 23, met Lamkjen Jelles (BAKKER), tr (1) 10-6-1798 te Oudeschoot, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Nieuweschoot, Grietje Jans, Rotstergaast, met
2. Grietje Jans (BIJMA), geb ca 1777, ovl in 1799 te Rotstergaast-Nieuweschoot (Schoterland, FR), ca 22j oud, in kraambed van eerste kind.

Uit huwelijk van Bonne en Grietje: Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17), geb 27-4-1799 in de Gaast (Rotstergaast), doop 2-6-1799 Oudeschoot, ovl Het Meer (Schoterland, FR) 6-9-1882, 83j oud, weduwe, tr 10-6-1821 met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

Oudmoeder Grietje Jans is ca 22j oud geworden. Geboorte/doopdatum onbekend omdat haar ouders Jan Wolters BIJMA (kw 34) en Fokje Hendriks (kw 35) hun pasgeborenen niet laten dopen (geen melding in doopregisters). Gemakkelijk te verklaren wanneer het vermoeden klopt dat Fokje Hendriks uit doopsgezinde familie stamt, te De Knijpe (Schoterland, FR), die niet doet aan kinderdoop (doopsgezind = volwassenendoop, doop na belijdenis). Fokje Hendriks liet misschien kinderdoop niet toe en Jan Wolters, in kerkelijke richting “hervormd” opgevoed, schikte zich daarin (niet zo kerkelijk, misschien). Huwelijk in Hervormde kerk was indertijd voor wettiging van het huwelijk de meest gebruikelijke weg. Huwelijk van Grietje Jans ca 21j oud met Bonne Jans, 24j, 10-6-1798 wordt bevestigd in Hervormde kerk te Oudeschoot, 2-6-1799 wordt daar de dochter Grietje Bonnes gedoopt, 27-4-1799 geboren te Rotstergaast. Dat de baby Grietje wordt genoemd (niet Fokje of Lamkje naar grootmoeders) past in verhaal dat moeder Grietje Jans in kraambed van eerste kind is overleden, 21 of 22j oud. Tussen 27-4 en 2-6-1799.

Bij de naamsregistratie van 1811 laat Bonne Jans te Oudehorne (mairie Mildam) de naam BOUWMAN registreren. Met kinderen: 1. Grietje, 12 jaar oud. 2. Jelle, 8 jaar oud. 3. Lamkjen, 5 jaar oud. 4. Jan, 4 jaar oud. 5. Roel, 1 jaar oud. Jan Wolters BIJMA te Rotstergaast, grootvader van Grietje, meldt bij deze registratie, twee eigen kinderen (nog in leven) en kleinkind Grietje te Oudehorne. Dochter van overleden Grietje. De (1799) overleden Grietje krijgt door deze vermelding alsnog BIJMA-naam. Haar dochter Grietje wordt Grietje Bonnes BOUWMAN.

Bonne Jans tr (2) Nieuweschoot 10-5-1801, hij 24, zij 21, Bonne Jans, Oudeschoot, Lamkjen Jelles, Mildam, met Lamkjen Jelles (BAKKER), geb 19-2-1779 (Lammegien) te Noordwolde (Weststellingwerf, FR), doop 21-2-1779, ovl 13-2-1822 te Oudehorne, 42j, dochter van Jelle Klazes (Jelle Claessen) BAKKER en Sjoukjen Roelofs.

Uit tweede huwelijk van Bonne Jans BOUWMAN 8 kinderen: Jelle Bonnes BOUMA(N), geb Oudeschoot 17-4-1803, doop Mildam 8-5-1803, ovl 15-7-1867, 64j, gehuwd (Schoterland), tr 25-4-1824, hij 20, zij 26, met Japikjen Yntzes WYBENGA, geb Nieuwehorne, dv Yntze Wiebes WYBENGA en Lijske Barteles. In archief van notaris Peeting te Heerenveen akte van 16-6-1840 verkoop van enig levend vee, boerengereedschappen en huismeubelen, opbrengst 1148 gld, door Wiebe Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Barteld Yntzes Wiebinga te Oudehorne, Jelle Bonnes BOUMA te Nieuwehorne, Evert Beerends Neef te Langezwaag en Jacob Sytzes Buik te Jubbega Schurega. En akte van 31-7-1840 verkoop van een partij te velde staande rogge en boekweit, opbrengst 542 gld door hetzelfde vijftal. Lamkjen Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 5-1-1806, doop 2-2-1806, tr 21-5-1826, zij 20, hij 20, met Jan Johannes VAN DER MEER, geb Sonnega (Weststellingwerf, FR), zv Johannes Jans VAN DER MEER en Sjoukjen Jans Jan Bonnes BOUMAN, geb Oudeschoot 26-12-1807, doop 24-1-1808, tr (1) 30-4-1837, hij 29, zij 25, met Hiltje Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens, tr (2) 16-6-1867, hij 59, zij 24, met Kornelisjen Sytzes BERGSMA, geb Oudehorne, dv Sytze Meints BERGSMA en Grietje Jacobs BLOKZIJL. Roel Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 9-12-1810, doop 13-1-1811, ovl 18-3-1880, 69j, gehuwd (Schoterland), tr (1) 7-6-1846, hij 35, zij 32, met Sytske Willems VAN DEN AKKER, geb Oudeschoot, dv Willem Hendriks VAN DEN AKKER en Antje Jeens Libbe Bonnes BOUMAN, geb Oudehorne 22-9-1813, ovl 29-12-1859, 46j, gehuwd (Haskerland), tr Doniawerstal 11-6-1847 met Reinskje Buddes KOOPMANS Sjoukje Bonnes BOUMA, geb Oudehorne 28-6-1816, ovl 24-9-1838, 22j, ongehuwd (Schoterland) Ayze Bonnes, geb Oudehorne 12-12-1818, ovl 3-1-1819, oud ruim 3 weken, ‘s morgens 6 uren te Oudehorne in huis nr 2. Jantjen Bonnes, geb Oudehorne 2-2-1822, ovl 8-2-1894, 73j, gehuwd (Weststellingwerf), tr WSW 30-3-1848 met Kornelis Boelen OOSTERDIJK.

Tien dagen na geboorte van dochter Jantjen overlijdt Lamkjen Jelles BAKKER 13-2-1822, 42j oud. Het huwelijk van (stief)dochter Grietje Bonnes Bouwman (kw 17) met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) op 10-6-1821 heeft ze nog wel mogen meemaken. Grietje Bonnes heeft vier jaar huwelijk met Wolter Van der Hoek achter de rug, twee bevallingen en evenzoveel babies die na enkele weken overlijden, wanneer haar vader Bonne Jans voor de derde keer in het huwelijk treedt.

Bonne trouwt (3) op 20-11-1825 te Oudehorne, hij 51, zij 22, met Marijke Uilkes DE VRIES (Schot 56). “Bonne Jans Bouma, oud 51 jaren, huisman, geboren te Oudeschoot en wonende te Nieuwehorne, weduwnaar van Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 te Oudehorne overleden, zoon van Jan Libbes 1 november 1809 overleden en van Lamkjen Haitzes.” In de akte wordt de naam van oudmoeder Grietje Jans Bijma, de eerste vrouw van Bonne, niet vermeld. Over Marijke: “Marijke Uilkes de Vries, oud 22 jaren, dienstmeid, geboren in de Compagnie onder Oudehorne, dochter van Uilke Lammerts de Vries en van Marijke Hotzes, echtlieden, wonende te Oudehorne.”

Uiteindelijk duurt dit derde huwelijk van oudvader Bonne Jans het langst: 27 jaren, beeindigd door zijn overlijden 29-8-1852 te Jubbega Schurega (Schoterland, FR), 78j oud. In zijn overlijdensakte wordt eerste echtgenote Grietje Jans BIJMA wèl vermeld: “Frank Jans Davids, 38 jaren, scheerenslyper te Heerenveen, en Jan Jans Bergsma, 27 jaren, arbeider te Jubbega Schurega woonachtig, verklaren dat Bonne Jans Bouma, oud 78 jaren, arbeider, geboren te Oudeschoot, wonende te Jubbega Schurega, eerst weduwnaar van Grietje Jans Bijma, daarna van Lamkjen Jelles Bakker, en laatstens gehuwd met Marijke Uilkens de Vries, zonder beroep aldaar (Jubbega Schurega) woonachtig, zoon van Jan Libbes en Lamkjen Haitzes, 29 augustus 1852 voormiddag 11 uur in het huis nr 126 te Jubbega Schurega is overleden.”

Uit derde huwelijk van Bonne Jans BOUMA(N) 6 kinderen/dochters: Marijke Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 7-2-1827, ovl 1-3-1894, 67j, wed (Schoterland), tr 30-10-1853, zij 26, hij 26, met Keimpe Jans VAN DER WAL, geb Jubbega Schurega, zv Jan Luitzens VAN DER WAL en Korneliske Harmens Martjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 5-11-1828, ovl 15-4-1909, 80j, wed (Schoterland), tr 17-5-1857, zij 28, hij 32, met Gerrit Beerends BLOEMSMA, geb Jubbega Schurega, zv Beerend Melis BLOEMSMA en Jeltje Gerrits JONKER Aukje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 12-2-1831, ovl 4-3-1831, 3 weken oud Aukjen Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 22-1-1833, ovl 7-1-1860, 26j, ongehuwd. Uilkje Bonnes BOUMAN, geb Nieuwehorne 15-5-1835, tr (1) Opsterland 17-5-1860 met Jan Wybes AANS, tr (2) Opsterland 30-4-1885 met Andries VAN DER DRAAI. Uit eerste huwelijk de kinderen: Wiebe Aans (1861), Bonne Aans (1866), Hepke Aans (1869), Markus Aans (1872) en Antje Aans (1876). Jan Wybes AANS ovl 1-6-1877, 43j, geh (Opsterland). Bij tweede huwelijk is Uilkje 50j oud, Andries VAN DER DRAAI is 51, weduwnaar van Jantje Klazes VEENSTRA, ovl 16-9-1883. Andries van der Draai geb 15-11-1832, zoon van Jan Oebeles VAN DER DRAAI en Ike Andries VAN DEN BOS, ovl 2-5-1907, 74j, geh (Opsterland). Uilkjen moet na april 1907 zijn overleden, ergens, we weten nog niet waar. Sjoukjen Bonnes BOUMAN, geb Jubbega Schurega 11-4-1842, ovl 6-5-1926, 84j, gehuwd (Opsterland), tr 16-6-1870 Opsterland met Wytze Ruurds KORT. Oudvader Bonne Jans is 68 wanneer dochter Sjoukjen wordt geboren. Hij is niet meer huisman/boer te Oudehorne/Nieuwehorne maar is verhuisd naar Jubbega Schurega. Bij zijn overlijden tien jaar later wordt hij arbeider genoemd wat ongeveer inhoudt dat hij als bejaarde man niet meer het boerenbedrijf uitoefende. Het kan zijn dat zijn oudere zonen dit overnamen. Derde echtgenote Marijke Uilkes DE VRIES loopt tegen de 40 bij verhuizing naar Jubbega en geboorte van Sjoukjen. Marijke werd in de Compagnie onder Oudehorne geboren (dat is: Jubbega Schurega) en dat kan aan de verhuizing hebben meegewerkt. Na overlijden van Bonne in 1852 trouwen de oudere dochters nog met jongens uit Jubbega Schurega, jongste dochters Uilkje en Sjoukje trouwen resp in 1860 en 1870 aan de overkant van de Schoterlandse Compagnonsvaart in Opsterland. Weduwe Marijke overlijdt 28-9-1875 in Opsterland (akte 239), 72j, weduwe. Deze lijnen niet verder nagetrokken. Oudvader Bonne Jans BOUWMAN was op jonge leeftijd kort gehuwd met de even jonge Grietje Jans BIJMA, die overlijdt 1799 in eerste kraambed dat door dochter Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17) wordt overleefd. Zij trouwt later met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

1. Johannes Cornelis LUKKES (Jannes), geb 16-4-1771 in Het Meer (Schoterland, FR), doop op belijdenis 3-5-1801, huisman, ovl 30-8-1829 te Het Meer in huis nr 38, 60j oud, nalatende vrouw en zes kinderen, tr 20-2-1803 te Het Meer, hij 32, zij 23, met
2. Hiltje Hanzes RONDUITE, geb 25-3-1779 te Nijehaske (Haskerland, FR), doop 4-4-1779, ovl Het Meer 9-6-1839, 61 jaar oud, weduwe. De akte van overlijden meldt: “Sieger Teyes VAN DER LAAN, 66 jaar, timmerman, en Ytzen Minnes BLINKSMA, 42 jaar, rentenier, wonende Het Meer, geburen, verklaren dat Hiltje Hanzes Ronduite, oud 61 jaar, geboren te Nije Haske, dochter van Hans Jans Ronduite en Jantje Geerts Brouwer, weduwe van Johannes Cornelis Lukkes, is overleden op 9 juni 1839 in huis nr 25 in Het Meer”.

Jannes Cornelis was eerst, 7-5-1797, getrouwd met Ymkjen Wybes (WIERDA). Uit dit huwelijk de dochters Saakje (geb Het Meer 28-5-1798, gedoopt 24-6-1798) en Froukjen (geb Het Meer 16-2-1800, gedoopt 16-3-1800). Deze meisjes en ook de moeder Ymkjen zijn vroeg overleden. Op 20-2-1803 trouwt Jannes met Hiltje Hanzes. Merkwaardig is dat Jannes 3-5-1801, 30j oud, zich kerkelijk laat dopen (doop op belijdenis, Hervormde kerk). Het is niet meer na te gaan of dit voor of na overlijden van Ymkjen Wybes en dochters gebeurde. Eerste kind van Jannes en Hiltje Hanzes is 24-1-1803 geboren, vier weken voordat hun huwelijk 20-2-1803 kerkelijk wordt bevestigd. Dit kind wordt een halfjaar na geboorte gedoopt, 7-8-1803.

Uit huwelijk met Hiltje Ronduite: Jantje (Janke) Johannes LUKKES, geb 24-1-1803, doop 7-8-1803, ovl 13-1-1848, 44 jaar oud, gehuwd, tr (1) 19-4-1829, zij 26, hij 29, met Ubele Iebeles STAMHUIS, geb ca 1800 te Lippenhuizen (Opsterland, FR), ovl 4-4-1840 te Heerenveen (Schoterland, FR), 40j oud, zv Iebele Ubeles STAMHUIS en Hesseltje Gerbens. Zijn ouders trouwden 22-5-1796 binnen de Doopsgezinde gemeente te Lippenhuizen, waardoor doopdatum voor hem ontbreekt. Uit huwelijk van Janke en Ubele de kinderen: Johanna (geb Het Meer 14-11-1829), Hesseltje (geb Het Meer 13-7-1832), Hiltje (geb Heerenveen 12-1-1835) en Ibele (geb Heerenveen 4-9-1837). Janke wordt weduwe te Heerenveen in april 1840. Op 3-11-1842 bevalt ze van een dochter, Trijntje LUKKES, dochter van Janke Johannes LUKKES. Naam van de vader niet vermeld. Janke trouwt (2) 4-2-1845, zij 42, hij 43, te Heerenveen met Sikke Tobias HUIZINGA, geb Heerenveen 9-2-1802, ovl als kolonist te Ommerschans (Overijssel) 8-2-1854, 52j, weduwnaar. Uit dit tweede huwelijk de zoon Tobias HUIZENGA, geb 9-5-1846 te Het MEER. – Of Sikke de biologische vader was van Trijntje LUKKES, voor zijn huwelijk met Janke geboren, valt niet te bepalen. Hij trouwde 2-12-1821 te Heerenveen, hij 19, zij 22, met Elizabeth Helena Hendriks PRINS, geb 1-11-1799, doop 24-11-1799, dochter van Hendrik Siegers PRINS, tapper/kastelein te Heerenveen, en Antje Koens. Uit huwelijk van Sikke en Antje eerst 3 dochters: Antje (geb Heerenveen 22-5-1822, tr 28-5-1848 met Reitze Folkerts FEERSMA), Jeltje (geb Haskerland 13-2-1824, ovl 28-8-1826) en Sara (geb Aengwirden 15-11-1825, ovl 6-9-1826). Bij vrijwel gelijktijdig overlijden van de twee jongsten is Sikke 24j.
— Misschien ging het daarna mis in het huwelijk. Sikke was niet ingeloot voor militaire dienst, maar gaat via nummerverwisseling (akte van 24-3-1830) als plaatsvervanger voor Jouke Pieters Veltman te St.Nicolaasga, op 28-jarige leeftijd alsnog de kazerne in. Hij kon niet voorzien (en wie wel) dat in augustus/september 1830 rellen in Brussel zouden uitbreken die in een afscheidingsoorlog België/Nederland uitmondden. Mobilisatie dus en Sikke niet tien maanden van huis, maar enkele jaren onder de wapens. Hij kwam heelhuids uit deze periode.
— Uit zijn huwelijk met Elizabeth PRINS wordt Heerenveen 26-4-1836 nog een kind geboren, zoon Tobias Sikkes HUIZINGA. Het huwelijk eindigt met echtscheiding (echtscheidingsakte 30-11-1844). Sikke trouwt 4-2-1845, drie maanden na passeren van deze akte, met weduwe Janke Johannes LUKKES, zij 42, hij 43. Een zoon Tobias wordt 9-5-1846 geboren te Het Meer, Janke overlijdt 13-1-1848 te Heerenveen, 44j oud. De buitenechtelijk geboren dochter Trijntje Lukkes overlijdt te Heerenveen 23-5-1848, 5j oud. Antje HUIZINGA, enig overgebleven kind uit eerste huwelijk van Sikke trouwt. 26j oud, 28-5-1848, hierboven al gemeld, met Reitze Folkerts FEERSMA, 26j, geb Heerenveen, zv Folkert Klazes FEERSMA en Martjen Reitzes DE GRAAF.
— Sikke Tobias HUIZINGA overlijdt rond 6 jaar later, 8-2-1854, 54j oud, kolonist te Ommerschans (Overijssel). Ommerschans was samen met Veenhuizen (Drenthe) “straf”-kolonie van de Maatschappij van Weldadigheid, voor minder-handelbare personen, naast de ontginningskolonies te Frederiksoord en Willemsoord. Mogelijk solliciteerde Sikke, na alle trammelant, bij de Maatschappij en kwam hij zo als kolonievader/bewaker eerst in Veenhuizen en daarna in Ommerschans terecht. Zeker lijkt dat hij al in 1848 naar Veenhuizen ging, samen met overgebleven stiefkinderen (kinderen van Janke LUKKES uit haar huwelijk met Ubele STAMHUIS). Stiefdochter Hesseltje STAMHUIS ovl 16-1-1849 te Norg/Veenhuizen, 17j oud, en de dochter Hiltje STAMHUIS ovl 1-7-1852 te Veenhuizen, 17j oud (overlijdens gemeld in administratie te Norg en te Heerenveen). Sikke ovl 8-2-1854, kolonist te Ommerschans, 54j oud, overlijden een maand later, 7-3-1854, ingeschreven te Heerenveen. Hij was dus nog wel te Schoterland ingeschreven en kan onvrijwillig naar Veenhuizen/Ommerschans zijn gegaan.
— Janke Johannes LUKKES (1803-1848) kreeg 5 kinderen. Overlijden van drie (Hesseltje, Hiltje en Trijntje) hier genoemd. Uit huwelijk met Ubele STAMHUIS nog dochter Johanna (geb 1829), geen verdere gegevens, en zoon Ibele (geb 1837), mogelijk als Ybele STAMHUIS ovl 14-4-1914, 76j, weduwnaar (Opsterland 59). Aktes nog te vinden. Geen groot nageslacht. De Tobiassen (geb 1836 resp 1846) zijn ook nog even onvindbaar. Indruk bestaat dat Sikke Tobias HUIZINGA als echtgenoot en (stief-) vader behoorlijk veel problemen maakte. Froukje Johannes LUKKES, geb 17-7-1805 te Het Meer, doop 4-8-1805, ovl 4-6-1877, 71j, weduwe, tr 8-5-1825, zij 19, hij 24, met Hendrik Durks JAGER, geb 30-12-1801 te Luinjeberd (Aengwirden, FR), doop 18-1-1802 te Tjalleberd, ovl 10-5-1849, 48j, gehuwd, zv Durk Jacobus en Egbertje Andries (DRIEST). Uit huwelijk van Froukje LUKKES en Hendrik JAGER: dochters Egbertje (geb Het Meer 17-4-1826), Hiltje (Het Meer 14-11-1828), Durkje (30-3-1834), Johanna (8-11-1836, ovl 14-11-1852, 16j), Trijntje (11-3-1841) en zoon Durk Hendriks JAGER (10-5-1844, ovl Akkrum 7-1-1905, 60j, geh, tr 19-5-1867 te Akkrum met schippersdochter Stijntje Pieters SYTEMA. Hans Johannes LUKKES, geb 25-10-1807 te Het Meer, doop 15-11-1807, ovl 1880 te Steenwijkerwold (Overijssel), 83j oud, weduwnaar, tr 25-4-1830, hij 22, timmermansknecht te Het Meer, zij 23, met Wytske Molles VAN DEN AKKER, geb 10-10-1806 te Nieuwehorne, ovl 12-2-1865 te Wolvega (Weststellingwerf, FR), 58j, gehuwd, dv Molle Keimpes VAN DEN AKKER, huisman, wonende te ZestienRoeden onder Tjalleberd, en van Antje Hendriks NIJENHUIS (Molle en Antje gehuwd 22-5-1803 te Nieuwehorne). Hans Johannes LUKKES wordt als timmerman te Het Meer minstens tot en met 1855 genoemd. Verhuist daarna naar Wolvega en overlijdt te Steenwijkerwold.
— Uit huwelijk van Hans en Wytske 9 kinderen (geboren Het Meer): - (1) Johannes Hanzes LUKKES, geb 3-3-1831, ovl 26-5-1879, 48j, gehuwd, timmerman, tr 30-5-1852, hij 21, zij 21, met Fokje Jurjens HARTKAMP, geb te Tjalleberd, dv Jurjen Roelofs HARTKAMP en Trijntje Murks LIEUWES. - (2) Molle Hanzes LUKKES, geb 26-5-1833, timmerman en koopman, ovl 13-8-1907, 74j, gehuwd, tr Wolvega 7-5-1858, hij 24, zij 26, met Sjoerdje Tjabels VAN DER VEEN, geb 25-4-1832 te Oldelamer (Weststellingwerf, FR), ovl 4-10-1902 te Nieuweschoot (Schoterland, FR), dv Tjabel Gerbrands VAN DER VEEN en Trijntje Sjoukes VAN DER VEEN. Molle Hanzes woonde tot 1870 te Wolvega en daarna te Nieuweschoot. Na overlijden van Sjoerdje trouwt hij nog 24-9-1903, hij 70, zij 45, met Loltje BUSAAN, wed van Sietze Bosma. - (3) Hiltje Hanzes LUKKES, geb 4-10-1835, ovl 1919 te Steenwijkerwold, 83j, weduwe, tr Wolvega 10-5-1862, zij 26, hij 29, met Roelof Reitzes LEMSTRA, geb 9-12-1832 te Oldelamer, ovl 1912 te Steenwijkerwold, 79j, gehuwd, zv Reitze Jans LEMSTRA en Sibbigjen Hessels GORTSTRA. - (4) Keimpe Hanzes LUKKES, geb 13-6-1838, ovl 1892 te Steenwijkerwold, 64j, weduwnaar, tr Wolvega 24-4-1863, hij 24, zij 24, met Jeltje Jans OOSTERKAMP, geb 3-12-1838 te Spanga (Weststellingwerf, FR), ovl 1887 te Steenwijkerwold, 49j, gehuwd, dv Jan Alberts OOSTERKAMP en Trijntje Jans BULDSMA. - (5) Kornelis Hanzes LUKKES, geb 10-1-1841, ovl Weststwerf 14-1-1897, 56j, weduwn, tr 31-3-1870 te Oudeschoot (Schoterland, FR), hij 29, zij 20, met Hielkjen HEIDSMA, geb Oudeschoot 3-6-1849, ovl Weststwerf 29-6-1892, 48j, gehuwd, dv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER. - (6) Jan Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, tr 14-4-1871 te De Knijpe, hij 27, zij 23, met Rinskjen DE GROOT, geb 9-6-1847 te Langezwaag (Opsterland, FR), dv Auke Wytzes DE GROOT en Jeltje Barteles TERPSTRA. Jan is in 1871 koemelker te Sneek, waar in 1873 ook eerste kind uit het huwelijk wordt geboren. Volgende kinderen (1875 en 1878 een tweeling) geboren te Benedenknijpe. In 1879 in notarisakten wordt Jan gemeld als werkman te Nieuweschoot (de akten gaan over boedelscheiding binnen zijn schoonfamilie). Volgende 4 kinderen worden te Nieuweschoot-Rottum geboren. Na 1889 geen verdere meldingen meer over Jan Hanzes Lukkes en Rinskjen de Groot in Friese registers. Een bekwame koemelker of melkerijchef was overal welkom. Bijvoorbeeld in het Duitse Rijnland. - (7) Antje Hanzes LUKKES, geb 27-12-1843, tweeling, ovl Haskerland 12-8-1940, 96j, weduwe, tr Schoterland 31-3-1870, zij 26, hij 35, met Klaas Teyes WASLANDER, geb Rotstergaast 19-9-1843, ovl Schoterland 31-1-1907, 72j, gehuwd, zv Teye Egberts WASLANDER en Blijke Theunis BLOK. Antje en Klaas WASLANDER gaan te Rottum wonen, waar 8 kinderen worden geboren. - (8) Dochter, levenloos 24-1-1847. - (9) Geeske (Geesje) Hanzes LUKKES, geb 26-6-1849, ovl Opsterland 23-1-1881, 31j, gehuwd, tr Schoterland 26-10-1871, zij 22, hij 24, met Jan Jans HEIDSMA, geb 2-8-1847 te Oudeschoot, zv Jan Jans HEIDSMA en Jinke Jacobs BROUWER (ook de schoonouders van broer Kornelis Hanzes LUKKES). Het huwelijk van Geeske met Jan HEIDSMA duurt door haar overlijden in 1881 slechts 10 jaar. Er zijn 4 kinderen geboren. Mogelijk is Geeske overleden (met baby) in kraambed van het vijfde kind. Jan Heidsma was (los) arbeider/dagloner en het jonge gezin trok in die 10 jaar langs allerlei tijdelijke vestigingen. Kinderen: (1) Jinke HEIDSMA, geb 3-2-1872 te Rottum (Schoterland), ovl Schoterland 12-4-1896, 24j, gehuwd, tr Schoterland 29-10-1893, zij 21, hij 34, met Anne DIJKSMA, geb Oudeschoot, zv Keimpe Jacobs DIJKSMA en Sjoukje Annes VAN DER KERK. (2) Jan HEIDSMA, geb 24-7-1875 te Teroele (Doniawerstal), ovl 1-8-1885 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 1-8-1885 Schoterland, 15-8-1885 Uithuizen (prov Groningen)), waar vader Jan toen woonachtig was. (3) Hans HEIDSMA, geb 20-8-1877 te Katlijk, ovl 1878 aldaar. (4) Hinke HEIDSMA, geb 9-5-1879 te Katlijk, ovl 28-5-1881 te Oudeschoot (overlijdensaangifte 28-5-1881 te Schoterland, 1-6-1881 te Opsterland).
— Na overlijden van Geeske LUKKES, 31j, Opsterland 1881, is Jan HEIDSMA naar Uithuizen gegaan in Noord-Groningen. De Geeske-kinderen voorzover nog in leven, overlijden te Oudeschoot (bij de familie). Jan HEIDSMA tr (2) 10-5-1890 te Stedum (prov Groningen), hij 42, weduwnaar van Geeske Hanzes LUKKES, zij 27, met Jantje WESTERHOF, geb te Den Boer (Groningen). Bij huwelijk wettiging van 2 kinderen: Jan en Jantje waren voor 1890 al behoorlijk intiem. Het nieuwe gezin leeft in noordelijjk Groningen voort. Cornelis Johannes LUKKES, geb 6-3-1811 te Het Meer, doop 24-3-1811, ovl 10-3-1833 in hospitaal te Eindhoven, 22j oud. Cornelis had de pech dat hij in 1831 aan de beurt was voor militaire dienstplicht, juist toen België zich losmaakte van Nederlands bewind. De oorlog eindigde 23-12-1832 toen een Frans leger de Nederlanders uit de citadel van Antwerpen joeg, met vele doden en gewonden. Cornelis stierf twee maanden later in het militair hospitaal te Eindhoven. Het formele bericht daarvan volgde weer ruim twee maanden later (24 mei 1833, Provincie Vriesland, Schot 46): “Ten gevolge van een authentiek extract uit het overlijdensregister der Stad Eindhoven ons bij missive van den 4 april 1833 no 108, dat Cornelis Lukkes, flankour bij het Eerste Bataillon Achttiende Afdeling Infanterie, oud 22 jaren, geboren en laatst woonachtig te Schoterland Het Meer, Provincie Vriesland, zoon van Johannes Lukkes, overleden, en Hiltje Hanzes Ronduite, zonder bedrijf in Het Meer, op de 10 maart 1833 in het Hospitaal te Eindhoven is overleden.” Het bericht van de dood van Cornelis betekende dat jongere broer Jan Johannes Lukkes (kw 18) die in 1833 aan zijn dienstplicht moest beginnen, het bericht van de Gouverneur kreeg dat hij van die plicht werd ontslagen. Jan Johannes LUKKES (kw 18) (Luckes in geboorteakte en ook in overlijdensakte 1869: Jan LUCKES, ovl 17-4-1869, 56j, gehuwd), geb 23-1-1813. Van militaire dienst vrijgesteld doordat oudere broer Cornelis in militaire dienst was en als gevolg daarvan overleed (1833 in hospitaal te Eindhoven). Jan Johannes LUKKES, timmerman te Het Meer, trouwt 19-5-1838 met Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19). Als betovergrootouders in onze kwartierstaat verder rond hen gemeld in deel Generatie 5. Trijntje Johannes LUKKES (Luckes in geboorteakte), geb 15-1-1820 te Het Meer, ovl 22-8-1857 te Franeker (FR), 37j, gehuwd, tr 15-5-1842, zij 22, hij 30, met Jelle Baekes DE GROOT, geb 26-12-1811 (mairie Mildam), zoon van Baeke Yntzes DE GROOT en Antje Jans KOOPMAN. Uit huwelijk van Trijjntje en Jelle zeker 3 kinderen: (1) Johannes Jelles DE GROOT, geb 29-12-1843 te Oranjewoud, (2) Antje DE GROOT, geb 4-1-1852 te Franeker, (3) Beke DE GROOT, geb 18-3-1854 te Franeker.
— Trijntje overlijdt 22-8-1857, 37j, gehuwd. Jelle trouwt opnieuw 7-11-1858 te Franeker met Geertrui HILSTRA (1830-1904), maar overlijdt niet veel later, 28-5-1861 (Franeker), 48j oud. Meer informatie toe te voegen.

1. Durk Eelkes WOUDSTRA (Dirk), geb ca 1747, overl 24-9-1817 te Joure, 70j, schipper, trouwt (1) 14-2-1773, hij van Nijehaske, zij van Uitwellingerga, met Akke Jarigs MENGER, vermoedelijk overleden 18-6-1807 buiten Friesland. Trouwt (2) 25-9-1808 te Joure op ca 60-jarige leeftijd met de 18-jarige
2. Jacobje Wiebes VAN DER WERF, geb 10-8-1790 (gedoopt 26-8-1790) te Sneek, overl 1-4-1853, 62j, weduwe, eerstens van Durk Eelkes Woudstra en laatst van Wilt Haayes Zwart. Zij trouwt (2) 3-1-1819 met Wilt Hayes Swart, korenmolenaar te Het Meer, zij 28j, weduwe, hij 52j, weduwnaar.

Uit tweede huwelijk (Durk en Jacobje): Reinskjen (Rinske), geb 5-12-1809 te Joure en daar gedoopt 24-12-1809, ovl 31-5-1850 te Heerenveen, 40j oud. Trouwt 23-9-1827, 17j oud, met Pieter Hendriks BOSMA, 27j oud, geb 7-3-1800, ovl 12-7-1859, 59j oud, kuiper (ovl in huis nr 227 te Heerenveen), zv Hendrik Jans BOSMA en Aaltje Jans. Kinderen van Reinskjen en Pieter: Jacoba (1829-1895), Hendrik (1831-1862), Dirk (1835, jong overleden), Aaltje (1838), Bonje (1840) en Dirk (1843). Bonne, geboorteaangifte Mairie Joure 5-9-1812, dit kan ook de dag van geboorte van Bonne zijn geweest (niet te controleren). Overlijdens-aangifte betreffende dit zoontje dat waarschijnlijk jong is overleden, ontbreekt te Joure en elders waar we zochten. Schipperskind in de tijd van nog niet allesomvattende Burgerlijke Stand, stel ik maar even. Bonjé, geb te Tholen, ZEELAND, 18-2-1815 (kw 19).

Oudvader Durk was schipper (men zeilde toen nog) tussen Friesland en Zeeland/Westbrabant. Zijn laatste kind, betovergrootmoeder Bonjé WOUDSTRA (kw 19), 18-12-1815 te Tholen (Zeeland), wordt geboren tijdens een reis. Dit had traditie want twee kinderen uit Durks eerste huwelijk werden ook tijdens een reis geboren: Bontje Durks 25-8-1778 bij Gouda (Tergouw, Zuidholland) en Lammert Durks WOUDSTRA 7-4-1780 te Steenbergen (Westbrabant). Het regelmatige verblijf van Friese schippersfamilies in Zeeuwse en Westbrabantse havenplaatsen leidt tot verliefdheden en huwelijken aldaar. O.a. Eelkes derde zoon, Jaring Eelkes WOUDSTRA, trouwde (1839) en vestigde zich te Zevenbergen (W.Brabant), en Eelkes kleinzoon Jaring Lammerts WOUDSTRA deed dat al eerder (1825), op 17-jarige leeftijd, ook te Zevenbergen. De kleinzoon Pieter Lammerts WOUDSTRA trouwt in 1829 te St.Maartensdijk (eiland Tholen, Zeeland), maar door overlijden van jonge vrouw en eerste kind in het kraambed (1830) was dit huwelijk van korte duur, Pieter keerde weer naar Friesland terug. Eelkes kleindochter Elisabeth VAN SLOTEN, dochter van Akke Eelkes WOUDSTRA, overlijdt te Zevenbergen in 1848, 24j oud, ongehuwd. De Jouster schipper Dirk Eeltjes WOUDSTRA (zo geschreven) liet 17-5-1816 door notaris J.van Steenbergen te Breda testament inschrijven, dus toen was hij, drie maanden na geboorte van dochter Bonje te Tholen, ook in de omgeving.

Toen hij in mei 1816 te Breda testament liet opmaken, was hij tegen de 70j oud en nog steeds op reis. Wellicht had hij met (schoon)zonen meer dan eén tjalk in bedrijf. Notarisakten maken duidelijk dat hij nog in 1813 (23-4-1813) voor 242 frs een tjalk (erbij?) kocht van Jelke Johannes Leertouwer, collega-schipper te Nijehaske (Heerenwal, Heerenveen). Hij financierde dat wellicht met een lening van 400 frs bij Jantje Klazes, weduwe van Franke Jeeps te Heerenveen. Aflossing van die lening (cessie) deed hij binnen vijf maanden (archief notaris Mooi, Oldeboorn). Dat hij hoognodig, desnoods te Breda, een testament moest laten maken, had misschien te maken met problemen van zijn oudste zoon Eelke Durks WOUDSTRA, mede-schipper. Deze overlijdt 23-6-1816, een maand later, pas 40j oud. Er kan iets met hem gebeurd zijn (de overlijdensakte geeft geen duidelijkheid). Oudvader en schipper Durk Eelkes WOUDSTRA laat 24-9-1817 het leven, 70j oud. Op 6-2-1818 wordt voor de directe erfgenamen door notaris Van Eyck te Joure een inventaris opgemaakt. Tekst van de akte bij overlijden (in 1817) van Durk Eelkes WOUDSTRA: “In het jaar een duizend achthonderd zeventien den zes en twintigsten der maand September zijn voor ons, grietman-officier van de Burgerlijke Stand der grietenij Haskerland provincie Vriesland gecompareerd: Freerk Nijbert TIJLEMANS, oud dertig jaren, van beroep zeilmaker, en Sikke Douwes NIJMAN, van de (dienst der) Belastingen, beide naaste geburen. Welke ons verklaard hebben, dat DURK EELKES WOUDSTRA, oud zeventig jaren, van beroep schipper, wonende op de Joure, echtgenoot van JACOBJE WIJBES VAN DER WERF, op den 24sten der maand September des voormiddags ten zes uren in het huis no. 109 op de Joure is overleden.” De comparanten wisten niet zoveel over de bejaarde buurman/schipper. Over diens eerdere huwelijk, met Akke Jarings MENGER, en nagelaten kinderen geen woord. Het huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs MENGER (de MENGER-naam toen al gebruikt) wordt in 1773 gemeld in de trouwregisters van de Herv.Gem. van Oudehaske-Haskerhorne en van Nijehaske-Haskerdijken. Huwelijksbevestiging te Oudehaske. Durk is van Nijehaske, Akke van Uitwellingerga volgens de registers. Uitwellingerga ligt langs de vaart tussen Joure en Sneek. Een tiental kilometers verwijderd van Oudehaske.

Kinderen uit huwelijk van Durk Eelkes en Akke Jarigs (Jarings Menger): Rigt Dirks, geb 20-11-1773, gedoopt 27-3-1774 te Oudehaske, ouders wonen te Oudehaske. Geen verdere meldingen gevonden. Eelke Durks WOUDSTRA, geb ca 1776, geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (aangifte Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure zijn kinderen nog in leven en zijn kleinkinderen voorzover kinderen van zijn zoons (die van de dochters meldt hij niet). Zoon Eelke is volgens die melding dan 35j, wonend St.Johannesga, met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), Jaring (2). Eelke overlijdt in 1816, 40j oud (vader Durk nog in leven). Kersje Jans is met 31j al weduwe. Zus Bontje Jans WOUDSTRA overlijdt 24-9-1817, 27j oud. Met de weduwnaar van haar zus, Hendrik Jans WIND, trouwt Kersje in 1824. Completer verhaal hieronder: 38.2 Eelke Durks WOUDSTRA Bontje Dirks, geb 25-8-1778 te Tergouw (bij Gouda, Zuid-Holland), gedoopt 31-3-1782, ruim 3j oud, te St.Johannesga, ouders woonachtig te Rotsterhaule, ovl voor 1812, hooguit 33j oud. Bontje is als schipperskind bij Gouda geboren. Ze is ruim 3 jaar na geboorte gedoopt. Op 14-6-1801 is er te Joure huwelijk van Bontje Dirks met Jan Jans de Vries. Uit dit huwelijk dopen van kinderen Akke (7-11-1802), Akke (29-9-1805), Age (10-1-1806) en Lysbet (8-10-1809). De dochter Lysbet is 26-9-1809 geboren en vader Jan Jans de Vries 14-10-1809 overleden te Joure (volgens register). Bij naamsaanneming 1811 meldt Durk Eelkes WOUDSTRA dochter Bontje niet, zodat is aan te nemen dat ook zij toen was overleden. De kinderen van Bontje voorzover nog in leven waren dus wees eind 1811 en zijn bij de naamsaanneming niet geregistreerd. Aan te nemen is dat ze de DE VRIES-naam gingen dragen (hun vader staat al in 1801 als DE VRIES vermeld). Jan Jans de Vries is geen broer van Sybren Jans de Vries met wie Trijntje, jongere zus van Bontje, in 1802 te Joure trouwt. Lammert Durks (Dirks) WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), ovl 7-11-1824 (Haskerland 19), 44j oud, trouwt te Joure 13-3-1803 met Trijntje Pieters CATH. Bij naamsaanneming van 1811 worden de kinderen Durk (8), Pieter (6), Berber (2) en Jaring (1/4) ingeschreven. Na 1811 volgen nog 3 dochters Akke (1813, ovl na 2 dagen; 1815, ovl na 3 jaar; 1821, wordt 30j oud, ovl 30-1-1852, gehuwd). Lammert ovl 1824 wordt 44j, Trijntje Pieters CATH, dochter van Pieter Lubberts CATH, wordt bijna 80j oud en overlijdt 6-3-1860. Completer verhaal hieronder: 38.4 Lammert Dirks WOUDSTRA Trijntje Dirks WOUDSTRA, geb 7-12-1783 te Rotsterhaule, ovl 28-12-1832 te Joure, 49j, gehuwd, trouwt te Joure 30-5-1802, zij 18, hij 28j oud, met Sybren Jans DE VRIES, geb 14-2-1774 te Joure, zoon van Jan Gellius en Sentje (Syntje) Gerbens, ovl 8-2-1847, 72j, weduwnaar. Sybren is uurwerkmaker te Joure. De op jonge leeftijd gehuwde Trijntje krijgt binnen de eerste zes jaren van haar huwelijk 3 kinderen en verder geen. De Jouster uurwerkmaker blijkt over een zathe met landen te Akmarijp te beschikken die hij verhuurt, volgens notarisakte uit 1819, voor de som van 135 gld per jaar (aan Andries Lykeles Feddema, huisman te Terhorne). De drie kinderen uit hun huwelijk: (1) Syntje, geb 17-11-1803, tr 9-1-1825 met Hendrik Berends KETELLAPPER; (2) Dirk Sybrens DE VRIES, geb 16-2-1806 – hij gaat via nummerverwisseling (24-1-1825) “vrijwillig” (tegen betaling) in militaire dienst en trouwt pas op 49-jarige leeftijd in Kollumerland (FR) met Geeske Geerts DOBBER; (3) Jan Sybrens DE VRIES, geb 7-7-1808 te Joure, tr 21-2-1844 te Workum (FR), hij 35, zij 26, met Christiana Elisabeth DOHRMAN, geb te Amsterdam, dochter van Christiaan Friedrich Dohrman en Elisabeth Holm.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 18j wanneer ze te Joure, dochter van de uurwerkmaker Wiebe Eelderts VAN DER WERF (kw 78), trouwt met de ca 60-jarige Jouster schipper Durk Eelkes WOUDSTRA, weduwnaar van Akke Jarigs MENGER. Diens kinderen voorzover nog in leven zijn 7 (Trijntje) tot 15j (Eelke) ouder dan Jacobje en stuk voor stuk getrouwd en met eigen gezin. De jonge Jacobje hoeft niet “stiefmoeder” te spelen en wordt al direct ingetrouwde beppe voor meer dan tien kleinkinderen (van Durk). Samen met Durk krijgt ze 3 kinderen (zieboven): Rinske, Bonne en Bonjé (kw 19). Dat laatstgenoemde 18-12-1815 te Tholen is geboren geeft aan dat Jacobje ook meevoer op reizen naar Zeeland/W.Brabant. Durk overlijdt te Joure 24-9-1817, Jacobje is dan 27j en houdt aan het huwelijk de 2 jonge dochters over. Slechts ruim een jaar blijft zij weduwe: ze trouwt (2) 3-1-1819, met Wilt Hayes SWART (ook: ZWART), korenmolenaar, wonend te Het Meer, 52j oud, weduwnaar, ovl 7-1-1846 te Heerenveen, 79j oud.

Wilt Hayes is 26-10-1766 gedoopt te Gorredijk Herv.Gem, zoon van Haye Jans en Aukjen Wilts. Hij was de jongste uit dit gezin en had 1 oudere broer: Jan Hayes, gedoopt 14-3-1756 te Gorredijk. Bij de naamsaanneming van 1811 meldt deze de naam SWART (zonder kinderen, tekent “ZWART”), Wilt Hayes meldt zich niet maar gaat ook de naam SWART gebruiken of: dit was al een gebruikelijke bijnaam voor de familie. De schrijfwijze, Swart dan wel Zwart, blijft in ambtelijke stukken afwisselend voorkomen (Zwart wint na ca 1840). Oudere broer Jan Hayes ZWART ovl 22-1-1845 te Gorredijk, 88j, weduwnaar, is 6-1-1793 te Gorredijk getrouwd met Popkjen Laurenses en kreeg 5-12-1793 de dochter Wapke. Popkje en Wapke zijn misschien kort hierop overleden, en Jan Hayes ging als weduwnaar nog ca 50j door. Wilt Hayes (SWART) is 34j oud wanneer hij 19-1-1800 trouwt binnen de Doopsgezinde Gemeente Heerenveen met Jeltje Kerstes. Zij is van dezelfde leeftijd. Ze volgen de Doopsgezinde regel en laten hun (4) kinderen niet dopen. Jeltje Kerstes overlijdt 29-8-1817, 52j oud, in Het Meer (Schoterl 21). Wilt Hayes trouwt 3-1-1819 met de jonge weduwe van de Jouster schipper Durk Eelkes WOUDTRA, Jacobje Wiebes, Jacobje 28, Wilt 52j oud.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt door haar tweede huwelijk echtgenote van de korenmolenaar van Heerenveen. Deze woont weliswaar in Het Meer, de buurt direct oostelijk langs de Compagnonsvaart van Heerenveen, maar de molen staat in de kern van Heerenveen, aan de westkant van de “Dragt”, bij de Molenwijk. Deze wind-korenmolen (“De Windhond” later “Volharding” genoemd) is in de eerste helft van de 19de eeuw de enige korenmolen voor Heerenveen en omgeving en kennelijk bijzonder productief.

Wilt Hayes volgt als molenaar Pieter Harings Romkes op. Misschien was Wilt al langer in de molen werkzaam. We zijn hierover nog onvoldoende gedocumenteerd. Volgens een publicatie “De sfeer van Weleer” door drs. D.M.Bunskoek, over eertijdse molens te Heerenveen, was Pieter Harings Romkes sinds 1811 molenaar/eigenaar van deze enige korenmolen in die tijd te Heerenveen en kwam Wilt Haijes ZWART daarna en namen diens zoon (Wilt overleden in 1846), Kerst Wilts Zwart, en schoonzoon Tjibbe Eits de Vries samen de molen over. Citaat: Zij bedienden de klanten zelf met paard en wagen. In 1849 kwam daar echter tijdelijk de klad in, toen het paard vanwege een veeziekte moest worden afgemaakt. In datzelfde jaar werd de molen publiek verkocht en in de Leeuwarder Courant omschreven als "een hechten en steeds in besten staat onderhouden wind-korenmolen, voorzien van drie paar maalsteenen". Overdracht van de molen van Pieter Harings Romkes aan Wilt Hayes Zwart zou per notarisakte moeten zijn vastgelegd. Maar een dergelijke akte is (ons nog) niet bekend. De documentatie over Pieter Harings Romkes en diens vertrek als molenaar is ook niet compleet. De korenmolenaar Wilt Hayes Zwart, sinds 1819 getrouwd met oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF, koopt in 1825 of eerder, wonende in Het Meer, zekere huisstede en grond, bebouwd met een huizinge, gequoteerd met nr 148, c.a. gelegen aan de oostzijde van de straat de Dragt te Heerenveen, strekkende zich vanuit de straat ten westen tot oostwaarts in de scheidsloot. Hij gaat dus aan de Dracht te Heerenveen wonen, een heel korte wandeling van de molen vandaan (misschien was er geen woning bij de molen, molenhuis, of werd deze nog door Pieter Romkes bewoond). Dat Wilt dat huis aan de Dracht kocht (verkoopster was Antje Durks Brouwer, weduwe van Jan Lykles Kuiper, winkelierster) blijkt uit het archief van de Schoterlandse Veencompagnie. Op 31-12-1825 bericht de boekhouder van de compagnie de verpachting voor 2.80 gldns per jaar, te voldoen op Maria Magdalenadag, van het perceel aan de korenmolenaar: de grondrechten behoorden nog steeds tot de Compagnie. Een maand later 31-1-1826 volgt een borderel voor 56 gldns en 31-8-1843 een dito. De korenmolen leverde een tijdlang goede inkomsten, hoewel we daar achteraf geen duidelijk beeld van kunnen maken. In tot dusver bekend geworden notarisakten komt Wilt Haayes Zwart (te Het Meer) per 2-3-1831 voor als verkoper van een stukje klynland in de 4e stelle te Terband. En per 18-2-1834 als obligatienemer (schuldenaar) voor 500 gldn van de Kerkvoogdij der Doopsgezinde Gemeente Heerenveen (schuldeiser). Het is onduidelijk waar dit voor nodig was. De obligatie werd 23-6-1846 geroyeerd, een halfjaar na het overlijden van Wilt. Volgens notarisakte van 31-12-1844 verkoopt Wilt Hayes ZWART (te Het Meer), hij is dan 78j oud, de windkorenmolen met het woonhuis, de grond en het erf te Heerenveen, voor 5000 gldn aan zoon Karst Wilts ZWART te Heerenveen en schoonzoon Tjibbe Eits DE VRIES te Heerenveen, ieder voor de helft waarschijnlijk. Volgens genoemde bron (Bunskoek) brachten zij het gemalen meel zelf met paard en wagen naar hun klanten. Wilt kan dit ook al hebben gedaan. Dat de jonge opvolgers van de nalatenschap van Wilt geen eigen succes weten te maken, wordt al snel duidelijk. In 1849 raken ze door veeziekte hun paard kwijt en een nieuw paard schijnt niet te vinden. Volgens de bron Bunskoek (jaar 1849 wordt genoemd, maar 1848 lijkt meer waarschijnlijk) besluiten ze dan het molenbedrijf van de hand te doen via een publieke veiling. In hetzelfde jaar verschijnt in Noord-Heerenveen de nieuwe windkorenmolen “Welgelegen” (Tjepkema’s molen), een concurrent met grotere capaciteit en service. De oude windkorenmolen te Heerenveen, nu sinds kort in bezit van Kerst Wilts ZWART en Tjibbe Eits DE VRIES, wordt volgens akte per 23-1-1849 (notaris Peeting) door hen voor 9.440 gldns verkocht aan het echtpaar Siebe Jeips Hoekstra en Joukje Lommes Heida uit Oldeboorn. Het huis, staande bij de molen te Heerenveen wordt volgens dezelfde akte door Tjibbe Eits DE VRIES daarbij apart voor 1.000 gldns aan dit echtpaar verkocht. De zwagers Kerst en Tjibbe schaffen de molen af en richten zich op andere bedrijvigheden.

Jacobje Wiebes VAN DER WERF is 28j oud, weduwe met twee dochters, wanneer ze 3-1-1819 met korenmolenaar Wilt Hayes SWART trouwt, 52j oud, weduwnaar met (zeker) drie kinderen uit zijn eerste huwelijk: Geeske, Akke en Karst (Kerst) Wilts ZWART. Uit haar huwelijk met de korenmolenaar wordt 1 dochter geboren:

1. Jeltje Wilts SWART, geb Het Meer 18-4-1821, ovl 28-11-1888, 67j, weduwe, tr 5-2-1842, zij 20, hij 25, met Karst Jitzes DE RUITER, geb 19-4-1816 te StJohannesga, wonend te Langezwaag, koopman, zoon van Jitze Sierds DE RUITER en Aaltje Karstes BINNINK te Langezwaag woonachtig. Het huwelijk van Jeltje en Karst schijnt bijna kinderloos te zijn gebleven (een zoon Jacobus Karstes wordt in 1851 geboren, maar overlijdt al een maand later). Karst Jitzes DE RUITER is 54j geworden, ovl Het Meer 8-11-1870. In 1863 wordt hij gemeld als postbeambte, brievengaarder, wonende ten dorpe Het Meer, wanneer hij een van de aangevers is van het overlijden van Hendrikje Wolters VAN DER HOEK.

Oudmoeder Jacobje Wiebes VAN DER WERF wordt 62j, ovl 1-4-1853. Testament opgemaakt 11-9-1850 (notaris Van Voorst, Heerenveen). Tekst overlijdensakte: “In het jaar 1853 2 april zijn voor mij, Anne Meinesz, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Gemeente Schoterland, provincie Vriesland, verschenen: Roelof Johannes VOS, 64 jaar, timmerman, en Sjoerd Jans KOOPMANS, 39 jaar, bakker, beide wonende te Heerenveen, verklaard hebbende dat JACOBJE WIEBES VAN DER WERF, 62 jaar, zonder beroep, geboren te Sneek, wonende te Heerenveen, eerstens weduwe van DURK EELKES WOUDSTRA en laatst van WILT HAAYES ZWART, dochter van WIEBE EELDERTS VAN DER WERF en RINSKE JACOBS, op den eersten der maand april des ochtends ten twee ure in het huis nummer 50 te Heerenveen is overleden.”

Wilt Hayes SWART uit Gorredijk trouwt in 1800 met Jeltje Kerstes, Doopsgezinde Gemeente te Heerenveen. Na overlijden van Wilt 7-1-1846, meldt een notarisakte (notaris Peeting te Heerenveen) 6-6-1846 verkoop van 7/8 aandelen in de waarde van een huis te Heerenveen voor een koopsom van 2100 gld, de zoon Karst Wilts Zwart te Heerenveen als koper. En Jacobje Wiebes VAN DER WERF te Heerenveen, weduwe van de vader van Karst (maar niet moeder van Karst) als verkoper, samen met Geeske Wilts ZWART, wonend te Delft (Zuid-Holland, gehuwd met Romke Wiebrens SCHUT), Akke Wilts ZWART te Heerenveen (gehuwd met Tjibbe Eits DE VRIES) en Karst Jitzes DE RUITER te Het Meer, gehuwd met Jeltje Wilts ZWART. Al eerder en meer direct na overlijden van Wilt 7-1-1846, namelijk 24-2-1846, is er de notarisakte (Peeting) over verkoop van diverse huismeubels en verdere roerende goederen met een opbrengst van 240 gldns. Tjibbe Eits de Vries en de erven Wilt Haayes ZWART als verkopers genoemd (Tjibbe getrouwd met Akke Wilts).

Eelke Durks WOUDSTRA (ca 1776-1816) Geen doopdatum bekend, overleden 23-6-1816 (Schoterland), 40j oud, trouwt 18-1-1801 te StJohannesga-Rohel-Rotsterhaule (Eelke Durks, Joure, Kersje Jans, Rohel) met Kersje Jans, geb (Kerstje) 22-11-1784 te Rotsterhaule, gedoopt 5-12-1784, dochter van Jan Kerstes en Janke Eelkes. Bij de naamregistratie van 1811 meldt vader Durk Eelkes WOUDSTRA te Joure dat zijn zoon Eelke 35j is, woont te St.Johannesga (Schoterland), met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), en Jaring (2). Eelke is zoon van Durk en Akke Jarings MENGER. Uit huwelijk met Kersje worden na 1811 nog de zonen Klaas en Harmen geboren. Van Eelke geen doopdatum. Het kan zijn dat hij ergens tijdens een reis is geboren, zoals later een zus te Gouda, een broer te Steenbergen en een (half)zus te Tholen. Vader Durk zeilde regelmatig van Friesland naar Zeeland en de zwangere vrouw voer mee.

Schipperszoon Eelke Durks is ca 25j oud wanneer hij 18-1-1801 in St.Johannesga (Herv.Gem) trouwt met Kersje Jans, 16j oud. Een voor Kersje vroeg huwelijk, mogelijk vooraf aan een nieuwe zeiltocht richting Zeeland die veel tijd in beslag kon nemen en Kersje (Kerstje, Karstje) gaat mee. Eelke en Kersje zijn verliefd en dan kan je beter voor zo’n reis alvast trouwen. Het is vertrouwd, binnen de familie: Eelke en Kersje zijn (vermoedelijk) neef en nicht.

Uit het huwelijk worden 7 kinderen geboren voordat Eelke 23-6-1816, 40j oud, overlijdt. Kersje Jans, geb 22-11-1784 te Rotsterhaule (bij StJohannesga, Schoterland, FR), is 31 wanneer dit gebeurt. Schoonvader Durk Eelkes, schipper te Joure, overlijdt in het volgende jaar. De vader van Kers(t)je, Jan Kerstes, al veel eerder. Op 24-9-1817 overlijdt ook de jongere zus van Kersje, Bontje Jans WOUDSTRA, 27j oud, gehuwd met Jan Hendriks WIND, twee kinderen nalatend. Mogelijk neemt Kersje de zorg over deze kinderen op zich. Zeker is wel dat er 17-5-1822 uit relatie tussen weduwe Kersje en weduwnaar Jan een dochter wordt geboren, aanvankelijk Bontje WOUDSTRA genoemd, dochter van Kersjen Jans WOUDSTRA, aangifte door Jan Hendriks WIND, moeder is weduwe van Eelke Durks Woudstra. En 30-4-1824 een tweede dochter, Hendrika Jans WIND, dochter van Jan Hendriks WIND junior en Kerstjen Jans WOUDSTRA. Vijf maanden na deze geboorte trouwen Kersje en Jan formeel, 22-9-1824, zij 39, hij 40j oud. De dochter Bontje WOUDSTRA gaat sindsdien Bontje Jans WIND heten. Op 10-3-1826 volgt de geboorte van een zoon Hendrik Jans WIND, maar deze overlijdt na 6 maanden, 27-9-1826. En om het gezinsdrama nog groter te maken: Jan Hendriks Wind overlijdt het jaar erop, 19-6-1827, 43j oud. Kersje is 43 en voor tweede maal weduwe.

Zij heeft 5 oudere kinderen uit haar eerste huwelijk, 2 jongere kinderen uit haar tweede huwelijk en 2 oudere kinderen uit het huwelijk van Jan Hendriks WIND en haar zus Bontje Jans WOUDSTRA nog in leven. Het huwelijk tussen Jan Hendriks WIND en Bontje Jans werd 24-2-1811 bevestigd (hij uit StJohannhesga, zij uit Rotsterhaule). Drie kinderen worden geboren (StJohannesga): (1) Jan Jans WIND(T), 17-11-1811, (2) Elisabeth (Liesbert) Jans WIND, 14-1-1814, en (3) Hendrik Jans WIND, 31-3-1816, ovl 14-9-1816. Bontje overlijdt, zoals gemeld, 24-9-1817. Kersje is rond of kort na 1830 van StJohannesga (Schoterland) met de kinderen verhuisd naar Lemmer (Lemsterland). Misschien verhuisde ze oudere kinderen achterna. Voor de schippers onder hen was Lemmer aan de Zuiderzee aantrekkelijker geworden als vestigingsplaats dan Rotsterhaule aan het Tjeukemeer. Uit huwelijk van Jan Hendriks WIND en Bontje Jans WOUDSTRA: Jan Jans WINDT, geb 17-11-1811 StJohannesga, ovl 27-7-1881 te Workum (FR, aan Zuiderzee), 69j oud, gehuwd. Huurt 10-3-1838 (notaris te Lemmer) a 1150 gld voor 5 jaren van zijn oom Kerst Jans Woudstra te Lemmer een tjalkschip “de Drie Gezusters”. Borg staan zijn zwager Teunis Gosses VAN DAM te Lemmer en zijn stiefbroer Dirk Eelkes WOUDSTRA te Lemmer. Het schip was de vorige dag door oom Kerst op veiling te Lemmer voor 1000 gldn gekocht, via de gemachtigde Cornelis Sleeswijk, van Helmer Roelofs Siegers te Middelburg. Trouwt 20-2-1848 (Balk, Gaasterland) met Catrina Pieters POPPES. Ca 1760 van Lemmer naar Workum verhuisd. Elisabeth Jans WIND (Liesbert), geb 14-1-1814 StJohannesga, ovl 28-3-1898 te Leeuwarden, 84j oud, weduwe. Trouwt 18-2-1838 (Lemsterland) met Teunis Gosses VAN DAM. Uit relatie/huwelijk van Jan Hendriks WIND en Kerstje Jans WOUDSTRA: Bontje Jans WIND (Bontje Woudstra), geb 17-5-1822 Rotsterhaule, ovl 10-9-1897 te Stompwijk (ZH, onder Leiden), 75j oud. Trouwt 1-7-1855 (Lemsterland) met Klaas Siebes KOOISTRA. Ze krijgen 6 kinderen, zie Kooistra-bronnen. Verhuizen naar buiten Friesland. Hendrika Jans WIND, geb 30-4-1824 StJohannesga, ovl 20-3-1911 te Rotterdam (ZH), 80j oud. Trouwt 26-3-1863 te Dinteloord (Westbrabant) met Dingeman MEIJER, zij 38j, hij 67j oud.

Kinderen uit huwelijk van Eelke Durks WOUDSTRA (ovl 1816, 40j oud) en Kersje Jans WOUDSTRA (1784-1855):

Akke Eelkes WOUDSTRA, geb 24-10-1801 Rotsterhaule, gedoopt 8-11-1801, ovl 29-2-1840 Lemsterland, 39j, weduwe. Trouwt 1-2-1821, 19j oud, te Sloten (FR) met Barend Jacobs VAN SLOTEN, oud 26 jaren, varensgezel, geboren te Workum en woonachtig te Sloten. Volgens de akte is Akke 18j oud, zonder beroep, geboren te Rotsterhaule en wonende te StJohannesga. Haar moeder (weduwe Kersje) is aldaar woonachtig en schippersche. Akke uit schippersgezin trouwt jong met de ook met varen grootgebrachte Barend. Denkbaar is dat de 26-jarige varensgezel werkte op het (of een) “Woudstra”-schip en dat de twee zo met elkaar in contact kwamen. De kinderen uit het huwelijk worden niet in Sloten, maar in Rotsterhaule en vanaf 1828 in Lemmer (Lemsterland, FR) geboren. Van 1824 of daaromtrent dateert een dochter Elisabeth die niet te Rotsterhaule is geboren en van wie we geen geboorteakte kennen. Als schipperskind tijdens een reis geboren (zie de andere voorbeelden binnen de familie)? Kinderen uit het huwelijk: (1) Eelke geb 4-4-1822, ovl 21-5-1822 Rotsterhaule; (2) Elisabeth VAN SLOTEN, geb ca 1824, geen geboorteaangifte bekend, ovl 18-10-1848 te Zevenbergen (Westbrabant), 24j oud, ongehuwd (overlijdensaangifte 1-11-1848 te Schoterland) ; (3) Eelke geb 17-4-1826 Rotsterhaule; (4) Jacob geb 9-11-1829 Lemsterland; (5) Jan geb 27-10-1831 Lemsterland, ovl 5-11-1851 te Sloten, 20j, ongehuwd; (6) Harmen geb 3-7-1838 Lemsterland (“vader overleden”). – Varensgezel Barend Jacobs VAN SLOTEN wordt 45j en ovl 20-5-1838. Akke Eelkes WOUDSTRA ovl 29-2-1840, 39j, jonge kinderen nalatend (Lemsterland). Haar moeder Kersje, is bij overlijden van Akke 56j oud en kan nog jaren mee (in Lemsterland). Jan Eelkes WOUDSTRA, geb 27-4-1803 Rotsterhaule, gedoopt 19-5-1803, schipper, ovl 28-5-1829 (Lemsterland akte 34, wonend te StJohannesga), 26j oud. Trouwt 3-7-1825, 22j, geb te Rotsterhaule, met Hendrikje Berends KETELLAPPER, 17j, geb te Rotsterhaule. Uit het huwelijk 2 dochters: (1) Kersje 12-3-1827 Rotsterhaule (geboortaakte meldt: vader is schipper en afwezig, zonder vaste woonplaats), ovl 18-7-1829, 2j oud; (2) Beerendtje (Berendje) 1-4-1829 Rotsterhaule. Korte metten: schipper Jan Eelkes ovl 28-5-1829, 26j oud (Lemsterland), peuter Kersje 18-7-1829 (Schoterland), moeder Hendrikje 18-4-1830, 22j oud (Schoterland) en baby Berendje 19-1-1831 (Schoterland). Einde van jong gezin. Durk (Dirk) Eelkes WOUDSTRA, geb 29-7-1805 Rotsterhaule, gedoopt 2-9-1805, schipper, later winkelier te Lemmer, ovl 8-2-1884, 78j oud, gehuwd (Lemsterland). Trouwt 6-4-1836 te Lemmer met Antje Gabriels DE JONG, ovl 19-1-1893, 83j, weduwe. De tweede zoon van Eelke Durks en Kersje Jans (eerste zoon Jan in 1829 vroeg overleden) vervolgt de schipperstraditie van de familie. Hij koopt voor 860 gldn op 12-2-1834 (notarisakte) een tjalkschip . Twee jaar later trouwt hij met Antje Gabriels de JONG en krijgt voorzover bekend (Lemsterland) 5 dochters en 1 zoon: (1) Klaaske geb 14-7-1836, ovl 29-6-1888, 51j, gehuwd; (2) Kersje geb 29-3-1838; (3) Zwaantje geb 9-7-1840, ovl 22-11-1898, 58j, gehuwd; (4) Janke geb 26-7-1843, (vader afwezig, is schipper), ovl 20-7-1865, 22j, ongehuwd; (5) Eelke Dirks WOUDSTRA geb 27-8-1846 (vader afwezig, is schipper), (6) Aaltje 16-9-1849 (vader afwezig, is schipper). Janke Eelkes WOUDSTRA, geb 25-4-1807 Rotsterhaule, gedoopt 31-5-1807 (naam vader Hijlke geschreven), ovl 13-5-1879 Lemsterland, 72j oud, ongehuwd. Jaring Eelkes WOUDSTRA, geb 14-6-1809 Rotsterhaule, gedoopt 16-7-1809, trouwt 5-5-1839 te Zevenbergen (Westbrabant) met Adriana Jacoba HOGA, dochter van Adam Johannesz HOGA (Friese schipper, zie bij kw 76) en Adriana VAN EECKEREN. Jaring en Adriana krijgen te Zevenbergen 1841-1856 acht kinderen: (1) Eelke Dirks 6-6-1841, (2) Kersje 21-10-1843, (3) Adam Johannes 19-3-1845 (tr aldaar 6-12-1872 met Elisabeth Seip), (4) Jan Herman 7-7-1846, (5) Cornelia Adriana 8-5-1848 (tr aldaar 7-3-1873 Johannes Ruijtenberg), (6) Dirk Nicolaas 28-6-1851, ovl 6-4-1852, (7) Dirk Nicolaas 1-10-1852, ovl 4-5-1870, (8) Jan Herman 26-8-1856. Klaas Eelkes WOUDSTRA, geb 11-12-1812 Harmen Eelkes WOUDSTRA, geb 21-4-1815

Lammert Dirks WOUDSTRA, geb 7-4-1780 te Steenbergen (West-Brabant), doop 31-3-1782, bijna 2j later dus, te StJohannesga-Rotsterhaule, ovl 7-11-1824 te Joure (Hask 19), 44j oud, gehuwd. Trouwt 13-3-1803 te Joure, hij 22, zij 21, met Trijntje Pieters CATH, geb 12-2-1782 te Joure, doop 31-3-1782, dochter van Pieter Lubberts (CATH) en Berber Geerts. De weduwe Trijntje Pieters CATH wordt bijna 80, ovl 6-3-1860. Uit haar huwelijk met Lammert zijn 11 kinderen geboren:

Dirk (Durk) Lammerts WOUDSTRA, geb 23-12-1803 Joure. Nummer-verwisseling voor Nationale Militie 19-1-1822 met Ulbe Feyes de Vreede te Joure. Trouwt 12-2-1826 te Joure, hij 23, zij 24, met Martje Sikkes VRIJMANS, gedoopt 2-2-1802 aldaar, ovl 21-5-1831, 29j, gehuwd, dochter van Sikke Douwes Vrijmans en Antje Bonnes. Dirk en Martje krijgen 9-9-1828 een niet-levensvatbare zoon (aangegeven “levenloos”) en 12-10-1830 een zoon Sikke. Martje ovl 21-5-1831, gehuwd, zoontje Sikke 14-11-1834, 4j oud. De jonge Dirk, gehuwd met de ook nog jonge Martje, leent volgens notarisakten 13-2-1827 1000 gld van zijn oudtante Tettje Lubberts Cath (obligatie). Volgens akte van 21-1-1828 is hij eigenaar van een veer en schip varend van Joure op Leeuwarden en verkoopt hij dit eigendom. In akte van 19-1-1829 is pas sprake van verkoop door Dirk Lammerts WOUDSTRA van het gehele veer en schip varend van Joure op Leeuwarden, voor een bedrag van 3.010 gld. Koper is jonkheer Valerius Lodewijk Vegelin van Claerbergen te Joure. De jonkheer zal niet zelf zijn gaan schipperen. Bleef Dirk veerman en schipper in loondienst? Uit Friese archieven is geen tweede huwelijk van de jonge weduwnaar en ook geen overlijdensdatum bekend. Pieter Lammerts WOUDSTRA, geb 8-4-1805 Joure. Nummerverwisseling voor Nationale Militie 2-2-1824 met Jacob Sjoerds Nieuwhof te Joure. Pieter trouwt, 20j oud, (1) te Joure 17-4-1825 met Lieuwkje Gerbens GROUSTRA die na 2j overlijdt 6-11-1827, 23j, gehuwd. Een zoon Lammert Pieters WOUDSTRA is 27-10-1825 geboren. Pieter, weduwnaar, 24j oud, trouwt (2) te StMaartensdijk (Tholen, Zeeland) 23-7-1829 met Jannetje STEKETEE, 20j, dochter aldaar van Kornelis Steketee, schipper, en Huigje Polderman, winkelierster. Pieter Lammerts WOUDSTRA heet in de huwelijksakte te StMaartensdijk schipper te Joure. Zijn moeder Trijntje Pieters CATH (zijn vader Lammert inmiddels overleden) staat vermeld als winkelier te Joure. Ook dit tweede huwelijk van Pieter duurt niet lang. Een zoon, Cornelis Pieterse WOUDSTRA, wordt 26-5-1830 geboren en overlijdt 3 dagen later, moeder Jannetje Steketee overlijdt in dezelfde kraamweek, 3-6-1830 StMaartensdijk. De jonge schipper is 28 en al tweemaal weduwnaar als hij 29-7-1833 (Hask 12) terug in Haskerland trouwt (3) met Akke Boeles HEIDA, 19j oud, geb 8-11-1813 te De Knijpe, dochter van Boele Pieters Heida en Hantje Jochums Lemstra. Ook dit derde huwelijk verloopt problematisch. Er is melding van geboorte van een zoon (Schoterland) 5-4-1836} “levenloos”, een dochter Trijntje Pieters WOUDSTRA 3-3-1837 Benedenknijpe, en een dochter Hantje Pieters WOUDSTRA 31-12-1839 Heerenveen. Pieter Lammerts WOUDSTRA bleef misschien teveel schipper en uithuizig. Feit is dat zijn derde huwelijk eindigde met echtscheiding, vonnis arrondissementsrechtbank Heerenveen 23-2-1848 en aangifte 21-7-1848 (Schoterland 59). Mogelijk was hij door alles heen de draad kwijt geraakt. Bekend is wel dat hij in het jaar erop 14-4-1849, 44j, gescheiden, overlijdt (Schot 42). Jaring Lammerts WOUDSTRA, geb 28-3-1807 Joure Berber Lammerts WOUDSTRA, geb 8-10-1808 Joure, ovl 25-1-1879 te Brouwershaven (Zeeland), koopvrouw, 69j, weduwe, trouwt 8-6-1834 te Joure met (achter)neef Jan Lammerts WOUDSTRA, schipper, ovl 9-7-1841 op de Zuiderzee, 50j oud. Uit hun huwelijk worden 5 kinderen geboren. Na overlijden van Jan Lammerts WOUDSTRA verlaat Berber Friesland en gaat zij te Brouwershaven wonen, zonder te hertrouwen. Zie verder bij kw 76. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 15-5-1813 Joure, tweeling met een broertje dat vrij direct overlijdt en deze Akke 2 dagen later. Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 12-1-1815, ovl 23-11-1818, 3j oud Tetje Lammerts WOUDSTRA (Fetje), geb 4-2-1816, trouwt 5-1-1851 met Willem Jans WAPSTRA Eelke Lammerts WOUDSTRA, geb 1-5-1817 Joure Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 3-2-1819 Joure

Akke Lammerts WOUDSTRA, geb 10-5-1821 Joure, trouwt 27-5-1849 (Haskerland 29) met Geert Sytzes BORDUIN, overlijdt 30-1-1852, 30j oud, gehuwd.

VAN DER HOEK-kwartier (Friesland): 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

Zowel Freerk als Sierd verklaren niet te kunnen schrijven en ondertekenen de akte met een “handmerk” (een + teken). Ze zullen de akte voorgelezen hebben gekregen. Ook Kornelis te Drachten zet een + teken. In de volgende VAN DER HOEK-lijn wordt de achternaam in die vorm geschreven. In de SEINSTRA-lijn komen naast deze vorm allerlei verbasteringen voor, zoals ZINGSTRA. In kerkboeken van Sneek wordt een Freerk Freerks genoemd voor wie 26-9-1785 de klok wordt geluid en die 29-9-1785 wordt begraven. De overledene was gealimenteerd , gehuwd en laat kinderen na.. “Gealimenteerd” betekent dat de diaconie (kerkelijk armbestuur) het gezin financieel moest redden en/of bijstaan.
— Indien deze Freerk Freerks dezelfde is als de vader van de volgende Freerk Freerks (POSTMA) zou het inhouden dat hij, vanwege wat dan ook, al rond zijn 25ste arbeidsongeschikt raakt en jong overlijdt, 28j oud. De volgende Freerk Freerks wordt na overlijden van zijn vader geboren in 1786. Volgens de huwelijksakte van 1819 niet te Sneek, maar te Oldeboorn. Daar is Foekjen Jans dan, zwanger, mogelijk heenverhuisd. De achternaam komt ook als BALTJE voor. Op 8-4-1819 overlijdt te Bovenknijpe Pieter Euverens BALTJE, 73j, gehuwd, en op 5-7-1825 zijn vrouw Antje Minderts, 67j, weduwe. De kinderen Rigtje (1792-1860), Mindert (1795-1828) en Jolle (1800-?) Pieters BALTJE(S) zijn de erfgenamen. Alledrie gehuwd. Rigtje met Klaas Idskes BEELTJE, huisman te Knijpe. Mindert (gehuwd met Lamkje Jans BOERSTRA) en Jolle (gehuwd met Trijntje Wiegers DE JONG) worden vermeld als mr-bakkers te Nieuwehorne.
— Op 23-4-1828 overlijdt Mindert, 33j, gehuwd, kinderloos. Hij is mr-bakker aan de Bontebokssluis onder Nieuwehorne. Dat is dus aan de vaart, in het verlengde van Bovenknijpe. Jolle wordt hierna steeds als mr-bakker te Bovenknijpe vermeld (nog tot en met 1857 – hij lijkt elders te zijn overleden).
— Waar het ons hier om gaat, is dat Rigtje en Jolle, na overlijden van mede-erfgenaam Mindert, 19-1-1829 te Bovenknijpe voor 210 gld een huis en boerderij verkopen aan Baeke Yntzes DE GROOT, arbeider te Katlijk, en voor 360 gld een (ander) huis en boerderij aan Joukjen Freerks VAN DER HOEK, winkelierse te Benedenknijpe. (In de marge: Jolle Pieters BALTJE te Bovenknijpe is ingeloot voor militaire dienst (zijn vader is dan overleden) maar komt hier via nummerverwisseling 27-2-1820 onderuit. Zijn (gekochte) plaatsvervanger: Sierd Tammes SEINSTRA, een achterneef van Joukjen.) Twee maanden eerder, 17-12-1839, vindt de verkoop aan verschillende gegadigden plaats van een zathe, landen en heidevelden te Jubbega-Schurega die bij elkaar zo’n 7000 gulden oplevert. Deze opbrengst moet over 17 aandeelhoudende partijen worden verdeeld. Zes van die partijen zijn kinderen of kleinkinderen van Jan Wolters BIJMA (1750-1829, kw 70), onder wie Grietje Bonnes BOUMA (kw 17), schoonzus van de overleden Joukjen VAN DER HOEK. Schoonzus Grietje (en broer Wolter VAN DER HOEK) hadden een plotse meevaller van enkele honderden guldens. Ik mag niet beweren dat zij met een deel hiervan “de schuld van Joukjen” delgden. Zoon van Wybe Sytzes PEKEMA en Aaltje Sybes SCHAAP. Sytze werd 16-5-1855 geboren (Hask) en overlijdt 5-11-1932 (Hask). Zoon van Jelle Sjoerdszoon MEINESZ en Brechtje Dirks VAN DER GAAST. Vader Jelle is 12-6-1828 geboren (Hemelumer Oldeferd 33), zoon van Sjoerd Jelles MEINESZ en Rinkse Jans KLIJNSTRA. Dirk werd geboren te Sloten. Hij overlijdt 29-12-1941, 77 jaar oud, weduwnaar (Gaasterland 1942 nr 2, NB: Overleden te Heerenveen). Uilke VAN DER KOOI is 14-6-1837 geboren en was dus bijna 40 toen hij met Jeltje trouwde. Hij was zoon van Jacob Uilkes VAN DER KOOI en Korneliske Piers JAGER. In 1811 meldt zich te Teroele (mairie Langweer) Uilke Romkes VAN DER KOOI, met kinderen: Antje (16), Klaaske (14), en de zonen Romke (12), Jochem (9), Wibren (6), Kornelis (4) en Jacob (1 maand). Uilke trouwde 7-12-1794 te Teroele met Margjen Jochems. Hij overleed 14-5-1835, 71 jaar oud, gehuwd (Donia 5). Harmen Baukes (Boukes) BONSWIJK is ca 1788 te De Knipe geboren. Geen doopmelding. Trouwmelding van zijn ouders 14-3-1790 te De Knipe: Bauke Harmens en Aafke Alberts, beiden Benedenknijpe. Wanneer de meldingen kloppen was hij een voorhuwelijks kind. In 1811 meldt hij (als enige) de naam BONSWIJK aan. Hij woont dan te Tjalleberd (Aengwirden) waar hij 30-5-1812 trouwt met Ydigjen (Ytje) Jans TUITEN (JETTEN). Uit dat huwelijk de kinderen: (1) Uilken, De Knijpe 3-8-1816, (2) Yttje, Rottum, 10-3-1819, (3) Bauke, Het Meer 31-8-1822, (4) Jan, Benedenknijpe 13-3-1825. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich geen VAN DER SINGEL. Toch gaat Uilke Lommes, de vader van Vroukjen, daarna met die familienaam de akten in. Uilke Lommes te Bovenknijpe trouwt 23-2-1793 met Marijke Hotzes, ook Bovenknijpe. Het huwelijk wordt kerkelijk niet in De Knijpe bevestigd, maar in de Hervormde kerk te Langezwaag. Uilke Lommes VAN DER SPIEGEL overlijdt 26-9-1840 (Schot 105), 72j oud. Marijke Hotzes 4-8-1849, 79j oud. De halfzus van Afke, Marijke KROM, is duidelijk naar deze grootmoeder vernoemd. Wilhelmina VAN DER HOEK en poltieagent Johannes HUURDEMAN gaan niet te Arnhem wonen maar te Utrecht en later Eemnes en Hilversum. Een dochter Louise tr 8-8-1917, 21j geb Utrecht, te Hilversum met Gerrit VAN DE SCHOOTBRUGGE, 22j, geb Kampen (Overijssel), sigarensorteerder. Een dochter Gerarda tr 7-1-1920, 19j geb Eemnes, te Hilversum met Pieter VAN VELSEN, 22j, geb Hilversum, koopman. En een zoon Johannes tr 10-5-1922, 25j, geb Utrecht, meubelmaker, te Hilversum met Gijsbertje LANKREIJER, 23j, geb Hilversum. Jelle Klasen Bakker doop Noordwolde 11-3-1742, zv Claas Reinderts en Jantjen Jelles, ovl 15-4-1815, 73j oud, ’s morgens 8 uur in huis nr 183 te Noordwolde, weduwnaar van Antje Meines. Jelle en Antje waren 19-2-1786 te Noordwolde getrouwd. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt hij dochters Baukjen, 36 Wolvega, en Lammigjen, 33 Nijehorne. Die dochters zijn uit eerder huwelijk van Jelle, met Sjoukjen Roelofs, Noordwolde 2-8-1772. Uit dat huwelijk 4 dochters: Jantien (1773), Baukjen (1776), Lammegien (1779) en Hendrikje (1782). Van die vier waren in 1811 dus nog 2 in leven. Bij overlijden van Lamkjen (1822) haar ouders niet vermeld. In de overlijdensakte van haar zus Boukje Jelles Bakker (2-1-1837 Weststellingwerf, 59 jaar, arbeidster, geboren te Noordwolde, wonend te Wolvega in ongenummerd huis, weduwe van Reinder Lammerts Elzinga) gebeurt dit wel: Jelle Klazen en Sjoukje Roelofs. Jan Hendriks Scholte, 35 jaren, huisman, en Pieter Alberts Hoeve, 62 jaren, arbeider, als geburen, verklaren dat Lamkjen Jelles Bakker, oud 42 jaren, huisvrouw van Bonne Jans Bouman, huisman te Oudehorne, nalatende 7 kinderen bij gemelden harer man in echte verwekt, namiddags 5 uren in het huis nr 2 in Oudehorne is overleden. De scheresliep kon niet schrijven als zulks nimmer geleerd hebbende. Dit was hem niet kwalijk te nemen. Een groot deel van de bevolking was nooit naar school geweest en had nooit schrijven geleerd. In vele akten kom je de aantekening nog lang tegen. Algemene schoolplicht werd pas in 1902 ingevoerd. Andries VAN DER DRAAI is kleinzoon van Lolkjen Tammes, halfzus van Freerk Tammes VAN DER HOEK. Lolkjen is dochter uit tweede huwelijk van Tamme Freerks (kw 64). Hendrik Durks JAGER is zoon uit derde huwelijk van Durk Jacobus (JAGER). Diens eerste huwelijk was Aengwirden 17-11-1782 met de weduwe Maaike Hendriks (kw 61), moeder van schoenmaker Hendrik WIEKEL (kw 30). Reitze Jans LEMSTRA is zoon van Jan Jurjens (LEMSTRA, kw 126) Jan Jans HEIDSMA is achterkleinzoon van Freerk Sierds (kw 128). Jan HEIDSMA was boer op “Jagtlust” te Nieuweschoot/Oudeschoot. Zijn dochter Hielkjen tr met Kornelis Hanzes LUKKES, zijn zoon Jan HEIDSMA met Geeske Hanzes LUKKES. Volgens Amerikaanse immigratielijsten arriveren met stoomschip “Noordam”, vanuit Rotterdam vertrokken, 14-7-1913 te New York de broers Johannes en Cornelis LUKKES met hun gezinnen. Hun referentie in de VS is neef K. LUKKES, die al te Springfield (Zuid-Dakota, USA) gevestigd is. Hun “borg” in Europa is oudste broer Auke LUKKES te Stockheim (Duitsland, bij Düren).
— Johannes LUKKES is 29, farm laborer, heeft 250 dollar bij zich, de echtgenote Maria (26), geb te Düren, en de ook te Düren geboren kinderen: Engelberd (9), Rinskje (5), Jan (2) en Cecilia (1). Cornelis LUKKES is 26, farm laborer, heeft 90 dollar bij zich, de echtgenote Metje (22), van Friese komaf, en het zoontje Wilhelm (3), geb te Düren.
— Jan Hanzes en Rinskje zijn welhaast zeker naar Duitsland vertrokken en daar overleden. Oudste zoon Auke (geb Benedenknijpe 8-8-1875) woont te Stockheim wanneer zijn jongere broers Johannes (geb Rottum 28-7-1883) en Cornelis (geb Nieuweschoot 12-10-1889) van daaruit naar Amerika emigreren. Nog aan te vullen. Van die 8 kinderen zijn/schijnen 6 ongehuwd gebleven: (1) Wietske WASLANDER, geb 23-10-1870, ovl 12-11-1890, 20j, ongehuwd. (2) Teye WASLANDER, geb 19-10-1872, ovl 23-10-1890, 18j, ong. (3) Hans WASLANDER, geb 7-12-1875, ovl Rotstergaast 28-11-1958, 82j. (4) Egbert WASLANDER, geb 27-12-1876, ovl 15-3-1966, 89j. (5) Blijke WASLANDER, geb 1-3-1879, ovl 27-3-1947, 68j, gehuwd, tr 12-5-1904, beiden 25, met Anne DE JONG, geb StJohannesga, ovl Assen 16-7-1950, 75j, wednr (Blijke en Anne begr te StJohannesga), zv Jan Martens DE JONG en Aaltje Harmens VAN DER KLOK. (6) Jan WASLANDER, geb 6-3-1881, ovl 15-1-1964, 82j, begr Nieuweschoot, in zelfde graf Geesje OOSTERKAMP, geb Opsterland 7-9-1893, ovl 26-5-1966, 72j, dv Hessel OOSTERKAMP en Harmke HEIDA. Waarschijnlijk waren Jan en Geesje echtpaar, maar gegevens niet gevonden. (7) Antje WASLANDER, geb 24-2-1883, ovl 31-5-1938, 55j. (8) Molle WASLANDER, geb 6-5-1887, ovl Rotstergaast 17-12-1960, 73j.
— Op de gehuwde Blijke na, zijn alle kinderen (en ouders Antje LUKKES en Klaas Teyes WASLANDER) begraven te Nieuweschoot (bij de klokkestoel). Alleen Jan met partner Geesje, anderen zonder (mogelijke) partner. De dochter Antje in 1938 in graf bij vader Klaas (ovl 1907). Moeder Antje (ovl 1940) daar weer naast. De zonen (later overleden) begraven op aparte locaties. In het schrift van Jan Rinkes die vanaf 1802 overlijdens te Joure noteerde staat onder 1807 “den 18 Juny is overleeden de vrouw van Durk Eelkes.” Deze regel is na de overlijdens van oktober 1807 ingeschreven, wat aannemelijk maakt dat schippersvrouw Akke niet in Joure maar tijdens een reis bijvoorbeeld in West-Brabant is overleden en daar ook begraven. Waren Eelke en Kersje neef en nicht, zijn vader Durk Eelkes en haar moeder Janke Eelkes broer en zus? Huwelijk 21-12-1783: Jan Kerstes, Rotsterhaule, en Janke Eelkes, StJohannesga. Bij naamsregistratie van 1811 meldt zich Janke Eelkes te Rotsterhaule, weduwe van Jan Karsten, als WOUDSTRA (eerst ingeschreven als WOUTSTRA), met kinderen: Kersje (26, wonend StJohannesga), Karst (25j, schipper) en Bontje (21j). Wie zich over de wezen ontfermde is ons nog niet bekend. PM: (a) Huwelijk 16-5-1824 te Bolsward (akte 12) van Hieltje Douwes Hollander met Akke Jans de Vries. Deze Akke ovl 21-3-1860 (Bolsward 15), weduwe, volgens de akte 57j oud. Uit dit huwelijk zijn 10 kinderen geboren: 6 zonen (tweemaal een Jan) en 4 dochters (geen Bontje erbij). Niet “onze” Akke (akten nog te raadplegen)? (b) Huwelijk 29-4-1837 (Wymbritseradeel 22) van Age Jans de Vries en Baukjen Aedes Jorwerda. Deze Age ovl 2-8-1860 (Wymb 165), 53j, gehuwd. Uit dit huwelijk zijn 6 kinderen geboren: 3 zonen (eenmaal Jan) en 3 dochters (geen Bontje). Niet “onze” Age (akten nog te raadplegen)? Omdat de ouders zo vroeg overleden en de kinderen van Bontje op heel jonge leeftijd in een ander gezin zijn terecht gekomen (waar weten we nog niet) kan het zijn dat ze dochters eerder naar de nieuwe moeder vernoemden en door gebrek aan dochters aan vernoeming van Bontje die ze nauwelijks hadden meegemaakt, niet toekwamen. Dochters van Akke: Jeltje, Marijke, Jeltje, Riemke. Dochters van Age: Akke, Tjepkjen, Marijke. Raadpleging van de akten van hier vermelde Akke en Age zal duidelijk maken dat zij niet “onze” Akke en Age Jans de Vries waren en dit verhaal niet thuishoren. Indien wel: een kleine verrassing. Mogelijk: onzin. Bij naamsaanneming van 1811 meldt Sintje Gerbens te Joure, weduwe van Jan Geljus DE VRIES, haar kinderen en kleinkinderen. Gellius of Geljus: latijnse vorm voor Jelle. Er zit een rooms-katholieke lijn in deze uurwerkmakersfamilie. Aanname dat het de bedoelde persoon betreft. NB: de nummerverwisseling in verband met de militaire dienstplicht (een ingelote jongeman kon ruilen met iemand wiens nummer niet werd ingeloot, zodat de laatste de dienstplicht overnam – het kostte (de vader van) de ingelote vaak een fors bedrag) is bij dit geval wat merkwaardig. Het gaat om nummerverwisseling met Jacob Sjoerds NIEUWHOF te Joure, gesecondeerd door diens vader. Op 2-2-1824 vond voor deze Jacob nummerverwisseling plaats met Pieter Lammerts WOUDSTRA, neef van Sybren. Op 24-1-1825 met Sybren Jans DE VRIES. Mogelijk was Pieter voor de Nationale Militie onhoudbaar en vroeg vader Nieuwhof binnen de Woudstra-familie om een nieuwe kandidaat die de resterende verplichting (nu nog 4 jaar) voor Jacob op zich wilde nemen. Van de Dracht, de hoofdstraat in het dorp Heerenveen bezuiden de Compagnonsvaart, ging een pad naar de molen, dat op oude kaarten Rogmolensteeg en later Molensteeg heet (nu Molenstraat). De Molenwijk (nu als straat, voor een deel, Gedempte Molenwijk) werd vanaf de vaart vóór 1700 aangelegd ten behoeve van de houtzaagmolen, voor het erheen drijven van de boomstammen, die iets zuidelijker stond, ongeveer op de plaats van het huidige Molenplein. De molens zijn sinds lang gesloopt. In 1849 wordt in Noord-Heerenveen (Aengwirden) de wind-korenmolen “Welgelegen” gebouwd (Tjepkema’s molen) die als gebouw bewaard bleef en sinds kort ook weer als molen (historisch monument, trekpleister voor bezoekers) door vrijwilligers in bedrijf is gebracht. De oude korenmolen bij de Dracht/Molenwijk verdween door deze concurrentie. In 1849 nog wel met poeha in de aanbieding gedaan. Pieter Harings Romkes, roomskatholiek, afkomstig van Woudsend (Wymbritseradeel), zoon van Haring Romkes en Pietje Sybes. De roomskatholieke richting wordt in zijn tijd officieel niet geduld zodat allerlei gegevens ontbreken. Waarschijnlijk is hij rond 1780 te Woudsend geboren, wat inhoudt dat hij nog tamelijk jong was toen hij in 1806 (ondertrouw Gerecht Wymbritseradeel 14-11-1806) met Antje Pieters (BLINKSMA) uit Heerenveen trouwde. Ze gingen wonen aan de Heerenwal (Nijehaske-Heerenveen) en kopen daar 22-2-1811 (akte notaris Mooi te Oldeboorn, maar rond die tijd ook aan de Heerenwal gevestigd) een huis en bakkerij van Hille Braaksma. Koopsom 2838 gldns, een voor die tijd fors bedrag dat de jonge Pieter Harings Romkes mogelijk vanuit erfenisclaims kon betalen (in 1813 een notariele cesssie-akte tussen hem en oudere broer Romke Harings Romkes, zeilmaker te Woudsend). Pieter schijnt in 1811 ook de korenmolen te Heerenveen te hebben gekocht, toeleverancier van de bakkerij. Dure plannen die mogelijk mislukten, zodat de oudere en meer ervaren Wilt Hayes na een aantal jaren de molenaar wordt. Over Pieter Harings Romkes zwijgen verder de (Friese) archieven. Hij is gescheiden (rooms-katholieken mochten dat niet) volgens akte van 22-5-1834 die meldt dat Antje Pieters BLINKSMA gescheiden van Pieter Haring Romkes een “huis met stede, grond en erf te Het Meer” verkoopt, voor 160 gldn. Antje Pieters BLINKSMA ovl 15-1-1848, 66j, gehuwd (2de huwelijk? geen gegevens), Pieter lijkt verdwenen. Uit het op een scheiding geeindigde huwelijk zijjn minstens 3 kinderen geboren. De Romkessteeg in Heerenveen (tussen Dracht en Molenplein) is vernoemd naar een kleinzoon van het stel, Petrus Harings Romkes (1842-1922), die op de noordelijke hoek van deze steeg als een van de laatste boeren in het centrum van Heerenveen daar nog bedrijf had.

Hendrikje Wolters VAN DER HOEK, 38j, ongehuwd, schoonzus van Hiltje Jans LUKKES die dochter is van Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19), overlijdt te Het Meer 16-4-1863. Barend Jacobs is 2-3-1794 te Workum (doop 9-3-1794) geboren, zoon van Jacob Heins en Lijsbert Barends. Die twee krijgen te Workum ook de dochter Doetje 12-11-1795 (wordt 62j oud, weduwe) en daarna te Sloten de dochter Lolkjen 31-3-1798 (wordt 56j oud, weduwe). Jacob Heins gebruikt na 1811 (hij meldt zich niet bij de registratie) de naam VAN SLOTEN. Hij is ook varensgezel van beroep volgens akte van 1821. In zijn overlijdensakte (Sloten) 24-10-1825, 57j oud, wordt hij brandknecht genoemd: varend bestaan verruild voor functie aan de wal bij de stedelijke brandweer? Elisabeth Barends METTING ovl 27-1-1884 Sloten, 70j, weduwe. Akte nog te lezen. Bij overlijden van de 24-jarige Elisabeth te Zevenbergen zijn haar ouders te Lemsterland al sinds jaren overleden. Waarom de aangifte van haar overlijden nog doorgestuurd naar Schoterland? Het schijnt een goed ingevaren tjalk. Verkoopster is Antje Hettinga, weduwe van de Langweerster schipper Hendrik Cornelis Voordewind. Sikke Douwes VRIJMANS was te Joure ontvanger van de impost van turf (impositie om turf te vervenen, belastinginning). Alle veenbazen moeten bij hem langs. De dochter Martje is 24 als ze trouwt met Dirk Lammerts WOUDSTRA, zoon van turfschipper. Haar vader is dan ruim een half jaar eerder te Joure overleden 3-6-1825, 77j oud, weduwnaar.