Klaaske Obiit

Klaaske obiit

Aan: Klaas Wzn 30 mei 2001 Van: Jan Wolter

Bedankt voor je tocht naar het Ryksargyf vandaag en de snelle mail. Jammer dat mijn gok toch verkeerd was. Oudvader Pier Jacobs de Jong is ergens rond 1750 geboren en dat huwelijk tussen Jacob Piers (Lemmer) en Klaaske Johannes Wyngaard (Oosterzee) van 29 juni 1749 paste leuk in dit model. Volgens jouw naspeuring kregen ze in oktober 1750 ook werkelijk een kind, maar dit is een dochter Jeltje en niet een zoon Pier. De vraag blijft bestaan waarom er bij de vermelding in het trouwregister staat dat Klaaske is overleden (Klaaske obiit). Meer dan een jaar later krijgt ze nog een kind! (Ik verzin: Het huwelijk was aanvankelijk niet in het trouwregister van de Hervormde kerk Oosterzee genoteerd en dat moest alsnog gebeuren toen dochter Jeltje ter doop werd aangemeld. Toen was Klaaske overleden.)

Je meldt huwelijk van Jacob Piers en Froukjen Jolles, met kinderen Pier (15 maart 1792) en Jeltje (4 juli 1793). Die staan ook buiten de familie. Want oudvader Pier Jacobs werd rond 1750 geboren, denk ik, en wat we zeker weten is dat betovergrootvader Jacob Piers de Jong in 1797 werd geboren (overlijdensakte 29 november 1850, 53 jaar).

Die akte heb je gezien en daar stond verrassend genoeg op dat hij te Oosterzee werd geboren. Zoon van oudvader Pier Jacobs de Jong en van oudmoeder Sjoke (?) Meyes Frankena.

Als de vermelding Oosterzee klopt zou betovergrootvader Jacob Piers als dopeling (1797) wel in het DTB van Oosterzee en Echten moeten/kunnen staan (DTB nr 495, index dopen DTB nr 497c).

Oosterzee was “toeval”

Ik keer terug naar de eerdere lijn die ik volgde. Niet dat die nog erg duidelijk is. Dat komt doordat de kerkboeken van Haskerland nog niet via internet raadpleegbaar zijn. Want oudvader Pier Jacobs de Jong heeft een groot deel van zijn leven in Haskerhorne doorgebracht. Oosterzee was rond 1797 een tussenfase (vermeld in het boek van Kroes). We hebben van deze oudvader geen overlijdensdatum (dus voor 1811 overleden). Wanneer in 1850 betovergrootvader Jacob Piers de Jong overlijdt wordt de oudvader genoemd en de oudmoeder Sjoke (?) Meyes Frankena, “boerin te Doniaga”. De voornaam van de oudmoeder is slecht leesbaar in de akte.

Een belangrijk deel van de voorfamilie van moeder (Lyske de Jong) komt op een bepaald moment uit Doniawerstal., ten noorden en westen van het Tjeukemeer. Doniaga ligt dicht bij Oosterzee, maar in een andere grietenij en binnen de grenzen van een andere kerkelijke gemeente. Vanuit Haskerhorne ligt Doniawerstal naast de deur en de De Jongen haalden er wel hun vriendinnetjes en echtgenotes vandaan (Frankena’s, Oenema’s). Maar hoe liep dat precies.

Haskerhorne

Over de voornaam van oudmoeder Sjoke (?) Meyes Frankena zijn we het nog niet eens. Dat deze moeder uit Doniawerstal afkomstig was dat weten we. Waren oudvader en oudmoeder in 1811 nog wel in leven?

In DTB nr 214 (Hervormde gemeente Langweer-Teroele-Dijken-Boornzwaag) wordt het voorgenomen huwelijk gemeld van Pier Jacobs uit Haskerhorne en Eijkjen Meijes uit de streek onder Langweer. Derde proclamatie van 14 april 1782. Attestatie naar Haskerhorne. Eijkjen (Sijkjen) in plaats van Sjoke (?), denk ik.

Of deze Pier Jacobs en Eijkjen Meijes echt onze voorouders zijn geweest moet verder nog blijken. In plaats van naar de kerkboeken van Oosterzee richt onze aandacht zich met hernieuwd enthousiasme op de kerkboeken van Haskerhorne en Oudehaske (tot 1746 ook Nijehaske) waar ik via internet nog niet bij kan.

DTB 355. Doopboek 1697-1811. Index: DTB nr 365c. DTB 356: Trouwboek 1697-1811. Index: DTB nrs 365a en 365b. DTB 357: Lidmatenboek 1697-1852. Index: DTB nr. 365d.

Wanneer de De Jongen van oorsprong “Gieters” waren (Kroes) zullen Jacob Piers en Pier Jacobs rond 1760 of 1770 in het lidmatenboek verschijnen. De geboorte van Pier Jacobs, rond 1750, zal in het doopboek nog niet voorkomen. In het trouwboek van 1782 moet wel een Pier Jacobs vooorkomen (met Eijkjen Meijes uit Langweer). Wat meldt het doopboek verder over dit huwelijk? Zijn ze vanuit Haskerhorne naar Oosterzee vertrokken? Is er wel reden hen als voorfamilie te beschouwen?

Ik heb nog behoorlijk wat twijfels en tekort aan overzicht. Maar dat geeft niet zou André Hazes zingen.

Jan.

NB: Kerkregisters betreffende Doniaga zijn lang niet compleet en hebben de nummers 220 (doopboek, index 223b), 221 (trouwboek, index 223a) en 222 (lidmatenboek). Zoals je weet werden door de kerken meestal geen aparte overlijdensregisters aangehouden. Zo krijg je verdwaalde melding als “Klaaske obiit” in registers waar je die meldingen niet verwacht.

Ik ben er nog lang niet uit.