Kuipers Stamlijn Freek Kuipers

Stamlijn FREEK KUIPERS

Onderzoeksnotities Freek Kuipers, getrouwd met Janneke Van der Hoek

Rienk Kuipers, getrouwd met Djieuwke Bosma

Sipke Kuipers, getrouwd met Antje Glastra

1. Rienk Sipkes Kuipers, getrouwd met

2. Dieuwke Hendriks Veltman

3. Sipke Rienks Kuipers, getrouwd met

4. Janke Willems Bijlsma

5. Rienk Johannes Kuipers, getr. met

6. Hinke Sipkes Zijlstra

7. Johannes Rienks Kuipers, getr.met

8. Tytsje Oebeles

9. Rienk Johannes, getrouwd met

10. Foekjen Egberts

De twee laatstgenoemden, Rienk Johannes en Foekjen Egberts, zijn oudovergrootouders van FREEK KUIPERS. Deze notities beginnen bij hen omdat informatie van verder terug op dit moment niet of onvoldoende aanwezig is.

N.B.: Diverse akten en andere documenten kunnen nog via archieven worden nagelezen. Voor enkele akten is dit 29-5-2002 door Klaas Van der Hoek al gedaan. Gegevens daaruit zijn in dit document verwerkt.

Tekst: Jan Wolter Van der Hoek, 30-5-2002.

Rienk Johannes & Foekjen Egberts

Oudovergrootouders van Freek Kuipers binnen de KUIPERS-stamlijn. Ze wonen beiden in Zuiderdrachten, wanneer ze 19-1-1755 met elkaar in het huwelijk treden (trouwregister Herv.gemeente Drachten).

Het was een tweede huwelijk van Rienk Johannes. Ruim tien jaar eerder, 20-9-1744, was hij, ook te Zuiderdrachten, getrouwd met Tryntje Brantjes.

Bij de belastingquotisatie van 1749 wordt Rienk Johannes vermeld als cuyper, over de herkomst van de latere familienaam KUIPERS hoeven we niet lang na te denken. Misschien heette Rienk voor de buurt al gewoon zo.

In 1749 werden voor heel Friesland 114 kuipers bij de quotisatie vermeld. Zij maakten de vaten en de tonnen voor de boter, het meel, water, bier en wijn en wat niet al. In Smallingerland (Drachten e.o.) waren er 4 “cuypers” in dat jaar actief: Johannes Gauckes (Oudega) Doedtze Haerckes (Zuiderdrachten) Liebbe Johannes (Noorderdrachten) Rienk Johannes (Zuiderdrachten).

Hoewel de naam Johannes driemaal voorkomt weten we niet of er van een typische ambachtsfamilie sprake was. Johannes Gauckes te Oudega zal de oudste zijn geweest. Zijn gezin bestond uit vier “volwassenen” (ouder dan 12 jaar), hij kreeg een aanslag van 23 Caroliguldens en 3 stuivers. Misschien was hij aan het afbouwen. Liebbe Johannes te Noorder-drachten had het grootste gezin, 7 personen, waarvan 3 jonger dan 12. Hij krijgt een aanslag van 50 Cguldens en 19 stuivers. Hij draaide dus goed (de aanslag is nooit geind, omdat er een belasting-oproer uitbrak). Te Zuiderdrachten hadden Dooitze Heerkes (gezin van 4 personen, 2 kinderen jonger dan 12, aanslag 20 Cgldns 1 stuiver) en Rienk Johannes (gezin van 3 personen, 1 kind jonger dan 12, aanslag 19 Cgldns 1 stuiver) kuipersbedrijf. Vermoedelijk waren ze relatief jonge, startende ondernemers.

Oudovergrootvader Rienk Johannes verloor kort na 1749 zijn eerste echtgenote (Tryntje Brantjes), bij wie hij minstens één kind had. Hij trouwt 19-1-1755 voor een tweede maal. Uit het huwelijk met Foekjen Egberts werden meerdere kinderen geboren. Al direct in 1756 kwam Johannes Rienks (Kuipers) ter wereld, oudgrootvader van Freek Kuipers.

Van de volgende kinderen is dochter Aaltje Rienks Kuipers speciaal te noemen, geboren in 1765, gehuwd met Jelle Tjeerds STELTMAN, en moeder van Barbertje Jelles STELTMAN, die 4-7-1818 trouwt, 18 jaar oud, met de 20-jarige Rein Sipkes ZIJLSTRA. Haar achterneef Rienk Johannes Kuipers (zie hierna) trouwt met Reins zus, Hinke Sipkes Zijlstra. De vader Sipke Zijlstra was “brander” van beroep, distillateur dus. Waarschijnlijk een goede afnemer van de vatenmaker. Rienk Johannes wordt elders naast kuiper ook winkelier genoemd.

Vermoedelijk is Rienk Johannes rond 1724 geboren, zijn overlijdensjaar (nog) niet bekend. En Foekjen Egberts rond 1730, idem.

Johannes Rienks Kuipers & Tytsje Oebeles

Oudgrootouders van Freek Kuipers. Ze huwen te Drachten op 30-12-1792: Johannes Rienks, Zuiderdrachten, en Tytsje Oebeles, Harkema.

Johannes Rienks is 36 jaar oud. Ook een tweede huwelijk: op 26-4-1778 was hij, 22 jaar oud, getrouwd met Hinke Gjalts (Zuiderdrachten). Hinke is vóór 1792 overleden, vermoedelijk slechts rond 30 jaar oud. Het huwelijk bleef niet kinderloos. Johannes Rienks trouwt 30-12-1792 opnieuw. Tytsje Oebeles is nu de bruid. Johannes 36 en weduwnaar, Tytsje een jonge meid van 21. Het huwelijk wordt te Drachten gesloten, maar volgens het trouwregister stond Tytsje nog te Harkema (Achtkarspelen) kerkelijk ingeschreven.

Boerenfamilies te Harkema-Opeinde

De ouders van oudgrootmoeder Tytsje Oebeles zijn Oebele Jans en Sieberig Boeles. Oebele en Sybrig trouwden 13-1-1751. Trouwregister Herv.gemeente Drogeham: Oeble Jans, Buweklooster onder Harkema Opeinde, en Sijbrigjen Boeles, Harkema Opeinde. Oudovergrootvader Oebele Jans trouwt in 1751. Bij de belastingquotisatie van 1749 komt hij nog niet als zelfstandig gezins-hoofd voor. Wel zijn vader, oudbetovergrootvader Jan Ubles, die te Harkema-Opeinde (Achtkarspelen) als redelijk welgestelde boer in het register staat vermeld. Gezin van 4 “volwassenen”, aanslag van 43 Cgldns en 9 stuivers. De oudbetovergroot-moeder is misschien Taltje Gerks geweest.

Oudovergrootmoeder Sybrig Boeles was vermoedelijk dochter van Boele Gerbens, die in 1749 ook als redelijk welgestelde boer te Harkema-Opeinde wordt genoemd. Gezin van 5 “volwassenen”, aanslag van 49 Cgldns en 19 stuivers.

♣

In 1811 (verplichte familienaam-vastlegging onder Franse bezetting) is oudgrootvader Johannes Rienks Kuipers rond 55 jaar oud. Hij woont op het adres Zuiderdrachten 141. Vermoedelijk had hij het bedrijf van zijn vader overgenomen. Elders staat hij als koopman geregistreerd en dat bevestigt dit vermoeden. Bij de registratie van 1811 meldt hij de volgende kinderen (in leven): Foekjen (31, Ternaard) Gjalt (25, Leeuwarden) Sibergje (18) Rienk (16) Sjoukjen (13) Jenke (10) Jetske (8) Oebele (7) Jan (4) Teatske (2). De eerste twee kinderen uit het huwelijk met Hinke Gjalts (via Foekjen heeft Johannes 1 kleinkind: Henke (Hinke)).

De volgende acht uit het huwelijk met Tytsje Oebeles. Op 25-9-1812 wordt daar nog een negende kind aan toegevoegd: Egbert Johannes Kuipers (overlijdt 2-4-1834, 21 jaar oud, ongehuwd, Small 8).

Oudgrootvader Johannes Rienks Kuipers wordt 80 jaar oud en overlijdt 23-9-1836 te Drachten (overlijdensakte Smallingerland 1836 blad 20).

Oudgrootmoeder Tietje Oebeles wordt 83 jaar en overlijdt 26-1-1854 (overlijdens-akte Smallingerland 1854 nr 13). Tietje had in ieder geval een zus die 20-1-1840 overlijdt (overlijdensakte Smallingerland 1840 nr 3), 77 jaar oud, gehuwd, dochter van Oebele Jans en Siebrigje Boeles: Jenke Oebeles DE BOER.

Gezien de herkomst en positie van de familie is de naam DE BOER niet vreemd (Oebele Jans en Siebrigje Boeles overleden beiden voor 1811 dus konden geen naam meer bepalen).

Rienk Johannes Kuipers & Hinke Sipkes Zijlstra

Oudvader Rienk Johannes Kuipers is 16 jaar oud wanneer zijn vader hem in 1811 bij de naamsregistratie noemt.

Hij is 31-7-1795 te Drachten geboren en 21-8-1795 aldaar gedoopt.

Trouwt 4-7-1818 met Hinke Sipkes Zijlstra die 14-2-1795 te Boornbergum werd geboren, gedoopt 22-3-1795. Zij is dus 23, hij bijna 23. De huwelijksakte (Smallingerland 1818 nr 24) houdt het voor hem ook op 23:

“Rienk Johannes Kuipers, oud 23 jaar, zonder beroep, geboren en wonende te Drachten, zoon van Johannes Rienks Kuipers, koopman, en van Tietje Oebeles; en Hinke Sipkes Zijlstra, oud 23 jaar, zonder beroep, geboren te Boornbergum, wonende te Drachten, dochter van Sipke Reins Zijlstra, van beroep brander, en van Antje Gurbens Veenstra, te Drachten woonachtig. Getuigen o.a. Jelle Tjeerds STELTMAN, winkelier te Drachten, 55 jaar, en Wopke Wiebrands DE JONG, 36 jaar, Oudega, oom van de bruidegom.”

De aanwezigen hoefden de trouwzaal niet te verlaten, want aansluitend vond 4-7-1818 (Smallingerland 1818 nr 25) het huwelijk plaats tussen Rein, de broer van Hinke, en Barber Steltman, de dochter van getuige Jelle Tjeerds Steltman. Getuige Wopke Wiebrands de Jong, oom van Rienk Johannes Kuipers, is ook oom van de tweede bruid, Barber Jelles Steltman.

“Rein Sipkes ZIJLSTRA, 20 jaar, koopman, geboren en wonende te Drachten, zoon van Sipke Reins Zijlstra, brander van beroep, en Aukjens Gurbens Veenstra, te Drachten woonachtig; en Barber Jelles STELTMAN, 18 jaar, zonder beroep, geboren en wonende in Drachten, dochter van Jelle Tjeerds STELTMAN, winkelier, en van Aaltje Rienks Kuipers, te Drachten. Getuigen o.a.: Johannes Rienks Kuipers, 62 jaar, koopman te Drachten, en Wopke Wiebrands de Jong, 36 jaar, Oudega, oom van de bruid.”

Rein Zijlstra was 22-12-1797 te Drachten geboren, aldaar gedoopt 21-1-1798. Barber Steltman geboren 6-10-1799 te Zuider-drachten en gedoopt 27-10-1799. Dochter van Jelle Tjeerds en Aaltje Rienks, laatstgenoemde een zus van oudgrootvader Johannes Rienks Kuipers. Een “familie-feestje” op 4-7-1818.

De ZIJLSTRA-connectie

Grootvader van Hinke is Rein Bouwes Zijlstra en grootmoeder is Minke Sipkes (Postma?).

Het huwelijk van deze oudovergrootouders van Freek Kuipers vindt 13-5-1759 plaats (trouwregister Herv.gemeente Boornbergum): Rein Bouwes, Vleerbos onder Boornbergum, en Minke Sipkes, de Wilgen.

Uit dit huwelijk worden minstens een oudste zoon Bouwe Reins Zijlstra geboren (1761, koopman, overleden 1804, 43 jaar oud) die 20-2-1785 te Drachten trouwt met Wietske Rinses KIJLSTRA (geb te Drachten 5-12-1766, ovl aldaar 24-2-1845, 78 jaar oud) en een niet veel jongere zoon Sipke Reins Zijlstra (rond 1763, “brander”) die 23-2-1794 te Boornbergum trouwt met Aukjen Gurbes. De ouders van oudmoeder Hinke Sipkes Zijlstra.

Bij de naamsregistratie van 1811 is oudovergrootvader Rein Bouwes Zijlstra nog in leven. Hij overlijdt twee jaar later, 21-1-1814, oud 78 jaar, gehuwd, zoon van Bouwe Greelts en Sijke Reins. Oudovergroot-moeder Minke Sipkes leeft dan nog. Op 21-2-1817 overlijdt Minke Sipkes POSTMA, oud 61 jaar, weduwe, dochter van Sipke Sipkes Postma en Trijntje Siedzes (ook oudbet-overgrootouders).

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt de dan rond 75 jaar oude Rein Bouwes, wonend Zuiderdrachten 132, de volgende nog in leven zijnde kinderen: Sijke (46, Boornbergum) Sipke (44) Greelt (42) Sytske (39, Heerenveen).

Hij lepelt daarnaast ook nog een lange rij van kleinkinderen op. Kinderen van de overleden zoon Bouwe: Minke (24, Ureterp, heeft zelf weer 2 kinderen: Jan 2 en Wietske van 5 maanden), Grietje (21), Iefke (18), Rinske (14), Rinse (12), Rein (9), Trijntje (7). Deze kleinkinderen worden ook gemeld door Renze Liebbes KYLSTRA van Zuiderdrachten 125, de schoonvader immers van de al in 1804 overleden Bouwe.

Vervolgens kinderen van dochter Sijke (46, gehuwd wonend te Boornbergum): Minke (25, Rottevalle), Froukjen (21, Donkerbroek), Sjoerdje (20, Garijp), Rein (16, Nijega), Aaltje (11), Trijntje (9), Ate (7, Smalne).

Kinderen van zoon Sipke (44, Drachten, betovergrootvader van Freek Kuipers): Hinke (16, overgrootmoeder van Freek Kuipers), Rein (13), Gurbe (10), Jurjen (7), Minke (5), dochter Pietje (1).

Kinderen van zoon Greelt (42, Drachten): Grietje (18), Roelof (15), Minke (13), Rein (11), Maike (9), Jeltje (4), Boukjen (2). Kinderen van dochter Sytske (39, Heerenveen): Jeltje (16), Minke (14), Sietze (9), Riskjen (5), Rein (3), Bouwe (1). Kinderen van de overleden dochter Rigtje: Minke (13, Ureterp) en Tjitze (16, Heerenveen). Kind van de overleden dochter Pietje: Wimke (4).

De bejaarde oudovergrootvader Rein Bouwes Zijlstra liet de schrijvende ambtenaar behoorlijk lang schrijven, vanwege al die kinderen en kleinkinderen.

Ook zoon Sipke Reins Zijlstra (oud-grootvader) ging naar de mairie. Dat was formeel niet nodig omdat zijn vader verscheen (misschien ging Sipke eerst en begreep hij toen dat zijn vader, vanwege de anderen, zich ook moest melden en hielp hij bij de samenstelling van de lijst van kleinkinderen van zijn vader). Sipke was immers al 44 in 1811, hij woonde op het adres Zuiderdrachten 138, was vrijwel buurman van zijn vader. Hij meldt de kinderen zoals hierboven: Hinke, Rein, Gurbe, Jurjen, Minke en Pyttje. Aantekening: Vader Rein Bouwes nog in leven te Zuiderdrachten, door hem naam aangenomen.

Uit het huwelijk van betovergrootouders Sipke Reins Zijlstra en Aukje Gurbes werd in 1812 ook nog te Drachten de dochter Bondina Sipkes Zijlstra geboren. Deze trouwt 21-5-1831 (Smallingerland) met Harm Willems NIEBOER, in 1806 te Nieuwe Pekela geboren en in 1877 te Steenwijk overleden. Gezin dat vooral buiten Friesland (Smilde, Steenwijk) schijnt te hebben gewoond. ♣

Terug van de “Zijlstra-connectie”. In de KUIPERS-stamlijn hadden we het over de oudouders Johannes Rienks Kuipers en Hinke Sipkes Zijlstra die in 1818 met elkaar trouwen.

Bij dit huwelijk waren Tietje Oebeles, de moeder van Johannes Rienks, en Sipke Reins Zijlstra, de vader van Hinke, tekenende getuigen.

Uit het huwelijk werden diverse kinderen geboren: Johannes Kuipers, geb. 8-4-1819 Sipke Kuipers, geb. 8-10-1820 Egbert Kuipers, geb. 25-10-1822 Rein Rienks Kuipers, geb. 25-1-1825 Egbert Rienks Kuipers, geb. 3-2-1827 Gurbe Rienks Kuipers, geb. 17-1-1829 Jan Rienks Kuipers, geb. 29-9-1831 Aukjen Kuipers, geb. 2-6-1835 Tietje Kuipers, geb. 29-5-1838.

Eerst zeven zonen, afsluitend twee dochters. Alle te Smallingerland.

Rienk Johannes Kuipers overlijdt op 70-jarige leeftijd, 28-12-1865. Hinke Sipkes Zijlstra ging hem voor, 9-1-1861, bijna 66 jaar oud (Drachten).

Overlijdensakten nog te raadplegen.

Wanneer je in latere periode een Rienk Johannes Kuipers vermeld ziet, is dit waarschijnlijk de kleinzoon (via zoon Johannes), die huwde met Catharina GEERLIGS.

Verdere gegevens nog toe te voegen.

In de stamlijst KUIPERS hebben we Sipke (Rienks) Kuipers, geb. 8-10-1820, als betovergrootvader staan.

Sipke Rienks Kuipers & Janke Willems Bijlsma

Betovergrootvader Sipke Rienks Kuipers is in 1820 geboren (Smallingerland) als zoon van Rienk Johannes en Hinke Sipkes.

Hij trouwt 4-5-1845 te Oldeboorn (Utingeradeel akte 8) met Janke Willems Bijlsma, dochter van (oudouders) Willem Thomas Bijlsma en Baukjen Jans Tevis. Janke is 6-1-1817 geboren (Utingeradeel blad 1).

Ruim drie maanden na het huwelijk van Sipke en Rienk wordt te Driesum (Dantumadeel) de dochter Hinke geboren, 22-8-1845. De zoon Rienk Sipkes Kuipers volgt 1-1-1847, ook te Driesum. De dochter Hinke wordt slechts 5 maanden oud (ovl 24-1-1846, Dantumadeel akte 4). Zoon Rienk wordt overgrootvader van Freek Kuipers.

Andere kinderen uit het huwelijk zijn er niet geweest. Tot dusver niet gevonden. Merk op (zie hierna) dat zoon Rienk vrijstelling van militaire dienst kreeg, omdat hij eenige wettige zoon was uit het huwelijk.

Betovergrootmoeder Janke Willems Bijlsma overlijdt 24-6-1875 in Achtkarspelen (Rottevalle?), 58 jaar oud, gehuwd (Achtkarspelen akte 35). Betovergrootvader Sipke Kuipers is daarna (?) naar Leeuwarderadeel (Goutum?) vertrokken, waar hij 18-12-1884 overlijdt, 64 jaar oud, weduwnaar (Leeuwarderadeel akte 157).

De BIJLSMA-connectie

Betovergrootvader Sipke Kuipers pikte zijn vrouw, betovergrootmoeder Janke Willems Bijlsma, op te Oldeboorn (Utingeradeel). Daar en met haar trouwt hij 4-5-1845. Ze gaan direct erop te Driesum wonen (Dantumadeel).

Janke is dochter van Willem Thomas Bijlsma en Baukjen Jans Tevis.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich oudgrootvader Thomas Willems Bijlsma bij de mairie te Oldeboorn, mede namens zijn kinderen nog in leven: Willem Thomas (41, met kinderen Thomas, 5, en Aaltje, 4) Hotze Thomas (38, met kinderen Aaltje, 9, en Ypkje, 7) Wytze (30, te Wirdum wonend) Hendrikje (34) Gerbrigje (22, wonend te De Haske).

Oudvader Willem Thomas is eerst 22-5-1803 te Oldeboorn getrouwd met Lijsbet Jans. Uit dit huwelijk zijn de hierboven genoemde kinderen Thomas en Aaltje afkomstig. De zoon Thomas Willems Bijlsma wordt 81 jaar en overlijdt 17-2-1887 (Utingeradeel akte 15). De naam van zijn moeder staat dan als Elisabeth Jans LAP vermeld.

Deze eerste echtgenote van Willem Thomas Bijlsma is rond 1810 overleden. Hij trouwt 31-8-1811 opnieuw (Utingeradeel akte 12), nu met Boukjen Jans. Zij wordt oudmoeder van Freek Kuipers. Haar naam wordt wisselend Boukjen of Baukjen geschreven. Haar familienaam als Tevis, Teves of Teewes (Ryksargyf neemt Teeuwes als overkoepelende spelling).

In 1811 meldt zich te Oldeboorn haar vader Jan Thevis Teves (dit maakt de ambtenaar ervan). Nog in leven zijnde kinderen: Hendrikje (33) Baukjen (31) Antje (26) Marten (17).

Deze oudgrootvader meldt slechts 1 kleinkind op dat moment: Johannes, 9, zoon van wijlen Jisse Johannes Beeken.

Oudmoeder Baukjen is dus 31 geweest toen ze in 1811 met oudvader Willem Thomas trouwde (41, weduwnaar met 2 jonge kinderen). Op 24-9-1814 wordt de zoon Teves Bijlsma geboren (Oldeboorn blad 23), op 6-1-1817 de dochter Janke Willems Bijlsma en op 1-5-1820 nog een tweede dochter, Aaltje Bijlsma.

Willem Thomas Bijlsma wordt 71 jaar en overlijdt 15-11-1840 (Uting blad 12). Baukjen Jans Teves wordt 79 jaar en overlijdt 18-9-1859 (Uting akte 61).

Verder terug in de BIJLSMA-connectie is nog wel te gaan. Thomas Willems trouwde 1-1-1769 te Oldeboorn met Aaltie Hotses, waarschijnlijk de moeder van hierboven genoemde kinderen en een oudgrootmoeder van Freek Kuipers. Thomas Willems overlijdt 18-5-1820, oud 77 jaar, gehuwd (Utingeradeel blad 6). Die akte kan leerzaam zijn en gegevens bieden voor speuren verder terug in de tijd. Welk beroep had Thomas Willems?

Van de Teves-kant hier de melding dat oudgrootvader Jan Teves Teves 65 jaar oud werd (gehuwd) en volgens zeggen 18-3-1819 verdronk in het Skagerrak tussen Denemarken en Noorwegen. De aangifte van overlijden werd negen maanden later gedaan, 16-12-1819, Utingeradeel (blad 12).

Rienk Sipkes Kuipers & Dieuwke Hendriks Veltman

Op 9-5-1872 trouwen te Tietjerksteradeel Rienk Sipkes Kuipers en Dieuwke Hendriks Veltman. Aan de huwelijksakte valt te ontlenen, dat hij 25 jaar is, zonder beroep (?), geboren te Driesum (Dantumadeel) en wonend te Burum (Kollumerland), zoon van Sipke Rienks Kuipers, tolpachter en koopman, en Janke Willems Bijlsma, echtelieden, wonende aldaar (Burum). Dieuwke is 21 jaar, zonder beroep, geboren te Rijperkerk, wonende te Oostermeer (Tietjerksteradeel), dochter van Hendrik Jelles Veltman en Aukje Jeltes van der Woude, wonende aldaar (Oostermeer). Hendrik Jelles Veltman is kastelein van beroep.

In de huwelijkse bijlagen bij het trouwen van overgrootouders Rienk en Dieuwke bevindt zich een notariëel document waarin de ouders van Dieuwke expliciet laten weten dat zij toestemming voor het huwelijk geven. Waarom dit document? Een eigendomskwestie? Omdat de 25-jarige Rienk “zonder beroep” was? Aan de tekst van het document is geen directe verklaring te ontlenen: “Op heden den 6 mei 1872 compareerden voor mij, Walle Tromps, Notaris te Bergum, in tegenwoordigheid der na te melden getuigen: Hendrik Jelles Veltman, Kastelijn, en Antje Jeltes van der Woude, echtelieden, wonende te Oostermeer. Dewelke verklaarden bij deze toestemming in het huwelijk, hetwelk hunne dochter Dieuwke Hendriks Veltman, zonder beroep te Oostermeer, voornemens is aan te gaan met Rienk Sipkes Kuipers, zonder beroep, wonende te Burum. De comparanten in deze zijn mij bekend. Waarvan acte die in registratie in originele zal worden uitgereikt, verleden ten woonhuize van de comparanten te Oostermeer, in tegenwoordigheid van Wopke Wytzes FOKKEMA, kantoorbediende te Bergum, en van Jacob Johannes KRAMER, Kastelijn wonend te Oostermeer.”

Verder is uit de huwelijkse bijlagen te achterhalen dat overgrootvader Rienk Sipkes Kuipers, geboren 1-1-1847 te Driesum (Dantumadeel), te Burum (Kollumerland) woonde, met zijn ouders, maar kort ervoor waarschijnlijk te Hardegarijp (Tietjerksteradeel), met zijn ouders. Rienk gold als dienstplichtig voor de Nationale Militie, lichting Tietjerksteradeel 1867, lotnummer 75, “vervolgens door de Militieraad uit hoofde te zijn van eenige wettige zoon van de dienst vrijgesteld.” Het militiedocument was als huwelijkse bijlage verplicht. Als woonplaats wordt (nog) Hardegarijp genoemd. Militie, ook toen al, volgde eigen administratie.

Rienk Kuipers en Dieuwke Veltman worden ouders van Sipke Kuipers die kort erop, 20-2-1873, geboren wordt. Te Goutum in Leeuwarderadeel (geboorteakte Leeuwarderadeel 1873 blad 10).

Zijn zusje Ankje Kuipers ruim een jaar later, 8-3-1874, in Tietjerksteradeel (geboorteakte Tietjerksteradeel 1874 nr 78). Pas 14 jaar later, 22-5-1888 (geboorteakte Tietjerksteradeel 1888 nr 145), wordt daar een volgend zusje aangemeld: Henderika Kuipers.

Er zijn aanvullende gegevens nodig. Rienk, “zonder beroep”, kan een reizende koopman zijn geweest. Ongetwijfeld leveren archieven meer duidelijkheid.

De VELTMAN/van der MEER-lijn

De familienaam van overgrootmoeder Dieuwke (geboren 20-11-1850 te Rijperkerk, Tietjerksteradeel) en van haar vader Hendrik Jelles, betovergrootvader, wordt VELTMAN geschreven.

In 1811 meldt de grootvader van Hendrik Jelles zich als Wytze Jelles VELDMAN te Oostermeer aan. Met een “d” in de naam dus. In ieder geval schreef de dienst-doende ambtenaar toen een “d”. Later wordt een “t” geschreven.

Oudgrootvader Wytze trouwt 14-5-1786: Wijtse Jelles, Oostermeer, en Sjoukjen Wichles, Oostermeer. De oudgrootmoeder heet Sjoukje Wigles. In 1811 zijn uit dit huwelijk nog in leven: Jelle (23) Trijntje (21) Wigle (16). Wonend te Oostermeer (Tietjerksteradeel).

De oudovergrootouders via Wytze heten Jelle Feitses en Janke Pieters. Deze trouwen 16-1-1735 te Boornbergum-Kortehemmen: Jelle Feitses, Boorn-bergum, Janke Pyters, Boornbergum.

Wytze Jelles Veltman overlijdt 17-9-1829, 70 jaar oud, weduwnaar (Tietjerksteradeel 1829 blad 10).

Dochter Trijntje Wytzes VELTMAN is 21 in 1811, ze huwt 27-7-1816 (Tietj 14) met Hendrik Sjoerds VAN DER MEER, maar overlijdt 21-12-1817, 27 jaar oud. Geen kinderen. Zoon Wigle Wytzes VELTMAN is 16 in 1811. Hij trouwt 13-5-1823 met Antje Goitzens VAN DER VEEN (Achtk 18). Wel kinderen. Oudvader Jelle Wytzes Veltman is 23 in 1811. Hij trouwt 22-5-1813 (Tietj 4) te Oostermeer met Aaltje Sjoerds van der Meer, die oudmoeder van Freek Kuipers wordt.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich Sjoerd Aukes van der Meer (oud-grootvader) te Oostermeer met de kinderen nog in leven: Antje 27 (Leeuwarden) Hendrik 26 (Leeuwarden, trouwt in 1816 met Marijke Veltman) Aaltje 23 (Leeuwarden, trouwt in 1813 met Jelle Veltman) Auke 21 (Grouw) Oeds 20 (Oostermeer) Jurjen 17 Jan 13 Sibbele 12.

De oudgrootouders aan VAN DER MEER-kant trouwen 25-5-1783 te Bergum (Tietjerksteradeel): Sjoerd Aukes, Leeuwarden, Grytje Hendriks, Bergum. De naam van de oudgrootmoeder is dus Grietje Hendriks. In 1811 meldt Sjoerd Aukes van der Meer dat de oudste drie kinderen in Leeuwarden woonachtig zijn.

Oudvader Jelle Wytzes Veltman overlijdt 25-4-1860, 71 jaar oud, weduwnaar.

Uit zijn huwelijk met Aaltje Sjoerds van der Meer is op 24-8-1822 betovergrootvader Hendrik Jelles Veltman geboren (Tietj 154).

De VELTMAN/vanderWOUDE-lijn

Deze Hendrik Jelles Veltman trouwt 7-8-1847 (Tietj 15) met Ankje Jeltes van der Woude (zie boven) trouwen 7-8-1847 (Tietj 15). Uit dit huwelijk worden minstens geboren: Sjoerd (16-12-1848) Dieuwke (20-11-1850, aangifte) Aaltje (11-3-1853) Jelte (4-6-1856) Janke (9-12-1850).

Hendrik Jelles Veltman overlijdt 10-5-1872, 50 jaar oud, gehuwd (Tietj 29), Ankje Jeltes van der Woude 8-8-1885, 61 jaar oud, weduwe (Tietj 148).

Betovergrootmoeder Ankje is 15-6-1824 geboren (Dantumadeel akte 44), dochter van oudouders Jelte Alberts van der Woude en Dieuke Temmes Sikkema (ook: Dieuwke Temmes SICCAMA).

Jelte en Dieuwke trouwen 27-10-1814 (Kollumerland akte 15) en krijgen minstens 4 kinderen: Jeltje, 16-9-1815 (Kollum 38) Albert, 27-6-1817 (Kollum 84) Johannes, 12-4-1822 (Kollum 50) Ankje, 15-6-1824 (Dantum 44).

Jelte Alberts is zoon van Albert Edes van der Woude (oudgrootvader) die in 1811 “onder Dantumawoude” woonachtig is en naast de zoon Jelte ook een dochter Jeltje noemt (22, Kollum).

De SICCAMA/SIKKEMA-lijn

In 1811 zijn beide ouders van Dieuwke waarschijnlijk al overleden. Dit kan nog beter worden bekeken, maar minstens vier kinderen Temmes Siccama te Kollum (allen nog ongehuwd en kinderloos) melden zich voor de naamsregistratie bij de mairie, hoewel: een Louw Temmes Siccama, een Elze Temmes Siccama (tekent Sykkema), een Johannes Temmes Siccama, 20 jaar, zijn voogd is M.Radema (deze Johannes overlijdt 13-9-1816), en Dieuwke Temmes Siccama, door de ambtenaar achteraf tot registratie gebracht, “dacht niet te hoeven komen.” Onze Dieuwke. Nog ongehuwd, maar ze zal kort erop met Jelte trouwen. De ambtenaar te Kollum hield Siccama aan, maar elders werd ook Sikkema in de registers ingevoerd.

Sipke Kuipers & Antje Glastra

Grootouders van Freek Kuipers. Zij trouwen 2-9-1899 voor de Burgerlijke Stand te Smallingerland:

Sipke Kuipers, oud 26 jaar, geboren te Goutum (Leeuwarderadeel), molenaar, wonende te Rottevalle onder Opende, zoon van Rienk Kuipers, molenaar, en van Dieuwke Hendriks Veltman, zonder beroep, echtelieden te Rottevalle; en Antje Glastra, oud 29 jaar, zonder beroep, geboren en wonende te Rottevalle (Achtkarspelen), dochter van Fokke Siebes Glastra, verver, en Hiltje Klazes van der Lei.

Als getuigen bij het huwelijk treden gemeentelijke klerken en de veldwachter op. Alsof de ouders van Sipke en Antje er de tocht naar Drachten niet voor over hadden. Op voorhand mag worden aangetekend dat het huwelijk bijna 30 jaar later, d.d. 3-5-1928, bij vonnis van de arrondissements-rechtbank te Leeuwarden wordt ontbonden. Beiden naderen dan de 60 jaar. Een financiële kwestie?

Uit het huwelijk zijn diverse kinderen geboren. In ieder geval dochter Hiltje (1901, Opsterland 256), zoon Rienk Kuipers (1903) en zoon Hendrik (1907) die slechts 21 dagen oud wordt.

Rienk Kuipers (geb. 1903) is de vader van Freek Kuipers. Rienk is “op de molen geboren” en dan gaat het om de korenmolen te Suameer (Tietjerksteradeel).

Op 25-11-1902 koopt Sipke Rienks Kuipers, “molenaar, wonende te Ureterp”, voor 7750 toenmalige guldens de molen te Suameer met toebehoren van Tjitske Eldering, weduwe van de vorige eigenaar Jacob Jans Formsma: “…een huis en erf met korenmolen en land cum annexis met daarbij behoorende ongemerkte slijpsteen, nieuwe vang, takels, gemerkte zakken, zeilen en sleden…”. Tjitske bedingt dat zij met haar gezin tot de 12de mei (1903) in de voorkamer (het voorhuis) van de molen mag blijven wonen, zonder enige vergoeding daarvoor te betalen.

De molen te Suameer heeft een historie die teruggaat tot voor 1653. In de jaren voor 1900 door de vorige bezitter (Formsma, rond 20 jaar molenaar op deze plek) gemoderniseerd. Grootvader Sipke Kuipers durfde het aan (hij was rond 30 jaar op dat moment) de molen over te nemen. Hij is rond 17 jaar als molenaar te Suameer actief. Per 23-10-1919 wordt in de herberg van Venema te Suameer het geheel per opbod verkocht. Voor bijna 5000 gulden.

Wat grootvader Sipke hierna deed is nog niet te melden. De echtscheiding per 1928 is wel een feit. (Uitspraak arrondissements-rechtbank te Leeuwarden per 3-5-1928, ingeschreven in register Smallingerland per 21-5-1828).

De GLASTRA-connectie

Grootmoeder Antje Glastra is 30-9-1869 te Rottevalle (Achtkarspelen) geboren. Ze was dus ruim 3 jaar ouder dan grootvader Sipke Kuipers (geb. 20-2-1873 te Goutum (Leeuwarderadeel)).

Haar ouders zijn Fokke Siebes Glastra, geb. 26-2-1844 (Drachten, Smallingerland akte 38), ovl 9-3-1906, 62 jaar, gehuwd (Achtkarspelen akte 44), en Hiltje Klazes van der Lei, geb. 10-10-1847 (Rottevalle, Achtkarspelen akte 64), ovl 11-10-1914, 79 jaar, weduwe (Achtkarspelen akte 171). Deze overgrootouders trouwen 28-5-1868 (Small akte 52).

Betovergrootouders in de GLASTRA-lijn zijn Siebe Jacobs Glastra, geb 15-2-1811 te Gorredijk, verver/schilder van beroep, ovl 20-11-1891 te Rottevalle, 80 jaar oud, en Trijntje Fokkes Steggerda. Dezen zijn 4-1-1840 te Rauwerderhem getrouwd. Kinderen uit het huwelijk: Jacob Siebes Glastra, geb 1840, ovl 23-7-1848, 8 jaar oud. Antje, geb 8-3-1842 te Drachten (Small 28), naaister, ovl 12-2-1868 te Gorredijk (Opsterland), 25 jaar oud. Fokke, geb 26-2-1844 te Drachten (Small 38), verver, ovl 9-3-1906 te Rottevalle (Achtk), 62 jaar oud. Trouwt 28-5-1868 te Drachten met Hiltje Klazes van der Lei, geb 1848 te Rottevalle. Marijke (Maria), geb 22-12-1845 (Small 248), ovl 1-7-1848, 3 jaar oud. Maria, geb 30-9-1849 (Small 207) Frederica, geb 28-1-1853 (Small 18), trouwt 5-6-1880 gemeente Nijeveen met Anthony Middendorp.

Overgrootvader Fokke (Siebes) Glastra is de enige zoon die uit het huwelijk overblijft.

Betovergrootmoeder Trijntje Steggerda was dochter van oudvader Hermannus Fokkes Steggerda en Fokje Wiebes van der Veen.

Oudgrootouders: Fokke Johannes Steggerda en Antje Harmanus Op ’t Hout, resp. Wijbe Jans van der Veen en Saakje Jans Dusselaar.

Fokke en Antje trouwen 18-5-1800 te Drachten en dragen dan al familienamen: Fokke Johannes STEGGERDA, Noorder-drachten, en Antje Hermannus OP ’T HOUT, Zuiderdrachten. In 1811 wonen ze op Noorderdrachten 368 en meldt Fokke Steggerda de kinderen: Johannes (11) Harmanus (9) Frederika (6) Ainje (4) Trijntje (2) Petrus (6 dagen).

De GLASTRA-familie vinden we in 1811 bij de naamsregistratie niet gemeld.

Andere bron leert dat betovergrootvader Siebe Jacobs Glastra oudste zoon was uit het huwelijk van Jakob Siebes Glastra en Maria Teyes Hellendoorn. Deze twee (oudouders) trouwen 20-5-1810 te Gorredijk: Jacob Siebes GLAS en Maria Teyes HELLENDOORN.

Oudouders Jakob Glastra (ovl 30-10-1866, 79 jaar, weduwnaar, Opsterland akte 197) en Maria Hellendoorn krijgen 13 kinderen die we hierna wel noemen, maar niet hun wedervaren, want dan wordt dit verhaal te lang. Oudste zoon is onze Siebe: Siebe Teye Sikke Doetje Wymer Dieuwke Fokeltje Bontje Jacoba Lucas Cornelia Djue Jacobus.

Oudgrootouders in de Glastra-lijn zijn Sybe Dieuwes (gedoopt 10-1-1755 te Gorredijk, schipper, ovl te Gorredijk 6-7-1833, 78 jaar oud) en Dieuwke Jacobs GLAS (geb 12-10-1759 te Gorredijk, ovl 13-10-1850 te Gorredijk, 91 jaar oud). De “Glas”-naam is aan de oudovergrootvader Jacob Rienks te danken, glazenmaker van beroep, gehuwd met Bontje Sikkes, samen ouders van Dieuwke Jacobs.

Sybe Dieuwes en Dieuwke Jacobs krijgen samen 7 kinderen. Dankzij de schoonfamilies Gorredykster ambachts-families: Bontje (trouwt met timmerman Klimmerboom) Djeu (jong overleden) Djeu (verhuisd naar Den Haag) Jacob (glazenmaker/verver) Korneliske (trouwt met bakkers) Trijntje (trouwt met schoenmaker Pier Andries VAN DER HOEK) Wymer (schipper).

De GLASTRA-naam kwam via de vrouwelijke lijn binnen. Oudgrootouder Sybe Dieuwes was schipper (zijn jongste zoon Wymer ook). Oudovergrootvader Dieuw Wymers, geb te Ureterp in 1722, gedoopt 1-12-1722 te Gorredijk, was dat ook (hij trouwt 27-6-1751 te Ureterp met Korneliske Sybes, dochter van de Ureterpse boer Sybe Wytzes (oudbet-overgrootvader)). En Wymer Jans, oudbetovergrootvader in deze lijn, geb 1710 te Ureterp, staat als boer en schipper beschreven. De oud-betovergrootmoeder langs deze lijn is Tryntje Dieuws uit Ureterp, dochter van (stamvader) Dieuw Tijs.

De ouders van moederskant van Antje Glastra zijn Klaas Gjalts van der Lei en Antje Hiddes van Houten. Deze overgrootouders van Freek Kuipers trouwen 7 juni 1845 (Smallingerland akte 51): Klaas Gjalts van der Lei, oud 30 jaar, geboren te Nijega, zoon van Gjalt Lieuwes van der Lei en Hiltje Reinders Jongsma, en Antje Hiddes van Houten, oud 33 jaar, geboren te Rottevalle, dochter van Hidde Annes van Houten en Grietje Hendriks de Groot.

De STEGGERDA-connectie

Hierboven al enkele zaken genoemd. Wanneer oudgrootouders Fokke Johannes Steggerda (Noorderdrachten) in 1800 trouwt, wordt in het kerkelijk register de naam “Steggerda” al toegevoegd. Wanneer het als een herkomstverwijzing was bedoeld (naar het dorpje Steggerda in het Friese Weststellingwerf), had het geen recente reden. Fokke is in Drachten geboren en heeft Steggerda misschien nooit gezien (er in ieder geval nooit gewoond).

Oudovergrootvader Johannes Fokkes Steggerda heette al zo toen hij 27-10-1765 te Drachten trouwde. Zoon Fokke noemt zijn eerste dochter, geboren 1805, Frederika. Dit naar zijn moeder, oudovergrootmoeder Frederika Mondermans, afkomstig uit Noord-Holland. Bevestiging huwelijk van 27-10-1765 Herv.gemeente Drachten: Johannes Fokkes STEGGERDA, Noorderdrachten, Frederika MONDERMANS, West Zaandam.

De DUSSELAAR-connectie

Hierboven is oudgrootmoeder Saakje Jans DUSSELAAR genoemd. Grootmoeder van moederskant van Trijntje Steggerda. Het is een verre voortak, maar wel interessant om te melden vanwege de contacten in de Kuipers-voorfamilie. De Dusselaars ontlenen hun familienaam ook aan gespecialiseerd timmermanswerk. De “dusselaar” is een bijlsoort die bij het maken van houten schepen werd gebruikt.

Oudgrootmoeder Saakje Jans Dusselaar is dochter van Jan Alberts Dusselaar, 13-7-1808 te Bergum overleden, en Fokje Jurjens (van der Veen), 3-10-1845 overleden, 89 jaar oud, weduwe (Tietj 29). Jan Alberts en Fokje Jurjens huwen 25-5-1777 te Harkema-Opeinde (kerk Drogeham).

In 1811 is oudovergrootmoeder Fokje Jurjens weduwe te Bergum. Ze laat de familienaam Dusselaar vastleggen voor haar nog in leven zijnde kinderen: Liepkjen (31, Suameer; op internet Ryksargyf staat “Siepkjen” maar dat is fout; Liepkje Jans Dusselaar overlijdt te Suawoude 18-3-1816, 35 jaar oud, gehuwd (Tietj blad 5)). Ze is 2-7-1803 te Bergum getrouwd met Ulbe Hotzes VAN SINDEREN. Saakjen (25, Bergum) Jurjen (23, hij trouwt 20-12-1815, 27 jaar oud, met Antje Bouwes BLOEMHOF, 31 jaar oud) Fedde (19) Sytske (14).

De HELLENDOORN-connectie

Oudmoeder Maria Teyes HELLENDOORN kwamen we hierboven ook al tegen. In 1810 getrouwd met Jacob Siebes Glas(tra). De familienaam HELLENDOORN, vergelijk de familienaam STEGGERDA, wijst waarschijnlijk op een oude herkomstplaats (Hellendoorn, Overijssel). Maar, zoals bij Steggerda, geen recente verbindingen, uit die tijd. De Hellendoorn-naam werd al voor 1811 gebruikt.

Zoals 17-1-1779 wanneer te Gorredijk oudgrootouders Teije Lucasz Hellendoorn en Dutje Jacobusdr Faber met elkaar trouwen. Anders dan destijds meestal gebruikelijk “Hellendoorn” en “Faber” als vaste bijnamen.

Vermoedelijk heeft dit te maken met bijzondere ambachtslieden of handelaars (met achtergronden) die zich in het Friese sociale leven van destijds onderscheidden.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich te Gorredijk (Opsterland) Lucas Teyes Hellendoorn. Ongehuwd nog. Hij trouwt 29-3-1814 te Drachten (Smallingerland akte 8): Lucas Teyes Hellendoorn, oud 29 jaar, geboren te Gorredijk, zoon van Teye Lukas Hellendoorn en Duttje Faber, en Sieuke Sybolts FRIESWIJK, oud 25 jaar, geboren te Drachten, dochter van Sybolt Arents Frieswijk en Grietje Lammerts.

Vader Teye is in 1811 waarschijnlijk al overleden. Moeder Duttje Jacobes Faber overlijdt te Gorredijk 11-5-1828, 73 jaar oud, weduwe (Opsterland akte 16).

Rond de HELLENDOORN-connectie valt nog het nodige uit te zoeken. Te Gorredijk trouwen 24-1-1714 Melchior Hellendoorn en Hiske Eelkedr de Boer. Toen al kwam de “familienaam” Hellendoorn daar voor. In hoeverre er verband bestaat met Lukas en Teye Lukas moet nog blijken.

Op 9-4-1826 overlijdt in Smallingerland (akte nr 8) Harmina HELLENDOORN (Harmijntje), 78 jaar oud, gehuwd, dochter van Lucas Hellendoorn en Marijke Roels. Zij is ca 1748 geboren. Volgens kerkelijk trouwregister Gorredijk trouwde ze 1-1-1769 met Hotze PRUIM. Was dat dezelfde als Hotze Ulbes VAN SINDEREN met wie Harmina later als echtgenote in de boeken komt? Ik weet het op dit moment nog niet.

Op 21-2-1817 overlijdt, 44 jaar oud, weduwnaar (Small 4), Ulbe Hotzes VAN SINDEREN, zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Hellendoorn. Deze Harmina overlijdt zelf 9-4-1826 (zie hiervoor). Op 15-11-1832 overlijdt Lucas Hotzes VAN SINDEREN, 54 jaar oud, gehuwd, zoon van Hotze Ulbes van Sinderen en Harmina Lucas Hellendoorn (Small 29). Overleden in het schip, in de stadsgracht te Leeuwarden.

Een zus van Harmina Hellendoorn was wellicht Sietske Hellendoorn, ovl 27-3-1828, 72 jaar oud, gehuwd (Ops 12). Gehuwd 9-2-1783 te Gorredijk met Tjesse STARRINGA.

Teye Lucas Hellendoorn was misschien een broer. Hij trouwt 7-1-1779 te Gorredijk (met Doetje Faber) en kreeg minstens de dochters: Fokeltje Teyes Hellendoorn, geb ca 1788, ovl 12-6-1858 (Ops 34), 70 jaar, weduwe, huwde 7-5-1809 te Gorredijk met Poppe MEINTSMA. Maria Teyes Hellendoorn, geb ca 1790, ovl 15-10-1864 (Ops 180), oud 74 jaar, gehuwd, huwde 20-5-1810 te Gorredijk met Jacob Siebes Glas(tra). Zie hiervoor.

De lijn Freek Kuipers heeft met de VAN SINDERENS niet direct te maken. Bovengenoemde Harmina HELLENDOORN trouwde met Hotze Annes VAN SINDEREN. Zoon Ulbe uit dit huwelijk (hiervoor genoemd) werd 10-8-1773 te Gorredijk geboren, schipper, overlijdt 21-2-1817 te Drachten, 44 jaar oud (43 eigenlijk), weduwnaar.

Ik verwijs hier terug naar de DUSSELAAR-connectie: geen jaar eerder overleed te Suawoude, 18-3-1816, op 35-jarige leeftijd, Liepkje Jans DUSSELAAR, vrouw van Ulbe van Sinderen.

Via het schippersbedrijf huwelijkscontact binnen de voorfamilies DUSSELAAR en HELLENDOORN. Liepkje Dusselaar en Ulbe van Sinderen, zoon van Harmina Hellendoorn, trouwen 2-7-1803 te Bergum. Zoon Hotze Ulbes van Sinderen werd 25-4-1804 te Groningen geboren (trouwt 23-8-1835 te Heerenveen met Aaltje NAGEL).

Het ging voor henzelf wat sneu, maar het huwelijk van Ulbe en Liepkje leverde toch nageslacht op tot en met de dag van vandaag. Zoals ook Saakje de zus van Liepkje via huwelijk met Wybe Jans van der Veen nageslacht kreeg tot voorbij de dag van vandaag (zie Freek Kuipers en Janneke Van der Hoek).

Over de interessante voorfamilies van Freek Kuipers kan ongetwijfeld nog veel meer aan verhaal uit archieven worden verzameld. Vandaag stoppen wij met dit verslag.

In de familie-stamlijn blijft nog vermelding van de ouders van Freek nodig. Die ouders zijn Rienk Kuipers en Djieuwke Bosma.

Moeder Djieuwke werd geboren te Nieuw-Weerdinge (?) boven Emmen (Drenthe) op de grens met Groningen (tegenover Valtermond). Waarschijnlijk was ze dochter van veenwerkers uit Friesland (Haulerwijk?), maar we hebben (nog) geen goede aanknopingspunten. Freek moet nog wat meer vertellen.

Rienk Kuipers & Djieuwke Bosma

De ouders van Freek Kuipers. Vader Rienk is in 1903 op de molen te Suameer geboren.

Moeder Djieuwke Bosma is van 15-9-1904, geboren in Nieuw-Weerdinge, verveningsdorp in Drenthe, ten noorden van Emmen. Qua bevolkingsaantal was Weerdinge in die tijd groter dan Emmen. Het was het laatste, grote, deel nog onontgonnen hoogveengebied (turfmakerij) in Noord-Nederland.

Dit verhaal gaat verder.

Doopregister nog te raadplegen. Een zoon Egbert Rienks KUIPERS is waarschijnlijk. Deze meldt zich in 1811 (naamsregistratie) te Beetsterzwaag met kinderen: Berend 17, Rienk 14, Roel 11, Johannes 8, Klaas 5 en Foekjen 3. Deze Egbert treedt als voogd op voor Kornelis Leenderts Landmeter (17, Boornbergum). Kwartierstaat van Izaak Kijlstra. Kwartierstaat van Izaak Kijlstra. Vellekoop-genealogie. Foekjen Egberts heet daar Foekje Rudgers. Zie een volgende noot. Doopregister nog te raadplegen. In ieder geval de dochter Foekjen en de zoon Gjalt. Zie verder. In Vellekoop-genealogie worden als geboorte-jaren, met vraagteken, genoemd: voor Oebele 1739 en voor Sybrigje 1745. Dit strookt niet met huwelijksjaar 1751. De genealoog kende de huwelijksdatum niet en schatte waarschijnlijk terug vanaf geboortejaar van Tytsje (1771). Zij is een late telg uit het huwelijk geweest. Dit nog onvoldoende onderzocht. Op 10-10-1723 te Oostermeer huwelijk tussen Jan Oebles (Oostermeer) en Taltje Gerks (Oostermeer). Melding in trouwregister voor Boele Gerbens niet gevonden. Naam oudbetovergrootmoeder blijft nog even onbekend. Vellekoop-genealogie. Overlijdensakte nog te raadplegen. Kan interessant zijn. Misschien staat daarin foutief gemeld dat zijn moeder Foekje Rudgers geheten zou hebben. NB: In 1746 (eerste proclamatie 29-5-1746) trouwden te Opeinde een Uble Jans en Foekjen Outgers. Dit kan een eerder (kortstondig) huwelijk van de vader van Tytsje Oebeles zijn geweest, schoonvader van Johannes Rienks. Welke geburen meldden het overlijden van laatstgenoemde? Ook nog te raadplegen. In Vellekoop-genealogie wordt haar de familienaam Van der Meer opgeplakt. Dit lijkt me onjuist. Per 8-4-1823 overlijdt Durk Oebeles HERDER, 85 jaar, weduwnaar, zoon van Oebele Jans. Per 5-3-1815 Jetske Oebeles, 55 jaar, gehuwd, dochter van Oebele Jans en Foekjen Outgers (Small 3) en 12-2-1839 Janke Oebeles, 91 jaar, weduwe, dochter van Oebele Jans en Foekjen Rudgers (Small 7). Misschien kan aktenlezing een eind aan de verwarring maken. Doopregisters nog te raadplegen. Beiden uit het waterrijke gebied rond de Veenhoop. Kwartierstaat Izaak Kijlstra. Vellekoop-genealogie. Aukjen Gurbes wordt daar STIENSTRA geschreven. Moet VEENSTRA zijn. Oudbetovergrootouders. Nog te weinig verdere informatie. De overlijdensakten moeten nog worden nagelezen. Voor Rein Bouwes akte Smallingerland 1814 blad nr 3, en voor Minke Sipkes akte Smallingerland 1817 nr 3. Zijn de vermoedens juist dan was Minke rond 20 jaar jonger dan Rein. Maar ik vermoed ook problemen: huwelijksjaar 1759 strookt niet met leeftijd van Minke. Bekijken dus. Dezelfde KYLSTRA- of KIELSTRA-lijn kom je (vermoedelijk) tegen in de SCHIPPERS-voorfamilie van Janneke Van der Hoek. Elders uitgebreider. Het dorpje Smalle Ee zal zijn bedoeld. Nog nagaan waarom hij daar en niet in Boornbergum. Trouwt Antje Klazes HYLKEMA. Zoon Rienk 16-1-1850. Trouwt Rinskjen POSTHUMA. Zoon Rienk 16-4-1857. Trouwt Grietje Jans BOSMA. Zoon Rienk 9-12-1864 (Opsterland). Trouwt Johannes Gerhardus COUPERUS. Zoon Rienk 4-7-1863. Johannes Gerhardus Couperus werd 22-9-1836 te Surhuizum geboren, bakkersbedrijf te Augustinusga. Zijn ouders Gerhardus Couperus en Geertje Hylkes Tjoelker waren ook winkelier te Augustinusga. Beide overlijdensaktes kunnen misschien nog interessante aanvullende informatie opleveren. Familie lijkt niet gereed te zijn geweest voor keuze van een echte familienaam, zoals door de Franse bezetter destijds bedoeld. Akten nog te raadplegen op extra informatie. Die akte moet zeker nog worden nagelezen. De directe verklaring laat zich uit een ander gegeven vermoeden. Het document wordt 6 mei 1872 ten huize van de Veltmans opgemaakt. Daar overlijdt 10 mei, een dag na het huwelijk van zijn dochter, de vader Hendrik Jelles Veltman, 50 jaar oud. In de dagen ervoor moet al duidelijk zijn geweest dat hij in het gemeentehuis de handtekening niet kon plaatsen. Dus kwam de notaris die handtekening halen. Misschien hadden ze een schip in de vaart? De huwelijksakten van Aaltje en van Hendrik zijn in dit verband wellicht verduidelijkend. Het familie-verhaal mag nog verbreed. Aaltje Sjoerds is voor 1860 overleden, maar elders. Dit nog na te gaan. Naam van oudgrootmoeder nog niet gevonden. Het is onduidelijk nog of Dieuwke een dochter was van Temme Pieters Siccama, geboren 1746 te Kollum en 28-12-1777 te Burum getrouwd met Ankje Jans. Diens vader Pieter Temmes trouwde 30-1-1743 te Kollum met Hylkjen Aukes. Na overlijden van Hylkjen met Betske Johannes SICCAMA, dochter van Johannes Louwes SICCAMA (geb 1684 te Burum, gehuwd 1706). De SICCAMA-familienaam wordt dan van een moederskant overgenomen. De mogelijkheid bestaat, maar wellicht is dit vals spoor. Militie-bijlage: “Sipke Kuipers, geboren te Leeuwarderadeel den 20 febr. 1873, wonende te Leeuwarden, van beroep Korporaal (?), zoon van Rienk en Dieuwke, wonende te Rottevalle. Register Smallingerland 1892 lichting 1893 nr 48, op grond van eigen dienst vrijgesteld.” Mogen we aannemen dat Sipke zijn diensttijd uitdiende, de rang van korporaal bereikte en dat hij in 1899 zijn gang mocht gaan, wat huwelijk betreft? Militie volgt eigen adminstratie en termen. Geboren op de molen te Ureterp? Overlijdensakte Tietjerksteradeel 1907 nr 134. Zie internetsite betreffende Suameer. Verdere informatie in apart document. Zie ook Stamboom Siebe Dieuwes GLASTRA. Geboren in Rauwerderhem, overleden te Drachten (Smallingerland) Maria en ouder broertje Jacob overlijden beide in juli 1848. Zij trouwden 23-5-1829 (Small akte 22). Hij 26 jaar, geboren te Drachten. Zij 22 jaar, geboren te Bergum. Stamboom Siebe Dieuwes GLASTRA. In 1810 wordt de beroepsnaam GLAS al gebruikt. Jakob Siebes was namelijk glaszetter en verver (huisschilder). In 1811 wordt de familienaam GLASTRA niet aangemeld. Wel de familienaam GLAS door Jakob Rienks Glas te Gorredijk, die een dochter Aukje (63), een zoon Rienk (58, met kinderen) en een dochter Dieuwke (53) noemt. Relatie met Jakob Siebes nog niet gevonden. In het transcript (Ryksargyf) staat “Mondermans”. Die familienaam heb ik nog niet terug kunnen vinden. Misschien een leesfout? Zie aantekening hierna. Antje Bouwes BLOEMHOF is 20-1-1784 te Suameer geboren en overlijdt aldaar 12-4-1868. Jurjen Jans DUSSELAAR is te Bergum geboren en overlijdt te Suameer (?) 29-3-1863. In een akte per 5-2-1816 staat Jurjen als scheepstimmermansknecht vermeld (een echte dusselaar). In een akte per 10-8-1825 als schipper (potschipper). Genealogie Bloemhof. Of bedenk een andere verklaring. Raadpleeg de overlijdensakte. Later zal deze kwestie misschien geen kwestie zijn. We zoeken, weet je. In Ryksargyf-transcripties ook Feye geschreven. Hinderlijk. Nog zoeken naar doopregisters.

KUIPERS-stamlijn – versie 30 mei 2002

PAGE

PAGE 1