Verleden Tijd

VERLEDEN TIJD

VOORFAMILIES

VAN DER HOEK – DE JONG

PERIODE CA 1720-1820 (OUDOUDERS & OUDGROOTOUDERS)

Documentatie door:

Klaas Van der Hoek Wzn (Stiens) Jan Wolter Van der Hoek Ezn (ook Wzn, Deventer)

GENERATIE 6: OUDOUDERS

In FRIESLAND: 32. FREERK TAMMES VAN DER HOEK (1758-1841) 33. HENDRIKJEN WOLTERS (BIJMA) (1765-1822) 34. BONNE JANS BOUWMAN (1774-1852) 35. GRIETJE JANS (BIJMA) (1777-1799) 36. JOHANNES CORNELIS LUKKES (1771-1829) 37. HILTJE HANZES RONDUITE (1779-1839) 38. DURK EELKES WOUDSTRA (ca 1747-1817) 39. JACOBJE WIEBES VAN DER WERF (ca 1790-1853)

In ZUID-HOLLAND: 40. PIETER KLAESZN ROEM (1760-1810) 41. JOHANNA WIJNANDTS (1766-1853) 42. WILLEM MULDER (..-1825) 43. ALBERTINA ELIZABETH VAN LOON (..-1825) 44. JACOBUS VAN (DER) BEEK (..-1810) 45. GEERTRUY LAARMAN (1747-1789) 46. AREND VAN LEEUWEN (1763-1830) 47. ANTJE VREUGDENHIL (1765-1829)

In Doiniawerstal/Haskerland: 48. PIER JACOBS (DE JONG) (1762-1806) 49. EPKJEN MEYES FRANKENA (1771-1857) 50. JOCHUM OENES OENEMA (1775-1848) 51. TRIJNTJE KLAZES (DE JONG) (ca 1772-1834) 52. FEDDE FOKKES VELDSTRA (1758-1812) 53. GRIETJE JANS SCHOKKER (1768-1827) 54. HANS MEYES FRANKENA (1759-1816) 55. JOLTJE JACOBS (MINNESMA) (1772-1825)

In Weststellingwerf/Aengwirden/Schoterland: 56. PIETER ANNES SCHIPPER (1748- ca 1810) 57. RINSKE HEERES (ca 1752- ca 1810) 58. HENDRIK JELKES (KYLSTRA) (ca 1735- ca 1805) 59. TETJE JOHANNES (ovl na 1820) 60. DURK RINZES WYKEL (1745- ca 1780) 61. MAAIKE HENDRIKS (ca 1750- 1783) 62. JAN ANDRIES FLEEREN (1765-1828) 63. PIETJE JANS (LEMSTRA) (1776-1848)

Generatie 6 (oudouders)

VDH-LIJN: OUDOUDERS AAN VAN DER HOEK - KANT

Ouders van: Wouter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17) Jan Johannes LUKKES (kw 18) Bonjé Durks WOUDSTRA (kw 19)

1. Freerk Tammes VAN DER HOEK, geb. te Terwispel 1751 of 1758, overleden te Bovenknijpe (Schot 93) 1–10-1841, 90 jaar oud*, weduwnaar. Trouwt 17-5-1789 in de Herv.kerk te Kortezwaag met

2. Hendrikjen Wolters (BIJMA), gedoopt 24-2-1765 te Katlijk, overleden 4-10-1822 te Bovenknijpe (Schot 27), oud 58 jaar, gehuwd.

3. Vermoedelijk werd hij 83 jaar oud en werd bij de aangifte een vergissing gemaakt. Hij is 30 wanneer hij trouwt met de 24-jarige Hendrikje Wolters. In Schoterlandse kerkregister staat dat zij 19-4-1793 belijdend lid werd van de Hervormde kerk.

In het trouwregister van de Herv.gemeente Langezwaag-Kortezwaag-Luxwoude: Fredrik Tammes, Kortezwaag, en Hendrikjen Wolters, Oranjewoud, bevestiging van huwelijk op 17-5-1789. Volgens de doopregisters wonen ze eerst even in Terwispel, daarna rond 10 jaar Benedenknijpe, vervolgens in Luxwoude. In 1811 woonden ze te Bovenknijpe (op “de HOEKE”). Dat is vervolgens zo gebleven.

Uit dit huwelijk de kinderen: Eeuwkjen, Terwispel, geb. 19-10-1789, gedoopt 15-11-1789. Vermoedelijk jong overleden. Joukjen, Benedenknijpe, geb. 3-3-1792, gedoopt 25-3-1792. In 1811 is Joukjen 19 ½ jaar oud, wonend te Langezwaag, nog ongehuwd (zie hierna). Wolter, Benedenknijpe, geb. 17-8-1795, gedoopt 6-9-1795. In 1811 16 jaar oud. (betovergrootvader, zie kw 16). Grietje, Benedenknijpe, geb. 4-9-1798, gedoopt 16-9-1798. In 1811 13 jaar oud (zie hierna). Hiltje, Luxwoude, geb. 25-10-1801, gedoopt 22-11-1801. Vermoedelijk jong overleden. Tamme, Luxwoude, geb. 13-3-1804, gedoopt 15-4-1804. In 1811 7 jaar oud. Jong overleden? Niet aangetroffen in registers burgerlijke stand. Joldert, niet aangetroffen in doopregisters. In 1811 2 ½ jaar oud volgens opgaaf door zijn vader. Niet aangetroffen in registers burgerlijke stand (zie hierna).

Bij de familienaamregistratie van 1811 is oudvader Freerk Tammes 53 jaar oud en woonachtig te Bovenknijpe. Hij laat dan de familienaam VAN DER HOEK vastleggen. En meldt de volgende kinderen: Joukjen, 19 ½ jaar oud, wonend te Langezwaag Wolter, 16 jaar oud, Knijpe (kw 16) Grietje, 13 jaar oud, Knijpe Tamme, 7 jaar oud, Knijpe Joldert, 2 ½ jaar oud, Knijpe.

Oudmoeder Hendrikjen Wolters overlijdt 4-10-1822, in de namiddag rond 5 uur, 58 jaar oud, “huisvrouw van Freerk Tammes Van der Hoek, arbeider, wonende in de Bovenknijpe, nalatende haren Man en vier kinderen bij denzelven in echt verwekt.” Zij overlijdt in huis nr 124 te Bovenknijpe. Bijna twintig jaar later, 1-10-1841, des morgens ten zes ure, overlijdt Freerk Tammes in huis nr 123 te Bovenknijpe, “oud negentig Jaren, zonder beroep, geboren te Terwispel en wonende te Bovenknijpe, weduwenaar van Hendrikje Wolters, zoon van Tamme Freerks en van Eeuwkjen Jalderts, beide overleden.”

JOUKJEN FREERKS VAN DER HOEK

Eerste kind (en dochter) van oudouders Freerk en Hendrikjen werd Eeuwkjen genoemd. Naar de overleden moeder van Freerk. Het meisje overlijdt waarschijnlijk jong. Het volgende kind, ook dochter, krijgt dezelfde naam maar nu Joukjen geschreven, geboren 3-3-1792 te Benedenknijpe, gedoopt 25-3-1792.

Joukjen brengt haar jeugd door in Benedenknijpe, Luxwoude en Bovenknijpe (?). In 1811 is ze 19/20 jaar oud en “boerendienster” te Langezwaag. Ze is uitwonend. Ze trouwt 4-7-1819, 26 jaar oud, met de 33-jarige “boerenarbeider” Freerk Freerks POSTMA, geboren en wonende te Oldeboorn, volgens de huwelijksakte (Schoterland 1819 nr 28). Freerk Freerks POSTMA is zoon van een Freerk Freerks, die “in de jare 1786 te Sneek” overleed. Voordat zijn zoon Freerk op 10-6-1786 werd geboren. Zijn moeder Foekjen Jans is brood-verkoopster (“bollenloopster”, “boldraagster”) te Oldeboorn. Breed hadden ze het niet.

Het huwelijk van Joukjen Van der Hoek en Freerk Postma is in Schoterland geregistreerd. De akte meldt dat Joukjen in Langezwaag heeft gewoond, maar inmiddels weer in De Knipe woonachtig is. Daar vestigen Joukjen en Freerk zich ook. De dochter Foekjen Freerks Postma (aangiftedatum 8-2-1820, Schoterland) en de zoon Freerk Freerks Postma geboren (aangiftedatum 12-11-1825, Schoterland) worden er geboren. Het huwelijk duurt niet lang want de echtgenoot Freerk Postma overlijdt 1-10-1826, des morgens om 1 uren in het huis nr 96 te Boven Knijpe, 39 jaar oud. Twee kinderen laat hij na: Foekjen en Freerk. En de weduwe Joukjen Van der Hoek.

Joukje begint 26-7-1829 een tweede huwelijk (Schoterl. 53). Ze trouwt met Arend Alberts KROM, bijna tien jaar jonger dan Joukje. Uit het huwelijk wordt een dochter geboren: Afke Arends KROM (aangiftedatum 13-3-1830, Schoterland). Hierna eindigt het JOUKJE-verhaal. Ze overlijdt 7-11-1832, 40 jaar oud, in het huis nr 108 te Boven Knijpe, weduwe van Freerk Postma, echtgenote van Arend Albert Krom, arbeider te Boven Knijpe. Nalatende 2 kinderen uit het eerste huwelijk en 1 uit het laatste huwelijk.

Arend Alberts KROM hertrouwt 22-9-1833 (Schot 46) met Vroukjen (Froukjen) Uilkes VAN DE(R ) SINGEL, maar overlijdt 13-10-1838 (Opsterland blad 33), 36 jaar oud. Daarmee raken de kinderen van Joukjen verweesd. Afke krijgt een halfzusje: Marijke KROM (7-11-1836, Opsterland blad 130).

De drie kinderen van Joukjen:

1. Foekjen Freerks Postma (dochter van Joukjen VAN DER HOEK) Oudste dochter, geboren 1820, van Joukje van der HOEK en Freerk POSTMA. Foekjen trouwt 16-9-1852 (Doniawerstal 16) met de weduwnaar Pieter Klazes VAN DIJK. Ze is dan 32, Pieter ca 40 jaar oud. Pieter VAN DIJK was eerder (29-11-1844) getrouwd met Geeske Rintjes LANDMAN, die echter 12-4-1848 overlijdt, 30 jaar oud (Donia 6). Uit dit huwelijk de zonen Rintje (geb 18-5-1845, ovl te Sloten 13-12-1915, 70 jaar oud, gehuwd (Sloten 15)) en Klaas (geb 18-8-1847, ovl 16-5-1854, 6 jaar oud (Donia 5)). Foekjen trouwt de weduwnaar met zijn twee jonge kinderen en bevalt een halfjaar later van háar eerste. De kinderen van Foekjen en Pieter VAN DIJK: Freerk, geb 1-3-1853 (Donia 10), ovl 14-4-1860, 7 jaar oud (Donia 8). Pietertje, geb 13-10-1854 (Donia 38), trouwt 9-12-1876 met Pieter Jolles HOEKSTRA en krijgt de kinderen Pietertje (4-4-1880) en Pieter (28-8-1885). Geeske, geb 20-5-1856 (Donia 24), trouwt 10-5-1882 met Sytze Wybes PEKEMA, en krijgt de kinderen Foekje (5-10-1884), Pietertje (27-9-1888) en Wybe (8-10-1891). Geeske wordt 58, ovl 12-3-1915, gehuwd (Donia 16). Klaas, geb 20-2-1858 (Donia 6), blijft ongehuwd, ovl 17-4-1934, 76 jaar oud (Donia 19). Jouwkje, geb 26-12-1859 (Donia 94), blijft ongehuwd, ovl 19-11-1927, 67 jaar oud (Donia 59). Levenloos, 10-3-1863 (Donia 13 en 14, tweeling, zoontjes). Freerkje, geb 12-4-1864 (Donia 32), trouwt 21-6-1891 (Donia 26) met Dirk MEINESZ, geen kinderen bekend. Geeske wordt 74, ovl 31-7-1938, gehuwd, (Gaasterland 39).

2. Freerk Freerks Postma (zoon van Joukjen VAN DER HOEK) Geboren november 1825 te Bovenknijpe, zoon van Joukje van der HOEK en Freerk POSTMA. Freerk trouwt 7-4-1854 (Donia 5) met Ytje Popkes BAKKER. Zij krijgen de kinderen: Joukjen, geb 17-3-1854 (Donia 13), die slechts 8 maanden oud wordt. Jeltje, geb 30-3-1856 (Donia 13), trouwt 19-10-1876 (Donia 30) met Uilke VAN DER KOOI. Geen kinderen bekend. Jeltje wordt 38, ovl 26-2-1895 (Donia 11), gehuwd. Freerk, geb 27-9-1858 (Donia 35), overlijdt na 13 maanden. Freerk, geb 12-3-1860 (Donia 29), trouwt 13-8-1882 (Hask 28) met Trijntje POOL. Kinderen: Ytje (1883), Sjouke (1885), Jantje (1888), Jeltje (1890), Janke (1894) en Freerk (1896). Popke, geb 17-11-1862 (Donia 76), ovl 1-9-1865 (Hask 114), bijna 3 jaar oud. Popke, geb 25-11-1865 (Hask 184), geen huwelijk bekend, geen gegevens. Joukje, geb 10-2-1868 (Hask 25), ovl na 16 maanden. Joukje, geb 11-9-1870 (Hask 162), ovl na 11 maanden.

Freerk overlijdt 16-12-1890 (Hask 128), 65 jaar oud, gehuwd. Echtgenote Ytje wordt 70 en overlijdt 10-2-1900. De eerste tien jaar van hun huwelijk woonden ze in Doniawerstal (Oldeouwer?), daarna in Haskerland.

1. Afke Arends Krom (dochter van Joukjen VAN DER HOEK) Geboren maart 1830 te Bovenknijpe, dochter van Joukje van der HOEK en Arend Alberts KROM. Ruim 2 jaar na haar geboorte overlijdt moeder Joukje. Arend hertrouwt een jaar later (22-9-1833), maar overlijdt 13-10-1838 en dan is Afke 8, halfzus Foekjen 18 en halfbroer Freerk Postma bijna 12. Er is nog een nieuw halfzusje voor Afke, Marijke Krom, die op dat moment bijna 2 is. Kortom, Arends weduwe, Vroukjen Uilkes VAN DE SINGEL, blijft met vier, onderling slechts half- of niet-verwante kinderen, achter.

Stiefmoeder Vroukjen (Froukjen) was 38 toen dit lot haar trof. Over hoe zij het redde, hebben we geen weet. Bekend is dat ze 9-5-1845 (Opsterl 38) trouwt met de 57 jaar oude weduwnaar Harmen Baukes BONSWIJK en dat is dus de stiefvader voor Afke die dan 15 is. Afke heeft vermoedelijk van jongsaf via allerlei “dienstjes” (boerenmeid?) mee moeten bijdragen aan het gezinsinkomen, ook daarvan hebben we geen weet.

Ze blijft ongehuwd tot haar 41ste. Dan trouwt ze uiteindelijk met haar neef Freerk Wouters VAN DER HOEK, een ook ongehuwd gebleven zoon van Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16), broer van Joukjen. Freerk is eveneens rond 40 jaar oud. Het huwelijk blijft kinderloos, maar misschien was er ook geen bedoeling in de richting van kinderen.

De huwelijksbevestiging voor de Burgerlijke Stand vindt 13-5-1871 plaats op het gemeentehuis van Schoterland te Heerenveen. Als getuigen treden op: de bode des bestuurs Johannes Hermans BANNING (42 jaar), de veldwachters Yntze Boukes DE GROOT (63 jaar) en Ale VAN IJZINGA (51 jaar) en de klerk(se) Anna ROOMKENS (30 jaar). De ouders van de twee zijn immers reeds lang overleden, zeker die van Afke (Joukjen en Arend).

Het huwelijk van Afke en Freerk VAN DER HOEK blijft bijna 30 jaar intact. Op 27-3-1901 overlijdt Afke (Schot 59), 71 jaar oud. Freerk wordt 92 en overlijdt in 1927 (zie bij kw 16).

Vermoedelijk heeft stiefmoeder Vroukjen op de “bruiloftsreceptie” van Afke en Freerk nog wel een kopje meegedronken. In 1871 is ze 71 jaar oud en weer weduwe. Haar tweede echtgenoot, Harmen Baukes BONSWIJK, is 7-3-1861 overleden, 73 jaar oud (Schot 49). Vroukjen VAN DER SINGEL overlijdt 21-1-1877, 77 jaar oud (Schot 17).

Afke Krom, dochter van Joukjen VAN DER HOEK, had de halfzus Marijke Krom, dochter van Vroukjen VAN DER SINGEL. Deze Marijke trouwt, 24 jaar oud, 15-5-1864 (Schot 41) met Wiebe Feitzes TALSMA, ook 24. Over de kinderen uit dit huwelijk hier nog geen melding. Wiebe TALSMA overlijdt 22-8-1909 (Schot 153), 72 jaar oud. Marijke Krom 16-1-1915 (Schot 9), 78 jaar oud.

Tot zover over JOUKJEN FREERKS VAN DER HOEK etc. Nu over haar jongere zus GRIETJE FREERKS VAN DER HOEK.

GRIETJE FREERKS VAN DER HOEK

Tweede en jongste dochter uit het huwelijk van Freerk VAN DER HOEK en Hendrikjen Wolters (BIJMA).

Grietje is geboren Benedenknijpe 4-9-1798. Ze is 23 wanneer haar moeder overlijdt en 33 wanneer ze trouwt, 18-3-1832 (Aengwirden 4), met Kerst Libbes DE VRIES, die bijna 10 jaar jonger is. Kerst is oudste zoon van Libbe Rintjes DE VRIES (1782-1859) en Akke Hendriks DE VRIES. Uit het huwelijk van Grietje en Kerst wordt 16-12-1832 een dochter Hendrikjen geboren (Haskerland 151) en 6-1-1836 een zoon Libbe, die slechts 23 maanden wordt, ovl 16-12-1837. Echtgenoot Kerst Libbes DE VRIES overlijdt 18-12-1850 (Hask 23), 43 jaar oud. Grietje Freerks Van der Hoek overlijdt 17-12-1882 (Hask 134), 83 jaar oud, weduwe.

Hendrikjen Kerstes de Vries (dochter van Grietje VAN DER HOEK) Hendrikjen is 37 jaar wanneer ze trouwt, 23-5-1869 (Hask 23). Ook zij met een bijna 10 jaar jongere man, Johannes Jans STEUNEBRINK, 29 jaar oud, geb 26-2-1840 (Hask 16), zoon van Jan STEUNEBRINK en Froukje Hermanus BRAUNIUS. Uit het huwelijk van Hendrikjen en Johannes wordt 13-6-1870 een dochter Grietje STEUNEBRINK geboren. Het meisje Grietje STEUNENBRINK wordt slechts 11 jaar oud, ovl 7-12-1881 (Hask 119). Oma Grietje is dan 82, zij overlijdt een jaar en 10 dagen later, 17-12-1882. Hendrikjen overlijdt snel erna, 23-9-1885, 52 jaar oud (Hask 139).

En de broer JOLDERT FREERKS VAN DER HOEK?

Bij het overlijden van Hendrikjen Wolters in 1822 wordt gesteld dat ze vier kinderen nalaat. Dat Joukje, Wolter (kw 16) en Grietje Freerks toen nog leefden is zeker. De dochters Eeuwkje en Hiltje overleden jong. Wie was het vierde nog levende kind? Tamme of Joldert?

In de Friese Burgerlijke Stand komen we beide jongens niet meer tegen. Er duikt later in Gelderse huwelijksregisters wel een Joldert Freerks VAN DER HOEK op als vader van twee zonen en twee dochters die trouwen in de periode 1873-1895 op relatief late leeftijden. Wolter (kw 16) was schipper in Friesland. Trok zijn jongste broer Joldert als schippersknecht met de op Zeeland en Brabant varende Friese schippers mee en bleef hij daar via huwelijk hangen? Zo kan het gegaan zijn. Misschien kwam hij in de Rijnvaart tussen Duitsland en Rotterdam terecht.

Een diepere duik in de archieven zal misschien duidelijk maken dat de Joldert Freerks VAN DER HOEK die we als vader in Gelderse huwelijksregisters aantreffen, helemaal niet “onze” Joldert is. Maar je weet nooit. Dit is een werkdocument en we registreren:

Op 11-6-1873 trouwt te Arnhem (akte 145) Ludovicus Joldert VAN DER HOEK, geboren te Breda, 29 jaar, zoon van Joldert Freerks VAN DER HOEK en Maria BRENDEL, met Cornelia Esselina VAN VEEN, geboren te Gouda, 21 jaar, dochter van Jan van VEEN en Wilhelmina BONGERTS. Door dit huwelijk wettiging van al 1 geboren kind. Op 3-5-1876 trouwt te Arnhem (akte 74) Frederik Jolderik VAN DER HOEK, geboren te Breda, 30 jaar, zoon van Joldert Freerk VAN DER HOEK en Maria BRENDEL, met Johanna Maria CLAASSEN, geboren te Bemmel, 24 jaar, dochter van Hermanus CLAASSEN en Helena NUIJ. Op 19-7-1887 trouwt te Doesburg (akte 20) Margaretha Jalderika VAN DER HOEK, geboren te Delft, 25 jaar, dochter van Jalderikus Frederik VAN DER HOEK en Maria BRENDEL, met Albertus Arnoldus ALFERINK, geboren te Neede, 27 jaar, zoon van Jacobus ALFERINK en Aaltjen GROOT KORMELINK. Op 5-12-1898 trouwt te Doesburg (akte 28) Catharina VAN DER HOEK, geboren te Utrecht, 36 jaar, dochter van Aaldert Freerks VAN DER HOEK en Maria BRENDEL, met Albertus Arnoldus ALFERINK, geboren te Neede, 36 jaar, weduwnaar van Margaretha J. VAN DER HOEK, zoon van Jacobus ALFERINK en Aaltjen GROOT KORMELINK. Op 22-6-1898 trouwt te Arnhem (akte 196) Frederik Jolderik VAN DER HOEK, geboren te Breda, 52 jaar, weduwnaar van Johanna Maria CLAASSEN, zoon van Joldert Freerks VAN DER HOEK en Maria BRENDEL, met Gesina Maria PETERS, geboren te Nijmegen, 49 jaar, dochter van Gerardus PETERS en Wilhelmina NIJENHUIS.

Wanneer genoemde VAN DER HOEK “onze” Joldert mocht blijken, verbrabantste hij behoorlijk en werd hij onder invloed van Maria BRENDEL misschien zelfs rooms-katholiek (formeel). Maria BRENDEL kan afkomstig zijn uit een familie van Rijnvaarders. Haar familienaam schijnt van herkomst Duits of zelfs Elzassisch.

Misschien was Joldert het vierde kind in 1822 nog in leven. We hebben geen bevestiging dat hij de Joldert Freerks VAN DER HOEK in bovenstaande registers genoemd, werkelijk was. De kans is klein. Verder onderzoek zal dit aantonen (heel misschien niet).

De BIJMA-voortak

Oudvader Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) trouwde met oudmoeder Grietje Bonnes BOUWMAN (kw 17). Hij zoon van Hendrikje Wolters (BIJMA) (kw 33) en zij kleindochter van de oudste broer van deze Hendrikje, van Jan Wolters BIJMA (kw 70). Een duidelijke BIJMA-voortak, hoewel we met een BOUWMAN beginnen: oudgrootvader Bonne Jans BOUWMAN.

1. Bonne Jans BOUWMAN, ook BOUMAN of BOUMA, geb. 1774, ovl 29-8-1852 (Schot 133), oud 78 jaar, gehuwd, trouwt driemaal. Zijn eerste huwelijk, hij is dan 24 jaar oud, wordt 10-6-1798 bevestigd in de Hervormde kerk te Oudeschoot en was met:
2. Grietje Jans (BIJMA), geb. 1777, ovl 1799, werd slechts 21 of 22 jaar oud.

In het trouwregister van de Herv.gemeente Oudeschoot-Nieuweschoot-Mildam-Rottum-Katlijk staat het huwelijk van 10-6-1798 vermeld: Bonne Jans uit Nieuweschoot, Grietje Jans uit Rotstergaast. In het doopboek wordt één dochter uit dit huwelijk genoemd: Grietje (Bonnes Bouwman), geboren 27-4-1799 in de Gaast en gedoopt 2-6-1799 in Oudeschoot (kw 17). Oudmoeder Grietje BIJMA brengt een levensvatbare dochter ter wereld, maar overlijdt zelf aan (mogelijk) de gevolgen. Wanneer betovergrootmoeder Grietje wordt gedoopt, is haar moeder, de eerdere Grietje, al overleden.

Oudvader Bonne Jans trouwt (2) 10-5-1801 met Lamkjen Jelles (BAKKER). Ze trouwen voor de kerk te Nieuweschoot, Lamkjen Jelles komt uit Mildam (Herv.Gem.Mildam). Bij de familienaamregistratie van 1811 meldt Bonne Jans BOUWMAN, wonend te Oudehorne (mairie Mildam) de kinderen: 1. Grietje, 12 jaar oud. 2. Jelle, 8 jaar oud. 3. Lamkjen, 5 jaar oud. 4. Jan, 4 jaar oud. 5. Roel, 1 jaar oud.

Uit die melding is niet te lezen dat oudste kind Grietje dochter was uit een eerder huwelijk van Bonne. Bij dezelfde registratie van 1811 meldt de grootvader van dit meisje, Jan Wolters BIJMA (kw 70), die Grietje ook. Hij meldt twee eigen kinderen en een kleinkind Grietje, wonend te Oudehorne, “dochter van overleden Grietje”. Die overleden Grietje was zijn oudste dochter: GRIETJE JANS BIJMA.

Betovergrootmoeder Grietje Bonnes (kw 17) heeft haar eigen moeder niet gekend. Ze is twee jaar oud wanneer Bonne Jans met Lamkjen Jelles BAKKER trouwt, die 23 is, dochter van Jelle Klasen BAKKER uit Noordwolde, die in 1811 twee dochters vermeldt: Baukjen, 36 jaar, wonend te Wolvega Lammigjen, 33 jaar, wonend te Nijehorne.

Jelle Bakker noemt geen kleinkinderen, maar die te Nijehorne waren dus Jelle, Lamkjen, Jan en Roel (zie hierboven), plus de “stiefkleindochter” Grietje (kw 17). Uit het huwelijk van Bonne en Lammigjen (Lamkjen) werden na 1811 nogeens vier kinderen geboren: Libbe (22-9-1813), Sjoukje (28-6-1816), Ayze (12-12-1818, werd slechts 3 jaar oud) en Jantjen (2-2-1822). Tien dagen na de geboorte van het laatste kind overlijdt Lamkjen Jelles Bakker, 13-2-1822, 42 jaar oud (Schot blad 4).

Het huwelijk van haar stiefdochter Grietje Bonnes Bouwman (kw 17) met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16) op 10-6-1821 heeft Lamkjen nog mee kunnen maken.

Grietje heeft al vier jaar huwelijk met Wolter Van der Hoek achter de rug, twee bevallingen en evenzoveel babies die na enkele weken overlijden, wanneer haar vader Bonne Jans, een van onze oudvaders, voor de derde keer in het huwelijk treedt. Bonne trouwt (3) op 20-11-1825 met Marijke Uilkes DE VRIES (Schot 56).

De akte informeert: “Bonne Jans Bouma, oud 51 jaren, huisman, geboren te Oudeschoot en wonende te Nieuwehorne, weduwnaar van Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 te Oudehorne overleden, zoon van Jan Libbes 1 november 1809 overleden en van Lamkjen Haitzes.” In de akte wordt de naam van oudmoeder Grietje Jans Bijma, de eerste vrouw van Bonne, niet vermeld. Over Marijke: “Marijke Uilkes de Vries, oud 22 jaren, dienstmeid, geboren in de Compagnie onder Oudehorne, dochter van Uilke Lammerts de Vries en van Marijke Hotzes, echtlieden, wonende te Oudehorne.”

Oudvader Bonne trouwt opnieuw met een jonge vrouw, wat weer een rijtje kinderen tot gevolg heeft die ongeveer even oud zijn als de kinderen (Van der Hoek) van zijn dochter Grietje. Het waren dochters die hij nog kreeg: Marijke (1827-1894), Martjen (1828-1909), Aukjen (1831, werd slechts 3 weken oud), Aukjen (1833-1860), Uilkje (1835-) en Sjoukje (1842-1926). Dochter Sjoukjen Bonnes Bouma uit het huwelijk met Lamkje Bakker was in 1838 overleden, 22 jaar oud, nog niet gehuwd. Dochter Sjoukje Bonnes Bouma uit het huwelijk met Marijke de Vries wordt 84 en overlijdt 1926 (Opsterland).

Het huwelijk van oudvader Bonne Jans Bouma met zijn derde vrouw, Marijke Uilkes de Vries, duurt 27 jaren. Dan overlijdt Bonne, 29-8-1852. In zijn overlijdensakte wordt zijn eerste echtgenote, onze oudmoeder Grietje Jans Bijma, wèl vermeld:

“Frank Jans Davids, 38 jaren, scheerenslyper te Heerenveen, en Jan Jans Bergsma, 27 jaren, arbeider te Jubbega Schurega woonachtig, verklaren dat Bonne Jans Bouma, oud 78 jaren, arbeider, geboren te Oudeschoot, wonende te Jubbega Schurega, eerst weduwnaar van Grietje Jans Bijma, daarna van Lamkjen Jelles Bakker, en laatstens gehuwd met Marijke Uilkens de Vries, zonder beroep aldaar (Jubbega Schurega) woonachtig, zoon van Jan Libbes en Lamkjen Haitzes, 29 augustus 1852 voormiddag 11 uur in het huis nr 126 te Jubbega Schurega is overleden.”

Marijke was (huwelijksakte 1825) uit “de Compagnie onder Oudehorne” afkomstig en vermoedelijk werd daar Jubbega Schurega mee bedoeld. Huisman (kleine boer) Bonne is misschien na het huwelijk in het boerderijtje van zijn schoonouders getrokken. Na het overlijden van Bonne is Marijke vandaar vertrokken (?, later misschien). Ze overlijdt 28-9-1875 in Opsterland (akte 239), 72 jaar oud, weduwe. In ieder geval jongste dochter Sjoukje, gehuwd, woonde rond 1875 ook in Opsterland.

De Lukkes- & Woudstra-voortak

Overgrootvader Jan Wolters VAN DER HOEK (kw 8) trouwt in 1861 met overgrootmoeder Hiltje Jans LUKKES (kw 9). Haar grootouders vormen de voortakken LUKKES en WOUDSTRA in onze voorfamilie.

1. Johannes Cornelis LUKKES, geb. 16-4-1771, ged. 3-5-1801, huisman, overl. 30-8-1829 te Het Meer in huis nr 38, 60 jaar oud, nalatende vrouw en zes kinderen, trouwt 20-2-1803 te Het Meermet
2. Hiltje Hanzes RONDUITE, geb. 25-3-1779 te Nijehaske, ged. 4-4-1779, overl. 9-6-1839, 61 jaar oud, weduwe.

Jannes Cornelis was eerst, 7-5-1797, getrouwd met Ymkjen Wybes (WIERDA). Uit dit huwelijk de dochters Saakje (geb Het Meer 28-5-1798, gedoopt 24-6-1798) en Froukjen (geb Het Meer 16-2-1800, gedoopt 16-3-1800). Jong overleden en ook moeder Ymkjen, vóór 1802. Want 20-2-1803 trouwt Jannes met Hiltje Hanzes. Hun eerste kind, Jantje, is dan al 1 maand oud.

Uit dit huwelijk de kinderen (eerste vier in doopboek Herv.gemeente Het Meer – De Knipe):

Jantje (Janke), geb. 24-1-1803, ged. 7-8-1803, overl. 13-1-1848, 44 jaar oud, gehuwd. Trouwt (1) 19-4-1829 met Ubele Iebeles STAMHUIS. Uit dit huwelijk de kinderen: Johanna (14-11-1829), Hesseltje (13-7-1832), Hiltje (12-1-1835) en Ibele (4-9-1837). Ubele Stamhuis overl. 14-4-1840, 40 jaar oud (Schot 46). Janke trouwt (2) 4-2-1845 met de gescheiden man Sikke Tobias HUIZINGA (echtscheidingsakte 30-11-1844 Schot 58 – gescheiden van Elizabeth Helena PRINS, dochter van Hendrik Siegers PRINS, tapper, en Antje KOENS, te Heerenveen, zij trouwden 2-12-1821 en kregen de dochters Antje (1822), Jeltje (1824) en Sara (1825) en een zoon Tobias (1836)). Uit huwelijk van Janke Lukkes en Sikke Huizinga geen kinderen. Wel overlijdt 23-5-1848 een Trijntje Lukkes, dochter van Janke Lukkes, 5 jaar oud, waarschijnlijk niet geecht. Van de kinderen uit het eerste huwelijk van Janke overlijden kort na haar verscheiden Hesseltje Stamhuis, op 16-1-1849, 17 jaar oud, te Norg (“verdere familiegegevens onbekend”), en Hiltje Stamhuis, op 1-7-1852, 17 jaar oud te Veenhuizen. Hun stiefvader Sikke Huizinga wordt 52 en overlijdt 8-2-1854, weduwnaar, kolonist te Ommerschans. De plaatsnamen Norg/Veenhuizen en Ommerschans doen vermoeden dat het gezin in de kolonies van de Maatschappij der Weldadigheid terecht kwam, misschien aanvankelijk als kolonieouders. Froukje Johannes Lukkes, geb. 17-7-1805 te Het Meer, ged. 4-8-1805, overl. 4-6-1877, 71 jaar, weduwe (Schot). Trouwt 8-5-1825 met Hendrik Durks JAGER (Schot 17). Uit dit huwelijk de kinderen: Hiltje, Durkje, Johanna, Trijntje en zoon Durk of Dirk. Dochter Johanna JAGER overlijdt 14-11-1852, 16 jaar, in Ooststellingwerf (OSW 120). Zoon Durk JAGER trouwt 19-5-1867 te Akkrum met schippersdochter Stijntje Pieters SYTEMA en overlijdt ook te Akkrum 7-1-1905, 60 jaar oud. Hans Johannes Lukkes, geb. 25-10-1807 te Het Meer, ged. 15-11-1807, trouwt 25-4-1830, 22 jaar oud, timmermansknecht te Het Meer met Wytske Molles VAN DEN AKKER. Volgens de huwelijksakte is Wytske 23 jaar, geb. 10-10-1806 te Nieuwehorne, zonder beroep, dochter van Molle Keimpes VAN DEN AKKER, huisman, wonende te Zestien Roeden onder Tjalleberd, en van Antje Hendriks NIJENHUIS. Kindcren van Hans en Wytske: Johannes, Molle (1833), Hiltje (1835), Keimpe (? 1838), Kornelis (? 1841), Jan (? 1843). Wytske Molles overlijdt 21-2-1865, 58 jaar, gehuwd, in Weststellingwerf (WSW 49). Hans Johannes is na 1865 ws. buiten Friesland overleden. Cornelis Johannes Lukkes, geb. 6-3-1811 te Het Meer, ged. 24-3-1811, overl 10-3-1833 in het hospitaal te Eindhoven, 22 jaar. Cornelis had de pech dat hij in 1831 aan de beurt was voor militaire dienstplicht, juist toen België zich weer losmaakte van het Nederlandse bewind. De oorlog eindigde 23-12-1832 toen een groot Frans leger de Nederlanders uit de citadel van Antwerpen joeg, met vele doden en gewonden. Cornelis stierf twee maanden later in het militair hospitaal te Eindhoven. Het formele bericht daarvan volgde weer ruim twee maanden later (24 mei 1833, Provincie Vriesland, Schot 46): “Ten gevolge van een authentiek extract uit het overlijdensregister der Stad Eindhoven ons bij missive van den 4 april 1833 no. 108, dat Cornelis Lukkes, flankour bij het Eerste Bataillon Achttiende Afdeling Infanterie, oud 22 jaren, geboren en laatst woonachtig te Schoterland Het Meer, Provincie Vriesland, zoon van Johannes Lukkes, overleden, en Hiltje Hanzes Ronduite, zonder bedrijf in Het Meer, op de 10 maart 1833 in het Hospitaal te Eindhoven is overleden.” Het bericht van de dood van Cornelis betekende dat Jan Johannes Lukkes die in 1833 aan zijn dienstplicht moest beginnen, het bericht van de Gouverneur kreeg dat hij van die plicht werd ontslagen. Jan Johannes Lukkes, geb. 23-1-1813 (kw 18). Trijntje Johannes Lukkes, geb. 17-1-1820 (aangiftedatum). Trouwt 15-5-1842 (Schot 32) met Jelle Baekes DE GROOT, geb 26-12-1811 (mairie Mildam), zoon van Baeke Yntzes DE GROOT en Antje Jans KOOPMAN. Jelle en Trijntje verhuizen naar Franeker waar de kinderen Antje (1852) en Beke (1854) worden geboren. Trijntje overlijdt 22-8-1857, 37 jaar, gehuwd. Jelle trouwt opnieuw 7-11-1858 te Franeker met Geertrui HILSTRA (1830-1904), maar overlijdt niet veel later, 28-5-1861 (Franeker), 48 jaar oud.

Oudvader Johannes Cornelis LUKKES overlijdt 30-8-1829 op 60-jarige leeftijd. Vrouw Hiltje Ronduite en zes kinderen laat hij na. In de overlijdensakte worden de namen van zijn ouders niet vermeld, ook niet de naam van eerste vrouw, wel dat hij huisman was (kleine boer) en overleed in huis nr 38 in Het Meer. Oudmoeder Hiltje Hanzes RONDUITE was ongeveer 9 jaar jonger dan hij. Ze overlijdt tien jaar later, 9-6-1839, 61 jaar oud, weduwe.

De akte van haar overlijden (Schot 77) meldt: “Sieger Teyes VAN DER LAAN, 66 jaar, timmerman, en Ytzen Minnes BLINKSMA, 42 jaar, rentenier, wonende Het Meer, geburen, verklaren dat Hiltje Hanzes Ronduite, oud 61 jaar, geboren te Nije Haske, dochter van Hans Jans Ronduite en Jantje Geerts Brouwer, weduwe van Johannes Cornelis Lukkes, is overleden op 9 juni 1839 in huis nr 25 in Het Meer”.

Over het LUKKES-voorgeslacht en het RONDUITE-voorgeslacht zijn eerdere gegevens schaars. Maar zie bij kw 72-75 voor toch aanvullende gegevens en vermoedens. Er kan verder worden gezocht.

1. Durk Eelkes WOUDSTRA (Dirk), geb ca 1747 Nijehaske (?), overl 24-9-1817 te Joure, 70 jaar, turfschipper, trouwt (1) 14-2-1773 met Akke Jarigs MENGER, Uitwellingerga, trouwt (2) 25-9-1808 te Joure op 60-jarige leeftijd met de 19-jarige
2. Jacobje Wiebes VAN DER WERF, geb ca 1790 te Sneek, overl 1-4-1853 (Schot 55).

Uit dit huwelijk (Durk en Jacobje): Reinskjen (Rinske), geb. 5-12-1809 te Joure en daar gedoopt 24-12-1809. Bonne, geb. 5-9-1812, jong overleden. Bonjé, geb. te Tholen 18-2-1815 (kw 19).

Weduwnaar Durk (Dirk) Eelkes Woudstra, turfschipper, is 60 of 61 jaar oud wanneer hij met Jacobje Wiebes trouwt. Zij is rond 19. Ze krijgen drie kinderen (Reinskjen, Bonne en Bonjé, kw 19). Bij de familienaamregistratie van 1811 wordt Reinskjen genoemd, verder de overgebleven kinderen uit het eerste huwelijk van Durk. Eind 1811 noemt Durk Eelkes Woudstra te Joure de volgende kinderen en kleinkinderen: Eelke, 35 jaar oud, wonend te Sint Johannesga, met kinderen: Akke (10), Jan (9), Durk (7), Janke (3), Jaring (2). Eelke Durks (Joure) en Kersje Jans (Rohel) trouwden 18-1-1801. Hij overlijdt 23-6-1816, 40 jaar oud (Schot 4). Kersje Jans WOUDSTRA heeft dezelfde achternaam als Eelke Durks. In 1811 meldt zich haar moeder, Janke Eelkes, weduwe van Jan Karsten, wonend te Rotsterhaule, aan voor de naamsregistratie. Ze laat de naam WOUDSTRA inschrijven (WOUTSTRA) en noemt de kinderen: Kersje (26, St.Johannesga), Karst (25, schipper) en Bontje (21). Janke Eelkes kan een zus zijn geweest van Durk Eelkes (kw 38). – Eelke Durks werd slechts 40 jaar oud. Kersje was pas 31. Haar jongere zus Bontje Jans Woudstra, op 24-2-1811 getrouwd met Jan Hendriks WIND (de Jonge), overlijdt 24-9-1817, slechts 27 jaar oud (Schot 24). Het duurt even, maar 22-9-1824 besluiten zwager en schoonzus, weduwnaar en weduwe, Jan Hendriks (40) en Kersje (39), met elkaar te trouwen (Schot 47). Jan Hendriks WIND ovl 19-6-1827, 43 jaar oud (Schot 133). Daar gingen de plannen. Kersje Jans WOUDSTRA wordt 71, ovl 28-11-1855, weduwe (Lemsterland blad 23), dochter van Jan Kerstes WOUDSTRA en Janke Eelkes WOUDSTRA. – Overleden in Lemsterland? Ja, dochter Akke had er gewoond maar was in 1840 overleden en zoon Durk woonde er. Zoon Durk trouwde 6-4-1834 met Antje Gabriëls DE JONG (Lems 5). Kinderen. Durk overlijdt 8-2-1884, 78 jaar oud (Lems 14) en Antje 19-1-1893, 83 jaar oud (Lems 7). Lammert, 31 jaar oud, wonend te Joure, met kinderen: Durk (8), Pieter (6), Berber (2), Jaring (1/4). Hij trouwde 13-3-1803: Lammert Dirks (Joure) en Tryntje Pieters CATH (Joure). Na het zoontje Jaring volgen nog drie dochters: Akke (15-5-1813, leeft slechts 2 dagen), Akke (1815, wordt 3 jaar, ovl 23-11-1818), Akke (1821, blijft in leven en trouwt, maar wordt slechts 30 jaar, ovl 30-1-1852). Helaas moeten we melden dat ook Lammert Dirks WOUDSTRA al 7-11-1824 overlijdt, 44 jaar oud (Hask 19). Weduwe Tryntje Pieters CATH, dochter van Pieter Lubberts CATH, wordt bijna 80 en overlijdt 6-3-1860 (Hask). Trijntje, 28 jaar, Joure. Van haar geen huwelijk gevonden. Wanneer zij dezelfde is als Trijntje Dirks WOUDSTRA, ovl 28-12-1832, 49 jaar, gehuwd (Hask 25), is er ergens toch een huwelijk geweest. Akte nog raadplegen. Reinskjen (Rinske), 2 jaar, Joure. Het eerste kind van Jacobje Wybes VAN DER WERF. Ze trouwt 23-9-1827 (Schot) met Pieter Hendriks BOSMA, zoon van Hendrik Jans BOSMA en Aaltje Jans, geb 7-3-1800, gedoopt 27-3-1800 te Heerenveen. Reinskjen wordt 40, ovl 31-5-1850 te Heerenveen. Pieter, kuiper van beroep, wordt 59, ovl 12-7-1859 (in huis nr 227 te Heerenveen). Ze krijgen de kinderen: Jacoba (1829-1895), Hendrik (1831-1862), Dirk (1835, jong overleden), Aaltje (1838), Bonjé (1840) en Dirk (1843, tr 19-5-1866 (Aengw) met Berendje Jans KROES, zijn ouders zijn dan overleden).

Gezien de leeftijden is de eerste echtgenote Akke MENGER misschien al in de periode 1785-1790 overleden en is Durk laat (1808) hertrouwd. In zijn overlijdensakte (1817) wordt Akke niet vermeld wat erop kan wijzen dat de aanbrengers van de droeve tijding van haar geen weet hadden. Alleen de jonge weduwe Jacobje Wybes VAN DER WERF wordt genoemd in de akte:

“In het jaar een duizend achthonderd zeventien den zes en twintigsten der maand September zijn voor ons, grietman-officier van de Burgerlijke Stand der grietenij Haskerland provincie Vriesland gecompareerd: Freerk Nijbert TIJLEMANS, oud dertig jaren, van beroep zeilmaker, en Sikke Douwes NIJMAN, van de (dienst der) Belastingen, beide naaste geburen. Welke ons verklaard hebben, dat DURK EELKES WOUDSTRA, oud zeventig jaren, van beroep schipper, wonende op de Joure, echtgenoot van JACOBJE WIJBES VAN DER WERF, op den 24sten der maand September des voormiddags ten zes uren in het huis no. 109 op de Joure is overleden.”

Weduwe Jacobje is rond 29 wanneer ze 3-1-1819 (Schoterl 1) hertrouwt met de 52-jarige korenmolenaar Wilt Hayes ZWART (of SWART) in het Meer. Deze Wilt was in 1817 weduwnaar geworden door het overlijden van zijn vrouw Jeltje Kerstes (VAN DER MEER). Wilt en Jeltje trouwden 19-1-1800 (Doopsgezinde gemeente Heerenveen). Jeltje Kerstes ovl 29-8-1817, 52 jr, gehuwd (Schoterl 21). Uit dit huwelijk een aantal kinderen. Jacobje krijgt bij Wilt nog een eigen dochter, Jeltje Wilts Swart, geboren 18-4-1821.

Jacobje Wiebes van der Werf wordt 62 jaar. De overlijdensakte meldt: “In het jaar 1853 2 april zijn voor mij, Anne Meinesz, ambtenaar van de Burgerlijke Stand Gemeente Schoterland, provincie Vriesland, verschenen: Roelof Johannes VOS, 64 jaar, timmerman, en Sjoerd Jans KOOPMANS, 39 jaar, bakker, beide wonende te Heerenveen, verklaard hebbende dat JACOBJE WIEBES VAN DER WERF, 62 jaar, zonder beroep, geboren te Sneek, wonende te Heerenveen, eerstens weduwe van DURK EELKES WOUDSTRA en laatst van WILT HAAYES ZWART, dochter van WIEBE EELDERTS VAN DER WERF en RINSKE JACOBS, op den eersten der maand april des ochtends ten twee ure in het huis nummer 50 te Heerenveen is overleden.”

Dochters Rinske (Reinskjen) en Bonjé WOUDSTRA worden bij de korenmolen in Het Meer opgevoed. Rinske is 16 wanneer ze in 1827 trouwt met de 27-jarige (timmerman/kuiper) Pieter Hendriks BOSMA. Bonjé is 23 wanneer ze in 1838 trouwt met de 25-jarige timmerman Jan Johannes Lukkes.

Dochter Jeltje SWART, 20 jaar oud, zonder beroep, geboren en wonende te het Meer, trouwt 5-2-1842 met Karst Jitzes DE RUITER, 25 jaar oud, van beroep koopman, geboren te Sint-Johannesga, wonende te Langezwaag, zoon van Jitze Sierds DE RUITER en Aaltje Karstes BINNINK, te Langezwaag woonachtig.

VDH-LIJN: OUDOUDERS AAN ROEM-KANT (Z.HOLLAND)

Ouders van: Nicolaas Roem (kw 20) Angenita Mulder (kw 21) Christiaan van Beek (kw 22) Neeltje van Leeuwen (kw 23)

1. Pieter Klaeszn ROEM, gedoopt 7-9-1760 te Charlois (Rotterdam, “Charloy”), overl 4-5-1810 te Naaldwijk, 49 jaar oud, trouwt 8-5-1791 te Naaldwijk met
2. Johanna WIJNANDTS (Weijnans, Weyland), geb. 9-3-1766 te Naaldwijk, overl 2-1-1853 te Naaldwijk, 86 jaar oud.

De ondertrouw per 20-4-1791 staat ook in het Hervormde kerkregister van Charlois vermeld. Johanna is 44 wanneer Pieter overlijdt.

Uit dit huwelijk: Nicolaas Roem, geb. 5-10-1799 te Naaldwijk (kw 20). Hij is 10 jaar oud wanneer zijn vader overlijdt.

Waarschijnlijk zijn er meer kinderen geweest. Pieter Roem is 30 jaar oud wanneer hij trouwt met de 25-jarige Johanna. Pas acht jaar later wordt zoon Nicolaas geboren. Uit meldingen tot dusver komen geen namen van andere kinderen naarboven.

42. Willem MULDER, overl te Naaldwijk 8-4-1825, trouwt vóór 1801 met 43. Albertina Elizabeth VAN LOON, gedoopt te Buuren (Gdl) 1-4-1754, van beroep “doopvrouw”, overl te Naaldwijk 6-2-1825, “des middernacht één uur in het huis staande in Wijk A nommer 94”.

Uit dit huwelijk: Angenita Mulder (kw 21).

Beide voorouders zijn niet uit het Westland afkomstig. Albertina van Loon, gedoopt te Buren in de Betuwe, woont in den Haag, waar zij (1) trouwt met Johan Frederik MIDDENDORP (Mittendorf). Zoon Johannes MIDDENDORP wordt 12-1-1795 in den Haag geboren en daar 21-1-1795 gedoopt in de Evangelisch-Lutherse kerk. Kort daarna is Johan Frederik Middendorp overleden en trouwt Albertina (2) met Willem MULDER (kw 42). Zij is dan ca 45 jaar oud. Dochter Angenita is in den Haag geboren. Zij trouwde op 21-jarige leeftijd te Naaldwijk (1822). Aan te nemen valt dat Willem en Albertina daar toen ook woonden. Ze overlijden er drie jaar later, kort na elkaar. Albertina in februari, Willem in april 1825. Kleinzoon Willem Roem (kw 10) wordt 3-5-1826 te Naaldwijk geboren. De voornaam Willem in de latere VAN DER HOEKEN-familie vindt zijn start bij voorvader Willem MULDER.

Het overlijden van Albertina wordt aangegeven door haar zoon Johannes Middendorp. Deze trouwde 1-11-1814 op 19-jarige leeftijd te Naaldwijk met de eveneens 19-jarige Magdalena (Leentje) WEIJNANDS (Weijland), geb te Naaldwijk 1-6-1795. Johannes en Leentje krijgen 9 kinderen. Johannes was mandenmakersknecht. Leentje overlijdt te Naaldwijk 18-11-1842. Johannes trouwt hierna 12-8-1844 met Jozina VAN GAALEN (gedoopt 9-12-1792), weduwe van Jacobus IMMERZEEL. Dat huwelijk duurt slechts ruim 3 jaar, want Johannes MIDDENDORP overlijdt 23-1-1848.

Magdalena Weijnands (Weijland) was dochter van Martinus Weijnands en Maria DIJKSHOORN. Zij was dus kleindochter van Adrianus WIJNANDTS (kw 82) en Elisabeth VALSTAR (kw 83). Haar (half-)schoonzusje Angenita Mulder (kw 21) trouwt 20-4-1822 te Naaldwijk met Nicolaas ROEM (kw 20), zoon van Johanna WIJNANDTS (kw 41), kleinzoon van genoemde Adrianus en Elisabeth.

1. Jacobus VAN (DER) BEEK, geb te Den Haag, overl. 27-4-1810 te Naaldwijk, trouwt 21-2-1779 te Naaldwijk met de jonge weduwe
2. Geertruy(d) LAARMAN, gedoopt te sGravenzande 30-4-1747, overl te Naaldwijk 12-10-1789, 42 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Jacobus VAN DER BEEK, 27-8-1780 (doop Naaldwijk). Wilhelmina VAN DER BEEK, 30-6-1782 (idem). Willemijntje VAN DER BEEK, 27-5-1787 (idem). Christiaan van Beek (kw 22), 13-7-1788 (idem).

De familienaam VAN BEEK wordt voor 1811 ook wel als VAN DER BEEK geschreven. We moeten nog zoeken naar verdere voorouders langs deze (Haagse?) lijn.

Geertruy Laarman was 13-10-1765 op 18-jarige leeftijd te Naaldwijk getrouwd met J.T.Heijnechius. Na overlijden van de eerste echtgenoot trouwt ze op 31-jarige leeftijd met Jacobus van (der) Beek. Dit tweede huwelijk duurt slechts 10 jaar door overlijden van Geertruy. Jacobus trouwt hierna (2) te Naaldwijk 19-8-1792 met weer een Geertrui: Geertrui VAN OOIJEN, geb te Naaldwijk 23-5-1773, ovl te Naaldwijk 12-4-1831, dochter van Wijnant VAN OOIJEN en Wilhelmina PIJL.

Uit dit tweede huwelijk van Jacobus: Willem VAN DER BEEK, 17-8-1794 (doop Naaldwijk, overlijdt vroeg). Carel VAN BEEK, geb 7-1-1799 te Naaldwijk, aldaar ovl 21-8-1847. Trouwt 22-7-1826 te Naaldwijk met Anna (Antje) VAN OUDENDIJK, geb 1-7-1796, dochter van Hendrik VAN OUDENDIJK en Engeltje MONNA, ovl te Naaldwijk 23-10-1883. Ze krijgen de kinderen: Engelina Cornelia, Johannes en Johanna. Jacobus VAN DER BEEK, geb 29-5-1800. Willem VAN DER BEEK, geb 17-6-1801 (gedoopt 21-6, overlijdt vroeg). Willem VAN DER BEEK, geb 21-8-1802 (gedoopt 29-8). Wijnand VAN DER BEEK, geb 9-3-1804 (gedoopt 18-3).

1. Arend Gz VAN LEEUWEN, geb. 6-2-1763 te Monster (Westland), arbeider, overl te Naaldwijk 8-10-1830, 67 jaar oud, trouwt te Naaldwijk 12-5-1788 met
2. Antje VREUGDENHIL, gedoopt 28-4-1765 te Naaldwijk, overl aldaar 26-11-1829, 64 jaar oud.

Uit dit huwelijk (minstens): Neeltje van Leeuwen (kw 23). Geertje VAN LEEUWEN, geb 1802 te Naaldwijk, ovl na 1850. Trouwt 27-2-1824 te Naaldwijk met Klaas Joostz VAN DER ENDE, geb 1801 te De Lier, wonende te Naaldwijk, ovl aldaar tussen 1841 en 1850, zoon van Joost Azn VAN DER ENDE, geb 4-3-1770 te De Lier, ovl 9-10-1830 te Naaldwijk, en Alida VAN DER LEE, geb 21-2-1767 te De Lier, ovl 3-7-1828 te Naaldwijk. Geertje en Klaas krijgen de kinderen: Aaltje (1824-1850), Joost, Gerrit (1827-1841), Alida, Joost en Arend (1837-1846).

DJ-LIJN: OUDOUDERS AAN DE JONG - KANT

Ouders van: Jacob Piers de Jong (kw 24) Geeske Jochums Oenema (kw 25) Fokke Feddes Veldstra (kw 26) Lijsbert Hanzes Frankena (kw 27)

Met de oudouders aan de DE JONG-kant komen we onbetwist tot de grenzen van wat werd gearchiveerd en bewaard (relatief weinig) te Friesland. De discipline in het Westland, Zuidholland (ROEM- en andere takken), waar vanuit de Middeleeuwen op boven-regionaal niveau moest worden gedacht en georganiseerd, bestond in Friesland nog niet tijdens de 17de en 18de eeuw. Men werkte en documenteerde anders in Friesland.

De familienaam DE JONG, in onze voorfamilie, komt na 1811 “zomaar” opduiken. Door het vroege overlijden van oudvader Pier Jacobs (1806) worden zijn 6 kinderen bij de naamsregistratie en invoering van de Burgerlijke Stand niet vernoemd. In de periode daarna pas zien we dat ze de familienaam DE JONG meekrijgen. Hoezo? Mogelijke antwoorden op die vraag zijn te bedenken. Maar we houden ons hier aan bepaalde feiten.

1. Pier Jacobs (DE JONG), geb 12-11-1762 te Joure, gedoopt aldaar 25-11-1762, overl. 26-9-1806 te Oosterzee (Lemsterland), 43 jaar oud, zes kinderen nalatend, trouwt 1-5-1796 te Doniawerstal met
2. Epkjen Meyes FRANKENA, gedoopt 24-11-1771 in de Hervormde kerk te Langweer, overl. 1-9-1857 te Doniaga, huisnummer 12, 85 jaar oud, als echtgenote van Klaas Douwes DOUMA, met wie ze na het overlijden van Pier op 28-1-1810 trouwt.

(NB: Pier is bij huwelijk 33, Epkjen 24. In april 1782 (derde proclamatie 14-4-1872) trouwen te Langweer: Pier Jacobs, Haskerhorne, en Sijkjen Meijes, onder Langweer, attestatie naar Haskerhorne. Beiden rond 20 jaar oud? Sijkjen oudere zus van Epkjen?).

Uit het huwelijk tussen Pier en Epkjen (doopregister Herv.gemeente Oosterzee-Echten): Jacob Piers de Jong, geb. 3-2-1797 te Oosterzee. (kw 24) Lijsbert Piers de Jong, geb. 6-8-1798 te Oosterzee, overl 13-2-1887 te Wijckel (Gaasterland), 88 jaar oud, weduwe van IJke Landsma. Trouwde, 26 jaar, bedrijfsdienstmaagd, 4-6-1825 met Yke Klazes LANDSMA, 24-jarige boerenzoon van Westermeer/Joure, zoon van Klaas Ykes Landsma en Jantje Gosses. Uit huwelijk van Lijsbert en Yke vier dochters: Antje (1826-1886, getrouwd met Auke Fritskes HEPKEMA?, 1849 Donia 17), Epkjen (1833-1859, getrouwd met Wiebe Dirks DE HAAN?, 1856 Lemsterl 20), Jantje (1835-1906, getrouwd met Douwe Beerends SIETSMA?, Lemsterl 26) en Klaaske (1838-1904, getrouwd met Stoffel Hielkes VAN DER GAAST?, 1863 Donia 12). Aafke Piers de Jong, geb. 8-3-1800 te Oosterzee. Trouwt, 26 jaar, zonder beroep, 6-5-1826 met Bartle Johannes HOEKSTRA, zoon van Johannes Bartels Hoekstra, boer te Legemeer, en Jetske (Itske) Jans VAN DER MEER, in leven echtelieden te Legemeer. Bartle is boerenknecht, geboren en wonende te Legemeer, 22 jaar, Afke is zonder beroep, geboren te Oosterzee, wonende te Doniaga, 26 jaar. Het huwelijk leidt tot de kinderen: Johannes (1827, overlijdt na enkele dagen), Jetske (1830 – trouwt 9-5-1851 met Broer KlazesVAN DER MEER), Epkje (1832, wordt slechts 6 maanden), Epkje (1834 – trouwt 11-5-1860 met Fokke Klazes DE HAAN), Johannes (1836-1900, bleef ongehuwd), Pier (1838-1916, trouwt 23-5-1868 met Grietje DE JONG) en Klaas Barteles Hoekstra (1840-1886, getrouwd met Attje Reins ATTEMA?). Aafke overlijdt 25-7-1876, 76 jaar oud (Idskenhuizen, Doniawerstal). Bartle 3-8-1881, 77 jaar oud (geboren te Legemeer, van beroep veehouder, wonende te Idskenhuizen, overl. 1 uur p.m. in de huizinge 10a te Idskenhuizen). Maike (Meyke) Piers de Jong, geb. 30-10-1801 te Oosterzee. Trouwt, 21 jaar oud, 28-5-1823 met Jan Franzes HAVEN, zoon van timmerman Frans Sikkes Haven te Idskenhuizen en van Tetje (Jeltje) Ates die in 1823 al is overleden. Jan, geboren in de Hommerts, 26 jaar, is zelf ook timmerman te Idskenhuizen. Meyke is 21 en zonder beroep te Doniaga. Uit het huwelijk van deze twee: - 1. Tetje Jans Haven (1824-1857) trouwt 9-5-1845 met Jelle Jans BREIMER, 26 jaar, bakkersknecht te Idskenhuizen, ouders Jan Hendriks Breimer en Trijntje Jacobs DE JONG (dochter van Jacob Annes en Afke Jeltjes) reeds overleden. Jelle Breimer begint een bakkersbedrijf te Hemelum. Uit het huwelijk: Jan (1846), Meijke (1849), Tryntje (1851), Jacob (1853) en Pier Jelles Breimer (1855). Tettje Jans Haven overlijdt 26-12-1857 (voormiddag 2 uur), 33 jaar oud. Haar 12 jaar jongere zus Anke komt naar Hemelum om het jonge gezin te helpen. – 2. Pier Jans Haven (1827-1871) trouwt 4-6-1859 met Grietje Rinkes DE JONG (Donia 15, zij overlijdt twee jaar later, 30-7-1861, 26 jaar oud) en 24-5-1867 met Marijke WIJNJA (Donia 22, zij overlijdt 12-4-1901, 65 jaar oud, in tweede huwelijk). Pier overlijdt 23-8-1871, 44 jaar, gehuwd. – 3. Epkjen Jans Haven (1832-1919) trouwt 16-5-1856 met Tjitse Annes VAN DER LEY (Donia 15). Epkjen overlijdt 28-4-1919, 87 jaar oud, weduwe (Donia 28). Tjitse was 27-8-1903 overleden, 75 jaar oud (Donia 48). – 4. Anke Jans Haven (1837-1906) trouwt 19-6-1859 met haar zwager Jelle Jans BREIMER, 40-jarige bakker te Hemelum en weduwnaar van zus Tetje. Anke wordt 69 en overlijdt als weduwe 19-6-1906 (Hemelumer Oldeferd 28). Zoals haar zus krijgt ook Anke 5 kinderen bij bakker Jelle: Jan (1861), Tettje (1862), Cornelia (1866), Jan (1867) en Frans Jelles Breimer (1873). – 5. Frans Jans Haven (1839- ) trouwt 26-5-1865 met Antje Ykes ZWART of SWART (Donia 18)? ♦ Jan Franzes Haven overlijdt 22-11-1865, 68 jaar oud (zonder beroep, voormiddags 10 uur in de huizinge 38a te Idskenhuizen), Meike Piers 7-6-1878, 76 jaar oud, weduwe (voormiddags 8 uur, ook in huis nr 38a te Idskenhuizen). Sietske (Sytske) Piers de Jong, geb. 7-6-1803 te Oosterzee, overl 29-5-1877 “des avonds half elf huizinge 86 Langweer, oud bijna 74 jaren”. Trouwt 22-6-1827, 24 jaar oud, naaister, met Bouke Meys VAN SLAGEREN, schoolonderwijzer, geboren te Heeg, wonende te St.Nicolaasga, oud 27 jaar, zoon van Meye Hendriks van Slageren, overl 1-2-1826, en Akke Bonkes, eveneens overl 20-10-1826 te Heeg. Bauke Meijes van Slageren overlijdt 31-12-1889, “oud 90 jaren, geboren te Heeg, oud ontvanger dezer gemeente, wonende te Langweer, weduwnaar van Sijtske Piers de Jong, zoon van Meije Hendriks van Slageren en van Akke Boukes, beide overleden, in leven echtelieden te Heeg”. De hoogbejaarde Bauke overlijdt oudjaarsnamiddag om 16.30 uur te Langweer. Franke Piers de Jong, 19-12-1805. Trouwt 27-5-1836 met Jetske Johannes HOEKSTRA, dochter van Johannes Bartels Hoekstra, boer te Legemeer, en Jetske Jans van der Meer. Franke Piers de Jong trouwt met een jongere dochter uit dit Hoekstra-gezin. Haar broer Bartle trouwde tien jaar eerder met Aafke Piers de Jong, oudere zus van Franke. FRANKE PIERS verlaat ook Doniaga en trekt naar Irnsum (Rauwerderhem) waar hij boer/landbouwer wordt. Wanneer zijn vrouw Jetske Johannes Hoekstra 22-6-1850 overlijdt, te Irnsum in huis nr 20, is ze nog maar 36 jaar en 6 maanden oud. Haar ouders hebben hun bedrijf te Legemeer dan al gestopt en wonen te Joure “zonder beroep”. Jetske was rond zes jaar ouder dan Franke. In het kerkboek Herv.gemeente Tjerkgaast/Doniaga wordt Epkjen Meyes per 8-8-1808 als overgekomen van Oosterzee ingeschreven, weduwe van Pier Jacobs.

Oudmoeder Epkjen Meyes blijft als weduwe, 36 jaar oud, achter met 6 nog (heel) jonge kinderen. Na twee jaar verlaat ze Oosterzee en gaat in Doniaga wonen, ook aan de rand van het Tjeukemeer maar rond vijf kilometer noordelijker. In Doniawerstal. We missen in het familieverhaal nog de precieze reden voor deze verhuizing. Bekend is wel dat ze 28-1-1810 te Doniaga trouwt met de boerenzoon Klaas Douwes DOU(W)MA die pas 24 is en dus behoorlijk jonger, geboren te St.Nicolaasga, zoon van Douwe Hylkes DOUMA en Antje Klazes.

Bij de naamsregistratie van 1811 meldt de jonggehuwde Klaas zich wel als Douma aan en met de dochter Antjen uit zijn huwelijk met Epkjen Meyes. De zes kinderen van Pier Jacobs de Jong vind je in de 1811-registratie niet terug.

Oudmoeder Epkjen, nu boerin te Doniaga, bracht via haar huwelijk met Klaas DOUMA, nog de genoemde dochter Antjen ter wereld (geb. 27-6-1811, des avonds om 11 uur). Epkjen is dan 40, Klaas 26. Vervolgens de zoon Douwe (geb. 9-11-1812, des morgens om 3 uur). Dochter Antje Klazes DOUMA wordt slechts 10 jaar oud, “overleden op den 27sten December 1821 namiddag 2 uur in de huizing nr 12 te Doniaga”.

Het boerenbedrijf te Doniaga wordt door zoon Douwe Klazes DOUMA overgenomen. Je ziet de zonen van Epkjen en Pier Jacobs DE JONG na 1830 uit Doniaga vertrekken om een bedrijfje elders te vinden. Douwe Klazes Douma trouwt 30-12-1836 met Angeniet (Gerrits) HAAGSMA. Hij is dan 24. Zijn halfbroers Jacob en Franke (Piers de Jong) trekken uit Doniaga weg.

Oudmoeder Epkjen Meijes FRANKENA wordt 86 jaar, als boerin te Doniaga overlijdt ze (huisnr 13 of 12?) 1-9-1857. “Vrouw Douma” maar in onze kwartierstaat vooral een DE JONG voormoeder. Haar zoon Douwe Klazes Douma, veehouder te Doniaga, wordt slechts 39 jaar en overlijdt 11-11-1861 (twee dagen na zijn verjaardag, des nachts half één in huizinge nr 13 te Doniaga). En Klaas Douwes Douma overlijdt 3-1-1871, 85 jaar oud, zonder beroep, weduwnaar van Epkjen Meijes Frankena, des morgens ten 7 ure huisnr 13 Doniaga.

1. Jochum Oenes OENEMA, geb. 16-2-1775 te Ouwsterhaule (?), overl 27-3-1848, 73 jaar oud, weduwnaar, trouwt 5-5-1799 met
2. Trijntje Klazes (DE JONG), afkomstig uit Indijken (Doniawerstal), geb. 1772 (?), overl 31-1-1834, 61 jaar oud, gehuwd.

Uit dit huwelijk: Oene Jogchums Oenema, geb. in 1800, overl 7-2-1874, 74 jaar oud, weduwnaar (Donia 11). Trouwt 29-4-1836 met Foekjen Martens VAN DER WEG. Hij is 36, zij 27. Uit het huwelijk: Janke (1837), Jogchum (1840), Trijntje (1842) en Fokeltje (1845). Foekjen overl 5-8-1873, 64 jaar oud (Donia 53). Geeske Jochums Oenema, geboren te Westermeer 26-12-1801 en op de Joure gedoopt den 17 januari 1802 (kw 25). Klaas Jochums Oenema, geb. in 1806, overl 12-5-1835, 28 jaar oud (Hask 10). Trouwt 25-12-1831 (Lemsterland) met Afke Alberts VAN DER GAAST. Kinderen: Jochem (1833) en Albert (1835). Klaas overlijdt twee weken na geboorte van zoon Albert. Weduwe Aafke wordt 42 jaar, overl 16-5-1854 (Hask 19). Anna Jogchums Oenema, geb. 3-4-1813 (Hask 16), overl 25-1-1896, 82 jaar oud, weduwe (Donia 5). Trouwt 23-3-1838 met Meine Peschiers VAN DIJK (Donia 2), overl 17-3-1872, 73 jaar oud, gehuwd (Donia 14). Uit dit huwelijk in Doniawerstal de kinderen: Jogchum (3-2-1839, Domia 12), Jelle (19-12-1840 geb te St.Nicolaasga, overl 8-4-1914, Donia 23), Trijntje van Dijk (31-10-1843 geb te St.Nicolaasga, herbergierster, overl 25-11-1915, Donia 59).

Het huwelijk van 5-5-1799 wordt gemeld zowel in de trouwregisters van de Hervormde kerk van Ouwsterhaule-Oldouwer-Nijega waar Oene toe behoorde, als in die van de Hervormde kerk van Langweer-Teroele-Dijken-Boornzwaag waar Trijntje Klazes toe behoorde. Trijntje oudere zus van Ynske Klazes DE JONG die in 1802 trouwt met Jochums broer Wietze Oenes OENEMA.

Dochter Geeske wordt eind 1801 te Westermeer bij Joure geboren. Bij de familienaam-registratie 1811 wordt ook gemeld dat Jochum te Westermeer woonachtig is (zie kw 100). Trijntje Klazes de Jong overlijdt echter 31-1-1834 in Doniawerstal (Oldeouwer?), 61 jaar oud (Donia 2), en Jochum Oenes Oenema 27-3-1848 eveneens in Doniawerstal, 73 jaar, weduwnaar (Donia 5).

1. Fedde Fokkes VELDSTRA, geb. 3-9-1758 te Haskerhorne, overl aldaar 22-5-1812, 53 jaar oud, trouwt 9-1-1791 te Haskerhorne op 32-jarige leeftijd met de 22-jarige
2. Grietje Jans SCHOKKER, geb. 4-12-1768 te Nijehaske, overl te Haskerhorne 13-9-1827, 58 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Fokke Feddes Veldstra, geb 6-10-1791 te Haskerhorne (kw 26).

Fedde wordt slechts 53 jaar oud, “huisman te Haskerhorne”. De mannen die zijn overlijden van 22-5-1812 melden zijn “Sierd Pieters SIERDSMA, 52 jaren, naaste gebuur, en Fokke Meints VELDSTRA, 29 jaren, neef van de overledene.” (zie kw 104).

1. Hans Meyes FRANKENA, geb. 3-6-1759 te Akmarijp, overl 6-8-1816 te Haskerhorne (huis nr 18), 57 jaar oud, trouwt, wonend bij Langweer, 4-6-1797 te Haskerhorne met
2. Joltje Jacobs (MINNESMA), geb. 24-12-1772 te Haskerhorne, gedoopt aldaar 10-1-1773, overl aldaar 8-4-1825 (huis nr 18), 52 jaar oud, weduwe.

Uit dit huwelijk: Aafke Hanzes Frankena (Afke), geb 1798, trouwt 1828 (?) met Andries Oebles PLATJE. Kinderen: Hans (3-12-1828 Haskerland, jong overleden), Hans (2-1-1832 Doniawerstal, overl 5-2-1832, 4 weken oud), Oeble (8-5-1833 Doniaw, overl 14-1-1834, 8 maanden oud) en Oeble (10-12-1836 Doniaw, overl 17-10-1858, 21 jaar oud, ongehuwd). Aafke wordt 51 jaar en overlijdt 2-5-1850. Man Andries (1804-1896) hertrouwt 26-10-1850, met de 28-jarige Trijntje Douwes DIJKSTRA en krijgt nog vijf kinderen. Lijsbert Hanzes Frankena (Lysbeth), geb 3-7-1800 te Doniaga (kw 27). Meye Hanzes Frankena, geb 25-10-1804 te Doniaga, trouwt 26-2-1832 met Hendrikje Feddes KOOIKER, overlijdt 19-3-1875, veehouder, 70 jaar oud, namiddags 2 uur, in Haskerhorne huis nr 24. Kinderen uit het huwelijk: Hans (26-11-1836), Sjoukje (8-2-1839), Jacobjen (6-2-1841, overl 6-5-1932 (Doniawerstal, oud 91 jaar, weduwe), Jan (4-6-1848), Lijsbert Meyes Frankena (? Geb 1849, overl 2-9-1859 (Doniawerstal), 10 jaar oud). Jacobje Hanzes Frankena, geb. 1806, trouwt 27-5-1826 (Hask 22) met Lykele Sakes POUTSMA, maar overlijdt zes maanden later, 19 jaar oud, 28-11-1826 (Hask blad 96). Miskraam? Malaria (na de grote overstroming van 1825)? Zie ook kw 12. Epke Piers de Jong, kleinzoon van Lijsbert, trouwt in 1904 (toevallig) met een kleindochter van Lykele Sakes POUTSMA uit diens tweede huwelijk.

Hans Meyes is 37 en Joltje Jacobs 24 wanneer ze trouwen (Jeltje in trouwregister Haskerhorne). Het echtpaar gaat eerst in Doniaga wonen, waar de twee oudste kinderen worden geboren. Hans wordt daarna boer te Haskerhorne (huis nr 18), maar overlijdt op 57-jarige leeftijd (6-8-1816). In de overlijdensakte worden zijn ouders niet vermeld. Aan de naamsregistratie van 1811 doet Hans niet mee. Oudmoeder Joltje is 43 wanneer ze weduwe wordt en 52 wanneer ze overlijdt, “boerin, geboren en wonende te Haskerhorne.” Joltje overlijdt 8-4-1825 des avonds 5 uur, ook in huis nr 18 te Haskerhorne.

Wanneer dochter Lijsbert (kw 27) 28-12-1820 trouwt met Fokke Feddes VELDSTRA (kw 26) is Joltje Jacobs nog in leven. Wanneer zoon Meye in 1832 wil trouwen met Hendrikje Feddes KOOIKER is Joltje al bijna zeven jaar overleden en vader Hans meer dan 15 jaar. De 27-jarige boer heeft volgens de regels van die tijd nog formele instemming met het huwelijk nodig van ouders of desnoods grootouders, maar die zijn dus allen overleden. Bij allerlei instanties moet hij “akten van kennelijkheid” aanvragen zoals blijkt uit de huwelijksakte die behoorlijk lang werd: “geboren te Doniaga den 25sten oktober 1804, blijkens doopextrakt door den heer Assessor Officier van den Burgerlijken Stand der grieteny Doniawerstal afgegeven, wonende te Haskerhorne, meerderjarige zoon van wijlen Hans Meyes Frankena en Joltje Jacobs, in leven echtelieden, huislieden te Haskerhorne en aldaar overleden en wel den eersten den 6den augustus 1816 en den laatste den 8sten april 1825, blijkens overlijdensextracten door ons afgegeven. Zijnde mede alle deszelfs grootouders overleden en wel die van vaders zijde met name Meyes Frankes, te Langweer voor meer dan 30 jaren, zonder den juisten tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid opgemaakt door de notaris Tjalling Sijbrandus VAN DE LEY, residerende te Langweer, en Lijsbert Hanzes, mede te Langweer den 14den januari 1815, hetgeen ons blijkt uit een overlijdensextract door voornoemde autoriteit der grieteny Doniawerstal afgegeven. En die van moeders zijde met name Jacob Minnes en Aafke Piers, in tijden echtelieden, huislieden te Haskerhorne, alwaar voor den jare 1806 en dus voordat de overlijdens aantekeningen wierden gehouden, zonder mede de juiste tijd te kunnen bepalen, blijkens akte van kennelijkheid geparafeerd voor den notaris Douwe DE VRIES, residerend te Joure.”

Een certificaat van de gouverneur van de provincie Friesland dat Meye aan zijn verplichtingen ten aanzien van de Nationale Militie had voldaan (afgegeven 9-2-1832) en Meye mocht eindelijk (26-2-1832) trouwen. Hij trouwt met de 23-jarige Hendrikje Feddes KOOIKER, “dienstmeid”, geb. 19-8-1808, van wie de vader Fedde Hanzes KOOIKER, boer te Haskerhorne ook al was overleden (7-12-1829). Haar moeder, Sjoukjen Aukes BIJZITTER, was “hier tegenwoordig en haar toestemming gevende.” Een echte BIJZITTER dus, die moeder (de familienaam Bijzitter kan verwijzen naar een voorvader die als dorpsrechter optrad).

DJ-LIJN: OUDOUDERS AAN SCHIPPERS-KANT

Ouders van: Anne Pieters Schipper (kw 28) Tryntje Hendriks Kylstra (kw 29) Hendrik Durks Wykel (kw 30) Fokje Jans van Fleeren (kw 31)

1. Pieter Annes SCHIPPER, gedoopt te Steggerda op 21-7-1748, ovl te Steggerda in juni 1807, ongeveer 58 jaar oud, trouwt 16-5-1773 te Steggerda met
2. Rinske Heeres (Reinst of Reynst), geb ca 1752 te Noordwolde (Rijsbercamp) of Steggerda (?), ovl te Steggerda ca 1809.

In 1812 is de Burgerlijke Stand naar Franse leest volop ingevoerd. Dochter Andriesjen is 34 (ze zegt 32) en is ten huwelijk gevraagd door de weduwnaar Jetze BOERSMA, 48 jaar oud. De ouders van beiden zijn overleden. Een kolfje naar de hand voor de BS-ambtenaar, natuurlijk. Welke ouders en wanneer overleden? Om voor Andriesje Pieters een “Akte van Bekendheid” op te kunnen maken, moeten zeven getuigen opdraven. Twee broers van haar (Hendrik en Anne), twee zussen (Jantjen en Cornelisje), twee zwagers (Johannes DE GRAAF en Sybren VISSCHER) en een schoonzus (Trijntjen Hendriks KYLSTRA). Zij moeten met een handtekening de akte bekrachtigen. Slechts de twee zwagers en Anne Pieters SCHIPPER (kw 28) blijken daartoe in staat, de twee zussen, broer Hendrik en schoonzus Trijntjen (kw 29) welke verklaard hebben niet te kunnen schrijven, moesten met een kruisje of krasje volstaan. De overlijdensjaartallen van oudouders Pieter Annes en Reinst Heeres zijn ons door die akte van eind 1812 enigszins bekend geworden. Want erg precies bleek men het niet meer te weten, hoewel de overlijdens toch slechts 3-5 jaar ervoor gebeurden. (De genoemde leeftijden van de getuigen kloppen ook niet alle precies.)

Akte van bekendheid, bij huwelijk van dochter Andriesje, 31-12-1812: “Andriesje Pieters heeft ons te kennen gegeven dat zij voornemens was zich in een wettig huwelijk te begeven en dat zij hiervoor nodig had (gegevens over) het afsterven van haar ouders. Hiervoor kwamen voor ons geheel vrijwillig de volgende getuigen: Hendrik Pieters SCHIPPERS, huisman, oud in het 34ste jaar. Johannes Eisen DE GRAAF, arbeider, oud in het 34ste jaar. Sijbren Gerbens VISSCHER, huisman, 48 jaar. Anne Pieters SCHIPPERS, arbeider, oud 36 jaar. Trijntjen Hendriks, huisvrouw van vorige getuige, 26 jaar. Jantjen Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den derden getuige, 38 jaar. Cornelisje Pieters SCHIPPERS, huisvrouw van den tweeden getuige, 24 jaar.

Alle woonachtig te Steggerda. Welke onder ede verklaard hebben dat zij wel gekend hebben Pieter Annes en Rensjen Heeres, echtelieden en in leven gewoond hebbende te Steggerda, ouders van Andriesje Pieters. Dat zij te Steggerda een boerenbedrijf hebben gehad. Dat de vader Pieter Annes in juni 5 jaren geleden is overleden en te Steggerda begraven. Dat dezelfs weduwe Rensjen Heeres na het afsterven van haar wijlen man te Steggerda is blijven wonen en voor ongeveer 3 jaar te Steggerda overleden, zoo de getuigen voorstaat in de maand april. Dat ze ook te Steggerda is begraven. En hebben de getuigen als redenen van wetenschap gegeven dat zij alle met gedachte echtelieden vele jaren in hetzelfde dorp hebben gewoond en hen dus zeer wel hebben gekend. Dat zij insgelijks van hun afsterven hebben gehoord, en Rensjen Heeres eenige jaren als weduwe van Pieter Annes hebben gekend, terwijl zij en ook haar en haar kinderen over het afsterven van de man de rouw hebben zien dragen, zoo als zij dat ook hebben gezien van de kinderen bij het afsterven van haren laatstgenoemde moeder. En hebben de getuigen daartoe bovenalle op de begraafplaats van gedagte echtelieden tegenwoordig geweest en hun ook alle gezien in de kist toen zij overleden waren.”

Uit het huwelijk van Pieter Annes en Reinst Heeres de kinderen (doopregister Hervormde gemeente Steggerda-Vinkega):

Jantje Pieters SCHIPPERS, 4-8-1774. Overlijdt 4-8-1860, 85 jaar, weduwe (WSW 149). Trouwt 19-7-1795 te Steggerda met Sybren Gerbens (VISSCHER), die in 1811 geen kinderen meldt. Er is ook geen melding in doopregister. Waarschijnlijk is het huwelijk kinderloos gebleven. Sybren Gerbens VISSER overlijdt 3-10-1842, 76 jaar (WSW 136). Anne Pieters SCHIPPER, 27-10-1776. Wordt 90 jaar. (kw 28). Andriesjen Pieters SCHIPPERS, 27-12-1778, Steggerda. Zij trouwt 31-12-1812 (mairie Sonnega, WSW 17), 34 jaar oud, met Jetze Poppes BOERSMA, die dan 48 jaar oud is. Geen kinderen bekend. Hierboven is al de “akte van bekendheid” geciteerd waarmee het overleden zijn van de ouders van Andriesje werd geformaliseerd. Ook de ouders van Jetze waren niet meer in leven, wat bewezen diende te worden. Vandaar nòg een akte van notariteit bij de huwelijkse bijlagen, “den 14den december 1812 door de vrederechter opgemaakt en door den voorzitter der Regtbank ter eerste instantie, zitting houdende te Heerenveen, bekrachtigd.” Jetze Poppes BOERSMA, 48 jaar, huisman, wonende te Nijelamer, geboren te Nijeschoot, zoon van Poppe Sijmens BOERSMA en Geertje Eisberts, beiden overleden. De eerstgemelde voor ongeveer 14 jaren en laatstgemelde voor 3 jaren te Rotstergaast, blijken akte van notariteit … etc.

Uit het huwelijk van Andriesjen en Jetze BOERSMA zijn ons geen kinderen bekend. Jetze was 10-5-1795 (Herv.gem.Oudeschoot) voor een eerste maal getrouwd: Jetse Poppes, Rotstergaast, en Jantje Pytters, Oudeschoot. Bij de naamsregistratie van 1811 noemt Jetze geen kinderen, dus waarschijnlijk bleef ook dat huwelijk kinderloos. Jantje Pieters SIERDSMA, dochter van Pieter SIERDSMA en Trijntje Luitens, boerin te Oldeschoot, overlijdt 9-2-1812 te Nijelamer, 56 jaar oud. Dat doet vermoeden dat zij rond 40 was toen ze met Jetze trouwde, die toen 32 was. Late leeftijden, geen kinderen. Jetze Poppes overlijdt 31-12-1828, 64 jaar oud (WSW 185) – oudjaarsdag en huwelijksdag. Andriesjen wordt 57 en overlijdt 13-6-1836 (WSW 60).

Hendrik Pieters SCHIPPER, geboren 21-5-1781 te Steggerda, gedoopt 24-5-1781. Meldt zich bij naamsregistratie 1811 als schipper te Steggerda, en met de naam SCHIPPER. Geen kinderen. Trouwt op 42-jarige leeftijd 17-12-1823 (WSW 34 met de 20-jarige Jantje Klazen BESTEVAAR, geboren te Oldetrijne 13-12-1803, gedoopt 1-1-1804 (doopboek Herv.gemeente Oldelamer), dochter van Klaas Dirks (BESTEVAAR) en Trijntje Dirks (MOERMAN). Uit de huwelijkse bijlagen blijkt dat zowel Jantje als Hendrik een certificaat van onvermogen kregen: in enen behoeftigen toestand verkerend en niet in staat om de kosten te betalen. In 1826 wordt een zoontje van Hendrik en Jantje dood geboren. Jantje overlijdt 24-1-1870, 67 jaar, als weduwe. Ze had twee zusjes die beide in 1818 overleden, resp. 19 en 17 jaar jong. Hendrik Pieters is 23-2-1865 overleden, 83 jaar, arbeider, wonende te Noordwolde (WSW 54). Stijntje Pieters SCHIPPERS, 6-12-1783. Trouwt ca. 1810 (geen vermelding in register) met Geert Jakobs RIESENBRIJ die bij de naamsregistratie 1811 (Steggerda) een dochter Annegjen noemt van 1 jaar oud. Dit meisje (Annichjen) wordt slechts 3 jaar oud, ovl 9-6-1814. Andere kinderen uit het huwelijk: Jakob (geb 27-9-1812, ovl 24-5-1855, 42 jaar, gehuwd, trouwde 10-5-1844 (WSW 27) met Jantjen Jans OOSTERDIJK), de dochters Rinske (geb 6-10-1815), Fettje (geb 14-4-1820) en Pietertjen (geb 30-7-1822), zoon Pieter (geb 22-2-1825, arbeider/timmerman, ovl 10-10-1892, 67 jaar, gehuwd, trouwde 18-4-1856 (WSW 22) met Geesjen Annes VRIND) en een dochter Janke (geb 16-2-1828, ovl in maart 1901 te Gronau in Duitsland, 73 jaar oud, weduwe, trouwde 28-3-1851 (WSW 21) met Sytze Nammes MENGER). Geert Jakobs RIESENBRIJ overlijdt 12-3-1832, 47 jaar oud. Stijntje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 24-12-1870, 87 jaar (WSW 215). Claasje Pieters SCHIPPERS, 2-10-1786. Trouwt vermoedelijk 1810 of 1811 (geen melding in registers gevonden) met Gerbrand Hendriks KROL. Gerbrand te Noordwolde doet aan de naamsregistratie van 1811 mee en meldt dan geen kinderen. Ook zijn moeder Trijntje Alberts, weduwe van Hendrik Jans KROL, gaat naar de mairie. Ze meldt 6 kinderen onder wie Gerbrand van 26 jaar oud. Claasje en Gerbrand waren dus nagenoeg van dezelfde leeftijd. Ze schijnen steeds te Noordwolde te hebben gewoond en krijgen er 9 kinderen: Hendrik KROL (geb 26-11-1812, ovl 21-4-1866, 53 jaar oud, gehuwd), Renske KROL (geb 27-8-1814, ovl 24-9-1881, 67 jaar oud, gehuwd), Jan KROL (geb 6-12-1816, ovl 21-3-1896, 79 jaar oud, weduwnaar), Pieter KROL (geb 7-12-1816, ovl 31-12-1902, 86 jaar oud, weduwnaar), Heere(s) KROL (geb 7-10-1819, ovl 9-1-1820, oud 13 weken, N.B. Leeftijd naar schatting), Trijntjen KROL (geb 8-3-1821, ovl 3-12-1875, 54 jaar oud, gehuwd), Jantje KROL (geb 19-4-1825, ovl 15-4-1888, 63 jaar oud, gehuwd), Jurjen KROL (geb 29-8-1827, ovl 13-10-1827, oud 6 weken), en Dirk KROL (geb. 25-1-1830, ovl 7-1-1894, 63 jaar oud, gehuwd). Gerbrand Hendriks KROL overlijdt 17-6-1847, oud 62 jaar, gehuwd (WSW 121). Claasje Pieters SCHIPPERS overlijdt als weduwe 8-2-1875, 88 jaar oud, in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde (WSW 31). Bijna exact tien jaar eerder overleed broer Hendrik Pieters SCHIPPERS, 83 jaar oud, in huis nr 116 Wijk B te Noordwolde. En ruim 4 jaar eerder, kerstavond 1870, overleed er zus Stijntje Pieters SCHIPPERS, 87 jaar oud, in huis nr 113. Een Noordwoldster bejaardenconcentratie? Cornelisjen(Corneliske, Korneliske) Pieters SCHIPPERS, gezinsklapper: geboren 13-1-1789, gedoopt 25-1-1789 te Steggerda. Zij is getrouwd met Johannes Eisen DE GRAAF, in de periode 1809-1811 waarin kennelijk geen volledige registratie heeft plaats gevonden of waaruit niet volledig werd bewaard (de “Franse tijd” voor invoering registers Burgerlijke Stand, zie ontbrekende huwelijksmeldingen bij andere kinderen uit het gezin). Op 20-5-1812 wordt en dat is zeker, door de mairie Noordwolde een dochter ingeschreven van Jannes Eyses DE GRAAF en Cornelisjen Pieters: de dochter Klaasjen DE GRAAF (ovl 29-12-1866, 54 jaar oud, gehuwd). Andere dochters volgen snel: Rensjen DE GRAAF (geb 11-10-1813, ovl 6-12-1813, 9 weken oud), Renske DE GRAAF (geb 20-10-1814, ovl 28-3-1900, 85 jaar oud, weduwe), Jantjen DE GRAAF (geb 10-11-1816, ovl 13-7-1862, 45 jaar oud, gehuwd), Andriesje DE GRAAF (geb 9-3-1819), en Annigjen DE GRAAF (geb 26-6-1821). In 1823 eindelijk een zoon: Eise DE GRAAF (geb 13-10-1823, ovl 1-1-1867, 43 jaar oud, gehuwd, WSW 1867 nr 1). Vader Pieter SCHIPPERS van Cornelisje was door de dochterovervloed nog steeds niet vernoemd. Het kind dat na Eise wordt geboren, zou dus Pieter heten, maar omdat het een dochter bleek werd het Pietertje Johannes DE GRAAF (geb 24-8-1826, ovl 12-1-1877, 50 jaar oud, gehuwd). Wanneer Cornelisje vervolgens nogeens zwanger wordt en het echt een zoon blijkt te zijn, krijgt deze definitief de naam Pieter Johannes DE GRAAF (geb 26-5-1829, ovl 11-1-1891, 61 jaar oud, gehuwd). Cornelisje is dan 40, er komen geen verdere kinderen meer. Johannes Eisen DE GRAAF overlijdt 15-11-1846, 67 jaar oud gehuwd (WSW 1846-214). Korneliske Pieters SCHIPPERS was ongeveer tien jaar jonger dan echtgenoot Johannes. Zij overlijdt 27-2-1867 ’s avonds half tien in huis nr 23a te Blesdijke, 78 jaar oud, volgens de buurmannen die de aangifte verzorgden Jurjen Pieters SCHIPPERS, 30-10-1791, overleden 1866? Hij ontbreekt in Friese registers Burgerlijke Stand en kan zich dus vooral in NW-Overijssel (rond Oldemarkt?) hebben opgehouden. In 1875 overlijdt Lutske BROUWER te Nieuwehorne (Schot 44), als weduwe van Jurjen SCHIPPERS. Zij wordt 76 jaar oud, geboren en wonende te Nieuwehorne, dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents, volgens de aangevers. De namen van deze ouders kwamen we nog niet verder in registers tegen. Wel de namen van Bene Klazes en Wobbigje Sijbrands, als ouders van o.a. Klaas Bienen BROUWER die 1822 trouwt, 32 jaar oud, van boerenhuize, wonende te Peperga, geboren te Nijhoorn, zijn ouders wonen dan te Vinkega (WSW 9), en van Janke Benes BROUWER die 1829 trouwt, 24 jaar oud, geboren te Vinkega (moeder Wobbigje Sybrands 3-5-1826 te Vinkega overleden). Dit is nog verder te onderzoeken. Hierd en Elisabeth Pieters SCHIPPERS, tweeling, gezinsklapper: geboren eerste kerstdag 25-12-1794, gedoopt 3-1-1795. Pieter Annes en Reinst Heeres krijgen vier zonen. Via de vierde zoon Hierd (Heero) Pieters SCHIPPERS wordt vermoedelijk (eindelijk) Pieters schoonvader Heere vernoemd. De jongen wordt slechts 20 jaar oud en overlijdt 8-6-1815 (WSW 21). Hierds tweelingzus Elisabeth (Liesbeth) Pieters SCHIPPER trouwt 20-5-1818 (WSW 24) op 23-jarige leeftijd met Sjouke Jans ZANDHUIS, die rond 26 is. Ze krijgen met tussenpozen 4 kinderen in Weststellingwerf: Rinske ZANDHUIS (geb 26-3-1822), Pieter ZANDHUIS (geb 31-12-1828, ovl 25-9-1918, 89 jaar oud, weduwnaar, trouwde 12-5-1854 met Joukjen Sybrens VISSER), Antjen ZANDHUIS (geb 19-7-1833, ovl 18-12-1873, 40 jaar oud, gehuwd, trouwde 11-1-1868 met Harmen VONK), en Kornelisje ZANDHUIS (geb 2-3-1836, ovl 10-9-1886, 50 jaar oud, trouwde 16-5-1868 met Frederik Hinkes DIJKSTRA). Sjouke Jans ZANDHUIS overlijdt 8-9-1861, 70 jaar oud, arbeider, wonende te Steggerda, geboren te Noordwolde, zoon van Jan Johannes ZANDHUIS en Aukje Cornelis, namiddags 2 uur in huis nr 115 te Steggerda (WSW 169). Liesbeth SCHIPPER overlijdt 19-5-1883, oud ruim 88 jaar, zonder beroep, wonende te Oldeholtpa, geboren te Steggerda, weduwe van Sjouke Jans ZANDHUIS, dochter van Pieter Hendriks en Renske Heeres, 19 mei 1883 n.m. half twee in huis nr 45 te Oldeholtpa (WSW 143). Wybigje Pieters SCHIPPERS, gezinsklapper: geboren 26-4-1797, gedoopt 7-5-1797. Zij is waarschijnlijk jong overleden. Verdere gegevens ontbreken.

1. Hendrik Jelkes (KIELSTRA), geb. rond 1735, trouwt (1) 18-12-1760 te Drachten met Froukjen Hinnes, trouwt (2) 31-10-1784 te Rottevalle met
2. Tetje Johannes (Tettie Jannes), ovl na 13-4-1820.

Uit dit huwelijk: Wietske Hendriks, geb. rond 1785, overl. 23-2-1858 (Small 33). Trouwt 11-3-1810 met Douwe Lippes de Wacht (?). Beide uit Zuiderdrachten. Uit dit huwelijk 13-10-1812 een dochter Tettje, 5-11-1814 een dochter Fentje (overl. 27-11-1817) en 21-9-1816 een zoon Lieppe de Wacht. Trijntje Hendriks Kijlstra, geb. rond 1786 te Drachten, overl. 15-1-1864 te Steggerda (kw 29). Jelke Hendriks Kielstra, geb. rond 1793 te Peperga, arbeider, overl. 21-4-1847, 54 jaar, in huis zonder nummer te Blesdijke. Trouwt 13-4-1820 met Rinsje (Rinske) Reinders BOONSTRA uit Lippenhuizen (Opsterl. 15). “Jelle Hendriks Kijlstra, oud 27 jaar, arbeider, geboren te Peperga, wonende te Lippenhuizen, zoon van Hendrik Jelles (overleden voordat er registers van overlijden wierden bijgehouden) en Tetje Jannes, arbeidster te Blesdijke.” Betreffende de bruid: “Rinsje Rinders Boonstra, oud 23 jaar, arbeidster, geboren te Oldeholtpa, wonende te Lippenhuizen, dochter van Rinder Wiebes, overleden, en Aaltje Rinses, arbeidster te Lippenhuizen.” Uit het huwelijk wordt 5-8-1820 de zoon Hendrik geboren. Men woont dan te Oudega ten noorden van Drachten (Small. 55). Een tweede zoon, Reinder, wordt 11-9-1822 in Weststellingwerf geboren (WSW 155). Het gezin woont dan te Wolvega, later te Blesdijke want daar overlijdt Jelke. Jantje (of Janke) Hendriks Kielstra, geb. rond 1799, overl. 23-12-1838, 39 jaar (Small. 34). Zij is dan al tweemaal weduwe. Ze trouwt in Smallingerland (1) met Harmen Minzes VAN DER SLUIS, zoon van Minze Pieters van der Sluis en Jitske Oebeles. Ze krijgen vier kinderen: Jitske (1823-1828), Hendrik (1825-1892), Minze (1827-1890) en Pieter (1829-?). Harmen overlijdt 12-12-1830, 36 jaar oud. Janke trouwt (2) met Jan Jansz OEDZES, zoon van Jan Hendriks Oedzes en Liefke Jans Pool. Ze krijgen de kinderen Jelke (1832), Liefke (1833) en Taede (1836).

Oudvader Hendrik Jelkes is vermoedelijk, rond 70 jaar oud, overleden, tussen 1800 en 1810. Weduwe Tetje Johannes, was toen waarschijnlijk 45-50 jaar oud. In de huwelijksakte van 1820 van zoon Jelke staat ze als “arbeidster te Blesdijke” vermeld. We hebben het bericht van haar overlijden (nog) niet teruggevonden. Er is een Tetje Johannes die 8-6-1823, namiddags 1 uur, te Zuiderdrachten overlijdt, 62 jaar oud, dochter van Johannes Harmens en Wietske, maar de overlijdensakte (Small 17) noemt haar als “weduwe van wijlen Wopke Ruiter, in leven arbeider”. Geen eerdere huwelijken van haar genoemd. Bovendien is Wopke Baukes Ruiter 16-1-1818 te Drachten overleden (Small 3) op 75-jarige leeftijd. Terwijl oudmoeder Tetje Johannes in 1820 te Blesdijke wordt gesignaleerd. Het is mogelijk dat Tetje als weduwe trouwde met Wopke Ruiter, 60-plusser en weduwnaar en dat ze na diens overlijden nu weer in Drachten dan weer in Blesdijke (zoon Jelke trekt met haar mee of zij met hem) is terug te vinden. Zoek het maar uit.

1. Durk Rinzes WYKEL, geb 19-4-1745 te Tjalleberd (Aengwirden), overl in 1780 of 1781 te Luinjeberd, trouwt 14-5-1769 met
2. Maaike Hendriks, Heerenveen. Na overlijden van Durk Rinzes trouwt Maaike (2) 17-11-1782 te Terband met Durk Jacobs. Maar overlijdt enkele maanden later.

Uit huwelijk van Durk Rinzes en Maaike Hendriks (doopregister Luinjeberd): Rinse, 2-3-1769, waarschijnlijk jong overleden Baukjen, 19-10-1772, gedoopt 25-10-1772 Trijntje Durks Wykel, geb 15-12-1774, gedoopt 8-1-1775, ovl 24-8-1850 (Schot 103), 76 jaar, weduwe. Rinse, geb 26-12-1777, gedoopt 4-1-1778 Hendrik Durks Wiekel, geb 23-2-1780 te Luinjeberd, gedoopt 2-4-1780 te Terband (kw 30).

Wanneer jongste zoon Hendrik (Hindrik) in 1820 voor de Burgerlijke Stand een (tweede) huwelijk wil sluiten, moet hij moeite doen getuigen te vinden die zijn ouders nog gekend hebben. Zie verhaal bij kw 30. Van de vier getuigen is er een die “voor reden van wetenschap” meldt met de moeder van Hendrik getrouwd te zijn geweest (Durk JAGER). De reconstructie is dat oudvader Durk Rinzes WYKEL in 1780 of 1781 is overleden, ruim 35 jaar oud toen Hendrik nog een baby was. Oudmoeder Maaike Hendriks trouwt opnieuw op 17-11-1782 (kerk Terband) met Durk Jacobs (JAGER), die ongeveer 10 jaar jonger is dan zij, geb 10-8-1760 te Terband, zoon van Jacobus HENDRIKS en Tjitske HENDRIKS. Dit huwelijk duurt maar enkele maanden. Maaike overlijdt voorjaar 1783 (?) en dan is Hendrik nog pas 3 jaar oud.

Zijn stiefvader Durk Jacobs hertrouwt 7-12-1783 met Pytje Sakes (Oudeschoot). Ze krijgen samen 7 kinderen. In dat gezin lijkt Hendrik ook te zijn grootgebracht. Na overlijden van Pytje Sakes trouwt Durk Jacobs (3) op 1-7-1798 met Engbertje Andries DRIEST. Uit dit huwelijk worden nogeens 6 kinderen geboren. Durk Jacobs JAGER was bode van de grietenij Aengwirden.

Overlijdensakte van Durk Jacobus JAGER (1846) meldt dat hij 85 jaar is geworden, geboren te Luinjeberd, overleden te Heerenveen 13-5-1846 in huis nr 89, zoon van Jacobus Hendriks en Tjitske Hendriks, gehuwd met Engbertje Andries DRIEST. “Nalatende zijn vrouw en elf meerderjarige kinderen, waarvan 5 uit een vorig huwelijk.” Die kinderen waren dus geen halfzussen of halfbroers van Hendrik WIEKEL, maar behoorden wel tot hetzelfde gezin. Na het overlijden van zijn vader Durk Rinzes trouwde moeder Maaike Hendriks met Durk Jacobs JAGER. Maar ze overleed voordat uit deze verbintenis kinderen werden geboren. Hendrik kreeg dus enkel stiefouders.

1. Jan Andries FLEEREN , geb. 25-10-1765 te Oldelamer (WSW), timmerman, overl. 27-9-1828 te Delfstrahuizen (Schot), 62 jaar oud, tr. 3-12-1794 met
2. Pietje Jans (LEMSTRA), geb. 5-1-1776 te Rottum, ovl. 17-8-1848 te Oldetrijne (WSW), 72 jaar oud.

In 1794 woont Jan Andries te Oldelamer en Pietje Jans te Rotstergaast. Hun huwelijk wordt in het trouwregister van de Hervormde gemeente StJohannesga-Delfstrahuizen-Rohel-Rotsterhaule gemeld als “attestatie naar Oldelamer afgegeven 3-12-1794” voor Pijtje Jans uit Rotstergaast. In 1811 is Jan Andries timmerman te Delfstrahuizen.

Uit dit huwelijk: Albertje, dochter, 13 jaar in december 1811, overlijdt 30-10-1824, 26 jaar oud, volgens overlijdensakte (Schot 29) gehuwd. Albertje krijgt in november 1819 (aangiftedatum 15-11-1819) een zoontje dat Geert Jans DOLSTRA wordt genoemd, de vader is Jan Geerts DOLSTRA. Albertje is 19 jaar wanneer ze zwanger raakt, Jan Geerts is de 30 al gepasseerd. Misschien waren de ouders van Albertje het volledig oneens met deze relatie en bleef daardoor een formeel huwelijk achterwege. Het weerhield de twee er niet van nog twee zoontjes ter wereld te brengen: Jan (aangifte 10-11-1821) en Anne (23-10-1824). Het laatste kraambed wordt Albertje fataal, ze overlijdt een week later, 30-10-1824, 26 jaar oud. Jan Geerts DOLSTRA trouwt 9-7-1826 met Hendrikjen Bonnes VAN DIJK (Schot 38). Fokjen, dochter, 10 jaar in december 1811 (kw 31). Jantje, dochter, 8 jaar in december 1811, trouwt 26-10-1828 met Jan Eits EITSTRA (Schot 58), zij overlijdt 9-10-1873, 69 jaar oud, weduwe (Schot 213). Andriesje, dochter, 5 jaar in december 1811, tr. 22-3-1838 met Sytze Egberts VAN DER MOLEN, overlijdt 10-10-1860, 54 jaar oud, weduwe (WSW 184). Andries, zoon, 2 jaar in dec.1811, trouwt 7-11-1838 met Trijntje Meines BOS (WSW 55). Uit dit huwelijk: Jacobje (1839), Jan Andries (1841), Pietje (1844), Jeltje (1848, overl 1 jaar oud), Jeltje (1850), Meine (1853). Ze wonen te Oldetrijne (WSW) tot rond 1846, daarna te Oldelamer. Andries Jans van Fleeren overlijdt er 28-3-1887, 78 jaar oud en weduwnaar (WSW 100). Jan, zoon, geb 13-12-1811, tr. 19-2-1834 (WSW, “van Vleeren”) met Eva Sjoerds DIJKSTRA, overlijdt 1-1-1888, 76 jaar oud, weduwnaar (WSW 1). Jan en Eva krijgen de kinderen Van VLEEREN: Jan (1835), Sjoerd (1838), Pietsje (1842), Albert (1844), Sjoerd (1847, “Van FLEEREN”) en Jan (1851). Marrigjen, dochter, geb. 19-5-1814 te (Rotster)Gaast, tr. 21 jaar oud op 23-9-1835 met Theunis Alberts TER VELDE, 40 jaar oud, kuiper, wonend te Oldetrijne, geboren te Oldemarkt, weduwnaar van Jannesje Dirks die is overleden 27-10-1834, zoon van Albert Pieters TE(R) VELDE, zonder beroep wonende te Oldemarkt, en van Saakje Theunis die in 1802 te Oldemarkt overleed. Marrigjen en Theunis krijgen de kinderen TER VELDE: Saakje (1835), Jan (1838), Albert (1841-1865), Pieter (1843-1875), Hendrikje (1848) en Andries (1851). Theunis wordt 88 jaar en overlijdt 27-11-1883 (WSW 305) en Marrigje overlijdt 11-1-1894, 79 jaar oud, weduwe (WSW 12). Bonne, zoon, geboorteaangifte 21-6-1816 (Schot): “Jan Andries VAN FLEEREN, oud 50 jaar, meester timmerman, wonende op de Gaast binnen deze gemeente, welke ons een kind van het mannelijk geslacht heeft voorgesteld, die den 20ste juni dezes jaars des morgens ten drie ure uit hem declarant en Pietje Jans zijn huisvrouw is geboren en aan hetwelk hij verklaard heeft de voornaam van Bonne te willen geven. Onder getuigenis van Jan Meines VAN DER WAL, 41 jr, en Pieter Johannes LANGIUS, 25 jr, beiden huislieden op de Gaast.” Bonne Jans VAN FLEEREN is 45 jaar en weduwnaar wanneer hij 14-9-1861 trouwt met Sanderina Jans DE VRIES. Sanderina is 36, geb 1-11-1824 te Oldeholtpade, dochter van Jan Jacobs DE VRIES en Geertje Jans BRUINEWOUD. Ze is weduwe van Marten Hanzes BLOEM die 2-2-1860 te Nijelamer overleed. Bonne was eerst getrouwd met Jannesjen Geerts TIP, die 27-9-1859 te Oldetrijne is overleden. Bonne, arbeider, woont te Oldetrijne zoals ook Sanderina. Het huwelijk duurt tot Bonne 1-6-1882 overlijdt, 65 jaar, gehuwd. Sanderina is hierna nog voor een derde maal getrouwd. Zij wordt 83 en overlijdt te Oldetrijne 14-2-1908.

Bij de naamsregistratie van 1811 schrijft de ambtenaar Jan Andries als Vleeren in, maar noteert dat deze zelf met Fleeren tekent. Bij overlijden van Jan Andries in 1828 wordt de achternaam als van Fleeren geschreven. In 1811 meldt Jan Andries Fleeren de eerste zes hierboven genoemde kinderen. Zoontje Jan is dan pas 3 dagen oud, zodat we weten dat de naamsregistratie 16-12-1811 plaats vond. Dezelfde ambtenaar wellicht noteert de geboorte van Jan Jans van Vleeren, zoon van Jan Andries van Vleeren en Pietje Jans. VLEEREN, niet FLEEREN. In de jaren erna komt toch de F in zwang. Hoewel er na verhuizing naar Weststellingwerf ook weer V-takken ontstonden.

Jan Andries wordt 62 jaar en overlijdt in 1828. Pietje Jans was tien jaar jonger dan hij en overlijdt 17-8-1848. Volgens de geburen die aangifte van haar overlijden deden, was ze 74 en weduwe van Jan Jans van Fleeren. Ze waren dus niet erg goed op de hoogte: “Pieter Jans KOOPMANS, 27 jaar, timmermansknecht, en Jurjen Aukes WESTRA, 51 jaar, schoolonderwijzer, beiden wonende te Oldetrijne, geburen der overledene hebben verklaard dat Pietje Jans LEMSTRA, 74 jaar, zonder beroep, wonende te Oldetrijne, geboren te Tjerkgaast, weduwe van Jan Jans VAN FLEEREN, dochter van Jan Jurjens en van zijnde de moedersnaam bij de aangevers onbekend, beiden overleden, op 17 augustus 1848 des nachts ten twee ure in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden.”

Correcties op die akte: Pietje Jans was 72 toen ze overleed, weduwe van Jan Andries VAN FLEEREN (een zoon van haar heette wel Jan Jans) en niet te Tjerkgaast maar te Rottum/Nieuweschoot/Rotstergaast geboren (“de Gaast”). Haar moeder heette Fokjen Bonnes (zie kw 127). Haar stiefmoeder Aaltje Rinkes was wèl van Tjerkgaast afkomstig toen ze met Jan Jurjens trouwde. Zie kw 126.

GENERATIE 7: OUDGROOTOUDERS

OUDGROOTOUDERS AAN “VAN DER HOEK”-KANT:

1. TAMME FREERKS
2. EEUWKJEN JALDERTS
3. WOLTER JANS
4. GRIETJE GEERTS
5. JAN LIBBES
6. LAMKJEN AITSES
7. JAN WOLTERS BIJMA
8. FOCKJEN HENDRIKS
9. KORNELIS JANS LUKKES
10. FROUKJEN JITZES
11. HANS JANS RONDUITE
12. JANTJE GEERTS BROUWER
13. EELKE (WOUDSTRA) 77.
14. WIEBE EELDERTS VAN DER WERF
15. RINSKE JACOBS VAN DER MEULEN

OUDGROOTOUDERS AAN “ROEM”-KANT:

1. KLAAS DAVIDSZN ROEM
2. MARIJTJE PIETERSDR VAN RIJS
3. ADRIANUS WIJNANDTS
4. ELISABETH DIRKSDR VALSTAR
5. … MULDER 85.
6. … VAN LOON 87.
7. … VAN (DER) BEEK 89.
8. WILLEM LAARMAN
9. ANNA SOPHIA ELISABETH MEIJERS
10. GERRIT AARTS VAN LEEUWEN
11. DINA VAN SPRONSEN
12. CORNELIS CORNELISZ VREUGDENHIL

13. LENA ARIESE SAARLOOS  OUDGROOTOUDERS AAN “DE JONG”- KANT:

14. JACOB MINNES (= 110)

15. AAFKE PIERS (=111)
16. MEYE FRANKES (= 108)
17. LIJSBERT HANZES (=109)
18. OENE WYTSES OENEMA
19. GEESKE JOCHEMS
20. KLAAS KLAZES DE JONG
21. ANTJE RUDOLPHUS RUDOLPHI
22. FOKKE MEINTS (VELDSTRA)
23. BAUKJE FEDDES
24. JAN HENDRIKS SCHOKKER
25. JANKE HENDRIKS WILTS
26. MEYE FRANKES (=98)
27. LIJSBERT HANZES (=99)
28. JACOB MINNES (=96)
29. AAFKE PIERS (=97)

OUDGROOTOUDERS AAN “SCHIPPERS”-KANT

1. ANNE PIETERS
2. JANTJE HENDRIKS
3. HEERE YSEBRANDS
4. ANDRIESJEN WYBES
5. JELKE JANS
6. HILTJE HENDRIKS
7. JOHANNES 119.
8. RINSE ANNES WYKKEL
9. BOUKJEN JELLES
10. HENDRIK 123.
11. ANDRIES JANS FLEER
12. ALBERTJEN JANS
13. JAN JURJENS (LEMSTRA)
14. FOKJEN BONNE Generatie 7 (oudgrootouders)

VDH-LIJN: OUDGROOTOUDERS AAN VANDERHOEK-KANT

Ouders van: Freerk Tammes VAN DER HOEK (kw 32) Hendrikjen Wolters BIJMA (kw 33) Bonne Jans BOUWMAN (kw 34) Grietje Jans BIJMA (kw 35) Johannes Kornelis LUKKES (kw 36) Hiltje Hanzes RONDUITE (kw 37) Durk Eelkes WOUDSTRA (kw 38) Jacobje Wybes VAN DER WERF (kw 39)

1. Tamme Freerks, geboren ca 1721 te (?) Opeinde (Smallingerland), overl rond 1775 te Kortezwaag (Opsterland), ca 55 jaar oud, trouwt (1) 11-12-1745 te Terwispel (Opsterland) met:
2. Eeuwkjen Jalderts (Eukje, Ykje, Jallerts), geb ca 1726 te Terwispel, ovl aldaar in 1761, ca 35 jaar oud.

Uit dit huwelijk (doopregister Herv.Kerk Lippenhuizen-Terwispel-Hemrik):

Cierd, gedoopt 4 weken oud, 22-1-1747. Jaldert, gedoopt bij de 5 weken oud, 29-11-1748. Freerk, gedoopt in de 5de week, 5-3-1752. Baukjen, in de 6de week, 27-1-1754. Jaldert, bij de 7 weken, 28-3-1756. Freerk, een week of zes oud, 9-11-1758. (kw 32) Eeuwkjen, in de 7de week, 18-10-1761 (dh Bouwe Jalderts).

Na zeven kinderen en 16 jaar huwelijk overlijdt oudgrootmoeder Eeuwkjen, rond 35 jaar oud. Waarschijnlijk aan de gevolgen van het laatste kraambed. De baby wordt naar haar vernoemd en Bouwe Jalderts, broer van Eeuwkjen, treedt voor haar als doopheer op.

Oudgrootvader Tamme, 40-jarige weduwnaar met een rijtje nog heel jonge kinderen, trouwt (2) 5-6-1763 met Janke Harmens (Terwispel/Lippenhuizen). Uit dit huwelijk worden twee dochters geboren: Lolkjen Tammes, geboren 1769. Trijntje Tammes, geboren 1771.

Tussen het huwelijk van Tamme en Janke en de geboorte van Lolkjen ligt een periode van ruim vijf jaar. Maar de archieven geven geen andere kinderen dan Lolkjen en Trijntje aan. Vrij kort na de geboorte van Trijntje is Tamme Freerks overleden, circa 50 jaar oud. Alle kinderen uit zijn eerste huwelijk verweesden daarmee. Janke Harmens ging waarschijnlijk in 1780 een tweede huwelijk aan.

Over de kinderen van Tamme en Eeuwkjen leveren de gevonden registers weinig materiaal op omdat ze bijna allen voor 1811 overlijden. Alleen van de zonen Sierd en Freerk is zeker dat ze in 1811 nog in leven waren:

Sierd Tammes (Cierd), gedoopt 22-1-1747. Eerste kind en oudste zoon uit het huwelijk van Tamme en Eeuwkjen. Hij is 14 wanneer zijn moeder overlijdt en rond 24 wanneer zijn vader overlijdt. Dat is in het jaar van zijn (eerste) huwelijk. Sierd trouwt 12-5-1771 met Sytske Aukes uit Kortezwaag (huwelijkssluiting te Terwispel). Uit dit huwelijk werden minstens 8 kinderen geboren. In 1811 neemt Sierd de familienaam LENSTRA aan, kort erop gecorrigeerd in SEINSTRA. Zie hierna de aparte paragraaf aan Sierd Tammes gewijd. Jaldert Tammes, gedoopt 29-11-1748, waarschijnlijk jong overleden. Op 28-3-1756 wordt een volgende zoon Jaldert Tammes gedoopt. Freerk Tammes, gedoopt 5-2-1752. Waarschijnlijk jong overleden. Op 9-11-1758 wordt een volgende zoon Freerk Tammes gedoopt. Baukjen Tammes, de oudste dochter in het gezin , gedoopt 27-1-1754. Niet gemeld in trouwregisters. Waarschijnlijk tamelijk jong overleden. Jaldert Tammes, gedoopt 28-3-1756, is tweede Jaldert in het dooprijtje. Hij (Joldert) trouwt 10-5-1789 te Kortezwaag met Jeltje Oebeles. Hij is dan 33, Jeltje ca 23. Vermoedelijk is Jaldert kort na 1789 overleden. In het doopregister staan geen kinderen vermeld. Jeltje Oebeles wordt 76 jaar oud. Ze overlijdt 20-5-1843, als weduwe van Jacob Bonnes BOUWMAN, 77 jaar oud, des avonds ten 7 ure in huis nr. 19 te Terwispel. De aangevers weten, helaas voor ons, niets over haar ouders en ook niets over Jaldert: “rentenierske, wonende te Terwispel, weduwe van Jacob Bonnes BOUWMAN, dochter van Oebele, zijnde de verdere naam van de vader en namen van de moeder aan de declaranten onbekend”. Freerk Tammes, gedoopt 9-11-1758. Wanneer in oktober 1841 Freerk Tammes Van der Hoek te Bovenknijpe overlijdt, meldt de overlijdensakte dat hij 90 jaar oud werd. Dat komt niet overeen met geboortejaar 1758. De aangevers hebben zich vergist. (zie kw 32) Freerk Tammes neemt in 1811 de familienaam VAN DER HOEK aan. Hij wordt onze oudvader. Eeuwkjen Tammes, gedoopt 18-10-1761 te Terwispel, haar (relatief jonge) moeder is overleden. Oom Bouwe Jalderts treedt als doopheer op. Geen huwelijksmelding in de registers en geen overlijdensakte in de Burgerlijke Stand na 1811. Dat hoeft niet alles te zeggen, maar waarschijnlijk is ze tamelijk jong overleden.

Zoals hierboven gesteld, alleen van de broers Sierd en Freerk is zeker dat ze in 1811 nog in leven zijn en gezinshoofd. Sierd wonend te Jubbega-Schurega gaat SEINSTRA heten, Freerk (kw 32) wonend te De Knipe kiest voor de familienaam VAN DER HOEK.

In zijn tweede huwelijk krijgt oudgrootvader Tamme Freerks nog de twee dochters Lolkje en Trijntje. Ze zullen hun vader nauwelijks hebben gekend:

Trijntje Tammes, geb in 1769. Ze trouwt 3-2-1799 te Terwispel met Siert Teyes (KOOISTRA). Ze is 28 dan. Trijntje wordt 89 jaar oud en blijft te Terwispel wonen. Bij haar overlijden, 7-6-1860, is ze weduwe en de geburen die van het overlijden van de hoogbejaarde vrouw aangifte doen, helpen ons achteraf niet veel verder. De aangevers zijn Kornelis WALSTRA (30 jaar) en Lykele ZWANENBURG (37 jaar), beiden uit Terwispel en “bekenden van de overledene”. Ze melden het overlijden van Trijntje oud 89 jaar, rentenierster, geboren te Terwispel en daar ook overleden in huis nr. 36, weduwe van Sierd Teije KOOISTRA, dochter van Tamme Freerks en zijnde de namen van de moeder de aangevers onbekend. Tamme Freerks wordt wel genoemd. Die is al zo’n 85 jaar dood op dat moment. Lolkjen Tammes, geb in 1771. Ze wordt 86. Trouwt 28-6-1795 te Terwispel met Oebele Joukes (DRAAI of VAN DER DRAAI). Ze is 25 dan. Wanneer ze overlijdt is ze weduwe. De geburen die 24-2-1855 de aangifte van overlijden doen, Feitze Harmens VAN ZWOL (53 jaar) en Pieter DE VRIES, beiden uit Terwispel en bekenden van de overledene, weten de voornamen van beide ouders. Ze melden het overlijden van Lolkje oud 86 jaar, geboren te Terwispel en daar ook overleden in huis nr. 55, weduwe van Oebele Joukes VAN DER DRAAI, dochter van Tamme en Janke – zijnde de verdere namen van de ouders aan de aangevers onbekend.

Deze jonge halfzusjes van Sierd en Freerk zijn in 1811 nog springlevend en overlijden beide na 1850 op hoge leeftijd.

Sierd Tammes SEINSTRA (en niet VAN DER HOEK)

De oudste zoon van Tamme en Eeuwkjen trekt na huwelijk weg uit Terwispel. Misschien werkte hij al te Kortezwaag, waar hij zijn eerste vrouw vandaan haalt, Sytske Aukes. Ze trouwen 12-5-1771 te Terwispel. Sierd is 24 en Sytske minstens zo jong. Ze gaan in Kortezwaag-Oosterend wonen. Het huwelijk duurt rond 20 jaar en er worden 10 kinderen (één tweeling) geboren. Dan overlijdt Sytske. Sierd trouwt 25-2-1798 te Kortezwaag (Oosterend) met Lutske Pieters. Hij is dan ruim 50 jaar oud. Waarschijnlijk was Lutske (weduwe?) ook al op leeftijd. Uit het tweede huwelijk van Sierd zijn geen kinderen bekend.

In het doopregister Herv.Gem.Kortezwaag worden onder de namen van Siert Tammes en Sytske Aukes (gehuwd 12 mei 1771) de volgende kinderen ingeschreven: Tamme, Kortezwaag, geb 4-5-1772, gedoopt 17-5-1772. Corneliske, Kortezwaag, geb 29-3-1774, gedoopt 1-5-1774. Tamme, Oosterend, geb 13-8-1776, gedoopt 25-10-1778 (?). Ekke, Oosterend, geb 26-4-1778, gedoopt 25-10-1778. Renskjen, Kortezwaag, geb 31-1-1782, gedoopt 10-3-1782. Cornelis, Kortezwaag, geb 4-3-1784, gedoopt 4-4-1784. Freerk, Oosterend, geb 18-3-1786, gedoopt 9-4-1786. Eeuwkjen & Lolkjen, Oosterend, geb 21-12-1789, gedoopt 1-1-1790. Sytske, Oosterend, geb 22-6-1792, gedoopt 15-7-1792. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Sierd zich bij de Mairie Mildam, hij woont dan te Jubbega-Schurega dat onder deze mairie valt, laat LENSTRA als familienaam registreren en noemt de volgende kinderen, nog in leven, allen uit zijn huwelijk met Sytske Aukes: Corneliske, 40 jaar oud, wonend te Oldeboorn. Tamme, 38, wonend te Gorredijk. Kinderen: Sierd, Binne, Sytze, Harmen en Antje. Ekke, 35, wonend te Kortezwaag. Kinderen: Sierd en Klaas. Cornelis, 31, wonend te Drachten. Kind: Sytske. Hinke, 31, Lippenhuizen. Freerk, 25, Jubbega. Kind: Pieter. Lolkjen, 21, Jubbega. Eeuwkjen, 21, Jubbega.

Uit de registratie van 1811 valt af te leiden dat Sierd geen bolleboos was in het exact noemen van leeftijden van zijn kinderen. Er zijn in 1811 acht kinderen nog in leven. Jong overleden: de eerstgeboren Tamme (1772, in 1776 een tweede Tamme) en de laatstgeboren Sytske (1792). Vermoedelijk is moeder Sytske Aukes door de laatste bevalling overleden en is ook de dochter Sytske niet lang in leven gebleven. Volgens onze telling is Sierd 78 jaar (gedoopt 22-1-1747) bij overlijden op 15-12-1825 . In de overlijdensakte staat echter dat hij 88 werd. De aangifte wordt gedaan door Sierds zoon Tamme, 47 jaar oud, en Sierds schoonzoon Jan Durks DE VRIES, 29 jaar oud. Die rekenden niet goed of de ambtenaar maakte een fout. De akte meldt verder dat Sierd overlijdt in huis nr 86 in de Compagnie van Jubbega-Schurega, dat hij weduwnaar was van eerst SYTSKE AUKES en daarna LUTSKE PIETERS, en dat hij 8 kinderen nalaat uit zijn eerste huwelijk. De acht uit 1811, hierboven genoemd, zijn eind 1825 allemaal nog in leven.

Volgens de familienaamregistratie van 1811 zou Sierd de naam LENSTRA hebben gekozen. Tenminste, dat kwam via de ambtenaar op papier. Zijn te Drachten wonende zoon Cornelis was misschien niet zeker of zijn vader wel voor de registratie van Jubbega naar Mildam zou trekken en doet bij de Mairie Drachten een eigen aangifte: Kornelis Sierds SEINSTRA, wonend Noorderdrachten 244, dochter Sytske. Vader: Sierd Tammes Seinstra, Knipe. Onder invloed van zoon Cornelis (Kornelis) misschien komt de familienaam LENSTRA na 1811 niet meer in akten voor, maar wordt het steeds SEINSTRA, overigens regelmatig anders geschreven: Zeinstra, Zijnstra, Seynstra etc. Lang niet ieder in die tijd kon schrijven en lezen wat door de ambtenaar werd geschreven. Nog één opvallende uitzondering: Sierds zoon Ekke te Kortezwaag ging de familienaam WERKMAN (Werksman) gebruiken. En niet LENSTRA of SEINSTRA.

Naast al dit gedoe is er nog Sierds jongere broer Freerk Tammes (kw 32) die zich niet LENSTRA, SEINSTRA of WERKMAN laat noemen maar VAN DER HOEK. En daar stammen we van af.

De kinderen van Sierd en Sytske SEINSTRA nader beschouwd

Twee kinderen (de eerste Tamme en Sytske, het laatste kind) stierven jong. Voor wat betreft de overigen:

Corneliske, geb 29-3-1774 te Kortezwaag (dus 37 en niet 40 jaar in 1811). Wonend te Oldeboorn. Ze wordt 85 jaar oud en overlijdt als weduwe 18-11-1856 (Uting 23) als Korneliske Sierds ZEINSTRA. Ze is ws kort na 1800 te Oldeboorn getrouwd met Eyze Oedzes EYZINGA. Er is geen huwelijksregister. Bij de naamsregistratie van 1811 is haar schoonvader Oeds Eyzes EYZINGA (ovl 31-10-1816, 60 jaar oud, gehuwd) te Oldeboorn het meldende gezinshoofd. Hij laat 4 zonen onder de Eyzinga-naam noteren: Gerrit (33, zoontje Tjeerd van 4), Eijze (27, kinderen: Sierd 6, Oeds 5, Sytze 2 en Aebeltje 4), Riemer (25), Jelle (22). De kinderen van Eijze zijn de kinderen ook van Corneliske Sierds SEINSTRA. Het zoontje Sytze wordt slechts 2 jaar oud (ovl 30-3-1812). Na 1811 worden nog dochters Riemkjen geboren (1815, ovl 24-9-1816) en een volgende Riemkjen (1817, ovl 18-12-1893, 76 jaar, gehuwd). Echtgenoot Eyze Oeds Eyzenga was ca 10 jaar jonger dan Corneliske. Hij overlijdt 31-12-1851, 68 jaar oud, gehuwd (Uting 18).

Tamme, geb 13-8-1776 te Kortezwaag-Oosterend. In 1811 35 jaar (niet 38) en wonend te Gorredijk. Tamme Sierds (Terwispel) en Froukjen Hayes (Kortezwaag) trouwen 2-10-1808. Bij de naamsregistratie van 1811 noemt Tammes vader (Sierd) vier kleinkinderen via zoon Tamme. Sierd noemt in geen leeftijden bij de kleinkinderen. Het noemen van leeftijden was bij hem een zwak punt. Maar dat meldden we al. Van deze vier zijn zeker de eerste drie afkomstig uit het huwelijk tussen Tamme Sierds en Jeltjen Harmens dat van ca 1798 dateert (geen melding trouwregister Herv.kerk gevonden).

Tamme Sierds is 1776 te Kortezwaag geboren, nadat een eerste Tamme Sierds geb 1772 jong overleed. Hij overlijdt, Tamme Sierds SEYNSTRA, 29-6-1861 (Schoterl 115), gehuwd, 88 jaar oud volgens de akte (volgens ons 84 jaar oud). Hij is ca 1798 (geen trouwregistermelding) gehuwd met Jeltje Harmens. Uit dit huwelijk werden minstens geboren de zonen: Sierd. Trouwt 25-4-1819 (Schot 13, Sierd Tammes SEYNSTRA) met Trijntje Meiles RIJSENBRIJ. Binne. Overlijdt 3-3-1862 (Schot 53, Binne Tammes ZINGSTRA, zoon van Tamme Sierds ZINGSTRA en Jeltje Harmens), 60 jr oud, getrouwd met Gatske Nannes BRUINSMA. Sytze. Overlijdt 12-2-1825 (Schot 19, Sytse Tammes SEINSTRA), 24 jr, ongehuwd, zoon van Tamme Sierds SEINSTRA en Jeltje Harmens. Harmen. In leven in 1811. Nog geen verdere gegevens gevonden.

Jeltje Harmens is voor 1808 overleden, want Tamme Sierds trouwt 2-10-1808 met Froukje Hayes. Misschien is uit dit huwelijk de dochter Antje afkomstig die in 1811 door grootvader Sierd wordt genoemd. Het tweede huwelijk van Tamme duurt ook kort, want Froukje overlijdt 2-12-1813. Uit overlijdensakte: “Tamme Sierdt SEINSTRA, echtgenoot, en Sytse Luittens VAN DER WAL, gebuur, verklaren dat Froukjen Haijes den ouderdom van 43 jaar bereikt hebbende, huisvrouw van gemelde Tamme, arbeider, wonende in de Comp.Jubbega, nalatende 1 kind bij gemelde man in echte getogen, 2 december 1813 namiddags 9 uur in ’t huis te Schurega met nr 67 is overleden.”

In 1811 staat gemeld dat Tamme “te Gorredijk” woont. Kort hierna is hij naar Schurega verhuisd (de Kompenije). Daar overlijdt Froukjen die rond 38 was toen ze met Tamme trouwde (hij 32), wanneer de overlijdensakte (Schot 7) niet verkeerd is gelezen. Vermoedelijk was ze 28 toen ze met Tamme trouwde. Tamme is vervolgens nog voor een derde maal getrouwd. Op 12-3-1820 (Schot 9) met Aafke Durks DE VRIES. Uit huwelijksakte: “Tamme Sierds SEINSTRA, 47 jaar, arbeider, geboren te Kortezwaag, wonende Compagnie onder Jubbega-Schurega, weduwnaar van Froukje Haijes, zoon van Sierd Tammes SEINSTRA, arbeider wonende te Kortezwaag, en van Sytske Aukes. En Aafke Durks DE VRIES, 35 jaar, geboren en wonende te Compagnie Jubbega.”

In de huwelijkse bijlagen (huwelijk 1820 Tamme en Aafke) wordt van militiekant gemeld dat Tamme S. Seinstra is vrijgesteld van dienst uit hoofde van huwelijk. De man is inmiddels 44! Hij was tot geen dienst meer verplicht. Verder wordt geregistreerd dat hij 4-5-1772 te Kortezwaag zou zijn geboren, kind van Sierd Tammes en Sytske Aukes, gedoopt den 17 dito met de naam Tamme. Men heeft het doopregister laten raadplegen en de gegevens van de eerste Tamme (jong overleden) klakkeloos gerapporteerd gekregen. Geen wonder dat Tamme onzeker was over zijn werkelijke geboortedatum. De ambtenaar noteerde hem voor ouder dan hij was. Verder wordt gemeld dat 16-12-1785 te “Compagnie onder beheer van Jubbega” Aafke werd geboren, dochter van Durk Koerts en Janke Hendriks. Gedoopt 15-6-1786. Bij het huwelijk 1820 Tamme en Aafke zijn haar ouders al overleden. Uit de registers Burgerlijke Stand volgt bijlage betreffende overlijden op 23-10-1814 van Janke Hendriks ZWART, weduwe van wijlen Durk Geerts DE VRIES (niet: Koerts?), nalatende 3 kinderen, 56 jr oud.

Uit het derde huwelijk van Tamme (en wellicht het eerste van Aafke) worden nog de kinderen Hendrik (1820) en Lutske (1823) geboren.

Wanneer 15-12-1825 de vader van Tamme overlijdt is Freerk 49 en eveneens te Jubbega-Schurega woonachtig. Samen met zijn zwager Jan Durks DE VRIES (29 jr) doet hij aangifte van het overlijden van Sierd. Uit overlijdensakte: “Sierd overlijdt in huis nr 86 van de Compagnie Jubbega-Schurega, weduwnaar van eerst Sytske Aukes en daarna Lutske Pieters. Nalatend 8 kinderen uit het eerste huwelijk.”

Hierboven al gemeld dat Tamme in 1861 overlijdt. Zijn (derde) vrouw Aafke Durks DE VRIES, overlijdt 22-10-1872, 87 jr, weduwe (Schot 211).

Ekke, geb 26-4-1778 te Kortezwaag (Oosterend). In 1811 wonend te Kortezwaag, met kinderen Sierd en Klaas. Hij trouwde 24-6-1804 (Kortezwaag) met Froukjen Klazes: Ekke Sierds, Terwispel, en Froukjen Klazes, Kortezwaag.

De familienamen Lenstra of Seinstra ging Ekke (Auke) niet gebruiken. We vinden hem terug als Ekke Sierds WERKMAN, bv in de overlijdensakte (Opst 165). Ekke overlijdt 25-7-1865, 86 jaar, weduwnaar. De familienaam WERK(S)MAN wordt in 1811 in Friesland alleen gekozen door de broers Jan en Jakob Girbes te Kortezwaag. Mogelijk was Ekke bij hen in dienst. Al in 1813 staat hij als Ekke WERKSMAN genoteerd in de geboorteakte voor het zoontje Teunis (6-5-1813). Later als WERKMAN (geboorten dochters Lutske). Froukjen Klazes overlijdt 14-7-1857 (Opst 35), 76 jaar gehuwd. Eerder dus dan Ekke. Zoon Klaas Ekkes WERKMAN wordt slechts 33 jaar oud en overlijdt ongehuwd (8-3-1844, Opst 13). Zoon Sierd Ekkes WERKSMAN wordt 76 en overlijdt gehuwd (15-12-1882, Opst 165).

Cornelis (Kornelis), geb 4-3-1784 te Kortezwaag, ovl 17-3-1855 (Small 52), bijna 71 jaar oud, weduwnaar, zoon van Sierd Tammes en Sietske Aukes.

In 1811 woont Cornelis te Drachten (Noorderdrachten 244) en hij doet er aan de familienaamregistratie mee. Kiest de familienaam SEINSTRA en meldt dat zijn vader Sierd Tammes SEINSTRA nog in leven is en wonend te Knipe. Vermoedelijk is het Cornelis geweest die de familienaam LENSTRA zoals in 1811 bij de registratie door de ambtenaar te Mildam voor zijn vader ingeschreven, deed veranderen in SEINSTRA. Het kan ook zijn dat er te Mildam al SEINSTRA werd geschreven, maar moeilijk leesbaar.

Cornelis Sierds is in 1811 37 jaar oud (niet 31). Hij trouwt 8-5-1808 te Kortezwaag met Antje Jakobs. In 1811 wonen Cornelis en Antje te Drachten en is er de 1-jarige dochter Sytske. Er volgen nog andere kinderen. De echtgenote van Kornelis gaat na 1811 voluit Antje Jakobs HOPPINGA heten. Haar vader Jakob Folkerts (HOPPINGA, ovl 10-8-1828 (Small 16), 71 jaar, weduwnaar) komen we in de registratie van 1811 niet tegen. Waarom weten we natuurlijk niet, hij liet geen briefje achter. De HOPPINGA-naam werd te Gorredijk geregistreerd door Elizabeth van Zandbergen, weduwe van Nutte Folkerts, ten behoeve van hun kinderen. Nutte zal een (overleden) broer van Jakob Folkerts zijn geweest.

Antje Jakobs (HOPPINGA), de vrouw van Kornelis Sierds SEINSTRA, getrouwd in 1808, overlijdt 27-6-1848, 62 jaar, gehuwd (Small 121), dochter van Jakob Folkerts HOPPINGA en Tolke Jurjens. Haar vader (overlijdensakte Small 1828 nr 16) wordt genoemd als zoon van Folkert Wiegers en Antje Jakobs. Hijzelf genoemd naar grootvader van moederskant en zijn dochter genoemd naar de (groot)moeder: zo krijg je weer een Antje Jakobs.

Genoemde dochter (van Kornelis en Antje) Sytske, te Drachten geboren, is vernoemd naar de moeder van Kornelis. Sytske trouwt 3-12-1836 (Small 47), 25 jaar oud, dochter van Kornelis Sierds ZEINSTRA en Antje Jacobs HOPPINGA, met Lourens Sieberens VEENSTRA, 26 jaar oud, geboren te Drachten, zoon van Sieberen Lourens VEENSTRA en Grietje Pieters WOUTERS. Sytske overlijdt 16-1-1878, 67 jaar, gehuwd (Small 15).

Uit het huwelijk van Kornelis en Antje zijn na 1811 nog geboren: Jurjen ZEINSTRA 30-12-1813 te Drachten. Overlijdt als Jurjen ZIJNSTRA 1-9-1849, 35 jaar oud, gehuwd (Small 113). Sierd VEENSTRA 7-6-1817 te Drachten (Small 43). Overlijdt als Sierd Kornelis ZIJNSTRA 8-8-1853, 46 jaar oud, gehuwd (Small 121). Tolke SEINSTRA 5-9-1820 te Drachten (Small 67). Trouwt 21-11-1844 met Andries Jans VAN DER VEEN, geb te Oostermeer. Folkertje Kornelis SIJNSTRA 3-1-1824 (Small 1). Trouwt 22-8-1851 (Small 35) met Hendrik Roels DE BOER VAN DER VELDE. Hij is 27, geboren te Hemrik (26-10-1823, Opst 130), zoon van Korneliske Freerks van der Velde. De dubbele naam van Hendrik valt op, maar we moeten hier misschien een bevestigingsaktie in zien van zijn moeder Korneliske als ongehuwde moeder. Hendrik krijgt haar familienaam “Van der Velde” maar met verwijzing naar de biologische vader “De Boer”. Bij overlijden wordt Hendrik ingeschreven als Hendrik Roelofs VAN DER VELDE DE BOER (12-9-1873, 49 jaar, gehuwd, OSW 117). Folkertje krijgt dochters Korneliske (1854 Smallingerland, 1857 Ooststellingwerf) die VAN DER VELDE gaan heten. Wieger Kornelis SIJNSTRA 3-11-1827. Trouwt 1-5-1856 (Opst 24) met Johantje Sytzes DE VRIES, ovl 17-6-1899, 71 jaar, weduwnaar (Small 86).

Hinke, geb 31-1-1782 te Kortezwaag?. In 1811 wonend te Lippenhuizen, 31 jaar oud volgens vader Sierd. We komen haar in registraties Burgerlijke Stand na 1811 verder niet meer tegen. Moeten ook opmerken dat in het doopregister van Kortezwaag (1782) van een Renskjen sprake is. Dit verder (nog) niet nagegaan.

Freerk, geb 18-3-1786 te Kortezwaag-Oosterend. Zoon van Sierd Tammes en Sytske Aukes. Ovl 21-7-1833, 48 jaar oud, gehuwd (Schot 62): Freerk Sierds SEYNSTRA. Trouwt 29-4-1810 (geregisteerd te Kortezwaag) met Antje Pieters (Jubbegaster Compagnie).

Bij huwelijk is Freerk rond 24 jaar oud. De registratie te Kortezwaag doet vermoeden dat de verhuizing naar Jubbega toen nog niet definitief was, hoewel Freerk daar toch al wel zijn meisje vond. In 1811 woont Freerk te Jubbega en is er een zoontje Pieter. Per 4-3-1812 wordt er een tweede kind geboren: Sytske, dochter van Freerk Sierds SEINSTRA en Antje Pieters DIJKSTRA. Verder: 24-10-1814 aangifte geboorte van een zoon Sierd Freerks SEINSTRA, die 20-5-1822 overlijdt, 7 jaar oud, zoon van Freerk Sierds SEYNSTRA en Antje Pieters. Antje Pieters DIJKSTRA ovl 17-10-1848, 65 jaar, weduwe (Schot 132).

Lolkjen, geb 21-12-1789 (tweeling). Volgens opgave van vader Sierd in 1811 woont ze zoals hij te Jubbega, zoals ook diens jongste zoon Freerk (25, gehuwd, zoon Pieter) en een andere dochter: Eeuwkjen. Lolkje en Eeuwkje waren een tweeling.

Lolkjen Sierds ZEINSTRA trouwt 6-5-1815 te Langezwaag met Jan Klazes HOMANS (Opst 4). Twaalf dagen later wordt hun eerste kind geboren: Sytske HOMANS (18-5-1815, Opst 14). Volgende kinderen zijn: Lutske Homans (1817), Trijntje Homans (1819, moeder: Loltje Sierds ZYNSTRA), Pieter Homans (1821, moeder: Lolkjen Sierds), Pieter Homans (1823, moeder: Lolkjen Sierds ZINGSTRA), Sierd Homans (1826, moeder: Lolkjen Sierds SEINSTRA), Joukjen Homans (1828, moeder: Lokjen Sierds SYNSTRA) en Lolkjen Homans (1830, moeder: Lolkjen Sierds SYNSTRA). Lolkjen ovl 21-4-1868, 78 jaar oud, weduwe (Opst 87) als Lolkje Sierds ZIJNSTRA.

Eeuwkjen, geb 21-12-1789. Tweelingzus van Lolkjen. Ovl 13-2-1848, Eeuwkjen Sierds SEINSTRA, 59 jaar oud, gehuwd (Schot 45). Ze trouwt 12-9-1824 (Schot 44), rond 35 jaar oud, met Jan Durks DE VRIES, die op dat moment ca 30 jaar oud is. Uit het huwelijk van Eeuwkjen Sierds en Jan Durks is alleen een dochtertje bekend die slechts 12 weken oud wordt (ovl 13-12-1825, Schot 133): Janke Hendriks de Vries, dochter van Jan Durks de Vries en Eeuwkjen Sierds Seinstra. Eeuwkjen was al flink op leeftijd toen ze met Jan Durks trouwde. Ze wordt uiteindelijk 59 jaar en overlijdt 13-2-1848 (Schot 45). Jan Durks overleeft haar. Hij wordt 68 (weduwnaar, Schot 247). Op 10-12-1868 wordt hij opgevist, “overleden in het water te Jubbega-Schurega”. Zo eindigt dit stukje van een verhaal.

Voor de wat uitgebreide aandacht voor Sierd Tammes SEINSTRA en zijn directe nakroost lieten we in deze documentatie natuurlijk ook de ruimte omdat deze Sierd rond 1800 en later de enige broer nog in leven was van oudvader Freerk Tammes VAN DER HOEK. Ieder voor zich koos in 1811 een andere familienaam en had al een ander leven. Dat feit moet je weten.

Einde aparte paragraaf Sierd Tammes Seinstra

66. Wolter Jans (BIJMA), geb ca 1710 (?), trouwt 26-9-1745 te Nieuwehorne met 67. Grietje Geerts (Grijttie Geerts), geb ca 1720 ?.

Wolter Jans en Grietje Geerts worden op 19-11-1747 in het kerkregister van Oudeschoot ingeschreven, met de aantekening “van Nieuwehorne”. In het doopboek worden vervolgens de 7 hierna vermelde kinderen ingeschreven. In het kerkboek Huwelijken Nieuwehorne staan ze (vermoeden) gemeld als getrouwd op 26-9-1745. Grijttje Geerts (Schurega) en Jan Wouters (Katlijk).

Uit het huwelijk (doopboek Hervormde gemeente Oudeschoot-Katlijk, onder de namen van Wolter Jans en Grijttje Geerts): Janke, tweeling, Oudeschoot, 8-10-1747. Hiltje, tweeling, Oudeschoot, 8-10-1747. Jan Wolters Bijma, Katlijk, 26-4-1750 (kw 70). Zijn kleindochter Grietje Bonnes BOUWMAN trouwt in 1821 met Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16/17). Geert, Oudeschoot, 10-6-1753. Anske, Katlijk, 8-2-1756. Zoon. Vermoedelijk jong overleden. Aanske, Mildam, 2-4-1758. Zoon. Hendrikjen Wolters, Katlijk, 24-2-1765 (kw 33), trouwde Freerk Tammes VAN DER HOEK (kw 32) en werd moeder van Wolter Freerks VAN DER HOEK (kw 16).

Bij Quotisatie 1749 wordt Wolter Jans, huisman te Katlijk, genoemd (aanslag 39 Cgld en 8 stuivers). Zijn gezin bestaat uit 3 personen van 12 jaar en ouder en 2 kinderen jonger dan 12. Die twee jonge kinderen zijn de tweeling Janke en Hiltje. De oudere personen zijn Wolter en Grietje en een kind dat uit een eerste huwelijk van Wolter moet stammen.

Wolter Jans en Grietje Geerts zullen ruim voor 1810 zijn overleden. Gegevens daarover zijn er niet of nog niet gevonden. Merkwaardig genoeg zijn ook verdere gegevens over hun kinderen tot dusver niet aangetroffen, behalve over Jan Wolters (kw 70) en Hendrikjen Wolters (kw 33), die meehielpen aan de vorming van de VAN DER HOEK-lijn. Is de rest ook vroeg of in ieder geval voor 1811 overleden? De zonen Geert en Aanske lieten geen BIJMA-takken na, zoals Jan wel deed.

1. Jan Libbes (BOUWMAN) trouwt 19-5-1765 in Oudeschoot voor de kerk met
2. Lammigjen Aitses (Lamkjen Haitzes), Oldeholtwolde.

Uit dit huwelijk minstens (?): Libbe Jans Bouwman, geb. ca 1766, overl. 1848, trouwt 1-7-1792 voor de kerk te Oudeschoot met Martjen Halbes, geb. ca 1760, overl. 10-1-1836, 75 jaar, gehuwd (Schot 8). Bij de familienaamregistratie 1811 meldt zich Libbe Jans Bouwman te Rotstergaast met zonen: Jan (15), Halbe (13), Geert (8) en Lambert (3) en dochter Fetje (17). Aise Jans Bouwman, geb. ca 1773, overl. 1826. Trouwt 7-2-1802, wonend in Noorderdrachten, met Antje Johannes uit Ureterp? Bij de familienaamregistratie van 1811 meldt zich Aise Jans Bouwman te Nieuweschoot met kinderen: Johannes (4, wordt slechts 6) en Jan (1). Bonne Jans Bouwman, geb. ca 1774, overl. 29-8-1852 (kw 34).

1. Jan Wolters BIJMA, ged. 26-4-1750 te Katlijk, overl. 9-12-1829, 79 jaar oud, huisman, wonende te Rotstergaast onder Rottum, overleden des avonds te 7 uren in het huis nr.9 te Rotstergaast. Trouwt 12-5-1776 te De Knijpe met
2. Fockjen Hendriks, geb. 1751 (Benedenknijpe?), overl. 27-3-1819, 67 jaar oud, te Rotstergaast (Schot 7). Uit dit huwelijk:

Grietje Jans Bijma, geb. ca 1777, overl. 1800 (kw 35) Hendrik Jans Bijma, geb. ca 1784, overl. 2-11-1829 te Rotstergaast huis nr. 9, 44 jaar oud, huisman, trouwt 7-6-1815, 31 jaar oud, boerenknecht, met Gatske Jeens STOKER, 29 jaar oud, dienstmaagd, dochter van Jeen Laurens Stoker, boer wonende op de Gaast, en van wijlen Reinskjen Ayses (Schot 6). Uit dit huwelijk: Reinskjen (29-8-1816, overl 7-9-1844, 28 jaar oud, trouwt 31-5-1840 met Eitje (Eise) Jans HOEKSTRA, geb 22-1-1813 te De Knipe), Jan (5-11-1818, overl. 3-6-1846, 27 jaar, ongehuwd), Fokjen (19-10-1820, overl. 31-10-1820, veertien dagen oud), Jeen (5-11-1821, tr. 6-2-1847 in Rauwerderhem, met Trijntje Tjallings JELLEMA, diverse jong overleden kinderen), Fokjen (9-1-1824, tr. 16-5-1847 met Oebele Gurbes ZWAAGSTRA, overl. 16-2-1867, 43 jaar oud), en Rigtje (19-1-1828, overl. 23-8-1832, 5 jaar oud). Gatske STOKER wordt 83, ovl 9-4-1870. Zoon Hendrik overlijdt 2 november 1829, ’s avonds 6 uur, in huis nr 9 te Rotstergaast, zijn vader, Jan Wolters, vijf weken later, 9 december 1829. De weduwnaar schijnt ingetrokken te zijn bij Hendrik en Gatske. De boerderij was ooit gekocht door de vader van Gatske, Jeen Laurens STOKER. Deze was 5-12-1826 op dat adres overleden. Jeen STOKER had functies bij de Doopsgezinde kerk te de Knijpe. Dochter Gatske is zwanger van het eerste kind wanneer zij 11-2-1816 in die kerk belijdenis doet en wordt gedoopt. Hendrik Jans BIJMA volgt haar daarin: doop/belijdenis in febr. 1821.

Antje Jans Bijma, ook Beima en Beyma, geb. ca 1792, overl. 19-2-1827, 35 jaar oud, tr. 4-6-1813 te Sloten met Wybe Hylkes WIERDA uit Tjerkgaast, 31 jaar, zoon van Hylke WIERDA, huisman te Delfstrahuizen, en Neltje Sytses. Antje is 21 wanneer ze trouwt, woonachtig te Nieuweschoot. Kinderen: Hylke (7-1-1814), Jan (6-1-1817), Fokjen (4-5-1819) en Sytze Wierda (15-3-1825).

Bij naamregistratie 1811 meldt zich Jan Wolters Bijma uit Nieuweschoot met twee kinderen Hendrik (27) en Antje (19) en het kleinkind Grietje, “Oudehorne (van overleden Grietje).”

De overleden Grietje is Grietje Jans Bijma (kw 35), het kleinkind Grietje is Grietje Bonnes Bouwman (kw 17) die tien jaar na 1811 trouwt met Wolter Freerks Van der Hoek (kw 16), zoon van Hendrikjen Wolters (Bijma) (kw 33), jongste zus van Jan Wolters Bijma (kw 70).

Tijdens de grote overstroming van februari 1825 werd het gebied rond en vooral bezuiden Oudeschoot en Rotstergaast zwaar getroffen. Zie voor elders ook bij kw 100 Oene Wytses OENEMA en diens zoon Wietze Oenes Oenema te Ouwsterhaule.

Najaar 1824 was erg nat en bracht allerlei fikse stormen, men raakte er bijna aan gewend. De winter die volgde bracht er geen eind aan. Begin februari volgde een storm die vrijwel heel zuid-Friesland volledig blank zette. “Den 3, 4 en 5 Februarij 1825 was noodlottig voor dit Gewest door den zwaren watervloed en de overstrooming, die op vele plaatsen het land onder water zette, en onberekenbare schade aan schepen, zeedijken, havens, sluizen en landen toebragt. Veel vee verdronk, of werd met moeite in kerken en op hooggelegene plaatsen geborgen. Het verlies aan turf in de veenen bedroeg vele duizenden guldens, terwijl een groot aantal inwoners van alles beroofd werden. Eene algemeene collecte langs de huizen, die volgens koninklijk besluit, op den 28 Februarij plaats had, bragt met eenige latere ingekomen giften eene som op van ƒ60,095,34 ½, behalve welke gelden nog vele aanzienlijke giften, zoo in geld als in voedsel en kleeding, door velen edelmoediglijk aan de, door den vloed ongelukkig gewordene, inwoners verstrekt werden.” (Steenstra II pg 524, die terecht verwijst naar ander verhaal betreffende de ramp)

De zomer 1825 die volgde was juist heet en droog. De enorme oppervlakte ondergelopen (en onbewerkbaar) land werd daar niet beter van. Erg was ook de verzilting van het drinkwater enz. In de nazomer van 1825 ging het sterftecijfer in de getroffen gebieden pijlsnel omhoog en dat duurde tot ruim in 1826. Soms stierven vrijwel hele gezinnen aan de “geduchte ziekte en vreesselijke sterfte.” Diverse overlijdens uit die tijd zijn wellicht aan deze omstandigheden te wijten.

72. Kornelis Jans LUKKES, geb. ca 1738, overl. 13-4-1821 te Benedenknijpe, 83 jaar oud, gehuwd (Schot blad 10), gehuwd met 73. Froukjen Jitzes (Frouwkjen Jitses/Jetzes), geb. ca 1738, ovl 8-1-1823 te Benedenknijpe, 85 jaar oud, weduwe (Schot blad 2)

In de overlijdensakte betreffende Kornelis Jans (Cornelis Jans) worden de namen van zijn ouders niet vermeld. De akte meldt wel dat Kornelis Jans zijn huisvrouw Froukjen Jitzes en drie kinderen nalaat. Kornelis en Froukjen zullen vóor 1768 zijn getrouwd, maar bevestiging van huwelijk is (nog) niet in registers gevonden. Deze oudgrootouders komen pas in 1801 in het kerkregister van de Herv.Gemeente Het Meer/De Knipe voor, wat niet wil zeggen dat ze niet allang daar woonachtig waren.

De reden waarom hun namen dan verschijnen is dat zoon Johannes Kornelis Lukkes (kw 36) zich 3-5-1801 aldaar laat dopen. Hij is dan 30 jaar oud. Hij trouwt er 20-2-1803 voor de kerk met Hiltje Hanzes Ronduite (kw 37) uit Nijehaske afkomstig. Zijn broer Jitze Kornelis LUKKES laat er zich 29-4-1804 dopen, 36 jaar oud. Zijn huwelijk, Jitse Cornelis (Het Meer) en Wimke Minderts (Benedenknijpe), vond 18-5-1800 plaats en staat genoteerd in het trouwregister Herv.Gemeente Het Meer c.a.

De overlijdensakte van oudgrootvader Kornelis Jans meldt drie nagelaten kinderen, maar we treffen tot dusver de genoemde twee aan: Jitze Kornelis Lukkes, geb. 1768 te Het Meer, doopboek 29-4-1804 Johannes Kornelis Lukkes, geb. 16-4-1771 Het Meer, doopboek 3-5-1801 (kw 36).

N.B.: Vader noch zonen namen de moeite mee te doen aan de familienaamregistratie van 1811. Onduidelijkheid over de schrijfwijze van de familienaam bleef lang bestaan. Naast LUKKES komt in akten dan ook wel Lokkes voor, Luckes, of Lok(s). Tot in 1861 minimaal. Betovergrootvader Jan Johannes Lukkes (kw 18) gold voor ons een tijdje als vermoedelijk “buiten Friesland overleden” tot we hem alsnog tegenkwamen, zijn naam was bij overlijden LUCKES geschreven. Nu zoeken we uiteraard op alle mogelijke naamsvormen.

Over oudvader Johannes Kornelis Lukkes (kw 36) in de kwartierstaat bij nr 36. Hier iets over zijn oudere broer Jitze en diens kinderen:

Jitze Kornelis Lukkes, geb. 1768, gedoopt Het Meer 29-4-1804, overl in 1818 (“Lokkes”), wonende te Luinjeberd (Aengwirden akte 3), 50 jaar, gehuwd. Trouwde 18-5-1800 met Wimke Minderts BOSMA (Fimke), Benedenknijpe. Jitze liet vijf kinderen na. Te noemen zijn: Kornelis Jitzes LUKKES, geb. Benedenknijpe, ovl 18-7-1852, 51 jaar oud, gehuwd (Schot 110). Vanaf 1829 worden bij de Burgerlijke Stand Schoterland kinderen Kornelis (Cornelis) Lukkes gemeld: Geeske, Jitze, Wimke, Corneliske, Trijntje, die van hem zullen zijn geweest, maar een huwelijksakte vonden we niet. De naam van zijn vrouw is ons nu nog niet bekend. Omdat deze Kornelis LUKKES hoofdzakelijk dochters kreeg, draagt zijn nageslacht vooral andere familienamen. Geeske (1829) trouwt in 1854 met Kornelis Klazes VELDMAN (14-5-1854 Schot 21), Wimke (1834) trouwt in 1858 met Uilke Rinzes HAANSTRA (28-11-1858 Schot 75), Corneliske (1837) trouwt in 1856 met Tjibbe Jochums DE JONG (13-7-1856 Schot 54) en Tryntje (1839) in 1876 met Jan Wytzes SCHOPPEN (3-12-1876 Schot 109). De geboorte van zoon Jitze Kornelis LUKKES wordt 2-1-1832 gemeld (Schoterland). Deze Jitze trouwt 22-1-1857 te Idskenhuizen (Doniaw 2) met Trijntje Jelkes SYTZEMA. Zoon Kornelis wordt 8-3-1857 te Idskenhuizen geboren (Doniaw 14). Trijntje Sytzema is in mei 1831 geboren (aangifte 11-5-1831 Schoterl). Het gezin vertrekt uit Idskenhuizen en gaat in Aengwirden wonen, waar nog geboren worden: Jelke (1861), Tjitske (1864), Sytze (1866), Tjitske (1868), Sytze (1871), levenloze zoon (1875). Trijntje wordt 61 en ovl 13-7-1893 (Schot 160), Jitze Kornelis Lukkes wordt 62 en ovl 22-1-1894 (Schot 35). Trijntje Jitzes LUKKES, geb. Benedenknijpe, overleden te Nijehaske, 31-1-1847, 41 jaar oud, zonder beroep, 2-8-1828 (Haskerl 21, “Trijntje Jitzes Lokkes”) gehuwd met Jan Jans DE VRIES, venter te Nijehaske. Kinderen: Jeltje (18-12-1828), Jan (5-9-1830, ovl 17-5-1856, 25 jr, ongehuwd), Jitze (16-1-1833) en Kornelis (9-3-1835). Mindert Jitzes LUKKES, geb. te Het Meer 10-11-1810, trouwt 5-5-1839, arbeider, wonend te Benedenknijpe, 28 jaar, met Sietske Geerts KOOPMANS, 29 jaar, geb. 8-4-1810 te Oranjewoud, arbeidster, wonend Oranjewoud. Dochter van Geert Franckes KOOPMANS, arbeider te Oranjewoud, en Aaltje Gerkes WOUDA, die 9-1-1836 overleed (Geert Frankes en Aaltje Gerkes, beiden Oranjewoud, trouwden 25-8-1805). Mindert en Sytske kregen diverse kinderen (diverse meisjes, een Jitze en minstens één Geert jong gestorven). Sytske overlijdt 19-5-1859, 47 jaar oud (Schot 76). Mindert Lukkes trouwt hierna nog tweemaal: 25-8-1861 (Schot 53) met Rinske Jochums WEDDEMAN, ca 50 jaar oud (zij overlijdt 18-11-1869, 58 jaar oud), en 25-12-1870 (Schot 94) met Jantje Everts BUITENBOS , ca 35 jaar oud (Mindert is dan 60). Geen kinderen. Mindert overlijdt 28-10-1882, 71 jaar oud (Schot 196) en Jantje Buitenbos 29-12-1893, 57 jaar oud (Schot 279). Sjoukje Jitzes LUKKES, geb. Het Meer (in haar geboortebewijs ten onrechte LOCKES genoemd), trouwt, 30 jaar oud, dienstmeid, wonend te Rottum, 12-4-1846 met Hendrik Lieuwes PATROON, 34 jaar, arbeider, geboren te Nieuweschoot, wonend te Rottum, zoon van Lieuwe Hendriks PATROON, arbeider te Rottum, en Antje Barteles POSTMA. Lieuwe Hendriks (St Johannesga) en Antje Bertelts (Echten) trouwden 30-5-1806 (attestatie naar Nijehaske of Schans). Het huwelijk van Sjoukje Lukkes en Hendrik Patroon lijkt kinderloos te zijn gebleven. Hendrik Lieuwes PATROON ovl 1-12-1877, 66 jaar oud (Schot 252), Sjoukje Jitzes LUKKES ovl 4-8-1887, 62 jaar oud, weduwe (Schot 205).

1. Hans Jans RONDUITE, trouwt 13-1-1765 Herv. Kerk Heerenveen met
2. Jantje Geerts BROUWER

Uit dit huwelijk de kinderen (doopregister Herv. Kerk Nijehaske):

Hiltje, 7-9-1766, jong overleden Geert, 19-3-1769, jong overleden Geert, 16-9-1770, jong overleden Jan, 10-1-1773, ged 17-1-1773 Wimke, 9-3-1776, ged 17-3-1776 Hiltje, 25-3-1779, ged 4-4-1779 (kw 37) Geert, 14-12-1781, ged 26-12-1781 Lamkje, 9-6-1784, ged 27-6-1784 Geert, 25-11-1788, 21-12-1788 (jager/jonger?)

De familienaam RONDUITE kan aan herkomst uit Noord-West Overijssel te danken zijn (“Gieterse verveners”). Bij Beulake waar overigens pas rond 1770 het grote meer door overstromingen ontstond, de Beulaker Wyde, is nog altijd de buurtnaam Ronduite bewaard gebleven. Het is een militaire term uit het Frans en betekent: schans. Zie ook (kw 148): Jan Ronduite.

1. Eelke (WOUDSTRA) trouwt vóor 1747 met
2. Tryntje … (?)

Uit dit huwelijk (minstens): Durk Eelkes Woudstra, geb. ca 1747, schipper (kw 38).

In de overlijdensakte van Durk (kw 38) worden geen namen van ouders gemeld. Waar hij is geboren wisten de aangevers kennelijk ook niet. Wanneer hij in 1773 voor de eerste maal trouwt, staat vermeld dat hij valt onder de Herv.gemeente Nijehaske. Naspeuringen naar een Eelke in die omgeving die in aanmerking komt voor vaderschap over Durk leverde nog niets op. Misschien was ook Eelke schipper en dus niet zozeer aan een vaste verblijfplaats gebonden.

De in 1811 gekozen familienaam WOUDSTRA zou kunnen helpen (dit kan ook een vals spoor zijn). We zien dat Durk (kw 38) zich te Joure als WOUDSTRA laat registreren. Ook oudste zoon Eelke (zie kw 38) doet dat. Hij woont in St.Johannesga. En er is een Jan Karsten-weduwe te Rotsterhaule die de WOUDSTRA-naam kiest voor haar kinderen Kersje, Karst (schipper) en Bontje. Die weduwe heet van zichzelf Janke Eelkes. Ze trouwde 21-12-1783: Jan Karstes (Rotsterhaule) en Janke Eelkes (St.Johannesga). Janke Eelkes kiest in 1811 de familienaam WOUDSTRA, zodat dochter Kersje zich nu Kersje Jans Woudstra mag noemen. Kersje was al getrouwd met Eelke Durks Woudstra (zie kw 38). De vraag is dus of haar moeder Janke Eelkes WOUDSTRA misschien (jongste) zus was van Durk Eelkes Woudstra (Kersje en Eelke neef en nicht).

In 1775 trouwt Harmtje Eelkes (Rohel) met Egbert Jans (St.Johannesga). Egbert Jans schijnt voor 1811 te zijn overleden en Harmtje Eelkes verschijnt niet voor de familienaamregistratie (zoals weduwe Janke Eelkes wel). Maar komt verder in akten wel voor als Harmke Eelkes Woudstra. En Egbert Jans als Egbert Jans WOUDSTRA. Het vermoeden bestaat dat hier opnieuw sprake is van een weduwe die de eigen “familienaam” in laat schrijven. De echtgenoot wordt postuum dan ook een WOUDSTRA (zo werkt de administratie). De vraag is nu of Harmke Eelkes WOUDSTRA misschien ook zus was van Durk Eelkes Woudstra.

In 1811 meldt zich nog een andere WOUDSTRA (WOUTSTRA) te Rotsterhaule: Lambert Eelkes, met kinderen: Eelke (23), Jan (21, schipper), Sijke (12) en Jaring (7). Deze Lambert is 21-1-1787 getrouwd met Wietske Jans: Lambert Eelkes (Rotsterhaule) en Wytske Jans (Delfstrahuizen). De vraag is weer of deze Lambert Eelkes WOUDSTRA misschien jongere broer was van Durk Eelkes Woudstra.

Oudgrootvader Eelke en de oudgrootmoeder van wie we de naam nog niet kennen (maar vermoedelijk heette zij Tryntje), zouden mogelijk de volgende kinderen hebben gehad:

Durk (Dirk) (kw 38) Harmke Lambert (Lammert) Janke.

Omdat zonen en kleinzonen als schippers genoemd worden, het vermoeden dat Eelke zelf wellicht ook schipper was. Hij leefde in de periode ca 1720-1780.

1. Wiebe Eelderts VAN DER WERF, geb. 1759 te Sloten (Fr), uurwerkmaker, overl 18-7-1837 te Heerenveen, 78 jaar oud, trouwt (2) 12-1-1794 met Antje Arjens (Foppes), trouwt (1) ca 1780 te Sneek (?) met
2. Rinske Jacobs VAN DER MEULEN, geb. ca. 1763, overl ca. 1792.

Uit dit (eerste) huwelijk: Eeldert Wybes van der Werf, geb 1780, trouwt 9-6-1814 (Uting 7), met Trijntje Jeeps. Verdere gegevens ontbreken (nog). Yke Wiebes van der Werf, geb. 1788, overl. 18-2-1838, 50 jaar oud, ongehuwd (Schot 28) Jacobje Wiebes van der Werf, geb. 1791, overl. 1-4-1853 (kw 39).

Na overlijden van Rinske Jacobs trouwt Wiebe Eelderts (2) met Antje Arjens op 12-1-1794 volgens trouwboek Hervormde gemeente: Wiebe Elerts, Joure, en Antje Arjens, Joure. Bij naamsregistratie 1811: Wybe Eelderts WERFF te Joure met kinderen: Eeldert (32, Akkrum), Yke (24, Joure) en Jacobje (22, Joure).

Overlijdensakte van Wiebe Eelderts van der Werf: “In het jaar 1837 den 18den van de maand July des voor de middags ten 11 ure, zijn voor ons grietman-officier van den Burgerlijken Stand der grieteny Schoterland provincie Friesland gecompareerd Jurjen TULMAN, oud 54 jaren, herbergier, en Lammert Hendriks DE JONGH, oud 45 jaren, zevenmaker, beide uit geburen, welke ons verklaard hebben, dat WIEBE EELDERTS VAN DER WERF, oud 78 jaren, uurwerkmaker, geboren te Sloten, wonende te Heerenveen, eerst weduwnaar van RINSKE JACOBS VAN DER MEULEN en laatst van ANTJE ARENDS FOPPES, zoon van EELDERT WIEBES en LOLKJEN JANS, beiden overleden, nalatende 2 kinderen uit het eerste huwelijk, 17 July 1837 ’s morgens halftien in het huis nr 44 te Heerenveen is overleden.”

Wanneer de (ex-)uurwerkmaker Wiebe overlijdt, zijn volgens de akte alleen zijn dochters Yke en Jacobje (zie kw 39) nog in leven. Jacobje trouwde op jonge leeftijd met de 60-plusser Durk Eelkes WOUDSTRA (en zo werd betovergrootmoeder Bonjé op Tholen geboren), zus Yke bleef ongehuwd. Zij woonde met haar vader te Heerenveen en overlijdt daar op 50-jarige leeftijd 18-2-1838, zeven maanden na het overlijden van haar vader.

Over het lot van hun broer Eeldert (Akkrum, 1814 gehuwd met Trijntje Jeeps) ontbreken gegevens. Ze lijken zich buiten Friesland te hebben gevestigd.

Zuid-Hollandse afdeling:

VDH-LIJN: OUDGROOTOUDERS IN HET WESTLAND

Ouders van: Pieters Klaasz ROEM (kw 40) Johanna WIJNANDTS (WEYLAND) (kw 41) Willem MULDER (kw 42) Albertina Elisabeth VAN LOON (kw 43) Jacobus VAN (DER) BEEK (kw 44) Geertruid LAARMAN (kw 45) Arend VAN LEEUWEN (kw 46) Antje VREUGDENHIL (kw 47)

1. Klaas Davidszn ROEM (Rom), gedoopt 16-10-1735 te IJsselmonde (Rotterdam), “kind van Kralingen”, arbeider, wordt slechts 37, begr Ijsselmonde 4-12-1772, trouwt 3-4-1757 te Charlois (Rotterdam) met
2. Marijtje Pietersdr VAN RIJS (Marijgjen, Maria), gedoopt 27-3-1737 te Poortugaal (Rotterdam), wordt slechts ca 35, ovl Charlois 1771/1772.

Oudgrootvader Klaas ROEM is 21 en oudgrootmoeder Marijtje VAN RIJS is 20 wanneer ze trouwen. Rotterdam bestaat uit onderscheiden delen zoals Charlois, IJsselmonde, Poortugaal, Kralingen en ook Kool (vergelijk Coolsingel). Klaas en Marietje trouwen voor de kerk te Charlois. Marietje is “afkomstig van Portugal, wonende Charlois.” Klaas is “afkomstig van Kralingen, wonende te Kool.” Klaas moeder, Aaltje Jans VAN DER LECK (kw 161), is al in 1750 overleden. Uit dit huwelijk: Pieter Klaasz Roem, gedoopt te Charlois 7-9-1760 (kw 40). Mariegje (Marijtje) Roem, geb. 6-4-1763, gedoopt 17-4-1763 te IJsselmonde, begraven 18-10-1763 te IJsselmonde, “klasse nihil”. Ze werd maar een halfjaar oud. Kind van Marijtje van Rijs. Aangegeven door Marijtje van Rijs, huijsvrouw van Claas Roem. Niet een oma: Anna (Annetje Pieters VERHAGEN, kw 163), de moeder van Marijtje) of Aaltje (de moeder van Klaas), werd vernoemd, maar het kind kreeg de voornaam van moeder. Misschien was het van begin af al zwak en weinig levensvatbaar en durfde Marijtje een vernoeming naar oma niet aan. David, gedoopt te IJsselmonde 15-9-1764. Op 28-5-1788 vertrekt een David ROEM uit Rotterdam als matroos op het VOC-schip Horssen naar Batavia in Oost-Indië. Het schip komt daar 1-1-1789 aan. Volgens de documenten was dit “einde verbintenis” tussen David en de VOC (geen melding van overlijden). Hij schijnt te zijn afgemonsterd en in Indië te zijn gebleven. Anna, gedoopt te Charlois 5-7-1767. Jan, gedoopt 20-10-1771. Deze Jan wordt bijna 2 jaar oud: Jan ROMP, begraven Pernis 18-10-1773, kint van de weduwnaar Claas Davits ROMP.

Moeder Marijtje is vermoedelijk rond de geboorte van Jan overleden. Toen de peuter werd begraven was vader, de weduwnaar, ook al overleden: begraven 4-12-1772 (Claes Davidsz ROMP). Bij overlijden van hun vader was oudste zoon Pieter (kw 40) 12 jaar oud, andere zoon David 7. De eerste treffen we daarna te Naaldwijk aan, aan de overkant van de Maas, de tweede voer de Maas af richting Batavia. Misschien waren de jonge kinderen (Pernis bij Hoogvliet) onder de hoede gekomen van de VERHAGEN-familie van oma Annetje.

1. Adrianus WIJNANDTS (Weyland), rond 1720 (?) geboren in Honselersdijk, overl 9-1-1771 te Naaldwijk, ruim 50 jaar oud, trouwt 18-5-1755 te Naaldwijk met
2. Elisabeth (Dirksdr) VALSTAR, geb 4-5-1727 te Naaldwijk, overl aldaar 11-11-1803, 76 jaar oud.

Uit dit huwelijk: Martinus Wijnland, geb. 9-11-1760 te Naaldwijk (ook: Marinus Adrianusz WEYLAND of WEIJNANDS). Trouwt 19-5-1793 te Naaldwijk met Maria Jansdr DIJKSHOORN, gedoopt te Monster 8-9-1771, ovl te Naaldwijk 11-3-1820, dochter van Jan DIJKSHOORN en Magdalena SAR. Ze krijgen 6 kinderen: Adrianus, Magdalena, Johannes, Elisabeth, Jannetje en Elisabeth. Magdalena Weynand, geb. 1764, overl. 14-4-1850, 85 jaar oud; trouwt (1) Willem Zwaanswijk, en (2) op 24-4-1803 Hendrik Broekman; uit tweede huwelijk de kinderen Gerrit Broekman en Elisabeth Broekman. Johanna Wijnandts (Weyland), geb. 9-3-1766 te Naaldwijk (kw 41). Johanna is 4 wanneer haar vader overlijdt.

1. …. MULDER. 85.

De ouders van oudvader Willem Mulder zijn ws niet uit Westland of Rotterdam/Delft afkomstig. Zoektocht moet worden voortgezet.

1. …. VAN LOON. 87.

De ouders van Albertina Elizabeth van Loon (kw 43) die in 1754 te Buuren (Gld) werd gedoopt.

1. …. VAN (DER) BEEK. 89.

De ouders van Jacobus van (der) Beek. Nog uit archieven te halen.

1. Willem LAARMAN
2. Anna Sophia Elisabeth MEIJERS

Deze oudgrootouders worden in 1742 in sGravenzande geregistreerd. Daar wordt 13-6-1745 een zoon Willem Laarman gedoopt en 30-4-1747 de dochter Geertruy Laarman (kw 45).

Willem Laarman is ws rond 1715 geboren en niet uit het Westland afkomstig (Haastrecht?) Anna Meijers is misschien ook niet van Westlandse herkomst.

1. Gerrit Aarts VAN LEEUWEN, afkomstig uit Rijswijk, trouwt 8-2-1754 te Monster met
2. Dina VAN SPRONSEN, geb. na 1729, afkomstig van sGravenzande (Zandambacht).

Uit dit huwelijk (minstens): Arend van Leeuwen (kw 46).

Arend is in Monster gedoopt en de SPRONSENS zijn in ieder geval Westlanders. Waar en wanneer Gerrit en Dina zijn overleden, weten we op dit moment nog niet.

1. Cornelis Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt te sGravenzande 19-6-1740, geboren in de polder Honderdland (Naaldwijk), bouwman, overl te Maasland 17-5-1820, bijna 80 jaar oud, trouwt 21-10-1764 te Naaldwijk met
2. Lena Ariese SAARLOOS, gedoopt te Goudswaard 13-2-1743, overl te Maasland 12-5-1820, 77 jaar oud, vijf dagen later overlijdt echtgenoot Cornelis.

Uit dit huwelijk: Antje VREUGDENHIL, gedoopt te Naaldwijk 28-4-1765 (kw 47)

Ary Cornelisz VREUGDENHIL, geb. te Naaldwijk 7-4-1767, gedoopt 12-4-1767, aardappelteler, overl te Naaldwijk 30-11-1853, 86 jaar oud, trouwt 5-11-1791 te Wateringen met Lydia VAN DER GRAAF, gedoopt 13-4-1766 te Wateringen, ovl 29-8-1842 te Naaldwijk, dochter van Ewout Jansz VAN DER GRAAF en Neeltje Jans VAN DER SPIT. Ary en Lydia krijgen de kinderen: Leena (1792-1876), Neeltje (1796-), Cornelia (1799-), Ewoud Arysz Evert (1800-1859) en Pieter (1806).Van deze afstammelingen een bestaande Vreugdenhil-tak (Familie Stichting Vreugdenhil).

Cornelis Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 5-11-1769 te Naaldwijk, bouwman, ovl 6-5-1833 te Maasland, 63 jaar oud, trouwt ca 1794 met Machtelt Maartens MOSTERT, geboren in de Oranjepolder, gedoopt 4-2-1770 te ’s Gravenzande, ovl 12-12-1831 te Maasland, 61 jaar oud, dochter van Maarten Thijsz MOSTERT en Aaltje Jans SWAENSWIJK. Cornelis en Machtelt krijgen de kinderen: Cornelis (1795-1860), Maarten Cornelisz (1797-1845), Leendert Cornelisz (1800-1871), Aaltje (1803-1857), Jan Janus Corneslisz (1806-1871), Arij (1807-1811) en Adriaantje (1815-1859).

Pieter Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 5-4-1722 te Naaldwijk, arbeider, ovl 12-5-1818 te Maassluis, 46 jaar oud, trouwt 6-5-1792 te ’s Gravenzande met Aaltje Engels VOLKER, geb. Honderdland 23-3-1766, dochter van Engel VOLKER en Cornelia VAN DER SPEK. Pieter en Aaltje krijgen de kinderen: Pietertje (1792-1879), Cornelia (1794-1880), Leena (1797-1879), Jannetje (1801-1846), Cornelia (1807).

Andries Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 2-7-1775 te Naaldwijk, straatmaker, ovl 31-1-1855 te Maassluis, 79 jaar oud, trouwt (1) op 19-2-1797 te Naaldwijk met Maartje Jochems KOPPENOL, gedoopt 31-7-1774 Honderland (’s Gravenzande), ovl 19-3-1811 te Maassluis, 36 jaar oud, dochter van Jochem Krijnen KOPPENOL en Magteld Cornelisse VAN DER HOUT. Andries en Maartje krijgen de kinderen: Lena (1797), Jochem (1798-1800), Cornelis Andriesz (1779-1885), Magteltje (1803-1833), Lena (1804-1875) en Jochem 1805. Na overlijden van Maartje trouwt Andries (2) op 14-7-1813 te Maassluis, 38 jaar oud, met de 24-jarige Adriaantje OORT, gedoopt 25-7-1788 te Maassluis, ovl 6-6-1860 aldaar, 71 jaar oud, dochter van Johan Hendrik OORT en Hendrika Aryse VAN DEN BOSCH. Andries en Adriaantje krijgen 11 kinderen van wie 8 als baby of jong kind overlijden. Slechts de zonen Jacob (1822-1889) en Hendrik (1824-1896) en de dochter Maartje (1828-1902) blijven langer in leven.

Geertje VREUGDENHIL, gedoopt 25-1-1778 te Naaldwijk, ovl 7-12-1863 te Delft, 85 jaar oud, getrouwd met Adrianus Dirksz VAN SCHIE, gedoopt 26-2-1772 te Maasland, ovl 3-12-1828 te Vrijenban (Delft), 56 jaar oud, zoon van Dirk VAN SCHIE en Neeltje FORTUIJN.

Willem Cornelisz VREUGDENHIL, gedoopt 5-1-1783 te Naaldwijk, bouwman, ovl 25-9-1854 te Maasland, 71 jaar oud, trouwt 27-11-1808 te Maassluis met Cornelia Aryse HEUSCH, gedoopt 8-11-1786 te Pijnacker, ovl 1-11-1857 te Naaldwijk, 70 jaar oud, dochter van Ary HEUSCH en Grietje VAN SCHIE. Willem en Cornelia krijgen de kinderen: Lena (1809-1887), Arie (1811-1834), Cornelia (1815-1871), Grietje (1818, ovl na 1844), Cornelis Willemsz (1821-1870), Jannetje (1824-1861), Antje (1827-1861) en Adrianus Willemsz (1830-1900).

DJ-LIJN: OUDGROOTOUDERS HASKERLAND/DONIAWERSTAL

Ouders van: Pier Jacobs (DE JONG) (kw 48) Epkjen Meyes FRANKENA (kw 49) Jochum Oenes OENEMA (kw 50) Tryntje Klazes DE JONG (kw 51) Fedde Fokkes VELDSTRA (kw 52) Grietje Jans SCHOKKER (kw 53) Hans Meyes FRANKENA (kw 54, broer van Epkjen, kw 49) Joltje Jacobs (MINNESMA) (kw 55, zus van Pier Jacobs, kw 48)

1. Jacob Minnes = kw 110 (zie daar)
2. Aafke Piers = kw 111 (zie daar)

Ouders van zowel Pier Jacobs (kw 48) als van Joltje Jacobs (kw 55).

1. Meye Frankes, gedoopt 8-12-1715 Herv.gemeente Oppenhuizen/Uitwellingerga, overl voor 1784 te Jutrijp/Hommerts, trouwt (1) 15-8-1745 met Hiltie Hayes uit Heerenveen en (2) op 12-10-1755 te Joure met
2. Lijsbert Hanzes, geb. ca 1734, overl te Langweer 14-1-1815, 80 jaar, weduwe (Doniaw blad 1).

Ouders van zowel Epkjen Meyes Frankena (kw 49) als van Hans Meyes Frankena (kw 54).

In verband met het eerste huwelijk verstrekte de Herv.gemeente Heerenveen per 13-8-1745 attestatie aan Hiltie Hayes. Het echtpaar gaat in Uitwellingerga (Wymbritseradeel) wonen waar Meye, zoals zijn vader Franke Meyes (kw 192), boer is. Bij quotisatatie 1749 wordt de dan 33-jarige Meye “arme boer” genoemd, zijn vader Franke “redelijke boer”. De opgelegde aanslagen zijn nagenoeg gelijk: 25 resp. 29 Caroliguldens. Vermeld wordt dat het gezin van Meye bestaat uit 2 volwassenen en 2 kinderen jonger dan 12.

In het doopboek van de Herv.gemeente Oppenhuizen/Uitwellingerga worden uit het huwelijk van Meye Frankes en Hiltie Hayes twee kinderen genoemd: Hylk, 11-5-1747 Uiltz, 8-12-1748. In het kerkregister van Uitwellingerga worden Meye en Hiltje 13-5-1746 beide als belijdende leden ingeschreven. Hiltie Hayes is in of kort na 1750 overleden. Dit wordt zonder datum in het kerkregister vermeld en ook dat vervolgens Meye naar Goingarijp-Broek (Doniawerstal) is vertrokken.

De twee kinderen uit het eerste huwelijk van Meye zijn uiteraard mee naar Broek verhuisd. Over Hylk ontbreekt informatie (kan jong zijn overleden). Uilkje (Uiltz) is 23 en reeds uitwonend (“Lemmer-Follega-Eesterga”) wanneer ze eind 1770 trouwt met Douwe Sjoerds, afkomstig uit Hommerts. Zij vertrekt met attestatie naar Hommerts. Daar overlijdt ze 27-1-1813, 64 jr, gehuwd (Wymb 4). Douwe Sjoerds DOUMA overlijdt als weduwnaar 28-11-1825, 82 jr oud (Wymb 114). Bij de naamsregistratie van 1811 meldt Douwe Sjoerds DOUMA drie nog in leven zijnde kinderen uit zijn huwelijk met Uilkje: Hiltje (37 jr, Hommerts, getrouwd met Pier Lolkes, één dochter: Janneke (7)), Lieuwkje (32 jr, Hommerts, getrouwd met Jan Lolkes, één zoon: Douwe (1), Leeuwkje ovl 26-9-1858, 78 jr, weduwe (Wymb 188)), en Sjoerd Douma (24 jr, Jutrijp, getrouwd met Getje Piers, bij registratie 1 kind van 8 dagen oud; Sjoerd ovl 1-4-1863, 75 jr, gehuwd (Wymb 56)).

Wanneer Meye 12-10-1755 met Lijsbert Hanzes trouwt, meldt het trouwregister voor hem niet meer Uitwellingerga (Wymbritseradeel), maar Broek (Doniawerstal). Hij is dan 40 en Lijsbert is 20 of 21 jaar oud. Kinderen: Franke Meyes, 17-4-1757 – doopregister Goëngarijp-Broek Hans Meyes, 3-6-1759 – doopregister Terkaple-Akmarijp (met T voor Terkaple) (kw 54) Antje, 8-11-1761 – doopregister Tjerkgaast Gerbrig, 28-5-1767 – doopregister Hommerts-Jutrijp Epkjen, 24-11-1771 – doopregister Langweer (kw 49) Lammert, Zandgaast 6-7-1777, gedoopt 17-8-1777 – doopregister Langweer.

Het kerkregister schrijft dat Meie Frankes en Lijsbert Hanzes 18-5-1766 van (kerkelijk gebied) Tjerkgaast naar (kerkelijk gebied) Langweer zijn verhuisd. Wellicht gingen ze toen al in Zandgaast wonen, want de dochter Gerbrig wordt het volgende jaar in Hommerts-Jutrijp gedoopt (door Zandgaast liep de grens tussen de grietenijen Wymbritseradeel en Doniawerstal en ook de grens tussen kerkelijk gebied Langweer en Jutrijp).

Op 3-2-1784 meldt het lidmatenregister van Tjerkgaast dat Lijsbert Hanzes, weduwe van Meye Frankes, met attestatie is overgekomen van Jutrijp (waarschijnlijk Hommerts-Jutrijp). Het kan inhouden dat ze bezuiden Langweer ging wonen. Meye heeft tijdens zijn leven, geboren te Uitwellingerga, vrijwel een rondje Langweerder Wielen gedaan, met de klok mee, wat woonplaatsen betreft. Maar het is duidelijk: oudgrootvader Meye Frankes is voor zijn 70ste verjaardag overleden. In ieder geval voor 3-2-1784. Oudgrootmoeder Lijsbert Hanzes is dan ca 50 jaar oud. Ze wordt 84, ovl 14-1-1815 te Langweer. Uit overlijdensakte: “Popke Jacobs KUIPER en Jelle Jelmers WEERSMA, geburen, verklaren dat Lijsbert Hanzes, oud 84 jaar, te Langweer, weduwe van Meye Frankes, dogter van Hans Ellerts en Gerbrig Bouwes, in leven echtelieden en huislieden te St.Nicolaasga woonachtig, op den 14de der maand januari des avonds ten 7 uur in het huis nr 37 te Langweer is overleden.”

De oudgrootouders Franke Meyes en Lijsbert Hanzes krijgen voorzover we nu weten 5 kinderen, van wie we twee tot onze oudouders mogen rekenen: Hans Meyes FRANKENA die trouwt met Joltje Jacobs en Epkjen Meyes FRANKENA die trouwt met Pier Jacobs. Joltje Fokkes VELDSTRA, kleindochter van Hans en Joltje, trouwt met Pier Jacobs DE JONG, kleinzoon van Epkjen en Pier Jacobs. Joltje Veldstra en Pier de Jong worden grootouders van Elizabeth de Jong (1910-1989).

Over Hans (kw 54) en Epkjen (kw 49) informatie onder genoemde kwartierstaat-nummers. Hier aandacht voor hun twee broers en zussen.

Franke Meyes FRANKENA, de oudste zoon van Meye en Lijsbert, is te Broek gedoopt 17-4-1757. Hij trouwt 21-5-1780 te Broek, 23 jr, met Akke Rintjes uit Akmarijp, dochter van Rintje Tijsses en Geertje Rienks. In het doopregister van Akmarijp wordt een dochter Antje genoemd, geb 27-3-1781, gedoopt 13-4-1781. Franke en Akke verhuizen naar Heerenveen, waar ze 30-1-1784 als lidmaten van de N.H. gemeente worden ingeschreven. In het Heerenveense lidmatenregister volgt al snel de melding betreffende Franke: overlden in 1787. Hij wordt hooguit 30 jaar oud. Uit het huwelijk is waarschijnlijk ca 1783 een zoon Meye Frankes Frankena geboren en in ieder geval de dochter Elizabeth Frankes Frankena ca 1785. Genoemde Elizabeth is in Heerenveen geboren (Het Meer). Vader Franke overlijdt en moeder Akke trouwt 21-3-1790 in Het Meer (kerk De Knipe) met Pieter Wietzes HOOGLAND. Akke is 38, Pieter 24. Er zijn geen kinderen uit dit nieuwe huwelijk bekend. Van Het Meer wordt verhuisd naar Tjerkgaast waar Pieter, zeilmaker, zich in 1811 bij de naamsregistratie meldt. Geen kinderen HOOGLAND meldt hij. Akke Rintjes wordt 76 jaar en overlijdt te Sloten (stadje direct ten westen van Tjerkgaast) op 27-1-1829. Uit de overlijdensakte: “Foppe Wiebes HUITEMA, meester schoenmaker, oud 62 jaar, en Anthoon Hartmans BAKKER, meester zeilmaker, oud 39 jaar, beiden wonende te Sloten, geburen, verklaren dat Akke Reintjes, oud 76 jr, z.b. wonende te Sloten, echtgenote van Pieter Wietzes HOOGLAND, rentenier te Sloten, de namen der ouders van overledene onbekend, op 27 januari n.m. 12 uur in het huis nr 86 in de Dubbelstraat te Sloten is overleden.” Akke was allereerst (1780-1788?) met Franke Meyes FRANKENA getrouwd. Haar kinderen waren Meye en Elizabeth. Van Meye zijn we niet zeker. Te Sloten overlijdt 14 dagen na (zijn moeder?) Akke, Meye Frankes Frankena, 45 jaar oud, ongehuwd. Weer is Anthoon Hartmans Bakker één van de aangevers. Merkwaardig is dat de namen van de ouders als onbekend worden opgegeven. De naam van Franke Meyes was onbekend, maar dat Meye zoon was van Akke Rintjes, veertien dagen eerder overleden, mocht toch wel bekend zijn? Misschien ging de dienstdoende ambtenaar van de Burgerlijke Stand te kort door de bocht. De overlijdensakte is niet duidelijk over de overledene: “Anthoon Hartmans BAKKER, meester zeilmaker, oud 39 jaar, en Johannes Thomas ATTEMA, meester kleermaker, oud 27 jaar, beiden wonende te Sloten, geburen, verklaren dat Meye Frankes Frankena, zonder beroep, oud 45 jaar, wonende te Sloten, de ouders der overledene meede overleden en deszelver namen onbekend, op den 14de februari v.m. 5 uur in huis nr 95 in de Dubbelstraat te Sloten is overleden.” Meye was zonder beroep en ongehuwd, volgens de akte.

De dochter Elizabeth Frankes Frankena is bij het overlijden van moeder Akke en broer Meye ook te Sloten woonachtig. Zij is er weduwe en “winkeliersche”. Ze was eerst getrouwd met Wieger Hartmans BAKKER. Bij het huwelijk 11-6-1820 (Gaasterland 16) staat ze als Lijsbeth Frankes DE BOER vermeld. Uit het eerste huwelijk wordt 5-3-1821 een tweeling geboren: Catharina (wordt slechts 3 dagen oud) en Akke (wordt slechts 21 dagen oud). Verder weer een dochter Akke (16-12-1822, Lemsterl 148) die slechts 5 jaar wordt en 26-12-1827 te Sloten overlijdt (Sloten 18). In deze overlijdensakte wordt voor Elizabeth niet meer de familienaam DE BOER genoemd, maar: Elizabeth Frankes FRANKENA. Er komt duidelijkheid. Eerste echtgenoot, Wieger Hartmans BAKKER, wordt slechts 31 en overlijdt 22-9-1826 (Sloten akte 21). Na 1827 is Elizabeth weduwe en kinderloos. Ze trouwt 11-8-1829 met Douwe Bouwes DE JONG, “koopman van 48 jaren oud, geboren en wonende te Sloten, laatst weduwnaar van Aaltje Evers van Sluis.” Elizabeth is 43, “winkeliersche, oud 43 jaren, geboren te Heerenveen, wonende te Sloten, laatst weduwe van Wieger Hartmans Bakker.” Er worden geen kinderen geboren. Elizabeth overlijdt 7-2-1861, 75 jr oud. Uit de overlijdens-akte: “Roelof Eelkes DE JONG, 43 jr, en Wigerius Willems VEENSTRA, 30 jr, schipper, beiden wonende te Sloten verklaren dat Elisabeth Frankes FRANKENA, oud 75 jr, geb te Heerenveen, z.b. wonende te Sloten, weduwe van Douwe Bouwes DE JONG en dochter van Franke Frankena en Akke Rintjes, beiden overleden, op den 7de februari n.m. 12 uur te Sloten in huizinge nr 108 is overleden.” Kinderloos dus. Einde deze lijn.

Lammert Meyes FRANKENA, jongste zoon van Meye en Lijsbert, is te Zandgaast geboren 6-7-1777, overlijdt 21-5-1828, 51 jaar oud, gehuwd met Korneliske Piers BROUWER (of BIERMA?). Uit dit huwelijk de kinderen: Meije (geb.1811, trouwt met Maaike Hendriks SCHOTANUS à STERRINGA), Fokje (geb.1813, trouwt met Lieuwe Hanzes MEIJER), Lijsbert (geb.1815, trouwt met Sies Jans BOSMA), Geertje (geb.1817, trouwt met Egbert Oebeles KIJLSTRA), Nantje (geb.1818, trouwt (1) met Bouwe Meintes DIJKSTRA en (2) met Gabe Taekes DE JONG), Pier (geb.1822, trouwt met Durkjen Siemens JAARSMA). Terwijl oudste broer Franke door jong overlijden etc. geen afstammelingen via kleinkinderen nalaat, krijgt jongste broer Lammert een uitgebreider nageslacht. Vier dochters en twee zoons die vrijwel alle voor verder nageslacht zorgen. Lammert Meyes FRANKENA wordt zelf slechts 51 jaar oud. Uit de overlijdensakte: “Hans Hendriks KOELSTRA, molenaar, 39 jr oud, en Pieter VAN DER MOLEN, oud 29 jr, boer, beiden woonachtig te Langweer en geburen, verklaren dat Lammert Meyes FRANKENA, arbeider, geboren en wonende te Langweer, oud 51 jaar, gehuwd met Corneliske Piers BROUWERS, z.b. wonende te Langweer, en zoon van Meye Frankes en Lijsbert Gerbens, in tijden echtelieden te Langweer doch beide overleden, op den 21ste mei v.m. 3 uur in huis nr 2 te Langweer is overleden.”

Antje Meyes FRANKENA, oudste dochter van Meye en Lijsbert, gedoopt te “Tjerkgaast” 8-11-1761. Volgens haar overlijdensakte werd ze te Terkaple geboren en niet in Tjerkgaast of omgeving. Het kan een vergissing van de overlijdensmelders zijn geweest (vlak voor haar of na haar geboorte verhuizen Meye en Lijsbert van Akmarijp-Terkaple naar Doniawerstal, “Tjerkgaast”). Antje Frankes (Balk) trouwt 18-6-1809 te Oudega (Hemelumer Oldeferd) met Douwe Krijns (Oudega). Bij de naamsregistratie van 1811 laat Douwe zich niet inschrijven, maar zijn familienaam wordt WAYER (of WAAIER). Douwe en Antje krijgen enkel dochters (Akke 1812, Ypkje 1814, Lijsbert 1817, Geertje 1819, Aaltje 1821) en Douwe overlijdt 39 jr oud, 2-5-1823 (HemOld akte 9). Antje zet het bedrijf voort (?), ze ovl 7-4-1856, 74 jr oud. Uit de overlijdensakte (namen aangevers niet meer leesbaar): “( verklaren dat) Antje Frankes FRANKENA, oud 74 jr, z.b. wonende te Harich, geboren te Terkaple, weduwe van Douwe Krijns WAAIER, in leven boer wonende te Oudega, dochter van Franke Meines Frankena en Akke Rienkses, in leven echtelieden beiden gewoond hebbende en overleden aan de aangevers onbekend, op 7 april v.m. 7.30 uur te Harich in huizing nr 38 is overleden.

Gerbrig Meyes VRANKEMA, 28-5-1767 gedoopt te Hommerts-Jutrijp, tweede dochter van Meye en Lijsbert. Ze wordt 62 jaar en overlijdt 9-5-1828 als weduwe (Wymb 65). Nog verdere informatie toe te voegen.

1. Oene Wytses OENEMA, geb. rond 1740, overl 1-5-1815 te Oldeouwer, 74 jaar oud, weduwnaar, trouwt 14-9-1768, afkomstig van kerk Ouwsterhaule, met
2. Geeske Jochems, afkomstig van kerk St.Johannesga, geb. 3-12-1747 (Hask), overl voor 1810.

Uit dit huwelijk (gemeld bij familienaamregistratie 1811): Wietze Oenes, 38 jaar, wonend te Ouwsterhaule, met drie dochters: Geeske (9), Klaaske (5) en Antje (1). Hij is 2-5-1802 gehuwd met Ynske Klazes DE JONG uit het dorpje Indijken (Dijken) bij Langweer. Jochum Oenes, 36 jaar, wonend te Westermeer (kw 50), met kinderen: Geeske (9, kw 25), Klaas (4) en Oene (2). Trouwde 5-5-1799 met Trijntje Klases uit Indijken. 3-4-1813 nog een dochter Anna (Hask 16). Harmen Oenes, 34 jaar, wonend te Oldeouwer, met kinderen: Oene (5), Antje (3) en Egbert (1). Trouwde 2-6-1805 met Jantje Egberts uit Oldeouwer.

Harmen Oenes Oenema, de jongste zoon, geb ca 1777, wordt slechts 40 jaar oud en overlijdt 27-1-1818 (Donia 2). Hij trouwt (1) op 12-5-1799 te Oldeouwer met Trijntje Hendriks, die echter vroeg overlijdt (geen kinderen gemeld). Uit zijn huwelijk van 2-6-1805 met Jantje Egberts (HOEKSTRA) zijn voor 1811 de kinderen Oene (overlijdt 31-7-1823, 17 jaar oud, Aengw), Antje (overlijdt 25-7-1826, 18 jaar oud, Aengw) en Egbert geboren. Na 1811 volgen nog de kinderen Wietze (18-5-1813, Donia 26) en Kleys (27-7-1816, Donia 36, ovl 7-11-1864, Donia). Harmen overlijdt in januari 1818, 40 jaar oud, Jantje Egberts Hoekstra 17-4-1859, 72 jaar oud, gehuwd (Donia 4). Ze trouwt namelijk 21-12-1820 (Aengwirden 13) opnieuw, nu met Pieter Hendriks OENEMA.

Wietze Oenes Oenema, de oudste zoon, wordt 63 jaar oud en overlijdt 6-4-1837, gehuwd (Donia 3). Uit zijn huwelijk van 2-5-1802 met Ynske Klazes DE JONG, werden de dochters Geeske, Klaaske en Antje geboren. Dochter Geeske Wytses Oenema trouwt 3-6-1825 (Donia 11) met Anne Wybes SIPKEMA. Dochter Klaaske Wietzes Oenema trouwt 13-7-1827 (Donia 8) met ene Klaas DE JONG, 19-1-1828 krijgen zij de dochter Ynske (Donia 3). Klaaske Wietzes overlijdt 2-7-1842, 37 jaar oud, gehuwd (Donia 6). Watersnood 1825: Tijdens een hevige storm in de nacht van 4-5 februari 1825 braken op vele plaatsen de dijken door van de Zuiderzee. Zuidwest-Friesland raakte volledig overspoeld. Van de hele provincie ongeveer twee-derde. Het gebied rond Ouwsterhaule, noordoostelijk van het Tjeukemeer, had erg zwaar te lijden. Wietze Oenema wordt in de literatuur vermeld omdat hij zich in de vloed waagde en de buren te hulp kwam.

1. Klaas Klases DE JONG, geb 1744, gedoopt 12-7-1744 (Doniawerstal), ovl vóor 1811 ?, gehuwd met
2. Antje Rudolphus RUDOLPHI, geb 1745, ovl 27-10-1826, 81 jaar oud, weduwe (Donia 82).

Oudgrootouders die eind 18de eeuw een boerenbedrijf hadden in de buurschap Dijken (of Indijken) ten zuiden van Langweer (Doniawerstal). De OENEMA-zonen uit Ouwsterhaule (Doniawerstal), Jochum (kw 50) en Wietze (zie kw 100), trouwden met resp. Trijntje Klazes uit Indijken en Ynske Klazes de Jong uit Indijken.

Kinderen (doopregister Doniawerstal): Aachje, 21-1-1770 Trijntje, 2-6-1772 (kw 51) Ynske, 13-9-1774 (zie kw 100) Yke, 26-10-1777, jong overleden Rudolphus, 14-8-1779, jong overleden Rudolphus, 8-10-1781. Rudolphus Klazes DE JONG trouwt 17-5-1811 (Donia 4) met Lijsbert Tijsses BAKKER, dochter van Tijs Melles en Aafke Jans. Op 10-7-1812 wordt dochter Antje geboren, 16-4-1816 zoon Tijs en 10-7-1818 zoon Klaas. Rudolphus wordt 61 jaar en ovl 26-5-1843, gehuwd (Donia 5). Yke, 1-3-1784. Yke Klazes DE JONG (Indijken) trouwt 14-4-1805 te Langweer met Durk Rimmers (Woudsend), die als Dirk Rimmerts DE JONG op 14-1-1818 overlijdt (Donia 1), 34 jaar oud. Voor 1811 werd in ieder geval een zoon Klaas geboren (trouwt met Antje Jentjes DIJKSTRA (Dijksma), krijgt o.a. een dochter Saske), op 6-10-1812 een zoon Rimmer, 12-10-1816 een zoon Dirk en 30-7-1818 een dochter Durkje. Vader Durk was toen al 6 maanden dood. Yke is niet hertrouwd. Ze overlijdt 10-11-1852 (Donia 11), 68 jaar, weduwe. Zaske Rudolphi, 4-12-1786 (Saske). Saske Rudolphi Klazes DE JONG overlijdt 26-1-1850, 63 jaar oud, ongehuwd (Donia 3). Klaas, 6-6-1791. Trouwt 14-7-1814 (Donia 8) met Grietje Tijsses OOSTING. Ze krijgen de dochters Geeske (1-9-1814) en Antje (8-9-1816). Klaas overlijdt 14-1-1818, 26 jaar oud. Grietje Oosting trouwt 23-5-1823 (Haskerl 9) met de 41-jarige weduwnaar Jetze Klases DE JONG. Op 15-1-1829 wordt een zoon Klaas geboren. Grietje (“Oostink”) overlijdt 25-9-1852, 63 jaar oud, gehuwd (Donia 10). Jetze overlijdt 15-10-1874, 92 jaar oud, weduwnaar (Donia 46).

1. Fokke Meints (“Veldstra”), gehuwd 4-6-1747 te Lippenhuizen met
2. Baukje Feddes

Uit dit huwelijk: Fedde Fokkes Veldstra (kw 52).

Documentatie betreffende deze oudgrootouders is nog onvoldoende. Op 4-6-1747 voor de Hervormde Gemeente Lippenhuizen-Terwispel-Hemrik het huwelijk bevestigd tussen Fokke Meints (Lippenhuizen) en Baukjen Feddes (De Knipe). Zij zijn in de jaren erna naar Haskerhorne vertrokken waar 3-9-1758 Fedde Fokkes wordt geboren. Deze neemt in 1811 de familienaam VELDSTRA aan. Fedde heeft dan een neef Fokke Meints Veldstra, 29 jaar oud, die ook de naam VELDSTRA aanneemt (hij is een van de aangevers van het overlijden van Fedde op 22-5-1812).

Fokke Meints en Baukje Feddes hadden minstens nog een andere zoon, de vader van genoemde Fokke Meints. Dus, zonen uit het huwelijk: Meint Fokkes, geb ca 1750 (te Lippenhuizen of te Haskerhorne). Trouwt 4-2-1781 in de Hervormde kerk te Tjalleberd met Bontje Sybrens: Meint Fokkes, Haskerhorne, Bontje Sybrens, Luinjeberd, 1-2-1781 attestatie naar Tjalleberd. Is voor 1811 overleden. Een zoon Fokke Meints te Haskerhorne die in 1811 de naam VELDSTRA aanneemt (geen kinderen). Bontje Sybrens, dochter van Sybren Hendriks en Akke Wisses ovl 10-5-1830, 78 jaar oud, weduwe (Hask 11). De zoon Fokke Meints VELDSTRA ovl 1-2-1853, 70 jr oud, ongehuwd (Hask 4). Dochter Akke Meints VELDSTRA geb ca 1785, ovl 15-1-1860 (Hask), trouwde Sjoerd Meinderts MEINSMA, geb ca 1774 te Giekerk, in 1811 wonend te Langezwaag, zoon van Meindert Sjoerds Meinsma, die 86 jr oud, 28-11-1816 te Gorredijk was overleden. Fedde Fokkes VELDSTRA (kw 52), geb 3-9-1758.

1. Jan Hendriks SCHOKKER, gedoopt 25-7-1745 te Wanneperveen (Overijssel), overl 15-5-1825 te Oudehaske, 79 jaar oud, trouwt 1-5-1768 kerk Oudehaske met
2. Janke Hendriks WILTS, geb. ca 1749 te Nijehaske, overl 1-1-1818 te Oudehaske

Uit dit huwelijk: Grietje Jans Schokker, gedoopt 4-12-1768 te Nijehaske (kw 53). Trouwt 9-1-1791 met Fedde Fokkes VELDSTRA (kw 52). Hendrik Jans Schokker, gedoopt 28-4-1771 te Nijehaske. Als baby overleden. Hendrik Jans Schokker, gedoopt 15-3-1772 te Nijehaske, overl 13-12-1812 te Oudehaske, 40 jaar oud, getrouwd met Aaltje Hendriks BEUTE, geb 25-1-1779, overl 31-3-1866 (Schoterl), dv Hendrik Harmens BEUTE en Geesjen Harmens ZWIER. Kinderen: Jan Hendriks (1803-1872 te Rottum (Schoterl), trouwt 17-12-1825 te Oudehaske met Hijlkjen Thijs KLOMPMAKER, zes kinderen), Hendrik (1805-1812), Marten (1808-1812), Geesjen (1810 te Oudehaske-1882 te Joure) en Reingjen Hendriks Schokker (geb 15-10-1812 te Oudehaske, getrouwd 11-6-1835 te Ferwerdadeel Sieds Hilbrands VAN DER PLOEG, zes kinderen, overlijdt Ferwerderadeel 15-2-1895). Eind 1812 overlijden Hendrik Jans en de zoontjes Hendrik en Marten, ook Hendriks zus Rinskje en haar 14-jarige zoon Marten. Vijf sterfgevallen in de naaste familie binnen enkele weken. Welke ziekte heerste er? Hendrik en zijn zoontjes overlijden in de decembermaand 1812 slechts enkele dagen verschillend. Jan Jans Schokker, geb 22-2-1774, gedoopt 27-2-1774 te Nijehaske, overl 23-4-1847, 73 jaar oud, ongehuwd. Rinskje (Reintje) Jans Schokker, geb 5-3-1777 te Nijehaske, overl 11-9-1812 te Oudehaske, 35 jaar oud, getrouwd 19-3-1797 met Rieuwerd Martens SCHOOTSTRA (1765-1828). Twee maanden na Rinskje overlijdt ook hun 14-jarige zoon Marten. Hendrik Jans Schokker, 16-1-1780 te Oudehaske, overl 4-2-1847, getrouwd 6-12-1801 met Jantje Jogchums VAN DER MEER (1782-1851). Kinderen: Jan, Aagjen, Janke, Jochum, Annigje. Marten Schokker, geb 7-2-1783 te Oudehaske. Jannes Jans Schokker, geb 8-11-1785 te Oudehaske, overl 4-10-1833 te Oudehaske, 46 jaar oud (Hask 16), getrouwd met Tetje Ages, geb te Beers (Barradeel). Kind: Jan Jannes (9-3-1811 – 11-5-1811). Tetje Ages FOKKEMA overlijdt 8-5-1862, 91 jaar oud, weduwe (Hask 72).

Jan Hendriks SCHOKKER wordt op twee maanden na 80 jaar, “oud veenbaas”, weduwnaar, overl te Oudehaske in huis nr 74. Hij is 23 wanneer hij in 1768 te Nijehaske trouwt met Janke Hendriks WILTS. Het is het jaar waarin oudere broer Cornelis van Oudehaske 11 naar Oudehaske 13 verhuist en waarschijnlijk het bedrijf van vader Hendrik Beernts (kw 212) overneemt. Jan woont dan al te Nijehaske, eerst huis nr 129, daarna nr 128 en in 1775 in Nijehaske nr 127. Of bleef hij gewoon in dezelfde boerderij wonen en veranderde slechts het huisnummer door bouw van nieuwe huizen in het rijtje van de Nijehaske? Dat weten we niet. In 1779 wonen Jan en Jeltje plus vier kinderen te Oudehaske in huis nr 1. Volgens de belastingaanslagen in de speciecohieren (schoorsteengeld, hoofdgeld, vee- en paardenbezit, hoeveelheid akkerland) na 1775 behoort Jan al op zijn 30ste tot de gegoede boeren-veenbazen in Haskerland. Wellicht was dit mede te danken aan wat zijn vader bij overlijden in 1776 aan werkend kapitaal naliet. Omdat broer Cornelis niet veel later te St.Johannesga (Schoterland) begint en we moeder Grietje Jans Franzen bij overlijden weer terugvinden te Blauwehand/Wanneperveen (Overijssel) kan het zijn dat het bedrijf op Oudehaske nr 13 na de dood van vader werd verkocht en de zonen met een goed startkapitaal voor eigen rekening verder konden gaan. Dit is nog uit te zoeken.

Bij de naamsregistratie van 1811 melden zich zes gezinshoofden Schokker in Friesland. De zonen van Hendrik Berends doen er niet aan mee. Alleen twee kleinzonen, zonen van Cornelis: Hendrik Cornelis Schokker te St.Johannesga (drie jonge kinderen) en Beerent Cornelis Schokker te Rottum (drie jonge kinderen). Verder zijn er enkele Schokkers te Blesdijke/ Steggerda aan elkaar verwant maar niet (voorzover na te gaan) aan die in Haskerland/Schoterland. Gesteld is dat de SCHOKKER-naam een verwijzing inhoudt naar het eilandje Schokland in de vroegere Zuiderzee.

1. Meye Frankes, geb. 8-12-1715 = kw 98 zie daar
2. Lijsbert Hanzes, geb. 1734 (?) = kw 99 zie daar

Ouders van: Epkjen Meyes Frankena (kw 49) en Hans Meyes Frankena (kw 54)

1. Jacob Minnes, geb. 1-10-1728 te Haskerhorne, gedoopt aldaar 24-10-1728, trouwt 15-5-1760 op 31-jarige leeftijd te Joure met
2. Aafke Piers, rond 17 jaar oud.

Jacob Minnes = ook kw 96 Aafke Piers = ook kw 97 Ouders van: Pier Jacobs (kw 48) en Joltje Jacobs (kw 55).

Uit dit huwelijk: Minne (Menne) Jacobs, geb. 3-3-1761 te Joure, gedoopt 20-3-1761, overl te Haskerhorne 2-12-1815, 55 jaar oud, weduwnaar. Trouwt 18-4-1790 met Romkjen Merks (HOEKSMA), geb 15-4-1772 te Oudehaske, ovl 2-6-1815, dochter van Merk Fokkes en Sieuke Pieters (Oudehaske). Bij de naamsregistratie van 1811 wordt de familienaam als MINNISMA geschreven, maar in 1815 is het MINNESMA. In 1811 meldt Minne acht kinderen uit het huwelijk: Merk (19), Jacob (16, overl 23-1-1828, 32 jaar oud, ongehuwd), Afke (14, overl 5-5-1815, 17 jaar oud), Sjoeke (12), Sytske (10), Anne (8, dochter, trouwt in Doniawerstal en blijft MinnIsma geschreven), Pier (4) en Fokke (1/2). Pier Jacobs, geb. 12-11-1762 te Joure, gedoopt 25-11-1762. (kw 48) Sytske, gedoopt 8-9-1765 te Joure. Jolt, gedoopt 10-4-1768 te Joure. Mattje, geb. 20-10-1769, ged. 12-11-1769 te Haskerhorne. Joltje, geb. 24-12-1772, ged. 10-1-1773 te Haskerhorne. (kw 55) Joukjen, geb. 27-12-1775, ged. 28-1-1776 te Haskerhorne, overl te Joure 11-8-1840, 65 jaar, weduwe (akte onleesbaar). Joukjen trouwde 18-5-1800 te Haskerhorne met Thee Baates. Anna, geb. 3-6-1779, ged. 27-6-1779 te Haskerhorne, overl aldaar 30-12-1845, 66 jaar oud, als Anna Jacobs MINNESMA. Trouwt 10-5-1807 met Anthony BIJSTERBOSCH, schoolmeester, tapper en winkelier te Haskerhorne, gedoopt te Kampen (Overijssel) 29-2-1784, overl te Haskerhorne 24-4-1860, 76 jaar oud. Uit dit huwelijk o.a. Sytske BIJSTERBOSCH, geb 12-9-1817, overl 29-8-1852, 34 jaar oud, 17-4-1842 getrouwd met Klaas TELGENHOF, geb 12-6-1815 te Oudehaske, aldaar overleden 10-1-1900, 84 jaar oud. De TELGENHOFS waren een uit Overijssel afkomstige familie van scheepsbouwers (bokmakers). Uit het huwelijk van Sytske en Klaas werd o.a. 27-6-1843 een zoon Roelof Telgenhof geboren, scheepstimmerman en veehouder te Nijehaske (overl 4-4-1920). Na het vroege overlijden van Sytske trouwt Klaas Telgenhof 21-7-1853 met Antje VAN DER HONIG (geb te Mildam 12-2-1829). De kinderen uit dit huwelijk emigreerden voor 1900 allemaal naar de Verenigde Staten (Michigan). Na overlijden van Klaas (1900) ging ook Antje, rond 70 jaar, met deze emigratiegolf mee. Ze overlijdt 27-12-1913 te Zeeland (Michigan), 84 jaar oud, en wordt begraven te New Groningen (Michigan).

Over Aafke Piers is nog te melden dat ze 18-5-1773 belijdenis deed in de Herv.Kerk (Oudehaske), toen ze rond 30 jaar oud was en reeds moeder van twee gedoopte kinderen.

Uit de akte die werd opgemaakt bij het overlijden van Minne Jacobs blijkt dat Fokke Feddes Veldstra (kw 26) een jonge buurman was van Minne: “Roelof Feikes OOSTING, oud 25 jaar, en Fokke Feddes VELDSTRA, oud 24 jaar, beiden zonder bedrijf en te Haskerhorne woonachtig als geburen, hebben verklaard dat Minne Jacobs MINNESMA, huisman en 55 jaar oud, zijnde weduwnaar en woonachtig te Oudehaske-Haskerhorne, op den 2den december 1815 namiddag 6 uur is overleden te Haskerhorne huis nr 2.” Fokke zal 5 jaar later trouwen met Lijsbert Hanzes Frankena (kw 27), een oomzegster van Minne Jacobs Minnesma, want dochter van diens zus Joltje Jacobs (kw 55).

DJ-LIJN: OUDGROOTOUDERS SCHOTERLAND/ STELLINGWERF

Ouders van: Pieter Annes SCHIPPER (kw 56) Rinske Heeres (kw 57) Hendrik Jelkes (KYLSTRA) (kw 58) Tetje Johannes (kw 59) Durk Rinzes WYKEL (kw 60) Maaike Hendriks (kw 61) Jan Andries FLEEREN (kw 62) Pietje Jans (LEMSTRA) (kw 63)

1. Anne Pieters (Schipper) trouwt 15-11-1739 te Wolvega met
2. Jantje Hendriks (Janke)

In het doopboek van de Hervormde gemeente Steggerda worden de dopen van 8 kinderen vermeld: Grietjen, 26-3-1741. Hendrik, 28-10-1742. Hendrik, 19-3-1744. Aucke, 17-9-1745. Pieter, 21-7-1748. (kw 56) Stijntjen, 5-7-1750. Stijntjen, 3-3-1754.

De eerste Hendrik en eerste Stijntjen zullen als baby zijn overleden.

Bij quotisatie 1749 wordt Anne Pieters, boer te Steggerda, aangeslagen voor 37 Caroliguldens en 11 stuivers. Zijn gezin bestaat uit drie personen van 12 jaar of ouder en drie jongere kinderen. Hielden ze Grietje voor ouder dan ze was? Misschien was er nog een ouder kind (niet gedoopt te Steggerda) uit een eerder huwelijk. Of was onze Anne Pieters niet deze boer te Steggerda.

Het is goed mogelijk dat iemand met een boerenbedrijf de bijnaam Schipper of Schuit kreeg wanneer zijn bedrijf(je) aan een regionaal belangrijke vaarweg lag en hij als bijverdienste boten of bokken, één of meer, in de vaart had waarmee hij voor de buurt vrachtdiensten kon verzorgen.

1. Heere Ysebrands, uit Rysbercamp, trouwt 13-5-1742 (Hervormde gemeente Noordwolde-Boyl) met
2. Andersjen Wybes (Andriesjen), uit IJsselham (Overijssel).

Uit dit huwelijk (minstens): Rinske Heeres (kw 57).

Bij quotisatie 1749 wordt Heere Isbrants, arbeider te Noordwolde, aangeslagen voor 13 Caroliguldens en 1 stuiver. Gezin bestaat uit twee personen van 12 jaar of ouder en 1 kind jonger. Rinske was toen nog niet geboren.

1. Jelke Jans, trouwt 19-1-1727 (Hervormde gemeente Rottevalle) met
2. Hiltje Hendriks

Het is nog niet zeker of dit echtpaar in deze kwartierstaat past. Wij veronderstellen uit dit huwelijk de zonen: Jan Jelkes, geb. ca 1728, trouwt 5-2-1758 (Rottevalle) met Ybeltje Tjeerdes en/of 3-4-1774 (Oudega) met Wytske Wytzes. Uit het huwelijk met Ybeltje misschien de zoon Wopke Jans VAN EIJCK. Hendrik Jelkes, geb. ca 1735 (kw 58).

Bij quotisatie 1749 staat Jelke Jans te Rottevalle zonder beroep vermeld. Gezin met 4 personen ouder dan 12 jaar.

1. Johannes 119.

Ouders van Tetje Johannes (kw 59), getrouwd met Hendrik Kylstra (kw 58) en grootmoeder voor de SCHIPPERS-tak. De afstamming van Tetje is nog onbekend. Ze is overleden voor 1820. Het patroniem “Johannes” wijst op een vader met die naam. Herkomst ws uit gebied boven Drachten.

1. Rinse Annes (Wykel) trouwt voor 1740 in Aengwirden met
2. Boukjen Jelles

Uit dit huwelijk (minstens): Anne Rinzes Wykkel, geb ca 1740, overl. 24-11-1828 (Schot 209), 88 jaar, ongehuwd. Namen ouders niet vermeld. Durk Rinses, gedoopt 19-4-1745 te Terband (kw 60).

De trouwregisters Herv.gemeente Luinjeberd etc. zijn verre van compleet bewaard gebleven. Van het huwelijk van Rinse en Boukjen daardoor geen documenten. Misschien is in de doopboeken nog iets te vinden.

Bij Quotisatie 1749 wordt Rinse Annes te Luinjeberd genoemd als “een sober man” (geen beroep vermeld), maar hij kreeg wel een niet zo sobere aanslag van 36 Caroliguldens en 19 stuivers. In totaal telde Luinjeberd in 1749 slechts 15 gezinshoofden, volgens de beroepsopgaven allen boer (twee boerinnen/weduwen), behalve Rinse Annes. Hij heeft op dat moment een gezin bestaande uit drie kinderen jonger dan 12 jaar (Anne en Durk behoorden tot de jongsten) en vier “volwassenen” (12 jaar of ouder). Boukjen Jelles is wellicht rond 1705 geboren en Rinse Annes vóór 1700.

1. Hendrik 123.

Uit dit huwelijk: Maaike Hendriks (kw 61).

1. Andries Jans, geb ca 1732, overl 7-11-1812 te Oldetrijne, 80 jaar oud, weduwnaar, trouwt 25-11-1764 te Oldelamer met
2. Albertien Jans (Albertje Jans).

Bij de familienaamregistratie van 1811 meldt zich Andries Jans Fleer uit Oldetrijne bij de mairie Sonnega. De kinderen Jan (46, Delfstrahuizen) en Margjen (41, Delfstrahuizen) zijn dan in leven. Andries Jans noemt geen kleinkinderen, maar die zijn er al wel te Delfstrahuizen. Zoon Jan Andries Vleeren (“Fleeren”) te Delfstrahuizen meldt er zes (zie kw 62).

Wanneer Andries overlijdt in het volgende jaar (1812) wordt de familienaam Vleeringa in zijn akte gebruikt (WSW 15). De aangifte wordt aangedaan door de buurmannen te Oldetrijne, Harmen Hendriks OBBENA, 54 jaar, boer, en Anne Piers FABRIEK, 48 jaar, molenmaker. Zij melden dat “Andries Jans VLEERINGA, oud 80 jaar, wieldraaier, woonachtig te Oldetrijne, weduwnaar, gehuwd geweest met Albertje Jans, zoon van Jan Andries en Aafkjen Willems, beide overleden, op den 7de november des v.m. ten 4 ure in het huis nr 6 te Oldetrijne is overleden.”

Uit het huwelijk zijn slechts twee kinderen bekend, het kan dus zijn dat Albertien Jans al ca. 1775 is overleden:

Jan Andries, geb (gedoopt?) 25-10 1765 te Oldelamer (kw 62)

Margien Andries, geb 1770 te Oldelamer. Trouwt 20-5-1792 te Oldelamer met Myndert Willems. In 1811 meldt zich Meindert Willems DRIEST uit Delfstrahuizen met de kinderen: Willem 18, Andries 17, Corneelsje 13, Albertje 10. Meindert DRIEST overlijdt 24-1-1839, in een ongenummerd huis te Delfstrahuizen, 78 jaar oud, zonder beroep, geboren te Oldelamer, wonende te Delfstrahuizen, zoon van Willem Meinderts en Albertje Hendriks. Volgens de aangevers, Wopke Gerrit LAGEVEEN, 52 jaar, turfmaker, en Harmen Harmens HOGEVEEN, 36 jaar, boer, wonende te Delfstrahuizen en Oldelamer, geburen, was Meindert Willems DRIEST gehuwd met Margjen Andries KOOY. Margjen Andries overlijdt 27-2-1841, n.m. 2 uur, als FLEERINGA, 70 jaar, zonder beroep, geboren te Oldelamer, wonende te Delfstrahuizen, weduwe van Meinder Willems DRIEST, dochter van Andries FLEERINGA en van Albertje Jans. Aldus de verklaring van buurmannen Lolke Sijnes DE JONG, 30 jaar, arbeider, en Jan Yse HOLTROP, 29 jaar, boer, beide wonende te Delfstrahuizen.

De kinderen uit het huwelijk (20-2-1792, Oldelamer) van Margjen Andries en Meindert Willems DRIEST: Willem Meinderts DRIEST, geb 1793, ovl 2-12-1862, 69 jr, weduwnaar (WSW 240). Hij trouwde 8-11-1829 (Schot 66) met Japikjen Hendriks Nooi (Jacobjen Hendriks Nooy). Uit dit huwelijk een levenloze dochter (22-1-1831) en een zoon Hendrik (geb 12-9-1832 te Munnikeburen, ovl 19-11-1883, 51 jr, te Nijetrijne (?)). Deze trouwt 22-10-1858 met Annigjen Klazes JETTEN, geb 8-6-1833 te Oldelamer, ovl 12-8-1868 te Nijetrijne, dochter van Klaas Roelofs JETTEN (geb 5-7-1802 te St.Johannesga, zoon van Roelof Klazes JETTEN en Margjen Harmens MAAT) en Martjen Annes ROTSTRA (geb 12-9-1804 te Hoornsterzwaag, dochter van Anne Bartelds ROTSTRA en Geertje Harmens DE BOER). Andries Meinderts DRIEST, geb 29-9-1794 te Oldelamer, trouwt 8-5-1822 (WSW 14) met Antje Klazes LEEMBURG, geb 23-2-1795 te Wolvega, dochter van Claes Bartels Alberts LEEMBURG (geb te Langedike, gedoopt 11-10-1750 te Makkinga, ovl te Oldeholtpade 13-11-1826, zoon van Albert Klazen en Antje Claeses) en Sjoukjen Geerts (geb ca 1760, ovl 10-12-1814 te Steenwijkerwold, dochter van Frerik Jacobs TER SCHUUR en Deddigien Hendriks). Andries is vóor 1836 overleden, want Antje trouwt dan met Cornelis Harms VAARTJES (geb te Muggebeet 16-9-1803). Cornelisje Meinderts DRIEST, geb ca 1797, ovl 1-9-1826, 29 jr, gehuwd (WSW 142). Trouwde 28-11-1824 (Schot 55) met Beerend Jans PIJLMAN. Albertje Meinderts DRIEST, geb 1801, ovl 18-2-1866, 64 jr, weduwe (WSW 35). Trouwde 14-3-1824 (Schot 9) met Reinder Lammerts DE JONG.

1. Jan Jurjens (LEMSTRA), geboren in Het Meer, gedoopt 25-11-1746 (Oudeschoot), wonend te Rotstergaast, overl. 18-7-1811 te Nieuweschoot, 65 jaar oud, trouwt 17-6-1770 in de Herv.kerk Oudeschoot met
2. Fokjen Bonnes, geb ca 1750 (Terband), overl te Rotstergaast in 1785 of 1786 (?), ca 35 jaar oud.

Uit dit huwelijk (doopregister Oudeschoot – tweede datum is doopdatum):

Vrouwkjen, 21-10-1772, gedoopt 22-10-1772. Vrouwkjen/Froukjen trouwt rond een jaar na overlijden van haar moeder Fokjen Bonnes op 14-jarige leeftijd, 18-3-1787, te Nieuweschoot met de 20 jaar oudere Luitjen Luitjens (DE JONG). In 1811 meldt laatstgenoemde, Oudeschoot, drie kinderen: Luitjen (22, Wolvega), Jantjen (24, De Knijpe) en Hendrikjen (16, Wolvega). Hij overlijdt 12-6-1819, 67 jaar oud. Froukje is dan 46 jaar oud. Ze is weer getrouwd (geen huwelijksakte) met de weduwnaar Auke Jacobs VAN DER POEL te Oldeboorn, die daar 27-2-1844 overlijdt, 77 jaar oud. Froukje verdient de kost als broodventster te Oldeboorn, waar ze op 83-jarige leeftijd overlijdt 8-10-1855. Haar oudste dochter Jantjen trouwde, ca. 40 jaar oud, 18-2-1827 (Schot 11), met de 43-jarige Jan Jacobs BORGER die echter nog geen twee jaar later, 18-12-1829, overlijdt, 45 jaar oud. Ze loopt tegen de 60 wanneer ze, 9-4-1845, trouwt met de ongeveer even oude weduwnaar Andries Jans DAMSTRA (Schot 13). Deze overlijdt 17-10-1868, 81 jaar oud, en Jantje Luitjens DE JONG 14-3-1877, 89 jaar oud. De zoon van Froukje heet zoals zijn vader Luitjen Luitjens DE JONG. Volgens de opgave van 1811 woont hij dan te Wolvega, maar hij trouwt 13-4-1816 in de Mairie Knijpe (Schot 2) met Minke Heeres HOENDER, en is daarna in Aengwirden woonachtig. Echtpaar krijgt alleen dochters, waaronder een tweeling. Luitjen wordt slechts 43 en overlijdt 23-3-1832 (Aengw 7). Minke HOENDER wordt 87 en overlijdt 22-2-1881 (Aengw 7). De jongste dochter van Froukje, Hendrikje Luitzens DE JONG, woonde in 1811 ook te Wolvega (of directe omgeving) en bleef daar. Ze trouwt er 28-12-1815 met Jacob Gerrits BOVENKAMP (WSW 11). Geen kinderen bekend. Jacob wordt 72 (ovl 15-12-1862), Hendrikje 77 (ovl 9-11-1872).

Pythje (Pietje), 5-1-1776/gedoopt Nieuweschoot 18-2-1776 (kw 63). Trouwt 3-12-1794, 18 jaar oud, met de 29-jarige timmerman Jan Andries Fleeren (kw 62).

Jitske (Jikked, Jetske), 28-2-1777/Rottum 16-3-1777. Trouwt, 21 jaar oud, 17-6-1798, te Grouw, Gerecht Idaarderadeel (NB: Doopsgezinden), met de 40-jarige Ruurd Ulbes PRANGER. In 1811 meldt deze, Grouw, kinderen uit dit huwelijk: Wypkje (5), Jan (4) en Fokje (2). Daarna worden nog geboren: Ulbe (28-7-1813) en Bonne (21-6-1817). Ruurd Ulbes PRANGER overlijdt 24-2-1819, 62 jaar oud, gehuwd (Idaarderadeel 7). Dat gebeurt vier dagen vóór de 42ste verjaardag van Jitske. Ze blijft weduwe tot 26-12-1835. Dan trouwt ze met de 69-jarige Sybe Gerbens DE VRIES (Ida 36, Jikke Jans), die 8 jaar later overlijdt, 12-7-1844, 77 jaar oud. Jitske Jans Lemstra ovl 17-1-1851, 71 jaar oud, weduwe (Idaarderadeel 1). Jurjen, 7-4-1778/Oudeschoot 3-5-1778 Bonne, 15-10-1779/Rottum 17-10-1779 Bontje, 10-6-1781/Rottum 22-7-1781 Bonne, 14-8-1782/22-9-1782 Reinskje, 21-2-1785/Rottum 10-4-1785.

Na het overlijden van Fokjen Bonnes trouwt Jan Jurjens (2) op 13-1-1788 met Aaltje Rinkes (uit kerkregio Tjerkgaast). Uit dit huwelijk worden ook 8 kinderen geboren:

Rinke, 21-11-1788/Oudeschoot 26-12-1788. Fokke, Rotstergaast 4-3-1791/10-4-1791 Annegien, Rotstergaast 12-4-1793/9-5-1793 Reitze, Rotstergaast 25-5-1795/28-6-1795 Geertjen, op de Gaeste 9-11-1799/25-12-1799 Lolkjen, in de Gaeste 9-8-1801/13-9-1801 Antje & Vrouwkjen, Rotstergaast 22-11-1804/12-12-1804.

Jan Jurjens overlijdt 18-7-1811. Het extract uit overlijdens register Schoterland meldt: “18 juli 1811 overleden Jan Jurjens, 66 jaar, te Nieuweschoot, 2 maal gehuwd, 13 kinderen.” Van de 16 kinderen die werden geboren, zijn dan dus nog 13 in leven. De vader van het grote gezin overlijdt enkele maanden voordat de kwestie van verplichte familienaamregistratie aan de orde komt. Bij die registratie, december 1811, meldt zijn weduwe zich en voert de familienaam LEMSTRA in: “Aaltje Rinkes te Nieuweschoot, weduwe van Jan Jurjens LEMSTRA”, staat er. LEMSTRA was niet de familienaam van Jan Jurjens, maar van Aaltje.

Aaltje Rinkes meldt in bij de registratie alleen de 8 kinderen van haar en Jan. Formeel zouden de kinderen van Jan en Fokje dus niet als LEMSTRA geregisteerd zijn, maar we zien dat in ieder geval de drie oudste dochters later wel met die naam voorkomen, onder wie oudmoeder Pietje Jans (kw 63). De 8 kinderen uit het huwelijk van Jan & Aaltje zijn:

Rinke (23, Nijelamer, getrouwd, 2 kinderen). Rinke Jans trouwt 13-3-1808 te Oldelamer met Femmigje Tjeerds, dochter van Tjeerd Libbes en Grietje Hendriks. Attestatie 23-3-1811 (naar Nijelamer?). Ze krijgen de kinderen: Aaltje Rinkes Lemstra (ca.1810, ovl 2-12-1859, trouwt 15-1-1828 met Gerben Minnes DE HOOP), Jan Rinkes Lemstra (17-9-1812, trouwt 10-8-1832 met Ytje Gerrits VRIEND), Grietje (15-6-1815), Johannes (24-9-1820, wordt 5 maanden), Wybigjen Rinkes Lemstra (24-10-1828, trouwt 11-5-1849 met Jakob Wolters BERKENBOSCH) en Annigjen (6-7-1831, 6-7-1831 te Munnekeburen, ovl 6-7-1894 te Utrecht, trouwt 1-10-1851 met Pier Bartelds VAN DER SLOOT). Rinke Jans Lemstra ovl. 25-6-1849 te Munnekeburen, 60 jaar oud, Femmigjen Tjeerds ovl 28-10-1853 te Munnekeburen.

Fokke (20, Delfstrahuizen). Fokke woont in 1818 te Oosterzee, wanneer hij 17-5-1818 trouwt met Grietje Harmens KLUWER, dochter van Harmen Egberts KLUWER en Lolkjen Sjoerds RUARDI. Kinderen, geboren te Echten: Harmen (20-4-1819), Aaltje (5-11-1821) en Lolkjen (7-8-1823). Bij de geboorte van Lolkjen staat Fokke Jans LEMSTRA als boer te Echten genoteerd. Maar hij is daar niet gebleven: het hele gezin verdwijnt uit de Friese archieven en moet nog elders worden gevonden. Het zou kunnen zijn dat de overstromingsramp van begin 1825 die vooral ook het gebied bij Echten zwaar trof (het gezin kwam daarbij niet om, trouwens) voor Fokke een doorslaggevende reden was om zijn heil elders te zoeken. Hij is dan rond 35 jaar oud, Grietje 28. Grietje is eerste kind uit het huwelijk 18-7-1797 van Hermen Egberts, Oosterzee, en Lolkjen Sjoerdts, Joure. Harmen Kluwer is schoolmeester te Oosterzee. Harmen Egberts KLUWER en Lolkjen Sjoerds RUARDI krijgen na Grietje nog een zevental andere kinderen. Lolkjen Sjoerds overlijdt 2-10-1819, 43 jaar oud, d.w.z. 16 maanden na het huwelijk tussen dochter Grietje en Fokke Jans LEMSTRA en 5 maanden lang oma geweest voor hun oudste kind Harmen. Harmen Egberts KLUWER trouwt opnieuw, 52 jaar oud, 20-11-1825, nu met Margjen Everts VAARTJES. Hij krijgt nog de zonen Evert (1825) en Egbert (1830). Halfbroertjes van Grietje Harmens KLUWER, die bijna 30 jaar ouder is. Halfbroer Evert Harmens KLUWER trouwt 12-5-1848 met Metje Ebeles VAN EYCK. Ze kijgen negen kinderen. Evert is belastingontvanger en o.a. rentmeester voor de jonkheer Andringa de Kempenaer, die rond Echten en Oosterzee belangrijke familiale bezittingen had. Jongste zoon Aebele Everts KLUWER is 22-11-1861 te Echten geboren. Hij is 11 wanneer zijn vader 30-6-1873, 47 jaar oud, overlijdt. Aebele is een pienter baasje en De Kempenaer helpt het gezin van zijn rentmeester door mee te betalen aan de opleiding van de jongste zoon, zodat deze de Franse school te Lemmer kon volgen en daarna, 1876-1880, de opleiding tot onderwijzer aan de Rijksnormaalschool te Heerenveen.

Annigjen (18, Akkrum). Trouwt 26-10-1819 (Hask) met Harmen Hendriks BEUTE. Ze krijgen de kinderen: Jan Harmens Beute (5-6-1820 Hask), Klaas (1-3-1822 Hask), Aaltje (19-7-1830 Ferwerderadeel, ovl 6-7-1850), Anna (8-1-1833 Ferw), Lolkje (27-12-1834 Ferw). Harmen ovl 23-10-1848, 36 jaar oud, in Ferwerderadeel, Annigjen 14-8-1875, 82 jaar oud, idem. Deze dochter verhuisde met gezin dus naar het noordelijke deel van Friesland.

Reitse (16, Delfstrahuizen). Trouwt 9-10-1822 (WSW 45) met Sibbigjen Hessels GORTSTRA, dochter van Hessel Sibbes en Akke Coops die 29-4-1787 te Oldetrijne trouwden. In 1811 neemt Hessel Sibbes te Oldelamer de familienaam GORTSTRA aan en noemt de kinderen: Aukjen (24), Jantjen (21), Koop (19), Lubbert (16), Sibbigjen (10), Lammigjen (8) en Sibbe (6). Kinderen uit huwelijk van Reitze en Sibbigjen: Jan (1823-1860, ovl 37 jaar oud, gehuwd), Lubbertus (? geb 1827), Aukjen (1830-1897, ovl 67 jaar oud, weduwe), Roelof (1832), Aaltje (1834-1849, ovl 14 jaar oud), Akke (1837-1838), Hendrik (1841-1916, ovl 74 jaar oud, weduwnaar), Akke (1843-1885, ovl 41 jaar, gehuwd). - E Reitse Jans LEMSTRA ovl 6-3-1864, 60 jaar. Sibbigjen Hessels GORTSTRA ovl 4-3-1877, 75 jaar, weduwe (WSW 40).

Fokjen (14). Zie noot. Misschien werd ze Geertjen gedoopt, maar Fokjen genoemd, naar Fokjen Bonnes, de overleden eerste vrouw van Jurjen Jans.

Lolkjen (9). Lolkjen Jans Lemstra, geb 9-8-1801 te Rotstergaast, gedoopt 13-9-1801, trouwt (1) 20-5-1826 (WSW 28) met timmerknecht Baate (Baarte of Bate) Jannes HAVEMAN. Haveman-families komen uit Drenthe en Overijssel. Baate is van Steenwijkerwold, geb 20-11-1795, zoon van Jannes Jans HAVEMAN en Weintje Jans. Lolkjen en Baate gaan wonen in het dorpje Spanga in het zuidwesten van Weststellingwerf (dichtbij Steenwijkerwold, de Linde-rivier vormt hier de grens tussen Friesland en de Kop van Overijssel). Het huwelijk wordt één van de kortste van het jaar 1826: Baate overlijdt drie maanden later: 21-8-1826. Geen postuum kroost.

Twaalf jaar nadien trouwt Lolkjen (2) 17-5-1838 (WSW 28) met Pieter Kornelis DE BOER, boereknecht, woonachtig te Spanga, geboren te Scherpenzeel, zoon van Kornelis Pieters DE BOER, boer, en Klaasje Jakobs LANDMAN, huislieden, echtelieden, wonende aan de Lindedijk onder Spanga. Lolkje is 36, “boerendienstmeid, woonachtig te Spanga, geboren te Gaast”, en Pieter is 38, voor hem eerste huwelijk. Zijn ouders laten op 3-5-1838 bij de notaris Ate Reitzes Attema te Wolvega een akte opmaken waarin ze verklaren hunne toestemming te geven tot de voltrekking van het huwelijk hunner zoon Pieter Kornelis de Boer, van boerenbedrijf, meerderjarig, bij hen inwonende, met Lolkje Jans LEMSTRA, boerendienstmeid aan de Lindedijk onder Spanga. Als “verzochte getuigen” tekenen de buurmannen Wolter Jans NIEUWENHOUT en Jacob Jans KRAAK mee, beiden ook boer aan de Lindedijk onder Spanga. Volgens andere huwelijkse bijlage deed Pieter geen militaire dienst, “niet opgeroepen zijnde, hem tot geenen dienst heeft verplicht.” Uit het tweede huwelijk van Lolkjen zijn ook geen kinderen bekend. Lolkje overlijdt 13-7-1848, oud 46 jaar, gehuwd (Schot 105, dwz niet in Spanga Weststellingwerf). Waar Pieter Kornelis overleed is nog onduidelijk.

Froukjen (7). Geboren 22-11-1804 te Rotstergaast, tegelijk met tweelingzus Antje. Gedoopt 12-12-1804 Herv.gemeente Sint Johannesga. Froukje is nog net 22 wannneer ze 4-11-1827 trouwt met Hendrik Elings VAN DER ZWEEP. Akte: “Hendrik Elings VAN DER ZWEEP, oud 31 jaar, kastelijnsknecht, geboren te Heerenveen-Aengwirden, laatst te Akkrum en thans te Oudeschoot woonachtig, zoon van Eling Piebes, welke benevens des comparants wederzijdse grootouders volgens onder ede afgelegde verklaring voor zeer lange jaren zijn overleden, en van Klaaske Geales, 20 november 1813 te Heerenveen overleden.” En: “Froukjen Jans LEMSTRA, 22 jaar, dienstmeid, geboren te Rotstergaast, onlangs te Akkrum en thans te Oudeschoot woonachtig, dochter van Jan Jurriens en van Aaltje Rinkes.” Toen Hendrik Elings, geb 8-5-1796 op ’t Heerenveen in Aengwirden en daar 29-5-1796 gedoopt, in aanmerking kwam voor militaire dienst heette hij voermansknecht (hij wordt tot geen dienst verplicht), bij huwelijk ruim tien jaar later kasteleinsknecht. Hij verkeert dan (huwelijkse bijlage) “in een zodanigen behoeftige toestand dat hij tenvolle aanspraak heeft van de voorrechten en vrijstellingen bij de Wet van Maart 1815, aan behoeftige personen bij het aangaan van een huwelijk toegekend. Onder getuigenis van Luitzen Jacobs DE GROOT, z.b., en Fetze Willems KOOPMANS, boer en koopman, beide meerderjarig en ter goede naam en faam bekende personen wonende te Akkrum.” Froukjen zal rond 1826 in het “verre” Akkrum terecht zijn gekomen, waar ze de kasteleinsknecht Hendrik ontmoet. Uit de akten valt te lezen dat de twee enkele maanden voor hun huwelijk naar Oudeschoot verhuizen (waar moeder Aaltje woont). Hendrik VAN DER ZWEEP verloor op jonge leeftijd zijn vader en op zijn 17-de ook zijn moeder. De proclamatie van het voorgenomen huwelijk tussen Hendrik en Froukjen werd voor en aan het grietenijhuis van Utingeradeel gedaan (Akkrum/ Oldeboorn) op de derde en de vierde zondag van oktober 1827, afgekondigd telkens des middags ten twaalf uren, en daarna aangeplakt geworden. Er kwam geen “oppositie of verhindering”, dus het huwelijk te Oudeschoot kon worden ingehuldigd. Op 4-11-1837 (exact hun huwelijksdag, tien jaar getrouwd!) overlijdt Hendrik, 41 jaar oud, arbeider, en laat Froukjen met 2 jonge kinderen achter.

Froukje trouwt 15-10-1840 opnieuw. Akte: “Gerrit Gerrits SIMONS, 31 jaar, leerlooiersknecht, geboren te Tjalleberd en wonende te Heerenveen, zoon van Gerrit Hendriks SIMONS, overleden, en van Elske Siebrands MULDER, arbeidster te Tjalleberd.” En: “Vrouwgjen Jans LEMSTRA, 35 jaar, arbeidster, geboren te Rotstergaast en wonende te Heerenveen, weduwe van Hendrik Elings VAN DER ZWAAG, overleden, dochter van Jan Jurriens LEMSTRA en van Aaltje Rienks.” Froukje verloor haar vader toen ze 6 jaar oud was, Gerrit Gerrits SIMONS werd geboren te Tjalleberd 25-11-1808, gedoopt 15-1-1809, toen zijn vader al was overleden. Dat het bruidspaar onvermogend was tot betaling der kosten van de huwelijksakte is een onderwerp van huwelijkse bijlage, “ook op getuigenis van Lambertus VAN DER BERG, oud 71 jaar, leerlooiersknecht wonende te Heerenveen, en van Hartman Lieuwes DE JONG, 45 jaar, leerlooiersknecht wonende te Heerenveen.” En Militie-bericht: “Gerrit Simons tot geen dienst verplicht.” Gerrit Gerrits SIMONS had oudere collega’s bereid gevonden om van zijn onvermogen, geldelijk dan, te getuigen. Uit het huwelijk van Froukje en Gerrit worden geen kinderen geboren (misschien miskramen). Gerrit overlijdt al na 9 jaar, 5-11-1849, 40 jaar oud (Schot 159), twee weken voordat Froukje 45 wordt. We vinden haar terug bij overlijden in Aengwirden 30-8-1868, 63 jaar werd ze, tweemaal weduwe (Aengw 46). LENSTRA staat in de akte, moet LEMSTRA zijn.

Antje (7). Froukjen en Antje waren tweeling. Ook Antje 22-11-1804 te Rotstergaast geboren en 12-12-1804 gedoopt (Sint Johannesga). Over Antje geen verdere meldingen gevonden.

Van de lijst van kinderen die Aaltje Rinkes in 1811 noemt wonen in 1811 de jongste vier nog bij haar in huis te Rotstergaast/Nieuweschoot.

Aaltje Rinkes LEMSTRA wordt 75 jaar en overlijdt 15-5-1833 des morgens 6 uur in huis nr 39 te Oudeschoot, weduwe van Jan Jurgens LEMSTRA. Nalatende 7 kinderen.

“Het jaar 1790 was is in het voorjaar zoo zeer door droogte gekenmerkt, dat men elders (te Middelburg) het schuren, schrobben en spoelen buitens huis verbood. De groote hoeveelheid kopergeld, die thans in omloop werd gebragt, gaf aanleiding, dat de Staten alleen de duiten, gemunt in Friesland of Westfriesland, voor gangbaar verklaarden, met afzetting van al de overige, die nog gedurende eene maand, tegen 9 voor eenen stuiver gerekend, mogten worden toegelaten. Tevens werd bepaald, dat niemand, die eene som van boven de tien gulden ontving, meer dan een tiende deel in koper behoefde aan te nemen. De prijs der granen bleef dit jaar nog hoog, geldende de rogge 200 tot 280 goudguldens het last.” (Steenstra II pg 518) Ik schat het toenmalige daginkomen van Freerk Tammes op minder dan tien gulden, maar ik kan me vergissen. “Tot in November 1813 duurde het regeer van Napoleon hier, toen de Franschen, na de geweldige nederlaag des Keizers in Rusland, op den 17 November en volgende dagen met haast Friesland ontvlugtten. De winter die dit jaar voorafging, was zeer fel, gelijk ook die van 1813 op 1814, die tevens van ongemeen veel sneeuw zoo hier als elders vergezeld ging, en tot laat in het voorjaar duurde.” In de jaren 1811, 1812 en 1813 werden achtereenvolgens zes lichtingen voor dienst in de Franse legers opgeroepen. Een groot aantal Friese jongemannen verdween op veldtocht richting Moskou en tijdens de barre terugtocht. In onze voorfamilies gelukkig maar weinigen, vanwege nog net te jong voor dienstplicht dan wel juist te oud. Wat ons betreft, had Napoleon het niet beter kunnen plannen (daarom verloor hij ook, natuurlijk). Niet 60 zoals, bij terugrekening, de melding in de overlijdensakte suggereert. In augustus 1795 geboren. Groeide de eerste 18 jaar van zijn leven dus op in “Franse tijd”. In de strenge winter van 1794-1795, oudvader Wolter Freerks werd verwekt, vroren de rivieren dicht en kon een Frans leger gemakkelijk binnenvallen. Stadhouder Willem (V) van Oranje en zijn familie vluchtten 18 januari 1795 per boot naar Engeland. “Nu was het land aan Franschen invloed opgeofferd, en weldra onder Fransche overheersching gebragt, die bijna negentien jaren met toenemende kracht drukte.” (Steenstra II pg 519) “De eene regering verdrong nu de andere in een land, dat door geldheffing, neringloosheid, stilstand van den handel en de zeevaart, verlies van onze schepen en buitenlandsche bezittingen, die den Engelschen in handen vielen, dagelijks meer verarmde.” “Eene volkstelling in 1796 gedaan, gaf de uitkomst, dat het aantal inwoners destijds in Friesland, met inbegrip der eilanden Ameland en Schiermonnikoog, 161,536 inwoners bevatte.” De aantekening in de akte bij overlijden van Hendrikjen (“nalatende vier kinderen”) wekt de indruk dat of Tamme of Jaldert in 1822 nog leefde. We weten niet of de aangevende buurmannen precies op de hoogte waren. Aangifte van het overlijden wordt gedaan door de geburen Lintjen Jacobs DE JONG, 35 jaar, en Tjeerd Annes NIJENHUIS, 34 jaar, beiden arbeider. Aangifte van het overlijden wordt gedaan door de geburen Gerrit Piers HORNSTRA, oud 73 jaar, arbeider, en Rein Jacobs SOET, oud 37 jaar, koopman. In 1811 meldt zich te Langweer Willem Ynzes VAN DIJK met de kinderen: Klaas (35, zoon Willem 3), Antje (19), Eelkjen (14) en Ynze (9). Pieter was een tweede zoon van genoemde Klaas en werd in 1812 geboren. Zoon van Jolle Jelles HOEKSTRA en Pietertje Pieters JAGER. Pieter werd 28-4-1849 geboren (Donia). Zoon van Wybe Sytzes PEKEMA en Aaltje Sybes SCHAAP. Sytze werd 16-5-1855 geboren (Hask) en overlijdt 5-11-1932 (Hask). Zoon van Jelle Sjoerdszoon MEINESZ en Brechtje Dirks VAN DER GAAST. Vader Jelle is 12-6-1828 geboren (Hemelumer Oldeferd 33), zoon van Sjoerd Jelles MEINESZ en Rinkse Jans KLIJNSTRA. Dirk werd geboren te Sloten. Hij overlijdt 29-12-1941, 77 jaar oud, weduwnaar (Gaasterland 1942 nr 2, NB: Overleden te Heerenveen). Ytje BAKKER is 12-6-1829 geboren (Donia 36), dochter van Popke Sjoerds BAKKER en Jeltje Wiebes ZIJLSTRA. Bij de naamsregistratie van 1811 noemde Sjoerd Binkes Bakker te Oldeouwer elf kinderen in de leeftijd van 2-26 jaar, zes dochters en vijf zoons, onder wie de toen 11-jarige Popke. Ytje Popkes Bakker overlijdt 10-2-1900, 70 jaar oud, weduwe (Hask 31). Uilke VAN DER KOOI is 14-6-1837 geboren en was dus bijna 40 toen hij met Jeltje trouwde. Hij was zoon van Jacob Uilkes VAN DER KOOI en Korneliske Piers JAGER. In 1811 meldt zich te Teroele (mairie Langweer) Uilke Romkes VAN DER KOOI, met kinderen: Antje (16), Klaaske (14), en de zonen Romke (12), Jochem (9), Wibren (6), Kornelis (4) en Jacob (1 maand). Uilke trouwde 7-12-1794 te Teroele met Margjen Jochems. Hij overleed 14-5-1835, 71 jaar oud, gehuwd (Donia 5). Naar buiten Friesland vertrokken? Harmen Baukes (Boukes) BONSWIJK is in 1787 te Aengwirden geboren. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt hij zich vanuit Tjalleberd, dan nog ongehuwd en geen kinderen. Hij trouwt te Tjalleberd 30-5-1812 met Ydigjen (Ytje) Jans TUITEN (JETTEN). Uit dat huwelijk enkele kinderen. Wanneer hij 9-5-1845 als weduwnaar met Vroukjen Uilkes VAN DER SINGEL (weduwe van Arend KROM) trouwt, zijn die kinderen al het huis uit. Hij heeft nog te maken met de jongere (stief)kinderen van Vroukjen. Bij de naamsregistratie van 1811 meldt zich geen VAN DER SINGEL. Toch gaat Uilke Lommes, de vader van Vroukjen (ws een zus Antje) daarna met die familienaam de akten in. Uilke Lommes te Bovenknijpe trouwt 23-2-1793 met Marijke Hotzes, ook Bovenknijpe. Het huwelijk wordt kerkelijk niet in De Knijpe bevestigd, maar in de Hervormde kerk te Langezwaag. Uilke Lommes VAN DER SPIEGEL overlijdt 26-9-1840 (Schot 105), 72 jaar oud. Marijke Hotzes leeft dan nog. De halfzus van Afke, Marijke KROM, is duidelijk naar deze grootmoeder vernoemd. Vermoedelijk jongste zoon van Feitze Sakes TALSMA en Geesjen Hendriks die 11-5-1816 (mairie Mildam, Schot 4) in het huwelijk traden. Johannes STEUNEBRINK wordt 73 jaar oud en overlijdt 24-11-1913 (Haskerland). Jelle Klasen Bakker was in 1811 al rond 70 jaar oud. Hij overlijdt kort erna, 15-4-1815, oud 73 jaren, ’s morgens 8 uur in huis nr 183 te Noordwolde, weduwnaar van Antje Meines. Jelle en Antje waren 19-2-1786 te Noordwolde getrouwd. De dochters Baukjen en Lammigjen zijn uit een eerder huwelijk van Jelle. In de overlijdensakte van Lammigjen (Lamkje Bakker) worden geen namen van ouders gemeld. In de overlijdensakte van haar zus Boukje Jelles Bakker (2-1-1837 Weststellingwerf, 59 jaar, arbeidster, geboren te Noordwolde, wonend te Wolvega in ongenummerd huis, weduwe van Reinder Lammerts Elzinga) gebeurt dit wel: Jelle Klazen en Sjoukje Roelofs. Jan Hendriks Scholte, 32 jaren, en Thijsderus de Kleine, 31 jaren, beiden arbeiders en geburen, verklaren dat Ayze Bonnes Bouma, oud ruim 3 weken, zoon van Bonnes Jans Bouma en Lamkjen Jelles, echtelieden, huislieden wonende te Oudehorne, 3 januari ’s morgens 6 uren te Oudehorne in huis nr 2 is overleden. Jan Hendriks Scholte, 35 jaren, huisman, en Pieter Alberts Hoeve, 62 jaren, arbeider, als geburen, verklaren dat Lamkjen Jelles Bakker, oud 42 jaren, huisvrouw van Bonne Jans Bouman, huisman te Oudehorne, nalatende 7 kinderen bij gemelden harer man in echte verwekt, namiddags 5 uren in het huis nr 2 in Oudehorne is overleden.

De scheresliep kon niet schrijven als zulks nimmer geleerd hebbende. Dit was hem niet kwalijk te nemen. Een groot deel van de bevolking was nooit naar school geweest en had nooit schrijven geleerd. In vele akten kom je de aantekening nog lang tegen. Algemene schoolplicht werd pas in 1902 ingevoerd. Dit is verder niet nagezocht. Misschien eerder huwelijk 7-5-1797: Jannes Cornelis (Het Meer) en Umkjen Wybes (Het Meer) dat maar kort duurde en geen kinderen bekend? Eerste kind van Johannes en Hiltje wordt een maand voor hun huwelijk geboren en ruim een halfjaar later pas gedoopt. Molle Keimpes en Antje Hendriks trouwen 22-5-1803 (Nieuwehorne). Molle niet gemeld in 1811. Stamboom De Vries: Molle Hanzes LUKKES geb 26-5-1833 (Oudeschoot), trouwt 7-5-1852 Sjoerdje Tjabels VAN DER VEEN (Wolvega), koopman en timmerman, ovl 12-8-1907. Hans Johannes LUKKES wordt in die stamboom genoemd als “herbergier en boer”. “De onlusten, die in dit jaar 1830 in Belgie ontstonden, gaven aan de gedaante der dingen een minder gunstig en zelfs bedenkelijk aanzien, en maakten groote opofferingen noodzakelijk. Dus moesten de mobilaire Schutterijen zelfs ter verdediging des vaderlands uittrekken, bedragende ruim 4,000 man. Groote geldsommen vorderde mede dit onheil. In 1831 werden daartoe in twee leeningen 1,405,700 guldens bijeengebragt, waarbij in het volgende jaar nog ƒ2,763,700 genegotieerd werden, alzoo dat deze Provincie in twee jaren ruim vier millioenen moest voorschieten.” (Steenstra II pg 526) Steenstra heeft het slechts over de guldens en meldt niet de slachtoffers. Zowel Jan Johannes als Trijntje Johannes in geboorteakte Luckes geschreven. Het Meer als plaatsnaam wordt hier regelmatig genoemd. Voor de lezers die onbekend zijn met de topografie: Het Meer was de buurschap langs de Schoterlandse Compagnonsvaart direct ten oosten van Heerenveen, richting De Knijpe. De buurschap ontstond tijdens de veenvergravingen en hield uitsluitend lintbebouwing van een kilometer of twee lengte in. De naam “Het Meer” houdt misschien verband met een nat laagveengebied (vaak onder water) noordelijk van de sinds 1560 gegraven vaart. Eén van de eerste plekken die vergraven werden en drooggelegd. Historische bronnen zijn onduidelijk. Soms duikt de naam “Brandemeer” op als een eertijdse benaming voor dat gebied. Die benaming komt ook elders voor. We weten het niet. Weten ook niet of “Brandemeer” te herleiden zou zijn tot een plaats waar herhaaldelijk veenbranden plaats vonden. Zulke veenbranden ontstonden regelmatig spontaan en leidden tot plasvorming (drassig) omdat door de branden de bovenlaag in rook opging en het betreffende terrein dus komvormig werd. Zoals bekend trekt komvorming water aan van de gebieden eromheen. Iemand moet toch ooit een logische en gegronde verklaring geven voor de plaatsnaam “Het Meer”. Voorouders van ons kwamen er wonen toen de zaak al lang bepolderd en drooggelegd was. Het stadje Tholen op het Zeeuwse eiland Tholen. Geboorteakte geciteerd bij Bonjé (kw 19). De Woudstra’s waren een schippersfamilie die op turfvaart naar Zeeland voer. Kennelijk doet ook Durk dit nog op hoge leeftijd en nam hij zijn gezinnetje mee. Het zal niet de bedoeling zijn geweest dat Jacobje te Tholen beviel. Misschien was er veel ijsgang in de eerste weken van 1815? De winter van 1813/1814 was bar, in ieder geval in Rusland waar het leger van Napoleon op terugtocht vrijwel dood vroor. De winter van 1815/1816 was de strengste sinds mensenheugenis, maar dat had een bijzondere oorzaak. In april 1815 explodeerde de vulkaan Tambora in Indonesië (was 4000 m hoog, werd 3000 m) en dat bracht rond de aardbol zoveel as en zwavel in de lucht dat het klimaat tot en met de zomer van 1816, “het jaar zonder zomer”, drastisch verslechterde (misoogsten en honger ook in Europa, Ieren beginnen naar Amerika te vluchten). Getrouwd 21-12-1783: Jan Karstes, Rotsterhaule, Janke Eelkes, St.Johannesga. Om dit te “bewijzen” moeten nog allerlei akten worden geraadpleegd. Zie bij Eelke (kw 76). Ze krijgen de zonen Jan Jans Wind geb 17-11-1811, jong overleden, Hendrik Jans Wind die slechts 5 maanden leefde, ovl 14-9-1816, en Jan Jans Wind geb 3-3-1817 (aangifte) die 45 jaar oud werd. Ze krijgen zoontje Hendrik Jans Wind dat 6 maanden leefde, ovl 27-9-1826. Akke Eelkes WOUDSTRA trouwt 1-2-1821 te Sloten met Barend Jacobs VAN SLOTEN (Sloten akte 2). Hun eerste kind, Eelke, wordt in Schoterland geboren en aangegeven (5-4-1822, ovl 21-5-1822, 6 weken oud), en het tweede, Eelke (18-4-1826), eveneens. Daarna is naar Lemsterland verhuisd, waar Jacob (9-11-1829), Jan (27-10-1831, ovl 5-11-1851 te Sloten) en Harmen (3-7-1838) zijn geboren. Op de geboorteakte van laatstgenoemde (Lems 48) staat het notabene: Vader is overleden. En zo was het. Barend Jacobs VAN SLOTEN werd 45 jaar oud, ovl 20-5-1838 (Lems 8). Akke volgde hem snel, werd 39 jaar oud, ovl 29-2-1840 (Lems 3). Ik kan me indenken dat oma Kersje pijlsnel naar Lemsterland trok om voor haar verweesde kleinzoontjes te zorgen. Gegevens over kinderen van Lammert en Tryntje nog toe te voegen. O.a. Akke Wilts Swart die 3-5-1833, oud 32 jaren, zonder beroep, wonende te het Meer, trouwt met Tjibbe Eites DE VRIES, 31 jaar, geboren te Gorredijk, wonende te Beneden Knijpe. Dochter van Wilt Haayes Swart, oud 54 jaren, koorenmolenaar, wonende in het Meer en Jacobje Wiebes van der Werf. Jeltje ovl 28-11-1888, 67 jr, weduwe (Schot 236). Een zoontje Jacobus Karstes wordt (1851) slechts 1 maand oud. Ruim twintig jaar later (1863) is hij “brievengaarder, wonende ten dorpe het Meer”. Hij doet dan mede aangifte van het overlijden van Hendrikje Wolters Van der Hoek, ongehuwd gebleven zus van de schoonzoon van Bonjé, Jan Wolters Van der Hoek. Karst werd 20-4-1816 (aangiftedatum) geboren, ovl 8-11-1870, 54 jr, gehuwd (Schoterl 193). Peter Eering (internet) noemt een tweede huwelijk van Johanna Weyland te Naaldwijk per 31-12-1814, nu met Arij Jzn van der Eijk. Dit is ruim vier jaar na het overlijden van Pieter Roem en Johanna is 48 jaar oud. Niettemin wordt nog een zoon genoemd uit deze verbintenis: Magchiel Azn van der Eijk.. Eering noemt als geboortedatum/doopdatum voor Johanna niet 9-3-1766 maar 6-11-1768. Genealogie van der Spek. Begin 19de eeuw is er een J.W.Heynechius heelmeester en apotheker te Nijmegen. Angelfire/pe2/naaldwijk. Aardig is wel dat het Friese bronnenmateriaal (beperkt en juist daarom te behappen) momenteel via internet of anders veel toegankelijker is dan het bronnenmateriaal uit andere provincies. Bedenk bij “bronnenmateriaal” steeds dat het meeste er niet is. Niet beschreven, niet bewaard. Wees blij met wat toch wel beschreven en bewaard blijkt. In het boek over “Gieterse immigranten in Friesland” wordt een Pier Jacobs de Jong genoemd die zo’n immigrant geweest zou kunnen zijn en zich vanuit Haskerhorne tijdelijk te Oosterzee vestigde. Misschien is onze voorvader Pier Jacobs abusievelijk voor “Gieterse immigrant” aangezien. Hij was zeker geen immigrant en stamde af van meer Friese voorfamilies. De auteur van het boek was te snel met conclusies (voorzover met de door hem genoemde Pier werkelijk onze oudvader Pier werd bedoeld). Zij zijn o.a. grootouders van Fokje de Haan, die trouwt met Binze BERGER. Fokje en Binze zijn pake en beppe van Tiny BERGER. Voor de hand liggende veronderstelling is dat broer Hans Meyes FRANKENA (kw 54) een rol speelde. Hij woonde in die periode te Doniaga. Uit overlijdensakte: Jacob KAMPEN, 43 jr, koopman te Idskenhuizen, en Thomas BERGSTRA, 35 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Jelle VAN DIJK, 73 jr, geboren te St.Nicolaasga, zb wonende te Idskenhuizen, gehuwd met Froukje HOTTINGA, zoon van Meine Paschiers VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, op den 8ste april (1914) des nachts te half een te Idskenhuizen is overleden. Uit overlijdensakte: Jan RUNIA, 50 jr, slager te Idskenhuizen, en Jacob KAMPEN, 44 jr, koopman te Idskenhuizen, verklaren dat Trijntje VAN DIJK, 72 jr, geboren te St.Nicolaasga, herbergierster wonende te Idskenhuizen, weduwe van Herman Hayes, dochter van Meine Paschier VAN DIJK en Anna Jochums OENEMA, beiden overleden, op den 25ste november (1915) des avonds half 12 te Idskenhuizen is overleden. Uit overlijdensakte 22-5-1812: huisman, 50 jaren, zijnde gehuwd geweest, Haskerhorne. Aangevers: Sierd Pieters Sierdsma, 52 jaren, naaste gebuur, en Fokke Meints Veldstra, 29 jaren, neef, beide uit Haskerhorne. Uit overlijdensakte 6-8-1816: huisman, 57 jaren, wonende Haskerhorne nr 18. Geen namen van ouders vermeld. Doniaga: Dorp aan de weg van Lemmer naar Leeuwarden, aan de westkant van het Tjeukemeer, enkele kilometers boven Oosterzee, dichtbij St.Nicolaasga. Een boerendorpje, landbouw, met slechts 150 inwoners (rond 1850). Vanwege de naam is wel geopperd dat Doniaga ooit het hoofddorp van Doniawerstal geweest zou zijn. Meer waarschijnlijk is dat het Donia-geslacht hier een belangrijke bezitting had en dat het nooit meer dan een bescheiden omvang had. Volgens geschiedverhalen werden in 1498 door de Saksen hier 27 huizen neergebrand. Uit huwelijksakte 26-2-1832: Meye Hanzes Frankena, oud 27 jaren, boer, geboren te Doniaga 25-10-1804, zoon van Hans Meyes Frankena en Joltje Jacobs, beiden overleden, respectievelijk 6-8-1816 en 8-4-1825. Verwijzing naar grootvader van vaders kant, Meye Frankes te Langweer. Trouwt met Hendrikje Kooiker, 23 jaren, dienstmeid, geboren 19-8-1808 te Haskerhorne, dochter van wijlen Fedde Hanzes Kooiker, in leven boer te Haskerhorne en aldaar overleden 7-12-1829, en van Joukje Aukes Bijzitter. Uit overlijdensakte 19-3-1875: geboren Doniaga 25-10-1804, veehouder, wonende te Haskerhorne, gehuwd met Hendrikje Feddes KOOIKER, zoon van Hans Meyes FRANKENA en Jeltje JACOBS. Ovl te Haskerhorne nr 24, namiddag 2 uur. Heel vreemde formuleringen wanneer je bedenkt dat het hier om (aangetrouwde) kinderen van de “gedagte echtelieden” gaat. Gedagt = genoemd, of bedoeld. Aangifte wordt gedaan door Egbert Harmens BAKKER, 45, arbeider, en Jan KLOPPENBURG, 40, timmerman, beiden wonende te Blesdijke, bekenden der overledene. Zij verklaren dat Jantje Pieters SCHIPPERS, 85 jaar, zonder beroep, wonende te Steggerda en geboren aldaar, weduwe van Sybren Gerbens VISSER en dochter van Pieter Annes en Reinst Heeres, op 4 augustus 1860 des morgens om 8 uur in huis nr 57 te Steggerda is overleden. Aangifte wordt gedaan door Geert Jans PRAKKEN, 52, en Jan Pieters REINHART, 44, beiden boer te Steggerda en geburen van de overledene. Zij verklaren dat Sybren Gerbens VISSER, 76 jaar, arbeider, wonende te Steggerda, geboren te Nijeholtwolde, gehuwd met Jantje Pieters SCHIPPERS, arbeidster, wonende te Steggerda, zoon van Gerben Sygers en van Barbertje Sybrens, beiden overleden, op 3 oktober 1842 des nachts half een in huis nr 36 te Steggerda is overleden. Getuigen bij het huwelijk zijn o.a. Jan Poppes BOERSMA, 39 jaar, arbeider te Nijelamer, broer van de bruidegom, Johannes Wiebes OOSTERHOF, 64 jaar, huisman te Nijelamer, en Hendrik DE GRAAF, 39 jaar, schoolmeester van Sonnega, wonend te Oldelamer. Doopregister Herv.gem.Oudeschoot: Jetse, 6 maart 1763 te Rottum gedoopt, kind van Poppe Sijmens en Geertje Eiberts van Nijeschoot. Geert Klazes VAN DER HOEFF, 49, grofsmid, en Arend Jan PIEST, 44, arbeider, beiden wonende te Wolvega, geburen der overledene verklaren dat Andriesje Pieters SCHIPPERS, 57 jaar, arbeidster, woonachtig te Wolvega, geboren te Steggerda, weduwe van Jetze Poppes BOERSMA, dochter van Pieter Annes SCHIPPERS en Reinst Heeres, op 13 juni 1836 n.m. 4 uur in een woning zijnde ongenummerd te Wolvega is overleden. – Het staat hier volledig buiten maar de grofsmid Geert Klazes van der Hoeff was grootvader van Geertje van der Hoeff die in 1891 trouwt met Wolter Jans VAN DER HOEK. “Hendrik Pieters SCHIPPERS, oud 42 jaar, arbeider, geboren en wonende te Steggerda, zoon van Pieter Annes en Reinske Heeres, beiden sedert een lengte van jaren overleden, zomede dezelfs Grootouders, hetwelk aan comparant mits dezen nader vereischten Eed in onze handen te hebben afgelegd attest, en Jantje Klazes BESTEVAAR, oud 19 jaar, dienstmeid, wonende te Sonnega, zijnde de dochter van en geassisteerd door haren vader, Klaas Dirks BESTEVAAR, arbeider, wonende te Sonnega, en Trijntje Hendriks, den 17den der maand september 1818 te Oldetrijne overleden.” Getuigen: Willem Hubert, 59 jaar, mattenmaker wonende te Sonnega (oom van de bruid), Meine Dirks SPEK, 48 jaar, arbeider te Oldetrijne (oom van de bruid), Klaas Dirks BESTEVAAR, 49 jaar, arbeider te Sonnega (vader van de bruid), Lammert Hendriks MULDER, 38 jaar, arbeider te Wolvega (geen familie). – Moeder Trijntje Hendriks MOERMAN was 39 jaar toen ze in 1818 te Oldetrijne overleed, dochter van Hendrik Geerts MOERMAN en van Trijntje Hannekes. Hendrik Pieters trok bij de 1814-loting voor de Nationale Militie binnen de gemeente Noordwolde het hoge nummer 744 en werd dus niet opgeroepen. Volgens het voor hem genoemde signalement was hij, voor die tijd, tamelijk fors gebouwd: lengte 1 el 154 streep (vermoedelijk 1 meter 77 cm), vol aangezicht, breed voorhoofd, bruine ogen, dikke neus, gewone mond, ronde kin, donkerbruin haar en donkerbruine wenkbrauwen, verder geen “merkbare kentekenen”. De handtekening die Hendrik zette, het “eigen gezette handmerk”, had de originele X-vorm. De buurmannen die aangifte van overlijden deden, waren Pieter Takes POSTHUMA, 54, en Christoffel JANSEN, 44, beiden arbeiders te Noordwolde. Hendrik overlijdt 23-2-1865 om 8 uur v.m. in het huis met nr 116 Wijk B te Noordwolde. Ook RIEZENBRIJ geschreven of gelezen. De Steggedaster buurmannen Albert DE VRIES, 54, arbeider, en Ebe Johannes SCHEPER, 34, veehouder, melden dat de 87-jarige weduwe op kerstavond 1870 n.m. vier uur overleed in huis nr 113 te Steggerda. Schrijfwijze Garbrand in plaats van Gerbrand komt voor. Kinderen in 1811 in leven van overleden Hendrik Jans KROL en Trijntje Alberts te Noordwolde: Tiarda 35, Albert 32, Lammegjen 28, Gerbrand 26, Dirk 24, Jantje 22, Baarte 18. Geen kleinkinderen genoemd. Aangevers zijn de geburen Anne VELDKAMP, 54, arbeider, en Roelof HUIZINGA, 24, boerenknecht. Klaasje, dochter van Pieter Annes en Reinskje Heeres, overlijdt 8 februari 1875 ’s nachts om half twaalf in huis nr 132 Wijk B te Noordwolde. “Namen ouders niet bekend” bij de aangevers. Achteraf zijn die namen wel ongeveer te traceren. Dit nu nog niet gedaan. Aangevers waren Klaas Koops KOOI, 68 jaar, zonder beroep te Blesdijke, en Johannes Roelofs ZANDSTRA, 30 jaar, boer te Blesdijke. Waarschijnlijk Klaas KOOI was goed op de hoogte met leeftijd en herkomst van buurvrouw Korneliske SCHIPPERS, 78 jaar, geboren te Steggerda, dochter van Pieter Annes en Rensje Heeres. Jurjen Pieters Schippers. Mail Yntze van der Honing 21-2-2002: ca. 1791-1866. Getrouwd met Lutske Beenes BROUWER (1798-1875). “In 1846 wordt gemeld dat hij “nu gehuwd” is met Brouwer, maar een huwelijk heb ik niet kunnen vinden, althans niet in Weststellingwerf, Schoterland of Steenwijkerwold. We blijven zoeken!” Aangifte van overlijden door Willem Noulens DE JONG, 48, en Jan Durks JONKERS, 29, beide arbeider te Nieuwehorne. Lutske overlijdt 28-2-1875, ’s nachts 1 uur in huis nr 10 te Nieuwehorne. “Dochter van Bene Jilderts en Wobbeltje Syberents.” “Roelof Johannes KLOS en Albert Davids DAMHUYS, geburen van overledene, verklaren dat Heero Pieters SCHIPPERS, oud 20 jaar, zoon van wijlen Pieter Annes Schippers en Rensje Heeres wonende te Steggerda, 8 juni 1815 des namiddags 2 uur in het huis nr 79 te Steggerda is overleden.” Moet zijn: Pieter Annes. Na overlijden van Sjouke ZANDHUIS is weduwe Liesbeth ergens een keer van Steggerda naar Oldeholtpa verhuisd. Ging ze inwonen bij één van de kinderen? Uit verder onderzoek kan dit blijken. Op die datum staat ze als “arbeidster te Blesdijke” vermeld in de huwelijksakte van zoon Jelke. Vader Hendrik Jelkes is dan al overleden. Op 5 augustus 1820 werd geboren HENDRIK, zoon van JELKE HENDRIK KIELSTRA, oud 27 jaar, van beroep arbeider, en van RINSKE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Oudega. Op 11 september 1822 werd geboren REINDER, zoon van JELKE HENDRIK KIJLSTRA, oud 30 jaar, van beroep arbeider, en van RINKSE REINDERS BOONSTRA, beiden wonende te Wolvega. Blesdijke: dorpje ten zuiden van Wolvega. Buurschap: Blesdijkerveld. Taal: Stellingwerfs. In 15de eeuw stond hier een klooster van zusters tertiarissen (Enc.).Blesdijkerveld is de ontgonnen Blesdijkerheide die zich tot in Overijssel uitstrekte. In voortdurende ruzie met de bisschop van Utrecht die de jachtrechten claimde werd het dorp in 1413 verbrand. Moet Luinjeberd geweest zijn (zie kw 120). Misschien niet gedoopt in de kerk te Terband (zie kw 120) maar in de kerk te Tjalleberd die in 1742 werd vernieuwd waarna de kerk te Luinjeberd werd afgebroken. Tjalleberd gold als hoofddorp van “De Streek”. De dorpjes liggen in elkaars verlengde. E(n)gbertje Andries DRIEST is in 1774 geboren. Zij was ca 24 toen ze met Durk Jacobs (37) trouwde. Egbertje DRIEST werd 81, volgens de overlijdensaangifte geboren te “Holtwolde” (Nije- of Olde?), namen van ouders bij de aangevers niet bekend. De akte meldt dat ze 3 meerderjarige kinderen nalaat. De anderen heeft ze dus overleefd. Ze overlijdt 26-12-1855 te Heerenveen in het armhuis (Aengw akte 60). Sic transit gloria. (Noot voor verdere onderzoekers: Deze Egbertje Andries DRIEST niet verwarren met de andere Egbertje Andries DRIEST, dochter van Andries Lammerts en Joltje Folkerts die 19-5-1771 te Nieuweschoot trouwden. De naamgenotes waren ongeveer even oud. Maar “onze” Egbertje werd 81, terwijl de andere Egbertje (in 1795 getrouwd met Gerben Luitjes DE JONG) al in 1800 overlijdt.) Oldelamer (Oldelemmer): In noordwestelijk deel van Weststellingwerf tussen Tjonger en Scheene gelegen. Van der Aa schrijft rond 1850: “Dit dorp plagt weleer beroemd te zijn, wegens de menigte van turf die er jaarlijks gegraven werd, doch thans is deze voorraad genoegzaam ten einde. Ook zijn de drie schipslooten, die uit deze veenen naar de Kuinder liepen, reeds vervallen. Weleer plagten hier binnen den Weerdijk ook bouwlanden te zijn, doch overigens ziet men hier niets dan wei- of hooilanden.” Toen Andries Jans (kw 124) als turfmaker vanuit Ruitenveen (Overijssel) rond 1755 in dit gebied neerstreek begon Oldelamer vanwege “de menigte van turf” beroemd te worden. Geert Jans Dolstra overlijdt 13-12-1910, oud 91 jaar, weduwnaar, zoon van Jan Geerts Dolstra en Albertje Jans Fleer (Ooststellingwerf akte 1910-172). Hij was getrouwd met Tjitske Jans ZWART. Anne Jans Dolstra trouwt 10-11-1848 met Geesje Tymens VISSER (WSW 71) die echter 25-1-1852 overlijdt, 27 jaar oud (WSW 13). Hun zoontje Tymen blijft slechts 5 maanden in leven en overlijdt 20-6-1852. Anne Jans trouwt opnieuw, 31-3-1853, met Meintje Jans MINK (WSW 12). Anne Jans overlijdt 29-8-1895, 70 jaar oud (Sch 151), Meintje Mink 4-2-1909, 76 jaar oud (Sch 23). Jan Geerts Dolstra trouwt ruim anderhalf jaar later, 9-7-1826 (Schot 38), met Hendrikje(n) Bonnes van Dijk. Hij is ca. 40, zij ca. 32. Geen kinderen bekend. Hendrikje was dochter van Bonne Romkes van Dijk (Rotsterhaule). Jan Geerts Dolstra overlijdt 15-8-1864, 77 jaar, weduwnaar (Ooststellingwerf 125). Hij was volgens de overlijdensakte zoon van Geert Hendriks en Antje Jolkes. Geert Hendriks DOLSTRA doet niet mee aan de naamsregistratie van 1811. Hij overlijdt 15-2-1823, oud 83 jaar, weduwnaar (Schot 8). Wanneer er mogelijk trammelant in het gezin was over de relatie van de jonge Albertje, dan heeft dit niet kunnen voorkomen dat de volgende dochter, Fokje, op haar 19de ook reeds trouwde, met een weduwnaar-met-kinderen van rond 40. Toen Fokje trouwde was ze het ouderlijk huis al uit. De geboorte van Marijgje Jans FLEEREN is eerst 12-9-1835 in het register ingeschreven. Ze is 21 en van plan in Weststellingwerf met de weduwnaar Theunis TE(R) VELDE te trouwen maar er is geen akte van haar geboorte te vinden (in Schoterland). Dus moet er snel bij de Rechtbank van eersten aanleg te Heerenveen een procedure worden gestart. “Geeft eerbiedig te kennen, Marigjen Jans van Fleeren, boerendienstmeid wonende te Oldetrijne, meerderjarige dochter van wijlen Jan Andries van Fleeren, overleden te Delfstrahuizen de 27ste september 1828, en Pietje Jans Lemstra, zonder beroep woonachtig te Oldetrijne; dat zij, suppliante, op den 19de mei 1814 is geboren te Gaast in de Grietenij Schoterland, doch daarvan gene behoorlijke aangifte gedaan zijn de registers van de B.S. van gezegde Grietenij, geen geboorte akte werd gevonden, in geval van Certificaat van den Heer Grietman, Officier van den B.S., van den 20ste augustus 1835. Dat de suppliante zowel anderszins als om tot de voltrekking van een wettig huwelijk te kunnen geraken, de herstelling dezer omissie verlangt, doch blijkens attest afgegeven door den Heer Grietman van Weststellingwerf en getuigen op den 19de augustus 1835 onvermogend is om de daartoe vereiste kosten te betalen, redenen waarom zij verzoekt dat het U Mijnheer de Voorzitter moge behagen enen Rechter Comissaris te benoemen ten einde na deszelfs rapport…” enz. Marigje zal deze tekst zelf niet bedacht hebben. Gelukkig leeft moeder Pietje Jans Lemstra nog zodat deze een positieve verklaring af kan leggen en dat doen ook twee andere weduwen, Antje Gerbens DE JONG, boerin, wonende te St.Johannesga, weduwe van Tijmen Poppes BOERSMA, en Tjitske Thijsses DE GROOT, boerin, wonende te Gaast, weduwe van Jan Barteles LIEMBURG. Pietje “als belanghebbende partij en de beide laatsten als getuigen ten verzoeke van de rekwestante in de zitting gehoord.” Doe maar, zegt officier van justitie ADEMA. En zo wordt Marigje gemachtigd haar geboorte alsnog te doen inschrijven. Elf dagen later vindt haar huwelijk plaats. Geen huwelijksakte Bonne en Jannesjen. Uit overlijdensakte: Yme Johannes OOSTING, 43 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, en Sierd Wiebes WESTRA, 34 jr, veehouder wonende te Oldetrijne, hebben verklaard dat Bonne Jans VAN FLEEREN, 65 jr en ruim 10 maanden, arbeider wonende te Oldetrijne, geboren te Gaast, gehuwd met Sanderina Jans DE VRIES, zoon van Jan Andries VAN FLEEREN en Pietje Jans, op den 1ste juni (1882) ’s nachts om 1 uur in het huis nr 16 te Oldetrijne is overleden. (NB: Zijn moeder Pietje Jans LEMSTRA overleed ruim 30 jaar eerder ook in het huis nr 16 te Oldetrijne. Als inmiddels nummering niet veranderde overleed zij in hetzelfde huis als later jongste zoon Bonne.) Uit overlijdensakte: Jacob OOSTERKAMP, 56 jr, arbeider, en Sake Jans KOELMA, 47 jr, arbeider te Oldetrijne, hebben verklaard dat Sanderina Jans DE VRIES, 83 jr, geb te Oldeholtpa, z.b. wonende te Oldetrijne, weduwe van Femme GROEN, eerder van Bonne Jans VAN FLEEREN, nog eerder van Martin Hanzes BLOEM, dochter van Jan Jacobs de Vries en Geertje Jans Bruinewoud, op den 14de februari (1908) des nachts ten 2 ure te Oldetrijne is overleden. Trouwregisters Herv.gem.Terwispel slechts vanaf 1747 bewaard gebleven. Eerste proclamatie van het huwelijk 27-11-1745 in de kerk van Opeinde. Terwispel was het meest westelijke dorp op de zandrug door Opsterland ten zuiden van de Boorne-rivier. Hier werd al rond het jaar 1000 met dijkaanleg begonnen. Van der Aa noemt het rond 1850 “een zeer vruchtbaar dorp. Men telt er, met de buurtjes Westerend, Trimbeets en De Klieze, 540 inwoners, die meest hun bestaan vinden in den landbouw en veeteelt. Noordwaarts heeft dit dorp schoone velden, naar het Westen zeer uitgebreide hooilanden en ten Zuiden van de kerk, hoog vruchtbaar bouwland. De Hervormden die er zijn, behooren tot de gemeente Lippenhuizen-Terwispel-en-Hemrik, welke hier ook eene kerk heeft, die in eenen polder van vergraven land, tusschen de wegen, gebouwd is. Het is een vierkant gebouw, met eenen steenen toren, doch zonder orgel. De Doopsgezinden die men er aantreft, behooren tot de gemeente van Dragten. De Rooms-Katholieken welke er gevonden worden, parochiëren te Heerenveen.” “Anno 1772: Van Drie Koningen dag tot na het einde van de maand Maart, had men een felle vorst en koude, die ook van schaarschheid en gebrek gevolgd werd, zoo dat er een zeer dure tijd volgde, die ook het volgende jaar voortduurde. De Staten vonden daarom noodig, den uitvoer van granen, meel, erwten, als ook van hooi en stroo te verbieden. De belasting op de aardappels werd van twaalf tot zes stuivers de ton verlaagd, en de verhooging van het brood, naar den regel der gewone zetting, voor eenige maanden verboden.” (Steenstra II, pg 509). Te Hemrik 30-4-1780 met Sjoerd Jeens? Dit is nog onduidelijk. Janke Harmens zal ca 40 zijn geweest en Sjoerd vermoedelijk ouder. Hij kan 5-9-1762 getrouwd zijn in Zuiderdrachten met Riemkjen Heines en inmiddels weduwnaar geworden. Johannes Bruines OOSTERHOF, 55 jaar, boer, en Wiebe Ottens WALSTRA, 43 jaar, arbeider. Beiden wonende te Terwispel en bekenden van de overledene. Op 24-12-1797 trouwt een Jeltje Oebeles te Terwispel met de weduwnaar Jakob Bonnes die in 1811 als Bouma te Terwispel de volgende kinderen laat registreren: Trijntje 25, Teye 22, Femke 18 (Haskerdijken), Grietje 10, Elske 6 en Antje 3. Jakob Bonnes was 23-5-1784 te Terwispel getrouwd met Fimke Teyes. De drie eerstgenoemden zijn uit dit huwelijk. De andere drie uit het huwelijk met Jeltje Oebeles. Jacob Bonnes BOUMA overlijdt 18-10-1822, oud 65 jaar, gehuwd (Opst 32). Ze krijgen de dochters Antje (1800-1860, trouwt 16-5-1817 met Wiebe Andries AARDEMA, Opst 16), Janke (1802-1851, trouwt 20-5-1824 met Annes Sytzes BOUWMA, Opst 33), Sjurtje (1804-1874, trouwt 17-4-1837 met Haye Jans KNIJPSTRA, Opst 18), Hinke (1806-1840, trouwt 17-5-1827 met Marten Sytzes VAN SEYEN, Opst 30), Femke (1808-1882, trouwt 16-5-1855 met Teye Aukes VAN TEYENS, Opst 41) en Baukjen (1812-1831, ongehuwd gebleven). Verder de zonen Teye (1810-1832, ongehuwd gebleven) en Tamme (1816-1859). Zoon Tamme trouwt 8-4-1843 met Fetje Jans WERKMAN (Opst 7) die echter na 4 maanden overlijdt, 13-7-1843, 22 jaar oud (Opst 28). Tamme trouwt opnieuw twaalf jaar later (16-5-1855, Opst 42, op dezelfde dag als zijn zus Femke) met de volle nicht Antje Jelkes KOOISTRA, dochter van Jelke Teyes KOOISTRA en Sietske Sietses DE VRIES. Deze is 43 en was ongehuwd gebleven. Zij overlijdt twee jaar later, 16-6-1857 (Opst 29), 45 jaar oud. Ook Tamme leeft daarna niet lang meer: hij wordt 43 en overlijdt 10-12-1859 (Opst 73). In 1811 meldt Oeble Joukes DRAAI te Hemrik zich met de kinderen: Jouke (16), Thamme (13), Jalder (9), Lieuwe (7) en Jan (3). Vijf zonen dus voor Lolkje en Oebele. De familienaam wordt Van der Draai, zoon Lieuwe komt als Van der Draay voor. Jouke Oebeles van der Draai trouwt 2-9-1830 met Hiltje Tjeerds JONGSTRA (Opst 47), Tamme Oebeles van der Draai 17-5-1827 met Janke Sjoerds DE BOER (Opst 27), Jaldert Oebeles van der Draai blijft ongehuwd (overlijdt 30-12-1874, 72 jaar oud, Opst 259) en Lieuwe Oebeles van der Draay trouwt 27-3-1834 met Leentje Klazes de Hey. Lieuwe overlijdt 6-1-1875, 69 jaar, gehuwd (Opst 7). Een week na de vrijgezelle broer. Lolkjen Tammes krijgt tijdens haar leven rond 20 kleinkinderen. Huwelijken van die kleinkinderen maakt ze niet meer mee. Neven/nichten: Oebele Jans trouwt 1859 met Geertje Joukes en Tjeerd Joukes 1865 met Lolkjen Jans. Vernoemingen: Tamme, Freerk en Eeuwkjen is wel duidelijk. Ekke = Auke. Corneliske = moeder van Sytske Aukes? In doopregister Renskjen (1782), in 1811-registratie Hinke. Wellicht was het moeilijk te lezen. Evenzo in 1841 bij overlijden van Sierds broer Freerk Tammes wordt in de akte geschreven dat hij 90 jaar oud werd. Terwijl dit waarschijnlijk 84 had moeten zijn. In Sierds akte worden niet de namen van zijn ouders vermeld, bij overlijden van Freerk worden de namen van de ouders wèl vermeld. De RIJSENBRIJ-familienaam komt in de Friese 1811-registers driemaal voor. Trijntje is dochter van Meile Haijes RIJSENBRIJ te Jubbega die in 1811 de kinderen noemt: Trijntje (15), Aaltje (9), Froukjen (6) en Haije (2). Overleden op 33-jarige leeftijd (akten zijn vaak slecht leesbaar). Vermoedelijk. Dit verder niet onderzocht. Voor alle zekerheid te noemen: vernoeming van Lutske (stiefmoeder van Sierd-kinderen) komt niet alleen bij Ekke voor. Eigenlijk had hij niet hoeven te verschijnen: het oudst levende gezinshoofd (Sierd dus) had die plicht. Vanuit Drachten kon Cornelis niet overzien of zijn vader wel aan die plicht voldeed. Hij twijfelde en ging dus ook maar zelf. Dat hij woonplaats/mairie De Knipe voor zijn vader noemt (was Jubbega/Mildam) kan erop wijzen dat de nieuwe indelingen die de Franse bezetters invoerden, lang niet voor iedereen duidelijk waren. Noorderdrachten 244, het adres waar het gezin van Gerrit Meines TOSCH en Trijntje Eizes (MEYER) al woont, met zeven kinderen. Het kan zijn dat Cornelis (ca 30 jaar oud) als knecht bij Gerrit TOSCH (44 jaar oud in 1811) ging werken. Wat voor bedrijf? Dat weten we nog niet. Gerrit was zoon van Meine Lubberts (Drachten) en Aaltje Gerrits (Beetsterzwaag) die 10-9-1775 trouwden. Hij is de enige in Friesland die in 1811 de naam TOSCH laat registreren en we moeten bijna geloven dat hier het Friese woord “tosk” (tand) meespeelde. Gerrit had misschien een imposant gebit. In een latere akte heet een van zijn kinderen op zijn Hollands “van der Tand”. Dat is geen bewijs, maar wel opmerkelijk. Gerrit Tosch ovl 2-9-1846, 79 jaar oud. Het zou interessant kunnen zijn om mogelijke beweegredenen van weduwe Elizabeth van Zandbergen voor de keuze van de HOPPINGA-naam te achterhalen. Gegeven is dat Jakob kennelijk accoord ging en zich ook Hoppinga liet noemen. Je begrijpt dat we dit soort dingen vooral ook noemen omdat de schrijfwijze van de familienaam in de akte zo divers is. Bij de geboorte van Sierd wordt zelfs VEENSTRA genoteerd, “zoon van Kornelis Sierds VEENSTRA en Antje Jacobus HOPPINGA”. Niemand keek er verder naar. Tot bijna 30 jaar later de akte weer te voorschijn komt (Sierd gaat trouwen, met Ymkje Harkes OOSTERWAL). Via de rechtbank te Heerenveen wordt ingegrepen en dd 11-6-1845 de geslachtsnaam “Veenstra” verbeterd in “Zeinstra”. Vraag is waarom de fout al niet in 1836/1837 werd opgemerkt toen Sierd onderdeel vormde van de lichting Nationale Militie. Op 14-10-1798 trouwen te Drachten Hinke Sierds (Zuiderdrachten) en Durk Jentjes (Noorderdrachten). In 1811 meldt zich (Noorderdrachten 29) Durk Jentjes HOVINGA, zonder kinderen te noemen. Op datzelfde adres woont dan Sjoerdje Heeres BOON. Op 10-10-1854 overlijdt Drachten een Hinke Sierds, 77 jaar oud, weduwe, dochter van Sierd en van Sjuttje Heeres BOON. Aanname kan zijn dat in 1811 Durk zijn schoonmoeder Sjoerdje (Sjuttje) mee in huis had. Maar wie nu was genoemde Sierd? “Onze” Sierd meldt dat dochter Hinke in 1811 te Lippenhuizen woont. Niet in Drachten. Dus geen buitenechtelijke toestanden? Overlijdensakte van Hinke Sierds maakt ons niet veel wijzer. Trouwregister Hervormde gemeente Hoornsterzwaag-Jubbega. Zie alle verschillende schrijfwijzen van de familienaam. Deze Jan Durks de VRIES doet ruim een jaar later, samen met zwager Tamme, aangifte van het overlijden van schoonvader SIERD TAMMES SEINSTRA. Misschien was hij een broer van Tammes (derde) vrouw Aafke Durks de VRIES. Zo staat het er, ja. Waarom ze als dochter van Jan Durks in de akte staat als Janke Hendriks zal een raadsel blijven. Hoewel. Goede verklaringen voor de naamkeuzes LENSTRA en SEINSTRA zijn we nog niet tegengekomen. De Friese –stranamen wijzen vaak naar beroepen of woonplekken (Spoelstra, Zaagstra etc of Dijkstra, Hornstra etc). Bij SEINSTRA kan gedacht worden aan visserij (seine of zegen als visnet) of maaierij (seine of zeis). In ieder geval dan “werk(s)man”. Dit huwelijk is niet in beschikbare hervormde trouwregisters te vinden (die van Nieuwehorne zijn wel vanaf 1728 bewaard). Melding Klaas maart 2003. In het boek staat (per abuis?) Jan Wouters ipv Wolter of Wouter Jans. Jongste dochter Hendrikjen (“Oranjewoud”) trouwt in 1789 te Kortezwaag met Freerk Tammes (VAN DER HOEK). Er is een Hiltje Wolters (Ter Idzard) die in mei 1794 trouwt met een Wybe Hiddes (Brongerga, Oranjewoud), maar als dit oudste zus van Hendrikjen is, was die zus bij dit huwelijk al 46 jaar. Er is ook een Anske Wolters (Ter Idzard) die daar 13-5-1792 trouwt met Geesje Kleizes. Op 9-1-1803 trouwt een Anske Wolters te Oldeholtpade met een Trijntje Jans. Broze meldingen want in de BS na 1811 van de betrokkenen geen navolgbaar spoor. Oldeholtwolde: Klein dorpje direct ten oosten van de weg Heerenveen-Wolvega, bezuiden de Tjonger. Overlijdensakte: “Roel Sikke Hoeksema, oud 53 jaren, en Klaas Meines de Wal, oud 46 jaren, beiden huislieden en geburen, verklaren dat FOKJEN HENDRIKS, oud 67 jaren, huisvrouw van Jan Wolters Bijma, boer, woonachtig te Nieuweschoot, nalatende gemelden haren man benevens 2 kinderen bij dezelve in echt verwekt, is overleden 27 maar 1819 in huis nr 13 te Nieuweschoot.” Twee kinderen: dochter Grietje Jans Bijma (kw 35) was immers al 20 jaar eerder overleden. Gatske Jeens Stoker is zoals gemeld dochter van Jeen Laurens Stoker en Reinskjen Ayses. Jeen wordt als boer te Rotstergaast genoemd, maar eerder was hij, geboren 1749 te Langezwaag, overleden 5-12-1826 te Rotstergaast, distillateur te De Knipe (jeneverstokerij). Na verkoop van zijn bedrijf kwam hij te Rotstergaast terecht. Andere bronnen geven meer gedetailleerde informatie. Overlijdensakte Kornelis Jans Lukkes 1821: “Pieter Gerrits PONNE, 73 jaar, koopman, en Gerrit WIJGERSMA, 62 jaar, beide geburen van de overledene, verklaren dat Kornelis Jans LUKKES, oud 83 jaar, zonder beroep wonende in Het Meer, nalatende zijn huisvrouw Froukjen Jetzes, benevens 3 kinderen bij dezelve in echt verwekt, op 13 april n.m. 2 uur in Het Meer in huis nr. 42 is overleden.” Overlijdensakte Froukjen Jetzes 1823: “Pieter Gerrits PONNE, 75 jaar, en Jelle Uilkes JONGSMA, 48 jaar, beide kooplieden en als geburen, hebben verklaard dat Froukjen Jetzes, oud 85 jaar, zonder beroep wonende in Het Meer, weduwe van Kornelis Jans Lukkes, nalatende 3 kinderen, op den 8 januari n.m. 1 uur is overleden in huis nr. 42 Het Meer.” Misschien dacht vader (ruim 70) dat de jongens (beiden rond 40 inmiddels) het maar moesten doen. Terwijl die jongens, voorzover ze erover nadachten, terecht vonden dat vader het moest doen. Want het oudst in leven zijnde (mannelijke) gezins/familiehoofd had de meldingsplicht. Wellicht konden ze alledrie niet lezen en schrijven en moesten ze niets hebben van die Franse paperasserij. Wimke Meinderts BOSMA overlijdt 28-12-1855, oud 79 jaar, weduwe (Schot 175). Misschien toch wel hoor. De overlijdensakte van 1852 meldt o.a.: Kornelis Jetzes Lukkes, 51 jr, arbeider, geboren en wonende te Het Meer, gehuwd met Tjitske Joukes DE GROOT, zoon van Jetze Cornelis LUKKES, overleden, en van Wimke Hendriks, wonend te BenedenKnijpe. Ovl 18-7-1852 in huis nr 56 i n Het Meer. Geen volledig overzicht gemaakt. Geen geboortemeldingen in Schoterland, Aengwirden, Haskerland, Untingeradeel. Jan Lammerts WOUDSTRA trouwde 8-6-1834 (Hask 22) met Berber Lammerts WOUDSTRA, kleindochter van Durk Eelkes, dochter van Lammert Dirks WOUDSTRA en Tryntje Pieters CATH. Jan was 43 en Berber 25 bij het huwelijk. Ze krijgen de kinderen Wytske, Lammert, Jaring, Tryntje en Jan. Zoontje Jan wordt 12-1-1842 geboren (Hask 6) maar dan is vader Jan al ruim 5 maanden dood. Vader Jan overlijdt 9-7-1841, 50 jaar oud (Hask 22, ovl te Lemmer). Moeder Berber blijft varen: zoontje Jan overlijdt 3-9-1842, zeven maanden oud, te Brouwershaven in Zeeland (Hask 32, ovl te Brouwershaven, ingeschreven op of na 30-12-1842 – die laatste ambtelijke melding houdt in dat het maanden duurde voordat het bericht van de dood van het jongetje de Haskerlandse burgerlijke stand bereikte). We houden mogelijke broers Hans en Jan nog in reserve. Bij naamsregistratie 1811 ook een Pieter Eelerts VAN DER WERF te Sneek, met zonen: Eit (17), Eelert (14), Wybe (9), en dochters: Lolkje (19), Ester (12). Vergelijk bij kw 43. Zij trouwt met zoon van Albertina Elisabeth VAN LOON. Genealogie van der Spek. Informatie betreffende eerste twee kinderen voorlopig ontleend aan Peter Eering (internet). Moet dus nog worden nagetrokken. Eerste proclamatie 11-11-1770 te Lemmer-Follega-Eesterga. Broek: Klein streekdorp direct noordwestelijk van Joure, maar nog behorend tot de grietenij Doniawerstal, in het waterrijkste gebied. Rond 1850 worden 125 inwoners geteld, meest werkzaam in de veeteelt. Kerkelijk samen met het iets noordelijker gelegen Goïngarijp. Over Broek: “Gedurende den Spaanschen oorlog was dit dorpde schuilpaats van zekeren beruchten straatschender, bekend onder den naam van den Boerenvijand, die zich hier met nog ruim 30 soldaten in de kerk opsloot, doch gevangen genomen zijnde, werden zij allen te Leeuwarden onthalst.” (vdAA) Zandgaast: Boerenstreek die als buurtschap van Langweer wordt genoemd, naast Terhorne of De Hoek (Doniawerstal), in westelijke richting. In feite ligt het aan de overkant van het meer de Koevorde, aan en bezuiden Jeltesloot of Johan Friso Kanaal. Huidige naam Zandburen. Per boot was Langweer dichterbij, maar over land het dorp Hommerts (Wymbritseradeel). Getrouwd te Akmarijp in maart 1749. Akke is ca 1752 geboren en 4-5 jaar ouder dan Franke Meyes. Pieter Wietzes HOOGLAND wordt 80 jaar en overlijdt 12-8-1846, weduwnaar (Doniawerstal akte 9), zeilmaker. Moest Lijsbert Hanzes zijn. Onwetendheid van de aangevers. In strijd met doopregister te Tjerkgaast. Uit brief d.d. 20-2-1825 van Folkert Johannes SCHOOTSTRA, schoolmeester te Ouwsterhaule, aan zijn zoon Johannes, schoolmeester te Harich, over de gevolgen van de watersnoodramp in Ouwsterhaule: “Veel huizen op onze streek zijn deuren, vensters en wanden weggeslagen en verbrijzeld. Wij intusschen zaten op den zolder, ons eenigste vertrouwen waren, naast God, de muren waarop het huis ruste, edoch onvoorziens toeval beschermde ons huis. Toen de nood op het hoogst scheen kwam een menigte drijfijs opdagen en dreef voor ons huis en belette de baren hun geweldig klotsen tegen de muren van ons huis. Jan Andries en zijn vrouw met een klein kind hebben tenminste 36 uren op hun zolder zonder licht en vuur, zonder eten moeten doorbrengen, terwijl hun huis bijna tot het dak in het water stond. Geen beter lot trof Hendrik Broers met zijn huisgenooten. Een zonderling toeval tot behoud van leven werkte mee. Een turfschuitje lag buiten den polder voor anker, raakte los en dreef over den polderdijk. W.O.Oenema zag het, hield het aan, stelde er 2 man op en beval hun bij de huizen langs te varen, en de noodlijdenden te redden, die hebben Jan Andries met zijn vrouw en kind gered, hun tot het dak van hun huis uitgehaald. Hendrik Broers en zijn vrouw zijn insgelijk door hen gered. In het naburige St.Jansga ziet het er aaklig uit. Tusschen die kerk en de brug ten zuidwesten zijn bij de 50 huisgezinnen zonder woning, de meesten zijn geheel weggeslagen.” Tijs Melles en Aafke Jans trouwen te Langweer 20-6-1779. In 1811 meldt zich Tijs Melles BAKKER te Langweer, met kinderen Melle (27, dochter Afke van 4), Jantje (24, Joure), Lijsbert (20) en Folkert (16). De overlijdensregistratie van Doniawerstal start in 1818 met Dirk Rimmerts DE JONG (akte 1) en Klaas Klazes DE JONG (akte 2). De zwagers overlijden op dezelfde dag, 14 januari. Welk ongeval? Misschien verhuisden ze wel direct. Bij Quotisatie 1749 komt te Haskerhorne de boer Focke Meines voor als “boer, matig in staat”, aanslag 35 Caroliguldens. Gezin van 3 volwassenen (12 jaar en ouder) en 1 kind jonger dan 12. Dit verhaal klopt alleen wanneer Fokke te Lippenhuizen een eerder huwelijk heeft gehad, waaruit een kind voor 1740 geboren. Wij weten dit niet. Aannemelijk zou dan zijn dat Fokke ca 1710 werd geboren. Baukje Feddes een ruim aantal jaren later. – Bij Quotisatie 1749 te Lippenhuizen de boer Meynt Fockes met gezin van 4 volwassenen, aanslag 47 Caroliguldens en 3 stuivers. Vader Meynt is dan de 60 al ruim gepasseerd. (?) Overlijdensakte Bontje Sybrens 1830: “Freerk Harmens BONTHUIS, oud 63 jaar, en Yke Klaas YKEMA, 56 jaar, beide huislieden wonende te Haskerhorne en geburen van overledene, hebben verklaard dat Bontje Sybrens, oud 78 jaren, boerin wonende te Haskerhorne, weduwe van Meint Fokkes VELSTRA, boer, in leven daar woonachtig, dochter van Sijbren Hendriks en van Anke Wisses, beide overleden, zijnde de aangevers de geboorteplaats van overledene onbekend, 10 mei 1830 v.m. 9 uur in huis nr. 16 te Haskerhorne is overleden.” Nog na te trekken. Uit overlijdensakte: Jan Hendrik Schokker, 79 jaren, oud-veenbaas, geboren te Giethoorn, wonende te Oudehaske, zoon van Hendrik Berends en Grietje Jans. Weduwnaar van Janke Hendriks. Overleden te Oudehaske huis nr 74. Zijn vader Hendrik Berends overleed in 1776 te Oudehaske. Zijn moeder Grietje Jans Franzen later, te Wanneperveen. In ieder geval voor 1825. Omdat ze ca 1720 zal zijn geboren, is een gissing overleden voor 1800 meest aannemelijk. Documentatie ontbreekt. In later akten ook BEUKERS genoemd. Huwelijk 29-5-1803 Oudehaske. Zoon Jan Hendriks wordt 22-8-1803 geboren. Op 11-12-1812 nm 5 uur overlijdt zoontje Hendrik Hendriks SCHOKKER, ca 7 jaar oud (aangifte door Jacob Arent KUIK en Jan Pieters ZEELTGE als geburen). Op 13-12-1812 nm 8 uur overlijdt Hendrik Jans SCHOKKER, veenbaas, oud 40 jaar, zoon van Jan Hendriks SCHOKKER en Janke Hendriks (aangifte door Hendrik Jans TÜTTEL, veenbaas, 75 jaar, en Pieter Alberts KLEINSMA, boer, 32 jaar, als geburen). Op 16-12-1812 nm 5 uur overlijdt Marten Hendriks SCHOKKER, oud 4 jaar, zoon van wijlen (!) Hendrik Jans SCHOKKER en Aaltje Hendriks BEUKERS (aangifte door Jan Pieters ZEELTGE en Beerent Hylkes DE JONG als geburen). De geburen hadden het er maar druk mee. Nog niet nagezocht in hoever alleen de SCHOKKER-familie werd getroffen maar ook in naburige gezinnen meer dan gewoon sterfgevallen voorkwamen. “Ritske Andries VAN DER MEULEN, 40 jaar, boer, en Pieter Alberts KLEINSMA, 33 jaar, wonende te Oudehaske, beide naaste geburen, hebben verklaard dat Reinske Jans SCHOKKER, oud 35 jaar, huisvrouwe van Ruwert Martens SCHOOTSTRA, wonende te Oudehaske, dochter van Jan Hendriks SCHOKKER en Janke Hendriks op den elfden september voormiddags ten 7 ure te Oudehaske is overleden.” “Pieter Andries VAN DER MEULEN en Pieter Alberts KLEINSMA als geburen verklaren dat Marten Ruwert SCHOOTSTRA, 14 jaar, zoon van Ruwert Martens SCHOOTSTRA en Rinskje Jans SCHOKKER, wonende te Oudehaske, op 7 november 1812 des middags om 12 uur is overleden.” Voor wedervaren van al deze kinderen raadpleeg website Piebe Belgraven. Overlijdensakte 21-3-1825 (Oudehaske): Berend Kornelis Schokker, oud 55 jaren, turfmaker, geboren te Oudehaske, gehuwd met Annigje Hendriks, zoon van Kornelis Berendsen en Jantje Berendje. Overleden te Haskerdijken, huis ongenummerd. Misschien niet dezelfde. Luinjeberd, vanuit Heerenveen gezien het tweede dorp langs “De Streek” (Aengwirden): Terband-Luinjeberd-Tjalleberd-Gersloot. De kerk van Luinjeberd werd ca. 1745 gesloopt en daarom zal zoon Durk Rinses in de kerk van Terband zijn gedoopt. Het kerkhof met klokkestoel bleef bewaard. Zuidelijk van dit kerkhof stond het nonnenklooster Steenkerk of Mariënbos dat vermoedelijk in 1301 werd gesticht en in 1580 werd opgeheven. Meindert is ca 1760 geboren. In 1811 meldt zich ook Jochem Willems DRIEST uit Delfstrahuizen met kind: Cornelisje 33 (te Balk). En Egbert Willems DRIEST uit Lemmer met kinderen: Cornelisje 32, Sjouwke 27 en Bregtje 21. Misschien broers. De familienaam Driest zal een patroniem zijn (Dries, Andries) zoals bijvoorbeeld ook Krist (van Kris). Jochem Willems DRIEST is ca 1750 geboren, ovl 12-11-1831, 81 jr – geen namen van ouders vermeld. Zijn dochter Korneliske ovl 5-3-1813, 34 jr, gehuwd (Gaasterland nr 5). Egbert (Eibert) DRIEST is ca 1751 geboren, ovl 11-5-1817, 66 jr (Lemsterl 10 – geen namen van ouders vermeld). Hij was getrouwd met Jetske Baukes, ovl 30-1-1827, 72 jr, weduwe (Lemsterl 11), dochter van Bauke Harmens & Bregt Ydes. Hùn dochter Cornelisje trouwde Johannes Kerstes DE VRIES, die 4-10-1826 ovl, 60 jr, gehuwd (Schoterl 104). Hun jongste dochter Bregtje krijgt eind 1820 als ongehuwde moeder een zoontje Eibert DRIEST dat slechts 6 maanden wordt (ovl 14-5-1821, Lemsterl 12). – Een andere broer kan Jan Willems DRIEST zijn geweest die ca 1757 werd geboren te Oldelamer, ovl 29-5-1836 te Lemmer, 79 jr, gehuwd met Janke Jans – geen namen van ouders vermeld.. Het buurmansduo Lageveen & Hogeveen zal zich hier vergist hebben. Zo is er ook twijfel of de moeder van Meindert wel Albertje heette (zo heette de moeder van Margje). Gezien de dochters Cornelisje van de drie (mogelijke) broers, zou die moeder wellicht Cornelisje hebben geheten. Ryksargyf (internet) meldt abusievelijk Heeringa. Beide grootouders heetten Klaas/Claes. Albert en Antje noemden getrouw twee van hun zonen ook Klaas, waarbij de jongste Claes Bartels werd gedoopt, naar de vader van Antje. Maar langs de straat heette hij Klaas Alberts, net zo als zijn oudere broer. Overlijdensakte Luitjen Luitjens DE JONG 1819: “Tjeerd Sjoukes VERWER, oud 47 jaar, schoenmakers-knecht, en Jan Eites HOEKSTRA, 30 jaar, arbeider en geburen verklaren dat Luitjen Luitjens DE JONG, oud 67 jaar, arbeider wonende te Oudeschoot, nalatende zijn huisvrouw Froukjen Jans benevens 3 kinderen bij de zelve in echte verwekt, op den 12 juni v.m. 5 uur te Oudeschoot huisnr. 26 is overleden.” Overlijdensakte Froukje Jans LEMSTRA 1855: “Otter Bouties VLEESHOUWER, 49 jaar, en Leendert Klazes DE HEY, 31 jaar, beide arbeiders wonende te Oldeboorn, verklaren dat Froukjen Jans Lemstra, 83 jaar, broodvenstersche, wonende te Oldeboorn, geboren te Rottum, weduwe van Auke Jacobs VAN DER POEL, dochter van Jan Jansen LEMSTRA en van Frekien Bonnes, is overleden op 8 oktober te Oldeboorn.” De aangevers verhaspelden de namen van de ouders van de hoogbejaarde buurvrouw en wisten misschien niet dat ze al eerder getrouwd was geweest. Overlijdensakte Ruurd Ulbes PRANGER 1819: “Bouke VAN DER WAL, 34 jaar, koopman te Grouw, en Evert Theunis SIPKEMA, 52 jaar, assistent wonende te Grouw, geburen, verklaren dat Ruurd Ulbes PRANGER, oud 62 jaar, arbeider wonende te Grouw en aldaar geboren, zoon van Ulbe Ruurds en Wypkjen Haytes, echtgenoot van Jitske Jans, op den 24 februari v.m. 6 uur in het huis nr 211 te Grouw is overleden.” Overlijdensakte Jitske Jans LEMSTRA 1851: “Harmen Rinzes EPEMA, oud 50 jaar, kleermaker en schoonzoon van de overledene, en Fedde Sikkes DE GRAAF, 36 jaar, schoenmakersknecht, naburen van de overledene beide wonende te Grouw, welke ons verklaard hebben dat Jitkse Jans LEMSTRA, oud 71 jaren, z.b., geboren te Rottum, wonende te Grouw, dochter van Jan Lemstra en Fokje Bonnes, beide overleden, en weduwe van Sybe Gerbens DE VRIES, op den 17 januari n.m. 1 uur te Grouw is overleden.” Aaltien Reingjens, gedoopt te Oldelamer 16-11-1760, dochter van Reingjen Jannis (Rinke Johannes) en Annegjen Roelofs die 5-2-1760 te Oldelamer trouwden. Dat Aaltje “uit Tjerkgaast” afkomstig is, geldt bij haar huwelijk met Jan Jurjens. Op 8-1-1788 geeft de Herv.Gemeente Tjerkgaast-St Nicolaasga haar attestatie naar Oudeschoot in verband met dit huwelijk. Aaltje is dan 26. – De vader van Aaltje Rinkes, Rinke Johannes, geb ca 1730, is voor 1811 overleden. Haar moeder, Annigje Roelofs, wordt 93 en overlijdt te Oldelamer (WSW), 5-9-1826 “des avonds om 7 uur in huis nr. 7 te Oldelamer, geboorteplaats onbekend, namen der ouders onbekend”. Bij huwelijksakte 1818 in Lemsterland van Fokke. “Fokke Jans LEMSTRA, huisman, wonende te Oosterzee, oud 27 jaar, zoon van Jan Jurjens (blijkens extract overleden) en van Aaltje Rinkes, wonende te Rottum, Grietenij Schoterland, en Grietje Harmens KLUWER, z.b., wonende te Echten, oud 20 jaar, dochter van Harmen Egberts KLUWER en van Lolkjen Sjoerds RUARDI, wonende te Echtenerbrug.” Grietje is 29-3-1798 te Oosterzee geboren (Doopboek Herv.Gemeente Oosterzee). Fokke 4-3-1791 te Rotstergaast. Hij was voor de militie “tot genen dienst verplicht” (uitgeloot). In 1882 overlijdt er een Grietje Kluwer (Kluever) te Deventer, maar dit zal een geheel andere zijn geweest. Van een Fokke Lemstra te Deventer is geen sprake. De KLUWER-uitgeverij te Deventer heeft met die Grietje ook niets te maken. Aebele Kluwer, de oprichter van de uitgeverij, verhuisde pas in 1891 naar Deventer. Hij was (half-)neef van “onze” Grietje Kluwer. Zie tekst hierboven. Van daaruit met nog vele tussenstappen in 1891 start van de Uitgeverij Kluwer te Deventer. Harmen Hendriks BEUTE, een zoon van Hendrik Harmens BEUTE en Geesken Harmens ZWIER. Hij is broer van Aaltje Hendriks BEUTE die getrouwd was met Hendrik Jans SCHOKKER, broer van Grietje Jans SCHOKKER (kw 53). Voor Harmen was Grietje dus een aangetrouwde schoonzus en voor Annigjen werd dat ook zo. Dat er later echte familierelaties ontstonden tussen nakomelingen van haar vader Jan Jurjens en die van schoonzus Grietje zal ze nooit geweten hebben. “Ten gevolge van zachte winters had men in het jaar 1822 zoo veel muizen in het land, en na den oogst in de schuren, dat er geldelijke belooningen op het vangen en dooden van dat schadelijke ongedierte van regerings-wege gesteld werd. Op de 100 stuks gedoode muizen werd tot premie gesteld 25 cents.” (Steenstra II pg 524) Hij is de enige in Friesland die dat doet. Herkomst familienaam onduidelijk. Getrouwd 6-5-1812 met Steffen LEGENDAL. Getrouwd 10-12-1833 met Grietje DE VRIES. Kinderen Akke (1834-1871), Hessel (1835-1858) en Antje GORTSTRA (1839-1905). Sibbe ovl 23-11-1843, na bijna 10 jaar huwelijk. Een zoon Hessel staat niet in de boeken. Een merkwaardige zaak: In 1811 noemt Aaltje dochter Fokjen, 14 jaar oud. Tussen zoon Reitse en dochter Lolkjen in. In het genoemde doopregister komt deze Fokjen niet voor, maar wel een Geertjen (geboren en gedoopt in 1799). Zowel Fokjen als Geertjen komen we in andere registers niet tegen. Geertjen zal voor 1811 zijn overleden, maar hoe moeten we deze Fokjen plaatsen? Huwelijksakte 1826: “Baate Jannes HAVEMAN, oud 30 jaar, timmerknecht wonende te Steenwijkerwold, geboren aldaar, zoon van Jannes Jans HAVEMAN, timmerman, en van Wijntje Jans PEEREBOOM, mede te Steenwijkerwold wonende.” En: “Lolkje Jans LEMSTRA, dienstmeid wonende te Spanga, geboren op de Gaast, dochter van Jan Jurjens LEMSTRA, 18 juli 1811 te Nieuweschoot overleden, en van Aaltje Renkes, arbeitster wonende te Oudeschoot.” Overlijdensakte Baate HAVEMAN 1826: “Klaas Harmens PEN, 43 jaar, veenbaas, en Fette Doekes VAN DER LINDE, 58 jaar, beide woonachtig te Spanga, geburen, verklaren dat Baate Jannes HAVEMAN, 30 jaar, timmerman woonachtig te Spanga, geboren Steenwijkerwold, gehuwd met Lolkjen Jans LEMSTRA, zoon van Jannes Jans HAVEMAN, timmerman, en van Wijntje Jans PEEREBOOM, op den 21 augustus n.m. 6 uur in het huis nr. 37 te Spanga is overleden.” Huwelijksakte meldt haar als weduwe van Baate Haveman en dat haar ouders beide zijn overleden. Ook haar grootmoeder Annigje Roelofs 15-9-1826 te Oldelamer, “terwijl grootouders van vaderskant en grootvader van moeders kant alle sedert onheugelijke jaren gestorven zijn.” Pieter werd 10-2-1800 geboren, zoon van Cornelis Pieters en Claasien Jacobs, en 16-2-1800 in de Hervormde kerk Scherpenzeel gedoopt (Spanga valt onder de Hervormde gemeente Scherpenzeel). Ze zijn dus van Spanga (WSW) en omgeving verhuisd naar een dorp in Schoterland (Delfstrahuizen?). Kornelis Pieters (DE BOER) en Klaasje Jacobs (LANDMAN) trouwden 20-4-1799 te Spanga. In 1811 meldt Kornelis Pieters DE BOER te Spanga (Mairie Sonnega, Weststellingwerf) de kinderen: Pieter (11), Jakob (10), Jan (8), Trijntje (7), Hiltjen (4) en Tymen (1). In 1813 nog een zoon Hendrik geboren. Haar grootmoeder Annigjen Roelofs overleed mei 1826 te Oldelamer. In het jaar 1813 op 20 november is te Heerenveen Aengwirden in huis nr. 56 overleden Klaaske Geales, wonende te Heerenveen, de ouderdom van 62 jaar bereikt hebbende. Laatst weduwe van wijlen Eling Piebes, nalatende vier kinderen bij gemelde haar wijlen man in echte verwekt.” Overlijdensakte Hendrik 1837: “Jelle Johannes BAUSBERG, 31 jaar, zilversmedenknecht, en Johannes Hendriks BRAKUS, 26 jaar, schoenmaker, wonende te Heerenveen, geburen, hebben verklaard dat Hendrik Elings VAN DER ZWEEP, 41 jaar, arbeider geboren te Heerenveen en woonachtig aldaar, zoon van Eling Piebes VAN DER ZWEEP en Klaaske Gales, gehuwd met Froukje Jans LEMSTRA, nalatende zijn vrouw en 2 kinderen, op de 4de november n.m. 6 uur te Heerenveen in huis nr. 74 is overleden.” Zo las men het: van der ZWAAG, niet van der ZWEEP. Terwijl het juist zo aardig is dat de jonge (ouderloze) voermansknecht voor zichzelf de naam Van der Zweep bedacht. Maar misschien was de akte moeilijk te lezen. Bij overlijden van Aaltje Rinkes in 1833 wordt in de akte bericht dat ze 7 kinderen nalaat. Wanneer dat bericht juist is, moeten dus Geertjen/Fokjen dan wel Antje toen nog in leven zijn geweest.

PAGE

PAGE 59 Kwartieren VanderHoek-deJong Oudouders & Oudgrootouders – september 2003

PAGE

PAGE 59