Van der Hoek Kwartierstaa
VAN DER HOEK KWARTIERSTAA Foarste part, maaeije 2003
Jan & Klaas
X
Õt Is krekt as brij iten mei de foarke, sei de feint dyÕt by de faam siet, men kriget der noait gen™ch fan.
Hierbij een VAN DER HOEK Ð kwartierstaat. In kort bestek.Zo volledig als kennis en (aanvaardbare) veronderstellingen tot dusver opleverden. Met deze kwartierstaat hopen we een aantal mogelijke vragen over (onbekende) voorfamilie te beantwoorden.
Het gaat in de kwartierstaat alleen om ouders, voor-vaders en voor-moeders. Natuurlijk zijn de gezinnen en families, met meerdere kinderen en aangetrouwden etcetera, breder en talrijker. Documentatie daarover is en wordt in Werkdocumenten verzameld en daaruit kan bij volgende gelegenheden worden gerapporteerd, wanneer er belangstelling voor is.
Help zelf ook mee. Dit is een eerste aanzet. En: Het is zoals pap eten met de vork: je blijft maar bezig en het is nooit genoeg.
Familiedag Oudemirdum, 24 mei 2003
Jan & Klaas
Abdij van Loosduinen (ca 1540). Onze voorfamilie Couck (van Marelevelt) pachtte gronden van deze abdij en kocht een deel van die gronden in 1599 toen het, na de Hervorming, met de abdij was gedaan.
V AN DER HOEK - kwartierstaat
- AsÕt hjir no mar by bliuwt, sei de man, doe Õt er syn wiif en bern ferlern hie.
Generatie 1 (kinderen) 1 VAN DER HOEK, Bonne/Klaas/Neeltje/Fokje/JanWolter/JacobWillem/HiltjeElizabeth/ JankeFrederika/AntjeJannaWilhelmina/PeterJurjen/HendrikWillem/JurjenKlaas
Generatie 2 (ouders) 2 VAN DER HOEK, Willem, geb Naaldwijk 30-4-1906, commies hypotheken & kadaster, lid gemeenteraad Heerenveen, div bestuurlijke functies, ovl Heerenveen 13-10-1961, tr Oudehaske 21-6-1934 3 DE JONG, Elizabeth, geb Oudehaske 2-6-1910, ovl Heerenveen 25-11-1989
Generatie 3 (grootouders) 4 VAN DER HOEK, Bonne, geb Oranjewoud 8-1-1875, kleermaker, div bestuurlijke functies, ovl Heerenveen 1-5-1943, tr Naaldwijk 2-9-1900 5 ROEM, Neeltje, geb Naaldwijk 17-11-1871, ovl Heerenveen 15-11-1937
6 DE JONG, Klaas Piers, geb Oudehaske 24-4-1853, veenbaas, winkelhouder, boer, melkerijchef, ovl Oudehaske 9-12-1930, tr (1) Mildam 16-5-1878 Jeltje Heida, tr (2) Oudeschoot 12-5-1881 Jantje de Roos, tr (3) Mildam 2-3-1893 7 SCHIPPERS, Fokje Jurjens, geb Oranjewoud 15-6-1870, ovl De Tynje 14-11-1936
Generatie 4 (overgrootouders) 8 VAN DER HOEK, Jan Wolters, geb Nijehaske 6-4-1835, arbeider, ovl Terband 23-9-1927, tr Het Meer 2-6-1861 9 LUKKES, Hiltje Jans, geb Het Meer 29-2-1840, ovl Terband 12-8-1915
10 ROEM, Willem, geb Naaldwijk 3-5-1826, tuinder, ovl Naaldwijk 8-5-1907, tr Naaldwijk 11-5-1861 11 VAN BEEK, Antje, geb 8-4-1832, ovl Naaldwijk 26-3-1905
12 DE JONG, Pier Jacobs, geb Doniaga 20-5-1825, boer/veenbaas, ovl Oudehorne 10-10-1885, tr Haskerhorne 30-8-1846 13 VELDSTRA, Joltje Fokkes, geb Haskerhorne 18-3-1823, ovl Mildam 10-4-1900
14 SCHIPPERS, Jurjen Annes, geb Oldetrijne 4-9-1822, arbeider, ovl Oudehaske 29-10-1908, tr Oldeholtwolde 12-11-1864 15 WIEKEL, Janke Hendriks, geb Nieuwehorne 20-1-1840, ovl Nieuweschoot 12-1-1908
Generatie 5 (betovergrootouders) 16 VAN DER HOEK, Wolter Freerks, geb Benedenknijpe 17-8-1795, schipper, arbeider, ovl Het Meer 30-9-1849, tr Bovenknijpe 10-6-1821 17 BOUWMAN, Grietje Bonnes, geb Rotstergaast 27-4-1799, ovl Het Meer 6-9-1882 18 LUKKES, Jan Johannes, geb Het Meer 23-1-1813, timmerman, ovl Het Meer 17-4-1869, tr Het Meer 19-5-1838 19 WOUDSTRA, BonjŽ Durks, geb Tholen 18-2-1815, ovl Het Meer 29-3-1876
20 ROEM, Nicolaas, geb Naaldwijk 6-10-1799, vlassersknecht, ovl Naaldwijk 7-8-1834, tr Naaldwijk 20-4-1822 21 MULDER, Angenita, geb Den Haag 25-3-1801, ovl Naaldwijk 21-2-1879 (zij tr (2) Naaldwijk 1838 (?) Pieter Van Dijk) 22 VAN (DER) BEEK, Christiaan, doop Naaldwijk 13-7-1788, ovl Naaldwijk 28-1-1866, tr (2?) Naaldwijk 28-11-1828 23 VAN LEEUWEN, Neeltje, geb Naaldwijk 11-9-1805, ovl Naaldwijk 20-6-1861
24 DE JONG, Jacob Piers, geb Oosterzee 3-2-1797, boer, ovl Haskerhorne 29-11-1850, tr Doniaga 11-6-1824 25 OENEMA, Geeske Jochums, geb Westermeer 26-12-1801, ovl Haskerhorne 4-8-1879 26 VELDSTRA, Fokke Feddes, geb Haskerhorne 6-10-1791, boer, ovl Haskerhorne 12-5-1861, tr Haskerhorne 8-12-1820 27 FRANKENA, Lijsbert Hanzes, geb Doniaga 3-7-1800, ovl Haskerhorne 17-12-1871
28 SCHIPPERS, Anne Pieters, geb Steggerda 27-10-1776, arbeider, ovl Steggerda 1-7-1867, tr Steggerda 10-3-1811 29 KIJLSTRA, Trijntje Hendriks, geb Drachten 1787, ovl Steggerda 15-1-1864 30 WIEKEL (WYKKEL), Hendrik Durks, geb Luinjeberd 23-2-1780, schoenmaker, ovl Nieuwehorne 20-6-1861, tr (1) Nieuwehorne 20-4-1804 Grietje Hanzes, tr (2) Nieuwehorne 26-11-1820 31 VAN FLEEREN, Fokje Jans, geb Delfstrahuizen 3-2-1801, ovl Nieuwehorne 9-2-1860
Generatie 6 (oudouders) 32 VAN DER HOEK, Freerk Tammes, doop Terwispel 9-11-1758, arbeider, ovl Bovenknijpe 1-10-1841, tr Kortezwaag 17-5-1789 33 BIJMA, Hendrikjen Wolters, doop Nieuweschoot 24-2-1765, ovl Bovenknijpe 4-10-1822 34 BOUWMAN, Bonne Jans, geb Oudeschoot 1774, arbeider, ovl Jubbega-Schurega 29-8-1852, tr (2) Nieuweschoot 10-5-1801 Lamkjen Jelles Bakker, tr (3) Oudehorne 20-11-1825 Marijke Uilkes de Vries, tr (1) Nieuweschoot 10-6-1798 35 BIJMA, Grietje Jans, geb Rotstergaast 1777, ovl Nieuweschoot mei 1799 36 LUKKES, Johannes Cornelis, geb Het Meer 16-4-1771, boer, ovl Het Meer 30-8-1829, tr Het Meer 20-2-1803 37 RONDUITE, Hiltje Hanzes, geb Nijehaske 25-3-1779, ovl Het Meer 9-6-1839 38 WOUDSTRA, Durk Eelkes, geb Nijehaske (?) 1747, schipper, ovl Joure 24-9-1817, tr (1) Uitwellingerga 14-2-1773 Akke Jarigs Menger, tr (2) Joure 25-9-1808 39 VAN DER WERF, Jacobje Wiebes, geb Sneek 1790, ovl Het Meer 1-4-1853
40 ROEM, Pieter Klaeszn, doop Charlois (Rotterdam) 7-9-1760, arbeider, ovl Naaldwijk 4-5-1810, tr Naaldwijk 8-5-1791 41 WIJNANDTS (WEYLAND), Johanna, geb Naaldwijk 9-3-1766, ovl Naaldwijk 2-1-1853 (zij tr (2) Naaldwijk 31-12-1814 Arij Janszn Van der Eijk) 42 MULDER, Willem, geb Den Haag (?) 1760 (?), ovl Naaldwijk 8-4-1825, tr Den Haag (2?) ca 1799 43 VAN LOON, Albertina Elizabeth, doop Buuren (Gld) 1-4-1754, vroedvrouw (doopvrouw), ovl Naaldwijk 6-2-1825 (zij tr (1) Den Haag ca 1790 (?) Johan Frederik Middendorp) 44 VAN DER BEEK, Jacobus, geb Den Haag 1750 (?), ovl Naaldwijk 27-4-1810, tr Naaldwijk 21-2-1779 45 LAARMAN, Geertruyd, doop Õs Gravenzande 30-4-1747, ovl Naaldwijk 12-10-1789 (zij tr (1) Naaldwijk 13-10-1765 J.T.Heijnechius) 46 VAN LEEUWEN, Arend Gerrits, geb Monster 6-2-1763, arbeider, ovl Naaldwijk 8-10-1830, tr Naaldwijk 12-5-1788 47 VREUGDENHIL, Antje, doop Naaldwijk 28-4-1765, ovl Naaldwijk 26-11-1829
48 DE JONG, Pier Jacobs, geb Joure 12-11-1762, vervener, boer, ovl Oosterzee 26-9-1806, tr Langweer 1-5-1796 49 FRANKENA, Epkjen Meyes, doop Langweer 24-11-1771, ovl Doniaga 1-9-1857 (zij tr (2) Doniaga 1810 Klaas Douwes Douma) 50 OENEMA, Jochum Oenes, geb Ouwsterhaule (?) 16-2-1775, boer, ovl Doniaga 27-3-1848, tr Langweer/Indijken 5-5-1799 51 DE JONG, Trijntje Klazes, geb Indijken 1772 (?), ovl Doniaga 31-1-1834 52 VELDSTRA, Fedde Fokkes, geb Haskerhorne 3-9-1758, boer, ovl Haskerhorne 22-5-1812, tr Haskerhorne 9-1-1791 53 SCHOKKER, Grietje Jans, geb Nijehaske 4-12-1768, ovl Haskerhorne 13-9-1827 54 FRANKENA, Hans Meyes, geb Akmarijp 3-6-1759, boer, ovl Haskerhorne 6-8-1816, tr (2?) Haskerhorne 4-6-1797 55 Joltje Jacobs, geb Haskerhorne 24-12-1772, ovl Haskerhorne 8-4-1825
56 SCHIPPER, Pieter Annes, doop Steggerda 21-7-1748, arbeider, ovl Steggerda juni 1807, tr Steggerda 16-5-1773 57 Rinske (Reynst) Heeres, geb Rijsbercamp (?) 1752 (?), ovl Steggerda ca 1809 58 Hendrik Jelkes, geb Rottevalle (?) ca 1735, arbeider, ovl Steggerda ca 1801, tr (1) Drachten 18-12-1760 Froukjen Hinnes, tr (2) Rottevalle 31-10-1784 59 Tettie Jannes (Tetje Johannes), geb Rottevalle (?) ca 1761, ovl Zuiderdrachten 8-6-1823 (zij tr (2) Steggerda 1805 weduwnaar Wopke Baukes Ruiter) 60 WYKEL, Durk Rinzes, geb Luinjeberd 19-4-1745, boer?, ovl Luinjeberd ca 1781, tr Terband 14-5-1769 61 Maaike Hendriks, geb Heerenveen ca 1748, ovl Terband 1783 62 FLEEREN, Jan Andries, geb Oldelamer 25-10-1765, timmerman, ovl Delfstrahuizen 27-9-1828, tr Oldelamer 3-12-1794 63 Pietje Jans (LEMSTRA), geb Rottum 5-1-1776, ovl Oldetrijne 17-8-1848
Generatie 7 (oudgrootouders) 64 Tamme Freerks, Zwartveen/Opeinde (?) ca 1721, arbeider, ovl Kortezwaag ca 1775, tr Terwispel 11-12-1745 65 Eeuwkjen Jalderts, geb Terwispel ca 1726, ovl Terwispel september 1761 66 Wolter Jans, afk Katlijk ca 1710, boer, tr Nieuwehorne 26-9-1745 67 Grytje Geerts, afk Schurega (?) ca 1720 68 Jan Libbes, arbeider, tr Oudeschoot 19-5-1765 69 Lammigjen Aitzes (Lamkjen Haitzes), Oldeholtwolde 70 BIJMA, Jan Wolters, doop Katlijk 26-4-1750, boer, ovl Rotstergaast 9-12-1829, tr De Knijpe 12-5-1776 71 Fockjen Hendriks, geb Knijpe ca 1751, ovl Rotstergaast 27-3-1819 72 LUKKES, Kornelis Jans, geb ca 1738, boer?, ovl Benedenknijpe 13-4-1821, tr 73 Froukjen Jitzes, geb ca 1738, ovl Benedenknijpe 8-1-1823 74 RONDUITE, Hans Jans, arbeider, tr Heerenveen 13-1-1765 75 BROUWER, Jantje Geerts 76 WOUDSTRA, Eelke, schipper?, tr voor 1747 77 * Tryntje 78 WERFF, Wiebe Eelderts, geb Sloten (Fr) 1759, uurwerkmaker, ovl Heerenveen 18-7-1837, tr (2) Joure 12-1-1794 met Antje Arjens (Antje Arends Foppes), tr (1) Sneek (?) 79 VAN DER MEULEN, Rinske Jacobs, geb ca 1763, ovl Joure ca 1792
80 ROEM, Klaas Davidszn, doop 16-10-1735 IJsselmonde (Rotterdam), arbeider, begr IJsselmonde 4-12-1772, tr Charlois (Rotterdam) 3-4-1757 81 VAN RIJS, Marijtje Pietersdr, doop 27-3-1737 Poortugaal (Rotterdam), ovl Charlois 1771/72 82 WIJNANDTS (WEYLAND), Adrianus, geb Honselersdijk ca 1720, tuindersknecht?, ovl Naaldwijk 9-1-1771, tr Naaldwijk 18-5-1755 83 VALSTAR, Elisabeth Dirksdr, geb Naaldwijk 4-5-1727, ovl Naaldwijk 11-11-1803 90 LAARMAN, Willem, geb ca 1715, geregistreerd in 1742 te Õs Gravenzande, tr 91 MEIJERS, Anna Sophia Elisabeth, geb ca 1720 92 VAN LEEUWEN, Gerrit Aarts (Arends), geb Rijswijk (?) ca 1730, tr Monster 8-2-1754 93 VAN SPRONSEN, Dina, geb Õs Gravenzande/Zandambacht na 1729 94 VREUGDENHIL, Cornelis Cornelisz, doop Õs Gravenzande 19-6-1740 (geb in Honderdland), ovl Maasland 17-5-1820, tr Naaldwijk 21-10-1764 95 SAARLOOS, Lena Ariese, doop Goudswaard 13-2-1743, ovl Maasland 12-5-1820
96 Jacob Minnes, geb Haskerhorne 1-10-1728, boer, tr Joure 15-5-1760 97 Aafke Piers, geb Joure (?) ca 1743 98 Meye Frankes, doop Uitwellingerga 8-12-1715, boer, ovl Jutrijp-Hommerts voor 1784, tr (1) Heerenveen 15-8-1745 Hiltje Hayes, tr (2) Joure 12-10-1755 99 Lijsbert Hanzes, geb ca 1734, ovl Langweer 14-1-1815 100 OENEMA, Oene Wytzes, geb Oldeouwer (?) ca 1740, boer, ovl Oldeouwer 1-5-1815, tr St.Johannesga 14-9-1768 101 Geeske Jochems, geb Haskerhorne (?) 3-12-1747, bij huwelijk kerk St.Johannesga, ovl voor 1810 102 DE JONG, Klaas Klazes, doop Langweer/Indijken 12-7-1744, boer/schipper?, ovl voor 1811, tr 103 RUDOLPHI, Antje Rudolphus, doop Jutrijp-Hommerts 22-2-1745, ovl Indijken 27-10-1826 104 Fokke Meints, tr Lippenhuizen 4-6-1747 105 Baukje Feddes, afkomstig uit De Knijpe 106 SCHOKKER, Jan Hendriks, doop Wanneperveen (Ov) 25-7-1745, veenbaas/boer, ovl Oudehaske 15-5-1825, tr Oudehaske 1-5-1768 107 WILTS, Janke Hendriks, geb Nijehaske ca 1749, ovl Oudehaske 1-1-1818 108= 98 (Meye Frankes) 109= 99 (Lijsbert Hanzes) 110= 96 (Jacob Minnes) 111= 97 (Aafke Piers)
112 Anne Pieters, boer te Steggerda 1749, tr Wolvega 15-11-1739 113 Jantje Hendriks 114 Heere Ysebrandts (Isbrants), arbeider te Noordwolde 1749, wonend Rysbercamp, tr Noordwolde 13-5-1742 115 Andersjen (Andriesjen) Wybes uit IJsselham (Ov) 116 Jelke Jans, te Rottevalle 1749, arbeider, tr Rottevalle 19-1-1727 117 Hiltje Hendriks 120 Rintse Annes (WYKEL), een sober man te Luinjeberd 1749 (maar wel forse belasting-aanslag), tr voor 1740 121 Boukjen Jelles 124 Andries Jans (FLEEREN), geb ca 1732, wieldraaier/touwslager, ovl Oldetrijne 7-11-1812, tr Oldelamer 25-11-1764 125 Albertien Jans, ovl voor 1812 126 Jan Jurjens, doop Het Meer/Oudeschoot 25-11-1746, boer, ovl Nieuweschoot 18-7-1811, tr (2) Oudeschoot 13-1-1788 Aaltje Rinkes (LEMSTRA), tr (1) Oudeschoot 17-6-1770 127 Fokjen Bonnes, geb Terband ca 1750, ovl Rotstergaast 1785/86 (?)
Generatie 8 (oudovergrootouders) 128 * Freerk Sierds, tr Zwartveen/Opeinde april 1711 129 Bauck Karstes 130 Jaldert Jeens, geb ca 1680 (?), ovl voor (?) 1749, tr Terwispel ca 1710 (?) 131 Jinke Feddes 132 * Jan Wolters 136 Libbe Broers, Nieuweschoot, in 1749 een Lubbe Broers te Oudehaske ÒarmlijkÓ boer, tr (2) Nijehaske 9-2-1744 Antje Tjamkes, tr (1) Nijehaske 1-4-1736 137 Trijntje Geerts, Oudehaske 138 * Haitze 140= 66 (Wolter Jans) 141= 67 (Grytje Geerts) 144 (?) Jan(nes) Lucas (LUKKES), wever te Benedenknijpe? 148 Jan (RONDUITE) tr ca 1740 149 * Hiltje 156 (WERFF) Eeldert Wiebes 157 Lolkjen Jans 158 Jacob (VAN DER MEULEN)
160 ROEM (ROM), David Janssen, geb ca 1700, begr IJsselmonde (Rotterdam) 18-9-1783, tr ca 1730 161 VAN DER LECK, Aaltje Jans (Marcus), begr IJsselmonde 18-8-1750 162 VAN RIJS, Pieter 163 VERHAGEN, Annetje Pieters, geb Hoogvliet 1709 166 VALSTAR, Dirck Willemsz, doop Naaldwijk 11-12-1701, tr Õs Gravenzande 8-11-1722 167 VAN DER EIJCK, Martijntje Leendertse, doop Naaldwijk 25-4-1700, geb Oranjepolder 184 VAN LEEUWEN, Aart Joosten, tr Rijswijk 2-4-1725 185 VAN EENDENBURG, Annetje Claesdr, doop Monster 15-3-1699 186 VAN SPRONSEN, Arent Willemszn, doop Monster 29-7-1703, tr Monster 24-4-1729 187 VAN SPRONSEN, Geertje Laurensdr 188 VREUGDENHIL, Cornelis Jochumsz, doop Naaldwijk 10-10-1704, wonend Oranjepolder, begr Õs Gravenzande 27-12-1783, tr (1) Õs Gravenzande 2-10-1729 Elsje Thomas van Beijen, tr (2) Õs Gravenzande 26-4-1734 189 VAN DEN HOEVEN, Annetje Cornelisse, doop Naaldwijk 3-4-1712 190 SAARLOOS, Arie 191 VAN DER BOOGERT, Pieternella
192 Minne Wybes, tr Haskerhorne 14-1-1720 193 Martjen Franckes 194 * Pier 196 Franke Meyes, geb ca 1685 (?), afk Oudega/Idzega (bij Heeg), redelijke boer te Uitwellingerga 1749, tr Uitwellingerga/Oppenhuizen 5-2-1713 197 Nan Sybrens, ovl Uitwellingerga 1763 198 Hans Ellerts, sobere boer te St.Nicolaasga 1749, tr 199 Gerbrig Bouwes 200 Wytze Oenes (OENEMA), geb Ouwsterhaule 29-12-1712, kleyne boer en schoolmeester te Ouwsterhaule 1749, tr Haskerhorne 20-9-1737 201 Rinske Foppes 202 Jochum Eiles, geb ca 1710, schipper, redelijk in staat, te Joure in 1749, tr rond 1740 203 Sybreg Jelles 204 Klaas Klazes (DE JONG), in 1749 een Claas Claasen te Langweer welgestelde beurt-schipper, tr ca 1743 205 Yke Willems 206 RUDOLPHI, Rudolphus, geb Paesens 25-9-1714, predikant te Jutrijp/Hommerts, ovl Jutrijp 26-12-1781, tr Witmarsum 7-8-1740 207 Aukjen Ulbes, geb Witmarsum 1-3-1718 208 Meynt Fockes, boer te Lippenhuizen 1749 210 Fedde Jans, winkelier te Benedenknijpe 1749 212 SCHOKKER, Hendrik Beernds, geb Wanneperveen (Ov) ca 1710, veenbaas/boer, ovl Oudehaske 1776, tr 213 FRANZEN, Grietje Jans, ovl Blauwehand (Ov) voor 1825 216= 196 (Franke Meyes) 217= 197 (Nan Sybrens) 218= 198 (Hans Ellerts) 219= 199 (Gerbrig Bouwes) 220= 192 (Minne Wybes) 221= 193 (Martjen Frankes) 222= 194 (Pier)
240 Anne (WYKKEL), geb ca 1670 (?) 242 Jelle Liebbes 243 Auck Annes 248 Jan Hendriks (FLEER), verm wonende Ruitenveen (Ov), tr ca 1727 (?) 249 Aagjen Willems 252 Jurjen Jans, huisman te Oudeschoot 1743, boer te Heerenveen Noordzijde (Het Meer) 1749, lid Herv Kerk Rottum 1766, tr Oldeboorn 20-6-1743 253 Janke Jans 254 * Bonne Jacobs (WATERLANDER), geb Mildam, arbeider te Benedenknijpe 1749, koemelker te Terband, tr Tjalleberd ca 1745 255 Pietje Wytzes
Generatie 9 (oudbetovergrootouders) 256 Sierd Tammes (Syerdt Tammes), geb Rottevalle/Zwartveen (?) ca 1655, tr Opeinde 23-12-1683 257 Baukje Freerks (Bauck Freercks), doop Opeinde 29-4-1668 264 * Wolter Jans, geb Katlijk (?) ca 1650, boer, genoemd te Rottum 1707
320 ROEM (ROM), Jan Jansz, doop Rotterdam (remonstrants) 26-1-1670, begr Rotterdam 4-1-1719 (?), tr 321 * VAN DER SCHEE, Maertje (Ariejens), begr Rotterdam St.Janskerkhof 28-10-1730 322 VAN DER LECK, Jan, geb ca 1660 326 VERHAGEN, Pieter, geb ca 1670, woonde te Hoogvliet 332 VALSTAR, Willem Pietersz, geb Naaldwijk 14-10-1668, ovl Naaldwijk 22-1-1737, tr Naaldwijk 12-9-1694 333 BLOM (BOM), Johanna, afkomstig uit Wateringen 334 VAN EIJCK, Leendert Isaacksz, geb Maasland 21-2-1672, woonde Sandambacht, tr Delft/ Õs Gravenzande 5-1-1698 335 VAN DER KOOIJ, Lijsbeth Cornelisdr, geb Hondertland 1676, doop Delft ?, begr Pijnacker 8-11-1727 368 VAN LEEUWEN, Joost, woonde te Rijswijk (?) 370 VAN DEN EENDENBURG, Claes Symonsz, doop Terheide 25-3-1675, tr Monster 9-3-1698 371 VAN DUYN, Lijsbeth Arents, doop Monster 11-5-1670 372 VAN SPRONSSEN, Willem Anssum, doop Terheide 31-8-1670, ovl Monster 22-4-1749, tr Monster 14-11-1699 373 VERGOUDE, Lijntje Jansdr, doop De Lier 31-12-1673, ovl Monster 18-7-1740 374 VAN SPRONSSEN, Laurens Arijens, geb ca 1650, marktschipper te Monster, ovl voor 1-2-1730, tr Monster 15-5-1683 375 VOS, Geertje Arijensdr, ovl Monster na 1-2-1730 376 (VAN) VREUGDENHIL, Jochum Jacobsz, doop Naaldwijk 17-7-1671, spuiwachter op het Oranjegors, begr Oranjepolder 5-9-1735, tr (2) Naaldwijk 6-1-1726 Pietertje Pouwel Van (der) Eijk, tr (1) Naaldwijk 5-5-1697 377 VERKOORN, Geertje Lucasdr, doop Naaldwijk 28-1-1674, ovl Naaldwijk 1721 378 VAN DER HOEVEN, Cornelis, woonde te of bij Naaldwijk
384 Wybe (Haskerhorne ca 1700?) 386 Francke (Haskerhorne ca 1700?) 392 Meye (Idzega/Oudega ca 1685?) 394 Sybren (Uitwellingerga ca 1700?) 396 Ellert (St.Nicolaasga ca 1700?) 398 Bouwe (St.Nicolaasga ca 1700?) 400 Oene Harmens (OENEMA), geb ca 1681, boer te Ouwstehaule, tr ca 1705 401 Jicke Hendriks 412 RUDOLPHI, Joannes, doop Franeker 19-12-1680, predikant te Paesens en te Witmarsum, ovl Witmarsum 7-1-1755, tr Paesens 2-10-1712 413 Aukje Eelkes 414 Ulbe Baukes, geb 11-10-1688, welgesteld burger te Witmarsum 1749, ovl Witmarsum 17-6-1788, tr Witmarsum ca 1715 415 Trijntje Sybrens 424 Berend (SCHOCKER), woonde rond 1700 te Wanneperveen (Ov), tr 425 * Reintgjen (?) 440= 384 (Wybe) 442= 386 (Francke) 432= 392 (Meye) 434= 394 (Sybren) 436= 396 (Ellert) 438= 398 (Bouwe)
484 Liebbe Feddes, tr ca 1645 485 Griet Jelles 496 Hendrik Jans (FLEER), woont rond 1700 te Ruitenveen (Ov), tr 497 Geertje Stevens 506 Jan Migchiels, geb ca 1680, boer te Rottum, ovl voor 1728, tr 507 Jekke (Iekje) Rinses 508 Jacob Bonnes (WATERLANDER), ovl Het Meer, tr (2) Akke Sieses, ovl Het Meer, tr (1) 509 Foock Siegers, ovl Mildam
Generatie 10 (stamouders) 512 Tamme Tysses, geb Zwartveen/Opeinde 1628, schipper, boer, vervener, ovl Opeinde na 1707 (?), tr (2) Opeinde ca 1699 Gryet Sydses, weduwe van veenbaas Karst Jochums, tr (1) Opeinde ca 1655 513 Hiltje Sjoerds, geb ca 1635, ovl Rottevalle 1693 514 Freerck Harckes, Oostermeerderveen, tr kerk Oudega/Opeinde 4-5-1665 515 Taapke (Taeb) Tjallinghs, Oostermeerderveen 528 * Jan Wolters, geb ca 1615, boer te Katlijk, ovl ca 1658, tr 529 Sibbel Geerts, geb ca 1620 (zij trouwt (2) Jan Rinkes, boer en dorprechter in de Haske)
640 ROM, Jan Jansz, geb Rotterdam ca 1645, wijnkoper?, woonde Wijnstraat, ovl ca 1718, tr Rotterdam 26-4-1669 641 VOSBURG (Vosburch), Maria (Marijtje), geb Rotterdam (Oppert) ca 1645-1650 642 VAN DER SCHEE, Arie 664 VALSTAR, Pieter Huijgensz, geb Naaldwijk ca 1630, tr 665 Claesje Willemsdr 668 VAN DER EIJCK (Eyckeman), Isaack Dircks, geb Schipluiden ca 1625, woonde te Maasland, ovl De Lier 30-6-1703, tr De Lier ca 1655 669 VAN DER MEER, Hilletje Cornelisdr, doop De Lier 13-10-1630, ovl voor 1680 670 VAN DER KOOIJ, Cornelis Abrahamsz, doop Delfshaven 5-10-1642, boer op het Honderdland onder Õs Gravenzande, ovl ca 1677, tr Delft 4-5-1664 671 SUITHOORN, Elsgen Cornelisdr, geb Den Hoorn, ovl voor 1710 (zij trouwt (2) Õs Gravenzande maart 1684 Joost Pietersz Van Leeuwen) 740 VAN EENDENBURG, Simon Arentsz, geb Terheide, ovl 1685-1689, tr Terheide 3-5-1674 741 VAN DER MARCK, Annetje Claesdr, ovl Monster 25-3-1697 (zij trouwt (2) Monster 19-4-1693 Poulus Jansze Vaerle) 742 VAN DUYN, Arie Jansz, afk Loosduinen, tr Monster 26-3-1661 743 Wijve Cornelisdr, afk Monster 744 SPRONSEN, Anxem Arijens, geb Monster 1644, marktschipper, diaken Herv kerk Monster vanaf kerst 1669, tr (2) Monster mei 1680 Marijtje Tijssen Van Leeuwen, tr (3) 27-12-1693 Terheide Marija Catharina Halling, weduwe van Adriaen Van der Vegt, tr (1) Monster 20-2-1667 745 VAN DAM, Apolonia (Pleuntje) Jansdr, geb Monster rond 1645, ovl Monster maart/april 1680 746 VERGOUDE, Jan Cornelisz, doop De Lier 20-2-1637, ovl voor 1681, tr Õs Gravenzande 2-12-1662 747 VAN PROYEN, Dieuwertje Aerts (Duyvertge Arentsdr Van Prooijen), doop Õs Gravenzande 10-2-1636 748 SPRONZEN (Sprong, Van der Spronse), Arijen (Arent) Ansumse, doop Naaldwijk 5-5-1619, schipper, ovl Monster kort na 14-6-1671, tr 749 VAN TEYLINGEN, Lijsbeth Arijens, ovl Monster voor 17-1-1683 (zij tr (1) Burwer Tijmensz Vermij (Borwaert Van der Mije)) 750 VOS, Arij Blase, geb ca 1630 (?), meester-bakker, schepen en ambachtsbewaarder te Monster, tr (2) 23-5-1695 Christina Guldemont, weduwe van Abraham Gabbema, tr (1) Monster 13-9-1659 751 VAN MARELEVELT, Maartjen Cornelisdr, geb Terheide ca 1640, ovl voor 8-9-1684 (zij tr (1) Cornelis Ariensz Van Middelburgh) 752 (VAN) VREUGDENHIL, Jacob Ariensz, doop Naaldwijk 7-1-1646, ovl Oranjepolder 5-9-1735, tr Naaldwijk 30-6-1669 753 VAN OUTSHOORN, Geertge Jochums, doop Naaldwijk 24-11-1652 754 VERKOORN, Lucas Ysbrandsz, geb Monster ca 1645, ovl Naaldwijk 1688/1689, tr (2) Monster april 1684 Maria Jacobsdr Van Veen, tr (1) Schipluiden (beiden van Naaldwijk) 20-10-1669 755 VAN DER VALCK, Lijsbeth Gerritsdr, ovl Naaldwijk 1683
824 Rudolphus Petri, geb Franeker ca 1650, schrijver/secretaris?, tr Franeker 20-9-1671 825 BECHIUS, Aurelia (Aukje), geb Oosthem 1643
968 Fedde Gosses, ca 1640 boer en dorpsrechter te Gersloot 1012 Michgiel Roeloffs, geb Rottum (?) ca 1645, boer, wordt 1698 genoemd als eigenaar en gebruiker van de percelen 12 en 28 te Rottum, tr 28-9-1671 1013 Grietje Jans, geb Rottum ca 1645/1650 1016 Bonne Lolckes, geb Langezwaag, ovl De Knipe, tr (2) voor het Gerecht Schoterland 17-9-1709 Antie Jans (Heerenwal), geb Brongerga, dochter van Jan Ryckelds en Vrouwck Yntses, derde proclamatie van het voorgenomen huwelijk was al 19-6-1695), tr (1) Langezwaag januari 1674 1017 Reynsch Jacobs (Reinske Jacobs), geb IJlst, ovl De Knipe voor 1695 1018 Sieger Wisses
Generatie 11 (stamgrootouders) 1024 Tys Sjoerds, geb 1604, schipper en boer te Oostermeer, tr 1628 1025 Jantien Tammes, geb 1602, ovl 1635 (?) 1026 Sjoerd (Sierd) Clases, tr Opeinde (?) voor 1635 1027 Jouck Wolters
1280 ROM, Jan Jansz, geb ca 1610, wijnkoper te Rotterdam, begr Rotterdam 29-11-1654, tr (2?) Rotterdam 1281 Jannetje Jorisdr, ovl na 1654 1282 VOSBURGH, Nicolaes (Claes) Roockusz, woonde Rotterdam (Wijnstraat), tr (2?) Rotterdam 1651 Barbara Andries De Bochon, tr (3) Rotterdam 7-10-1666 Maria Lambrechts (Marijtje Lamberts), weduwe van Aert Harmensen, tr (1) Rotterdam ca 1645 1283 * Petronella (Pietertje) 1328 VALSTAR, Huijgen, woonde in of bij Naaldwijk 1630 1336 VAN DEN EIJCK, Leendert Leendersen, geb ca 1600, tr (2) Delft Nieuwe Kerk 8-1-1645, weduwnaar afkomstig van Naaltwijck, Maertie Jacobs, jongedochter afkomstig van Maasland, tr (1) 1337 nn Izaaksdr (?), ovl Naaldwijk 1635/1640 1340 VAN DER KOOIJ, Abraham Pleunen, geb Delfgauw ca 1590, boer te Delfshaven aan de Oostzij van de Schie (Beuckelsdijk?), ovl Delfshaven 10-9-1652, tr (1) Berkel (ZH) december 1617 Trijntje Claesdr Vermeer, tr (2) Delft Nieuwe Kerk 16-1-1637 1341 VERBOON, Maertgen Joppen, geb Pijnacker ca 1600, ovl Delfshaven na 1658 1342 ZUIDHOORN (Suithoorn), Cornelis Jansz, geb ca 1600, boer, ovl Hof van Delft voor 1648, ondertr Delft 7-11-1626 (gehuwd te Vlaardingen) 1343 Weijntje Maartens, geb Abtswoude ca 1600, ovl Hof van Delft na 1658 1480 VAN EENDENBURG, Arijen Joostensz, geb rond 1610, ovl Terheide voor 15-5-1689, tr Terheide (?) ca 1630 1481 VAN DER HEIJDE, Maertje Simonsdr, ovl Terheide voor 15-5-1689 1482 VAN DER MARCK, Claes Cornelisz, geb Zandambacht ca 1617, ovl voor juni 1667, tr (1) Õs Gravenzande ca 1640 Annetje Jaspersdr, tr (2) Õs Gravenzande 12-3-1652 1483 Maartje Cornelisdr, ovl na 1670 (zij tr (2) Arij Arents, tuinder) 1484 Jan (VAN DUYN), woonde te Loosduinen ca 1630 1486 Cornelis, woonde te Monster ca 1650 1488= 748 (Arijen Ansumse Spronzen) 1489= 749 (Lijsbeth Arijens van Teylingen) 1490 VAN DAM, Jan Willemsz, woonde te Monster ca 1645, tr 1491 Marijtje Lammens 1492 VERGOUDE, Cornelis Ijsbrantszn, tr De Lier 1632 1493 Lijntge Jans, nog doopgetuige 21-11-1660 bij kleinzoon Cornelis 1494 VAN PROOIJEN, Arent, Õs Gravenzande, in 1653 vermeld als weerbare man: Aart Hermansz Van Proyen, tr ca 1635 1495 * Geertgen (?) 1496 VAN DER SPRONSE (Spronzen), Ansem Jansz, doop Naaldwijk 16-10-1588 (Anselmus), ovl Honselersdijk 1625, tr Naaldwijk 20-11-1611 1497 VAN DER MEER, Machtelt Cornelisdr, doop Naaldwijk 26-1-1592, ovl Monster 23-2-1641 (zij was bij huwelijk in 1611 al (heel jonge) weduwe, zij tr (3) ca 1628 Dingenaer Cornelisz) 1498 VAN TEIJLINGEN, Arie Louwen (Arijen Lourijsz), kleermaker, vanaf 1642 herbergier ÒHet Gulden VliesÓ te Monster, ovl 1664/1667, tr (2) Monster 28-1-1652 (ondertr) Haasje Jans, tr (1) ca 1625 (?) 1499 Maartje Jacobs 1500 VOS DE HOOGWERFF, Blasius Joosten, geb ca 1600 Monster, tr Monster ca 1625 1501 BOOGERT, Joseffien Willems 1502 VAN MARELEVELT, Cornelis Willemsz (ook: COUCK, ook: Coucxs Van Maerlevelt), geb Monster ca 1600, ovl voor 30-5-1666, tr Monster/Terheide voor 1630 1503 VAN DIJCK, Machtelt Adams (Amen), ovl Terheide 22-5-1667 1504 (VAN) VREUGDENHIL, Arij Jacobs, geb Naaldwijk 1612, arbeider, ovl na 14-1-1673, tr Naaldwijk 19-8-1640 1505 Jannetje Pietersdr, ovl Naaldwijk 1506 VAN OUTSHOORN, Jochem Gerritsz, geb Naaldwijk ca 1615, ovl Naaldwijk na 5-12-1649, tr Naaldwijk 17-1-1638 1507 Maartje Meesen (Meesdochter, VAN DER HORST), doop Naaldwijk 16-4-1617, ovl Naaldwijk na 5-12-1649 1508 COREN, Yzebrand Cornelisz, geb 1613/1614, touwslager te Monster, ovl na 31-7-1677, datum waarop hij zijn lijnbaan te Monster verkoopt, tr (2) Õs Gravenzande 24-8-1670 Annetje Ariensdr, tr (1) Monster ca 1645 1509 VAN DER VLAM, Fijtje Lucasdr, ovl Monster voor 1670 1510 VAN DER VALCK, Gerrit Rochusz, doop Naaldwijk 5-6-1611, ovl Blankenburg (eiland Rozenburg) na 4-7-1663, tr Naaldwijk 10-5-1637 1511 Leuntje, geb ca 1610, begr Naaldwijk 30-11-1644
1648 Petrus Rudolphi, geb ca 1620, ovl Franeker (?) 4-1-1668, tr ca 1650 1649 FALKENBURGH, Saskia Scheltes 1650 BECHIUS, Johannes Petri, geb Leeuwarden 30-6-1613, predikant te Oosthem, ovl Oosthem 1-12-1664, tr Leeuwarden 20-2-1636 1651 BAERDT, Titia Tammeri, geb IJlst 23-10-1617, ovl Oosthem 16-6-1663
2024 Roeloff Jans, geb Rottum/St.Johannesga ca 1615, boer aldaar 2032 Lolcke Bonnes, woonde te Langezwaag ca 1650
Generatie 12 (stamovergrootouders) 2048 Sjoerd Jelgers, geb 1575, wonend Oostermeerder(veen), schipper, ovl na 1630, tr 2049 Trijn Tijsses, ovl na 1640 2050 Tamme Edzes, geb ca 1580, koopman, ovl Oostermeer na 12-10-1658, tr 2051 Reinsck (Rinske) Johannes
2680 VAN DER KOOIJ, Pleun Michielsz, geb Overschie ca 1557, bouwman/kooiker op de Kooijwoning in de polder Schieveen bij Delfgauw, gezworene en ambachtsbewaarder Hof van Delft, ovl Delft (Brabantse Turfmarkt) 28-10-1644, begr Delft Nieuwe Kerk 1-11-1644, tr Delft Nieuwe Kerk 1-11-1584 2681 VAN THOL, Neeltgen Claesdr, geb Delft ca 1557, ovl Delfgauw Zuideinde, begr Delft Nieuwe Kerk 30-9-1606 (zij was bij huwelijk weduwe van Jacob Gerritsz) 2682 VERBOON, Job Cornelisz, geb Bleiswijk ca 1572, bouwman in Õt Westeinde van Catwijk onder Pijnacker, ovl Pijnacker voor 1623, tr Pijnacker 1608 2683 DE BEIJE, Annetje Huibrechtsdr, geb Pijnacker ca 1578, ovl Pijnacker na 3-12-1635 voor 3-5-1658 (zij tr (2) Pijnacker 5-8-1623 met de weduwnaar Pieter Ingensz, Zoetermeer, bouwman te Nieuwkoop) 2964 VAN DER MARCK, Cornelis Jansz, geb 1581, ondertr 1608 2965 Maartje Jacobsdr 2976= 1496 (Ansem Van der Spronse) 2977= 1497 (Machteld Van der Meer) 2988 VAN PROYEN, Herman (Harmen), Õs Gravenzande ca 1600 (?) 2992 Jan Aertsz (Arentsz) (VAN DER SPRONSE), geb Monster ca 1550, begr Naaldwijk 15-4-1620, ÒJan Aertsz in NaeltwijckerbroekÓ, tr Naaldwijk, 5-2-1575 2993 Marritgen Ansems, geb ca 1552, begr Naaldwijk 17-4-1597 (ÒHier leijt begraven Martgen Anssems dochter die huisvrou van Jan Aertsz stierf den 12 april anno 1597Ó) 2994 VAN DER MEER, Cornelis Adriaensz (Arijs), geb Pijnacker ca 1563, ovl Naaldwijk 7-2-1640 (andere bron: voor 10-10-1629) 2995 Anna Jansdr, geb Naaldwijk ca 1565, ovl Naaldwijk 27-3-1640 (andere bron: voor 10-10-1629) 3000 VOS DE HOOGWERFF, Joost Jans, tr Monster (?) ca 1590 3001 Maartje Blasen 3002 BOOGERT, Willem, woonde te Monster ca 1600 3004 COUCX, Willem Pietersz, woonde te Monster, tr ca 1590 3005 * Maartje of Lijsbeth (?) 3008 Jacob Jacobsz (VREUGDENHIL), ovl Naaldwijk 1612, tr Naaldwijk 15-7-1607 3009 Heiltje Willemsdr, ovl Naaldwijk na 1612 3014 VAN DER HORST, Mees Joriszn, ovl Naaldwijk ca 1630, tr Naaldwijk 13-11-1611 3015 Geertje Gerritsdr, doop Naaldwijk 19-1-1587, begr Naaldwijk 9-1-1654 3018 VAN DER VLAM, Lucas Willemsz, geb ca 1588, ovl Monster voor 10-6-1629, tr (1), tr (2) ca 1615 3019 CRAECKER, Heijltge Gerritsdr, ovl Monster na 7-12-1641 3020 VAN DER VALCK, Rochus Jansz, geb Maasland, ovl Naaldwijk ca 1615, tr Naaldwijk 30-5-1610 3021 Neeltje Gerritsdr, geb Naaldwijk, begr Naaldwijk 16-3-1640 (zij tr (2) Naaldwijk 24-9-1617 Arie Harmensz Van Dijck)
3300 Pytter Pytters (Bechius), geb ca 1578, tr 3301 Eva Jans, ovl na 1668 3302 POUTSMA, Tammerus Gerardi (Tamme Gerritsz), geb Reiderland (Gr) ca 1575, predikant te Joure en IJlst, ovl IJlst 17-7-1644, tr Joure 16-10-1603 3303 BAERDT, Eelckien Sybrandts, geb ca 1585, ovl ca 1650
4048 Jan Meinesz, geb ca 1590, boer te Rottum/St.Johannesga, tr 4049 Trijntje Michielsdr 4064 Bonne Jeipsz, geb ca 1590, tr (1) Foock Jansdr ovl Nijbrongerga ca 1620, tr (2) 4065 Geeske Jansdr (zij tr (2) Claes Jansz, Ter Idzerd)
Generatie 13 (stambetovergrootouders) 4096 Jelger Sjoerds, geb ca 1548, tr Oostermeer (?) ca 1572 4097 Hendrikje Hendriks, geb ca 1550, afk uit Witveen 4098 Tys, geb Oostermeer(?) ca 1550 4099 * Reinu (Reinskje) 4100 Edze Gerckes, geb ca 1545, ovl voor 1614, tr Oostermeer 1570 4101 Marie (Marijke, Maaike) Eelckes, geb Garijp ca 1548, ovl Oostermeer voor 1614
5360 Michiel Harmensz (VAN DER KOOIJ), geb Overschie ca 1524, boer in de polder Schieveen, ambachtsbewaarder, genoemd als schepen/alderman te Overschie in 1599, ovl Overschie 6-6-1616, tr 1555 5361 Aefgen Gabrielsdr (Grabels), geb Rodenrijs ca 1528, ovl Overschie na 10-3-1578, datum waarop nalatenschap van haar zuster werd gedeeld 5362 VAN T(H)OL, Claas Hendriksz, geb ca 1520, welgeboren man (belastinginner?) te Benthuizen 1578, ovl Benthuizen ca 1590, tr 5363 Aagje Clasen (Claesdr), ovl Benthuizen voor 9-1-1600 5366 DE BIJE, Huibrecht Pietersz, geb Zegwaard (of Pijnacker) ca 1550, vervener in Catwijk onder Pijnacker, bouwman en schepen te Zoetermeer en Zegwaard, ovl Zegwaard niet lang na 6-11-1626, tr Pijnacker ca 1569 5367 Ingetje Crijnen (GORTER), geb Pijnacker ca 1550, ovl Zegwaard voor 8-5-1634 5984 Aer(n)t Corneliszn (VAN DER SPRONSE), geb Naaldwijk ca 1535, in 1561 gebruiker van 2 morgen land van de Graaf van Arenberg, waarop een eigen huis staat, gelegen in Opstal bij Naaldwijk, ovl Naaldwijk ca 1585 (?) 6000 VOS DE HOOGWERFF, Jan Pauwels, tr ca 1570 (?) 6001 Maritge Pieters 6008 COUCK, Pieter Florisz, Monster, Maaslands sluisgeld 1576, 100ste penning 1579, beleend 1585, ovl 1602 6036 Willem (VAN DER VLAM) tr 6037 Weijntgen Cornelisdr (zij tr (2) Gerrit Floriszn) 6042 Gerrit Jans, schipper, ovl Naaldwijk voor 8-7-1636, tr Naaldwijk 29-4-1584 6043 Baertgen Dircx, ovl Naaldwijk voor 8-7-1636
6604 (POUTSMA) Gerardus Tammonis (Gerrit Tammes), verm eigenaar van Poutsma-state te Wierum (Westdongeradeel), hervormingsgezind, week uit naar Reiderland ca 1575 6606 BAERDT, Sybrandt Sjoerds, geb Marssum ca 1550, meester in de rechten, notaris te Arum, advocaat Hof van Friesland 1591, ovl ca 1592, tr Arum (?) 21-11-1583 6607 Tiedcke FROMA, ovl Leeuwarden (?) 25-4-1616 (zij tr (2) 21-11-1593 Jan Hooch (ook: Hoeck)
8098 Michiel Hannes, geb ca 1565, boer te St.Johannesga, tr 8099 Rits Annedr
Generatie 14 (stamoudouders) 8192 Sjoerd (Sierdt, Syert) geb Oostermeer (?) ca 1520 Ð vroegste naam in rechtstreekse mannelijke lijn VAN DER HOEK 8194 Hendrik, wonend te Witveen ca 1550 8202 Eelcke Douwes, geb ca 1520, boer te Garijp, vermeld bij personele impositie (belastingen) Garijp 1578
10720 Harmen Dirkxsz, geb ca 1490, boer in Schieveen onder Overschie, bij 10de penning 1544 aangeslagen voor 31 en 15 morgen land, in 1566 is grootste deel van dit land verpacht aan zijn zoon Michiel (kw 5360), jongste zoon Dirck, ambachtsbewaarder van Schieveen, wordt in 1562 gemachtigd in Schieveen twee verlaten aan te leggen (begin spuiwachters in de familie), ovl Overschie voor 7-2-1580, tr 10721 Maritgen Jacobsdr, ovl Overschie 20-2-1591 (andere bron: voor 1580) 10722 Gabri‘l Adriaensz, geb Berkel (?) ca 1500, landbouwer, landeigenaar en pachter te Berkel (ZH), ovl te Berkel (Rodenrijs) voor 10-3-1578, tr (1), tr (2) 10723 nn, moeder van Aefgen Grabelsdr (kw 5361) 10724 VAN TOL, Hendrick Claes, belastinginner (?) te Benthuizen ca 1520, ovl na 1537 10732 DE BEIJE, Pieter Claeszn, geb Zegwaard ca 1530, landbouwer aan de Walle te Zegwaard (maar niet bij koningsbede 1579), ovl Zegwaard voor 26-2-1619 10734 GORTER, Crijn (Queijering) Cornelisz, geb ca 1525, ovl Zegwaard voor 20-10-1607, bij vergoeding legeringskosten 1572 deelt hij mee, bij koningsbede 1579 te Zegwaard vermeld: Quyrijn Cornelisz Gorter zijn weduwe (die woonde toen in de Veure mit de Molenwech), wat op veel vroeger overlijden dan 1607 moet wijzen, tr 10735 Lijsbetgen Jonisdr, geb ca 1527, ovl 2-5-1610, begr te Zoetermeer 11968 Cornelis Spronxsz, geb ca 1510, woont Honselersdijk in 1561, ovl na 31-5-1592, tr (1), tr (2) 11969 Adriana Arentsdr
13212 BAERDT, Sjoerd (Syuerdt) Tiettes, geb Arum ca 1520, woont te Marssum, boer, volmacht van de Vijfdelen Zeedijken, van Menaldumadeel (1559), van Marssum (1571), ovl na 1572, tr 13213 Eelck, geb Arum (?) ca 1520
Generatie 15 (stamoudgrootouders) 16404 Douwe, ca 1520 boer te Garijp (?)
21440 Dirck (Harmensz ?), geb ca 1460, misschien al boer/ontginner bij Overschie 21442 Jacob, ca 1490 boer/ontginner bij Delfshaven (?) 21444 Adriaen, ca 1490 boer/ontginner bij Berkel (?) 21464 (DE) BIJE, Claas Pietersz, boer Binnenweg te Zegwaard (1531), idem 1543 (4 _ morgens land); al in 1502 wordt te Zegwaard een Claes Pieter Bueynesz vermeld, ovl voor 1561
26424 BAERDT, Tiette Folperts, geb Oosterend (?) ca 1490, boer, landeigenaar te Arum (Baarderburen), ovl ca 1545, tr ca 1515 26425 Duedt Sjoerdsdr (AESGAMA), geb ca 1495, ovl na 1551.
Generatie 16 (stamoudovergrootouders) 42928 Pieter Beije of Beijens, geb ca 1450, in 1505 te Zegwaard een Pieter Bueyensz vermeld
52848 Folpert Tiettezn, geb Schingen (bij Dronrijp) ca 1460, in 1511 meier te Oosterend (Baardazathe) 52850 AESGAMA, Sjoerd (ook: Sjoerd in de Poelen), geb ca 1463, sate in de Poelen bij Dronrijp, sneuvelde 16-7-1500 (Beleg van Franeker), tr ca 1490 52851 DOTINGA, Doedt Offkes, ovl na 1511
Generatie 17 (stamoudbetovergrootouders) 85856 Beije(n) Beijens (?)
105606 Tiette, woonde te Schingen ca 1450 105700 AESGAMA, Aesgama-sate Sibrandaburen (Rauwerderhem) (?) deze sate in 1462 door Agge Donia veroverd en de AesgamaÕs vermoord/verdreven (ÒDonia-oorlogÓ) 104702 DOTINGA, Offke, grietman van het Marssumer Nieuwland rond 1470, van Leeuwarderadeel vanaf 1470, tr (1) ca 1450 Doedt Oedtsma, geb Boksum (Oedtsma-sate?) tr (2) 104703 MERNSTRA (HAERDA), Luts Feddes, geb Pietersbierum (Ê?) ca 1430
Generatie 18 (edelouders) 209406 MERNSTRA (HAERDA), Fedde, geb ca 1400, eigenaar Haerdasate te Pietersbierum (Barradeel, Lolle Mernstera was grietman van Barradeel vanaf 1463), tr 209407 Catharina (HAERDA)
Overzicht ACHTERNAAM- en STAMLIJNEN VAN DER HOEK & DE JONG
- Ik bin fan hege kom™f, sei de jonge, en hij wie opÕe souder berne.
2 WillemVANDERHOEK Geb 1906 Naaldwijk Elizabeth DE JONG Geb 1910 Oudehaske 4 BonneVANDERHOEK Geb 1875 Oranjewoud Neeltje ROEM Geb 1871 Naaldwijk 8 Jan WoltersVDERHOEK Geb 1835 Nijehaske HiltjeJansLukkes Geb 1840 Het Meer 16 WolterFreerksVDHOEK Geb 1795 Be3 ElizabethDEJONG Geb 1910 Oudehaske WillemVANDERHOEK Geb 1906 Naaldwijk 6 KlaasPiersDEJONG Geb 1853 Oudehaske FokjeJurjensSCHIPPERS Geb 1870 Oranjewoud 12 PierJacobsDEJONG Geb 1825 Doniaga Joltje Fokkes Veldstra Geb 1823 Haskerhorne 24 JacobPiersDEJONGnedenknijpe GrietjeBonnesBouwman Geb 1799 Rotstergaast 32 FreerkTammesVDHOEK Geb 1758 Terwispel HendrikjenWoltersBijma Geb 1765 Katlijk 64 Tamme Freerks Geb ca 1721 Zwartveen/Opeinde EeuwkjeJalderts Geb 1726 Terwispel 128 Freerk Sierds Geb ca 1690 Zwartve Geb 1797 Oosterzee GeeskeJochumsOenema Geb 1801 Westermeer 48 Pier Jacobs Geb 1766 Joure/Haskerhorne EpkjenMeyesFrankena Geb 1771 Langweer 96 Jacob Minnes Geb 1728 Haskerhorne Aafke Piers Geb ca 1753 Joure 192 Minne Wybes Geb ca 1695 Haskerhorne Martjeen Baukje Karstes Geb ca 1695 Zwartveen 256 Sierd Tammes Geb ca 1665 Rottevalle/Opeinde Baukje Freerks Geb 1668 Opeinde 512 Tamme Tijsses Geb 1628 Zwartveen Hiltje Sjoerds Geb ca 1635 Ovl Rottevalle 1024 Tijs Sjoerds Geb 1604 Oostermeer Jantje Tammes Geb n Franckes 384 Wybe Geb ca 1670? 768 1536 3072 6144 12288 24756 1602 2048 Sjoerd Jelgers Geb 1575 Oostermeer Trijn Tijsses 4096 Jelger Sjoerds Geb 1548 Hendrikje Hendriks Geb ca 1550 Witveen 8192 Syourdt Eerste helft 16de eeuw 16384 Rond 1500 Stamlijn VAN DER HOEKStamlijn DE JONG De achternamen VAN DER HOEK en DE JONG zijn in onze voorfamilie vanaf 1811 in gebruik. Andere achternamen, vooral in het Hollandse deel (zie kwartierstaat), hebben een langere voorgeschiedenis. Op last van de Franse bezetter moesten in 1811 alle gezinshoofden een nom-de-famille (gezinsnaam) laten noteren, bij de invoering van de Burgerlijke Stand. Na de bevrijding in 1813 bleef dat systeem gehandhaafd. Oudvader Freerk Tammes liet bij de Mairie Knijpe de achternaam VAN DER HOEK registreren. Oudvader Pier Jacobs was 5 jaar tevoren te Oosterzee (Mairie Oosterzee) overleden. Zijn zes kinderen bij oudmoeder Epkjen Meyes bleven in 1811 buiten registratie. Zij woonden toen te Doniaga (Mairie Langweer) en Epkjen was opnieuw getrouwd. Haar tweede man, Klaas Douwes, liet de naam Douma registreren, maar die gold alleen zijn eigen kinderen bij Epkjen. Die van Pier & Epkjen gaan bij volgende gelegenheden DE JONG heten. De ÒstamlijnenÓ in dit overzicht betreffen, traditioneel, de afstamming langs mannelijke lijn. De lijn DE JONG (voor 1811 niet die achternaam) konden we tot dusver niet verder terugtrekken dan tot en met WYBE die rond 1670 in Haskerland zal zijn geboren en daar wellicht al boer was. De lijn VAN DER HOEK (ook voor 1811 niet die achternaam) is misschien te volgen tot en met SYOURDT in eerste helft van de 16de eeuw, geboren rond 1520, de tijd van ÒGrutte PierÓ. Hij woonde vermoedelijk in Oostergo bij Bergum/Garijp. Voor beide lijnen geldt dat we ons enkele aannames moesten veroorloven, die redelijk lijken maar nog niet vanuit archieven definitief konden worden bevestigd. Dat is geen ongewoon probleem. Zo blijft men doende.
De kinderen DE JONG te Doniaga hebben geen directe familie die ook deze achternaam draagt. Directe familie van vaderskant te Haskerhorne ging Minnesma heten, naar de grootvader Jacob Minnes. Maar misschien wist moeder Epkjen te Doniaga dat niet of kwam het niet bij haar op haar kinderen (na zoveel jaar) daarin te mengen. De kinderen VAN DER HOEK te De Knipe hebben ook geen directe familie met dezelfde achternaam. Vader Freerk Tammes had in 1811 nog ŽŽn broer in leven. Deze broer, Sierd, woonde in Jubbega (Mairie Mildam) en liet de achternaam SEINSTRA registreren. Misschien waren ze van elkaars keuzes niet op de hoogte.
Waar˜m koos Freerk Tammes juist voor de naam VAN DER HOEK? Meest aannemelijke verklaring is dat hij te De Knipe zo werd genoemd omdat hij in de periode ervoor bij Lœksterhoek had gewoond (Luxwoude). Als mogelijke verklaring daarnaast staat dat hij te De Knipe woonde in ÒDe HoekeÓ, de punt van Bovenknijpe tussen de vaart en de aftakkende polderdijk richting Langezwaag. Omdat hij de enige was in De Knipe die deze naam koos (en er woonden meer mensen in De Hoeke, waar het sluisje was, de praambouwerij en de herberg), lijkt de Lœksterhoek-verklaring ten langen leste de meest aannemelijke. Luxwoude was eind 18de eeuw, door de verveningen, naar de maatstaven van die tijd qua inwonerstal enorm gegroeid: van minder dan een handvol gezinnen tot 50 ˆ 80 gezinnen. De Lœksterhoek kreeg daardoor faam in de directe omgeving, zeker in het handelsdorpje De Knipe. Freerk woonde er voor hij zich (weer) in De Knipe vestigde. En kreeg zo zijn vernoeming binnen het dorp. Neem dit nu maar aan.
Ansichten van rond 1900, ongeveer 90 jaar nadat oudvader Freerk Tammes in Knype wonend de achternaam VAN DER HOEK laat registreren. Hij woonde ervoor te Luxwoude: LuksterHOEK. De tramrails werden na 1870 gelegd.
GROOTOUDERS Ð in kort bestek
GrootoudersGebjrGebpltsOvljrOvlpltsLftijdPartnerKlaas Piers de Jong1853Oudehaske1930Oudehaske77Fokje SchippersFokje Jurjens Schippers1870Oranjewoud1936De Tynje66Klaas de JongNeeltje Roem1871Naaldwijk1937Heerenveen65Bonne Van der HoekBonne Van der Hoek1875Oranjewoud1943Heerenveen68Neeltje Roem
GrootoudersHuwjrMndDagPlaatsLeeft vrLeeft manKindOvl <20Klaas Piers de Jong Fokje Jurjens Schippers1893mrt2Mildam223991Bonne Van der Hoek Neeltje Roem1900sep1Naaldwijk282560 De twee grootouderparen krijgen bij elkaar geteld 15 kinderen, van wie ŽŽn op heel jonge leeftijd overlijdt. Pier Klazes DE JONG wordt slechts 3 jaar en bijna vijf maanden oud. Hij overlijdt in de Anneburen te Mildam op 22 augustus 1899. Een volgende Pier wordt 29 oktober 1900 geboren en emigreert op 22-jarige leeftijd naar de USA. Klaas Piers verloor in eerste huwelijk vrouw en kind (dochter Joltje) op 14 juli 1879 in eerste kraambed. Uit tweede huwelijk had hij drie dochters en verloor hij het zoontje Pier (14 maanden oud) op 6 augustus 1890.
Van de vier grootouders is pake Klaas Piers DE JONG behoorlijk ouder dan de andere drie. Toevallig wordt hij ook het oudst van de vier, al overlijdt hij het eerst. De verklaring voor het verschil in leeftijden is eenvoudig: zijn huwelijk met de 17 jaar jongere beppe Fokje SCHIPPERS was, om trieste redenen, zijn derde. Klaas trouwde steeds met jonge dames van 21-22 jaar. Toen hij 25 was met de Mildamster boerendochter Jeltje HEIDAJantje DE ROOS, met wie hij drie dochters krijgt (Joltje, Aaltje en Frederikje) en een zoon Pier die maar 14 maanden leeft. Hun huwelijk duurt 11 jaar. Klaas laat in de Annebuurt tussen Mildam en Oudeschoot een woning bouwen en ze doen er een levens-middelenwinkeltje bij, want Jantje heeft daarvoor ervaring en contacten. Maar het is uit per 18-8-1892 want dan overlijdt Jantje, 32 jaar. Klaas is bijna 40, gaat wat door het lint en dan is er de jongemeid Fokje Schippers, geboren in Oranjewoud/Brongerga (Òin het witte huisje achter het kerkhof van Brongerga, dat er nog altijd staatÓ). Ze trouwen in het volgende voorjaar, 2-3-1893, en mem Joltje Veldstra, de moeder van Klaas, komt er maar niet voor uit Idskenhuizen.
Opoe Neeltje ROEM en opa Bonne VAN DER HOEK zijn van de twee grootouder-echtparen het jongste paar. Al schelen ze weinig qua leeftijd met Fokje. Bonne is het jongst. Hij is ook in Oranjewoud geboren, maar aan de ÒgrintdykÓ, die toen nog niet zo heette. Wanneer hij 5 jaar oud is, verhuist hij naar Terband (de Fok, Heerenveen). En op zijn 8ste is daar het spel van op-en-af springen van de tram terwijl deze, via de Trambrug, met verminderde vaart, over de Heerensloot klimt, hem bijna fataal. Hij wordt een krukken-jongen, mag doorleren en moet maar kleermaker worden. Hij vertrekt uit Friesland, komt in het Hollandse Naaldwijk in de kost bij het gezin Roem, treft daar de dochter en trouwt met haar op 2-9-1900. Heit en mem, Jan Wolters Van der Hoek en Hiltje Lukkes, komen er maar niet voor uit Terband. Neeltje en Bonne krijgen in Naaldwijk hun zes kinderen (Hiltje, Antje, Janna, Willem, Willemien en Jan Wolters). Het laatste kind in 1909. Begin 1916 komen ze met zÕn allen te Heerenveen wonen. Bonne kreeg in Naaldwijk te maken met een faillissement. Het complete verhaal wordt nog wel verteld, maar beiden overlijden ruim 20 jaar later te Heerenveen. Neeltje in 1937, twee dagen voor haar 66ste verjaardag. Bonne in 1943, 68 jaar oud.
Pake Klaas is 24-4-1853 in Oudehaske geboren en overlijdt daar 77 jaar later. Bij elkaar genomen heeft hij hooguit 17 jaar in dat dorp gewoond. Hij is 2-3 jaar oud als zijn ouders naar Oudehorne verhuizen. Hij is 24-25 wanneer hij op zichzelf en getrouwd te Mildam gaat wonen. Daar blijft hij ruim 25 jaar. In 1905 doet hij het spul te Mildam van de hand en koopt een boerderij te Oudehaske. Eerst ÒDe Kooperen KlopperÓ, daarna iets kleiners tegenover de Hervormde kerk. Na een jaar of zes voldoet het boerenbestaan hem toch niet. Hij verkoopt de zaak en gaat de melkerij in. Woont even in Nijehaske en vervolgens in Terband (melkrijden voor de zuivelfabriek), om daarna met gezin naar Duitsland te verhuizen. Naast de drie dochters uit zijn huwelijk met Jantje DE ROOS, inmiddels alledrie getrouwd, heeft hij met Fokje de kinderen: Janke, Pier (wordt slechts 3), Jacob, Pier, Jurjen, Geeske (deze zes in Mildam geboren), Trijntje en Elizabeth (deze twee in Oudehaske geboren). Jurjen en Geeske gaan niet mee naar Duitsland omdat zij de school moeten afmaken. De getrouwde halfzussen zijn welkome opvangsters. In Duitsland vindt Klaas te Lohrwardt, aan de Rijn tussen Rees en Wesel, een goede betrekking als melkerijchef op het Gut HŸbsch. Er wordt nog een zoon geboren: Hendrik (Heinrich). Het Duitse verblijf duurt al met al zoÕn negen jaar. Een periode waarin steeds meer kinderen uit het gezin teruggaan naar Oudehaske, Klaas & Fokje in 1917/18 ook terugkeren (boerderijtje te Weidum) maar toch weer Lohrwardt opzoeken, met de twee jongsten, tot het Òte gekÓ wordt (heimwee enz van iedereen behalve Klaas die de 70 nadert). Zo woont hij de laatste acht jaar van zijn leven nog in Oudehaske, op een boerderijtje aan de Kavel. Hij overlijdt 9-12-1930. Beppe Fokje bijna zes jaar later, op 14-11-1936 in De Tynje. Na het overlijden van Klaas verhuist ze, met de twee jongste kinderen Elizabeth en Hendrik, binnen Oudehaske naar een huisje aan het Nannewyd. Hendrik maakt zijn school af en vindt een administratieve baan op de zuivelfabriek van Haskerhorne. Elizabeth gaat kleren maken en krijgt trouwplannen. Na het huwelijk op 21-6-1934 komt Willem VAN DER HOEK inwonen aan het Nannewyd tot de bebouwing aan de Van der Sluislaan te Oranjewoud klaar is, want Willem & Elizabeth hebben zich voor een van de huurwoningen daar ingeschreven. Begin 1935 kunnen ze er gaan wonen en Fokje gaat mee. De kleinzoon Bonne wordt geboren, 13-7-1935. Wanneer Elizabeth in 1936 opnieuw zwanger blijkt te zijn, gaat Fokje inwonen bij haar oudste dochter, Janke en gezin, op de boerderij in De Tynje.Daar overlijdt zij op 14 november, dezelfde dag als waarop Elizabeth aan de Van der Sluislaan bevalt van haar tweede zoon, Klaas. Volgens de akte was Fokje formeel nog in Oranjewoud woonachtig.
Gut HŸbsch bestaat niet meer. Bovenstaand kaartje is van rond 2000. Door grint-afgravingen is het landschap drastisch veranderd. De weilanden van Gut HŸbsch lagen deels in het meer hierboven met cijfer 3 aangegeven. De boerderij stond linksonder waar de Lohrwardterstrasse uitkomt op de Rijndijk.Het huis waar Klaas Piers woonde stond op de dijk, zuidelijk van de splitsing (je ziet hier een kruisje).
- De derde Pier wordt oom Peter in Amerika Pake Klaas heeft drie zonen gehad die hij Pier noemde, naar zijn vader Pier Jacobs DE JONG die in 1885, 60 jaar oud, was overleden. De eerste, bij Jantje DE ROOS, werd maar 14 maanden. De tweede, bij Fokje Schippers, werd drie jaar. De derde Pier groeit gezond op. Hij verhuist in 1912 mee naar Lohrwardt in Duitsland, maar mag in 1914 terug, samen met zus Janke en broer Jaap. Voor Pier is een betrekking geregeld als hulpje op een boerderij te Rotsterhaule. Later helpt Pier zijn ouders nog mee bij de verhuizing wanneer deze besloten hebben naar Friesland terug te keren. Als hij probeert per fiets een mand met kippen over de grens te krijgen, wordt hij aangehouden. De kippen zijn we sindsdien kwijt. Pier stapt in april 1923 te Rotterdam, hij is dan 22, aan boord van het emigrantenschip ÒNieuw AmsterdamÓ en bereikt 1 juli 1923 Ellis Island met bestemming Marlon (North-Dakota), om daar als boerenknecht (farm hand) aan de slag te gaan. Als referentie heeft hij een andere Pier DE JONG (te Brooton, Minnesota), zoon van Epke Piers DE JONG, de jongste broer van zijn vader.. Deze Pier was al in 1914 naar de States ge‘migreerd. Onze Pier wordt in Amerika Peter (op zÕn engels), hij trouwt er rond 1930 met Mary en ze krijgen er in ieder geval een zoon, want ik herinner me een foto van een jongen in een uniform. Na afloop van de tweede wereldoorlog stuurde oom Pier enkele malen pakketten met ingeblikte levensmiddelen en cadeautjes voor de kinderen. Hij woonde toen in Kalamazoo, Michigan.
- Een sterfgeval bij Ludwigslust Opa Bonne en opoe Neeltje krijgen te Naaldwijk 6 kinderen en geen daarvan overlijdt erg jong. Bonne en Neeltje zijn zelf al gestorven wanneer in februari 1945 hun jongste zoon, Jan Wolters, wonend te Oosterwolde, door de Duitse bezetter wordt opgepakt. Hij wordt op Crackstate in Heerenveen vastgezet en zwaar verhoord. Jan werkte bij de belastingdienst die in Friesland een grote rol speelde bij het sluizen van geld richting hulp aan onderduikers en illegaliteit. Met ŽŽn van de laatste trein-transporten wordt hij naar Hamburg (concentratiekamp Neuengamme) afgevoerd, dat hij waarschijnlijk niet bereikt omdat het Amerikaanse bevrijdingsleger dan al dicht in de buurt is. Hij is niet, zoals enkele anderen, in staat te ontsnappen uit het transport dat doorgaat naar het kamp Wšbbelin bij Ludwigslust. Dit kamp is op 7 mei 1945 ÒbevrijdÓ. Het Rode Kruis gaf ruim twee jaar later als indicatie dat Jan vermoedelijk 13 mei 1945 bij Ludwigslust overleed. Weduwe Mintje is niet lang na dit bericht opnieuw getrouwd en met gezin naar Canada ge‘migreerd. Jan was 7 januari 1909 te Naaldwijk geboren. Hij trouwde 24-1-1939 met onderwijzersdochter Mintje HIEMINGA uit Benedenknijpe. Op 8-11-1939 werd te Gorredijk de zoon Jan geboren (op dezelfde dag bij Willem & Elizabeth in Oranjewoud de dochter Fokje) en daarna volgden te Oosterwolde de dochters Neeltje (22-6-1941), Klaske (22-9-1942) en Mintje (20-7-1945, dat wil zeggen posthuum, zoÕn zes maanden nadat de Duitsers haar vader hadden weggehaald). Na de arrestatie van zijn broer is Willem voor alle zekerheid een tijdje ondergedoken bij Thijs (HOEKSTRA) & Frederikje, ŽŽn van de halfzussen van Elizabeth. Die woonden op een redelijk veilig boerderijtje in de Haskerpolder.
- De vele miljarden van Klaas Opa Bonne kwam tijdens de Eerste Wereldoorlog met een faillissement terug uit Naaldwijk. De schulden zullen niet bijzonder hoog zijn geweest, want na een half jaar werd het faillissement al opgeheven. Pake Klaas verdiende goed in Lohrwardt. Steeds beter zelfs, de bundels bankbiljetten werden steeds dikker en de erop vermelde bedragen in Reichsmarken steeds hoger. Klaas werd miljardair. Het was schijn. De Duitse economie werd vanwege de Eerste Wereldoorlog genadeloos afgestraft en de Mark werd razendsnel minder dan niks waard. Dat merkte Klaas toen hij eind 1921 bij de bank van de Gebr.Mispelblom aan de Lindegracht te Heerenveen zijn kapitaal voor Nederlandse guldens kwam inwisselen. Hij kon er hooguit 50 guldens voor krijgen. Hij sloeg het aanbod af: Òdan behingje ik de keamer dÕr wol mei.Ó De boerderij aan de Kavel te Oudehaske was al in aanbouw en hij kon, gelukkig, een hypotheek krijgen. Aan rentenieren komt hij niet toe.
- Bonnes bruiloft te Kana
Heeft ze scharrel met een zoon van die Rooie, schijnt pake Klaas gezegd te hebben toen hij begreep dat er verkering dreigde tussen zijn 19 jaar oude dochter Lyske en de 23-jarige Willem Van der Hoek uit Heerenveen. Het was 1929 en Bonne had er alweer dertien jaar actief vakbondswerk in Heerenveen opzitten. Hij was lid van de christelijke kleermakersbond, wat al snel bestuurslid betekende en dus afgevaardigde bij de Christelijke Besturen Bond te Heerenveen en omgeving, aangesloten bij het werkliedenverbond Patrimonium, vanaf 1907 het Christelijk Nationaal Vakverbond CNV. Op 30-6-1919 wordt hij secretaris van het CBB Heerenveen en in augustus 1921 lid van het Provinciaal ComitŽ van de besturenbond. Hij was ijverig in het vakbondswerk maar braver dan de socialistische ÒrooienÓ. Patrimonium had vanaf het begin een ruim pakket aan aktiviteiten, zoals het oprichten van bibliotheken, ziektekassen, zang-koren en ook zondagsscholen. Al in 1916 komt Bonnes naam voor in de notulen van de zondagsschoolvereniging te Heerenveen. Op 12 januari 1917 geeft hij de vergaderaars een Ògewaardeerde inleidingÓ over de Bruiloft te Kana. Hierop volgde een vrij levendige discussie. Water in wijn veranderen. Daar valt over te praten.
OVERGROOTOUDERS Ð in kort bestek
- It falt net ta, sei Jurjen, œs heit is mei œs mem troud, mar ik moat mei in frjemd.
Acht overgrootouders. Gemiddeld zijn ze 76 jaar geworden, de mannen 79, de vrouwen 72. Ze leefden in doorsnee zeven jaar langer dan onze grootouders (van wie mannen 72, vrouwen 65). Van de grootouders was Klaas Piers DE JONG de langstlevende, van de overgrootouders zijn vader Pier Jacobs DE JONG de kortstlevende. De gemiddelde leeftijd van de mannen werd respectabel hoog, omdat de andere drie overgrootvaders juist behoorlijk oud werden: Jan Wolters VAN DER HOEK 92, Jurjen Annes SCHIPPER 86 en Willem ROEM 81. Van de overgroot-moeders werd Joltje VELDSTRA met 77 jaar het oudst en leefde Janke WIEKEL met 67 jaar het kortst.
OvergrootoudersGebjrGebpltsOvljrOvlpltsLftijdPartnerJurjen Annes Schipper1822Oldetrijne1908Oudehaske86Janke WiekelJoltje Fokkes Veldstra1823Haskerhorne1900Mildam77Pier de JongPier Jacobs de Jong1825Doniaga1885Oudehorne60Joltje VeldstraWillem Roem1826Naaldwijk1907Naaldwijk81Antje van BeekAntje van Beek1832Naaldwijk1905Naaldwijk72Willem RoemJanWolters vanderHoek1835Nijehaske1927Terband92Hiltje LukkesJanke Hendriks Wiekel1840Nijehorne1908Nieuweschoot67Jurjen Schipper Hiltje Jans Lukkes1840Het Meer1915Terband75Jan v.der Hoek
OvergrootoudersHuwjrMndDagPlaatsLeeft vrLeeft manKindOvl <20Pier Jacobs de Jong Joltje Fokkes Veldstra1846aug30Haskerhorne232170Willem Roem Antje van Beek1861mei11Naaldwijk293530Jan Wolters vanderHoek Hiltje Jans Lukkes1861juni2Het Meer212651Jurjen Annes Schipper Janke Hendriks Wiekel1864nov12Oldeholtwolde244250 De vier paren overgrootouders krijgen opgeteld 20 kinderen. EŽntje overlijdt op heel jonge leeftijd: Grietje Jans VAN DER HOEK wordt slechts 6. Ze verdrinkt op 30 december 1868 in een sloot bij het huis te Oranjewoud.
Overgrootvader Jurjen Annes SCHIPPER is 4-9-1822 in Oldetrijne geboren, in het lage deel van de Stellingwerven, ten westen van Wolvega. De SCHIPPERS komen, voorzover we terug konden gaan, uit Steggerda, maar Anne Pieters Schipper werkte als arbeider in de ontginningen en dat betekende weleens rondtrekken, ook voor het gezin. In 1822 zaten ze dus in Oldetrijne. Jurjen is 5de kind in het gezin, Anne is 46 wanneer deze zoon wordt geboren. Jurjen is wel van jongsaf in Steggerda opgegroeid, bij de grens met Overijssel waar ook veel los werk viel te vinden. Om die reden waarschijnlijk hebben we over Jurjen nog geen meldingen terug kunnen vinden tot in 1864, wanneer hij 42 is. Hij woont dan in Oldeholtwolde, Stellingwerfs dorpje ten zuiden van Mildam, en heeft Janke Hendriks WIEKEL (24) ontmoet, dochter van de Nieuwehornster schoenmaker. Deze heeft nog niet lang geleden haar beide ouders verloren, werkt als dienstmeid in Oranjewoud. Ze gaan trouwen. Uit de akte blijkt niet dat Jurjen een eerder huwelijk heeft gehad. Ze vinden een woning in Oranjewoud (het witte huisje achter het kerkhof van Brongerga) en daar worden 5 kinderen geboren: Trijntje (1865), Hendrik (1867), Fokje (1870), Anne (1873) en Pietje (1882). Bij de geboortes van Fokje en Pietje is Jurjen wegens werkzaamheden elders. Hij bleef Òlos arbeiderÓ. Jurjen en Janke zijn op latere leeftijd van Oranjewoud naar Nieuweschoot verhuisd, vermoedelijk toen de kinderen al uit huis waren, rond 1900. Janke, geboren 20-1-1840, overlijdt er 12-1-1908, bijna 68 jaar oud. Jongste dochter Pietje, al in Oudehaske woonachtig, trouwt 7-5-1908 te Oudehaske met de 27-jarige Pieter Boersma uit Rottum. Jurjen overlijdt 29-10-1908 te Oudehaske, maar volgens de akte formeel nog wonend in Nieuweschoot. In Oudehaske was sinds 1905 ook Fokje SCHIPPERS met gezin woonachtig. Van de vier overgrootouder-huwelijken kwam dat tussen Jurjen & Janke (1864) het laatst, dat tussen Joltje en Pier het eerst (1846). Pier & Joltje hebben hun gezin met 7 kinderen al voltallig, wanneer Jurjen & Janke nog moeten trouwen.
Joltje Fokkes VELDSTRA en Pier Jacobs DE JONG zijn op jonge leeftijd te Haskerhorne getrouwd, waar ze de kinderen Jacob (1847-1879), Fokke (1849-1889), Geeske (1851-1928), Klaas (1853-1930) en Fedde (1855-1922) krijgen.
Pier, boer en veenbaas, verplaatst dan zijn bedrijf naar Oudehorne, waar nog de zoon Epke (1857-1936) en de dochter Elizabeth (1864-1889) volgen. Joltje is 18-3-1823 te Haskerhorne geboren, Pier 20-5-1825 te Doniaga. In 1832 verhuisden zijn ouders van Doniaga naar Haskerhorne, waar ze vrijwel buren werden van het Veldstra-gezin. Behalve buren waren Joltje en Pier ook verre familie: Lijsbert Hanzes FRANKENA, de moeder van Joltje, was tantezegger van Epkjen Meyes FRANKENA, grootmoeder van Pier (beide dames waren vermoedelijk mede aanwezig toen Pier en Joltje trouwden). Pier stapte niet in het bedrijf van zijn vader (die in 1850 onverwacht en betrekkelijk jong overleed), maar begon voor zichzelf. Zijn vader is 53 geworden, Pier werd maar 60. Ook zijn zonen bleven niet in het bedrijf. Volgens kleindochter Elizabeth hadden ze allemaal Òwilde haren in de nekÓ, zeker haar vader Klaas en diens jongste broer Epke, en haar grootvader Pier. Dat had ze van horen zeggen. Pier was wel Òeen flinke boerÓ.
De twee oudste zonen van Pier & Joltje, Jacob en Fokke, worden niet oud. In juli/augustus 1879 overlijden binnen vier weken tijd Jeltje HEIDA en baby Joltje (eerste vrouw en eerste kind van zoon Klaas), zoon Jacob (32, ongehuwd) en Piers moeder Geeske OENEMA (77 jaar). Jacob en Geeske overlijden te Haskerhorne. Het kan zijn dat Jacob op het bedrijf van de familie was gaan werken (hij overleed door een longontsteking opgelopen bij een paardenkeuring). Na het overlijden van Jacob vertrekt tweede zoon Fokke, die ook vrijgezel leek te blijven, maar 27-4-1882 te Noordwolde trouwt met Immigjen Jacobs JAGER (beiden 33) en het bedrijf van haar ouders gaat voortzetten. Derde zoon Klaas gaat al langer zijn eigen weg (zie Grootouders) en dat doen ook de andere twee. Fedde is het studiehoofd, volgde meerdere opleidingen en kwam als commies bij de Rijksbelastingen terecht in St.Annaparochie en zelfs Zuid-Limburg. Hij trouwt 12-6-1884 op 28-jarige leeftijd met zijn Mildamster droomvrouw Jeltje Ypes BOSMA (28) die met hem meegaat naar St.Annaparochie (en later Leeuwarden waar Fedde als keurmeester wordt aangesteld). Epke tenslotte, de jongste zoon, frequenteert de plaatselijke horecagelegenheid (Klaas is daar ook niet vies van), en trouwt 12-8-1880, 23 jaar oud, met de 20-jarige kasteleinsdochter Gatske Karstes JELLEMA, hij wordt handelaar/koopman. Boer/veenbaas Pier heeft geen zoon in het bedrijf, wanneer hij 10-10-1885, 60 jaar pas, overlijdt. Weduwe Joltje heeft er kennelijk schoon genoeg van, want het bedrijf wordt van de hand gedaan en zij vertrekt naar Idskenhuizen. Daar woont de weduwe Anna Oenema (geb 1813), jongere zus van Geeske Oenema, met haar dochter Trijntje van Dijk (geb 1843), ook al weduwe. En herbergierster. Joltje staat hen bij in het huishouden. Als tante Anna in januari 1896 is overleden, komt Joltje weer terug. Ze trekt in bij Klaas & Fokje in Mildam, waar ze het overlijden van de 3 jaar oude Pier moet meebeleven. Joltje overlijdt acht maanden later, 10 april 1900.
Kleindochter Elizabeth DE JONG (1910-1989) heeft geen van haar vier grootouders persoonlijk gekend. Toen Willem VAN DER HOEK (1906-1961) werd geboren, was van zijn vier grootouders alleen oma Antje overleden. Hij is net 1 als opa Willem en ruim 9 wanneer oma Hiltje overlijdt. Maar bij het overlijden van deze oma woonde Willem nog in Naaldwijk en nog niet bij Heerenveen.
Sterke herinneringen zal Willem alleen aan zijn grootvader Jan Wolters VAN DER HOEK hebben gehad, want die overleed toen Willem 21 was en Willem ondertussen al ruim 10 jaar in Heerenveen woonde. Hij werd immers 30-4-1906 te Naaldwijk geboren en groeide daar op tot begin 1916.
Willem ROEM is 3-5-1826 te Naaldwijk geboren, als oudste kind van een gezin dat slechts drie kinderen (zonen) zou gaan tellen. Willem Roem is 8 wanneer zijn vader overlijdt en ca 12 wanneer zijn moeder opnieuw trouwt. Het tuindersbedrijf waarvan later sprake is, heeft hij vermoedelijk met zijn stiefvader opgezet, want zeker aan vaderskant was er geen tuinders-traditie. Het was tuinderij van de koude grond. Geen verwarmde kassen, geen schoorstenen. Toen de nieuwe technieken in het Westland hun intrede gingen doen, was Willem, zoals veel tuinders van de koude grond, al te oud en kleinschalig om er in te kunnen investeren. Willem Roem was 35 toen hij, 11-5-1861, te Naaldwijk trouwde met Antje VAN BEEK, geboren 8-4-1832. Zij was 29. Het huwelijk leidde tot twee zonen, Nicolaas (1862-1943) en Christiaan (1866? Ð 19..) en ŽŽn dochter, Neeltje ROEM (1871-1937). Overgrootmoeder Antje stamt uit de families VAN (DER) BEEK en VAN LEEUWEN, arbeidergezinnen in het Westlandse. Haar vader, Christiaan VAN DER BEEK, is 44 wanneer zij wordt geboren en haar moeder, Neeltje VAN LEEUWEN, 26. Voorzover nu bekend was Antje enig kind uit dit huwelijk, dat 32 jaar duurde. Christiaan overlijdt ruim drie maanden voor het huwelijk van zijn dochter, 77 jaar oud, Neeltje vijf weken na dit huwelijk, 55 jaar oud. Willem ROEM en Antje VAN BEEK zijn 74 resp. 68 wanneer hun dochter Neeltje trouwt met de Friese kostganger Bonne Van der Hoek. Antje overlijdt 26-3-1905, bijna 73 jaar oud, en maakt de geboorte van de eerste drie dochters uit dit huwelijk mee. Willem ook nog de geboorte van kleinzoon Willem VAN DER HOEK (30-4-1906). Hij overlijdt 8-5-1907, 81 jaar en vijf dagen oud.
Jan Wolters VAN DER HOEK is 6 april 1835 geboren te Nijehaske. Zijn vader Wolter Freerks VAN DER HOEK (1795-1849) was schipper te Benedenknijpe en kinderen werden in verschillende plaatsen geboren. Jan dus in Nijehaske, wat waarschijnlijk betekende aan de Heerenwal te Heerenveen. Jan is 26 wanneer hij in Het Meer (tussen Heerenveen en Beneden-knijpe) op 2 juni 1861 trouwt met de 21-jarige timmermansdochter Hiltje Jans LUKKES, geboren op 29 februari (schrikkeldag) 1840 te Het Meer. Jan is dan arbeider te Luinjeberd, noordelijk van Heerenveen en Het Meer. Ze gaan in Luinjeberd wonen waar op 27 juni 1862 de dochter Grietje Jans wordt geboren. Vervolgens wonen ze te Het Meer, waar 30 maart 1867 de geboorte volgt van zoon Wolter. In 1868 zijn ze naar Oranjewoud verhuisd. Op 30 december 1868 verdrinkt daar dochter Grietje, 6 jaar oud, om ongeveer 2 uur Õs middags in een sloot nabij de huizinge nummer 61 j te Oudeschoot (Oranjewoud werd toen tot Oudeschoot gerekend). De droeve aangifte wordt verricht door opa Jan Johannes Lukkes (55 jaar, timmerman te Heerenveen) en diens collega Roel Egberts Sluiter (54 jaar, timmerman te Heerenveen). Op 18 januari 1870 wordt te Oranjewoud een tweede dochter geboren die weer de naam Grietje krijgt. Op 27 september 1872 volgt een derde dochter en deze krijgt de naam Bontje. Tenslotte wordt een tweede zoon geboren op 8 januari 1875: Bonne VAN DER HOEK (1875-1943). Circa 1880 verhuist het gezin van Oranjewoud naar Terband waar Jan en Hiltje tot hun dood blijven wonen. De dochter Grietje, getrouwd met Geert Fonk, woont daar ook met haar gezin. Hiltje overlijdt 12 augustus 1915, 75 jaar oud. Een halfjaar later hebben zoon Bonne en gezin er een eerste opvangadres. Jan Wolters wordt 92 en overlijdt 23 september 1927. In zijn laatste jaren sa krom as in spiker. Kleinzoon Willem VAN DER HOEK (1906-1961) is dan 21 en al werkzaam bij de bank van de Gebr. Mispelblom aan de Lindegracht te Heerenveen.
- Elizabeth Piers DE JONG en de eerste socialist in het parlement
Overgrootmoeder Joltje had in de laatste 20 jaar van haar leven heel wat meer sterfgevallen van kinderen en kleinkinderen te verwerken (naast het vroege overlijden van man Pier) dan hierboven gemeld. Voordat ze vertrekt naar tante Anna en nicht Trijntje, de herbergierster in Idskenhuizen, trouwt 11-3-1886 jongste dochter Elizabeth (21) met de 24-jarige Klaas de Weert. Deze Klaas is een timmermanszoon uit Betterwird bij Dokkum, geboren in het noord-Friese Holwerd. Hij was onderwijzer te Nieuwehorne geworden en leerde daar Elizabeth kennen. Dat op 24-3-1888 via het kiesdistrict Schoterland Ferdinand Domela Nieuwenhuis, als eerste socialist ooit, een zetel in het Nederlandse parlement kreeg toegewezen, was voor een deel te danken aan de ijverige propaganda die de jonge onderwijzer hiervoor voerde. ÒHij ging alle deuren langs.Ó In Schoterland en Weststellingwerf hadden de christelijke antirevolutionairen en de revolutionaire socialisten elkaars stemmen nodig om aan een zetel te komen. De socialisten in Stellingwerf moesten dan op de AR-man stemmen en de AR-aanhangers in Schoterland op Domela Nieuwenhuis. De propaganda van Klaas de Weert was in feite geen Domela-propaganda, maar erop gericht de Schoterlandse AR-aanhangers ervan te overtuigen dat met hun stem voor Domela een extra-zetel voor de AR, via Stellingwerf, werd verzekerd. Omdat het lukte was het een beetje feest in huize De Weert na 24 maart 1888. Versterkt door de geboorte van een zoon Gerrit op 17 april. Op 28-10-1889 krijgen Elizabeth en Klaas een tweede zoon, Pier. Verdriet volgt dan snel: Elizabeth overlijdt tien dagen later, 25 jaar oud. De zoon Gerrit overlijdt erna als peuter, zoon Pier wordt 18, overlijdt te Leeuwarden 3-11-1907. (Klaas de Weert begint een nieuw huwelijk 5-5-1892, met Tietje Bijlsma. Ze krijgen minstens drie zonen. Klaas overlijdt 22-2-1941, 79 jaar oud.)
- Afwezige vaders
Overgrootvader Jurjen Schipper was bij de geboorte van twee van zijn kinderen niet in de buurt. Hij was er wel in november 1865 en 1867 en in februari 1873, maar niet in juni 1870 en in juli 1882. Maanden waarin er veel werk te doen is op het land. Vroedvrouw Frederika Fokkens doet in beide gevallen aangifte van de geboorte meldende over de vader: Òberoepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf deze aangifte te doenÓ. Misschien was dit een standaardformulering. Anne Pieters Schipper, de vader van Jurjen, is niet aanwezig bij de geboorte van zijn jongste dochter. De vroedmeester Lambertus Petrus Prins is dan specifieker: Òthans te Steenwijkerwold Prov. Overijssel zijnde te werken en daardoor afwezigÓ. Dan is het november 1828 en misschien was er veel werk in het bos. Wanneer Jurjens dochter Trijntje Jurjens Schipper juni 1897 bevalt (van haar vijfde kind), wordt de aangifte gedaan door haar moeder Janke Wiekel die bij de geboorte aanwezig was. De standaard formulering wordt gebruikt: de vader is Òberoepshalve afwezig en daardoor verhinderd zelf de aangifte te doenÓ. Die vader was Jan Yntzes van der Honing die ook om andere redenen dan werk regelmatig afwezig was. De nieuwe Jachtwet van 1892 was een stuk strenger dan de vorige en Jan overtrad die wet nog wel eens (ÒstroperijÓ). Dan zat hij dus in het cachot. In 1901 was hij zelfs een jaar het land uit (naar Duitsland) om uit handen van de veldwachters te blijven. Ruige schoonzoon.
- Epke Piers de Jong en een gezin dat maar geen gezin wordt
De jongste zoon van overgrootmoeder Joltje en overgrootvader Pier had, zoals minstens zijn oudere broer (pake Klaas) Òwilde harenÓ. Hij (23) trouwt 12-8-1880 met de kasteleinsdochter Gatske Kerstes Jellema (20) en wordt handelaar/koopman. Twee maanden na huwelijk wordt te Nieuwehorne een eerste kind geboren, 19-10-1880, dat Jacob Pier wordt genoemd. In de akte heet Epke arbeider te Nieuwehorne. Dat verandert in winkelier te Nieuwehorne bij de geboorteakte 11-10-1881 in het volgende jaar. De eerste Jacob Pier leefde slechts negen maanden, ovl 27-7-1881. Het tweede kind is weer een zoon en wordt opnieuw Jacob Pier genoemd. De tweede Jacob Pier wordt slechts 13 maanden, ovl 16-11-1883. In 1884 wonen Epke en Gatske in Oudehorne en heet Epke koopman te Oudehorne (hij is dan 27) in de geboorteakte betreffende een derde kind en weer een zoon, 5-11-1884, die enkel de naam Pier krijgt. Deze zoon Pier Epkes de Jong emigreert in 1914 naar de USA. Na de geboorte van Pier blijven volgende kinderen een tijdje uit. Op 12-12-1888 wordt een Òlevenloos kindÓ aangemeld (akte van overlijden). Epke & Gatske vertrekken nu uit de Schoterlandse Hornes en gaan wonen te Akmarijp, ten noorden van Joure. Op 19-4-1891 wordt daar opnieuw een zoon geboren, die Jelle wordt genoemd. Epke (33) is koopman te Akmarijp. Deze zoon Jelle leeft slechts 3 maanden. Op 11-12-1893 een volgende zoon, weer Jelle, en deze leeft 4 maanden. Wij verzinnen dit niet. Zo ging het. Na zes bevallingen (van tussentijdse miskramen geen registratie) hebben Epke & Gatske alleen een zoontje Pier in leven. Die is 11 wanneer 30-11-1895 eindelijk eens een dochter wordt geboren. Zij krijgt de naam Joltje naar de moeder van Epke, Joltje Fokkes Veldstra (1823-1900) (nog in leven, wonend te Idskenhuizen). Bijna een jaar later, 20-11-1896, kan Epke opnieuw een zoon melden, naam: Jelle. Hoe oud wordt die? Vijf maanden. In 1897/98 verhuizen Epke & Gatske van Akmarijp naar Oudeschoot. Na acht bevallingen twee kinderen in leven: zoon Pier, rond 13 inmiddels, en dochter Joltje, inmiddels 2. Op 8-9-1899 wordt in Oudeschoot, Epke is 43, koopman te Oudeschoot, een tweede dochter geboren. Zij wordt Jeltje genoemd. Gatske Jellema herstelt niet van dit negende kraambed. Ze overlijdt acht dagen later, 17-9-1899, 39 jaar oud. En de baby Jeltje overlijdt een week daarna, 24-9-1899. Het overlijden van Gatske wordt aangegeven door de buurmannen Jouke Kuperus (40, stationschef te Oudeschoot) en Hendrik Doosje (28, spoorwegwerker te Oudeschoot). Epke & Gatske woonden dicht bij het spoor. Het gezin dat ze vanaf 1880 dachten te gaan vormen, werd door alle babysterfte nooit een gezin. Epke blijft achter met een zoon van 15 en een dochtertje van 4 dat ook niet ouder wordt dan 4, want Joltje overlijdt te Oudeschoot 13-8-1900. Epke verhuist hierna met zoon Pier naar Joure. Op 12-5-1904 trouwt hij daar (47, weduwnaar, koopman) met Grietje Poutsma (39, weduwe). Met deze Grietje krijgt Epke alsnog een dochter die niet jong overlijdt, Minke. Een vreselijk aardig meisje volgens mensen die haar gekend hebben. Epke woont dan Òop het Douwe Egberts terreinÓ te Joure en had misschien iets met dit bedrijf te maken. Hij wordt 79 en woont bij overlijden te Snikzwaag, tussen Joure en Akmarijp (ovl 5-10-1936). Grietje Poutsma is na 1943 overleden. Wanneer Pier Epkes de Jong begin 1914, gardener (tuinier) te Leeuwarden, met het stoomschip Rijndam naar de USA emigreert (bestemming: Grand Rapids, Michigan) is hij 29 jaar oud, getrouwd en Òin bezitÓ van twee dochters: Jeltje (3) en Gatske (1). In 1923 geldt hij binnen de USA als referentieadres voor zijn jonge neef Pier Klazes de Jong (22, ongehuwd).
- Notitie POUTSMA
Epke Piers de Jong, jongste broer van pake Klaas, trouwt uiteindelijk (47 jaar oud) met de weduwe Grietje Poutsma (39) en krijgt te Joure een flinke dochter, Minke. Grietje Poutsma is dochter van Sake Lyckles Poutsma (1835-1902) en Wiepkjen Bakker. Haar Poutsma-grootvader was Lykele Sakes Poutsma (ca 1800-1888) en grootmoeder was Grietje Ypes Holtrop. Naar die grootmoeder werd Grietje vernoemd. Voor Lykele was het een tweede huwelijk. Zijn eerste, kortstondige, huwelijk, 27-5-1826, was met Jacobje Hanzes Frankena, de jongere zus van Lijsbert Hanzes Frankena, grootmoeder van Epke. Het huwelijk was kortstondig want Jacobje overlijdt al na zes maanden, 28-11-1826, 19 jaar oud. Ze kreeg geen kinderen en Grietje Poutsma heeft met de Frankena-familie geen bloedverwantschap (dus ook niet met Epke). De vraag is wel of haar POUTSMA-voorfamilie iets te maken had met de POUTSMA-voorfamilie in de DE JONG-lijn (de IJlster dominee Tammerus Gerardi Poutsma, ca 1575-1644). We denken dat het niet zo is, maar misschien hebben anderen het beter onderzocht. Lykele Sakes Poutsma was zoon van Sake Jannes Poutsma en Minke Lykeles die te Oldeberkoop woonden. Sake is ca 1760 geboren en kennelijk zoon van een Jannes of Johannes Poutsma. Die zouden we nog terug moeten vinden. De eerdere POUTSMA-lijn gaat via de IJlster dominee en diens zoon Abrahamus Poutsma (dominee te Haskerhorne) naar Tammerus Poutsma, notaris te Gorredijk. Deze Tamme (Haskerhorne) trouwde 2-10-1669 te Heerenveen met Yttie Andries (Oudehorne). Zij kunnen een kleinzoon Johannes hebben gehad, maar we hebben de (mogelijke) link niet gevonden. Later misschien. Of er is geen link. Kan ook best.
- De ÒOverijsselseÓ broers van Jurjen Annes Schipper (overgrootvader)
Overgrootvader Jurjen Schipper (1822-1908) had drie oudere broers. De oudste, Pieter, geb 13-10-1811 te Steggerda, trouwt 26-9-1838, met Grietje Hoek, die bijna 21 is, afkomstig uit Broek op Langedijk bij Alkmaar. Ze is bij Steggerda terecht gekomen vanwege de kolonies van de Maatschappij van Weldadigheid die vanaf 1821 in Overijssel, direct over de grens met Friesland, werden gevormd. Naar die kolonies werden, vooral vanuit Hollandse steden, mensen gestuurd die op bijstand waren aangewezen (Òpaupers en weeskinderenÓ) en/of zich onaangepast gedroegen. Er was een opvoedkundige bedoeling, maar in de praktijk drukte een vrijwel militaire discipline en een grote werkverplichting. Weeskinderen en moeilijke jongeren werden bij kolonie-ouders geplaatst, die moesten toezien dat deze pupillen ijverig werden en zich fatsoenlijk leerden gedragen. Grietje Hoek was kennelijk zoÕn pupil. Ze trouwt dan wel met de jongen uit Steggerda, maar het duurt nog 11 maanden voordat ze de kolonie (Frederiksoord) mag verlaten. Of daaraan een afspraak was verbonden, weten we niet. Pieter & Grietje verhuizen direct naar Noord-Holland, waar 17-5-1840 (Alkmaar) de zoon Anne Pieters wordt geboren. En de subcommissie Alkmaar van de Maatschappij van Weldadigheid besluit 8-11-1840 dat Pieter & Grietje kolonie-ouders kunnen worden in Kolonie 3 Willemsoord. Grietje is dan 23. Ruim 20 jaar zijn ze Òkolonie-ouderÓ. Na zoon Anne krijgen ze nog 6 eigen kinderen: Neeltje (1843), Arien (1844), Jurjen (1847-1854), Hendrik (1852) en Jurritje (1855). In 1859 worden de kolonies door de overheid overgenomen en worden op de terreinen boerderij-tjes gebouwd waar ÒkolonistenÓ zich als vrije boeren kunnen vestigen. Ook Pieter (dan rond 50 jaar) gaat het als Òvrije boerÓ proberen, maar het ligt hem niet. Op 1-1-1862 wordt hij weer kolonist. Op 3-1-1862 staat in de boeken dat zoon Anne (22) is ÒgedeserteerdÓ, wat de indruk wekt dat er toch een aanwezigheidsplicht gold ook voor het Schipper-gezin. Misschien werd Pieter kwaad, want op 2-5-1862 blijkt het hele gezin de kolonie vaarwel te hebben gezegd. Ze vertrekken naar Twente, waar Pieter in 1876 overlijdt, 64 jaar oud, en Grietje in 1879, 62 jaar oud. Dochters trouwen in Twente. De tweede broer, Hendrik, geb 6-12-1813 te Steggerda, trouwt geen meisje uit Òde kolonieÓ, ook geen jong meisje zoals Grietje Hoek in 1838 nog was. Bij zijn huwelijk, 9-5-1845, is hij 31, arbeider, woonachtig te Steggerda. Hij trouwt met Jacobje Hulstra, die volgens de akte 40 jaar is, boerendienstmeid, woonachtig te Idzardigaburen/ Oldeholtpa, en natuurlijke dochter van Grietje Jelles Hulstra, arbeidster, wonende te Zevenhuizen Provincie Groningen. Natuurlijke dochter, niet-erkend: Grietje Hulstra is in 1805 ongehuwde moeder. Jacobje overlijdt 1-4-1869 Õs morgens 5 uur in het huis nr 32 te Nijeholtwolde en dan wordt vermeld dat zij te Oldeholtpa was geboren en 74 werd. Dan was ze bij huwelijk met Hendrik niet 40 maar 50 jaar oud (in 1795 geboren). De tweede broer van overgrootvader Jurjen trouwt relatief laat en met een vrouw die behoorlijk ouder is (geen eerder huwelijk gemeld, van hem noch van haar) en het huwelijk leverde geen kinderen op. De overlijdensakte van Hendrik is nog niet gevonden. We vermoeden dat hij in 1898, ong 84 jaar oud, te Steenwijkerwold (Ov) stierf. Arbeider was hij en zal hij wel zijn gebleven. Wanneer Jurjen 12-11-1864, 42 jaar, met de jonge Janke Wiekel (1840-1908) trouwt, woont hij te Oldeholtwolde. Broer Hendrik rond die tijd te Nijeholtwolde. Dit mag toch even extra genoteerd. De derde van de vier broers, Jelke, is geb 5-4-1816 te Noorderdrachten. Dat is behoorlijk ver van Steggerda, maar een verklaring is te vinden. Vader Anne Pieters Schipper zal toen al voor werk vaak elders zijn geweest. En moeder Trijntje Hendriks Kielstra vertrouwde bij bevallingen vooral haar moeder Tetje Johannes, die kort ervoor naar Drachten was verhuisd. Ze is voor een tijdje met de twee eerste, nog jonge, zoontjes bij Tetje gaan wonen. Zoals we Tetje (haar tweede man is inmiddels te Drachten overleden) drie jaar later te Blesdijke vermeld zien, waar Anne en Trijntje dan wonen en hun dochter Renske krijgen. Jelke trouwt 28-7-1843 te Steggerda. Hij is 27. Hij trouwt met de 28-jarige Aaltjen Brouwer die te Steenwijkerwold (Ov) werd geboren, maar nu staat omschreven als dienstmeid, woonachtig te Steggerda, doch aldaar nog geen zes maanden gevestigd geweest. Voor dezen het laatst gewoond hebbende te IJsveen, gemeente Steenwijkerwold. Van haar ouders wordt overigens gemeld dat deze (dan) te Blesdijke wonen waar haar vader het beroep van timmerman uitoefent.
Als Jelke trouwt is Jurjen 21en vermoedelijk (nog) te Steggerda woonachtig. Jelke & Aaltjen hebben op verschillende plaatsen, ook in Overijssel, gewoond. We vinden geen geboortemeldingen en Aaltjen is slechts omtrent 35 jaar oud geworden. Want Jelke, arbeider te Noordwolde, trouwt (36) opnieuw 20-8-1853. Nu met Sjoukje Riens Ekhart (32), weduwe van Jan Simons Friso. Volgens de trouwakte is Sjoukje geboren te Surhuizum (Achtkarspelen), maar woonachtig te Noordwolde. Haar ouders wonen te Veenhuizen (gemeente Norg) en, maar dit kan onterecht zijn, dan denk je aan een andere ÒkolonieÓ die meer dan Frederiksoord etc, zoals boven genoemd, het karakter van een strafkamp had. Het tweede huwelijk van Jelke leidt ook niet tot kinderen, in ieder geval niet bij burgerlijke standen in Friesland aangegeven kinderen. Jelke woont nog in Noordwolde wanneer hij 12-11-1859 aldaar overlijdt, Õs middags 3 uur in huis nr 122 wijk B, 43 jaar oud. Overgrootvader Jurjen Schipper (1822-1908) is 37 wanneer broer Jelke als eerste van de vier Schipper-zonen overlijdt. En Jurjen is volgens de gegevens nog niet getrouwd. Zijn huwelijk volgt exact vijf jaar later, 12-11-1864, maar dat is puur toeval. We wilden een indruk krijgen van waar Jurjen verbleef en wat hij deed in de periode 1844-1864, v——r zijn late huwelijk met de Nieuwehornster schoenmakersdochter Janke Wiekel (1840-1908) , en keken naar wat zijn broers zo ongeveer deden. Misschien bleef Jurjen als jongste zoon het langst in de buurt van zijn ouders, die het niet breed hadden. Vader Anne is in 1844 al 68 (Jurjen 22) en moeder Trijntje 57. Moeder Trijntje overlijdt 15-1-1864, aan het begin van het jaar waarin Jurjen uiteindelijk trouwt.
- Eerste VAN DER HOEK-gezin te Oranjewoud (Jan & Hiltje, 1868- ca 1880)
Het tweede VAN DER HOEK-gezin te Oranjewoud is dat van (Generatie 2) Willem Van der Hoek (1906-1961) en Elizabeth de Jong (1910-1989). Als jonggehuwden gaan ze begin 1935 aan de Van der Sluislaan wonen, wat voorheen en van oudsher een deel was van het ÒlaantjeÓ vanuit Heerenveen naar het Schoterwoud. Dit laantje splitste zich in een pad dat oostelijk naar Oranjewoud/Brongerga ging (ÒWoudsterwegÓ) en een pad dat richting zuiden op de zandweg uitliep die van Oudeschoot naar het Schoterwoud voerde. Langs dat pad richting het zuiden ontstond bebouwing. Vanaf 1935 ging het laatste deel (vanuit Heerenveen gezien) Altenalaan heten naar de persoon die op de hoek van het laantje en de Schoterwoudse zandweg rond 1875 zich had gevestigd en eigenaar was van de gronden eromheen. Het eerste deel ging Van der Sluislaan heten naar de boer Jan van der Sluis die bij het begin van de aftakking (ÒdriehoeksbankÓ) zijn boerderij had en de grond langs dat deel van het laantje aan de gemeente voor huizenbouw verkocht. Zo konden ook Willem & Elizabeth begin 1935 daar gaan wonen. Het eerste VAN DER HOEK-gezin te Oranjewoud was dat van (Generatie 4) Jan Wolters Van der Hoek (1835-1927) en Hiltje Jans Lukkes (1840-1915). Zij waren ÒvreemdenÓ te Oranjewoud toen ze er in 1868 terecht kwamen. Hun voorfamilies komen uit Het Meer en De Knipe en die van Jan van nog noordelijker. Overgrootouders Jan & Hiltje trouwen 2-6-1861 te Het Meer en gaan eerst wonen te Luinjeberd. Dan, rond 1866, in Het Meer en ze verhuizen in 1868 naar Oranjewoud, waar ze in totaal zoÕn 12 jaar blijven wonen. Hun oudste dochter Grietje verdrinkt er 30-12-1868, zes jaar oud, in een sloot bij huizinge nummer 61j te Oudeschoot. We nemen aan dat dit een woning was langs de Schoterlandse zandweg, daar waar Lollius Adema bedrijfsruimte liet bouwen en een sloot liet graven. De zandweg werd rond die tijd verhard en ging in de volksmond ÒGrintdykÓ (na een latere verbetering ook wel ÒG(e)ruislozeÓ) heten. Zoon Wolter is in Het Meer geboren. In Oranjewoud krijgen Jan & Hiltje de kinderen Grietje (1870-19..), Bontje (1872-19..), en Bonne (1875-1943). Ca 1880 verhuizen ze naar Terband. Zoon Wolter trouwt 2-5-1891 met Geertje Pieters van der Hoeff, timmermansdochter uit Wolvega, en verhuist eerst naar Drachten en later definitief naar Amsterdam. Dochter Grietje trouwt 30-5-1891 met Geert Fonk, veehandelaarszoon uit Nijehaske, en gaat/blijft te Terband wonen. Dochter Bontje trouwt 10-5-1905 met de Genemuidense sigarensorteerder Sijmen Eenkhoorn (weduwnaar) en verhuist naar Steenwijk en Kampen. Zoon Bonne verhuist naar Naaldwijk waar hij 2-9-1900 trouwt met Neeltje Roem (1871-1937). Begin 1916 komt hij met gezin (terug) in Heerenveen.
.
BETOVERGROOTOUDERS Ð in kort bestek
Zestien betovergrootouders. Grotendeels groeien ze op tijdens de Franse bezetting van 1795-1812. In doorsnee trouwen ze rond het jaar 1823 en overlijden ze rond 1864, het 15de regeerjaar van koning Willem III en het jaar waarin de eerste tramlijn in Nederland voor het publiek wordt opengesteld, de paardentramlijn in Den Haag.
Gemiddeld werden onze betovergroot-ouders 67 jaar oud, de vrouwen 70, de mannen 64. Wanneer we betovergroot-vader Nicolaas ROEM, slechts 34 jaar oud, buiten de berekening laten, wordt de gemiddeld bereikte leeftijd 69. De vrouwen 70, de mannen 68. Anders dan bij grootouders en overgrootouders leven de vrouwen gemiddeld wat langer. Grietje Bonnes BOUWMAN wordt 83, Angenita MULDER, Trijntje KIELSTRA en Geeske OENEMA worden 77 jaar oud.
Van de mannen wordt Anne SCHIPPER 90 en schoenmaker Hendrik WIEKEL 81. Maar zoals al gemeld: vlassersknecht Nicolaas ROEM wordt niet ouder dan 34. Boer Jacob Piers DE JONG wordt slechts 53, schipper/arbeider Wolter Freerks VAN DER HOEK 54 en timmerman Jan Johannes LUKKES 56.
BetovergrootoudersGebjrGebpltsOvljrOvlpltsLftijdPartnerAnne P. Schipper1776Steggerda1867Steggerda90T.KylstraHendrik D.Wiekel1780Luinjeberd1861Nijehorne81F.v.FleerenTrijntje H.Kylstra1787Drachten1864Steggerda77A.SchipperChristiaan v.Beek1788Naaldwijk1866Naaldwijk77N.v.LeeuwenFokke F.Veldstra1791Haskerhorne1861Haskerhorne69L.FrankenaWolter F.v.d.Hoek1795Benedenknijpe1849Het Meer54G.BouwmanJacob P.de Jong1797Oosterzee1850Haskerhorne53G.OenemaGrietje B.Bouman1799Rotstergaast1882Het Meer83W.vanderHoekNicolaas Roem1799Naaldwijk1834Naaldwijk34A.MulderLijsbert Frankena1800Doniaga1871Haskerhorne71F.F.VeldstraFokje van Fleeren1801Delfstrahuizen1860Nijehorne60H.WiekelAngenita Mulder1801Den Haag1879Naaldwijk77N.RoemGeeske Oenema1801Westermeer1879Haskerhorne77J.P.deJongNeeltje v.Leeuwen1805Naaldwijk1861Naaldwijk55Chr.vanBeekJan Joh.Lukkes1813Het Meer1869Heerenveen56B.WoudstraBonj Woudstra1815Tholen1876Heerenveen62J.J.Lukkes BonjŽ Durks WOUDSTRA werd 18-2-1815 te Tholen (Zeeland) geboren. Haar vader was schipper gevestigd te Joure. Enkele weken later is BonjŽ in Joure gedoopt. Ze zal nooit meer te Tholen zijn geweest.
- SCHIPPER & KIELSTRA Anne Pieters SCHIPPER, de oudste van de betovergrootouders, is van 27 Ð10-1776. Zijn vader Pieter is boer te Steggerda. Een koude tijd wacht Anne want de volgende winter is uitermate streng. Hij overleeft de Franse tijd met arbeiderswerk en is 34 wanneer hij 10-3-1811 trouwt met de in 1787 in Drachten geboren Trijntje Hendriks KIELSTRA (KIJLSTRA, KYLSTRA Ð haar broer wordt als KILSTRA ingeschreven). Hˆˆr vader, Hendrik Jelkes, komt uit de streek boven Drachten (Rottevalle en omgeving) en raakt voor zijn werk in Steggerda verzeild. Daar overlijdt hij rond 1800. Haar moeder, Tetje Johannes, hertrouwt in 1805 te Steggerda, dus blijft Trijntje er ook hangen. Ze is 24 wanneer ze met de jongen uit het dorp trouwt. Anne kiest in 1811 SCHIPPER als gezinsnaam. Hij kan op die manier in het dorp al zijn aangeduid en misschien was zijn vader boer/schipper, - een combinatie die niet vreemd was in die tijd. Anne en Trijntje krijgen 7 kinderen: Pieter (Steggerda 1811), Hendrik (Steggerda 1813), Jelke (Noorderdrachten 1816), Renske (Blesdijke 1819), Jurjen (Oldetrijne 1822), Tetje (Steggerda 1825), Jantje (Steggerda 1828). Het gezin is een paar keer verhuisd. Wanneer Jantje wordt geboren, werkt Anne in Steenwijkerwold (Ov). Trijntje wordt 77 en overlijdt te Steggerda 15-1-1864, Anne wordt 90 en overlijdt er 1-7-1867.
Betovergrootouders Anne Pieters Schipper en Trijntje Hendriks Kielstra worden op 30 maar 1836 als lidmaten ingeschreven bij de Hervormde gemeente Steggerda. Anne was toen 60, Trijntje rond 50 jaar oud.
-
WIEKEL & VAN FLEEREN Hendrik Durks WIEKEL (WYKEL, WYCKEL) is 23-2-1780 te Luinjeberd (Aengwirden) geboren. Daar woonden al zijn vader en grootvader. In 1749 telt Luinjeberd 15 huishoudens, 12x boer, 2x boerinne en 1x een sober man. Laat nou net oudgrootvader Rintse Annes die Òsobere manÓ zijn, die wel de op 2 na hoogste belastingaanslag krijgt. Hendriks ouders trouwden 14-5-1769 en kregen 5 kinderen. Hendrik werd de jongste. Kort na zijn geboorte overleed vader Durk, ca 35 jaar oud. Moeder Maaike Hendriks trouwt 17-11-1782 met Durk Jacobs (JAGER), maar overlijdt het jaar erop, ook ca 35 jaar oud. Vermoedelijk is Hendrik door zijn (prille) stiefvader die 7-12-1783 hertrouwt, c.q. door diens nieuwe vrouw, Pytje Sakes, goed opgevangen of anders door naaste familie. We komen hem in de registers weer tegen op 20-4-1804 te Nieuwehorne. Hendrik is dan 24. Hij is schoenmaker te Nieuwehorne, bijna 60 jaar lang. Hij trouwt met Grietje Hanzes (28). De kinderen Durk (1805-1879), Hans (1807-1846) en Maike (1810-1881) worden geboren. Dan overlijdt Grietje, 20-6-1812, 36 jr oud, in huis nr 30 te Nieuwehorne. Wat nu met de schoenmaker en zijn drie jonge kinderen? Hij zal huishoudelijke hulpen hebben gehad. Op 26-11-1820, Hendrik is dan 40, trouwt hij met Fokje Jans van Fleeren (19), dochter van Jan Andries Fleeren en Pietje Jans (Lemstra). Haar vader was timmerman te Delfstrahuizen, maar woonde rond die tijd op de Gaast (Rotstergaast). Het kan ook zijn dat Hendrik en Fokje elkaar op Skoattermerke leerden kennen. Dan kwam de hele omgeving samen te Oudeschoot. Hendrik en Fokje krijgen 8 kinderen: Pietje (1821, ws jong overleden), Jan (1823, werd slechts 9 maanden), Trijntje (1826-1865), Jan (1828, ws jong overleden), Rintze (1833-1915), Durk (1836-19..), Janke (1840-1908), en Bontje (1842-19..). Fokje VAN FLEEREN overlijdt te Nieuwehorne op 9 februari 1860, zes dagen na haar 60ste verjaardag. Hendrik WIEKEL volgt haar 16 maanden later, op 20 juni 1861, 81 jaar oud.
-
VELDSTRA & FRANKENA Betovergrootvader Fokke Feddes VELDSTRA is 6 oktober 1791 te Haskerhorne geboren, hij wordt boer/veehouder zoals zijn vader en grootvader in VELDSTRA-lijn dat al te Haskerhorne waren. Zijn moeder, Grietje Jans SCHOKKER, is dochter van Jan Hendriks SCHOKKER en kleindochter van Hendrik Berends SCHOKKER. Laatstgenoemde was ŽŽn van de eerste veenbazen uit Noordwest-Overijssel (ÒGietersenÓ) die zich na 1750 te Oudehaske vestigden. Hun turfbaggerij ging het beeld van dit dorp bepalen. Fokke trouwt op 8 december 1820, 29 jaar oud, met de 20-jarige Lijsbert Hanzes FRANKENA, geb 3 juli 1800 te Doniaga. Van beiden is de vader overleden, de moeders leven nog. Lijsbert is dochter van Hans Meyes FRANKENA en Joltje Jacobs die ca 1810 van Doniaga naar Haskerhorne verhuisden. Fokke en Lijsbert krijgen 8 dochters en 2 zonen: Janke (1821-1869), Joltje (1823-1900), Grietje (1825-1845, 19 jr oud, ongehuwd), Jacobje (1828, wordt 10 maanden), zoon Fedde (1830-1881), Jacobje (1832-1906), Hansje (1833-1913), Margje (1836-1908), zoon Hans (1838-1916) en Fokje (1841-1916). Fokke wordt 69 en overlijdt te Haskerhorne op 12 mei 1861. Lijsbert wordt 71 en overlijdt 17 december 1871 als renteniersche in huis nr 5 te Haskerhorne.
BetovergrootoudersHuwjrMndDagPlaatsLeeft vrLeeft manKindOvl <20Anne P.Schipper Trijntje Kylstra1811Mrt10Steggerda243471Hendrik D.Wiekel Fokjen vFleeren1820Nov26Nijehorne194083Fokke F.Veldstra Lijsbert Frankena1820Dec8Haskerhorne2029102Wolter F.v.d.Hoek Grietje Bouwman1821Juni10Bovenknijpe222573Nicolaas Roem Angenita Mulder1822April20Naaldwijk212230Jacob Piers dJong Geeske Oenema1824Juni11Doniaga222793Christiaan vBeek Neeltje vLeeuwen1828Nov28Naaldwijk23401?0?Jan Joh Lukkes Bonj Woudstra1838Mei19Het Meer232552 De acht betovergrootouderparen krijgen bij elkaar minstens 50 kinderen, waarvan 14 heel jong, in ieder geval voor de 20ste verjaardag, overlijden. Zie de teksten per paar. Voor Hendrik WIEKEL was het huwelijk met Fokje VAN FLEEREN tweede huwelijk. Waarschijnlijk is Christiaan VAN BEEK ook eerder getrouwd geweest.
-
VAN DER HOEK & BOUWMAN De ÒachternaamÓ-grootouders van Bonne VAN DER HOEK (1875-1943). Hun huwelijk is van 1821. Wolter Freerks VAN DER HOEK is 17-8-1795 te Benedenknijpe geboren. Zijn vroege jeugd brengt hij voor een groot deel te Luxwoude door (LœksterHOEK immers). Vanaf ongeveer zijn 10de tot minstens zijn 22ste in De Knipe (de HOEKE immers). Hij staat daarna als arbeider en schipper in de boeken. Hij trouwt 10-6-1821 in De Knipe met Grietje Bonnes BOUWMAN (BOUMAN, BOUMA). Ze gaan wonen te Langezwaag. Grietje is 27 april 1799 te Rotstergaast geboren, dochter van Bonne Jans BOU(W)MAN en Grietje Jans (BIJMA). Zij is een achternichtje van haar schoonmoeder Hendrikjen Wolters, want oudmoeder Grietje Jans was een dochter van Jan Wolters BIJMA, de oudste broer van Hendrikjen (de moeder van Wolter Freerks VAN DER HOEK). Die oudmoeder werd slechts 22 jaar oud. Ze overlijdt kort na de geboorte van Grietje Bonnes en voordat het meisje kan worden gedoopt. Bij doop krijgt ze de voornaam Grietje. Haar vader hertrouwt in 1801 en Grietje groeit op met (aardige) stiefmoeder Lamkjen Klazes Bakker. Ze is 22 wanneer ze met Wolter Freerks trouwt. Wolter Freerks VAN DER HOEK en Grietje Bonnes BOUWMAN krijgen zeven kinderen, de eerste vier te Langezwaag en Wolter staat dan als arbeider in de registers. Daarna duikt hij als schipper te Benedenknijpe op en worden kinderen her en der geboren (Freerk in Utingeradeel, Jan in Nijehaske/Haskerland, Joldert in Aengwirden): Hendrikje, geb 7-9-1822, beppe Hendrikje Wolters ovl 4-10-1822 te Bovenknijpe, de baby Hendrikje 19-10-1822 te Langezwaag, 7 weken oud; Bonne, geb 26-4-1824 te Langezwaag, ovl 16-5-1824, 3 weken oud; Hendrikje, geb 12-7-1825 te Langezwaag, ovl 16-4-1863 in huis nr 12 in Het Meer, 38 jaar oud, ongehuwd; Hendrikje was 24 toen haar moeder weduwe werd en met nog tamelijk jonge kinderen achterbleef; zij maakt het huwelijk mee van broer Jan Wolters in 1861 met Hiltje Jans LUKKES, dochter van BonjŽ WOUDSTRA; de aangifte van overlijden van Hendrikje wordt mede gedaan door Karst Jitzes DE RUITER, brieven-gaarder te Het Meer, getrouwd met Jeltje Wilts SWART, de jongere halfzus van BonjŽ WOUDSTRA; Bonne Wolters,geb 28-10-1828 te Langezwaag, ovl 11-12-1914 te Het Meer, 86 jaar oud, ongehuwd; Freerk Wouter, geb 25-4-1832 te Akkrum in het praamschip, trouwt 13-5-1871 met zijn tot dan ook ongehuwd gebleven en vrijwel even oude nicht Afke Arends KROM, dochter van Joukjen Freerks VAN DER HOEK, de oudste zus van zijn vader; geen kinderen uit dit huwelijk; Afke overlijdt in Het Meer op 27 maart 1901, 71 jaar oud; Freerk overlijdt in Terband, wonende Het Meer, op 6 maart 1925, 92 jaar oud; Jan Wouter, geb 7-4-1835 te Nijehaske, gezin wonende te Nijehaske; Jan Wolters trouwt in 1861 met Hiltje Jans LUKKES, zie elders in dit rapport; hij wordt van alle kinderen de enige die voor nageslacht zorgt; Joldert Wolters, geb 19-7-1841; vader Wolter 45 jaar, arbeider wonende te Terband; Joldert overlijdt 2-7-1857 te Benedenknijpe, ruim twee weken voor zijn 16de verjaardag. De jongste zoon is 8 wanneer Wolter Freerks VAN DER HOEK op 30 september 1849 te Het Meer huis nummer 238 overlijdt, 54 jaar oud. Zoon Jan is dan 14. Grietje Bonnes BOUWMAN wordt 83 en overlijdt bijna 33 jaar later op 6 september 1882 in Het Meer huis nummer 42.
-
ROEM & MULDER Nicolaas (Pietersz) ROEM is 6 oktober 1799 te Naaldwijk geboren. Bij hem begint onze Naaldwijkse ROEM-lijn, want voor die tijd leefden de ROEM-generaties in Rotterdam. Nicolaas, vlassersknecht, is 22 wanneer hij op 20 april 1822 trouwt met de op 23 mei 1801 in Den Haag geboren Angenita MULDER. Ze krijgen te Naaldwijk drie zonen: Willem ROEM (1826-1907), Pieter ROEM (1829-1890) en Johannes ROEM (1831-1867). Van dit drietal zorgt alleen Willem, samen met Antje VAN BEEK, voor verder nageslacht. Nicolaas wordt slechts 34 en overlijdt 7 augustus 1834. Angenita trouwt hierna te Naaldwijk (geen kinderen bekend) met Pieter VAN DIJK. Ze overlijdt 21-2-1879, ŽŽn maand voor haar 78ste verjaardag. Kleindochter Neeltje ROEM (1871-1937) is dan 7 jaar oud.
-
VAN (DER) BEEK & VAN LEEUWEN Christiaan VAN (DER) BEEK wordt 13 juli 1788 te Naaldwijk gedoopt. Hij is 40 wanneer hij op 28 november 1828 trouwt met de 23 jaar oude Neeltje VAN LEEUWEN, die op 11 september 1805 te Naaldwijk werd geboren. Wellicht was het voor betovergrootvader Christiaan een tweede huwelijk, maar daarover hebben we geen gegevens. Wellicht kreeg hij samen met Neeltje ook meer kinderen dan de ene dochter Antje VAN BEEK, die 8 april 1832 te Naaldwijk wordt geboren en 11 mei 1861 trouwt met Willem ROEM. Christiaan overlijdt 28 januari 1861, 77 jaar oud, ruim drie maanden voor het huwelijk van Antje en Willem. Neeltje overlijdt 20 juni 1861, vijf weken na genoemd huwelijk. Kleindochter Neeltje ROEM (1871-1937) heeft deze grootouders nooit persoonlijk gekend.
Opoe NEELTJE heeft van haar grootouders alleen grootmoeder ANGENITA persoonlijk gekend. Beppe FOKJE heeft geen van haar grootouders persoonlijk gekend. Toen opa BONNE werd geboren was van zijn grootouders alleen beppe BONJƒ WOUDSTRA nog in leven, maar deze overlijdt wanneer hij 14 maanden is. Pake KLAAS werd ruim twee jaar na het relatief vroege overlijden van zijn pake JACOB PIERS DE JONG geboren. De andere pake, FOKKE FEDDES VELDSTRA, overlijdt wanneer Klaas 7 is. De twee beppes moet hij redelijk goed gekend hebben: LIJSBERT FRANKENA overlijdt wanneer Klaas 18,5 jaar oud is, GEESKE OENEMA wanneer hij 26 is en sinds vier weken voor de eerste maal weduwnaar. Allemaal niet zo belangrijk misschien. Statistiek.
-
DE JONG & OENEMA Betovergrootvader Jacob Piers DE JONG is 3 februari 1797 te Oosterzee geboren, als eerste kind van Pier Jacobs en Epkjen Meyes FRANKENA. Wanneer zijn vader op 26 september 1806 overlijdt, 43 jaar oud, is Jacob pas 9. Hij is 11 wanneer zijn moeder van Oosterzee naar Doniaga verhuist, waar haar broer Hans Meyes woont, getrouwd met Joltje Jacobs, zus van haar overleden man. En een week voor zijn 13de verjaardag trouwt zijn moeder, inmiddels 38, te Doniaga met de 24-jarige boerenzoon Klaas Douwes DOUMA (1785-1871). Jacob had al vier zussen en een 8 jaar jonger broertje. Hij krijgt er nu een halfzus, Antje (1811-1821), en een halfbroer, Douwe (1812-1861), bij. Jacob is op de DOUMA-boerderij verder opgegroeid en zal er het boerenvak hebben geleerd. Overname van die boerderij zat er natuurlijk niet in: stiefvader Klaas was maar 11 jaar ouder dan Jacob en in de kracht van zijn leven, halfbroer Douwe zou DOUMA-stamhouder zijn. Jacob is 27, boerenknecht, wanneer hij op 11 juni 1824 te Doniaga trouwt met de 22-jarige boerendochter Geeske Jochums OENEMA, geboren 26-12-1801 te Westermeer/Joure, dochter van Jochum Oenes OENEMA (1775-1848) en Trijntje Klazes (1772-1834). Er worden 9 kinderen uit dit huwelijk geboren, zeven zonen en 2 dochters: Pier Jacobs DE JONG (1825-1885), Jochum (1828-1902), Epke (1831-1842, 11 jaar oud), Trijntje (1833-1865), Klaas (1835-1852, 16 jaar oud), Jacobje (1837-1905), Minne (1839-1914), Oene (1842-1871) en Epke (1844-1845, 7 maanden oud). De eerste drie worden in Doniaga geboren, de anderen te Haskerhorne. Jacob en Geeske verhuizen daarheen in de zomer van 1832. In het kerkboek van Haskerhorne worden ze op 25 juli 1832 ingeschreven. Jacob wordt in 1834 lidmaat van de Hervormde kerk, Geeske was dat al (kleindochter van een domineesdochter, wat wil je). Het boerenbedrijf te Haskerhorne ontwikkelt zich goed tot Jacob overlijdt op 29 november 1850 in huis nr 4 te Haskerhorne, slechts 53 jaar oud. Oudste zoon Pier gaat liever zijn eigen weg, zodat Geeske het met de anderen moet voortzetten. Dat gaat ook. Zij wordt 79 en overlijdt als rentenierse op 4 augustus 1879.
-
LUKKES & WOUDSTRA Jan Johannes LUKKES was de jongste van de betovergrootvaders, geboren 23 januari 1813 te Het Meer. Hij trouwt daar, timmermansknecht, op 19 mei 1838, 25 jaar oud, met de 23-jarige BonjŽ Durks WOUDSTRA, geboren 18 februari 1815 te Tholen op het eiland Tholen (Zeeland). Een Zeeuwse ambtenaar van de burgerlijke stand schreef de voornaam als BonjŽ, voor de Friese naam Bonsje (in register-Hollands Bontje). BonjŽ is dochter van de Jouster schipper Durk Eelkes WOUDSTRA die o.a. met vracht op Zeeland voer. Oudvader Durk trouwde op 60-jarige leeftijd (tweede huwelijk) met de 18-jarige Jacobje Wiebes VAN DER WERF, dochter van een Jouster klokkenmaker. De kinderen Reinskjen (1809), Bonne (1812) en BonjŽ (1815) worden geboren, laatstgenoemde tijdens een reis naar Zeeland. Schipper Durk wordt 70 en overlijdt 24 september 1817. Jacobje is een weduwe van 27. Ze trouwt 3 januari 1819 te Het Meer met de 52-jarige molenaar Wilt Hayes SWART (ook ZWART), kort ervoor weduwnaar geworden. BonjŽ komt zo bij de molen in Het Meer te wonen, waar ze de jonge timmerman Jan LUKKES tegenkomt, zoon van Johannes Kornelis LUKKES (boer/ÓhuismanÓ te Het Meer) en Hiltje Hanzes RONDUITE. Jan en BonjŽ krijgen 5 kinderen: Hiltje (1840-1915), Durk (1842-1860, wordt 18 jr), Johannes (1844-1848, wordt 3 jr), Jacoba (1847-19.. (USA)) en Johannes (1852-1926). Timmerman LUKKES gaat op 31 december 1868 naar het gemeentehuis om het overlijden op de vorige dag van zijn 6-jarige kleindochter Grietje Jans VAN DER HOEK (levenloos opgehaald uit een sloot) te melden. Drie-en-een-halve maand later gaan geburen dezelfde gang om het overlijden van de timmerman te melden, op 17 april 1869, 56 jaar oud, in het huis nr 50 te Heerenveen (= Het Meer). Zijn weduwe wordt 61 en overlijdt 29 maart 1876. Kleinzoon Bonne VAN DER HOEK (1875-1943) is dan bijna 15 maanden.
Onze betovergrootouders trouwden gemiddeld op 26-jarige leeftijd, de mannen 30 jaar oud, de vrouwen 21. Wanneer we de leeftijden van Hendrik Durks WIEKEL en Christiaan VAN BEEK (tweede huwelijk) niet meerekenen, komt de gemiddelde leeftijd bij huwelijk op 24 jaar te liggen, voor de mannen 27, voor de vrouwen 21. Hendrik WIEKEL was 24 toen hij voor de eerste maal trouwde.
- Jan Wouter of Jan Wolters
Wanneer overgrootvader Jan op 2-6-1861 trouwt met overgrootmoeder Hiltje Lukkes heeft de ambtenaar van de Burgerlijke Stand in de akte wat extra-ruimte nodig. Jan maakt bezwaar tegen de manier waarop de voornaam van zijn vader (Wolter) is geschreven en Jans patroniem (Wouter) en de manier waarop de achternaam van zijn moeder in de akte staat (Bouwman). De ambtenaar had naar de vorige documenten gekeken en die trouw gekopi‘erd. Maar het klopte niet, vond Jan en daar wilde hij aantekening van. Zijn patroniem moest minstens Wouters zijn dan wel Wolters en Bouman schrijf je zonder ÒwÓ. Het is onduidelijk of Jan voor Wouter koos of Wolter als schrijfwijze voor zijn vadersnaam. Zijn oudste zoon noemt hij later Wolter, maar zelf blijft hij een tijdje als Jan Wouters vermeld. In onze afstammingslijn bleef Wolter in gebruik, in de Amsterdamse lijn ging men Wouter noemen/schrijven.
Bij de achternaamregistratie van 1811 ondertekent oudvader Freek Tammes het formulier met een ÒkruisjeÓ. Betovergrootvader Wolter Freerks heeft voor zijn huwelijksakte in 1821 ook geen handtekening paraat. De bruidegom Òverklaart niet te kunnen schrijvenÓ.
- WOUDSTRAÕs in Zeeland en West-Brabant (Friese schippers)
Betovergrootmoeder BonjŽ Woudstra (1815-1876) is op 18-2-1815, vijf uur Õs ochtends, op het Zeeuwse eiland Tholen geboren. In het stadje Tholen en daar in wijk C huisnr 225, de woning van dagloner Simon van Dijk (63). Deze Simon meldt de geboorte en noemt daarbij de vader Dirk Hillekes (ipv Durk Eelkes) en de baby BonjŽ (ipv Bont(s)je). Zo kwam de vreemde naam BonjŽ in de familie. Het is niet vreemd dat de Jouster schipper in Zeeland lag. Er was een geregelde vrachtvaart tussen Friesland (turf) en Zeeland en West-Brabant (graan). Durk Eelkes Woudstra (ca 1747-1817) was in 1815 al zoÕn 67 jaar oud maar nog Òop reisÓ zoals de schippers dat noem(d)en. En zijn jonge (tweede) vrouw Jacobje van der Werf (ca 1790-1853), zwanger van haar derde kind, reisde mee. Het kan zijn dat bar weer hen langer dan gepland in Tholen deed blijven. Dagloner Simon was een bekend contact (voor het lossen en laden) en bood de schipper zijn woning toen bleek dat het nieuwe kind geboren wilde worden. Zeeland en Brabant kennen Woudstra-families. Sommige schipperszonen troffen op de reis een aardig Zeeuws of Brabants meisje, trouwden er en reisden niet meer terug. Pieter Lammerts Woudstra bijvoorbeeld, kleinzoon van Durk Eelkes via diens tweede zoon Lammert Durks (uit Durks eerste huwelijk), trouwt 23-7-1829 in St.Maartensdijk op het eiland Tholen met de Zeeuwse Jannetje Steketee. Hij is 24, zij 20. Zijn jongere broer Eelke Lammert Dirks Woudstra trouwt 14-8-1848 op Schouwen-Duiveland (Brouwershaven) met de Zeeuwse Hendrika de Vos uit Noordwelle. Hij is 31, zij 32. En Jaring Eelkes Woudstra, kleinzoon van Durk Eelkes via diens oudste zoon Eelke Durks, trouwt 5-5-1839 te Zevenbergen, West-Brabant, met Adriana Jacoba Hoga. Hij is 29, zij 23. Zij en nog anderen begonnen ginds gezinnen en bleven er wonen.
OUDOUDERS Ð in (heel) kort bestek
- No is it laitsjen dien, sei de breid, en hja stoep ta it bedstee yn.
Het aantal oudouders (de ouders van onze betovergrootouders) is 32. De oudste van hen, gerekend naar geboortejaar, is Hendrik Jelkes. Hij is ca 1735 geboren, vermoedelijk te Rottevalle. Ruim de jongste is Jacobje Wiebes VAN DER WERF die ca 1790 te Joure is geboren en daar op 18-jarige leeftijd trouwt met de 61-jarige weduwnaar Durk Eelkes WOUDSTRA.
OudoudersGebjrGebpltsOvljrOvlpltsLftijdPartnerHendrik Jelkes1735Rottevalle?1801Steggerda66Tetje JohannesJacobus vdBeek1743Den Haag1810Naaldwijk67Geertruy LaarmanDurk R.Wykel1745Tjalleberd1781Luinjeberd35Maaike HendriksDurk E.Woudstra1747Nijehaske?1817Joure70Jacobje vdWerfGeertruy Laarman1747sGravenzande1789Naaldwijk42Jacobus vdBeekMaaike Hendriks1747Heerenveen1783Luinjeberd35Durk WykelPieter A.Schipper1748Steggerda1807Steggerda58Rinske HeeresRinske Heeres1752Noordwolde1809Steggerda57Pieter SchipperAlbertina vLoon1754Buuren (Gld)1825Naaldwijk70Willem MulderFedde F.Veldstra1758Haskerhorne1812Haskerhorne53Grietje SchokkerFreerk T. vdHoek1758Terwispel1841Bovenknijpe83HendrikjWoltersHans M.Frankena1759Akmarijp1816Haskerhorne57Joltje JacobsPieter K.Roem1760Charlois1810Naaldwijk49Joh.WijnandtsWillem Mulder1760Den Haag?1825Naaldwijk65Albertina vLoonTetje Johannes1761Drachten? 1823Zuiderdrachten62Hendrik JelkesPier Jacobs1762Joure1806Oosterzee43Epkjen FrankenaArend vLeeuwen1763Monster1830Naaldwijk67AntjeVreugdenhilHendrikje Wolters1765Katlijk1822Bovenknijpe57Freerk vdHoekAntje Vreugdenhil1765Naaldwijk1829Naaldwijk64Arend vLeeuwenJan Andr.Fleeren1765Oldelamer1828Delfstrahuizen62Pietje Jans Johanna Wijnandts1766Naaldwijk1853Naaldwijk86Pieter RoemGrietje J.Schokker1768Nijehaske1827Haskerhorne58Fedde VeldstraJohannes Lukkes1771Het Meer1829Het Meer58Hiltje RonduiteEpkjen Frankena1771Langweer1857Doniaga85Pier JacobsTrijntje K.deJong1772Indijken1834Oldeouwer61Jochum OenemaJoltje Jacobs1772Haskerhorne1825Haskerhorne52Hans FrankenaBonne J.Bouwman1774Rottum1852JubbegaSchur78Grietje BijmaJochum O.Oenema1775Ouwsterhaule1848Oldeouwer73Trijntje de JongPietje J Lemstra1776Rottum1848Oldetrijne72Jan A.FleerenGrietje J.Bijma1777Rotstergaast1799Nieuweschoot22Bonne BouwmanHiltje H.Ronduite1779Nijehaske1839Het Meer61Joh.LukkesJacobje W.vdWerf1791Sneek1853Heerenveen62Durk Woudstra
Onze oudouders worden gemiddeld 60 jaar oud, de vrouwen 59 en de mannen 61. Bij het gemiddelde voor de vrouwen telt zwaar mee dat oudmoeder Grietje Jans BIJMA slechts 22 werd. Oudmoeder Maaike Hendriks wordt slechts 35, zoals ook haar (eerste) man, oudvader Durk Rinzes WYKEL. Zonder deze drie jong overledenen, wordt de gemiddeld bereikte leeftijd 63, zowel voor de vrouwen als voor de mannen. Vergeleken met de na hen komende generaties worden de oudouders in doorsnee het minst oud: 60 jaar (gecorr. 63). Tegen 67 jaar betovergrootouders (gecorr. 69), 76 jaar overgroot-ouders en 69 jaar grootouders. Vrouwen: oudmoeders 59 (gecorr. 63), betovergrootmoeders 70, overgrootmoeders 72, grootmoeders 65,5. Mannen: oudvaders 61 (gecorr. 63), betovergrootvaders 64 (gecorr. 68), overgrootvaders 79, grootvaders 72,5.
OudoudersHuwjrMndDagPlaatsLeeft vrLeeft manKindOvl <20Durk R. Wykel Maaike Hendriks1769mei14Terband222452Pieter A.Schipper Rinske Heeres1773mei16Steggerda2124101Jacobus vdBeek Geertruy Laarman1779feb21Naaldwijk313631Hendrik Jelkes Tetje Johannes1784okt31Rottevalle234940Arend vLeeuwen Antje Vreugdenhil1788mei12Naaldwijk23251?0Freerk vderHoek Hendrikje Wolters1789mei17Kortezwaag243074Fedde F.Veldstra Grietje Schokker1791jan9Haskerhorne223240Pieter Kl.Roem Johanna Wijnands1791mei8Naaldwijk25301?0Jan Andr. Fleeren Pietje Jans1794dec3Oldelamer182960Pier Jacobs Epkjen Frankena1796mei5Langweer243360Hans Frankena Joltje Jacobs1797juni6Haskerhorne243841Bonne Bouwman Grietje Bijma1798juni10Oudeschoot222410Jochum Oenema Trijntje de Jong1799mei5Langweer262440 Willem Mulder Albertina vLoon1799 Den Haag453910Johannes Lukkes Hiltje Ronduite1803feb20Het Meer233160Durk E Woudstra Jacobje vdWerf1808sep25Joure176131
We gaan hier niet alle genoemde oudouder-echtparen apart behandelen, zoals we hiervoor bij de latere generaties deden. Zestien paren, 32 personen, samen minstens 69 verschillende kinderen, meer dan 200 verschillende kleinkinderen etc. Dat gaat buiten kort bestek.
WAT verdere VOOROUDERS
- Ik sjoch it kwea oer de holle, sei Klaas en hy troude mei in lyts wyfke.
De KWARTIERSTAAT zou completer moeten zijn, dat weten we. Vaak blijkt informatie over voorouders niet aanwezig (niet meer bestaand) of nog maar met veel moeite en incompleet te vinden. Maar voorouders waren er. En ieders leven is een verhaal, ook al werd dat niet genoteerd of sloeg het nergens op. Uit een ÒgraaitochtÓ langs voorouderlevens de volgende (willekeurige) selectie. Er is meer.
De ROMS en de ROEMS: Rotterdamse wijnkopers en Naaldwijkse tuinders
Via opoe Neeltje ROEM (1871-1937) is een-vierde van de kwartierstaat ÒHollandsÓ. Bij vroege generaties lijkt dat aandeel, op schrift, groter. Omdat in het Westland in eerdere tijden al meer en breder werd geregistreerd. Vanaf de oudgrootouders (Generatie 7) terug in de tijd krijgt het aandeel van de ÒHollandseÓ voorouders om die reden eigenlijk een te zwaar accent. De ROEM-lijn is niet Westlands van origine. Pas na 1790 duikt deze te Naaldwijk op, wanneer Pieter Klaasz Roem er op 8-5-1791 trouwt met Johanna Wijnandts (Weyland). In de akte staat dat hij van Charlois afkomstig is. Uit Rotterdam. In de 18de eeuw was Rotterdam al een belangrijke havenstad, maar nog over verschillende ÒdorpenÓ verdeeld. Zoals Charlois, Kralingen, Crooswijk, Cool, Poortugaal en IJsselmonde. Oudvader Pieter Klaasz Roem (1760-1810) is in Charlois gedoopt en was 10-12 jaar oud toen zijn ouders overleden. Die ouders, Klaas Davidsz Roem (ook: Claas Davits ROMP) en Marijtje Pietersdr Van Rijs, werden elk slechts rond 35 jaar oud. Ze kregen 5 kinderen en Pieter was de oudste (gedoopt 7-9-1760). De dochter die na hem wordt geboren (6-4-1763) overlijdt na 6 maanden. Dan volgt een zoon David (doop IJsselmonde 15-9-1764). Van hem vermoeden we dat hij 25-8-1788 met het VOC-schip Horssen uitzeilde naar het verre oosten (Batavia, aankomst 1-1-1789), levend en wel, en dat voor hem de terugreis niet aan de orde was (gelijk had hij). Dochter Anna (doop Charlois 5-7-1767) heeft misschien maar kort geleefd. Laatste kind, zoon Jan Roem (ook: Jan Romp), leefde zeker maar kort. Hij wordt bijna 2. Wanneer hij wordt begraven is moeder Marijtje al overleden en, volgens ons, vader Klaas ook al. De wezen (jong) lijken te Pernis te zijn ondergebracht. Pieter (Naaldwijk) en David (Batavia) overleven het wezenbestaan. De ROEM-achternaam is bij hen ÒvaststaandÓ. Hun vader wordt meestal ROEM genoemd, soms ook ROMP en ga je verder terug dan komen die schrijfwijzen voor, een enkele keer ook ROOM en uiteindelijk meestal ROM. Klaas Davidsz Roem (1735-1772) was zoon van David Jansz Roem (ca 1700-1783) en Aaltje Jans van der Leck (ca 1705-1750) die minstens 10 kinderen kregen, waarvan 4 zonen. Klaas was de tweede zoon en bleef het langst in leven, ook al werd hij slechts 35. Vader David werd 80. Oudste zoon Jan werd ong 10 jaar (begraven IJsselmonde 23-1-1743), vierde zoon Gerrit (begr 11-9-1750) slechts 11 maanden. De andere zoon Jan (gedoopt IJsselmonde 10-5-1744) wordt 24, verongelukt tussen Rotterdam en IJsselmonde (begr 13-4-1769). De meeste dochters leefden langer dan de zonen. Oudovergrootvader David Roem is 80 geworden. Hij was ŽŽn van de zonen van Jan Jansz ROM die 26-1-1670 te Rotterdam werd gedoopt als oudste zoon van Jan Jansz ROM en Marijtje Vosburgh. Remonstrants gedoopt zoals alle kinderen van Jan en Marijtje. Laatstgenoemde Jan Jansz Rom woonde bij huwelijk in de Wijnstraat te Rotterdam en was wellicht ook wijnkoper, zoals zijn vader zŽker was. Met deze vader die ook al Jan Jansz ROM heette zitten we in Generatie 11 (stamgrootouders). Hij is vermoedelijk rond 1610 geboren. Hij is 29-11-1654 te Rotterdam begraven en was toen, volgens bewaard register, gehuwd met Jannetje Jorisdochter en van beroep wijnkoper.
Het beleg van Franeker en de dood van voorvader Sjoerd Aesgama
Stamoudovergrootvader Sjoerd Aesgama (Generatie 16) sneuvelde 15 juli 1500 bij het Beleg van Franeker. Dit was de dag waarop een einde aan dit beleg kwam. De Friezen hadden zich eindelijk eens eendrachtig opgesteld tegen de jonge Hendrik van Saksen, die door zijn vader als gouverneur in Friesland was achter gelaten en binnen twee jaar een algemene opstand wist uit te lokken. Vooral de enorme belastingen die hij invoerde vormden een goede reden. Hij wordt uit Leeuwarden verjaagd en kan zich alleen in de stad Franeker nog staande houden. Wanneer de oude hertog Albrecht van Saksen, een bekwaam legerleider, ervan hoort, mobiliseert hij meteen een troepen-macht die Friesland vanuit het oosten (Bomsterzijl) binnenvalt, terwijl een ander leger vanuit Holland over de Zuiderzee naar Harlingen zeilt. Het snelle ingrijpen van Albrecht zorgt voor grote verwarring. Binnen twee dagen hebben zijn legers Franeker bereikt. Hierbij sneuvelt een groot aantal Friezen, onder wie diverse jonge ÒedelmannenÓ. Zoals dus Sjoerd Aesgama, ook bekend als Sjoerd in de Poelen naar het gebied bij Dronrijp waar hij zijn bedrijf had. Hier zit nog een ander en eerder moordverhaal achter. Rond 1460 terroriseerden de DoniaÕs het midden van Friesland. In een nasleep hiervan viel Agge Donia in 1465 de Aesgama-sate in Sybrandiburen (Rauwerderhem) aan, die hij veroverde en als uitvalsbasis gebruikte voor verdere rooftochten. De AesgamaÕs die de aanval overleefden trokken zich terug op Leeuwarden en omgeving. Sjoerd was een jaar of twee eerder geboren. Zijn vader is in het ontginningsgebied van de Poelen bij Dronrijp weer een bedrijf gestart, zo is aan te nemen. De AesgamaÕs stonden in aanzien, want Sjoerd kon trouwen met Doedt Offkes Dotinga, dochter van de grietman van Leeuwarderadeel. Voodat hij bij Franeker sneuvelde kregen Sjoerd en Doedt in ieder geval de dochter Duedt Sjoerdsdr die een van onze stamoudgrootmoeders wordt in de DE JONG voorfamilie. Het deel met de geleerden en predikanten (Baerdt, Bechius, Poutsma, Rudolphi).
Crijn Gorter en het beleg van Haarlem
Dat Haarlem ooit werd belegerd en ingenomen door het ÒSpaanseÓ leger, leerden we vroeger op de lagere school. De Nederlandse taal heeft er het woord kenau aan overgehouden, voor felle vrouw. Kenau Simonsdr Hasselaar stond haar mannetje in het afhouden van de belegeraars. Maar het mocht uiteindelijk niet baten. De Spanjaarden voerden al maar verse troepen aan. Op hun tocht richting Haarlem moesten die soldaten worden ingekwartierd en verzorgd. Zegwaard, bij het Zoetermeer, was een van de boerendorpjes die op de route lagen. En stamoudvader Crijn Gorter had nu toevallig in Zegwaard zijn bedrijf. Omdat de schout van Zegwaard in die tijd een goede administratie bijhield die altijd bewaard is gebleven, weten we dat Crijn, zoals zijn buren, in de jaren 1572 en 1573 regelmatig ruitervolk op het erf had. De kosten die hij moest maken, werden
achteraf vergoed en de schout hield de rekeningen bij. Zo lezen we dat Crijn Gorter bijvoorbeeld vier dagen lang twee soldaten onderdak had geboden plus een jongen daarbij gedurende twee dagen en een vrouw gedurende Žen dag, en dat hij hiervoor 4 guldens en 15 stuivers te goed had. En in een andere week herbergde hij een soldaet met een vrou en een jongen 4 _ dach. Of van hopman Munter een soldaet met een vrou, een jongen 6 daegen, noch een jongen twe daegen, compt 6 _ gulden. Later kwam de hopman Geleyn nog langs met een nieuw vendel en was stamoudvader Crijn opnieuw de klos: twee soldaten (compt 25 stuyvers), twee soldaten en een vrouw, twee soldaten met een jongen. Die vrouwen en jongens (wapenknechten) trokken met de troepen mee, want zolang ze niet hoefden te vechten, waren de soldaten/ruiters natuurlijk liever lui dan moe. Voor het betalen van de kosten werden achteraf belastingen geind
(dorpssteken). De uitdrukking Òhoe komt Jan Splinter door de winterÓ zouden we kunnen danken aan de hopman Helmich Splinter van de Staatse troepen die in februari 1579 door enorme sneeuwval tussen Utrecht en Amersfoort met zijn mannen vast komt te zitten en nergens onderdak en proviand kon vinden. Hij schreef hierover een journaal dat later werd ontdekt en gepubliceerd. Maar dit terzijde. Crijn Gorter kreeg via een dorpssteek zijn gemaakte kosten vergoed. Bij een belastingronde te Zegwaard in 1579 (ÒkoningsbedeÓ) wordt zijn vrouw vermeld als weduwe. Crijn is dus niet lang na ÒHaarlemÓ overleden. De weduwe is uiteraard stamoudmoeder Lijsbetgen Jonisdr. Hun dochter Ingetje Crijnen trouwt met Huibrecht Pietersz De Bije die rond 1600 schepen wordt van Zoetermeer en Zegwaard. Via dochter Annetje worden Ingetje en Huibrecht stambetovergrootouders in de VAN DER HOEK-lijn.
- De COUCK-familie: landeigenaren tussen Monster en Loosduinen
Pieter Florisz Couck, stambetovergrootvader, komt in 1579 elfmaal voor in het register van de 100ste penning (Monster). Zoveel verschillende percelen had hij in gebruik. Dat was niet uitzonderlijk. Ruil-verkaveling kende men nog niet. Veel grond was in bezit van de abdij van Loos-duinen (vrouwenklooster) die het aan de boeren verpachtte. Pieter had zijn woning op een perceel tussen de Loosduinse Heerweg en de Maeweg. Van de abdij pachtte hij o.a. een perceel in de Looserdijcker polder, naast de abdij gelegen, en een perceel in de Poeldijk tussen de Poeldijkseweg en de Boomwatering. De abdij heeft daar een uithof. Hˆd, moeten we zeggen. Want in 1572 hebben de nonnen de gebouwen haastig verlaten en waren die door het Spaanse leger, op de kerk na, vrijwel tot de grond toe afgebroken (de boeren betaalden de pacht aan een rentmeester). De geuzen hadden 1-4-1572 Den Briel ingenomen en een deel van hen had zich daarna te Õs Gravenzande gevestigd, op korte afstand van Loosduinen. Daarom waren de gebouwen ook neergehaald, om te voorkomen dat de geuzen er zich in konden verschansen. Maar het was voor de Spaansen (en katholieken) in 1579 al een verloren zaak. In 1580 werd de abdijkerk aan de Hervormden gegeven. In 1599 worden de landerijen die aan de abdij hadden behoord verkocht. Pieter is dan nog in leven, maar oefent zelf geen bedrijf meer uit (hij overlijdt in 1602). Dat doen zijn zonen en die mengen zich ook in de landerijen-verkoop.Oudste zoon Pieter Pietersz Kouck koopt 8 hond weiland
aan de Loosduinse heerweg, voor 162L (borgen: Jan en Jasper Pietersz). Misschien het stuk bij de woning van zijn vader, en nu van hem. Het perceel in de Poeldijk (32 morgen wei- en teelland) blijft hij pachten voor 259L per jaar, want is hem vermoedelijk te duur. Het wordt gekocht door Robbrecht Pietersz Schilperoort die er 4200L voor neertelt. Deze Schilperoort koopt ook twee andere grote percelen voor aanzienlijke bedragen en was waarschijnlijk een rijke Delftse belegger. Broer Jasper Pietersz koopt voor 830L een groot perceel tussen Boomwatering en Maeweg in, benoorden de vroegere abdij, (17 morgen 93 roe geest- en teelland en weiland) dat hij al voor 100L pachtte en waarop hij zijn woning heeft (borgen: Pieter Florisz Koeck en Pieter Pieters Koeck). En hij.koopt voor nogeens 270L (borgen: Pieter Floris Couck en jonge Pieter Pietersz zijn zoon) ook een perceel van 2 morgen en 2 hond, dat hij al voor een jaarhuur van 20L in gebruik had. Dit perceel ligt tussen de Boomwatering en Maeweg, bezuiden de vroegere abdij. Een naastliggend perceel van 4 morgen koopt hij ook nog, maar enkele andere percelen die hij gebruikt, gaan naar de rentmeester Van Leeuwen in Gouda.
De jongere zoon, stamovergrootvader Willem Pietersz Koeck koopt voor 252L (borgen: Pieter Pietersz en Jan Pietersz Koeck) 1 morgen 5 hond 88 roe weiland in de Made dat voor 26L per jaar bij Tonis Simonsz in gebruik is en ligt tussen de Maeweg en een perceel van zijn broer Pieter Pietersz. Wij weten niet welk beroep
hij uitoefende, maar het kan zijn dat Willem zelf niet boer was. Zijn zoon, stamgrootvader Cornelis Willemsz, komt later voor met de achternamen COUCK en COUCXS VAN MARELEVELT, of alleen als VAN MARELEVELT. Misschien heeft laatstgenoemde achternaam iets met het perceel aan de Maeweg te maken.
- De vier dominees in de lijn der voorvaderen Ik preekje hjoed allinne foar de sliepers, sei de dominy, dat de oaren kinne har wol deljaan.
De Hervormde kerk ontstaat na 1580 als afsplitsing van de algemene (katholieke) kerk. In Friesland bestaan dan invloedrijke Doopsgezinde richtingen (mennisten), en blijven rooms-katholieke kernen over, maar de Hervormde (destijds vooral ook Gereformeerde kerk genoemd) wordt in de Nederlandse republiek de formele ÒhoofdkerkÓ en dus ook in Friesland. Hervormd dopen en hervormd trouwen hoorde vooral na 1700 tot de gewoonten van het leven, omdat je daarmee ÒrechtsgeldigÓ werd. Met de invoering van de burgerlijke stand na 1800 verviel dit. In 1809, na twee eeuwen publieke Hervormde kerk, wordt gesteld dat 7,5% van de inwoners van Friesland de Doopsgezinde richting is toegedaan, 9,5% de Rooms-katholieke en bijna 83% de Nederlands-Hervormde. Maar volgens schattingen was van die overgrote meerderheid slechts 10-20% ook werkelijk lidmaat van de Hervormde kerk. En daarin was het aandeel van vrouwen heel wat groter dan het aandeel van mannen. Eigenlijk was door de eeuwen heen het grootste deel van de Friezen ÒneutralistÓ en slechts om praktische redenen Hervormd-gezind. In die sfeer werkten de Hervormde predikanten. Stamovergrootvader Tammerus Gerardi Poutsma (1575-1644) was ŽŽn van de vroege, geschoolde (hogeschool van Franeker), Hervormde predikanten in Friesland. Hij is als kandidaat te Joure begonnen, waar hij 16-10-1603 trouwt met Eelckien Sybrands Baerdt, dochter van de jurist en notaris Sybrandt Sjoerds Baerdt, die helaas al in 1592 overleed. In 1604 krijgt Tammerus de predikantenplaats te IJlst, waar hij tot zijn dood in 1644 blijft. In IJlst hebben de Doopsgezinden een erg sterke positie (en dat bleef zo) en ds.Poutsma schijnt daar goed mee overweg te hebben gekund. Dat was ook gunstig voor zijn tractement, de Doopsgezinden zaten in veel bestuurlijke functies. Van Tammerus en Eelckien zijn vier kinderen bekend gebleven, drie dochters en ŽŽn zoon. De zoon Abrahamus Tammes Poutsma wordt ook dominee (Haskerdijken, Haskerhorne, zijn zoon werd notaris te Gorredijk). De dochter Oedtie trouwt met de jurist Joannes Nicolai die te
Leeuwarden commies finantiekamer wordt en later ook schepen. De dochter Jancke Tammeri Baerdt Poutsma trouwt met een theologiestudent die rond 1640 te Jutrijp-Hommerts, vlakbij IJlst, wordt benoemd, ds. Antonius Petrus Petri, en later te Britsum waar hij (1672) en zij overlijden. De oudste dochter Titia Tammeri Baerdt Poutsma (1617-1663), vernoemd naar haar grootmoeder van moederskant Tiedcke Froma, trouwt ook al met een theologie-student, Johannes Petri Bechius (1613-1664). Johannes Bechius wordt predikant te Oosthem (Oosthem-Abbega-Folsgare), aan de noordkant van IJlst. Je zou haast denken dat de bejaarde schoonvader, predikant te IJlst, een hand had in de benoemingen van zijn twee schoonzonen. Maar het kan ook zijn dat de studenten al in die plaatsen kandideerden en in de pastorie te IJlst onthaal en aantrekkelijke dochters vonden. De streek rond Oosthem leverde goed tractement, had drie kerkgebouwen en had al in 1565 met de komst van de prediker Feito Riords de katholieke kerk afgezworen. De dochter Aurelia Bechius (1643-?) trouwt niet met een theoloog, maar met de jurist Rudolphus Petri. Zij wonen te Franeker. De derde dominee in de voorvaderlijn is een zoon uit dit huwelijk, Joannes Rudolphi (1680-1755). Joannes studeert theologie in Franeker en krijgt zijn eerste benoeming tot predikant in de vissersplaats Peasens (Oostdongeradeel). Hij trouwt er relatief laat, 2-10-1712, hij is bijna 32. Met Aukje Eelkes, vermoedelijk dochter van een notabele uit het dorp. De dominee kan al de volgende maand, 30-11-1712, hun eerste kind als dopeling noteren, Rudolphus. (ÒKinderen krijgen duurt negen maanden. Maar Ôet eerste kan komen as Ôet wil.Ó) Na dit eerste kind (jong overleden?) wordt te Peasens op 30-9-1714 een volgende zoon gedoopt, Rudolphus Rudolphi, en op 15-12-1720 een dochter, Aurelia. Joannes Rudolphi wordt tot predikant benoemd in Witmarsum bij Bolsward. Eind 1749, Joannes is 69, wordt hij, ds. Rudolphy, bij de belastingquotisatie te Witmarsum vermeld (gezin 2 volwassenen, aanslag 30 Caroliguldens). De vierde dominee in de voorvaderlijn is de genoemde zoon Rudolphus Rudolphi (1714-1781), die bij de quotisatie van 1749 als ds. Rudolphi te Jutrijp staat vermeld (gezin 2 volwassenen, 4 kinderen jonger dan 12, aanslag 39 Caroliguldens). Als domineeszoon groeit deze oudovergrootvader in Witmarsum op, waar hij verkering krijgt met Aukje Ulbes (1718-17..), dochter van een rijke dorpeling. Ze trouwen 7-8-1740 te Witmarsum. Roelof heeft zijn studie afgerond en de benoeming tot predikant in Jutrijp-Hommerts, vlakbij IJlst, op zak. Hij blijft ruim 40 jaar op die post. Zijn opvolgers te Jutrijp, ds Anneus Ypey (predikant aldaar 1784-1788) en Johannes Henricus Regenbogen (predikant aldaar 1789-1809), worden te Groningen resp. Franeker/Leiden tot hoogleraar benoemd. Rudolphus blijft predikant tot zijn dood in 1781. Hij was de laatste dominee in de voorvaderlijn. Dochter Antie Rudolphus Rudolphi (1745-1826) wordt boerin.
Hoe kerks waren onze voorouders? Voorzover na te gaan waren de meesten van hen eerder ÒneutralistÓ dan ÒkerkelijkÓ. We zijn gereformeerd-synodaal opgevoed, buiten de ÒHervormde kerkÓ, maar die keuze is van na 1875. De afsplitsing (met Abraham Kuyper, Patrimoniumvoorzitter Kater etc) om Òchristen-socialeÓ redenen was niet eerder. Grootvader Bonne Van der Hoek (1875-1943) was Patrimonium-lid en volgde van jongsaf die koers. Pake Klaas Piers de Jong (1853-1930) was neutralist, of dat niet eens, en verre van ÒkerksÓ. Beppe Fokje Schippers (1871-1936) heeft vermoedelijk op rijpere leeftijd haar kinderen niet in de weg gestaan bij keuze in gereformeerd-synodale richting omdat de omgeving ernaar was (in Duitse periode speelde de kwestie helemaal niet). Fokje kwam uit een neutraal-Hervormde familie. Door haar ÒsturingÓ kwam dochter Lyske bij verenigingen van de Gereformeerd-synodale kerk te Heerenveen terecht. En kwam daar in aanraking met de zonen van VAN DER HOEK.
P.S.
AANTALLEN VOOROUDERS
Ieder mens heeft 2 (natuurlijke) ouders, 4 grootouders, 8 overgrootouders, 16 betovergrootouders enzovoort. Rekenkundig. Soms komt het voor dat het nieuwe ouderpaar bestaat uit een (verre) achterneef en een (verre) achternicht. Een aantal generaties terug in de kwartierstaat verschijnen dan voor een deel dezelfde voorouders (140=66 bijvoorbeeld of 222=194). In plaats van 16 betovergrootouders (rekenkundig, theoretisch) hebben ze er 14 . Hoe verder je terug gaat in de tijd, des te vaker zal het voorkomen dat dezelfde voorouders op verschillende plaatsen in de kwartierstaat tweemaal of vaker verschijnen. Volgens het theoretische model heeft men in de 18de voorgeneratie (edelouders) 131.072 personen als edelvader dan wel edelmoeder. Maar over het algemeen zijn het er niet zoveel verschillende geweest. Wie 1 paar betovergrootouders deelt, heeft vanaf die betovergrootouders terug een kwartierstaat met ŽŽn-achtste deel overlapping (resultaat: 115.656 edelouders). Vaker zijn er meer overlappingen onderweg naar vroeger en is het aantal verschillende voorouders behoorlijk kleiner dan in het theoretische, rekenkundige, model gesuggereerd. Dit model geeft enkel aan hoeveel cellen moeten worden ingevuld, ook al is het met xxxx = xxxxx, om een volledige kwartierstaat te krijgen.
Theoretisch aantal cellen in kwartierstaatPer generatieSom (aantal cumulatief)Generatie 1 (kind)11Generatie 2 (ouders)23Generatie 3 (grootouders)47Generatie 4 (overgrootouders)815Generatie 5 (betovergrootouders)16316 oudouders32637 oudgrootouders641278 oudovergrootouders1282559 oudbetovergrootouders25651110 stamouders5121.02311 stamgrootouders1.0242.04712 stamovergrootouders2.0484.09513 stambetovergrootouders4.0968.19114 stamoudouders 8.19216.38315 stamoudgrootouders16.38432.76716 stamoudovergrootouders32.76865.53517 stamoudbetovergrootouders65.536131.07118 edelouders131.072262.14319 edelgrootouders262.144524.28720 edelovergrootouders524.2881.048.575
Met onze stamouders zitten we in de eerste helft van de 17de eeuw (geboren ca 1620), met onze edelouders in het begin van de 15de eeuw (geboren ca 1410). Dan moet je weer 600 jaar teruggaan om zo ongeveer in de tijd van de kinderen van Karel de Grote terecht te komen en ruim 700 jaar om die van koning Redbold te bereiken. Volgens het theoretische model telt onze kwartierstaat in de tijd van koning Redbold (Generatie 37) bijna 69 miljoen cellen die met de naam van een voorouder moeten worden gevuld. Waren dat 69 miljoen verschillende? Nee. Zeker niet.