Familiehistorie

Familiehistorie

Onze betovergrootouders

Onze zestien betovergrootouders leefden gemiddeld genomen in de periode 1796-1864. Geboren nadat de Franse revolutionaire legers Nederland waren binnengetrokken en opgegroeid in de tijd van de Franse bezetting die tot eind 1812 duurde. Ze zijn rond het jaar 1823 getrouwd en rond 1864 overleden, het 15de regeerjaar van koning Willem III en het jaar waarin de eerste tramlijn in Nederland voor het publiek werd opengesteld, de paardentramlijn in Den Haag. Gemiddeld werden ze 67 jaar oud, de vrouwen 70, de mannen 64. Wanneer we de betovergrootvader Nicolaas ROEM die slechts 34 jaar oud werd, buiten de berekening laten, wordt de gemiddeld bereikte leeftijd 69. De vrouwen 70, de mannen 68. Dat ziet er minder scheef uit.

Nicolaas ROEM, vlassersknecht van beroep, leefde van al onze betovergrootouders verreweg het kortst. Anne Pieters SCHIPPER werd 90 jaar oud en daarmee het oudst. Grietje Bonnes BOUWMAN werd 83, Hendrik Durks WIEKEL 81 en Angenita MULDER, de weduwe van Nicolaas ROEM (maar na diens vroege dood nog langdurig getrouwd in een tweede huwelijk), werd 78. In onderstaande tabel een overzicht van de betovergrootouders, gerangschikt naar geboortejaar.

Betovergrootouders Gebjr Gebplts Ovljr Ovlplts Lftijd Partner Anne P. Schipper 1776 Steggerda 1867 Steggerda 90 T.Kylstra Hendrik D.Wiekel 1780 Luinjeberd 1861 Nijehorne 81 F.v.Fleeren Trijntje H.Kylstra 1787 Drachten 1864 Steggerda 77 A.Schipper Christiaan v.Beek 1788 Naaldwijk 1866 Naaldwijk 77 N.v.Leeuwen Fokke F.Veldstra 1791 Haskerhorne 1861 Haskerhorne 69 L.Frankena Wolter F.v.d.Hoek 1795 Benedenknijpe 1849 Het Meer 54 G.Bouwman Jacob P.de Jong 1797 Oosterzee 1850 Haskerhorne 53 G.Oenema Grietje B.Bouman 1799 Rotstergaast 1882 Het Meer 83 W.vanderHoek Nicolaas Roem 1799 Naaldwijk 1834 Naaldwijk 34 A.Mulder Lijsbert Frankena 1800 Doniaga 1871 Haskerhorne 71 F.F.Veldstra Fokje van Fleeren 1801 Delfstrahuizen 1860 Nijehorne 60 H.Wiekel Angenita Mulder 1801 Den Haag 1879 Naaldwijk 78 N.Roem Geeske Oenema 1801 Westermeer 1879 Haskerhorne 77 J.P.deJong Neeltje v.Leeuwen 1805 Naaldwijk 1861 Naaldwijk 55 Chr.vanBeek Jan Joh.Lukkes 1813 Het Meer 1869 Heerenveen 56 B.Woudstra Bonjé Woudstra 1815 Tholen 1876 Heerenveen 62 J.J.Lukkes

Vier van de betovergrootouders zijn te Naaldwijk overleden. Zij vertegenwoordigen het Hollandse deel van onze voorfamilie, de voorfamilie van opoe Neeltje ROEM die in 1900 te Naaldwijk trouwde met de uit Friesland afkomstige Bonne VAN DER HOEK. De laatstgeboren betovergrootouder is Bonjé Durks WOUDSTRA en dat zij in het Zeeuwse Tholen werd geboren, is min of meer toevallig. Het Jouster schippersechtpaar Woudstra lag in februari 1815 met schip bij Tholen in de haven. Bonjé werd daar geboren en enkele weken later te Joure gedoopt. Onze betovergrootouders trouwden gemiddeld genomen in het jaar 1823, op 26-jarige leeftijd, de mannen gemiddeld 30 jaar oud, de vrouwen 21. Ook hier worden de verschillen gekleurd door een paar afwijkingen, voornamelijk bij de mannen. Betovergrootvaders Hendrik Durks WIEKEL en Christiaan VAN BEEK waren allebei 40 jaar oud toen ze met betovergrootmoeders resp. Fokjen Jans VAN FLEEREN en Neeltje VAN LEEUWEN trouwden. Van Hendrik weten we zeker dat het voor hem om een tweede huwelijk ging (zijn eerste trouwpartij was op zijn 24ste) , van Christiaan vermoeden we het nog. Rekenen we hen even niet mee, dan komt de gemiddelde leeftijd bij huwelijk op 24-jarige leeftijd te liggen, voor de mannen 27, voor de vrouwen 21. In de volgende tabel een overzicht van de huwelijken, gerangschikt naar huwelijksdatum.

Betovergrootouders Huwjr Mnd Dag Plaats Leeft vr Leeft man Kind Ovl <20 Anne P.Schipper Trijntje Kylstra 1811 Mrt 10 Steggerda 24 34 7 1 Hendrik D.Wiekel Fokjen vFleeren 1820 Nov 26 Nijehorne 19 40 8 3 Fokke F.Veldstra Lijsbert Frankena 1820 Dec 8 Haskerhorne 20 29 10 2 Wolter F.v.d.Hoek Grietje Bouwman 1821 Juni 10 Bovenknijpe 22 25 7 3 Nicolaas Roem Angenita Mulder 1822 April 20 Naaldwijk 21 22 3 0 Jacob Piers dJong Geeske Oenema 1824 Juni 11 Doniaga 22 27 9 3 Christiaan vBeek Neeltje vLeeuwen 1828 Nov 28 Naaldwijk 23 40 1? 0? Jan Joh Lukkes Bonjé Woudstra 1838 Mei 19 Het Meer 23 25 5 2

De acht betovergrootouderparen krijgen bij elkaar minstens 50 kinderen, waarvan 14 heel jong, in ieder geval voor de 20ste verjaardag, overlijden.

Roem of Romp

Neeltje Roem heette opoe. Ze is in 1871 in Naaldwijk geboren, een centrale plek in het tuinbouwgebied ten zuiden van Den Haag en ten westen van Delft, dat vanwege die ligging van oudsher Westland is genoemd. Want ooit was Delft de belangrijke stad in dat deel van Zuidholland. Het Westland werd vroeg ontgonnen en bepolderd en werd een dichtbewoond agrarisch gebied. Mede om de inwoners van de stad te voeden en van andere nuttige zaken te voorzien. In een latere fase werd het Westland overwegend tuinbouwgebied, vooral toen er eind 19de eeuw op grote schaal werd geinvesteerd in de bouw van verwarmde glazen kassen of warenhuizen. De vader van Neeltje was tuinder te Naaldwijk, maar een groot bedrijf zal hij niet hebben gehad. En de ommekeer van koude grond naar warme grond kwam voor hem te laat. Toen de nieuwe vindingen voor een revolutie in de tuinbouw zorgden, was hij al rond de 70 en zijn twee zonen, dertigers inmiddels, verdienden hun boterham beter in andermans dienst.

Neeltje was het jongste kind en de enige dochter uit het gezin van Willem Roem en Antje van Beek. Toen zij werd geboren was Willem 45 en Antje 39. Ze groeide als dochter op met op leeftijd rakende ouders en ze bleef in huis om de handen uit de mouwen te steken, zoals dat wel wordt gezegd. Haar broers, Nicolaas en Christiaan, trouwden en trokken het huis uit en Neeltje werd 21. Willem en Antje vonden het wel een nuttig idee om wat extra-inkomsten te verdienen door één van de schuren om te bouwen en aan kostgangers onderdak te bieden. De streek trok vele jonge werkers die ’s ochtends al vroeg uit de veren moesten, daar had je niet zoveel omkijken naar. En Antje en Neeltje deden er het wasgoed en het oog voor netjes houden wel bij. Ik stel me voor dat het zo in zijn werk ging en dat zo ook de jonge Friese kleermaker Bonne Van der Hoek kostganger werd bij de Roems, in 1897 ongeveer. Bonne is dan 22.