Willem Div Familie Oud Wp 2vdh2000dec

WOLTER FREEKS VAN DER HOEK en GRIETJE BONNES BOUMA

NB: Wolter wordt regelmatig ook als Wouter geschreven (problemen met de Friese klank). Bouma was rond 1815 Bouwman werd later ook Bouman geschreven en tenslotte Bouma. Dit verschilde per persoon of ambtenaar. Het is een ambachtsaanduiding (de Boer, Huisman, Landman, van den Akker etc.).

Wolter Freerks is de oudste zoon, 16 jaar, wanneer in 1811 Freerk Tammes zich bij de Mairie Knijpe onder de familienaam Van der Hoek laat registreren. Wolter krijgt kennelijk geen oproep voor de militaire dienst en de Franse legers onder Napoleon richting Moskou. De Franse tijd eindigt in 1813. Dat komt mooi uit. In 1811 is vader Freerk 60 jaar en moeder Hendrikje 48. Er horen nog twee dochters bij het gezin op dat moment: Joukjen van 19 die al niet meer thuis woont maar binnen de Mairie Langezwaag, en Grietje van 13. Verder worden twee jongere broertjes genoemd: Tamme, 7 jaar, en Joldert, 3 jaar. Grietje Bonnes Bouma is 12 wanneer bij de Mairie Mildam haar vader Bonne Jans de familienaam Bouwman laat registreren. Ze heeft in 1811 een jonger zusje, Lamkjen (5), en drie jongere broers: Jelle (8), Jan (4) en Roel (1).

Huwelijk: Wolter en Grietje trouwen tien jaar later. Op 10 juni 1821 in Schoterland. Het door de Franse bezetter ingevoerde mairie-systeem is weer vervangen door de oude verdeling in grietenijen. Het huwelijksfeest zal in Oudehorne zijn geweest waar de Bou(w)ma(n)-familie woonde. Ouders van beide kanten aanwezig. Vader Bonne, van Grietje, is ruim 45 jaar. Vader Freerk, van Wolter, is “al” 70. Moeder Lamkjen, van Grietje, is net de 40 gepasseerd. Moeder Hendrikjen, van Wolter, is rond de 56. Wolter heeft relatief oude ouders.

Voortijdig overlijden van bedoelde grootmoeders: De aanwezige moeders zullen helaas beide in het volgende jaar overlijden: Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 (Schoterland, 42 jaar, gehuwd), Hendrikjen Wolters 4 oktober 1822 (Schoterland, 58 jaar oud, gehuwd). Misschien kon Grietje haar moeder nog vertellen dat een eerste kind op komst was. Misschien maakte Hendrikje de geboorte van dat eerste kind dat naar haar werd vernoemd bewust mee. Niet dat het meisje slechts 7 weken oud werd. Want toen was ook de oma uit Bovenknijpe overleden. Bonne Jans hertrouwde nog (waarschijnlijk). De hoogbejaarde Freerk Tammes niet.

Verhuizingen: Uit de geboorte-aangiftes van hun eerste kinderen blijkt dat het jonge echtpaar Wolter en Grietje niet in Schoterland bleef maar in Opsterland (Langezwaag/Gorredijk) ging wonen. De kinderen na 1828 werden resp. in nog weer andere gemeentes aangemeld: Utingeradeel (Akkrum/Terhorne - Freerk 1832), Haskerland (Jan, 1835), Aengwirden (noord-Heerenveen- Joldert, 1841).

Beroep van de vader: De reden voor deze verhuizingen “verhuizingen” kan verklaard worden door de aantekening die de ambtenaar van de burgerlijke stand in 1832 op de geboorteakte van Freerk maakte: Vader is schipper afkomstig uit Benedenknijpe. Waarschijnlijk was Wolter in Opsterland aan de slag gegaan als schippersknecht en werd hij in Boven- of Benedenknijpe, in ieder geval aan de Schoterlandse Compagnonsvaart, (eigen) schipper. De aktes doen vermoeden dat Grietje en kinderen meevoeren op het schip of meereisden met het schip. In de ontginningsgebieden van Utingeradeel, Haskerland en Aengwirden voeren veel schippers rond. Turf was immers de voornaamste brandstof voordat olie en nog later gas deze rol gingen overnemen. Wolter kan turfschipper in deze veengebieden zijn geweest.

Overlijden van Wolter en Grietje: Wolter werd slechts 54, Grietje werd 83. Tot dusver is de overlijdensakte van Wolter nog niet bekeken en is onduidelijk waarom hij tamelijk jong overleed. Een scheepsramp? Wolter sterft 30 september 1849 (Schoterland, 54, gehuwd). Grietje 6 september 1882, 83 weduwe.Kinderen uit het huwelijk: We noemen hun overlijdens al maar Wolter en Grietje zijn bijna dertig jaar met elkaar getrouwd geweest, tot en met het overlijden van Wolter in 1849. Voorzover nagegaan of nategaan werden uit het huwelijk zeven kinderen geboren. De eerste twee overleden als baby: Hendrikjen (Wolters Van der Hoek) wordt als eerste kind uit het huwelijk geboren, september 1822, Opsterland. Oma Lamkjen maakt dat niet mee. Oma Hendrikjen naar wie de kleindochter wordt vernoemd heeft er (waarschijnlijk) nog wel van geweten. Hendrikje overlijdt 4 oktober 1822 en de kleindochter blijft slechts 7 weken in leven. Overlijdt 21 oktober 1822. Bonne (Wolters Van der Hoek) wordt naar zijn opa/pake van moederskant vernoemd als tweede kind uit het huwelijk. Deze Bonne overlijdt 17 mei 1824, pas 3 weken oud. Hendrikje wordt als derde kind geboren, in 1825. Deze dochter, oma Hendrikjen wordt nogmaals vernoemd, blijft in leven. Zij overleeft haar vader maar niet haar moeder. Hendrikje blijft ongehuwd en overlijdt 16 april 1863 (Schoterland), 38 jaar oud. Bonne. Opa/pake Bonne wordt ook nogmaals vernoemd. Het vierde kind, 1828, is weer een zoon. Deze jongen overleeft beide ouders en wordt 86 jaar oud. Hij sterft 11 december 1914 (Schoterland/Het Meer). Maar bleef ook ongehuwd. Freerk wordt vervolgens geboren, 25 april 1832. Zoon vernoemd naar opa/pake van vaderskant. Zoals hiervoor gemeld werd van zijn geboorte in Utingeradeel aangifte gedaan. De ambtenaar tekende aan dat het ging om het kind van een schipper uit Benedenknijpe. Ook Freerk werd behoorlijk oud, 92, overlijdt 6 januari 1925. Zowel in Aengwirden als in Schoterland wordt een overlijdensakte opgemaakt. Verschil van misschien maar 2 kilometer (de gemeentes gingen in 1934 samen). Freerk stond nog geregistreerd te Schoterland (Het Meer) maar overleed hoogbejaard hetzij in het Heerenveense ziekenhuis (Aengwirden) hetzij thuis bij de familie in Terband (Aengwirden). Freerk trouwde rond zijn 40ste met Afke Arends Krom die toen ook al de 40 naderde. Beide in eerste huwelijk. Huwelijk bleef kinderloos. Freerk en Afke waren neef en nicht. Afke was de enige dochter van Joukjen Freerks Van der Hoek, de oudere zus van Wolter. Uit een tweede huwelijk van Joukjen die rond twee jaar na de geboorte van Afke overleed (ca.40 jaar oud). Misschien leefde Afke van jongsafaan mee met het gezin van Wolter en Grietje. Afke stierf rond 1900. Jan (Wolters of Wouters) Van der Hoek. De enige van de zeven kinderen die voorvader werd van verdere Van der Hoeken-familie. Daarom staat zijn naam hier vet afgedrukt. Geboren 6 april 1835. Akte te Haskerland maar dat zegt weinig met een schippersvader. Jan werd ook 92, overleden 1927. Zie verder het aparte hoofdstuk betreffende hem. Joldert (of Jaldert). Joldert Van der Hoek wordt 19 juli 1841 geboren als laatste kind en zoon uit het huwelijk van Wolter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma. Aangifte in Aengwirden. Vernoemd naar de Joldert- of Jaldert-naam (De Vries-tak uit Terwispel). Een jonger broertje van Wolter heette Joldert, naar zijn opa van grootmoederskant (Eeuwkjen Jalderts). Joldert of Jaldert. De Friese klank leek, zoals bij Wolter of Wouter, misschien ook Eeuwkje of Joukje, Bouwman of Bouma etc., moeilijk te administreren in die tijd. Ook deze zoon overleefde weliswaar zijn vader maar stierf jong: 2 juli 1857, 16 jaar oud (Schoterland).

JAN JOHANNES LUKKES en BONJÉ DIRKS WOUDSTRA

NB: Dirks ook als Durks en kleindochters van Bonjé worden Bontje geschreven (Fries: Bonsje voor Bonnigje). In voorfamilie van Jan Johannes wordt in plaats van Lukkes ook wel Lok geschreven (Lokkes, Luckes).

Huwelijk: Jan Lukkes en Bonjé Woudstra trouwen 19 mei 1838 (Schoterland).

Overlijden van Jan en Bonjé: Van Jan is (nog) geen overlijdensakte bekend. Dit kan door een slordigheid in de archieven komen. Het kan ook zijn dat het gezin rond 1850 verhuisde naar (onbekende plaats) buiten Friesland en dus daar stond ingeschreven toen Jan rond 40 jaar oud overleed. Bonjé is daarna met haar kinderen weer naar Schoterland teruggekeerd. Voor of in 1860. Dit is een veronderstelling. Maar overlijdensakte van zoon Durk (1860, 16 jaar oud) en huwelijk van dochter Hiltje (1861) zijn in Schoterland geregistreerd. Bonjé overlijdt in 1876 (Schoterland), 62 jaar, weduwe.

Kinderen uit het huwelijk: (?) Waarschijnlijk zijn in de periode tussen 1838 en 1848, de eerste tien jaren van het huwelijk vier kinderen geboren (Schoterland). De eerste drie zijn duidelijk, Jacoba zou nog moeten worden bevestigd. Geen melding oudersnamen in elektronische index bij geboorteaktes in Schoterland.

Hiltje Jans Lukkes. Geboorteaangifte 2 maart 1840 (Schoterland). Volgens het familieverhaal is ze van schrikkeldag: 29 februari 1840. Eerste kind uit het huwelijk van 1838. Zal vernoemd zijn naar de moeder van Bonjé Woudstra. Trouwt 2 juni 1861 (Schoterland) met Jan Wolters Van der Hoek. Overlijdt 12 augustus 1915 (Aengwirden), 75 jaar. Zie verder het speciale hoofdstuk betreffende Hiltje en Jan. Durk Jans Lukkes. Geboorteaangifte 13 juni 1842. Vernoemd naar de vader van Bonjé Woudstra. Durk overlijdt 14 december 1860 (Schoterland), 18 jaar, ongehuwd. Kort voor het huwelijk van zus Hiltje. Johannes Jans Lukkes. Tweede zoon, vernoemd naar opa van vaderskant. Overleden (Schoterland-aangifte 3 juli) op 1 juli 1848, 3 jaar. Oudersnamen vermeld. Jacoba Lukkes. Geboorteaangifte 9 augustus 1847 (Schoterland). Trouwt 30 mei 1878 met Jan Kamp (Schoterland, aktenr.65). De echtgenoot is Jan Tjibbeles Kamp (Haskerland) die 25 mei 1877 weduwnaar was geworden. Hij is in eerste huwelijk (Haskerland) getrouwd met Akke Johannes Smid (Smit) met zonen Tjibbele Kamp (geboren 20 juni 1865) en Johannes (15 mei 1867), en dochters Hinke Kamp (5 mei 1869) en Harmke (17 november 1871). Op 25 mei 1877 gaat het mis bij een nieuwe bevalling: kind en Afke, 43 jaar, overlijden. Jan Kamp hertrouwt in het volgende jaar met de 30-jarige Jacoba Lukkes. Zeker is dat ze 5 juni 1885 een dochter kregen: Bonje Kamp (Haskerland). Vernoemd naar Bonjé Woudstra.

Voorfamilie Lukkes

Waar en wanneer Jan Johannes Lukkes stierf mag nog verder worden nagezocht. Hierboven de veronderstelling dat het gezin naar buiten Friesland verhuisde (uitgeschreven was). En dat Bonjé met kinderen daarna terugkwam naar haar familieterrein. Moet JJL een beroep hebben gehad die zo’n uitschrijving rechtvaardigde. Maar dit alles slechts veronderstelling.

Door gebrek aan archiefmateriaal is het ook nog een veronderstelling dat Jan Johannes zoon was van Johannes Kornelis Lukkes. Betreffende deze JKL is een overlijdensakte (Schoterland, 1829, 60 jaar). Deze JKL zou dus een van de oudbetovergrootvaders zijn. Een overgrootvader van vader Willem Van der Hoek (1906-1961). Via moeder van vaderskant, namelijk Hiltje Jans Lukkes.

In een generatie nog verder in het verleden ‘ontmoeten’ we dan voorvader Kornelis Jans Lukkes die in 1821 (Schoterland, Knijpe) overlijdt, 83 jaar oud. Overlijdensakte Schoterland, 1821. Aangiftedatum 14 april 1821, blad nr. 10. Kornelis Jans Lukkes, overleden 13 april 1821, oud 83 jaar gehuwd. N.B. Laat na zijn huisvrouw Froukjen Jitzes en drie kinderen; ouders niet vermeld.

Ouders niet vermeld. Maar de vader van deze Kornelis heette in ieder geval Jan (Lukkes). Kornelis werd rond 1738 geboren. Het kan zijn dat deze familie vanuit Drente naar de Schoterlandse veengebieden verhuisde. Kornelis samen met een jongere broer van hem die een eigen Lukkes-tak stichtte. Misschien waren ze schippers of botenbouwers (veel botenbouw destijds in de Knijpe met later, midden 20ste eeuw, nog befaamde gondelvaartfeesten).

Kornelis Jans Lukkes was rond 70 in 1811 en nam niet de moeite om zich op last van de Franse bezetter bij de mairie Knijpe onder familienaam te laten inschrijven. Daardoor duikt de Lukkes-naam pas later op in de Schoterlandse archieven, bijvoorbeeld wanneer Kornelis in 1821 overlijdt. Froukjen Jitzes wordt weduwe en drie kinderen zijn in leven. De grootvader van Hiltje Lukkes kan een van die drie zijn geweest (Johannes Kornelis Lukkes) en ook de vader van Hiltje Lukkes (Jan Johannes Lukkes) was in 1821 al rond tien jaar oud. Of misschien al ouder en trouwde hij pas op latere leeftijd met Bonjé Woudstra.

Over de verre Lukkes-voorfamilie (als de veronderstellingen kloppen) zijn nog allerlei dingen meer te vertellen. Over een oom van Hiltje eventueel die als jonge soldaat sterft in het militaire ziekenhuis te Eindhoven, er op uit gestuurd de Belgen te bevechten toen deze zich rond 1830 van de Hollanders gingen bevrijden (Tiendaagse Veldtocht e.d.). Of mogelijk over andere dingen die maar nauwelijks duidelijk zijn of bevestigd.

Voorfamilie Woudstra

Bonjé Durks Woudstra (of Dirks) is ca. 1814 geboren. Ze trouwt 1838 met Jan Johannes Lukkes en wordt de moeder van Hiltje. Ze overlijdt 1876 (Schoterland) als weduwe. JJL is dan al dood. Zie hierboven.

Het naspeuren en -lezen van complete aktes kan snelle en betere duidelijkheid opleveren. Ik veronderstel dat Bonjé in het plaatsje Rotsterhaule werd geboren en opgroeide (mairie Sint-Johannesga) dat tot 1934 bij de gemeente Schoterland hoorde en daarna bij Haskerland kwam. Zij zal dan de dochter zijn geweest van Durk Eelkes die in 1811 de familienaam Woudstra (of Woutstra) liet registreren. Durk had toen vijf jonge kinderen en Bonjé was daar nog niet bij. Ze is kort na 1811 geboren.

Durk (of Dirk) was zoon van een al bejaarde Eelke met allerlei kinderen en kleinkinderen die zich in 1811 ook onder de familienaam Woudstra liet registreren. Bij de Mairie Joure (Haskerland). Bonjé schijnt jongere kleindochter te zijn geweest uit deze familie die zich destijds vooral in de streek ten oosten van het Tjeukemeer ophield. Verdere aanvullingen op dit verhaal kunnen gemaakt worden.

VOOROUDERS VIA ROEM EN VAN BEEK-LIJNEN

Bonne Van der Hoek (1875-1943) verhuisde vanuit Heerenveen naar Zuid-Holland en trouwde daar in 1900 met Neeltje Roem (Naaldwijk in het Westland onder den Haag).

Haar ouders zijn Willem Roem en Antje van Beek.

Over de ouders of voorouders van Willem Roem en Antje van Beek is op dit moment, door mij, niets te vertellen. Ik heb wel het verhaal de wereld in geholpen dat de roepnaam Neeltje binnen het latere Van der Hoeken-gezin een vernoeming is naar een grootmoeder Cornelia Spruijt, van Roem-kant. Maar weet ik veel.

Dit hoofdstuk over de Westlandse voorfamilie staat open voor alle mogelijke invulling, suggesties enzovoort. Mijn verhaal begint bij het hoofdstuk Willem Roem en Antje van Beek hierna (overgrootouders).

JACOB PIERS DE JONG en GEESKE JOCHUMS OENEMAFOKKE FEDDES VELDSTRA en LIJSBERT HANZES FRANKENA

Huwelijk: Fokke en Lijsbert trouwen 28 december 1820 (Haskerland).

Kinderen uit dit huwelijk:

Janke Fokkes Veldstra (1821-1889). Getrouwd 1842 met Harmen Jacobs Cloo. Joltje Fokkes Veldstra (1823-1900). Getrouwd 1846 met Pier Jacobs de Jong. Grietje Fokkes Veldstra (1825-1845). Ongehuwd gebleven. Jacobje (1828, overleden 10 maanden oud) Fedde (1829-1881). Getrouwd 1869 met Akke Kerstes Postma. Jacobje (1831-1906). Getrouwd 1867 met Hendrik Greevelink. Hansje (1833-1913, Utingeradeel). Getrouwd 1863 met Ids Schaap. Margje (1836-1908). Getrouwd 1862 met Roelof Jans Holtrop. Hans (1839-1916, Utingeradeel). Getrouwd 1869 met Bregtje Thaekes de Groot. Fokjen (1842-1916, Utingeradeel). Ongehuwd gebleven.

Verhuizingen: Het huwelijk leverde acht dochters en twee zoons (Fedde en Hans), voorzover mijn constateringen kloppen. Vader Fokke overlijdt 1861 in Haskerland en dochter Margje trouwt (9 mei 1862) ook in Haskerland. Maar dochter Hansje (30 mei 1863) in Utingeradeel (Haskerdijken?).

Fokke Feddes en Lijsbert hadden wellicht een agrarisch bedrijf en verhuisden niet (Haskerland). Oudste zoon Fedde was ruim 30 en ongehuwd toen vader overleed. Hij neemt het bedrijf over en trouwt pas rond zijn 40ste, met Akke Postma. Tweede zoon Hans begint een paar polders noordelijker (Utingeradeel) met een bedrijf en trekt twee jonge zusjes mee: Hansje die er met Ids Schaap trouwt en Fokje die ongetrouwd blijft. Misschien woonde moeder Lijsbert in 1863 ook bij Hans in Utingeradeel, waar Hansje dan trouwt. Moeder Lijsbert sterft 17 december 1871 en dit wordt in Haskerland aangetekend.

Dochter Joltje trouwt 1846 met Pier Jacobs de Jong en minstens tot en met 1855 wonen zij in Haskerland. Rond 1860 verhuisde zij met man en kinderen naar Schoterland (Oudehorne) waar Pier de Jong een eigen bedrijf startte. Was dit na het overlijden van Joltjes vader Fokke? Hoe ging het eigenlijk.

VOORFAMILIE VELDSTRA

Via Joltje Fokkes Veldstra (1823-1900), moeder van Klaas Piers de Jong en grootmoeder/beppe van Elizatbeth de Jong is er relatie met Veldstra-voorouders en Frankena-vorouders.

Bij de (verplichte, onder Franse inlijving) familienaamregistratie van 1811 laat Fedde Fokkes uit Haskerhorne zich met twee zonen en vier dochters inschrijven onder de familienaam Veldstra: Fokke (20), Boukjen (17), Jan (15), Janke (13), Aukje (9), Margjen (5). Het jaar erop, 22 mei 1812, overlijdt deze voorvader, 54 jaar oud.

Zoon Fokke huwde rond 8 jaar later met Lijsbert Frankena, zoals hierboven vermeld. O.a. Joltje werd geboren (1823-1900). Fedde Fokkes (ca.1758-1812) was getrouwd met Grietje Jans Schokker. Als Fokke het oudste kind was uit dit huwelijk was Fedde was Fedde rond 30 jaar oud toen hij trouwde. Maar eerdere kinderen kunnen zijn overleden.

Fokke Veldstra is een directe voorvader van de tegenwoordige VanderHoeken-familie (Willem/Elizabeth - WE-gezin te noemen). Zijn zus Boukjen (Baukjen) werd 14 maart 1794 geboren en trouwde op rijpe leeftijd met Wytze de Vries (17 mei 1829). Dankzij haar geboorte-akte weet ik (nu) dat een van onze verdere voormoeders Grietje Schokker heette. Broer Jan heb je dan nog (15 in 1811). Die trouwde 24 mei 1823 met Roelofje Hendriks Pijlman en overlijdt 14 oktober 1863, 67 jaar, weduwnaar (Aengwirden). Zus Janke (13 in 1811) is voorlopig verdwenen uit de geschiedenis. Van jongste zus Margje (5 in 1811) is vast te stellen dat ze slechts 20 werd. Overleden 5 november 1826, ongehuwd.

En zus Aukje dan (9 in 1811)? Die trouwt 27 augustus 1823 (Haskerland) met Jacob Jans Symons. Waarschijnlijk is die man rond 1825 overleden en hertrouwt Aukje 23 februari 1828 met Cornelis Beerends Schipper (Aengwirden). Aukje overlijdt 1848, 45 jaar, gehuwd (Aengwirden).

NB: Begin 1825 werd heel Zuid-Friesland na zware stormen en breken van dijken door de Zuiderzee overstroomd waarbij 17 mensen direct verdronken. Veel meer mensen stierven in de maanden erna of jaren erna aan wat achteraf malaria-ziekte werd genoemd maar het kan ook cholera zijn geweest (geen zuiver leidingwate, brak en vervuild/besmet oppervlaktewater). Sterftecijfers in 1825 en 1826 onbeschoft hoog in dit deel van de provincie. Gedreven door deze ramp besloot de nationale regering (koning Willem I) tientallen miljoenen guldens te investeren in dijkverbetering en dijkversterking wat meteen ook wegenverbetering inhield (rijksstraatwegen, grintdyken).

Notitie hierboven past niet echt in dit verhaal. Maar de vele overlijdens rond 1825 kunnen met de ramp van toen te maken hebben gehad. Het regeringsbesluit zorgde ook voor nieuwe werkgelegenheid in dijken- en wegenaanleg die tot een andere generatie van arbeiders leidde.

Er is ook nog een voorvader Fokke () Veldstra geweest van wie Fedde Fokkes, geboren rond 1758, een zoon was. Voorfamilie Frankena

De moeder van Joltje heette Lijsbert Frankena (Lyske waarschijnlijk, in het Fries). Die moeder was 20 jaar toen ze trouwde (1820, Haskerland) met Fokke Veldstra en het werd een uitgebreid gezin, met vooral dochters. Joltje (1823) was het tweede kind en de tweede dochter. Zie hierboven.

Voormoeder Lijsbert overlijdt 17 december 1871, 71 jaar, weduwe want Fokke tien jaar eerder gestorven.

Ze heette Hanzes Frankena. Vermoedelijk dochter van Hans Meyes Frankena die WE (Willem/Elizabeth-gezin) dan ook als verre voorvader moeten beschouwen. HMF stierf 6 augustus 1816, 57 jaar, mairie Haske. Wanneer dit klopt was hij rond 40 toen Lijsbert werd geboren.

Bij de familienaamregistratie van 1811 blijft Hans Meyes Frankena in gebreke. Kwam vaker voor. Maar we missen dus de melding van de dan rond 11-jarige Lijsbert en moeten het (voorlopig) weer met gissingen doen.

Alle 14 gezinshoofden die zich in 1811 als Frankena laten inschrijven (binnen Friesland) komen uit de zuidwesthoek. Slotermeer en omgeving, Doniawerstal. Het is aannemelijk dat Lijsbert gelieerd is aan deze families of een van deze families (ik wil dit ook wel bestrijden wanneer het moet). Bij de mairie Langeweer (Doniawerstal) meldt zich in 1811 een Lammert Meyes onder de familienaam Frankena. Hij meldt één zoontje, 2 jaar oud, Meije geheten. Misschien was Lammert een behoorlijk jongere broer van Hans Meyes, de vader van Lijsbert. Hans woonde enkele kilometers oostelijker (mairie Haske). Lijsbert Hanzes Frankena (1800-1871) een van onze voormoeders, had minstens een jongere broer (Meye Hanzes Frankena, 1804-1875)en een jongere zus (Jacobje Hanzes Frankena, 1806-1826). Meye trouwt 1832 en overlijdt 1875. Jacobje trouwt 27 mei 1826, met Lykele Sakes Poutsma, maar overlijdt ook in hetzelfde jaar, 28 november 1826, 19 jaar. Meye Frankena kan als oom te Haskerland rol hebben gespeeld voor Lijsbert-nakomelingen (DE JONG-tak). Hij kreeg ook een dochter Joltje (Meyes Frankena) zoals zus Lijsbert. En een zoon Fedde (Vedde geschreven door de ambtenaar). Joltje Meyes Frankena trouwt 1855 met Anne Sipkema. Vedde Meyes Frankena trouwt 7 november 1873 met Atje Van der Hoek (geen voorfamilie) en overlijdt 1915, 80 jaar, vrouw leeft nog. Verder te melden Hans MF (overlijdt 1918, 81 jaar), Grietje MF (overlijdt 1857, 13 jaar), Jan MF (overlijdt 1911, 63 jaar, weduwnaar). Misschien ook dochter Jacobje en zoon Auke. Allerlei Frankena-familie, verwant aan voormoeder Joltje, aanwezig tweede helft 19de eeuw. Ik kan niets zeggen over contacten. Zus Jacobje gaat november 1826 dood, 19 jaar oud, net een halfjaar getrouwd. Lijsbert noemt haar volgende dochter Jacobje. Deze overlijdt 10 maanden oud, 21 december 1828. De dochter erna wordt weer Jacobje genoemd (1831). Deze Jacobje op rijpe leeftijd (1867) getrouwd met Hendrik Greevelink wordt 74.

Er is vast wel meer over de voorfamilie FRANKENA uit te vinden. Is het interessant dat de grietenij Doniawerstal wordt genoemd, westelijk van Haskerland? Niet alleen dit deel van de voorfamilie (DE JONG-kant) blijkt afkomstig van Langweerder Wielen tot of rond Tjeukemeer. Of heb ik het mis?

HENDRIK DURKS WIEKEL en FOKJE JANS VAN FLEEREN

NB: Wiekel is soms ook Wykel geschreven. De familienaam Van Fleeren werd ook vaak verbasterd. Men heeft het over Fleer of Vleer. Voorvader Jan Andries (Delfstrahuizen) werd door de ambtenaar Mairie Sint-Johannesga, west-Schoterland, als Vleeren ingeschreven. Met notitie van de ambtenaar dat Jan Andries als Fleeren ondertekende. Bij de kinderen en kleinkinderen werd het deels Van Fleeren dan wel van Vleeren. Belangrijk was misschien de “grensrivier” Tjonger tussen Schoterland en de Stellingwerven. In Schoterland van Fleeren, in de Stellingwerven van Vleeren (binnen zelfde familie).

Huwelijk: Hendrik Durks Wiekel (in overlijdensakte als Wykel vermeld) trouwt 26 november 1820 met Fokje Jans Fleeren (later van Fleeren). Fokje is rond 20, Hendrik is rond 40 en voor hem is het misschien een tweede huwelijk.

Overlijden van Hendrik en Fokje:

ANNE PIETERS SCHIPPER en ……..JAN WOLTERS VAN DER HOEK en HILTJE JANS LUKKES

NB: Wolters ook als Wouters in akten vermeld.

In geboorte-akte nr. 38, aangiftedatum 8 april 1835, gemeente Haskerland wordt de geboorte gemeld van Jan, zoon van - zoals de ambtenaar schrijft - Wouter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma. We zien geen speciale aantekening zoals bij de geboorte drie jaar eerder van zoon Freerk in Utingeradeel: vader is schipper afkomstig uit Benedenknijpe. Maar Utingeradeel (Akkrum) was destijds een belangrijk knooppunt van vaarwegen en de aangifte van een pasgeboren kind door een voorbijkomende schipper was daar heel gebruikelijk. En de ambtenaren waren eraan gewend de speciale aantekening te maken. Bij Jans geboorte zijn er drie andere kinderen in het gezin: dochter Hendrikje van ongeveer 10 en de zonen Bonne (7) en genoemde Freerk (3). In 1841 wordt nog een broertje Joldert ingeschreven (gemeente Aengwirden).

De geboortedag van Hiltje Jans Lukkes is 29 februari 1840, schrikkeldag. Aangifte op 2 maart 1840 (Schoterland) en Ryksargyf meldt ook 2 maart als geboortedag maar ik denk dat dit een vergissing is geweest van de tikkamer. Hiltje is het oudste kind uit het huwelijk tussen Jan Johannes Lukkes en Bonjé Dirks Woudstra die 19 mei 1838 zijn getrouwd (Schoterland). Na haar worden nog twee jongetjes geboren uit dit huwelijk: Durk in 1842 en Johannes in 1845. Durk overlijdt 14 december 1860, 18 jaar oud. Johannes 1 juli 1848, 3 jaar oud.

Huwelijk: Jan Van der Hoek en Hiltje Lukkes trouwen 2 juni 1861 (Schoterland). Jan is 26, Hiltje 21. In welk dorp het huwelijksfeest werd gevierd is (nog) niet met zekerheid te zeggen. Een Lukkes-familie woonde in de Mairie Knijpe en mijn vermoeden is dat Hiltje van die familie afstamde. Maar die mairie omvatte ook Nieuweschoot en Brongerga en dergelijke dorpen. In “het familieverhaal” werd tot dusver Brongerga hardnekkig genoemd als woonplaats van Jan en Hiltje. Er is nog een complicatie: Jans vader was al overleden (schipper Wolter in 1849) en het is (nog) niet vastgesteld wanneer de vader van Hiltje overleed, Jan Johannes Lukkes. Zijn overlijdens-akte ontbreekt in de archieven. Was hij in 1861 overleden?

Familiesituatie:

1. Van der Hoek-kant (en Boumannen)

Geen opa’s, geen oma’s aanwezig, ook vader Wolter niet: Opa Freerk Tammes Van der Hoek is 1841 overleden (90 jaar oud) toen Jan zes was. Vader Wolter Freerks overleed 1849 (54 jaar, de schipper) toen Jan veertien was. Oma Hendrikjen Wolters overleed oktober 1822 (58 jaar oud) en oma Lamkjen Jelles Bakker februari 1822 (42 jaar). Opa Bonne Jans Bouma (Bouwman of Bouman) is augustus 1852 overleden. Na het overlijden van Lamkjen begon hij een tweede huwelijk met Marijke (Uilkes) de Vries. Misschien was deze “stief-oma” uit Oudehorne wel bij het huwelijk aanwezig. Jan heeft zijn “echte” oma’s nooit gekend. Die overleden beide in 1822 toen Jan (1835) nog geboren moest worden. Toen haar vader hertrouwde was moeder Grietje als sinds vier jaar met Wolter Freerks Van der Hoek getrouwd. Bonnes tweede vrouw was niet veel ouder dan zijn oudste dochter. We weten niet hoe het contact was tussen Grietje en Marijke die in de periode dat Grietje zelf moeder van diverse kinderen werd, zelf ook vijf kinderen (allen dochters, half-zusjes van Grietje dus technisch gesproken) in de wieg kon leggen. Misschien waren de contacten goed, al had Grietje als echtgenote van schipper Wolter Van der Hoek misschien weinig gelegenheid om naar Oudehorne te reizen. Het kan ook zijn dat haar kinderen regelmatig bij opa Bonne en beppe Marijke in Oudehorne te logeren werden gebracht. Was het laatste het geval dan zal Jan deze oma redelijk goed gekend hebben en ook de jonge “tantes” die allemaal rond even oud waren als hij.

Boumannen-kant Van de kant van moeder Grietje kan de half-oma Marijke bij het huwelijk van Jan en Hiltje aanwezig zijn geweest. Familieleden via de broers van Grietje, de ooms Jelle, Jan en Roel, en de jongere zus van Grietje die Lamkje heette. Bonne Jans Bouma heeft een moeder die Lamkje heet, heeft een vrouw die Lamkje heet en noemt zijn tweede dochter ook Lamkje. En familieleden van de halfzussen van moeder Grietje. Van wie er in 1861 drie in leven zijn (twee Aukjes overleden) en inmiddels zelf al getrouwd: Marijke, Martje en Uiltje. Alledrie van de leeftijd van Jan.

Van der Hoeken-kant Van de kant van vader Wolter (1849 overleden) kunnen slechts weinig directe verwanten aanwezig zijn. Jans jongste broer, Jaldert, overleed 1857, 16 jaar. In leven zijn zus Hendrikje (36 jaar, ongehuwd) en broers Bonne (33) en Freerk (29), beide ongehuwd. Geen zwagers of schoonzussen, neven of nichten. Van de broers en zussen van vader Wolter is alleen Grietje Freerks nog in leven. Tante Grietje is ruim 60, vrijwel evenoud als moeder Grietje. In 1861 is ze weduwe en uit haar huwelijk met Kerst Libbes de Vries werd wel een kind geboren (Libbe de Vries, 1836) of misschien nog een kind of wat, maar die zijn in 1861 ook niet meer in leven. Tante Grietje kan bij het huwelijk aanwezig zijn geweest. Misschien was er nog een vijfde “echte” Van der Hoek: Afke. Dochter van tante Joukje Freerks Van der Hoek (1832 overleden). Afke is kind uit een tweede huwelijk van tante Joukje. Was 1 of 2 jaar toen Joukje overleed en rond 6 toen haar vader (Arend Krom) stierf. Die was inmiddels nog hertrouwd en Afke had dus een stiefmoeder maar hoe dat verder ging in haar jeugd is nog onbekend. Wanneer neef Jan in 1861 trouwt is Afke hoogstwaarschijnlijk aanwezig. Dertig en ongehuwd. Tien jaar later (13 mei 1871) zal ze trouwen met Jans broer, Freerk, die tot dan ook ongehuwd was gebleven. Huwelijk bleef kinderloos. Conclusie van dit verhaal: de Van der Hoeken-kant was zwaar onderbemand/bevrouwd in 1861. Alleen door dit huwelijk tussen Jan en Hiltje kreeg de Van der Hoeken-lijn ook een werkelijke voortzetting voor jaren erna.

Lukkes-kant (en Woudstra’s)

Hiltje Jans Lukkes is dochter van Jan Johannes Lukkes en Bonjé Dirks Woudstra. Moeder Bonjé zal bij het huwelijk tussen Jan Van der Hoek en Hiltje Lukkes aanwezig zijn geweest. Hiltje (21) heeft op dat moment geen broers meer en zusjes ook niet. De vraag is zelfs of vader Jan Lukkes in 1861 nog in leven was. Er is geen overlijdens-akte betreffende hem gevonden. Wanneer Bonjé i n 1876 overlijdt (62 jaar oud) is ze weduwe. Het kan zijn dat van de kant van Hiltje in 1861 ook geen vader meer aanwezig was, zoals bij Jan. De opa’s en oma’s van Hiltje zijn dan ook overleden. Misschien was van haar kant enkel moeder Bonjé nog in leven. En was er van Lukkes-kant verder ook nauwelijks directe familie over. Dit kan nog worden nageplozen. Aan Woudstra-kant bestaan ook nog onduidelijkheden. Vermoedelijk was Bonjé dochter van Durk Eeelkes die zich in 1811 bij de mairie Sint-Johannesga (westelijk deel van Schoterland) als Woudstra of Woutstra laat inschrijven met een rijtje nog jonge kinderen. Verhuizingen: Waar Jan en Hiltje per 1861 gingen wonen valt (nog) niet uit documenten te achterhalen. Brongerga is gezegd. Zelfs met een preciese plekaanduiding: aan de laan achter het kerkhofje met klokkentoren. Hoe die laan er nu uitziet weet ik niet. En of de aanduiding klopt kunnen we ook niet zeggen bij gebrek aan verder bewijs. Wel is bekend dat het gezin voor 1875 was verhuisd naar een woning aan de grintdyk in Oranjewoud waar zoon Bonne (januari 1875) werd geboren. Vrij kort erna werd opnieuw verhuisd. Nu naar een woning aan de Schans (Terband) in wat nu noord-Heerenveen is (destijds Aengwirden). Daar zijn Hiltje en Jan veertig tot vijftig jaar later ook overleden.

Beroep van de vader: Jan werd geen schipper zoals zijn vader. Indruk is dat hij losse arbeid verrichtte. Soort freelancer dus die per seizoen of gelegenheid afspraken maakte met mogelijke werkgevers. Dit kan voor veenbedrijven, boerenbedrijven of in overheidsdiensten werkende bedrijven zijn geweest. Het losse materiaal dat we hebben is dat hij van plek naar plek verhuisde. Misschien meehielp aan de wegenaanleg en spoor- en tramrailsbouw. Ik weet het niet precies. Jan stuurde zijn zonen Wouter en Bonne wel weg van Heerenveen. Wouter kwam ook (?) in het spoorwegwezen terecht. Bonne werd kleermaker om heel bijzondere redenen. Jan was waarschijnlijk los-arbeider. Hij werd 92 jaar oud (1927) en liep toen zo krom als een kromme spijker. Zei mijn moeder Elizabeth de Jong die aantrouwde in de familie en Jan persoonlijk misschien helemaal niet heeft gekend. Ze was 17 toen Jan overleed en had met diens kleinzoon Willem Van der Hoek nog geen of nauwelijks een relatie. Woonde ook niet in de buurt.

Overlijden van Jan en Hiltje: Jan wordt 92, Hiltje 75. Het huwelijk van 1861 duurt tot en met augustus 1915 wanneer Hiltje te Terband overlijdt. Jan sterft 1927 ook in Terband (Aengwirden).

Kinderen uit het huwelijk: Uit het huwelijk werden vijf kinderen geboren. Twee dochters overleden heel jong. Jongste zoon Bonne blijkt achteraf de uiteindelijke “stamdrager”. De geboren kinderen uit het huwelijk van Jan Van der Hoek en Hiltje Jans Lukkes: Grietje (Jans Van der Hoek). Geboren 27 juni 1862. Eerste kind uit het huwelijk van 1861. Dochter wordt vernoemd naar oma Grietje Bouma van vaderskant. Deze Grietje Jans overleefde het eerste ijs van de winter 1868/1869 niet. Zij komt, 6 jaar oud, van het spelen niet terug. Verdronken (“levenloos opgehaald uit een sloot”), 30 december 1868. Wolter (Van der Hoek). Geboren 1 april 1867. Zoon die in mei 1891 trouwt en naar Amsterdam verhuist. Getrouwd met Geertje van der Hoeff (Weststellingwerf). Uit dit huwelijk slechts één zoon, Pieter. Van hem ook slechts één zoon, Wouter. De Amsterdamse tak is met het overlijden van Wouter rond 1986 gestopt. Grietje. Geboren 18 januari 1870. De tweede dochter wordt opnieuw Grietje genoemd. Na het overlijden van de eerste Grietje. Deze Grietje trouwt, ook mei 1891, met Geert Fonk en krijgt diverse kinderen. Ze woont vrijwel naast haar ouders in Terband en neemt deze ook onder haar hoede als ouderdomsgebreken zich voordoen. Na overlijden van moeder Hiltje (augustus 1915) trekt het Hollandse gezin van jongere broer Bonne enige tijd bij haar in. Zie speciaal verslag. Bontje. Geboren 28 september 1872. Dochter die naar de moeder van Hiltje wordt vernoemd. Bonjé wordt nu Bontje geschreven (spreek uit: Bonsje). Het meisje overlijdt als baby. Overlijdens-akte niet in het archief. Bonne Van der Hoek. Geboren 6 januari 1875. Volgt de “Franse school” en leert zich het ambacht van kleermaker aan. Dit alles noodgedwongen omdat hij op 8-jarige leeftijd slachtoffer werd van een spoorwegongeval. Hij moest kiezen voor een zittend beroep. Trekt als jonge kleermaker naar zuid-Holland en trouwt daar 2 september 1900 (Naaldwijk) met Neeltje Roem. WILLEM ROEM en ANTJE VAN BEEK PIER JACOBS DE JONG en JOLTJE FOKKES VELDSTRA JURJEN ANNES SCHIPPER en JANKE HENDRIKS WIEKEL BONNE VAN DER HOEK EN NEELTJE ROEM

NB: Met Bonne verhuist deze Van der Hoeken-familietak naar het gebied in Holland bezuiden ‘s Gravenhage. Bonne trouwt daar “de tuindersdochter” Neeltje Roem en al hun zes kinderen worden er geboren. In 1914 ot 1915 besluit Bonne met dit Hollandse gezin terug te keren naar zijn geboorte-omgeving. Omdat de Friese archieven beter toegankelijk zijn dan de Westlandse is over voorfamilie van Neeltje Roem vooorlopig weinig te zeggen.

Bonne Van der Hoek is jongste kind uit het huwelijk van 1861 tussen Jan Van der Hoek en Hiltje Lukkes. Bonne wordt 6 januari 1875 geboren aan de grintdyk in Oranjewoud waar het gezin korte tijd woonde voor vaste plek in Terband werd gevonden. Het opmerkelijke van Bonne (opa Bonne) is voorlopig vooral dat hij bij Terband (spoorwegstation Heerenveen) op 8-jarige leeftijd te hardhandig met een tram of trein in aanraking kwam. Hij raakte daarbij zwaar aan zijn benen gewond. Om kort te zijn: Bijna tien jaar lang moest hij zich met krukken behelpen, vader Jan stuurde hem naar de Franse school (soort Mavo) wat tamelijk uniek was en zorgde voor een leerplek bij kleermakersbedrijven. Tenslotte dwong vader Jan hem ook als rond twintig-jarige naar Holland te vertrekken.

Bonne is dus naar ginds vertrokken. Via Zaltbommel en Maassluis naar het Westland onder den Haag. In Naaldwijk werd hij inwonend bij het tuindersgezin van Willem Roem. Neeltje Roem KLAAS PIERS DE JONG en FOKJE SCHIPPERS WILLEM VAN DER HOEK en ELIZABETH DE JONG