Willem Div Familie Oud Wp Vdhdec2000f And G

WOLTER FREEKS VAN DER HOEK en GRIETJE BONNES BOUMA

NB: Wolter wordt regelmatig ook als Wouter geschreven (problemen met de Friese klank). Bouma was rond 1815 Bouwman werd later ook Bouman geschreven en tenslotte Bouma. Dit verschilde per persoon of ambtenaar. Het is een ambachtsaanduiding (de Boer, Huisman, Landman, van den Akker etc.).

Wolter Freerks is de oudste zoon, 16 jaar, wanneer in 1811 Freerk Tammes zich bij de Mairie Knijpe onder de familienaam Van der Hoek laat registreren. Wolter krijgt kennelijk geen oproep voor de militaire dienst en de Franse legers onder Napoleon richting Moskou. De Franse tijd eindigt in 1813. Dat komt mooi uit. In 1811 is vader Freerk 60 jaar en moeder Hendrikje 48. Er horen nog twee dochters bij het gezin op dat moment: Joukjen van 19 die al niet meer thuis woont maar binnen de Mairie Langezwaag, en Grietje van 13. Verder worden twee jongere broertjes genoemd: Tamme, 7 jaar, en Joldert, 3 jaar. Grietje Bonnes Bouma is 12 wanneer bij de Mairie Mildam haar vader Bonne Jans de familienaam Bouwman laat registreren. Ze heeft in 1811 een jonger zusje, Lamkjen (5), en drie jongere broers: Jelle (8), Jan (4) en Roel (1).

Huwelijk: Wolter en Grietje trouwen tien jaar later. Op 10 juni 1821 in Schoterland. Het door de Franse bezetter ingevoerde mairie-systeem is weer vervangen door de oude verdeling in grietenijen. Het huwelijksfeest zal in Oudehorne zijn geweest waar de Bou(w)ma(n)-familie woonde. Ouders van beide kanten aanwezig. Vader Bonne, van Grietje, is ruim 45 jaar. Vader Freerk, van Wolter, is “al” 70. Moeder Lamkjen, van Grietje, is net de 40 gepasseerd. Moeder Hendrikjen, van Freerk, is rond de 56. Freerk heeft relatief oude ouders.

Voortijdig overlijden van bedoelde grootmoeders: De aanwezige moeders zullen helaas beide in het volgende jaar overlijden: Lamkjen Jelles Bakker 13 februari 1822 (Schoterland, 42 jaar, gehuwd), Hendrikjen Wolters 4 oktober 1822 (Schoterland, 58 jaar oud, gehuwd). Misschien kon Grietje haar moeder nog vertellen dat een eerste kind op komst was. Misschien maakte Hendrikje de geboorte van dat eerste kind dat naar haar werd vernoemd bewust mee. Niet dat het meisje slechts 7 weken oud werd. Want toen was ook de oma uit Bovenknijpe overleden. Bonne Jans hertrouwde nog (waarschijnlijk). De hoogbejaarde Freerk Tammes niet.

Verhuizingen: Uit de geboorte-aangiftes van hun eerste kinderen blijkt dat het jonge echtpaar Wolter en Grietje niet in Schoterland bleef maar in Opsterland (Langezwaag/Gorredijk) ging wonen. De kinderen na 1828 werden resp. in nog weer andere gemeentes aangemeld: Utingeradeel (Akkrum/Terhorne - Freerk 1832), Haskerland (Jan, 1835), Aengwirden (noord-Heerenveen- Joldert, 1841).

Beroep van de vader: De reden voor deze verhuizingen “verhuizingen” kan verklaard worden door de aantekening die de ambtenaar van de burgerlijke stand in 1832 op de geboorteakte van Freerk maakte: Vader is schipper afkomstig uit Benedenknijpe. Waarschijnlijk was Wolter in Opsterland aan de slag gegaan als schippersknecht en werd hij in Boven- of Benedenknijpe, in ieder geval aan de Schoterlandse Compagnonsvaart, (eigen) schipper. De aktes doen vermoeden dat Grietje en kinderen meevoeren op het schip of meereisden met het schip. In de ontginningsgebieden van Utingeradeel, Haskerland en Aengwirden voeren veel schippers rond. Turf was immers de voornaamste brandstof voordat olie en nog later gas deze rol gingen overnemen. Wolter kan turfschipper in deze veengebieden zijn geweest.

Overlijden van Wolter en Grietje: Wolter werd slechts 54, Grietje werd 83. Tot dusver is de overlijdensakte van Wolter nog niet bekeken en is onduidelijk waarom hij tamelijk jong overleed. Een scheepsramp? Wolter sterft 30 september 1849 (Schoterland, 54, gehuwd). Grietje 6 september 1882, 83 weduwe.Kinderen uit het huwelijk: We noemen hun overlijdens al maar Wolter en Grietje zijn bijna dertig jaar met elkaar getrouwd geweest, tot en met het overlijden van Wolter in 1849. Voorzover nagegaan of nategaan werden uit het huwelijk zeven kinderen geboren. De eerste twee overleden als baby: Hendrikjen (Wolters Van der Hoek) wordt als eerste kind uit het huwelijk geboren, september 1822, Opsterland. Oma Lamkjen maakt dat niet mee. Oma Hendrikjen naar wie de kleindochter wordt vernoemd heeft er (waarschijnlijk) nog wel van geweten. Hendrikje overlijdt 4 oktober 1822 en de kleindochter blijft slechts 7 weken in leven. Overlijdt 21 oktober 1822. Bonne (Wolters Van der Hoek) wordt naar zijn opa/pake van moederskant vernoemd als tweede kind uit het huwelijk. Deze Bonne overlijdt 17 mei 1824, pas 3 weken oud. Hendrikje wordt als derde kind geboren, in 1825. Deze dochter, oma Hendrikjen wordt nogmaals vernoemd, blijft in leven. Zij overleeft haar vader maar niet haar moeder. Hendrikje blijft ongehuwd en overlijdt 16 april 1863 (Schoterland), 38 jaar oud. Bonne. Opa/pake Bonne wordt ook nogmaals vernoemd. Het vierde kind, 1828, is weer een zoon. Deze jongen overleeft beide ouders en wordt 86 jaar oud. Hij sterft 11 december 1914 (Schoterland/Het Meer). Maar bleef ook ongehuwd. Freerk wordt vervolgens geboren, 25 april 1832. Zoon vernoemd naar opa/pake van vaderskant. Zoals hiervoor gemeld werd van zijn geboorte in Utingeradeel aangifte gedaan. De ambtenaar tekende aan dat het ging om het kind van een schipper uit Benedenknijpe. Ook Freerk werd behoorlijk oud, 92, overlijdt 6 januari 1925. Zowel in Aengwirden als in Schoterland wordt een overlijdensakte opgemaakt. Verschil van misschien maar 2 kilometer (de gemeentes gingen in 1934 samen). Freerk stond nog geregistreerd te Schoterland (Het Meer) maar overleed hoogbejaard hetzij in het Heerenveense ziekenhuis (Aengwirden) hetzij thuis bij de familie in Terband (Aengwirden). Freerk trouwde rond zijn 40ste met Afke Arends Krom die toen ook al de 40 naderde. Beide in eerste huwelijk. Huwelijk bleef kinderloos. Freerk en Afke waren neef en nicht. Afke was de enige dochter van Joukjen Freerks Van der Hoek, de oudere zus van Wolter. Uit een tweede huwelijk van Joukjen die rond twee jaar na de geboorte van Afke overleed (ca.40 jaar oud). Misschien leefde Afke van jongsafaan mee met het gezin van Wolter en Grietje. Afke stierf rond 1900. Jan (Wolters of Wouters) Van der Hoek. De enige van de zeven kinderen die voorvader werd van verdere Van der Hoeken-familie. Daarom staat zijn naam hier vet afgedrukt. Geboren 6 april 1835. Akte te Haskerland maar dat zegt weinig met een schippersvader. Jan werd ook 92, overleden 1927. Zie verder het aparte hoofdstuk betreffende hem. Joldert (of Jaldert). Joldert Van der Hoek wordt 19 juli 1841 geboren als laatste kind en zoon uit het huwelijk van Wolter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma. Aangifte in Aengwirden. Vernoemd naar de Joldert- of Jaldert-naam (De Vries-tak uit Terwispel). Een jonger broertje van Wolter heette Joldert, naar zijn opa van grootmoederskant (Eeuwkjen Jalderts). Joldert of Jaldert. De Friese klank leek, zoals bij Wolter of Wouter, misschien ook Eeuwkje of Joukje, Bouwman of Bouma etc., moeilijk te administreren in die tijd. Ook deze zoon overleefde weliswaar zijn vader maar stierf jong: 2 juli 1857, 16 jaar oud (Schoterland).

Dit is niet het complete levensverhaal van Wolter en Grietje. Bepaalde “hoofdpunten”. Graag aanvullingen of verbeteringen waar mogelijk en nodig geacht.

JAN WOLTERS VAN DER HOEK en HILTJE JANS LUKKES

NB: Wolters ook als Wouters in akten vermeld.

In geboorte-akte nr. 38, aangiftedatum 8 april 1835, gemeente Haskerland wordt de geboorte gemeld van Jan, zoon van - zoals de ambtenaar schrijft - Wouter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma. We zien geen speciale aantekening zoals bij de geboorte drie jaar eerder van zoon Freerk in Utingeradeel: vader is schipper afkomstig uit Benedenknijpe. Maar Utingeradeel (Akkrum) was destijds een belangrijk knooppunt van vaarwegen en de aangifte van een pasgeboren kind door een voorbijkomende schipper was daar heel gebruikelijk. En de ambtenaren waren eraan gewend de speciale aantekening te maken. Bij Jans geboorte zijn er drie andere kinderen in het gezin: dochter Hendrikje van ongeveer 10 en de zonen Bonne (7) en genoemde Freerk (3). In 1841 zal nog broertje Joldert worden geboren.

Jan wordt 6 april 1835 geboren als zesde kind en vierde zoon van Wouter Freerks Van der Hoek en Grietje Bonnes Bouma. Zo worden de oudersnamen neergeschreven in akte nr. 38, aangiftedatum 8 april 1835, van de gemeente Haskerland. Vader Wouter is schipper. Dat de aangifte in Haskerland plaats vond wil niet zeggen dat de familie toen ook in Haskerland stond ingeschreven. Wanneer Jan wordt geboren heeft hij een zusje van ongeveer 10 jaar oud (Hendrikje), een broertje van 7 (Bonne) en een ander broertje van 3 (Freerk). Pake Freerk Tammes te Bovenknijpe is ook nog in leven, rond 85 is die. Zal overlijden in 1841. Beppe Hendrikje is sinds 12 jaar overleden. Aan vaderskant alleen een tante Grietje die in Haskerland woont (waarschijnlijk). Van moederskant is er pake Bonne Jans te Oudehorne die inmiddels ook de 60 is gepasseerd. Deze overlijdt in 1852 wanneer Jan 17 is. Jan is vernoemd naar de vader van pake Bouman. Misschien kent Jan ook nog een beppe in Oudehorne die niet de moeder van zijn moeder is (Lamkjen Jelles overleed in 1822). Bonne sloot in 1825 een tweede huwelijk, de (stief-)beppe heet Marijke: Marijke Uilkes de Vries. Nog nader te documenteren of te bestrijden. Als het waar is was Marijke niet veel ouder dan de inmiddels al getrouwde Grietje Bonnes. En kregen Bonne en stiefmoeder een viertal dochters (vijf maar de eerste Aukjen overleed heel jong, in 1831). Voorzover de jonge Jan in Oudehorne op bezoek ging trof hij daar vier meisjes van ongeveer zijn leeftijd of jonger aan: Aukjen Bonnes Bouwman, twee jaar ouder dan Jan (ze overlijdt 7 januari 1860, 26 jaar, ongehuwd), en verder Marijke, Martje en Uilkje. Dit drietal trouwde in resp. 1853, 1857 en 1860. Dit voor wat betreft Jans schaarse “directe familie”.